P. 1
Dizgi Askeri Tarih Kitap

Dizgi Askeri Tarih Kitap

|Views: 511|Likes:

More info:

Published by: TC Tanhu Necat Çetin on Mar 05, 2013
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/23/2014

pdf

text

original

1908 YILINA AİT BİR OSMANLI ASKER TERHİS BELGESİ

Torbalı köyleri ile ilgili yaptığımız araştırmalar sırasında orijinal ve ilginç belgelere ulaşmaktayız. Bu hafta, 13 Aralık 2003 günü Demirciköy’de kahvecilik yaparak geçimini sağlayan Sayın Muhsin KAÇ, dedesi Kara İbrahim’e ait olan bir terhis belgesini getirdi. Yayın izni verdiği için bu belgeyi kültür araştırması çerçevesinde yayınlıyoruz

.

1

Belge sahibi ve ailesiyle ilgili birkaç not: Aslını verdiğimiz terhis belgesinin sahibi olan İbrahim KAÇ, Torbalı Demirciköy’de “Kara İbrahim” olarak tanınmıştır. 1321 (1905 miladi )tarihli Demirciköy nüfus tahrir defterine göre, aile hane reisliğini( Hane 4) “Karasakaloğlu Mehmet” adlı kişinin yaptığı ailedendir. Aileye önceleri “Karasakallar” denirmiş. Karasakaloğlu Mehmet, Hacı Hüseyin oğlu olup Demirci 1249 (1833) doğumludur. Aileye bugün Demirciköy’de “Savranlar” denmekte olup “KAÇ” soyadını kullanmaktadırlar. Terhis belgesine göre aileye “Hacı Hasanlar” denmektedir. Bu yanlış olsa gerektir. Çünkü aile nüfus kütüğünde Hasan değil Hüseyin’dir. Belge sahibi olan Mehmet oğlu İbrahim her ne kadar 1298 doğumlu yazılsa da 1321 (1905) kütük defterinde 1297 (1881) doğumludur. Köylülerinin deyimi ile Kara İbrahim , 31 Mayıs 1321 (1905) yılında ilk yazım defterinde ailenin 4 kardeşinden biridir. Aynı tarihte köyde 67 hane vardır ve toplam nüfus 338’dir. Aile yazımda toplam 6 kişidir. Babası “Hüseyin oğlu Mehmet” olup 1249 (1833) doğumludur. Babası Mehmet 15.02.1325 (1809) yılında vefat etmiş. Annesi Mustafa kızı “Arzu” olup Doğancılar köyü 1261 (1845) doğumludur. 13.04.1340 (1924) yılında vefat etmiştir. Kardeşlerine baktığımızda; abisi Hüseyin 1296(1880) doğumludur. 25.04.1332 tarihinde bekarken ölmüş. Diğer kardeşi Halil 1300 (1884) doğumludur. Bekar olarak 21.02.1335 tarihinde vefat etmiş. Üçüncü kardeşi Fatma 1308 (1892) doğumlu olup bekarken 01.04.1930 tarihinde vefat etmiş. İlk eşi Hasan kızı Zehra 1295 (1879) Demirci doğumludur. 14.04.1330 (1914) tarihinde vefat eder. Bu evlilikten 1330 (1914) Demirci doğumlu oğlu Mehmet doğar. İbrahim oğlu Mehmet 28.03.1935 tarihinde evlenir. 08.12.1962 tarihinde vefat eder. Yani babasından iki yıl sonra. Zehra Hanım vefat ettikten sonra aynı köyden Mehmet kızı Ayşe Hanım ile evlenir. İkinci eşi Ayşe Hanım 03.02.1978 yılında vefat eder. Bu evlilikten 5 çocuğu olur. Önce 1335 (1919)doğumlu Makbule olur. Makbule hanım 1937 yılında aynı köyden “Topal Şükrüler ” lakaplı TUNAY-KÖSE ailesine gelin gider.Diğer kızı, 1338 (1922) doğumlu İkbal Hanım’dır. İkbal Hanım da 1946 yılında İzmir’e gelin gider. Üçüncü kızı olan Nuriye 1926 doğumludur. Nuriye Hanım da 1949 yılında ablası gibi İzmir’e gelin gider. Ailenin ikinci oğlu Halil ise 1341(1925) doğumludur. Halil 1949 yılında evlenir. 03.02.2002 yılında vefat eder. Ailenin en küçük ferdi ise Raziye Hanım’dır. Raziye Hanım 1932 doğumludur. 1951 yılında ablaları gibi İzmir’e gelin gider. Asıl konumuz olan Kara İbrahim ise askerden gelip vefatına kadar Demirciköy’de çiftçilik yapar. 09.01.1960 tarihinde vefat eder. İbrahim Kaç yaptığımız araştırmaya göre Yunan işgaline karşı direnen bölge insanlarından biridir. Kendisini rahmet ve saygı ile anıyoruz. İlginç ve orijinal olduğu için yayımlanmasında Torbalı kültür tarihi bakımından yarar görüyoruz.

2

3

4 .BELGENİN ÖN YÜZÜ (Görüleceği üzere en üstte Osmanlı devletinin devlet arması verilmiştir.

5 .

6 .

. Sene 15 Kanunsani 324 İHTİYAT EFRADINA MAHSUS TEZKİREDİR 7 .Sol üst köşedeki düşülen not:Cedid hane 4/3 Sayı:1184 Tiryanda nahiyesi Timürci Karyesi Cedidi nüfusa kayıd itdi.

8 .seneyi mahduhen ikmal itmiş olduğundan devletce taburunda tevfik 3/ ve istihdamına lüzum olmadığı halde merkum bundan böyle. doğruca memleketine gitmesine engel yoktur. Çehresinin rengi: Gözlerinin rengi: Bedeninin rengi: Alamet-i ferikası(Belirgin işareti): Darende-i Kıbdidkızı (?) 18 Kanun-u Sani 1321 tezkere 1/ İkinci ordu-yu Hümayun Süvari Onbirinci alayı Birinci bölüğü Onuncu hayme neferi olub balada kendisi 2/ ve eşğali muharrer İbrahim bin Mehmed müddet-i nizamiyesi olan ... Böylece kendi memleketinde bulunduğu sürece kendisinin bağlı olduğu askerlik dairesi sınırları içindeki yerlerde ticari kazanç için iş yapabilir ve bu sürede evlenebilir ve kendisine hiç kimse tarafından engel olunmayacak.. 30 Temmuz 324 Kema kumandan ( Mühür: Esseyid Ali bin İbrahim) Kaymakam ( Mühür: Okunamadı) (Mühür: İkinci ordu-yu hümayun erkan-ı harbiyesi Yenice.. Üzerindeki elbise-i askeriye efrad-ı dairesiyle yapdırılmıştır. Adı geçen kişi bundan sonra da geçimi için meşgul olmasına. askerlik süresini doldurmuş olduğundan kendisine devletçe silah altında tutmaya artık ihtiyaç kalmamıştır.. Fakat adı geçen kişi kendi askerlik şubesi dışında diğer yerlere gidip gelmesi on beş günü aşacak olursa veya bir ay içinde geri dönüp kendi şube sınırları içinde olacağı zorunlu olarak bu durumu bağlı olduğu şubenin yüzbaşısına ve hükümet yetkililerine haber vermesi gerekecektir.. Sene/ 27 Temmuz 324 (Mühür:İkinci ordu-yu hümayun serkumandanlığı 1290) BELGENİN ARKA YÜZÜ Merkumda hiçbir eşya-yı askeriye yokdur..Sancak ve Kaza ve Karyesi İsmi ve Pederinin İsmi:İzmir sancağının Tiryanda nahiyesinin Teymürci karyesinde Hacı Hasan oğlu İbrahim bin Mehmed Sevk-i askeriyeye duhulü (Askere sevk edilip katıldığı tarih): 13 Nisan 1320(1904) Tevellüdü: 98 (1298) (Miladi:1882) Tertib numarosu: 64 Hane numarosu: Hane 228/5 Kıtasına tertib ve kısmında olduğu : Tertib-i evvel:319 Tertib-i sani: Kısım sani: İşgali Boyu: .. Asker birliğinden ayrıldığı zamandan en geç bir buçuk ay içinde memleketine vardığında memleketindeki askerlik şubesi başkanlığındaki ihtiyat askerlerine bakan yüzbaşıya bizzat gidecek ve bu tezkereyi kayıt ve tasdik edip onaylatacak.sene dahi kendi kar ve kesbiyle meşgul olmaiçün doğruca memleketine 4/ azimet itmek ve memleketine vardığı gibi yani nizamiye selkinden saluverildiğinden itibaren birbuçuk mah muden içinde memleketinde 5/ redif yüzbaşısına isbat-ü vücut iderek işbu tezkeresini kayd ve tasdik itdirmek ve bu suretle memleketinde bulunduğu müddetçe 6/ kendi müteallik olduğu redif taburu dairesi dahilinde kain mahallerde keşt ve güzarına ve kar ve ticaretine ve emr-i teehhülüne 7/ kimse tarafından mümenaat olunmayub fakat merkumun tabur dairesinin haricinde sair mahallere gidebilmesi bil-icab onbeş 8/ günde nihayet bir ay içinde tabur merkezinde bulunacağı hakkında mücerret bulunduğu mahallin redif zabitini ve hükümet-i mahalleye-yi temin 9/ itmeğe mütevakkuf olub temin itmedikçe tabur dairesinden harice çıkmak veya bil-icab bir mahale sevk olunmak üzere 10/ ihtiyat efradı silah altına davet olunduğu halde heman tabur merkezine gidüb zabitan-ı askeriye tarafından virülen 11/ emir mucibince hareket itmek üzere ihtiyat sınıfına idhal olunmağla ve merkum olvechile tezkeresini redif yüzbaşısına 12/ kayd ve tasdiğini şu birbuçuk mah zarfında icra itdürmeyübde aradan vakit geçdikden sonra icra itdirir ise bu suretle 13/ kaydı tasdiksiz geçen zamanın müdün-ü merciyesi olan birbuçuk mahdan ziyadesi müddet-i ihtiyatiyesinden mahsub olacağını 14/ misüllü devletçe istenilen mahalle arkadaşlarıyla beraber gelmediği halde dahi hakkında firar-ı cezası icrası musammem bulunmakla buralarını 15/ bilüb ana göre hareket itmek üzere işbu tezkere ita kılındı.1290 ) ( Mühür: İkinci Ordu-yu hümayun erkan-ı harbiye riyaseti) KISACA BELGENİN BUGÜNKÜ DİLDE ANLAMI İkinci ordu süvari alayı birinci bölük onuncu hayvandan sorumlu askeri olan yukarıda künyesi ve eşgali yazılı olan Mehmet oğlu İbrahim..

Eğer bunları zamanında yapmazsa zaman geçtikten sonra yaptırırsa ihtiyatlığından düşeceği yani tekrar silah altına alınacağı.(Bugünkü Ayrancılar). O tarihte daha Torbalı nahiye değildir. yazıda bölüğünden ayrıldığından itibaren neler yapması gerektiği ayrıntılı olarak belirtilmiştir. 27 Temmuz 1908 (BELGENİN ÇEVİRİSİNDEN KAYNAKLANAN OLUŞABİLECEK TÜM HATALAR TARAFIMA AİTTİR) BELGENİN KISACA YORUMU: Bu askeri tezkere 1298 (miladi: 1882) doğumlu İzmir sancağı Tiryanda nahiyesine bağlı Demirci köyünden Hacı Hasan oğullarından Mehmet oğlu İbrahim’e aittir. Kendisi 13 Nisan 1904 günü silah altına alınmıştır. Beş yıl askerlikten sonra yedeklik sınıfına ayrılmıştır. BABA BEN ÖLMEDİM 9 . . Kendisi ihtiyat sınıfına ayrılmış olmasından dolayı bu tezkereyi yedeklik yüzbaşısına bir buçuk ay içinde kayıt ve tasdik ettirecek. Nahiye merkezi ise Tiryanda’dır.Askerlik şube sınırları dışına çıktığı bir dönemde ihtiyat askerleri silah altına çağrıldığında hemen şube başkanlığına gidip subaylarca verilen emir gereğince hareket edecek. Bu belge yedeklik sınıfına ayrıldığına dair olup. bu gecikmeden ve yukarıdaki emirlere uymazsa silah altına çağrıldığında bulunduğu yerdeki arkadaşları ile beraber gelmezse kendisi için firar cezası ile cezalandırılacağı bunları kendisinin bildiği ona göre hareket etmesi gerektiğinden bu tezkere kendisine verildi.

Ermeniler tarafından. 1939’ da ise son çocuğu Hüseyin. Dışarı çıkanların halini gören sıradaki askerlerimizin direnişleri de fayda etmedi ve 15 bin askerimiz kör oldu. Önce fotoğrafların çekildiği bu esir kampı hakkında birkaç bilgi: Seydibeşir Usare Kampı: Birinci Dünya Savaşı'nda 150 bin askerimiz İngilizler’e esir düştü. Böyle bir ırkın evladı olmak hele hele bu bilgileri bilerek taşımak insanı duygusallaştırıyor. 3 sene Batum. Yayına izin verdi. Milletvekilleri Faik ve Şeref beyler bir önerge vererek. Askerlerimiz. 7 sene Yemen. ağır hakaret ve aşağılamaya maruz kaldılar. Gökyaka 1276( 1860) doğumlu. Tam beş yıl. Elimdeki kayda göre 10 Şubat 1335 tarihinde ölmüş. 1926 yılında Fatma. Kamptaki Türkçe bilen Ermeni tercümanların yalan yanlış çevirileri ve kışkırtmaları nedeniyle. Bu hesap sorma işi de unutuldu gitti. Babası ölü bilmiş. 4 sene Mısır. Abdullah Bey’in 3 oğlu. 39 nüfus hanesi var.Sert. Kadınlar ise kocalarını. aşırı krizol maddesi nedeniyle haşlanıyordu . Allah rahmet eylesin. Vatan için o cephe senin bu cephe benim.Seferberlik döneminde pek çok yakınımız esir oldu. Her zaman yardımcı oldular sağ olsunlar. 26/08/1963 tarihinde vefat etmiş. Askerlerimiz.. Aile reisi “ İmamoğlu hafidi Abdullah” rençper imiş. Kendisine teşekkür ediyorum. Bunlardan birisi de 1930 yılına kadar Torbalı’ya bağlı iken şu an Kemalpaşa ilçesine bağlanan Gökyaka Teke köyden Halil Bey idi. 1929’ da Saliha. kampın İngiliz komutanları. Hani Harbiye Marşını bilirsiniz. Alayı'na bağlı Osmanlı askerleri esir tutuluyordu. bu askerlerin yeniden karşılarına çıkabilecekleri. Köyüne döndükten sonra evlenmiş. "Seydibeşir Kuveysna Osmanlı Useray-i Harbiye Kampı" idi. 7 Temmuz 1905 sayımında köy toplam 227 kişi. Ancak bu kez İngilizler havaya ateş etmeye başladı. Bu yazıyı yazarken dahi duygulanıyorum. Bazısı ölü bilindi. Bu kampta. Diğer oğlu 1308 doğumlu Hakkı. Dile kolay. Ancak. 1918'de Filistin cephesinde esir düşen 16. Kimisi kaldı kimisi döndü. bele kadar gelen suya başlarını sokmak istemedi. Diğer kızı Kamile. Ancak İngiliz askerleri dipçik darbeleri ile askerlerimizin havuzdan çıkmalarına izin vermiyorlardı. Ancak başlarını sudan kaldıran artık göremiyordu. eziyet. Fotoğraftaki Halil Bey’in ailesi ile ilgili kısa bilgi: Köydeki lakapları Hacı Ahmetler.12 Haziran 1920'ye kadar iki yıl boyunca her türlü işkence. Kampın tam adı. Bu insanlık dışı muamelenin nedeni ise Ermeniler idi. Bu vahşet. Tam 14 yıl. Kimisi öldü denildi. süngü zoruyla dezenfekte havuzlarına sokuldu. Ya evlatlar? Bir nesil babasız büyüdü. Tabiî ki yeni kurulan devletin bin türlü sorunu vardı. daha ayağını soktuğunda. garnizon komutanı ve askerlerinin cezalandırılması için TBMM'nin teşebbüse geçmesini istediler. Halil Bey 1895’te doğmuş. “ Yıldırımlar yaratan bir ırkın ahfadıyız”. İngilizler’in beyinlerine işlenmişti. Coşkun Bey’in kardeşi Halil Bey de Mersin’de hakim. 1 kızı var. Fotoğraftaki Halil Bey 1311(1895) doğumlu. Mehmetçik.. Diğer dedem yani dedemin babası seferberlikte askerde kalanlardan. kimisi ise kayıp. Ne ana kuzuları kaldı seferberlikte. mikrop kırma bahanesiyle. Sarılar aşiretinden Bekir. bunun faili olan İngiliz tabip. Çünkü gözleri yanmıştı. Çözüm toplu katliamdı.. Ama onlar UNUTMUYORLAR. Yıllar sonra tanınmayacak halde çıktı geldi ocaklarına.. Bu askerlerden bir kısmı da Mısır'ın İskenderiye şehri yakınlarında bulunan Seydibeşir Usare Kampı'na hapsedildi.azılı Türk düşmanı kesilmişlerdi. Hacı Ahmetler 19. 1927 yılında Abdullah.. Ancak suya normalin çok üzerinde krizol maddesi katılmıştı. 1935’ te ise Mehmet Fahri doğmuş. 10 . Halil Bey seferberlikte askere alındıktan sonra Mondros Mütarekesi ile birlikte Mısır’da esir alınmış.Tümen'in 48. Analar hep bekledi evlatlarını. kamptaki ağır koşullar nedeniyle ölenler dışındaki askerleri teslim etmek. 1932’ de Mehmet. İlk oğlu 1307 doğumlu Mehmet. Babamın dedesi Torbalı Çengele’den (Ormanköy) tam 14 yıl askerlik yapmış. Çünkü olası yeni bir savaşta. İngilizler'in işine gelmiyordu. Savaş bitmişti. Mısır'da esirlerin krizol banyosuna sokularak 15 bin vatan evladının gözlerinin kör edildiğini. disiplinli biriymiş. Çocuklarının yanında hiç konuşmazmış. Şimdiki bazı nesebi bozuklar 14 aya dahi tahammül edemiyorlar. ölmemek için çömelerek başlarını suya soktular. Bu yüzden fazla bilgi alamadık. 25 Mayıs 1921 tarihinde TBMM'de görüşüldü.. şu an Kula ilçesinde polis memuru olan sayın Coşkun Gürcan gönderdi. Duygulanmamak mümkün değil. Seferberlikte kalmış. Mehmetçikler. hane. Bana fotoğrafları oğlu Abdullah’ın oğlu. 1315 doğumlu ve daha sonra Armutlu’ya gelin gitmiş.

15 Temmuz 335 (1919) İkinci takımın esaret hatırası (soldan ikinci sıranın başındaki diz üstünde) Hatır-i esaretde takım arkadaşlarıyla beraber esaretin Yadigar hatırasıdır. Sene 15 Temmuz 335 11 .

Hatıra-i esaret Sene 1334 12 .

Kütahyalı Rıza Efendi 3.Hatıra-i Esaret sene 1335. Çallı Latif 13 . Birinci İzmirli Halil 2. Kıbrısi (Kıbrıslı) Mehmet Ali Efendi 4.

1945-46 yılı (oğulları Cavit ve Mehmet ile) Ön sıradaki sağdan veya soldan üçüncü kişi (başı sarıklı ve sakallı olan) 14 .

Halil Gürcan Halil Gürcan 15 .

Şu an dahi bu satırları yazarken halimi görmenizi istemem Gözlerim dolu.Bölük komutanı nerde? Halil Onbaşı cevap verir: . Esat Paşa bir süre daha komutanlığı Halil Onbaşı’dan almaz.7 bin kişinin şehit düştüğü yer. Esat Paşa sorar: . Alın size bir örnek: Köydeki sülalelerden birisine Halil Onbaşılar denir. O kadar şiddetli çarpışmalar yaşanır ki bölükte şehit olmadık ne subay ne de astsubay (gedikli) kalır. Metrekareye 6 bin merminin düştüğü. bayrak için can vermeyi bir onur ve gurur saydı. Türküler yakılmış gençliğe Çanakkale için. tüm erkek evlatlarını Çanakkale cephesinde yitiren Şerifeler adlı sülaleye aitti. Kimi Yemen de kimisi Kafkas. Derelerin kan aktığı kutsal vatan toprağı. Ülke için. Hep “Vatan Sağolsun” dedi. Çavuşlar da şehit olunca bölük komutanlığı Halil Onbaşı’ya kalır.” Bir yandan söyler bir yandan ağlar. Yıldırımlar yaratan bir ırkın ahvadı değil miyiz ki ? Mehmet Akif .Şehit.onun elini öpermiş. derdi. bırakın insanları . İki kardeş aynı bölükte Çanakkale’de çarpışırlar. Mehmet dedem babasını hiç görmemiş. Bunu bana Dirmil’den sevgili abim Ali Mollanın Osman Abi anlatmıştı. Daha neye benzetsin 16 . Rahmetli amcamın hanımı vardı. ya kardeşini ya da kocasını. o kınalı kuzulara Tanrı’dan rahmet diliyorum.Olur yenge.” Lütfen bir düşünün. kimisi Çanakkale harbinde. “Çanakkale içinde vurdular beni Ölmeden mezara koydular beni. Soyadları bugün BAYKURT. ya oğlunu. Bir ömür boyu hasret çekmiş. ya dedesini. Halil Onbaşı kardeşi Mehmet Ali ile birlikte askere alınır.Benim kumandanım. Köydeki evimize gelir anama derdi ki: . BENİM BABAM KİM ? Eski insanların ağzından düşürmediği iki kelime vardır: Seferbirlik ve Çanakkale. Hangimizin bir yakını ya Çanakkale’de ya da seferberlikte askerde kalmamış ? Benim köyüm eski adıyla Çengele yeni adıyla Ormanköy’de tam tespit edebildiğim 18 kişi askerde kalmış. Halil Onbaşı bölüğü o bölgede sevk ve idare eder. bir bayram veya seyranda doğru Çengele köyüne gidermiş. Vücudu ikiye bölünür. Hatta bölük komutanlığı çavuşlara kadar iner. Iraz yengemin kardeşleri Çanakkale’de kalmış. Cephe dönüşü Halil Onbaşı’nın bölüğünde asker olarak yer alan ve dönebilenlerden birisi de Dirmil’den Ali Molla’dır. Aynı şekilde Helvacı köyden cepheden dönen gazi askerler de bayramın ilk günü gelir. Sırf Iraz yengem mi ? Bu topraklarda hemen hemen her hane şehit verdi. Nasıl düşürsünler ki ? Ya babasını vermiş. Iraz yengem. Kayıt. Mehmet Ali bir İngiliz taarruzu sırasında makineli tüfek ateşine kapılır. vatan için.Şehit. Ruhum isyan ediyor. Torbalı Nüfus Müdürlüğü arşivinde Osmanlı nüfus defterlerini incelerken kendi köyümle ilgili bir kişinin kaydı dikkatimi çekmişti. .ANNE. Vatan savunmasının en şiddetli yaşandığı yarımada. Karşısına bir avuç askerle Halil Onbaşı çıkar ve tekmil verir.Mukaddes sana bir türkü söyleyim mi? Anam. Osman abi küçükken dedesi Ali Molla kendisini alır. hepimizi ağlatırdı. Cepheye gidenlerin çoğu ya şehit olmuş ya da gazi. Çanakkale değil mi ki o evlatları babasız. Müdürü İbrahim Baykurt’un dedesi. -Ya gedikliler ? Cevap yine aynıdır: . Aynen şöyle not düşümlü: “ Çanakkale Conkbayırı Kerevizdere ‘de kayıp olduğu şerh verildi. merminin mermiyle havada çarpıştığı yer. Kimileri köyümde cephede bölük komutanlığı bile yapmış. Neden Halil Onbaşılar diye araştırmıştım. Şehit Çavuş Haydar Arda İÖO. Rahmetli oldu. bölük komutanlarını ziyaret ederlermiş. -Peki bölüğü burada sevk ve idare eden kim? Halil Onbaşı: . Halil Onbaşı’nın karşısında esas duruşta tekmil verir. Başlardı Çanakkale türküsünü söylemeye. Çanakkale’ de çarpışan askerlerimizi Peygamberimizle beraber Bedir ‘de savaşan aslanlara benzetiyor. O koç yiğitlere için için ağlıyor. Babamın dedesi Sarılar aşiretinden Bekir’de Çanakkale’de kalmış. kadınları kocasız bırakan insan değirmeni. Bir süre sonra ateşkes olduğunda cephe komutanı Esat Paşa bölüğü teftişe gelir. yüreğim yanık. Günde 6. Kardeşi Halil aynı bölükte onbaşıdır.

Ben yerel tarihçiyim. Adalı Hasan da askere alınır. Hasan Bey mektupta esir olduğunu yazmakta ve arkadaşı Tabaki Mustafa ile beraber çekilmiş fotoğrafını göndermektedir. Elime ne geçerse onu yazar çizerim.5 yıl sonra aileye bir mektup gelir. Kadın başına Alsancak Postanesine gider. Oğlu Hüseyin artık babasını aramaktadır. Babasının hikayesini anlatacağım size. Ancak buradaki postane ya yoktur. Alayın mevcudu o kadar azalmıştır ki. Bu evlilikten ilk önce iki çocuk olur. Esirlikten sonra bir de Yunan işgalini yaşar. okulun müdürlüğünü de yapacak olan Mehmet Sadık Atabek ile beraber olur.Ancak özel bir birlik olabilir.Trenle İzmir’e hareket ederler. Babası Hüseyin Bey. Hasan Bey ve Tabaki Mustafa bir ay süren bir gemi yolculuğundan sonra İstanbul’a varırlar. Dünya Savaşı’na girer. Mehmet Sadık Bey aynı zamanda dayısıdır. ya da kapalıdır. Hasan Bey’in kolunda “Kızılay” işareti var. Kuşadası 1889 ( 1305) doğumlu. bir fotoğraf ve onun öyküsü. Sıhhiye eri olarak doğru Çanakkale cephesine gider. Bu arada esirlikte İngilizce’yi de öğrenir. Resmi tespitli Çanakkale şehidi ise yaklaşık 40 kişi . Unutturamazlar.ki? Benim yaptığım araştırmalarda Torbalı merkez ve köylerinden yaklaşık 650 kişi seferberlikte kaybolmuş. Her neyse… Hikayeyi Tepeköy’ün ilk hanelerinden olan Adalı ailesinden Asri Adalı anlattı. Bir gemi ile önce Kuşadası’na . kime benziyor?” Annesi Ayşe Hanım şuna benziyor buna benziyor diye oğluna cevap vermektedir. Ayşe Hanım ise 29/05/1981’de vefat eder. fotoğraftan haberdar eden Hasan Adalı’ya buradan teşekkür ediyorum. Üzerlerinde sadece esir fistanı vardır. Mondoros Mütarekesi ile esirler salınır. Tabii oğlu Hüseyin’in bir fotoğrafını çektirip zarfın içine koymayı ihmal etmez. Zaten soyadı kanunu çıktıktan sonra ADALI soyadını ondan almış. Kuşadası doğumlu olduğu için Rumca bilmektedir. Tepeköy Yunan karakolu o günün oteli olan hanındadır. Mektup Hindistan Bellara’dan gelmektedir. Bu arada Yunan işgali vardır. Babası Hüsnü. Annesi bir gün askerlik şubesine gider . Diyeceksiniz ki son zamanlarda fotoğraflara fazla taktın. Yaklaşık 3. Ayşe Hanım’a kocasının esir olduğu söyler. İkisi de burma bıyıklı. Oğlu Hüseyin daha babasını tanımamaktadır.) gönderilir. Bugün sizinle paylaşmak istediğim asıl konu. Orada hastane sıhhiye esiri olarak görev yapar. Günde 6000 kişinin kayıp verildiği yerde hem de savaş ortamında kaçının kaydı tutulsun . annesi ise Emine Hanım. Fotoğrafın arkasında ise “ Adalı Hasan Efendi’ye takdim”. “ Muhterem Karındaşım” ibaresi vardır. Adalı Hasan’ın oğlu Hüseyin ikide bir annesi Ayşe Hanım’a soru sormaktadır: “ Anne benim babam kim. Tabaki’ye göre boyu daha kısa. Geride hanımı ve iki çocuğu kalır. Doğru İzmir’e gider. Başlarında fes var. İzmir’e varıldığında İzmir Yunan işgali altında inlemektedir. Torbalı’da daha önce yaptırdığı hanı işletmeye başlar. 17 . Unutulmadılar.Ayşe Hanım 1893 Tepeköy doğumludur. 1911 yılında doğan abisi Hüseyin ile 1913 doğumlu Zeliha. annesi ise Cemile. Aile. Yani dayı yeğen bir yerde esir. Ayşe Hanım mektubu alınca kocasının esir olduğu Hindistan’a bir mektup yazdırır.5 yıl hiç haber alamaz. İngiliz memur sorar: “ Bu adam oraya nasıl gitti?” Ayşe Hanım esir olduğunu söyler.Esir kampının bulunduğu Hindistan’ın Bellara kasabasına götürülür. Fotoğraf bugün Adalı ailesinde. Şube başkanı Binbaşı. Hasan Bey’den 3. Tabii bunu Adalı Hasan anlamıştır. Kuşadası’nda başlayan Tabaki Mustafa ile arkadaşlığı ömür boyu devam eder. Kızı da aynı. asker sayısı 12 kişiye kadar düşer. Memur İngiliz’dir. Tabii bu rakam çok komik. Oğlu Hüseyin ise 15/07/1985’te vefat eder. Ancak ülke 1. “Kuşadalı Tabaki”. Adalı Hasan torunu Asri Bey’in anlatımına göre Çanakkale cephesi kapanınca alay Hindistan bölgesine ( bence Irak cephesi olmalı. yetim ve öksüzle evlenene askerlikten muafiyet vardır. Çünkü Hindistan’a benim bildim kadar asker gönderilmedi ve cephe açılmadı. Adalı Hasan orada Belevi köyünden Giritlilerden Tabaki Mustafa ve Kazımpaşa ilkokul başöğretmenlerinden .Tepeköy 3 no’lu haneye kayıtlı. Asri amca bu gün 80 yaşında . Adalı Hasan 28/12/1951’de vefat eder. Adresi görünce şaşırır. Asri amcanın babası aslen Kuşaadası’ndan. 1928 yılında Asri doğar. Tepeköy’e gelip Köseoğulları’ndan Hüseyin’in kızı Ayşe Hanım’la evlenir. Tüm eli silah tutanlar silahaltına alınır. Sol tarafta olan ise Adalı Hasan. 1928 doğumlu. Adalı Hasan. Vatan uğruna şehit düşen şehitlerimizi rahmet ve sevgi ile anıyorum. Orada İngilizler’e esir düşer. Trendeki Yunan devriye askeri Rumca “ Canım Türk kanı istiyor “ der. Ayşe Hanım fakir ve öksüzdür. Tekrar bir gemi ile Mudanya’ya giderler. O günün askeri kanunlarına göre bir fakir. 1925 yılında kızı Cemile. oradan yayan Torbalı’ya gelir. Yani askerde kalmış. Adalı Hasan’ın hikayesini anlatan ve fotoğraflarının yayımlanmasına izin veren Adalı Hasan’ın oğlu Asri Adalı’ya . Fotoğrafta sağ tarafta olan Tabaki Mustafa. Askerlik kanunları değişir.

18 .

19 .

4 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:17.1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 Aile soyadı Açıklama Kapalı kayıt 1934 tarama cevel no YİĞİT-SAK-YİĞİTER ÜNAL-ÇETİN NİŞANCI-YANIK Kapalı kayıt KARAKUŞ-AKÇAY DÖNMEZ ŞENGÜL AYDIN AYDIN SARIBAŞ-BİRCAN AYDIN-AKTAŞ-BAYER SENEL ÖZCAN BOZKURT-TOPRAK AYDEMİR ÇETİN ÖLMEZ ZEYBEK SİVRİKAYA AYDIN UÇAR GÜLERCAN Kapalı kayıt Naime köyünden aktarıldı 2734 2073 356 4 Dağkızılca 41 70 87 3743 3764 3351 434 437 469 1456 1492 Demirci 6 15 11 11 23 Döğerlik 7 Helvacı 8 26 43 Karakızlar 9 3 10 12 18 62 2620 2655 2578 2588 2856 2861 2254 2259 1834 Karakuyu 10 61 70 Karaot11 13 16 Dirmil 12 18 1 2 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı: 18.Trablusgarp Savaşı’nda Kalanların Kayıtları Köyü Tepe Dirmil 32 Hane No Adı Necmettin Alamanoğlu yörük Nebi Baba adı Şeyh Mehmet Gaylani Alamanoğlu Halil Doğum yeri Tepe Emirali 1298 Doğum Tarihi Kayıt Trablusgarp İtalyan Harbi Ölüm Tarihi 10.06. 1328 1326 Aile soyadı Açıklama Piyade Binbaşı Kapalı kayıt 1934 tarama cevel no 1852 Balkan Savaşı Döneminde Askerde Kalanların Kayıt Örnekleri (1328 yılı) Köyü Ahmetli1 Bozköy2 Çakırbeyli Sepetçiler 3 Hane No 5 12 6 23 5 Adı Ali İbişoğlu Yusuf Kabaca oğlu Osman Zurnacı Hüseyin oğlu Hüseyin Hasan Mehmet Ali Kırıklarlıoğlu Mehmet Bekir Mustafa Ahmet Mustafa İsmail İkiz oğullarından İbrahim oğlu İbrahim Ali Mustafa Mustafa Hüseyin Ahmet Mustafa Hulusi Aydınlıoğlu Cemali Kütahyalı Mehmet Ali Ömer Baba adı Ömer Yusuf Yusuf Hüseyin Hasan Hüseyin İbrahim Esat Hüseyin Osman Osman Osman Osman Halil İbrahim Mahmut Hacı Ali Abti Mustafa İbrahim Arnavut Halil Ali Mehmet Ali Doğum yeri Ahmetli Bozköy Çakırbeyli Bayındır Çırpı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Demirci Döğerlik Döğerlik Döğerlik Helvacı Helvacı Ahmetli Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakuyu Karakuyu Karaot Karaot Dirmil Doğum Tarihi 1311 1303 1299 1300 1296 1307 1307 1307 1297 1308 1303 1301 1299 1311 1310 1284 1305 1299 1308 1304 1309 1304 1306 Kayıt Askerde Balkan Harbinde Balkan Harbinde Askerde Askerde Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbinde Balkan Harbinde Askerde Umumi Harpte Balkan Harbinde Balkan Harbinde Balkan Harbinde Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Ölüm Tarihi 1328 1328 1328 22.02. 8 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:20. 10 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:37. 11 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:15.1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 16. KE. 3 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:32.1328 1328 1328 14. 5 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:31. 12 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:19. 6 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:11. 20 .06.09. 7 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:15.1328 30. 9 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:34. İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:16.

1329 30. 22 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:9. 16 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:7.1329 1329 1329 1329 1329 1329 YASEMEN BOSTAN GÜL GÜL GÜLCAN-ŞENBOY TAŞLIOĞLU ÇINAR DUMAN BABA MADRAN GÖK Kapalı kayıt 2985 3013 26 27 Kapalı kayıt 1349 Çapak23 Sepetçiler Döğerlik 14 16 7 22 Kapalı kayıt 2883 Kapalı kayıt Kapalı kayıt Kapalı kayıt 1272 Kapalı kayıt 2892 Karakuyu 98 110 Kuşçuburnu 14 14 15 Çengele 44 Süleyman Mustafa Çengele 1307 Şehiden 02. 20 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:10.1329 20.06.1329 07.1329 05. 19 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:6.09. 15 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:21.1329 03.02. 21 . 21 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:31.10.1329 Kapalı kayıt 1959 Hamidiye 17 Ali İsilce 1305 Balkan Harbi 1329 DEMİR Kapalı kayıt 1559 13 14 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:15.1329 45 Ali Osman Mısırlı Mustafa oğlu Mehmet Hamit nam diğeri Kara Hüseyin Çengele 1309 Askerde 11. 23 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:32.10. İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:18.10. 17 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:40.Kuşçuburun 13 Çengele14 11 13 37 İskender Mehmet Ali Hasan Ali İbrahim Hacı Ömer oğlu Osman oğlu Mehmet Hacı Ömer oğlu Osman oğlu Hüseyin Deveci Ahmet Ziyaettin İbrahim Danaoğlu Mehmet Hasan Mehmet Abdullah Mustafa Süleyman Hüseyin Salih Mahmut Süleyman Osman Hacı Mehmet İsmail Koca Hüseyin Danaoğlu Bekir Kel İsmail Solak Mehmet Mehmet Ali Kuşçuburun Çengele Çengele Özbey Saibler Saibler Saibler Çatalca Bozköy Yeniköy Arıtaş Cumalı Cumalı 1306 1305 1292 1307 1299 1301 1261 1300 1303 1290 1308 1293 1308 Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Askerde Askerde 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 DURSUN BAYKURT KARAGÖZ ÖZ-SÜRÜCÜ ÇEVİK-TEKİN-GÜLEÇÖZYURT ÇEVİK-TEKİN-GÜLEÇÖZYURT AKGÜN-SEZER Kapalı kayıt 1262 1929 1941 1557 1507 1508 1529 Hamidiye Saibler16 15 15 9 9 11 Hortuna 17 28 10 18 Yeniköy 18 KURTLU DANACI Arıtaş19 Cumalı20 13 32 34 Kapalı kayıt Kapalı kayıt Kapalı kayıt Kapalı kayıt 3109 713 726 2813 BAĞIŞ-NEYIR ÖZÇETİN-ORHAN Balkan Savaşı Döneminde Askerde Kalanların Kayıt Örnekleri (1329 yılı) Arslanlar21 54 78 Çakallar 22 Deli Halil Recep Abdullah Ahmet Mehmet Mehmet Hasan Ali Mehmet Ali oğlu Cemal Mehmet Hüseyin Tuzlu Osman İsmail Deli Salih Latif Kara Hüseyin oğlu Durmuş Çiçek Mehmet Molla Ahmet oğlu Ali Putu oğlu Halil Gök Mehmet Bucaoğlu Hüseyin Ali Ahmet Koca Tahir Salih Şaban Kardiça Kardiça Çakallar Çakallar Çapak Sepetçiler Düğerlik Düğerlik Karakuyu Karakuyu Yenipazar Deliorman Kuşçuburun 1293 1297 1309 1297 1296 1309 1304 1302 1306 1309 1300 1297 1304 Askerde Askerde Harbiye Hastanesi Seferberlik Askerde Askerde Balkan Harbi Askerde Balkan Harbi Balkan Harbi Umumi harpte Umumi harpte Harb-i Umumi 1329 1329 25.02. 18 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:8.05.

Halam yörük beyinin (Tekeli ) torunudur. Yükleri hafifler. Arazi falan neredeyse bedava. Halamın kocasının büyük kayını Aptil’i askere alıp Çanakkale’ye savaşa göndeririler. Bu döngü hep böyle sürüp gider.1329 1329 1329 11. O zamanlarda zenginlik canlı malla oluyor. Ertesi gün oradan göçüp Tekeli köyü civarına. Mesela bu göçebelerin yolculuğunu biraz anlatayım. Murat Dağı. Bu yörük beyi çok zengindir. İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:17. hem çok malı olduğundan şehit olan kocasının küçüğü Osman’a yani kaynına vermeyi düşünürler. Kayınbabası ve kayınvalidesi hem kendinden çok memnun. Balmahmut. Yukarıda söylediğim gibi o devirde mal geçerli akçe. beşinci gün Turgutlu – Armutlu civarına . Arazileri de vardır. İşte bu nedenle halamı gelin ederlerken kocasının ailesi de çok fakir olduğundan halama sürü ile koyun. keçi.1329 FESCİ İLBEK ÇAKIRCA EKREN 1586 Kapalı kayıt 3171 3188 12 25 1 34 20 TAŞKAN TEKCAN ÖZÇETİN-ORHAN Kapalı kayıt Kapalı kayıt Kapalı kayıt 2465 ACI GERÇEK ( GAVLAK MEHMET ) ANLATAN: Ben 1933 doğumlu Rıza TUNÇEL. Bütün yaz yaylada ürettikleri sütü.: Yaylaya gitme zamanı geldi mi eğer Özdere – Gümüldür’de kışlamışlarsa oradan göçüp bir günde Tahtalı Barajı’nın yapıldığı yere. yörüklerin canlı malları sığmazdı.17 Ali Mehmet İsilce Torbalı Mersinli Özbey Saibler Hortuna Yenişehir Yeniköy Niğbolu Arıtaş Cumalı Fetrek 1306 Balkan Harbi 1329 DEMİR Kapalı kayıt 1560 20 Hüseyin Üzeyir oğlu Gani 1306 Balkan Harbi 1329 Kapalı kayıt 1565 39 Saibler Hortuna 1 68 83 Yeniköy Tepe Ertuğrul Mah24 Arıtaş Cumalı Fetrek 25 Salih Hamid İbrahim Ahmet Aycaoğlu İbrahim Mehmet Ali Mehmet Mehmet Köselioğlu Hasan Kara Recep Dığıllılı Mehmet Mehmet Veli Aycaoğlu Ali Ahmet Mehmet Mehmet Ali Deli Veli 1308 1306 1306 1296 1293 1300 1295 1296 1292 Balkan Harbi Askeri hastahanede Balkan Harbi Balkan Harbi Bursa askeri hastanede Askerde Balkan Harbi Askerde İskenderun Hastanesinde 1329 04. altıncı gün Sart civarına .03. tereyağını atlara. Banaz hatta İnönü. Fakat birkaç kişiden fazla ziraat yapan yoktur. Bulgurca civarına. Göçebe yörükler her yıl yaylaya giderler. İkinci kardeş halamın kocası Mehmet’i de askere alıp Çanakkale’ye savaşa göndeririler. Örencik Ovası. inek verirler.1329 1329 1329 1329 30. Fakat kocası şehit olunca dul olarak baba evine dönmesi gerekir. Yokuşbaşı. Çok yakınım olan Hatice halam ve eşiyle çocuklarının yaşadığı acı gerçeği anlatıyorum: Sene 1915.. Karınca sürüsü gibi bu yayla yollarına. Gidiş o gidiş. konarlar.. Bu yaylalara gidip Eylül sonları İzmir civarına göçerler. dördüncü gün Manisa Spil Dağı dibindeki köylerin civarına. Nisan ayı içinde yayla dedikleri Kütahya’ya bağlı Gediz. üçüncü gün Pınarbaşı yakınlarına . Evlendirirler. Şaphane. hem de gelin.yedinci gün Salihli’ye 24 25 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:18. 22 . Hem halamı hem de Osman’ı razı ederler. tulum peynirini. Dumlupınar.03. develere yükleyip dönerler ve Salihli’ye gelince tüccarlara satarlar. Aile bu iki acıyı yaşarken halam çok genç yaşta dul kalmıştır. Bu sefer tüm malı alıp götürmesi gerekecektir.05. Bu Mehmet’in bir kız çocuğu vardır. Onun da şehit olduğunu haber alırlar. Altıntaş. Çavdarhisar. Halamın kocası da artık zengin sayılır. Yakın zamanda şehit olduğunu haber alırlar ve bu şehit 5 oğlan kardeşten biridir. Böylece hem mal gitmeyecek.

bir kısmı da Uşak yoluna devamla Afyon yakınlarına giderlerdi. orada görürüm ümidi ile babasının geleceği günü bekliyor. Bu şehit Mehmet celepliğe yani kasaplığa başlıyor.Salihli’de bir adam seni arayıp soruyordu. çok hastasın. Teyzemlerden mal almak istiyor. “ Sen kimsin?” diye soranlara: -Mehmet benim Çanakkale’den asker arkadaşımdı. Bu kişi olacakları bildiği için baba evine dönmeyi düşünmüyor. Teyzem kendisini tanıyor. Babasını ata bindirip uğurluyor. der. diyor. Eylül ‘de dönüş başlardı. Aradan 3-5 yıl daha geçiyor. Her geçen yörüğe : -Gavlak Sülü ve hanımı sağ mı? diye sorar. Dede de: “Salihli’de bana birisi evlat gibi yardım etmişti” diye düşünerek şüpheleniyor. Şüphesi kalmıyor artık. Bu yolculuğu şu sebepten anlatıyorum. kız çocuğu da büyüdü. diyorlar. Bunun dışında başka şeyleri de öğrenmeye çalışır. Güre civarında dağılmaya başlarlar. Yalnız anne ve babasını çok özlüyor. İyice kanaat getiriyor. Dumlupınar’da teyzem vardı. Dokuzuncu gün Kula’yı geçerler ve birkaç gün sonra Güre civarına varırlar. Onlara ne oldu? -Karısını kardeşine verdiler. Yani kızını verdikleri dayısının oğlu benim büyük amcamın oğlu idi. Şehit sanılan halamın kocasını iyi anlatabilmek için. Yörükler de hep birbirlerini tanıdığı için bu adam. Tüccarlardan da parasını alarak babasının cebine koyuyor.yıl olarak kesin bilinmiyor. malını satar. Ayrıca: -Bu adamın oğlu Mehmet vardı. Araştırsa da netice alamıyor. O kişi şehit sanılan “Mehmet”tir. Çok zaman oldu hiç görmüyorum. yayla dönüşü tüm malları Salihli’de nasıl olsa tüccara satacak. Büyük dayısının oğluna yeni gelin ettiler.Kendisini tanıyan yörüklerden bu adamın kendisini tahkikat ettiğini öğreniyor ve o kişilere: . Her gören ön dişlerini anlatıyor. O nedenle Salihli’de meydana çıkan bu adam. Öğrendikleri ile temelli yıkılıyor. Hiç olmazsa babam. Tahminen ne gün geçeceklerini öğrenir. Birkaç ay içerisinde tüm yörükler o dedeyi yani “Gavlak Sülü (Süleyman)” yü. apayrı bir tipti. Onların da birkaç sürü koyunu vardı. Halam kaynı ile evlendikten çok sonra..Sizin gördüğünüz adamın eşkali nasıldı? diye tipini soruyor. Böylece her şeyi öğreniyor zaten. der. Bir gün bir kuşluk vakti babasının bir at ve bir de merkeple sırtlarında yükleri olduğu halde hayvanlarla geldiğini görüyor. Baba evine dönmemeye kesin karar veriyor. Kendisini bildirmeden yanına koşup: -Baba yardım edeyim. Esaretten kurtulup Salihli’ye gelmiştir. sekizinci gün Kula’ya yaklaşırlar. bunu bildiği için Salihli’de yörüklerin yolunu keser ve yörüklerin hepsi Salihli’den geçeceği için orayı bekler. Aldığı cevap: -O Çanakkale’de şehit oldu. Neden Salihli? Çünkü Salihli’yi geçtin mi hem yaylaya hem de kışlağa giderken Salihli’den sonra hepsi ayrı ayrı yönlere dağılırlar. Ortaya çıkan bu adam. her gelene Gavlak Sülü’nün oradan ne zaman geçeceğini sorar.Salihli’de bir adam ortaya çıkıyor. Onların tüm kardeşlerinin ön dişleri çok küçük. o evliydi. Babasının malını indirip.görüp: . Orada kalmıştır.Mehmet’in babasını. bu soruyu Salihli’ye gelen her yörüğe soruyor. Yüzde yüz oğlum.geçince Kovukdere civarına. -Peki . Fakat babası sıtma hastası olduğundan çok perişan durumdadır. -Sen Gavlak’ın oğlu Mehmet değil misin? 23 . karısı ve kız çocuğu vardı. Bir kısmı Gediz yoluna. Bir gün yolu Dumlupınar’a düşüyor.

Acı biberi çok severdi. İç güveyliği böyle kavga ile geçer. diye o delikanlılara bir bir amcalarını soruyor Osman. Gençler de bu yaşlı adamın dediklerine inanıp hemen Salihli’ye dönüyorlar. bir gün misafir kalıp kayboluyor. Mehmet. siz adam olmazsınız. Bana: . Bir de kaçak sigara sarıp. Çünkü çok sevdiğine öyle derdi. diyor. diye sordum. Bu haberler babası ve kardeşlerine ulaşıyor. Çünkü biliyordum ki bunları çok severdi. Hem karnım aç hem kocakarı ile kavga ettik. Sülü Dede bizim eve gelip: -Mustafa ! Elif ! diye sesleniyordu. bir tas taze çökelek. Evlendiğini. -Ne istiyorsun Sülü Dede? dedim. diyorlar. Salihli’de oturduğunu. Başından geçenleri anlatıyor. Ben: -Dede neden kavga yaptınız . Evde yalnızdım ve kendisini ben karşıladım. Halbuki aradıklarının birisi o kişi. O an bende bir fincan kahve yapıp eline verdim. Osman o delikanlılara: -Oğlum bu kışta kıyamette ne yapacaksınız köyde? diye soruyor. Onu öldüreceğim ama hayırlı bir günde olsun diye düşünüyorum. Sorduğu kişi de şehitin hanımı ile evlenen amcaları Osman. O da çok zaman kışın kapalı olurdu. O zamanın olanakları çok kısıtlı. Bu köyde amcalarımız varmış. Birkaç yıl geçince şehit sanılan Mehmet’in kızı da ölüyor. Dedemiz ölmüş. babacığının çok hasta olduğunu. Aradan birkaç yıl daha geçiyor. O devirde evlerde kahve dolu. Teyzemlere birkaç defa daha misafir oluyor. Ayağında. Bir avuç dövülmüş acı biber. -Oğlananası köyüne buradan mı gidilir? diye soruyorlar. Şimdiki Yeşilköy’ün olduğu yerde sadece bir kahve vardı. dedi. diyordu. Annem bir tencere kuru fasulye pişirmiş. Biliyordum ki kahve istiyordu. biraz da kuru soğan. Fakat aradan zaman geçtiğinden kendisini bulamıyorlar. Ben de: -Yalnız ben varım. -Kim sizin amcalarınız. Hatta iki ihtiyar çok kavga ederlerdi. Onların tümü Söke tarafına göçtü. Ben. Tahtalı Kahve. 24 . Sülü Dede ve karısı öleli 10 yılı geçmişti. -Oğlum biliyorsun. Onları bulacağız. biraz zeytin . Eskiden babası ile karşılaştığında. ateş yak. üstünde eski zeybek elbisesi vardı. Öğle idi. Onlar da zaten mallarını bölüşmüşler. dedim. Bacaklarında efe tozlukları vardı. Bir yandan sigarasını. Güzelce karnını doyurdu. babası giderken arkasından çok ağladığını anlatıyor. Onun için: -Oğlum sizin aradığınız adamlardan hiçbiri köyde kalmadı. onu kattım. ateşi yakıp önüne sofrayı serdim. dedi.bu sefer: -Git kayınbabandan iste. bir yandan da kahvesini içiyordu.Oğlum. Bir gün oraya iki delikanlı geliyor. Topan don derlerdi pantolona. Salihli’de bir başka isimle tanındığını söylüyor. -Biz Salihli’den geldik. Bu şehidin babası ve anası 1949 ve 1951 yıllarında ölmüşlerdi.Teyzemden kendini saklamıyor. amcalarımızdan babamızın hakkı olan malı alacağız. ısınayım. fakat çay pek bilinmezdi. -Anan baban yok mu ? dedi. Benim amcaoğlu da aynı kişilerden hak istediğinde. 1960’lı yıllar girmişti. Bir gün okuldan geldim. o tarihlerde de bütün yörükler köylere yerleşiyor. Sülü Dede hizmetimden memnun olduğu için bana: -Meymenetsizler. Ömründe başka giysi ile gezdiğine şahit değilim. yastığa yan gelip yatarak bana bakıyordu. bir tas turşu. Şehitin kızı ile evli olan amcaoğlunun üç çocuğu yetim kalıyor.

Anlatım Çanakkale Savaşı’nın toplumsal sonuçları bakımından önemli görüldüğü için anlatıldığı şekilde 12. Eylül 2009. Büyüksehir yasası ile Bayındır’a bağlı semt haline gelmiştir. penceresi. Not: Şehit sanılan “Gavlak Mehmet” hakkında yaptığımız tüm araştırmalardan ne yazık ki şu ana kadar sonuç alınamamıştır. dediler. Fakat o tarihlerde bir yere yerleşik olmadıklarından. Bir Çanakkale Şehidinin Hikâyesi: Koca Alilerin Mustafa Bayındır ilçesinin yüksek dağlık kesiminde yörüklerin kurduğu bir köy vardır. Bu üç yetimden ikisi öldü. Kimler gelmiş kimler geçmiş bu köyden. İnsanları ovada yeni yaşam alanları aramışlar. Kuvvacılara ekmek vermiş. İzmir (Sunulan bildiriler). Hakim. ” Sözlü Anlatımlara Göre Torbalı’da Yunan İşgali ve Bilinmeyen Bir Kuva-yı Milliyeci: Hortunalı Hamit”. 28 Hortunalı Hamit ile ilgili yerel tarih araştırması için bakınız: Necat Çetin. bu üç çocuğun yetim hakkını yemeleri için onlara bırakıyor. akmayan çeşmesi.Uluslararası Kuva-yı Milliyenin 90. Resmi adı da "Mersinli Mahallesi".Aradıkları yeni yaşam alanını Canlı köyünde27 bulmuşlar. SÜRÇ-İ LİSAN OLDU İSE AFFOLA. “Öbür dünyada helalleşiriz.” diyerek. Köy yıllar önce susuzluktan ve geçim darlığından dolayı dağılmış. kapısı sökülmüş damları. ailenin nüfus kayıtlarını getiremiyor.Köy düz bir arazi üstünde etrafı ormanlarla çevrili bir yerde. hasta ve yardıma muhtaç bir durumda yaşamını sürdürmeye çalışıyor. 2 26 Mersinli Mahallesi Dernekli Köyü Bayındır Canlı köyü ileriki yıllarda Belde olmuştur. Amcaoğlum biraz daha araştırıyor ama bir sonuç elde edemiyor. Adı halk arasında "Marmaraç"26. amcaoğluma: -Git . hep hüzün veriyor insana. yani eski adı Kavakalan.2002 tarihinde Torbalı ilçesi Ertuğrul Mahallesi’nde A. Ama hüzünlü ve yalnız. Hatta amcaoğlu hakkını alabilmek için dava açtı.diyerek bir metelik vermediler.12. Yılı Sempozyumu. yazın ise ılgıt ılgıt esen rüzgârların bağrında öylece tekrar canlanmayı bekler. Yunan’ın baş belası Hortunalı Hamit Efe’28yi de barındırmış bu köy.Çamköy gibi değişik köylere kayıtları. Ben biliyorum. 27 25 . Yunan işgali zamanında etraftaki çeteleri saklamış koynunda. diyor. Biri şu an Yazıbaşı beldesinde. Bugün ise yıkılmış evleri. Karşı taraf yalancı şahitler bularak: -Bizim öyle bir kardeşimiz yoktu. İdari bakımdan daha önceleri ayrı iken sonraları Dernekli köyüne bağlanmış. Bugün dağların tepesinde kışın yağan kar ve yağmurun. Bizim anlatacağımız olay işte orada. Rıza TUNÇEL'in evinde derlenmiştir. yeni adı Çınardibi olan köye giden yolun üstünde kurulu bu Marmaraç Köyü'nde olmuş. bazıları da Menderes . ailenin nüfus kayıtlarını getir. O yetimlerin en az 50-60 dekar arazisini satıp yediler. bazıları Salihli’nin bir köyüne. su vermiş.

Şerife. derken vurulurlar birbirlerine. Bakınız. Bu rakam genel ortalamanın çok üstündedir. Bakınız. Eğer helal ekmek yemişse çobanın. En büyük çocuk kızdır. Ailenin soyadı: VARTÜRK. Adı “Ayşe”. Gelişip güzelleşir. Etraftan istemeler başlar. “Araplar31” ve “ Çelbeşikler32” idi. hangi zaman hangi yerde sürüsünün doyacağını bilir. Ailenin soyadı: ÖZMERSİNLİK. Mustafa ablası Ayşe gibi diğer ablasının hemen evlenmesini beklemektedir. Kemalpaşa’nın Gökyaka Tekeköy’den birisi42 ile söz kesilir. 15. Mustafa ile ablası Iraz’ın arası bir yaştır. Bakınız: Çengele nüfus esas defteri. Hele bir avuç toprağın altın olduğu yerde. 34 Nüfus hane no:1 1320 tarihli nüfus sayımında hane reisi olarak Bayındır 1260 doğumlu Koca Ali bulunmaktadır. Keçi ve çoban ayrılmaz ikilidir dağlarda. Köyde en geniş aile “Kölemenler30”. 41 Torbalı Çengele köyü Hane no: 20 “Sarılar aşiretinden Ali” Soyadı: GÜÇ. Başka bir alemdir keçicilik.88) dul’dur. Bakınız. 37 Yörükler Raziye ismini "Iraz" olarak söylerler.”Sarılar aşiretinden Bekir” Seferberlikte “askerde” kalmış. Iraz ile ablası Ayşe arasında bayağı bir yaş farkı vardır. Ormanköy Muhtarlık Arşivi. Eğer aylıklı çoban ise işte bak orada biraz duracaksın. bilemediniz 16 hane kadardı29. Çobanın kendindense bir topan ekmek yersin. Ailenin soyadı: KÖLEMEN. 33 1976 yılı. Artık evde beş kişi kalmıştır. İsa: Ese. Soyadı: ÇETİN. kimisi Dağtekke köyüne. Dernekli Köyü Muhtarlık arşivi. Kocası zaman zaman askere çağrılmaktadır. Ali. delikanlı olur. Her neyse biz sizlere olayımızı anlatalım. 119 kişiden 49 kişi (% 41. Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları.94) bekar ve 7 kişisi (% 5. 1891 yılı sayımında köy nüfusu 117 kişidir. 60 kişisi (%50. 38 1311 doğumlu. Bu Marmaraç köyünde bir aile varmış. Çünkü çoban. Dernekli Köyü Muhtarlık arşivi 32 1320 sayımında hanede(Hane numarası: 6) toplam 14 kişi kayıtlıdır. Bakınız. Hane nüfus sayısı 6 kişidir. 43) ise bayandır. Sayımı yapılan 119 kişiden 59 kişi erkek (% 49. Abla Ayşe Çengele39 köyünden Sarılar aşiretinden Bekir40 ile evlenir. Ümmü. Evin yükü yörük kızı Iraz'’n üstündedir. Iraz ablasına. 35 Osman 36 Fatma. Iraz bir süre sonra büyür. Ben çocukluğumda 33 birkaç sefer bu köye gitme şansına sahip oldum. Nazlı.baba vardır. Aslında oğluna Emine’yi gelin olarak almayı 29 27/07/1320 tarihli son Osmanlı nüfus sayımında köyde 16 nüfus hanesinde toplam 119 kişinin sayımı yapılmıştır. Onlar da dağıldı şimdi çeşitli köylere. Çünkü uzaktan da olsa orada akrabalarımız vardı. 26 . Benim anlatacağım olay 1915 yılında Çanakkale Savaşları sırasında geçer. 30 1320 sayımında hanede (Hane numarası: 5) toplam 14 kişi kayıtlıdır. Ayşe: Eşe… gibi. 3 erkek çocuk olur önce. Yemen senin Balkan benim. kimisi Torbalı’nın Karakızlar köyüne. Torbalı Ormanköy Muhtarlık Arşivi. Aynı kaynı Hamza Ali41 gibi. Bu köy pek öyle kalabalık bir köy değildi.18) evli. Akrabalığımız büyük ninemden. kimisi ise ovadaki Kızılcaova ve Canlı’ya. Koca Aliler34. Halil oğlu 1292 doğumlu. bir dede35 ve anne36.43 kişidir. Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları. Hanede üç çocuk. Torbalı Çengele köyü 19 hane reisi. Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları. Dernekli Köyü Muhtarlık Arşivi. 31 1320 sayımında hanede(Hane numarası: 2) toplam 16 kişi kayıtlıdır. Ailenin diğer lakabı "Osman Aliler". keçilerin bayram eder dağlarda. ( 1885-1965) Kapalı Kayıt. Hane nüfus ortalaması 7. Üçüncü kardeş ise “Mustafa38”. Önce kaçgöçler. Ölüm tarihine 1333(1917) notu deftere düşülmüş. Bakınız: Çengele nüfus esas defteri. yaşamak için yapacağın tek şey vardır: Sürü hayvancılığı. Hemen babasına Emine’yi istemelerini söyler. Dernekli Köyü Muhtarlık arşivi. Kazım. Yani sizin anlayacağınız toplam 6 kişidir. Bu evlilikten 2 kız. 3 Erkek 3 kadın. Doğru dürüst görememiş kocası karısını. Her gelişinde bir çocuk. Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları.Köy canlı iken hayat sabah 6’da başlar. Sonradan öğrenmiştim. dedemin anasından geliyormuş. Kardeşi Mustafa da gelişir. hangi havada hangi tarafa gideceğini. Babası Ali oğlunu kıramaz. izne geldiği veya kaçıp geldiği askerlikten başka. 39 Torbalı Ormanköy 40 Dedemin babası. Bu arada anası dayanamaz bu dünyanın kahrına vefat eder. Diğeri de kızdır “Iraz37”. Mehmet. 63 kişi (% 52.57). Kimisi Kemalpaşa’nın Cumalı köyüne. Bakınız: Aydın Vilayeti Salnamesi 1317. Halil. Köyden yaşıtı Emine ile gizliden gizliye görüşmeler başlar.

Tabur. 46 Nüfus Vukuat Defterinde. Bir gün mutlaka gelecektir. erkeçler kesilir.Kemalpaşa Gökyaka Köyü Muhtarlık Arşivi. 42 Ağa Mehmetler/ Kürt Ahmetler. kallmıştır. Eh bir hafta sonra oğlu da evlenecektir. Dünyaya küser. Mustafa’nın Çanakkale’den künyesi gelir46. hadi doğruca Cumalıköy dağına tırmanacaksın. evlerine dönmeye başlar. Kayda göre Mustafa 1331 yılında Harb-i Umumi’de “askerde” kalmıştır. Oğlunu köyde nişanlısı. Eline bir çapa alan. evi siler.o da istemektedir. Ancak hiç umulmayan bir olay daha yaşanır. Çanakkale şehitlerimizin listesinde 1. Vatan seni bekliyor. ilçe ve köyü bilinmeyen.Çanakkale Savaşı dönemi. 23/06/1915 tarihinde Sebdülbahir muharebesinde şehit memleketi İzmir olan kişi olduğunu ( kayıt no:24. Sessizce köye varılır. Mustafa bir İngiliz saldırısında şehit düşmüştür. Mustafa’nın ölüm kaydı vardır. Ben ablayım. Herkesi bir merak sarar. Bölük piyade er Ali oğlu Mustafa. (http://www. Alay 2. Emine inanmaz. Yemek yapar. Bir hafta önce Iraz gelin gidecek. Ya kaybolmuştur ya da esir düşmüştür. Önce seni uğurlayacağım. Gelinin evdeki yaşlı dedesi45 vefat etmiştir. Iraz karşı çıkar ve der ki : -Önce evden sen çıkacaksın. Koca Alilerin Ali ise oğlunun şehit haberini aldığında beyninden vurulmuşa döner. Evinin kapısı kapanır. Eğlence durur. Aynı ev birer hafta ile iki düğünü birden yaşayacaktır. Mustafa da bir süre sonra Emine ile sözlenir Böylece aynı evde nişanlı iki kardeş olur. Evinin duvarlarına geleneklere uygun asılır. bir hafta sonra da evine gelin gelecektir. Davullar susar. Mustafa'sı vurulamaz. Bir gün öncesinden etraf köylerde ne kadar hısım akraba varsa toplanır Marmaraç köyüne. Acaba ne oldu? Konu hemen anlaşılır. Artık köye 500-600 m. Gökyaka Teke köyü hane:32.Şu an kalkmış durumda. Yöresel bir gelenektir. Önce Cumalıköy’e. Davullar zurnalar dağları inletmektedir. evinin duvarında urbaları öylece beklemektedir. Oğlunun urbaları43 kesilir. der. Ya doğruysa? Soyunu kim devam ettirecektir? Kim kucağına torun verecektir? Bir süre sonra kahrından o da ölür. 44 Düğün evi yakını gençlerin gece evlenecek genç kızla birlikte meşaleler eşliğinde akrabalarını türkü ve uzunhavalar söyleyerek ziyaret etmesi ve hediyeler toplaması. Her şey iyi gitmektedir. doğum yılı bilinmiyor. Jandarmalara durum anlatılır.geltag. Koskoca evde baba tek başına kalakalır. Allah bilir ! Öğlenden sonra davulların sesi yeri göğü inletmektedir. Kim bilir ertesi gün mü sabah mı varacaksın kendi köyüne. Köyün insanları toplanır. bir kürek bulan mezarlığa gider. Düğün yazın yapılacaktır. Bir de bu işin geri dönüşü var.Kolordu 4.Bakınız: Köy Nüfus Esas Defteri. Baba Ali hemen oğlunun nişanlısının ailesi ile de anlaşır. Mustafa önce ablasını çırak yani gelin çıkarmak ister. Keşkekler pişer. Çünkü tek erkek evladıdır Mustafa. zurnalar ötmez. Kına gecesi yapılır. Bütün eli silah tutanlar askere alınmaktadır. Yolları bayağı uzundur.com/sehitler. O da ne? Davulların karşısına Marmaraç’tan iki kişi gelmez mi? Yoksa düğün bozuldu mu? Düğün idarecileri bir işaret eder. Belirlenen gün gelir çatar. Bir süre sonra köye.346 ) düşünüyorum. Zeybek mezarlığını geçeceksin. süpürür. Kayıttan da anlaşılacağı üzere Mustafa’nın vefat yılı 1915 yılıdır. 43 Yörede damatlık elbiseye eskiden urba denirdi. Anlayışla karşılanır. Herkesin keyfi yerinde. Gökyaka Tekeköylü dünürler ile düğün günü kararlaştırılır. Oğlunun nişanlısı Emine o evin gelini olarak her gün kendi evinden sonra kayınbabasının evinin işlerini görür. 45 Osman. Heyamullar44 düzenlenir. Ya Gökyaka Tekeköy’den davullarla yola çıkanlara ne demeli? Sabaha karşı köyden çıkılır. Yemez içmez. Önce cenaze toprağa verilecektir. Oradan Marmaraç köyüne doğru sarkacaksın.asp? il_id=36&ilce_id=1&harf_id=0&sayfa_no=4. Önce dede toprağa verilir. Misafirler de yavaş yavaş köylerine. Çanakkale Harbi patlamıştır. ET: 11/01/2010) 27 . 5. Ardından Iraz sessiz sedasız gelin gider. köylü tarafından askere uğurlanır. Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri Cilt:2 sayfa:198. A ilenin soyadı: BULUT. Köye Çırpı nahiye karakolundan iki jandarma gelir. oradan Sinekköy’e. Ancak ikindi vakti varılabilir. Mustafa ile beraber 16 kişi daha köyün alt kısmında imamın dualarıyla.

askerler tek tük dönmeye başlar. hepsi acı dolu. Mustafa yine gelmez. Mustafa ile nişanlanalı tam 8 yıl olmuştur. Ayşe geride 7 çocuğu ile kala kalmıştır. Askerde kaldığı yer:Umumi Harp. Doğan çocuk erkektir. Nice hikâyeler vardır böyle yaşanan. Ailenin bugünkü soyadı: KÜÇÜKSOLAK.Benim nişanlı olduğumu bilmez misiniz? der. Kendisine buradan teşekkür ediyorum. Ancak hastadır. Köyden Mustafa ile birlikte askere alınanların teker teker künyeleri gelmeye başlar50. evlatları babasız bırakan Çanakkale. Yıl:1331. Bakınız: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri. Cumhuriyet ilan edilir. Doğum 7 ay sonra olur. Mustafa’sı gelmez. Umutludur. Babası: Mehmet. Ne Çanakkale’dir bu? Evlatları yiyen. Babası: İsmail. Yıl:1331. 51 Bayındır ilçesinin bir dağ köyü. İdare Hane Baba Adı Birimi No adı Dernekli 1 Abdullah İbrahim 47 48 Anne adı Ayşe Doğum Doğum Vefat Ölüm Ölüm Yeri Yeri Tarihi Tarihi Kaydı Bayındır 1307 Harp-i Umumi 1331 Askerde ÇETİN ailesinin Torbalı Ormanköy’deki lakabı. Yani büyük dedem. Bir süre sonra ölüm haberi gelir baba ocağına. Doğum yılı:1312.Dünya Savaşı Sırasında Askerde Kalanların Listesi. Yunan bir yandan köyü basar. 52 Not: Çengele (Ormanköyden) Sarılar aşiretinden Bekir benim dedem Mehmet ÇETİN’in babasıdır. Emine gelenlere: . Çok azı mutlu sonla biter52. Aileden bazıları Kemalpaşa ilçesi Armutlu’ya ve Bayındır ilçesi Kızılcaova Köyü’ne nakil gitmiştir. Ocaklar sönmektedir. 49 Ayşe 1969 yılında vefat etmiştir. Bakınız: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri. sayfa:199. Ancak ne Mustafa ne de diğerleri döner. “Askerde”.kadınları kocasız. Aile Dernekli Köyü’ndedir. Bekir de harpte vurulmuştur. Cilt:2. sağ kalan bütün askerler evlere dönmüştür. Askerde kaldığı yer: Harb-i Umumi. Biz yine dönelim Marmaraç köyüne. Her taraf cavurdur. Bakınız: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri. Cilt:2. Yıl:1332. Babası Bekir’in adı verilir. Babası:İbrahim. “Askerde”. sayfa:199.Osman. Giderken de hanımı Ayşe iki aylık hamiledir48. Benim ailem. sayfa:198. Sirke ile yapılan ilaçlar da fayda vermez. Askerde kaldığı yer: Harb-i Umumi. Kayıttan da anlaşılacağı üzere Halil ve Osman kardeştir. Artık 10 yıldır süren seferberlik bitmiş. . Adı: Halil. Jandarmalar dinlememiştir bu sefer.. Üç sene durur. Hepsi gerçek. Ailenin bugünkü soyadı:DUVA. Varır istemeye istemeye Osmanlar 51’dan bir adama. sözünü gözleri yaşlı ifadelerle anlatılmıştır. Aile Bayındır Canlı semtindedir. Hane:11 Adı: Hasan. Yıl:1331. Ayşe nenem halama hitaben : -Kızım siz ne gördünüz? Ben bir günde üç acıyı yaşadım. Annesi: Ümmü. Yunan kovalanır Mustafa’sı yine gelmez. Bekir. Aileden bazıları Kemalpaşa ilçesi Armutlu’ya ve Bayındır ilçesi Kızılcaova Köyü’ne nakil gitmiştir. Cilt:2. Bir süre sonra Yunan çıkar. Doğum yılı:1305. Bu hikaye Ormanköy’den sevgili halam Fıtnat ÇETİN tarafından tarafıma anlatılmıştır. Bakınız: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri. Çeteler bir yandan. “Askerde”. . “Askerde”. Harp biter.Aynı acı haber bir süre sonra Çengele’ye “Gacarlar47’a ulaşır. sayfa:199. Adı:. Emine’yi babasından etraftan istemeye (evlilik teklifi) gelirler. Askerde kaldığı yer: Harb-i Umumi. Annesi: Gülsüm. ilaç yok. Cilt:2. 28 . Artık ümidini keser. Hane: 16. Daha kısa bir süre önce izne gelmiştir. Babası: İbrahim. jandarma tarafından zorla götürülür. Mustafa’sı yine gelmez. Etraf köylere sağ kalabilen. Annesi: Ümmü. 50 Nüfus Vukuat Ölüm Defterinde diğerlerinin de bazılarının ölüm kayıtları vardır. Doğum yılı: 1311. Doğum yılı: 1314. Ailenin bugünkü soyadı:İNCEDAYI. Aile Bayındır Yeşilova (Çıplak) Köyü’ne nakil gitmiştir. Hane:4 Adı: Halil. Doktor yok. Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri’ne Göre (Cilt 2) Dernekli ve Marmaraç ( Mersinli) Köylerinden I. Zaten tüm ömrü 49 bu çocuklarını yetiştirmeye ancak yetecektir. Ailenin bugünkü soyadı: İNCEDAYI. Hane:16. Annesi: Dudu..

Dernekli Dernekli Dernekli Dernekli Mersinli Mersinli Mersinli Mersinli Mersinli 4 6 9 15 1 4 11 16 16 Mehmet Abdullah Mustafa Mehmet Mustafa Halil Hasan Halil Osman Abdullah Mehmet Ahmet Süleyman Ali Mehmet İsmail İbrahim İbrahim Ayşe Ayşe Fatma Emine Fatma Dudu Gülsüm Ümmü Ümmü Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır 1304 1302 1303 1311 1311 1312 1305 1311 1314 Harp-i Umumi Harp-i Umumi Harp-i Umumi Harp-i Umumi Harp-i Umumi Harp-i Umumi Umumi Harpte Harp-i Umumi Harp-i Umumi 1332 1333 1332 1331 1331 1332 1331 1331 1333 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Mustafa’nın ölüm kaydı: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri-2 sayfa 198. 29 .

[2010 yılı (Necat Çetin arşivi)] Marmaraç (Mersinli Mahallesi Dernekli Köyü) görünüm [2010 yılı(Necat ÇETİN arşivi)] 30 .Osman Ali’nin Marmaraç köyündeki evinin şu anki görünümü.

Bir örnek: 1312 Çapak doğumlu Müteveffa İbrahim oğlu Osman. Yıllar(Rumi) (Miladi) 1304 (1888) 1305 (1889) 1306 (1890) 1307 (1891) 1309 (1893) 1310 (1894) 1311 (1895) 1312 (1896) 1313 (1897) 1314 (1898) 1315 (1899) Toplam As. 168.1891). Alay 1.Örnek: 1304 doğumlu İzmir-Torbalı-Karakuyu köyüne kayıtlı Kütük no: 3 . Piyade çavuş. Terhis tarihi: 1335 ( Miladi. 1313 (M.1915) . 1312 (M. ÇANAKKALE SAVAŞLARI VE KURTULUŞ SAVAŞINA KATILANLARIN ASKERLİK KAYITLARI ÜZERİNE YAPILAN BİR İNCELEME Bugün Torbalı Askerlik Şubesi arşivinde saklanan orijinal kayıtları eski yazı (Osmanlıca) olan Balkan Harbi. 1306 Maşat (Bugünkü Şehitler) doğumlu Arap Süleyman oğlu Durmuş. Sayfa no: 1 Muhacir Hafız Mehmet oğlu Ali. dereceden malüldür ” Kimilerinin kayıtlarının sonunda savaşta veya savaştan sonra aldıkları madalyalarla ilgili bilgi bulunmaktadır. Duhul tarihi: 1331 (silah altına alındığı tarih – Miladi. Tabur 5. 1.Bu kayıtlar bugün dahi zaman zaman kullanılmaktadır.Bir örnek:1309 Tepeköy doğumlu Mustafa Çavuş oğlu Ahmet. Bölük.47 54 13.Şimdi askeri kayıtları inceleyelim.1919) Silah altına alınma tarihlerinde genellikle sadece yılı yazılı iken birkaç kayıtta duhul ve terhis işlemleri gün .1893). 1310 (M. 1. “Harb-i Umumide yaralanarak askerlikten ihraç edildi” . 1313 ve 1314 tertiplilerin sayıca çok olduğu görülmektedir. Piyade er.1892) yılı hariç olmak üzere 1305(M.1889).1308 (M.Piyade er.8 Kolordu 1. Askeri kayıtlar yıllara göre tutulmuş ve her askere bir kütük ve sayfa numarası verilmiştir.TORBALI’DAN BALKAN SAVAŞI. Piyade Çavuş. 1896).82 57 14.34 34 8. Toplam 11 kayıtlı yılın dökümünü yaptığımızda kayıtlı toplam asker bakımından şu tablo karşımıza çıkmaktadır: Burada toplam kayıtlı asker adetinin 391 olduğunu görmekteyiz.58 48 12.88 33 8. Piyade onbaşısı.adedi.28 391 %100 Kayıtlar rumi takvime göre 1304 (Miladi: 1888) yılından başlamakta ve 1308(M. Birkaç örnek: 1307 Çapak doğumlu Deli Hasan oğlu Süleyman oğlu Ahmet Efendi. Piyade başçavuş. 1311(M.69 29 7. Bölük “ ALMANAVUSTURYA VE OSMANLI Harp madalyası vardır” Kimi kayıtlar askerin bedeni durumları ile ilgilidir. % dilimi 23 5. Tabur “Esir düşmüştür” 31 . 1306 (M. 1307 (M.1894). Birkaç örnek: 1306 Demirci doğumlu Türkmen oğlu Türkmen’ in oğlu Hasan . Tabur 3.Piyade er. 12 Alay 2. 15. silahsızdır” Kimi kayıtlarda esir düşenler ile ilgili bilgiye rastlamaktayız.Tabur 4.1890).” İki harp madalyası vardır “ 1309 Dirmil doğumlu Hüseyin oğlu Ahmet.43 17 4. ilçeye bağlı bucak ve köyleri de kapsamaktadır. Kolordu 58.1899) yılında son bulmaktadır.1897). Fırka 45 Alay 1. Bölük Terhis tarihi: 01 Mayıs 1339 Kimi kayıtların kenarına önemli notlar düşülmüştür. Gerçi bu kayıtlar sadece Torbalı merkezdeki askerleri değil. ve yıl olarak yazılmıştır.1895).24 19 4.DÜNYA SAVAŞI . 24.Tabur 1. 1314 (M.ay. Bölük Duhul tarihi: 15 Temmuz 1325 Terhis tarihi için örnek: 1310 Bozköy doğumlu Derviş oğlu Mehmet. 1309 (M.86 37 9.Alay karargahı. Alay 1.Duhul tarihi için örnek:1305 Çapak doğumlu Halil oğlu Abdullah. Depo Alayı “Sınıfı sakat.1898) ve 1315 (M. 1892) kayıtlarının olmamasına da bir anlam veremedik. Çanakkale Savaşları ve İstiklal Harbi’ne katılan askerlerin kayıtlarını dikkatlice incelediğimizde bazı sonuçlara varmaktayız. 131.110. Alay 2. Alay 1. Dünya Savaşı. Tabur 3.41 40 10.Piyade er.Bölük “ 5. İzmir 5.

”” Hatip Halil oğlu. 32 .vb sayabiliriz.Yeniköy.Çimenler gibi.Pehlivan oğlu.Avandere.Karakızlar. Karacaağaç (Bugün Buca’ya bağlı). Şahısların daha iyi tanınmaları için baba adları ve namları da ilginçtir: Birkaç örnek: “Yozgatlı Mustafa oğlu…”. Doğancılar. Sepetçiler . Yaptığımız araştırmada bu köyün nerede ise tamamının Rum kökenli olduğu.” gibi daha bu lakap ve ünvanları çoğaltabiliriz. Kaplancık gibi. Kırıklar. Çimenler (Çaybaşı Beldesi) ise Yeni Mahalle’ye dönüşmüş. “Köse Ali oğlu.”Çalık Kürt Hüseyin oğlu. Bazı mahalle adları değişikliğe uğramıştır. Örnek.” . Bazıları ise soyadı olarak almalarına rağmen aile aynı ünvanı ile tanınmaktadır. Yörükler (Korucuk). vb.. Bu lakapların çoğu Soyadı Kanunu’ndan sonra soyadı olarak alınmıştır. Karapınar Menderes ilçelerine bağlıdır. Kimi idari köy birimleri bazı yıllarda Dağkızılca’ya bağlı görünmektedir. Çapak. Bugün Torbalı ilçesine bağlı bazı köylerin adından hiç bahsedilmemektedir.. Hortuna (Yazıbaşı)Kayas (Pancar).Taşkesiği.Maşat (Şehitler) . Hamidiye (Özbey). Dirmil (Korucuk) Hamidiye (Özbey)Arapçı (Pamukyazı). Fetrek (Bu günkü Vişneli köyü Kemalpaşaya bağlı) .”. Tulum.”Deveci Ahmet oğlu. Karaot. Örnek. Sepetçiler.Yavaş oğlu Süleyman oğlu…”.Torbalı Yukarı Mahalle . Bu yerli Rumlar daha sonra mübadele ile gönderilecek yerlerine mübedele ile gelenler yerleştirilecektir.. Yeniköy.gibi Bazı köylerin adlarını aynen korudukları görülmektedir. Ahmetli. Karakızlar.Karacaağaç. Demirci. Karakuyu. Bülbülderesi. “Kırlı Hasan oğlu.Ertuğrul Mahallesi. Birkaç örnek: Çaybaşı. Belenbaşı Buca .Taşkesiği Taşkesik olmuştur.Kacar Salih oğlu Mehmet oğlu. Çakırbeyli .. Çakırbeyli. Bugün idare merkez birimi Ertuğrul Mahallesi’ndeki binaya taşınmış.. Ertuğrul gibi.idari yönden ayrıldıklarını görüyoruz. Örnek: Cumalı. Karaot.”..”Kara Hüseyin oğlu. Sanırız bu yıllarda Dağkızılca köyü bugün geçerliliğini yitirmiş olan nahiye birimi olmuştur.Çoban İsmail Hafidi İsmail oğlu. Çapak. Dağtekke.”.”. Kayas (Bu günkü Pancar).Sinekköy. Eğerci.Fetrek. Bazı mahalle isimleri bugün kullanılmamaktadır.. Yoğurtçular. Örnek: Fetrek. Subaşı...”. İlginç olan bir diğer kayıt ise Kayas (Bugünkü Pancar) köyünden 11 yılda sadece bir askerin kayıtlı olduğudur. Ayrancılar.Arapçı (Pamukyazı). Buradan şu anlaşılmaktadır:Bu köyler . Bazı köylerin adlarının değiştiğini görmekteyiz.”.”Karaca Mustafa oğlu..Tekeköy ( Bugünkü Gökyaka köyü) Kemalpaşa.Düğerlik.”.”.. Dağkızılca’nın etrafında olan köylerdir. Örnek olatrak. Örnek: Sepetçiler (Çaybaşı Beldesi ) Atatürk Mahallesi’ne. Saipler. Hortuna (Yazıbaşı)Merkez. Gere.”. Örnek: Kanlı Mehmet oğlu (Çaybaşı) Bugün bu aile Kanlı soyadını kullanmaktadır. Helvacı. Örnek olarak Naime. Atalanı..”. Arslanlar. Göllüce. Çakallar. Arslanlar. Kuşçuburnu. bu kayıtların tutulduğu yıllarda daha kurulmamış veya başka idari birim içindedir.Ayrancılar. Çaybaşı. Torbalı Yukarı Mahalle ise kaldırılarak Torbalı Mahallesi’ne dönüştürülmüştür.Maşat(Şehitler).. Tepeköy. Bozköy. Örnek olarak Çengele (Ormanköy).Ayvaz Kör Ahmet oğlu.”.Dirmil (Korucuk)..Avrethisar muhacirlerinden Halil oğlu.. Hacı Hüseyin oğlu.”Bıçakçı Hüseyin oğlu.”Ekşi Mehmet oğlu. Çimenler Ahmetli.”Garip Mustafa oğlu.Yukarı Mahalle . Bazı köylerin isimlerinde çok az değişiklik vardır.Kayıtlara baktığımızda askerlerin kayıtlı olduğu köylerden bazılarının bugün Torbalı’ya bağlı olmadıklarını.. Dereköy. Bazı mahalle isimleri aynen korunmuştur. İdari yapılanma da karşımıza çıkmaktadır: Torbalı merkeze bağlı olan köyler ve mahaleler şunlardır:Karakuyu. Kuşçuburnu iken Kuşçuburun’a çevrilmiştir.. Gacarlar (Ormanköy). Karakızlar…vb. Örnek: Tepeköy. Çengele (Ormanköy).. bu dönemde köyde sadece birkaç Türk ailenin yaşadığının ortaya çıkmasıdır.

47 23 33 17 34 29 40 19 37 54 57 48 391 33 .İSTATİSTİKİ BİLGİLER SAVAŞLARA ASKER GÖNDEREN YERLEŞİMLERİN SIRALAMASI VE TABLOSU ŞU ŞEKİLDEDİR: (TABLO -1 ) Yıl (Rumi) 1304 1305 1306 1307 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 Toplam Yıl (Miladi) (1888) (1889) (1890) (1891) (1893) (1894) (1895) (1896) (1897) (1898) (1899) Yerleşim Yeri (KöyMah.) Ahmetli 2 1 3 Arapçı (Pamukyazı) 1 1 2 Arslanlar 1 1 1 3 4 10 Avandere 1 1 Belenbaşı 1 1 3 5 Bozköy 1 2 1 1 3 1 9 Cumalı 2 2 1 5 Çakallar (Çamlıca) 1 1 1 2 5 Çakırbeyli 2 1 2 2 5 4 1 17 Çapak 2 2 4 2 1 2 6 6 8 33 Çaybaşı 2 3 1 4 4 2 2 18 Çengele (Ormanköy) 1 1 1 1 3 7 Dağkızlca 1 1 1 5 6 3 2 19 Dağtekke 1 1 2 Demirci 3 3 1 1 1 5 3 17 Dereköy 1 1 Dirmil(Korucuk) 3 1 6 3 1 3 2 1 20 Doğancılar 2 1 1 3 2 9 Düğerlik 2 2 Eğerci 1 3 1 1 6 Ertuğrul Mahallesi 2 2 2 1 3 10 Fetrek 2 1 3 Gere 1 1 Hamidiye(Özbey) 1 2 1 1 1 1 7 Helvacı 2 1 2 5 Hortuna (Yazıbaşı) 3 1 2 2 4 4 2 1 7 26 Karacaağaç 1 1 1 1 1 1 4 10 Karakızlar 2 1 1 4 1 9 Karakuyu 4 1 1 1 2 1 3 5 7 25 Karaot 1 1 1 1 1 5 Karapınar 1 1 Kayas (Pancar) 1 1 Kırıklar 1 1 Kuşçuburnu(Kuşçuburun) 1 1 1 3 Maşat (Şehitler) 2 3 Saipler 1 1 2 1 2 2 2 11 Sepetçiler 2 1 1 4 Sinek 1 1 Taşkesiği(Taşkesik) 1 2 1 4 Tekeköy (Gökyaka) 1 1 Tepeköy Mah. 2 2 1 2 3 2 2 3 3 3 23 Tiryanda (Ayrancılar) 1 2 1 2 1 1 8 Torbalı Merkez 1 1 1 1 1 5 Torbalı Yukarı Mah. 4 1 2 2 9 Çimenler 1 1 Yeniköy 1 1 1 1 2 1 2 9 Yoğurtçular 1 2 1 3 1 2 3 13 Belirsiz olan 1 1 Toplam .

1897) kayıtlılar tutmakta ( 53 kişi) yüzdelik dilimi: %93 . sayı bakımından en az 1306 doğumlular ( 11 kişi) olmazına rağmen kendi dönemlerinde yüzdelik dilim olarak en azlık kesimi ASKERLERİN SINIFLARINA GÖRE TASNİFİ: (TABLO – 3 ) Rumi Yıl Miladi yıl Sınıfı Piyade Jandarma Topçu Süvari Muhabere Bahriyeli İstihkam Nakliye Tren Eri Mak.2 8.3 1 1 %100 % 34 . Er olarak en fazla sayı 1313 yılında (m.5 1.Tüfekç i Sıhhıye Bilinmeyen Toplam 130 4 188 8 17 1 3 1 1 23 130 5 188 9 22 4 3 1 1 2 33 130 6 189 0 4 1 3 4 2 1 2 17 130 7 189 1 23 2 1 1 1 1 4 1 34 130 9 189 3 23 3 3 29 131 0 189 4 27 4 4 1 1 2 1 40 131 1 189 5 11 2 4 2 19 131 2 189 6 18 7 5 1 2 2 1 1 37 131 3 189 7 39 10 3 1 1 54 131 4 189 8 45 3 2 1 1 2 2 1 57 131 5 189 9 38 2 3 1 2 2 48 Toplam -----267 33 30 12 3 6 3 6 6 17 4 4 391 68.ASKERLERİN RÜTBELERİNE GÖRE TASNİFİ: (TABLO – 2 ) Yıl-Rütbe Nefer (Er) % Rumi/Milad i 1304 (1888) 16 7 0 1305 (1889) 27 8 2 1306 (1890) 11 6 4 1307 (1891) 17 5 0 1309 (1893 21 7 3 1310 (1894) 30 7 5 1311 (1895) 18 9 5 1312 (1896) 30 8 1 1313 (1897) 47 8 7 1314 (1898) 53 9 3 1315 (1899) 47 9 8 Toplam 317 8 1 Onbaşı % 3 3 1 5 3 7 1 3 2 3 31 1 3 9 6 1 5 1 0 1 7 5 8 4 5 0 8 Çavu ş 3 3 1 9 3 3 2 5 1 30 % Başçavuş % 1 3 9 6 2 6 1 0 8 0 5 9 0 2 8 1 2 2 2 1 1 9 4 0 1 2 6 7 0 0 3 0 2 0 3 Suba y % Belirsiz % Toplam 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 1 1 4 0 0 1 2 3 0 0 0 3 0 0 0 23 33 17 34 29 40 19 37 54 57 48 391 Kaydı olan 391 askerin 317 tanesi görüleceği üzere nefer yani er olarak görülmektedir. Bu da % 81 oranıdır.61 kişi de (% 16) askerliğini erbaş ( Onbaşı-Çavuş) rütbesinde yapmıştır.5 4.5 1 1.4 7.6 3 1 1. Başçavuş olarak görev yapanlar ise ( 9 kişi ) %3 kesime karşılık gelmektedir.

1893) (M.1339 yılında terhis olanların ise Milli Mücadele sonrasında Mondros Mütarekesi’ne aykırı olarak birliklerini terhis etmeyen kuvvetlerden olduğunu sandığımız ancak Kurtuluş Savaşı bitince evlerine dönen askerlerdir.1889) 3 1306 1307 (M. Terhis işlemlerinin 1920 yılında da 31 kişi ile sürdüğünü görüyoruz. Bilindiği üzere 30 ekim 1918 tarihinde Mondros Mütarekesi gereği Osmanlı ordusu terhis edilmiştir.1894) 1 1311 1312 (M. bölükten 2 yıl askerlik yaptıktan sonra terhis edilmiştir.1915) 1312 ( m.1897) (M. DOĞUM TARİHLERİ İTİBARI İLE YILLARA GÖRE ASKERLİK SÜRESİNİ GÖSTERİR TABLO: (TABLO – 6 ) (Yıl-Rumi) (Miladi) Süre:0-1 1304 1305 (M. menzil amele taburu 1.1919 ) yılında yaşanmıştır.Dünya savaşının en yoğun çarpışmalarının yapıldığı Çanakkale savaşlarının en şiddetli döneminde terhis edilmesi bize ilginç gelmektedir.1888) (M. Halbuki 1915 yılı 1.1890) (M. Tabloda da görüleceği üzere en az terhis işlemi 1 bir kişi ile 1331 yılında ( Miladi. Bilindiği üzere 1912 yılı Balkan savaşlarının yaşandığı yıllardır.1898) 1 1 1315 (M.1895) (M.1911) ve 1328 yılında (m.1896 ) doğumlu 1329 yılında askere alınan Dağkızılca köyünden Küçük Mehmet oğlu piyade er sınıfından Keşan 5. Tabloda da net bir şekilde görüleceği üzere en yoğun terhis işlemi 246 kişi ile diğer yıllarda yapılan işlemlere bakıldığında rekor diyebileceğimiz oranla 1335 (m. Diğer yıllarda yapılan işlemlerin muhtemelen evlerine ancak dönebilen kişilerin kaydını yaptırdığıdır. 1912) yılında hiç terhis işleminin olmamasıdır.1899) 2 Toplam 11 35 .1896) 1 1313 1314 (M.1891) 1 1 1309 1310 (M.Terhis gerekçesi veya neye istinaden terhis edildiği belirtilmemiştir. (TABLO – 5 ) Miladi Rumi 1304 1305 1306 1307 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 Toplam 190 9 132 5 2 2 191 0 132 6 1 1 2 191 1 132 7 191 2 132 8 191 3 132 9 4 2 6 191 4 133 0 2 2 191 5 133 1 1 1 191 6 133 2 2 1 2 1 6 191 7 133 3 1 1 1 1 1 5 191 8 133 4 5 7 7 10 5 5 2 3 4 9 4 61 191 9 133 5 12 12 5 15 14 24 15 25 41 41 42 246 192 0 133 6 2 1 4 6 2 2 5 5 3 1 31 192 1 133 7 2 1 3 192 2 133 8 1 1 2 3 7 192 3 133 9 1 1 3 1 3 1 1 11 192 4 134 0 1 2 3 Tarihsi z 2 1 1 1 5 Toplam 23 33 17 34 29 40 19 37 54 57 48 391 Tabloda görüleceği üzere 1327 yılında (m.KAYITLARIN DUHUL (SİLAH ALTINA ALINMA) TARİHİNE GÖRE TASNİFİ: (TABLO – 4 ) Yıllar 1304 1305 1306 1307 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 Toplam 1324 (1908) 1 1 2 1325 (1909) 8 1 9 1326 (1910) 7 2 9 1327 (1911) 11 11 1328 (1912) 1 2 2 4 9 1329 (1913) 1 1 1 6 11 1 1 22 1330 (1914) 12 13 2 7 8 13 3 2 1 1 1 63 1331 (1915) 3 4 4 2 19 15 23 5 4 79 1332 (1916) 2 1 1 1 1 1 9 42 34 2 96 1333 (1917) 2 1 4 13 36 56 1334 (1918) 2 3 1 1 3 7 17 1335 (1919) 1 1 2 4 1336 (1920) 1 1 2 1337 (1921) 1 1 2 1 5 Tarihsi z 2 1 1 2 1 1 8 Toplam 23 33 17 34 29 40 19 37 54 57 48 391 TERHİS TARİHLERİNE GÖRE TASNİFİ. Ancak unutulmaması gereken bir diğer olgu bu terhis işlemlerinin hemen arkasından Anadolu’nun İtilaf devletleri tarafından işgal edilmiş olmasıdır. Burada da görüleceği üzere ordu adeta kışlaları boşaltmış ve askerler evlerine dönmüştür.

Bölükte askerlik yapmıştır.1307 Ertuğrul Mahallesi doğumlu Durmuş Ali oğlu Mehmet. Bölükte . Alay 1. Alay ‘da olmak üzere toplam 3 kişi 10 yıl askerlik yapmıştır. En az süreli olarak 0-1 yıl arasında 11 kişinin askerlik yaptığı görülmektedir. Süvari er olarak 1325 ile 1335 tarihleri 10 Kolordu 12. En uzun süreli askerlik yapan 1305 yılında 1 ve 1307 yılında 2 olmak üzere toplam 3 kişi 10 yıl askerlik yapmıştır. 2. Piyade çavuş olarak 1327 ile 1337 tarihleri arasında 35. Bu kişiler şunlardır: 1. Piyade sınıfında er olarak 1328 ile 1338 tarihleri arasında Redif Taburunda . Tabur 2.1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Bilinmeyen Toplam 3 1 3 9 3 4 23 3 1 12 7 4 1 1 1 33 1 3 4 2 3 21 17 1 2 2 2 8 4 8 3 1 2 34 1 3 1 7 7 7 2 29 3 2 4 14 11 1 1 1 1 2 40 3 12 3 1 19 4 7 19 4 1 1 37 1 6 37 4 3 1 1 54 5 18 23 7 3 57 6 34 2 1 1 1 1 48 20 71 85 78 58 21 17 10 5 3 12 391 Mevcut kayıtlara göre en kısa süreli askerlik yapan :1312 Çapak doğumlu Arnavut Mehmet oğlu Ömer’dir. Fırka 35. Askerliğini Piyade er olarak 23 Eylül 1336 ile 26 Eylül 1336 tarihleri arasında ( 3 gün ) Kıran grubu 64. 36 . Tabloyu incelediğimizde en çok 85 kişinin 3 yıl .1305 doğumlu Tepeköy Mahallesinden Murtaza oğlu Abdüllatif. 3. Alay 2.1307 doğumlu Dirmil köyünden Ekşi Mehmet oğlu İsmail. arkasından 78 kişinin 4 yıl askerlik yaptığı görülmektedir. Tabur 3.

Depo Al.Al.Depo Efradından 39.Al.58. 33.Frk. 2.Top.Frk.Al.2. 8.çvş 1332 1329 1330 1330 1330 1330 Menemen Amele Tb. 14.1.Bl.43. Çvş. Topçu Onb. 47.Bl. 1330 1337 1330 55.Kol.Frk.Tb.7.Kol.62.Tb.Bl.Kol.Al.3.Al. 42. Sah.Frk.Bl. 8.Al.Kol.Al. 21. 2.Bl.Bl.3.Bl.Al.3.20.1.1. 14.. 48. 1334 1335 YILMAZER KAHRAMAN 3 2 5 Torbalı Tepeköy 6 6 İnceoğullarından Hasan Hilmi Mehmet Ali Mustafa Sabri Ahmet Ali Fahri Osman Mustafa Hüseyin İbrahim Ahmet Cemali İsmail Emin Musa Ali Ahmet Şükrü Mehmet Abdülkerim Ahmet Tepeköy Piyade 1330 10.Bl.Frk.14.Al.Demirhane 10.Kol. 1.Kol. 1335 1335 1335 1335 1335 1326 1335 1336 1335 1339 1334 ÖZKUL ŞENCAN KARAKUŞ SÜLÜN YILMAZ GÖZTEPE Onb.12. Krh.Al.Tb.1304 / 1888 DOĞUMLULAR Duhul Tarihi Terhis tarihi HANE NO: İzmir Sancağı Nahiyesi Vefat tarihi 1950 Eski Hane Kütük No Sayfa No Rütbesi Sıra No Köy veya Mahalle Baba adı ve şöhreti Ailenin bugünkü Soyadı Notlar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 AKGÜN ACAR ZURNACI SERT İÇEL 1964 1333 1964 1338 17 18 19 20 21 Adı Doğum Yeri Sınıfı Terhis edildiği birlik 1 2 2 2 1 2 Torbalı Torbalı Ertuğrul Tepeköy 22 34 19 34 Müteveffa Mehmet Ali İzmir'li Mustafa Abdülkadir İbrahim Tire Urla Tepecik Piyade Piyade 1331 1330 172. 2.Tb. 1334 1335 1335 1334 1336 TAN YARDIMCI CÖMERT TUNÇAY KANLI AYTEKİN 1954 1945 1964 1976 1934 1939 1966 1956 1955 1946 1335 B.2.Tb.Kol.Tb.Frk.42.Al. Krh.Tb. 1324 1330 1330 2 17 19 28 21 2 16 19 28 21 Mehmet Müteveffa İbrahim Kavukoğullarından Ali Müteveffa Sert Hasan Hüseyin Hamidiye Karakuyu Çorlu Dirmil Dirmil Piyade Süvari Mak. 24. Bl.Tb.Al.135. 3.1.3.12.1.Tb.Tb.62.Al. 8. 37 .Tb. 1332 1330 1331 1328 17.7.Al.1. Kalemi Riyaseti 1335 İNCE 1965 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 2 2 3 3 3 3 3 5 5 5 6 6 6 7 8 11 17 17 6 7 1 3 4 5 6 2 3 4 3 5 6 3 1 1 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Karakuyu Karakuyu Karakuyu Hamidiye Sepetçiler Sepetçiler (Mecidiye) Ertuğrul Hortuna Hortuna Hortuna Doğancılar Fetrek Fetrek Bozköy Karakuyu Ayrancılar Dirmil Karakuyu 21 43 38 12 28 1 73 11 7 12 62 5 29 20 41 36 12 28 8 27 0 69 11 7 12 62 5 28 Alioğullarından Mustafa Ali İçellioğlu Ali Muhacir Hafız Mehmet Hafız Recep Kanlı Mehmet Halil Müteveffa Arif Üsküp muhacirlerinden müteveffa Osman Molla Ahmet Yetim Süleyman Mustafa Mehmet Ömer Karakuyu Karakuyu Karakuyu Hamidiye Karakuyu Kasye Tepeköy Üsküp Hortuna Çatalca Doğancılar Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Çvş.Bl.2.29. 1.Al.Kol. 20.Tfk.

İzmir Jan.175. Onb.Tb.Al.Tb. 4.Bl.Ahz-ı Asker Levazım 2.16. Aydın İnzibat Bölüğü 132.Al.Al.Bl. 10.47.Al.4.Tb.Tb.1.Al.Al.Tb.Al. 1335 1334 DURAĞAN AKBAŞ 1946 22 23 1305 / 1889 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 8 8 8 8 8 8 9 9 2 3 4 6 1 2 3 4 6 7 1 2 3 5 6 1 2 3 4 5 6 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Karakuyu Çakırbeyli Hamidiye Sepetçiler Ertuğrul Ertuğrul Arslanlar Yeniköy Döğerlik Döğerlik Dirmil Hortuna Çapak Karakızlar Karakızlar Demirci Demirci Çakırbeyli Bozköy Bozköy Demirci Çaybaşı Merkez 88 87 15 26 8 14 13 65 15 33 3 8 70 74 5 9 7 4 97 13 84 83 22 77 48 8 10 9 10 5 29 4 Mehmet Müteveffa Mehmet Abdullah Zurnacı Hüseyin Müteveffa Cemali Bekli Hasan Haliloğullarından Hasan Salih Mehmet Gök Mehmet Yörük Recep Burhan Halil Halil Adem Müteveffa Eskici İbrahim Abdullah Recep Veli Yavaş Ali Mehmet Müteveffa Koca Ali Hacı Kulaoğullarından Mustafa Abdülkelam Mehmet Ahmet Veli Sadık Ali Mustafa İsmail Cemali Mustafa İsmail Mehmet Mehmet Ahmet Abdül Necib Mehmet Osman Yakup Hüseyin Ahmet Mustafa Osman İbrahim Haşim Karakuyu Mersinli Hasköy Sepetçiler Girit Dikili Arslanlar Yeniköy Döğerlik Döğerlik Dirmil Hortuna Çapak Kovaye Karakızlar Demirci Kozalar Hamidiye Bozköy Bozköy Demirci Terani Köstence Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Topçu Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Onb.Tb.Frk.Tb.Frk. 1331 1330 42.Bl.Frk.Bl.Frk.Tb.Bl. Harici Bl.12.Al.Frk.Bl. 20.Bl. 2.1.7. 80.8. Çvş.5.2. 170.Al.5. 2.Bl.Kol.Tb.Tb.3.Al.1.Frk.2.Tb.4. Edirne Amele Taburu 13.İnş.2.2.Bl. Nefer 1334 1330 1330 1325 1330 1330 1330 1331 1328 1328 1332 1329 15 Tm 1325 1334 1331 1330 1331 1330 1333 1330 1325 1325 1333 15.Al.4.Al.2.Tb.Frk. 2.Al. Nefer Nefer Nefer Çvş.269. 1.10. 1335 1335 1334 1329 1334 1335 12Hz 1336 1335 1332 1334 Tm 1332 1335 15 TE 1325 1335 1333 1334 1337 1335 1334 1335 1329 1329 1337 ÖZCAN SEVİM ALTINTAŞ KARABUDAK ÖZLÜ ŞAHİN KOÇ YILDIZER TOKTAN 1965 1953 1974 1965 1929 1977 1974 1936 1975 KARAKUŞ BAYSAL ÖZ KARADANA SEVİNÇ GÜÇLÜ KARACA DÖNMEZ KANDEMİR GÖK ERSOY TOY GÜL 1958 1950 1958 1936 1948 1969 1966 1930 1961 1970 1935 1963 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 38 .11. Cebel Tb. 7.63.2.57. 1. 20.188.Bl.Sah. 61.Tb.Frk.44.2.Kol. 2.Frk.Al.Tb.Bl.Kol. 49.2.Bl.Bl. Onb.3.22 23 23 31 1 1 Torbalı Dağkızılca Dirmil Doğancılar 30 25 30 25 Halil Hafız Ali Mustafa Ali Rıza Dirmil Doğancılar Cebel Top. Çvş.Kol.Ordu İtfaiye Al.2.147. 2.2.2.Tb.2.Bl.Kol.63.Al.Hizmet Tb.Frk.Top. Jandar.Bl.Bl. 13. Ordu Dairesi Muallim Efradından 10.88.

2.Al.Frk. 26. 17. 55.7. İst.250.Bl.1.62.2.Al.Mk.Kh.Bl.Kol. 63. 30 19 3 Torbalı Tepeköy 50 Mustafa İbrahim Girit Topçu Nefer 10 Tm 1335 Ağır Top 8.Bl. Mektebi 1335 1334 Mr 1326 1330 16.Tb.Bl. 1331 1330 T. 25 TS 1329 YAKIN 1972 62 7 8 5 Torbalı Dağkızlca 64 Halil Ali Girit Kandiya Karakızlar Mak.1. 1335 ÖZATA TÜRKMEN ÖZLÜ KONCA KAYA 1926 1946 1931 1970 1963 57 58 59 60 61 6 8 4 Torbalı Tepeköy 17 4 Mehmet Mustafa Milas Piyade 16. Bahriye İstihkam Çvş. 1330 10. 1335 1329 1325 1335 1335 1335 SÜTGÜL MUMCU AVCI ŞİRİN OK İNCEOĞLU 1961 1958 1949 1932 47 48 49 50 51 52 Kafkas Akhisar Ayrancılar Saibler Süvari Nakliye Nakliye Sahra Top.Tb.Tfk.Al. 1334 BAYSAL GEZER 1961 54 55 56 1339 1306 / 1890 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 7 7 7 7 8 2 3 4 5 2 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Karaot Demirci Bozköy Demirci Demirci 14 14 8 12 21 Yetim Ali Türkmenoğullarından Mehmet Sarı Ali Koca Ahmet Mahmut Abdül Hasan Mustafa Şükrü Osman Karaot Denizli Karaağaç Bozköy Demirci Demirci Piyade Piyade Piyade Piyade Jandar.Al.Nakliye Katar Kolu İzmir Jandar.Kol.Tfk. 1336 Ankara Mhfz Tb.1.Al.Bl.S 1326 20 Ağ 1325 65. 21.1.Tb.Nişancı Tb.Tb.Al. 27 Ek 1338 1334 ŞENOĞUL 1938 63 8 11 1 Dağkızılca Karakızlar 51 58 Mehmet Mustafa 1331 38.3.Al.Kol.Tb. Süvari Bölüğü 17.Bl.Frk. KAPLAN 1970 64 39 .24 25 26 27 28 29 10 10 10 16 16 19 1 2 3 1 2 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Ertuğrul Çengele Taşkesiği Çaybaşı Ayrancılar Saibler 8 64 32 3 11 8 2 Murtaza Mustafa Yakupoğullarından Osman Rüstem Hasan İnceoğullarından İbrahim Abdüllatif Veysel Eyyüp Cemali Nebi Mehmet Selim Köstence Süvari Süvari 1325 1325 Nefer 1325 1330 1330 Onb.Bl.çvş. 15 KE 1334 GENÇAY 1934 53 31 32 33 19 22 25 4 1 1 Dağkızılca Torbalı Torbalı Çakırbeyli Çapak Ayrancılar 65 40 Mehmet Ali Hacı Abdiloğullarından İbrahim İbrahim Veli Ahmet Mustafa Mersinli Çapak Sahra Top.Kol.1.1. 2. Umumi Mhfz. 1330 1325 1331 55.Nakliye Tb.20.16.12.Tb.Al.Tb. Der-Saadet Tersanesi İzmir Müstahkem Mevki İnş.2.Bl. B.Al.3.

1.Tb. Sah.Tb. 8.Bl. 21.Seyyar Hastane 1.Tfk. Nefer 1326 1326 1326 1326 1326 1335 1329 1335 1334 1334 1334 1334 ARSLAN GÖKSEL TULUN ADAK ŞEN 1945 1978 1950 1948 1943 67 68 69 70 71 72 45 81 67 27 Onb.123. Nefer Çvş.Bl.Frk.Al. 1335 1335 1335 1338 1334 YILDIRAN KARABULUT KABAKÇI ENZİLHAN KARAKUŞ 1960 1967 1948 1939 74 75 76 77 78 6 7 8 9 10 11 12 3 4 4 4 4 4 5 7 1 2 3 4 7 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Eğerci Hortuna Hortuna 9 30 43 22 51 16 24 Deli Mehmet oğullarından Hüseyin Ahmet Ekşi Mehmet İçel'li Hüseyin Müteveffa Hacı Bayram Güdükoğullarından Hamza Abdül Şükrü Mehmet Ali İsmail Mehmet Muharrem Mustafa Mehmet Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Eğerci Hortuna Hortuna Piyade Piyade Piyade Piyade Çvş.Frk.35.Tb.Kol. Çvş.Bl.Al.3. 58. 42. 126. Der-Saadet Hat Reisi Der-Saadet Sergüverte Mürettebatı Der-Saadet Tersanesi Urla Vapuru Mürettebatından Gelibolu Grubu Sıhhıye Müdürlüğü 1335 1335 ÇEVİK AYDEMİR 1975 1950 65 66 11 12 13 14 15 16 17 17 17 20 20 20 20 20 1 4 2 3 4 6 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Merkez Çakırbeyli Çapak Çapak Helvacı Karacaağaç Yeniköy 18 45 84 68 28 Hasan Kazımoğullarından Ali Derelioğullarından Mustafa Ali Mehmet Müteveffa Osman Topçu Topçu Bahriye Bahriye Bahriye Bahriye B. 45.Bl.Al. Çvş 1326 1329 18 Danacıoğllarından İsmail Yeniköy Sıhhıye 1930 73 1307 / 1891 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 2 2 3 3 3 3 7 1 3 4 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Karakuyu Çaybaşı Çaybaşı Ertuğrul Sepetçiler 58 51 33 60 32 9 Abdullah Kara Hasan oğullarından Cemal Yusuf Çavuş Derviş Ali Durmuş Bekir Salih İslam Mehmet İsmail Karakuyu Çaybaşı Çaybaşı İzmir Sepetçiler Piyade Piyade Muhrb.Tb.hizmet Tb.2.Kol. 4.Tb.168. Tlgrf.3.Bl.1.Tb. Cephane Fırkası 28.1.Al.Tb.296.çvş.Frk.1.Al. Redif Tb.9 10 11 14 2 1 Dağkızılca Dağkızılca Saibler Helvacı 9 39 8 36 27 4 Osman Ali Ali Abdül Kazım Mehmet Ali Gani Hasan Hüseyin İsmail Ali Süleyman Saibler Helvacı Girit Kandiya Çakırbeyli Çapak Çapak Helvacı Mak.Bt.Al.Al. 1328 1330 1331 1328 20 TE 1334 1.Levazım Tb.Tb. Piyade Piyade Onb.1.1.Bl.2.Al.Tb.4. 1335 1330 1337 1334 1335 1335 1335 AK AY VAROL ÖZKAN MERT GÜDÜCÜ KARADANA 1954 1969 1953 1970 1968 1963 1968 79 80 81 82 83 84 85 Piyade Piyade 1330 1329 40 .2.2.Top. 1. Topçu Endaht Mektebi Efradından İzmir Müstahkem Mevki 7. 1331 1331 55.Top Al.2.Ordu Krh. 23. Bl. 1330 1327 1327 1327 1329 46.Kol.

1334 YILDIZ 1955 103 31 32 33 34 16 19 22 24 1 3 1 1 Torbalı Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Çapak Dağtekke Dirmil Demirci 48 11 28 55 Mehmet Ahmet Hüseyin Hasan Çapak Dağtekke Dirmil Demirci Top. 10. 1329 1334 Çvş.Frk.Bl. Çvş.9.Al.122. 9. Çvş. 23.Al.Tb.2.2.Kol.3. 1329 1327 1327 1327 1330 1329 1330 1334 8. Bahriye Nakliye İstihkam Çvş.2.Tb.62.59.Frk. 1330 1327 1332 Edirne Ağır Topçu Posta Mecidiye Ümera Veziri Mürettebatından 2.Bl.Tfk. 5.Bl.Al. 1326 6.Anbar 1335 1334 1334 1335 SÖKER ŞENTÜRK AKER ŞENOL 1964 104 105 1970 1939 106 107 Onb.Bl.Tb.Al.Al.Kol.Tb.Al.larından Abdullah Ahmet Efendi Ahmet Mehmet Osman Mustafa Mustafa Ali Ahmet Ali Veli Hakkı İbrahim Hüseyin Ali Mehmet Mustafa Efendi Tire Çapak Çengele Saibler Saibler Akseki Kırıklar Çakırbeyli Yemen Tepeköy Katerin Hamidiye Dirmil Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Mak.Al. 23.Tb. Çvş.Frk.Top. 1327 41 .Tb. 54.13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 5 5 5 5 5 7 8 8 9 10 10 10 10 10 10 11 2 3 5 6 7 7 6 7 7 1 2 3 4 5 6 2 Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Çapak Çapak Çengele Saibler Saibler Merkez Kırıklar Çakırbeyli Yoğurtçular Tepeköy Çaybaşı Hamidiye Dirmil Belenbaşı Çakırbeyli Ertuğrul 41 1 10 0 28 1 2 12 10 2 Deli Hasanoğullarından Süleyman Yozgat'lı Mustafa Mehmet İnceoğullarından İbrahim Kanbur Hasan oğullarından Kadri Müteveffa Recep Müteveffa Topaloğul.1. B.Tb. 25. 4. 1. 7. 12.Bl. Onb.Ahz-ı Askeri Heyeti 6.29.66.Al.Tfk.68. KINIŞ 1970 102 30 12 1 Torbalı Çapak 99 Nazıroğullarından Berber Osman Sökelioğullarından Ahmet Abdurrahman Hüseyin Kara Hüseyin Ali Çal Sah.Tb.Tb.Al.Bl.Tb. Piyade Piyade Mak.İnş.Kol.3.12.Tfk.10. 1326 1327 1329 1330 1327 25 17 7 13 8 Durmuş Ali Hacı İsmail oğullarından Hüseyin Çakırbeyli Mak.Ordu 1336 1334 1334 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1336 1332 1334 1334 1334 1336 KE 1330 10 KS 1336 ERTUĞRUL UYSAL ACAR İNCEOĞLU AKDEMİR ŞEN AKAY CANSEVER ERSOY MANARGA MERT TUNCAY BALCI ALTIPARMAK ÇETİN ÖZTÜRK 1973 1967 1948 1963 1964 1968 86 87 88 89 90 91 92 24 31 90 10 7 12 54 Mehmet Abdullah Cemaloğullarından Mehmet Mustafa Hafız Recep Mehmet Müteveffa Altıparmak oğullarından Hüseyin 1937 1967 1951 1959 1972 1962 93 94 95 96 97 98 99 Onb.68.36.1.1.4.Bl.10. Onb.68.Al.78. 70.2.3.Frk.Tb. 6.Al. 1933 1961 100 101 KE 1327 29 11 3 Torbalı Tepeköy Siroz muhacirlerinden Mustafa İbrahim Siroz Piyade Nefer 1331 14.Tb. 16.Tfk.Al.63. Mak. B.Al.Al.Çvş.Frk.Şubesi Merbut 15.Frk.Frk.Al.3.Bl. 5.Ağır Erzak Kolu 8.Kol. 12.Tb.Çvş.

22 KS 1334 1335 1335 1335 1335 ÖZDEMİR ÖNCEL GÜLER EVRAN 1971 1337 1955 127 128 129 130 131 42 .Kol. İzmir Hilal İmalathanesi 1335 1335 1334 1335 1334 1335 1336 1336 1335 1334 ÖZBEK HOVAT 1965 1965 109 110 3 4 5 6 7 8 9 10 11 3 3 3 4 4 4 4 5 5 3 4 7 2 3 6 7 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Arslanlar Kuşçuburnu Yeniköy Dirmil Dirmil Hortuna Hortuna Çapak Çapak Gökyaka Teke Sinek Saibler Tepeköy Tepeköy Tepeköy Fetrek Müteveffa İbrahim Veli Köse Ali Ahmet Hasan Hasan Burhan Halil Yozgatlı Mustafa Pehlivanoğullarından Hacı Hüseyin Hasan Himmet Bayram Hamdi Mustafa Osman Ahmet Abdil İbrahim Mehmet Halil İzmir Kuşçuburnu Yeniköy Dirmil Dirmil Hortuna Hortuna Çapak Çapak Gökyaka Teke Sinek Saibler Tepeköy Tepeköy Demirhisar Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade YARDAKÇI DİNDAR BİRER DURAGAN METİN KOZAN TOY TOPAL GÜL 1339 1960 1947 1968 1954 1958 1950 1966 111 112 113 114 115 116 117 118 119 12 13 14 15 16 17 18 5 5 6 9 9 9 10 5 7 3 4 5 6 4 Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Hasan Veli Ali Mehmet Ahmet Ahmet Hüseyin Piyade Çvş. 168.Tb.Al. 11.Frk .1.Bl.Piy.Tb.57.36. 118.Al.Tb. 8.Tb.Al.Al.Kol. 47.Tb.Bl.1.122.Tb. 1329 1329 1330 3.Bl. Nefer 1329 1335 1330 110.Frk.1. 68. 19 20 21 22 23 10 11 11 11 11 7 1 5 6 7 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Belenbaşı Doğancılar Bozköy Yoğurtçular Yoğurtçular 8 5 6 7 10 İbrahim Ali Yavaşoğullarından Süleyman Molla Abdurrahman İsmail ağa Mehmet İbrahim İbrahim Tahir Ethem Doğancılar Bozköy Tire Yoğurtçular Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade 14 Tm 1334 1329 1329 1329 1330 14.Tb.2.1.Al.Kol.Çvş.2.Depo Al. Müstakil Cepha.116.3.1.3. 39.Frk.1.Frk.8.Tb.Frk. 147. 39.Bl.33.1.Frk.Bl.Tb.Al.Al. 11.Al.Tb.Bl.nesi 129.1.Tb.Al.Kol.3.338. İstanbul Bakırköy İnşaat Fabrikası 12.Çvş.33. Çvş.Frk. 23.Bl.Bl 1336 1335 1333 1336 1336 1338 1334 AKIN GÜNGÖR YAVAŞ AKEREN UŞAKLIOĞLU TOPTOP TEZCAN 1946 1960 1937 1935 120 121 122 123 124 125 126 3 18 4 11 4 Mehmet Şeyh Ali Mustafa Çavuş Ömer Salihoğullarından Abdullah Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade B.1.2. 1328 1329 1328 B.Frk.Al. 11. 31.33.Al.Al.Frk.Frk. 49.2.Al.3.2.Bl.37. 1329 Adana Kızıl Hastanesi Fransız ordusu amele taburunda hizmet etmişti 1330 Çvş.Al.11. 22.Tb.7. Çvş.Tb.1.11. Onb.1.Bl.2.Bl.1.Bl.Al. 1328 1330 1330 1329 1332 41.Tb.Tb. 25.1309 / 1893 DOĞUMLULAR 1 2 2 2 1 4 Torbalı Torbalı Hamidiye Çaybaşı 30 32 8 10 5 10 14 30 16 11 97 28 13 Mehmet Hasan Hüseyin Hüseyin Hamidiye Çaybaşı Piyade Piyade Onb.1.

Merkz Bl.Bl.Al.Frk.Al.Kol42.Al.Frk. Al.125.Bl.Frk. 42.Tb.3.3. Adana Jandar.61. Kars Jandar. 1330 42.Al.Kol.3.3.Al.8.Tb.Al.Tb.4. Harici Bl.Frk. 1335 KARAGÖZ 1981 132 25 12 1 Torbalı Karakuyu 11 İbrahim Karakuyu Jandar.66.Al.4.123.59. Nefer Nefer Nefer Nefer Onb.Tfk. 1338 GÜZELOĞLU 1978 148 12 8 1 Dağkızılca Merkez 83 Karaburun'lu Hüseyin Dağkızılca Piyade Onb. Osmaniye Tb.Frk.Kol.2.1.Bl.Frk.Kol.Piyade Tb. 1333 BAYRAM 1957 147 11 7 3 Torbalı Taşkesiği 35 Nif Piyade Çvş.Kol.2.Tb.2. 1329 1335 GÜNDOĞDU 1959 133 26 27 28 12 13 15 3 3 2 Torbalı Torbalı Dağkızılca Dirmil Ayrancılar Karcaağaç 41 8 Hatip Halil Mehmet İmamoğlu İsmail Dirmil Ayrancılar Jandar.Frk. 1330 İzmir Jan. 1330 1. Nefer Nefer 1330 1331 1331 İzmir 5.Bl. 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1334 1336 IRMAK KARAKOÇ TEPEDELEN BULUT ATLI ZEYBEK ŞEN ÖZEL GÖKÇE 1957 1954 1969 1943 1951 1968 1960 1978 1938 138 139 140 141 142 143 144 145 146 10 7 2 Torbalı 20 Rıza Bayram Rasim Şerif Mehmet Seyfettin Ali Hasan Kafkas Piyade Nefer 1330 42.38. 20.Süvari Bl.8. 1335 1336 1335 EROĞLU KOSTAK ÜNAL 1986 1981 1970 150 151 152 43 .Tb. 5.Tb.1.9.Tb.Bl.Frk. 41. 26. 4.64. Onb.4.65.4.52.Frk.Al.Al.Kol.Bl.24 12 2 Dağkızılca Çengele 37 Kacar Salih oğlu Mehmet Hasan Seyid Hüseyin Halil İbrahim Ahmet Halil İbrahim Çengele Jandar. 1331 1330 1331 1330 1330 1330 1330 1331 1331 11.126. Seyyar Ester Süvari Al.Bl.66.Kol.Al.depo Al. 6.Al.62.Bl.5.Kol.8.Bl.3. 1335 PALA 1980 149 13 14 15 7 8 9 5 6 3 Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Şehitler Demirci Bozköy 63 48 25 Hüseyin oğullarından Yaşar Kostak İbrahim Yavaş İsmail İştip Demirci Bozköy Piyade Piyade Piyade Onb.10.Bl. 48.Tb.Bl.Al. 1.İnş. 20.61.12.1.Tb.3.Al.Bl. 1.Bl.2.20.Al.6.Ağır Mak. 15.Bl.Kol.Tb. 2. Piyade Süvari Nefer 1328 1330 1329 1335 1335 1336 ŞENTÜRK OK GÜRGEN 1954 1946 134 135 136 1310 / 1894 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 2 2 2 2 3 3 3 3 6 2 3 5 6 1 2 3 7 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Karakuyu Çaybaşı Arslanlar Şehitler Kuşçuburnu Yukarı Mahalle Ayrancılar Dirmil Yukarı Mahalle Taşkesiği 66 89 59 84 16 26 18 5 21 Müteveffa Hacı İbrahim Müteveffa Arnavut Recep Ali Müteveffa İbrahim Hamid Kürt Mustafa Mehmet Süleyman Müteveffa Muhacir Mehmet Çekes Mehmet oğullarından Salih Güzel Yusuf Osman Sadık İsmail Ahmet Arif Hasan Veli Hasan Halil Karakuyu Çaybaşı Arslanlar İştip Kuşçuburnu Torbalı Ayrancılar Dirmil Torbalı Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Onb.Bl.

12.Al.Bl.Tfk.2.Tfk.1.1.Frk.5.Krh.Al.Al.Kol. Top. 1335 1339 1334 1335 1339 1338 1335 1334 1338 1332 1335 GÜNAY 1333(?) 161 162 27 29 23 2 24 50 26 31 78 46 Pehlivan Halil Mehmet Ali Derelioğullarından Himmet Kırlı Hasan Dayı Müteveffa Ali Ömer Yozgat'lı Mustafa Fehmi Şefik Ali DİKER CAN SARI KEVZENOĞLU ÖZLÜ YENER YILDIZ TEK CİN 1341 1979 163 164 165 Nefer Nefer Çvş. 3. Jandar. Nefer Çvş.Karasi Tb. Top.Al.3. Nefer 1331 1329 2 Hz 1337 1331 1330 4.Al.Frk. KARABULUT 159 23 13 4 Dağkızılca Karacaağaç 5 Mak.Bl.Kol.Tb. 18. 47.Al.Tb.Top. Seydiköy Harici Bl.Frk. 1332 1330 1331 1331 1963 1953 1964 1942 1970 1968 166 167 168 169 170 171 Nefer Onb. 15.Tb.19.1.Bl.Al.2.Frk.66.66. Jandar.148.3. Nefer Nefer 1331 1334 1331 1331 35 4 5 Torbalı Ayrancılar 20 Sarı Alioğullarından Hasan Molla İbrahim oğullarından Ali Ayrancılar Piyade Nefer 1331 7.4.Kol. 15. 28.Al.Tb.126. Bandırma Bl.Al. AK 1977 158 22 13 2 Torbalı Çaybaşı 51 Ahmet Halil İbrahim Mehmet Nebi Recep Osman Durmuş Durmuş Abdullah Nafil Rauf Hamza İbrahim Ethem Ali Çaybaşı Mak. 1335 AKSEL 173 44 .48.Al.Bl. Der-Saadet Çamlıca Sıhhıye Deposu Çayırlıbahçe Hizmet Taburu 42.Tb.Bl.141.3. Oğlananası Karakolu Mustakil Jan.Bl.Tb.Frk.1.Tb.28.61. 1332 ASLANBOĞA 1947 172 36 4 6 Dağkızılca Cumalı 2 2 İbrahim Cumalı Piyade 1331 42. İzmir Harici Jandarma Efradından İzmir Jandarma Alayı 1335 1335 1334 1335 1335 1 My 1339 1335 UYSAL ÖZDAMAR AYTEKİN YAMA KUNDUZ 1973 1935 1956 153 154 155 156 1974 157 21 12 3 Torbalı 32 Derviş Kara Hasan oğullarından Cemal Köseoğullarından Mehmet Ali Hacı İbrahim oğullarından Mehmet Hasan Mehmet Hudula Piyade Nefer 131.2.Al.5.Al.42. Nefer 1331 11.Bl.Bl. 2. Nakliye Sıhhıye Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer 1331 1337 1333 20.16 17 18 19 20 9 9 9 10 10 4 4 5 2 4 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Torbalı Bozköy Yoğurtçular Yukarı Mahalle Ayrancılar Yukarı Mahalle Bozköy 32 31 2 8 36 89 Serez muhacirlerinden Mustafa Hüseyin Kasap Mehmet Manav Mehmet Dervişoğullarından Mehmet Salih Ali İbrahim Ali Hüseyin Serez Yoğurtçular Torbalı Ayrancılar Torbalı Piyade Jandar.Bl.Tb.9. 65.3.2.Frk. Depo Tb.Kol.Al.Tb. Jandar. Onb. 1335 ÖZ 160 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 14 16 19 19 28 31 34 4 4 4 4 2 1 1 2 1 1 1 1 2 3 4 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Karakuyu Yeniköy Çaybaşı Çakallar Çaybaşı Tepeköy Hamidiye Eğerci Eğerci Eğerci Çapak 50 93 Karakuyu Süvari Çaybaşı Çakallar Tire Göktepe Tepeköy Hamidiye Eğerci Antalya Eğerci Çapak Top.9.Bl.Bl.Bl.Tb.

11.1.Tb.Tb.72.Al. 1331 56. 14.2. Jandar.1.4.Al. Ağır Top.Bl.4.Al.Al. 2.Kol.Bl. 174.İzmir Ahz-ı Askeriye heyeti İzmir Mrkz.Tb.2.Tb.Al.Frk.3.Bl.Bl.48.Frk. Balıkesir 3.2.1.Tb.Tfk.1.Al.152.3. İzmir Jan.Tfk.Tb.1.Söke 20.Tb.Bl.1.38. 1335 1335 ERASLAN DÖNMEZ 1954 1965 195 196 45 . 1331 1331 15.Al.Frk.Bl.2.Al.2.İnzibat Bl.Bl.1.Bl. 1335 KOÇ 174 1311 / 1895 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 3 3 3 10 11 11 11 11 11 12 5 6 7 1 2 3 5 6 7 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Hortuna Hortuna Hortuna Çakallar Karaot Karacaağaç Belenbaşı Belenbaşı Belenbaşı Yoğurtçular 26 27 4 30 17 18 60 94 56 30 14 18 60 94 56 33 43 13 13 33 43 13 6 Reis Ahmet Ali Sinan Ali Karaca Ahmet Mustafa Çoban Ali Molla Musa oğullarından Mehmet Musa Cabaroğlu Mustafa Müteveffa Arnavut oğullarından Mehmet Numanoğullarından Hüseyin Kabasakal Ali Deveci Kara Mehmet Şeyh Ali Mustafa Mehmet Tatar Hüseyin Kuru Mustafa oğullarından Seyid Ali evladı hafidi Mustafa Ahmet Salih Sami Mestan İbrahim Ethem İbrahim Mehmet Eyyüb Mehmet İsmail Yoğurtçular Hortuna Hortuna Hortuna Çakallar Karaot Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade 1331 1330 1331 1331 1331 1332 1331 1331 1331 1331 İzmir İmalathanesi 16 Frk.Kol.Kol.174. Mak. İzmir Harici Bl.Tb. 17. Bahr-i Sefit Boğazı Mevkii Müstahkem Krh. Ağır Top. 1331 1331 1331 1330 1331 1331 1331 17.Al. 4. 64.Depo Al.Tb. 1335 1336 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 GÜL TURAN ŞEN GÜRBÜZ ÖZKAN ÖZDOĞAN GÜLCAN TORUN İLHAN GÜLTEN 1953 1929 1975 1961 1972 1958 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 11 12 13 14 15 16 17 12 13 13 16 16 19 19 2 1 5 1 2 1 2 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Hortuna Çengele Yoğurtçular Tepeköy Tepeköy Hortuna Çapak Süleyman Hamid Ahmet Abbas Bedri Süleyman Ahmet Çorlu Çengele Yoğurtçular Tepeköy Girit Hortuna Çapak Piyade Jandar. 1335 ÇAN 1968 193 19 23 1 Torbalı Karakuyu 57 Hüseyin Karakuyu Cebel Bt.Mekkare Bl. 1335 1334 1335 1335 1335 1335 1336 ÇOŞKUN ÖZCAN GENÇTÜRK AKEREN PARK BOZDAĞ KOCABIYIK 1963 1976 1971 1967 1928 186 187 188 189 190 191 192 18 19 3 Torbalı Çapak 74 73 Ali Çapak Ağır Top.Al.Al. Mak. 1334 UZUNEL 1332 194 1312 / 1896 DOĞUMLULAR 1 2 1 2 3 3 Torbalı Torbalı Demirci Karakuyu 14 44 Akçaoğullarından Yusuf Kırlı İbrahim Mehmet Hasan Ali Demirci Karakuyu Piyade Sıhhıye Nefer Onb. Soma Amele Bl.6. Onb.Al.Bl.Kol.Tb. 16. 1330 2. 60.37 4 7 Dağkızılca Cumalı 23 21 Mehmet Ali İbrahim Cumalı Piyade 1331 10.29.Tb.

Al.Frk.İnş. 23 24 25 26 10 10 11 11 5 6 6 7 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Çakırbeyli Bozköy Karakızlar Hortuna 42 42 22 Hüseyin İsa Halil Mehmet Numan Çakırbeyli Bozköy Ceceler Çorlu Jandar. Jandar.Depo Al. 5.Al.Al.Bl. 26 Ey 1336 1335 1335 1335 1339 1332 1334 1331 1336 1335 SERT 1964 201 8 9 10 11 12 13 14 15 16 3 4 4 5 7 8 8 8 8 7 1 2 1 7 2 3 5 6 Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Çapak Çapak Çapak Saibler Meşhet Taşkesiği Merkez Doğancılar Doğancılar 32 31 3 69 7 35 3 5 37 35 32 31 Osman Mustafa Ali Müteveffa İbrahim Yunus Mehmet Arap Süleyman Beratlı Abdullah Küçük Mehmet Koyucuoğllarından Halil Avcıoğlu Ali Ahmet çavuş oğullarından İbrahim Emiroğlu Mehmet Çolak Abidin Mehmet Karaköse Ali Manav oğullarından Mehmet Küçük Hüseyin oğullarından Mehmet Veli Süleyman Hüseyin Mustafa Sadık Osman Hasan Durmuş Hüseyin Ahmet Halil Mehmet Arif Çapak Çapak Çapak Saibler Arapçı Dirizar Dağkızılca Doğancılar Doğancılar Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Onb. İstanbul İmalathanesi Keşan 5.12. 175.Bl. İzmir Harici Bl.Bl. 1.Al. 5. Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer 1331 1331 1332 1332 İzmir Harici Bl.1.K. İzmir İst.12. İzmir Harici Bl. Torbalı Dağkızılca Nahiyesi Jan.Bl.10. 1336 1335 1336 1335 GÜÇLÜ KURT YILMAZ KOR 1967 1963 1963 1977 197 198 199 200 7 3 6 Torbalı Çapak 77 Arnavut Mehmet Ömer Çapak Piyade Nefer 23 Ey.1.Al.45.Tb.4.Bl. Nefer Çvş.Frk. 47.Tb.Frk.3. İzmir Harici Bl. 1336 1331 1331 1331 1331 1330 1332 1329 1331 1331 Kıran grubu 64.Piyade Muhafız Bl.Tb. 5.depo Al. Jandar. 179. Emir eri Çvş. Nefer Nefer Nefer Nefer 1331 1332 1332 1331 1331 1340 1335 1335 1335 1335 1335 ÖZER AVCI DİNÇ ÖNCEL YENGİNER YAMA 1334 1982 1968 1928 1943 211 212 213 214 215 216 7. 8. Nefer 1331 1332 1332 1331 17.3.Al.Al. 47.Bl.1. Piyade Piyade Onb.3 4 5 6 3 3 3 3 1 2 3 4 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Arslanlar Arslanlar Arslanlar Hortuna 82 81 42 15 9 Cemali Mustafa Müteveffa İbrahim Bozoğlan oğullarından İsmail Yaşar Kamil Selahattin Mehmet Arslanlar Arslanlar Arslanlar Belenbaşı Piyade Top.lığı Krh.Bl. İzmir Harici Bl.Frk.Tb.161. 15.Bl.Kol.Al.menzil Amale Tb.1. Piyade Jandar. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 5.3. İzmir Harici Bl. Jandar.46.1. 1335 1335 1335 1335 TAŞ AYDIN BAĞERİ TİDAN 1988 1956 1961 217 218 219 220 88 88 13 1 46 .Tb.2.Karakolu AKBABA ARDA ORHAN MUTLU /ÖZSEZER ÇETİN KUTLU ŞİMŞEK ACAR ANDAÇ 1987 202 203 1970 1929 1969 1978 1976 1927 1971 204 205 206 207 208 209 210 17 18 19 20 21 22 8 9 10 10 10 10 7 1 1 2 3 4 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Karaot Bozköy Hortuna Saibler Ayrancılar Doğancılar 5 24 69 4 3 36 Ahmet Mustafa Cafer Abdül Mehmet Hüseyin Karaot Bozköy Hortuna Saibler Ayrancılar Ayrancılar Jandar.9.Tb.Depo Al.Tb. Jandar.Bl.Al.56.Frk.Tb. 10.2.Kol.172.

4.Bl.Tuna Talim Tb.Bl.Al.27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 13 13 14 16 16 16 16 25 31 31 31 1 3 2 1 3 7 5 1 3 4 5 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Çapak Dağkızılca Yoğurtçular Çapak Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Eğerci Hortuna Merkez Kayas 47 39 9 21 8 35 8 47 42 49 33 56 15 8 28 5 Buldan'lı Ahmet Ethem Müteveffa İsmail Dirmil'li Abdullah Kulakoğullarından Mehmet Ahmet Mustafa Kocabaşoğullarından Mustafa Kuru Cemal Halil Mustafa Hüseyin Balaban Ali Ali Ahmet Mustafa Mehmet Bekir Mehmet Şerif Salih İsmail Hakkı Nesimi Çapak Mak.Kol.Kol.Frk.Kol.Kol. Sarıyer 17.Bt İzmir Ağır Erzak Kolu Keşan Şimendüfer Hattı İnş.Bl. İst.Frk.Depo Al. 5. 57.Kol.1.6. Der . 1332 1332 1332 1332 1332 1332 1333 1335 1337 1331 1332 İst.1.1. 55. Top. 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1334 1335 1334 1334 GÜNAY ÇETİNKAYA EVRAN ÖZCAN GÜNDÜZ TOPUZ AKBAŞ BOZKURT CAN TOK BALABAN 1960 1973 1971 1965 1940 1969 1950 1945 1972 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 Yoğurtçular Çapak Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Eğerci Hortuna Krotaba Darende Ağır Top.Saadet Zeytinburnu Fab.4.Kol.Sarıyer 17.Beygir Deposu 1335 1335 1335 1335 1334 1335 1335 1335 1339 1336 1335 KAYA DUMAN SAPMAZ DOĞAN AYDIN KARABIYIK AKCAN MİLYARDER ÇAĞLAR KARAGÖZ ÖNER 1964 1970 1958 1977 1958 1933 1965 1973 1964 1983 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 47 .Tb.İzmir 3.58.144.Al.Tb.Kol.İmalathanesi Hilal İzmir 46.Bl.Kol. 4. 21. Ağır Top Talim Tb.Bl.3.Frk.Al.4.Krh.2.Tb. İst.Al. 9.Tb.Sarıyer 17.Frk. Nişancı Tb. 4.Tb. 1.2.170.Tb.Al.5.Bl.Frk. 10.Tb.Çvş.1.Askeri Kalemi 63.Tb.126.Depo Al.Bt.135.4.170. Nakliye Şimen düfer Şimen düfer B. Top. Top.2.Al.3.Bt.1.Bl.24.3.Al. 17.Bl. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1331 1331 1331 1331 1331 1331 1331 1332 1957 231 1313 / 1897 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 5 5 5 5 5 6 6 6 6 6 7 1 2 4 5 7 1 2 3 4 6 4 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Yeniköy Çakallar Dirmil Dirmil Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çengele Yukarı Mahalle 23 27 16 2 49 56 10 4 2 43 37 28 Ali Müteveffa Karaca Halil İbrahim Kırlı Hasan Deveci Ahmet Veli Müteveffa Hacı Ahmet Avrethisar muhacirlerinden Halil Bıçakçı Hasan Mustafa Mehmet Ayvaz Kör Ahmet Ömer Ali Sabri Hamid Ali Zekeriya Davut İbrahim Halil Mustafa Ali Mustafa Yeniköy Keler Dirmil Dirmil Çapak Çapak Avrethisar Çapak Çapak Çengele Torbalı Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Onb.Al.Tb.Şimendüfer Bl. Ağır Mak.4.Frk.1.Tfk.Tb. Nefer 1332 1330 1331 55.11. 172.Tfk.

2.Harici Bl.Frk. 24. İzmir Jan. Nefer Çvş.Krh.Kol. 19.75.Bl.12 13 14 15 8 8 12 12 3 4 1 2 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Saibler Helvacı Arapçı Ertuğrul 4 48 10 44 8 4 22 2 21 59 80 21 59 80 11 1 13 11 15 78 29 10 0 4 15 78 29 10 10 0 4 Durmuş Çoban İsmail hafidi İsmail Antalya'lı Mehmet Topal Selimoğulla.2.Tb.Tb. Jandar.9.Tb.Harici Bl.Frk.Bl. 25. Jandar.174. 25.Harici Bl. İst. İzmir Jan.Frk.Tb.Tb.Al.Frk.Zabit Mektebi Mhfz.Bl.5. Jandar. İzmir Jan.Frk.Harici Bl. 1335 1335 1335 ÖZER AŞKIN KARAKAN 1964 1984 1971 261 262 263 32 33 18 21 1 3 Dağkızılca Torbalı Saibler Dağkızılca Çimenler (Mecidiye) Çakırbeyli 8 2 35 1 26 İbrahim Kadir Süvari Piyade Nefer Nefer 1332 1332 14.45. Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 İzmir Jan.Al.17.Al.Tb. Jandar.8. İzmir Jan.Harici Bl.Jan.Harici Bl.Tb. Bab-ı Ali Bl. 25. 1335 DOĞAN 1959 267 48 .1.Bl. 1978 1965 1950 1971 1977 1981 255 256 257 258 259 260 29 30 31 16 16 16 2 3 5 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Çakırbeyli Yoğurtçular Çengele 55 27 21 Ali Hamid İbrahim Avandere Yoğurtçular Gökyaka / Teke Saibler Dağkızılca Jandar. 1335 ERDAL 1979 266 35 21 5 Torbalı Mehmet Çakırbeyli Piyade Nefer 1332 17.12.8.Bl.Harici Bl.Al. Bl.3.3.Frk. İzmir Jan. 1.1.Seydiköy Jan.3. 1335 1335 TEKİN KARGIN 1970 1966 264 265 34 21 4 Torbalı 47 Hasan Tire Piyade Çvş. Jandar.10.1. 17.Frk.Tb.Kol.Kol.Bl.2.Tb.Al.Bl 85.Bl. Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 1332 1332 1332 1332 Çakırbeyli Hortuna Hortuna Çengele Dağkızılca Çakırbeyli Piyade Jandar.Frk.Al. Jandar.75. Nefer Nefer 1332 1331 1332 1333 46.31.Al.1.Harici Bl.2.38.Tb.Yıldırım Ordusu 3. İzmir İmalathanesi 15. İzmir Seyyar Jan. 1336 1336 1335 1335 AKGÜN KURT ANTALYALI ERGİN 1975 244 245 1973 1960 246 247 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 12 13 13 13 13 14 14 14 15 15 15 15 16 6 3 5 6 7 5 6 7 1 2 6 6 1 Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dereköy Merkez Merkez Merkez Karaot Karacaağaç Çakırbeyli Hortuna Hortuna Çengele Dağkızılca Çakırbeyli Hüseyin Hüseyin Mehmet Mehmet Hamid Yusuf Ali Kadri Şükrü Ahmet Nazif Mustafa Osman Dağkızılca Piyade Piyade Nefer 1332 1332 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 CANSEVER AYBEY KORKMAN GÜVEN GENÇER AYDIN GÖNLÜGÜR ŞEN AK EGE KARAYEL KAYNAK KABACA 1971 248 249 Dağkızılca Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 1332 1967 1955 1971 1946 250 251 252 253 254 Dağkızılca Karaot Jandar.6. 7.rından Mehmet Veli Yörük Mehmet Koca Ahmet oğullarından Hüseyin Hacı Ömer oğullarından Osman Ömer Muhacir Hüseyin oğullarından Mehmet Cemal Kerim Osman Hüseyin Hasan Ali İbrahim Saibler Helvacı Arapçı Kandiye Piyade Piyade Piyade Jandar.2. İst.Al.Al. İzmir Jan.1. İzmir Jan.rından Selim Zumaki Cadıoğullarından Mahmut Ali Rıza Korukoğullarından Şakir Ali Hacıoğllarından Osman Halil Aydınoğullarından Ali Çalıkoğullarından İbrahim Bardakoğullarından Hasan Cemali Babacan Hasan Garip Mustafa Abdülvahit Çakaloğullarından Süleyman Müteveffa Fevzi oğulla.Kol.Bl.Bl.Frk.75.Al. 1331 14.11.Bl.

İzmir Depo Al.3.Bl.1.Müstakil Tb.Tk. İstihkam Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Top.Tb. 26.4. Der.Kol.Muhfz.Frk.Al.Muhfz.Al. 1.Bl.Bl.Al.Tb.Kol.Bl.Bl. Ağır Top.38.2.3.Kol.Bl.Al. 5.Kol. 1336 1334 1335 TÜRK VELİŞ KURTLU 1972 1953 284 285 286 1314 / 1898 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 1 1 1 2 3 5 6 3 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Karacaağaç Demirci Demirci Ertuğrul 23 61 69 Halil Emin Efendi oğullarından Osman Hüseyin Müteveffa Arif Sabri Kadir Hüseyin Mehmet Demirci Demirci Tepeköy Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1333 1333 İzmir Hilal İmalathanesi 9.2.Frk. 14. 47.Ordu Krh.57.3.Tb.Kol. 5.Frk.6. 25.Kol.28.515.Al. 1336 KARATOKLU 1957 283 52 53 54 4 4 4 5 6 7 Torbalı Torbalı Torbalı Çaybaşı Çaybaşı Yeniköy 39 23 10 34 21 10 Mahmut Ömer Mehmet Çaybaşı Çaybaşı Yeniköy Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer 1332 1331 1332 17.39. 166.Frk. Çvş.75.Al.175.Kol. 53.3. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Çvş.11.Al.Bl.1.Tb.Bl.Tfk.36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 24 27 30 2 2 2 2 3 3 3 3 1 1 1 4 1 1 1 4 5 6 7 3 5 6 7 1 3 4 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Çapak Dirmil Tepeköy Tepeköy Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Ahmetli Ahmetli Hamidiye Çakırbeyli Yoğurtçular Çaybaşı Çakırbeyli 65 35 40 4 10 3 24 19 51 12 6 37 16 2 30 19 51 12 5 35 74 33 40 4 10 3 20 10 1 61 Bekir Mehmet oğulla.rından Osman Ahmet Ahmet Çakır Mehmet Ali Durmuş Mehmet Abdullah Hüseyin Müteveffa Abdil Nasuhoğullarından Hacı Mehmet Salihoğullarından İbrahim Veli Hacı Osman Salih Müteveffa Sarı Kadir oğullarından Mahmut Kirli'li Ahmet oğullarından Hasan Velişoğullarından Süleyman Veliş Mehmet Kara Hüseyin Mehmet Hüseyin Ahmet Hasan Kasım Ali Ahmet Osman Mustafa Mustafa Salih Osman Ramazan Muharrem İbiş Nadire Dirmil Tepeköy Tepeköy Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Arapçı Ahmetli Hamidiye Çakırbeyli Yoğurtçular Katerin Hamidiye Sah.Frk. Piyade Piyade Piyade Piyade Onb. 29.4.Al. İst.83.3.Bl.Al.Tb.10.Saadet Küçük Zabit Mektebi 46.Tb.Al.Al.Al.Tb.Top. Söke 174.25.Bl.Frk.76.3.5.Müdafa-i Milliye Tahrirat ve Melbusat 6.11.Tb. Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 1332 1332 1332 1333 1331 1332 1332 1333 1332 1332 1332 1330 56.76.75.Al.Tb. Ağır Mak. 1335 1335 1335 1334 1335 1339 1334 1333 1335 1335 1339 1335 1335 1335 1335 ÇELİK DURAGAN ÇAKIROĞLU ARICI ONAN ATEŞ ŞENOĞUL KÖSE KOÇ TOPÇU EREZ ÇETİNKAYA BALCI ÖZCAN ÖZBEK 1979 1956 1929 1968 1974 1970 1937 1960 1973 1954 1936 1968 1940 1965 1976 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 51 4 2 Torbalı Çaybaşı 88 76 Hüseyin Çaybaşı Piyade Nefer 1332 6.Bl.Frk.Tb.Tb. 4.144.Depo Al.4.14.2.Tb.2.Bl.Tb.Al. 21. 9.2.3.Frk.3.Kol.Bl. 1335 1335 1335 1335 MUMCU KAYALI TURGUT SÜZER/ÖZKUL 1932 1975 287 288 289 290 49 .

Al. 4.Al.1.Frk.Tb.Bl.Kol. 17.Frk.10.Kol.Kol.Depo Tb.5. 8.65.Tb.Bl.6.Frk.rından Mehmet Ali Çavuş Hasan Mustafa Kara Veli oğullarından Abdullah Kara Hasan oğullarından Cemali Haşim Çavuş Cihan Yusuf oğullarından Haşim Kadri Halil Veli Müteveffa Hacı Giritli Abdullah Bedel Mehmet oğulla.Bl.Depo Al.Krh.Bl.Ord.Al.Al.Al.Tb.5 6 7 8 9 10 2 3 3 3 3 3 4 1 2 3 4 5 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu 10 3 6 4 17 89 5 5 57 96 Eğri Ali oğullarından Hüseyin Durmuş Ali Kırlı Ahmet oğulla.2.4.rından Mehmet Emin Şevval Musa Hasan Osman Şükrü Mehmet Kadir Durmuş Ali Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 1332 1332 5.2.2.İzmir 7. 46.Nİ.3.Depo Al.Al.Bl.3.Araba Kolunda 42.Frk. 2.Tb.1335 8 Ağ 1335 1332 17. 54. 17.Bl.Bl.1. 1.165.Kol.Kol.Erzak Kolunda KARACA GÜZELAYDIN ŞEN KARACA EFE DAL PALA TAN GANİ 1980 1978 1962 1946 1969 1968 1962 1970 1974 306 307 308 309 310 311 312 313 314 Nefer Nefer B. İzmir 5. Balıkesir 5.3. Keşan Cephane Deposu 17.Al.Al.51.Bl.Tlgrf.İnş.Depo Al. 17.47.Al.Al. 1335 GÜNEY 1340 304 19 5 4 Torbalı Çakallar 14 Osman Çakallar Piyade Nefer 8AĞ.Kol. 5.Bl.Al.Bl.Bl.146.Bl.Bl.56.Frk.Bl.2. 5. 1336 1335 1335 1335 1335 1335 1335 KARABULUT DÖMEKE ASLAN SEVER ÜNAL DİNDAR AKTAŞ 1978 297 298 1960 1966 1974 1965 1955 299 300 301 302 303 18 5 3 Torbalı 2 Tahir Yeniköy Piyade 1333 Bandırma İnş. 5.5.Depo.1.3.1340 8 Ns 1340 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 KARACA 1940 305 20 21 22 23 24 25 26 27 28 5 6 6 6 6 7 7 7 7 5 2 4 6 7 1 3 4 6 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Çakallar Dirmil Dirmil Eğerci Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak 5 53 14 48 23 31 5 53 11 6 91 84 Karaca Mustafa Ahmet Molla Hasan Arif Molla Mehmet oğullarından Halil Yanık Mehmet Müteveffa Ahmet Tatar Hüseyin Ali Ali İbrahim Hamid Ali Mustafa Hüseyin Osman Mehmet Ahmet Çakallar Dirmil Dirmil Eğerci Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer 50.Tb.1. 28.Tb.Tb.Frk. 170. Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1333 1332 1332 1333 1332 1332 50 .Tb.Çvş.Mürfezesi Bandırma Ziraat Bl.Hayvan Deposu 5. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1334 1332 1332 1332 1332 1333 51.Tb.Tb.1. 1335 1335 1335 1335 1335 1335 İRİ TOY SOYKAN YILDIRIM UZUNEL GÜNBAY 1971 1963 1968 1983 291 292 293 294 295 Nefer 1333 1967 296 11 12 13 14 15 16 17 3 4 4 4 4 5 5 7 2 4 5 7 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Çaybaşı Çaybaşı Arslanlar Ayrancılar Arslanlar Kuşçuburun Yukarı Mahalle Yeniköy 14 6 51 99 83 8 50 10 27 Hasan Ahmet Sefer İbrahim Bayram İsa Eyyüp Mehmet Çaybaşı Karaferya Arslanlar Ayrancılar Arslanlar Kuşçuburun Torbalı Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Onb.2.161.

Bl.48.Al.Kol.Bl. 4.70.4.10.Tfk.Top.Frk.Al.Frk. Nefer Piyade Nefer 1332 1331 1334 1333 1333 1332 1331 1332 1332 1332 1332 1332 1332 1333 11 Ey 1332 1332 1332 Ey 1333 1332 1332 1333 4 Ns 1334 131 1333 1332 1331 Der-Saadet Batarya Bl.3.Tb. 2. Amele Tb.Bl. Jandar.Top.Muhfz. Şimendüfer Sıhhıye Mak.Bl.Al. 1335 1335 1339 1334 1334 1335 1335 1336 1336 1335 1335 1335 1335 1334 1 Ns 1334 1335 1334 KS 1335 1334 1334 1334 4 My 1334 1335 1335 1335 1335 DUMAN GİRGİN ASLAN ÖZKAN ÜNAL AYDIN ŞENYİĞİT GÜVEN DEMİRTAŞ ÖZDEMİR ACAR TOSUN KARASU ÜZÜMCÜ EKİCİ ÖZTÜRK 1972 1962 1980 1979 1969 1977 1986 1969 1950 1987 1984 1983 1971 1983 1973 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 46 47 48 49 50 16 17 18 21 21 7 7 1 1 2 Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Çakırbeyli Tepeköy Demirci Çapak Çapak Yukarı Mahalle Hortuna Demirci Merkez 75 14 14 7 75 53 77 Yusuf Mahmut Çavuş Kutlu Yusuf Hacı Ahmet Mehmet Çakırbeyli Osmaniye Büyük Karapınar Çapak Çapak Piyade Piyade Piyade Sah.Al.Bl. 5.2.56.1. Piyade Jandar.8.2.Sah.Depo Al.Bl.Frk. 16.Al.Tb. 1.Depo Al.Depo Al.Kol.Tb.Tlf.Al. 54. Odun-Kömür İmali 17.Bl. İzmir Jandarma Al.Kafkas Frk.2.Bl. 15. 17.1.9.174.Kol. 3.Frk. SAMANCI FİLİZ KUTLU ZENCİ 1960 1971 1994 1974 337 338 339 340 51 .Tb.3.Krh. 56.Bl.3.Kol.Frk. İzmir 5.Tb.Top.Bl.Tb.1.1.Bl.29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 7 8 8 8 8 9 9 13 13 13 14 14 15 15 15 16 16 7 1 3 4 6 2 3 1 3 5 5 6 2 3 4 5 6 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Cumalı Cumalı Karakızlar Karakızlar Karakızlar Helvacı Helvacı Merkez Dağkızılca Dağkızılca Doğancılar Doğancılar Çakırbeyli Karakızlar Arslanlar Çakırbeyli Çakırbeyli 23 14 9 14 9 68 21 25 75 80 84 5 32 59 23 14 7 22 40 Gümeli Ali Hasan Hafız Ali Sabancı Mustafa Çalık Kürt Mehmet Hacı İbrahim oğullarından Ali İbrahim Kadı İbrahim Müteveffa Ali Mustafa Ali Halil Koca Alioğullarından Mustafa Karasu Mustafa Murat Hacı Osman Galip paşaoğullarından Ahmet Mustafa Ali Nuri İsmail Ali Şükrü Halil Ahmet Mehmet Ali Osman Mustafa Ahmet Ahmet Hüseyin Mustafa Ömer Ali Ahmet Şükrü Mustafa Hasan Hüseyin Salih Karakızlar Karakızlar Karakızlar Helvacı Helvacı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Doğancılar Çakırbeyli Karakızlar Koçana Çakırbeyli Çakırbeyli Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Jandar.Bl. 16.45. 5.Depo Al. 3. 63.Tb.Frk.Frk.5. İzmir-Hilal Bl.Sıhh.1.Frk. 3.Kol.1.Al. Sah.Piyd.1.1.Al. 6. 1.Bl. 123. 1.Bl.Tb. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Onb. Nefer Nefer Nefer Nefer Onb. İzmir 5.1.2.Bl.Depo Al. Dağkızılca Karakolu Jandarma Harici Bl. Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer KARAYEL TEZCAN KUTLU DAL UÇAR 1983 1958 1994 1986 1958 332 333 334 335 336 51 52 53 54 27 30 32 32 2 1 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı 77 1 75 Samancızade Ömer Halil Çavuş Yusuf Ahmet Hasan Ramazan Hasan Ali Rıza Torbalı Hortuna Demirci İzmir Nefer Nefer Nefer Nefer İzmir Şimendüfer Mektebi 5.

161.Al. İzmir 5.Kol. Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1333 1333 1333 1334 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1334 1333 1333 1333 İzmir 1. İzmir 18.Krh. Muhbr.Bl. 47.Kol.Al. 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1339 1335 1335 1335 1335 1335 1334 1335 1335 1335 ÇALIŞKAN GÜÇSAV ZEYBEK UYGUN TEKİN ZOR GÜLER SUBAKAN DUYMAZ GÜNAY AKKIN HASER ŞENBAŞ TAŞ ÖZKAYA SOYKAN SONKAN DİNÇ TAŞKAYA ÖZ SELÜT AKÇA 1937 1926 1332 1969 1965 1971 1985 1969 351 1961 1967 353 1980 1970 1984 356 1948 1945 358 1978 1947 1979 1975 1982 1975 1974 1969 366 359 360 361 362 363 364 365 357 354 355 352 344 345 346 347 348 349 350 52 .Tb.Depo Al.2.1.12. Muhbr.Tfk.Frk.Depo Al. 10. 17. 42. 5.4.2.66.Kol.Bl.2.Frk.Depo Al.Tb.Al.Depo Al.5.Depo Al. 17.Tb. 57.Depo Al.Bl.39.Tb. 47. 5.2.1.Bl.Depo Al. İzmir 5.Tb. 5.Depo.55 56 57 32 34 36 4 1 1 Torbalı Torbalı Torbalı Karaot Demirci Çapak 27 31 27 27 31 Üsküp Muhacirlerinden Mustafa Hüseyin Hacı Ali Mehmet Ali Veli Koçana Demirci Çapak Mak. İzmir 5.Tfk.Al.12. 5.Jan.Kol.Frk.Al.175.Bl. Hizmet Tb.Frk.Al. Nakliye Nefer Nefer Nefer 1330 1332 1332 21. Konya Şube Muhafızı İzmir 5.Bl.4.Bl.Al.2. 5.Frk.Depo Al. İhtiyat Küçük Zabit Al.Bl. Tb.Tb.5.Al.11. İzmir 5. 1333 1335 1335 ÖZAY ÜNLÜ AKGÜN 1940 1963 1973 341 342 343 1315 / 1899 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 2 2 3 3 3 3 3 3 4 4 6 6 6 6 6 6 7 7 8 8 8 8 9 1 6 1 2 4 5 6 7 2 4 1 1 2 4 5 7 5 6 1 4 5 6 1 Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Ayrancılar Tepeköy Yoğurtçular Ertuğrul Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Çaybaşı Ertuğrul Ertuğrul Yeniköy Yukarı Mahalle Yeniköy Hortuna Dirmil Çakırbeyli Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna 28 24 24 21 22 31 59 39 70 27 10 6 65 93 1 92 40 15 21 50 28 37 69 47 66 68 Abdullah İsmail Şerif Ali Müteveffa Recep Kocakülah İbrahim Halil Yörük Mestan Zor Ali hafidi Mustafa Muhacir Abdullah Deli Mehmet oğlu Mehmet Müteveffa Hasan Refik Hasanaki Müteveffa Selim Yörük Osman Nasuh Müteveffa Mehmet Abdil Fettah Kırlı Hasan Çavuş Ahmet Abidin Ali Yusuf Hacı Hüseyin oğullarından Mehmet Mehmet Cemal Ahmet Salih Hüseyin Mehmet Hakkı Zor Mehmet Mustafa Hasan Tahsin Hüseyin Mehmet Sabri Mehmet Ahmet Ahmet Cemali Veli Mustafa Arif Yusuf Raşit Rıfat Ayrancılar Tepeköy Yoğurtçular Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Alasonya Kandiye Katerin Yeniköy Torbalı Yeniköy Hortuna Dirmil Avandere Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Piyade Piyade Muhbr.Krh.57.Tb. Mak. İzmir Muhabere Bl. 17.3.Depo Al.12.Al. 12.Bl.

1335 1955 TAŞKIN 368 YAŞAR 1955 369 27 28 29 30 31 32 10 11 17 18 19 19 3 2 6 2 1 4 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Karakızlar Saibler Merkez Merkez Karakuyu Yoğurtçular 40 40 4 38 23 71 Mustafa oğullarından İsmail Mehmet Mustafa Osman Urfalı Mehmet Tekelioğullarından Mehmet Ali Karakızlar Saibler Dağkızılca Dağkızılca Karakuyu Yoğurtçular Piyade Piyade Piyade Piyade Jandar.3.Frk.148.Al. 15 Ey 1334 BAYHAN 1942 367 25 26 9 9 5 7 Dağkızılca Dağkızılca Cumalı Yoğurtçular 1 Mehmet Müteveffa Mustafa Ali Muhittin Ahmet Tevfik İzzet Mehmet İsmail Hakkı Ahmet Ahmet Yoğurtçular Piyade Piyade Nefer 1333 1334 2. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1334 1333 1333 1334 1333 1335 1335 1335 1335 1335 1335 TUNÇEL ÖNCEL KESKİN KARDAŞ ÖZOĞUL ÇOŞKUN 1977 370 1970 1976 1968 373 1954 374 371 372 10 9 53 .1. 2.Bl.9. Köstenada 5.Frk. Jandar. 17.Bl.Depo Al. 1.24 9 4 Torbalı Ayrancılar 45 Deveci Bekir Hüseyin Belenbaşı Piyade Nefer 1 Ağ 1334 Sevk Tb.Tb.Al.Tb.2.Kol.Bl.Depo Al. Bl.12. İzmir Harici Jan.5.Frk.56.Bl. Bl.Kol.Kol.Tb. İzmir 5.2. 48.Al.Tb.Tb. 17.Bl.10. İzmir Harici Jan.2.47.3.174.Depo Al.

MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI ARŞİVİNE GÖRE TORBALI'DAN ŞEHİT LİSTESİ 54 .

İBRAHİM 44 .HAMİT 35 .MEHMET 25 .MEHMET 16 .MEHMET 27 .SÜLEYMAN 17 .HALİL 31 .AHMET 41 .ALİ 39 .HASAN 32 .İBRAHİM 36 .MEHMET 23 .OSMAN 42 .MEHMET ALİ 22 .No 123456789- Adı BAYRAM ALİ İBRAHİM VELİ MEHMET HÜSEYİN ALİ CEMAL HÜSEYİN HASAN Baba Adı DEMİR SEYİT CAFER HASAN HALİL MUSTAFA İSMAİL ALİ ABDULLAH HALİL MEHMET MEHMET ÖMER HASAN MUSTAFA MEHMET MUSTAFA VELİ NAZİF MEHMET HÜSEYİN OSMAN HALİL MUSTAFA MEHMET ALİ HACI HÜSEYİN MEHMET ALİ ABDULLAH ŞÜKRÜ MEHMET MEHMET OSMAN ŞAKİR AHMET MOLLA ABDURRAHMAN MUSTAFA MEHMET İBİŞ İSMAİL HACIAHMETIGVANI HACI HALİL İBRAHİM HALİL MEHMET ALİ ABDULLAH RECEP MEHMET Lakabı DEMİROĞULLARI GİRİTLİ KADIOĞULLARI HAFIZOĞULLARI Doğum Yılı 1879 1887 1875 1892 1890 1889 1895 1891 1880 10 .ALİ 29 .HASAN 21 .MEHMET 30 .AHMET 47 .MEHMET 19 .MUSTAFA 43 .AHMET HÜSEYİN 20 .VELİ 28 .SÜLEYMAN 38 .OSMAN 18 .AHMET 37 .YUSUF 46 .İBRAHİM 26 .ŞÜKRÜ 15 .HÜSEYİN 11 .BAYRAM ALİ 34 .MUSTAFA KARA VELİOĞULLARI 1894 1889 1891 LAZOĞULLARI KÜRTOĞULLARI HATİPOĞULLARI 1888 1881 1894 1879 1889 1877 1881 1879 SİROZ MUHACİRLERİNDEN LAZOĞULLARI 1879 1888 1883 1882 1883 1893 VEKEMOĞULLARI 1891 1892 SARI ÇOLAKOĞULLARI 1892 1876 ATEŞOĞULLARI 1892 1897 1889 1877 1893 1895 1877 1892 HACI HOCAOĞULLARI 1876 1872 55 .MEHMET ALİ 40 .ALİ 12 .ALİ 13 .MUSTAFA 33 .İBRAHİM 45 .ALİ 24 .RECEP 14 .

Kişilerin doğum yılları 1269 ile 1317 yılları arasında değişmektedir. diğer 43‘ünün ay. “Umumi Harp”. Künyelerin geliş kaydına bakarsak 1330 yılında 17.Askerden Dönmeyenler I. kayıtlar mümkün olduğunca ailelerle yapılan görüşmelerle de desteklenmeye çalışılmıştır. 56 . “Çorlu Hastanesi”. gün ve yılı yazılıdır. “Çanakkale Harbi”. “Sebdülbahir”. 1331 yılında 91. “İkitelli Hastanesinde”. “Seferberlik”.Dünya Savaşı’nda Çeşitli Cephelerde Askerde Kalanlar. “Bornova Askeri Hastanede”. Aynı hanede askerde kalan en fazla kişi sayısı 4 ile Çengele köyündedir. “Askerde”. “Topçu Hastanesi”. “Arıburrnu şehiden”. Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinin toplam idari birim sayısı 42’dir. Doğum yerlerine baktığımızda bazılarının bugünkü sınırlarımız dışında olduğu görülmektedir. “Mekke-i Mükerreme’de vurulmuştur” şeklindedir. Kayıtlardaki kişilerin künyelerinin geldiği tarihlerden 212’sinin sadece yılı. “Harb-i Umumi”. En çok Hortuna Köyü’nden 36 kişinin askerde kaldığı tespit edilmiştir.Ordu”. “Arabistan”. “Çanakkale şehiden”.Nüfus Kayıtlarına Göre Torbalı ve Köylerinden I. “Kafkasya”. “Harpte”. “Bağdat’ta harpte”. “Esarette”. “Rus Harbi”.Dünya Savaşı’nda çeşitli cephelerde kalan asker sayısı bugüne kadar kesin rakamlarla tespit edilememiş.000 kişi incelenmiş. kişi bilgilerinin ölüm kayıtlarında düşülen kayıtlar (406 kişi) ve 1934 yılı nüfus tarama bilgileri (208 kişi) birleştirilerek 614 kişinin askerde kaldığı tespit edilmiştir. Kayıtlar: “ Şehiden”. Çalışmada 614 kişinin kimlik bilgileri ve idari birimleri verilmiştir. “Anafartalar”. “Askeri hastane”. 61 hanede birden fazla kişi askerde kalmıştır. “Kafkas cephesi”. yaklaşık olarak ifade edilmiştir. “Harbiye Hastanede”. Nüfus Müdürlüğü arşivinde bulunan 17 nüfus esas defterde yaklaşık 12. “4. 2003 yılından beri gerek Torbalı Nüfus Müdürlüğü arşivi ve gerekse alan araştırması ile Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinde askerde kalan 614 kişi tespit edilmiş. “Askerde şehit”.

Karakuyu68. Kuva-yı Milliye’nin 90.000 kişinin kayıtları incelenmiş. Çengele” Yöntem: Torbalı Nüfus Müdürlüğü arşivinde bulunan 1321 yılı son Osmanlı tahrir defterleri 2003 yılında alınan izin ve onayla 1334 yılına kadar yaklaşık 12. 25 hanenin ise savaştan sonra başka idari birimlere nakil gittiği görülmektedir.64’dür Kayıtlardaki hanelerden 199’unun nüfus kayıtlarının “ kapalı kayıt” konumunda olduğu . Meşhet Bulgar Mahallesi64 7 Ahmetli. İlçe olduğu 1926 yılına kadar idari birim olarak İzmir merkezine bağlı nahiye olarak görünen Torbalı’nın 4’ü mahalle olmak üzere toplam 42 idari birimi bulunmaktadır. 65 Bugün adı Pamukyazı Mahallesi’dir. Yunan işgali sonrası köy dağılmıştır. 1333 yılında 167. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Necat Çetin. Tepe Ertuğrul Mahallesi54 3 Çapak55." Maşat’ta (Şehitler Köyü) Bir Bulgar Mahallesi". 63 Bugün adı Şehitler Mahallesidir. Necat Çetin. Bkz. 30 Ocak 2006. Torbalı Yankı Gazetesi. Bak. Şehit. 14 Ağustos 2002. Sepetçiler61. “Anlatımlara Göre Torbalı Bölgesinde Yunan İşgali ve Bilinmeyen Bir Kuva-yı Milliyeci: Hortunalı Hamit Efe“ . erkek kayıtlarının ölüm kayıtlarında düşülen “askerde” veya “şehiden” gibi kayıtlar tek tek not edilmiş. kayıtlar anekdotlarla teyit edilmeye çalışılmıştır. Torbalı nahiye merkezi 2 Arslanlar. Bugünkü nüfus belgelerimize dayanak belgeleridir. Çorlu56. Nüfus kayıtları esas alınarak ilçe boyutunda yapılan ilk araştırmadır. Dünya savaşı sonunda burada bulunan Bulgarlar Bulgaristan’a dönmüştür. 68 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Arapçı65. 64 I. Kayas71. Cumhuriyet sonrası Tire ilçesinden Torbalı’ya bağlanmıştır. Bir Osmanlı tabiiyetinde hane vardır. Saibler 5 53 1321yılı son Osmanlı nüfus tahririnde Torbalı merkez ve köylerinde 2. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. 57 Rum köyüdür. defter kayıtlarına eklenmiştir. 16 Eylül 2006. Döğerlik. 58 Bugün adı Yazıbaşı’dır. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Belenbaşı70. Büyük Torbalı Gazetesi. Ölüm kayıtlarının ortalama yaşı 30. Tiryanda57. . 60 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. 61 Bugün adı Atatürk Mahallesi’dir. Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Eğerci Köyü Araştırması. “Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Helvacı Köyü Araştırması”. Yılında İzmir ve Batı Anadolu Uluslararası Sempozyum”. Eğerci Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin. 56 Yunan işgalinde dağılan köylerdendir. Büyük Torbalı Gazetesi. Ayrıca üç klasörde tutulan 1934 yılı nüfus tarama cetvelleri . 59 Helvacı Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin. 54 1335 yılından itibaren ayrı mahalledir. "Torbalı bölgesinde Yunan işgali(1919-1922)". Nüfus kaydı. Bozköy. Araştırmaya dahil edilmemiştir. Torbalı Hilal Gazetesi. Kuşçuburnu72 11 Arıtaşı73. Sepetçiler Mecidiye Mahallesi62 6 Meşhet63. Helvacı59 5 Çaybaşı60. 57 . ölüm kayıtları taranarak. İzmir. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Hamidiye67 8 Çakırbeyli. Dirmil74. 1334 yılında 80 ve 1335 yılında 33 kişi bulunmaktadır. 62 Bugün adı yeni mahalle’dir.455 nüfus hanesinde toplam 11. Askerde. 66 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Eylül 2009. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Yeni 9 Ayrancılar69. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. 2003 yılından 2005 yılına kadar 42 idari birimdeki askerde kalanların ulaşılabilen aileleriyle görüşme yapılmış. 69 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Yoğurtçular 4 Hortuna58. Anahtar kelimeler: “Torbalı. 67 Bugün adı Özbey Mahallesi’dir. 55 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir.1332 yılında 200. 1321 son Osmanlı nüfus tahririnde bu idari birimlere ait Torbalı Nüfus Müdürlüğü arşivinde bulunan nüfus esas defterlerinin dökümü şu şekildedir53: ATİK NÜFUS ESAS DEFTERLERİNİN ARŞİV TASNİFİ Cilt No Yazılı idari birim/birimler 1 Tepeköy. Eğerci66.197 kişi tespit edilmiştir.

Bakınız: BCA. Fon Kodu: 30.17.0 Yer No: 78.11. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30. Bakınız: BCA.11. “Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Karakızlar Köyü Araştırması”.16.11. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30. Nüfus defterleri ve tarama cetvelleri esas alınarak ne yazık ki asker kayıpları hakkında bugüne kadar hiçbir çalışma yapılmamıştır. Fetrek76. İnsan unsurunun en önemli dayanak belgeleri nüfus kayıtlarıdır. 87 1954 yılında idari birim olarak Buca ilçesine bağlanmıştır.0 Yer No: 78. Doğancılar79.7. (1979). 80 1937 yılında idari birim olarak Buca ilçesine bağlanmıştır. 70 1937 yılında idari birim olarak Buca ilçesine bağlanmıştır.1937. Bakınız: BCA.11.1. Gökyaka Teke77.17. Büyük Torbalı Gazetesi.05.11. 89 Ekteki askerde kalanların kayıtları olduğu nüfus tarama cetveli ilgili kişinin kaydında verilmiştir.17. s. 12 Eylül 2006.0. Tarih Dergisi 32. 79 2003 yılında Buca ilçesine bağlanmıştır. Sayı:12976. 84 Bugünkü adı Çamlıca’dır. 77 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır.1.12 13 14 15 16 17 Dağkızılca.11. Bakınız.. Tarih: 28/12/1954 Sayı: 27394 Dosya: Fon Kodu: 30. 25 Ocak 2004.0 Yer No: 248. ölü ve kayıp olduğu halde ölüm düşümleri yapılmayan ve evlenmesine rağmen kayda geçmeyenler için 30 X 50 cm boyutunda hazırlanan cetvellere idari birimdeki muhtar ve ihtiyar heyetince listeler oluşturulmuş. Bugün adı Pancar’dır. Bu tahrirde kaydı yapılan idari birimlerdeki silâhaltına alınan kişilerin özlük bilgileri bu nedenle çok önemlidir.17.42.E.11. Torbalı bölgesinde en son nüfus tahriri 1321 yani 1905 yılında yapılmıştır. Tarih: 05. 74 Bugünkü adı Korucuk’tur. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30. Fon Kodu: 30. Çengele86 Demirci. 82 Karaot Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin.11. Tarih: 05. boyutundadır.1. Büyük Torbalı Gazetesi. 83 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır. 14 Temmuz 2006. Büyük Torbalı Gazetesi.1. 71 Rum köyüdür. Sayı:12976. Bakınız: BCA. 85 Karakızlar Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin. ölüm ve kayıp olanlar için hazırlanan listelerin incelenmesi ile deftere kaydı olmayan askerde kalanların künye yılı ve askerde kaldıkları yerler her kişi için ayrı numara verilerek yazılmıştır89. Çakallar84. Nüfus ve Vatandaşlık Genel Müdürlüğü şuan 1976 öncesi tüm defterleri merkeze toplamaktadır. 1924 yılında mübadiller yerleştirilmiştir. "Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Dağtekke Köyü Araştırması". Bakınız: BCA. 78 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır.0 Yer No: 78. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30.11. 86 Bugünkü adı Ormanköy’dür. 88 Hane deyimi hakkında bakınız: Nejat Göynüç. "Tarihi Demografisi ve Kitabeleri İle Korucuk(Dirmil) Köyü Araştırması". Mevcut durumunu tespit etmek amacıyla 1934 yılında doğup ta kayda geçmeyen. Kırıklar80 Dağtekke81 Karaot82 Cumalı83.7. 73 1926 yılında dağılmış. Yer No: 112. Bakınız: BCA. Ancak 2006 yılında çıkarılan nüfus kanununda nüfus defterleri bilimsel araştırma ve incelemelere kapatılmıştır.05. “Hane deyimi hakkında”.1937.1. Defterler yenilemenin yapıldığı 1976 yılına kadar kullanılmıştır. Necat Çetin. Dere75. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Necat Çetin.1.Ü.0 Yer No: 78.1. Sinek78 Bozköy.1. Karacaağaç87 Arşivde bulunan nüfus esas defterleri 50 X 70 cm.11. İ. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30. 11 Ağustos 2006. 76 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır. Büyük Torbalı Gazetesi. 81 Dağtekke Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin.0 Yer No: 78. Yer No: 112. Askerde kalanların tespitinde yararlanılan diğer kaynak 1934 yılında tüm idari birimlerde yapılan nüfus tarama cetvelleridir.331–348..16.16. Karakızlar85.17. Bakınız: Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (bundan sonra sadece BCA).16. 72 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir." Torbalı’nın Dağılan Köyü:Arıtaş Köyü". idari statüsü ortadan kalmıştır.1. Hâlbuki dönemdeki savaşlarda en önemli unsur insan kaynağıdır. 75 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır. Büyük Torbalı Gazetesi. 13 kişinin kaydı yenileme sırasında kayda alınmamıştır. Bazı defterler aşırı yıpranma nedeni ile dağılmış durumdadır.0. 11 Ağustos 2006.F. 58 . “Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Karaot Köyü Araştırması”. Kayda alınmayan haneler88 nedeniyle hane numaralarında bazı değişiklikler olmuştur. Yunan işgali sonrası köy terk edilmiş.16. BCA.

arkasında resmi rakamlara göre toplam 8.000.556.167. Nüfus müdürlüğü arşivinde bulunan 17 nüfus esas defter incelenmiş. Çalışmada 614 kişinin kimlik bilgileri ve idari birimleri verilmiştir. Askerde en çok Hortuna Köyü’nden 36 kişinin kaldığı tespit edilmiştir. Toplam asker kaybının 1.166 878 74. Yemen) Makedonya'da Türlü cephelerde (Kafkaslar.DUNYA-SAVASI-OSMANLI-BILANCOSU.841 218.000 kişi olduğu tahmin edilmektedir.Dünya Savaşı’nda çeşitli cephelerde kalan asker sayısı bugüne kadar kesin rakamlarla tespit edilememiş.com/forum/viewtopic. Çanakkale: 101. Dünya Savaşı’nda ana ve yardımcı cephelerde savaşmıştır. birimlere ait nüfus defterleri ve tarama cetvellerine göre büyük savaşın başladığı 1330 yani 1914 yılı esas alınarak Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinde askerde kalan 614 kişi tespit edilmiş. kişi bilgilerinin ölüm kayıtlarında düşülen kayıtlar (406 kişi) ve 1934 yılı nüfus tarama bilgileri (208 kişi) birleştirilerek 553 hanede toplam 614 kişinin askerde kaldığı tespit edilmiştir.315 ölü.b) Toplam Sadece cephelerdeki ölen asker sayısı 2.810 askerin katıldığı savaş. Osmanlı İmparatorluğunun askeri kayıpları konusunda bazı araştırmalar yapılmıştır91.452 yaralı ve 7. Şehiden. 91 Osmanlı İmparatorluğu toplam kayıp asker sayısı: 1.764 44.038.000._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1. Körfez: 220.878 101 . yaradan veya hastalıktan ölenler) 501 . Kaynak: http://www.219. Kayıtlardaki kişilerin künyelerinin geldiği tarihlerden 212’sinin sadece yılı ( %34) diğer 402 ‘sının ay.915 383.841 Malûller 891 . Aynı hanede askerde kalan en fazla kişi sayısı 4 ile Çengele Köyü’ndedir. Dağıstan v.trmilitary.000.945 kayıp veya esir bırakmıştır90.600. kayıtlar mümkün olduğunca ailelerle yapılan görüşmelerle de kayıtlar desteklenmeye çalışılmıştır.272 4. Galiçya-Bulgaristan: 60.147 80. Sayfa 21.000.704 Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinin toplam idari birim sayısı 42’dir. Osmanlı Devleti dâhil olduğu I. Künyesi gelen kişilerin ölüm kayıtlarında genellikle "Askerde.000.html.205 Hastaneden taburcu edilmiş 2. Bakû.wikipedia. en azından doğan çocuklarına isimlerini verdikleri gözlemlenmiştir. Yapılan alan araştırması sırasında künyesi gelen askerlerin ulaşılan ve görüşülen hanelerinde yaşayan kişilerden alınan anekdotlar da ailelerin seferberlik döneminde askerde kalanlarını unutmadıkları. Tüm ülkelerden 65. Sayı 1.091 Yara veya hastalıktan ötürü hastanede tedavi edilenler 3 . Bu nedenle bu araştırma önem arz etmektedir. Kayıp ve Yaralılarla 253.000 [Hasta.896].000. Acem: 20. 59 hanede birden fazla kişi askerde kalmıştır.php? f=31&t=16427 92 http://www.211 4 . (Ölü.721 9.059 .167.Şubat 2009. gün ve yılı yazılıdır.750. Künyelerin geldiği yıllara bakarsak karşımıza şöyle bir tablo çıkmaktadır: ÖLÜM YILLARINA GÖRE KİŞİ SAYISI Yıl 1330 90 Sayı 17 Yıl 1337 Sayı 5 http://tr. yaklaşık olarak ifade edilmiştir.tarihimiz.852 392.000.600.net/v3/Haberler/OsmanliTarihi2/1. I. NTV Tarih dergisi . Bu kayıtlar ilgili idari birimdeki asker kayıplarını net biçimde ortaya çıkarmaktadır. Arabistan-Yemen: 280. İzmir ve Antalya'da (amele taburları çoğu sıtmadan) Galiçya'da Romanya ve Dobruca'da Hicaz'da (Mekke.Ölen kişiler ilgili hanenin defterdeki kaydına işlenmektedir. 59 . Sebdülbahir Kerevizdere'de kaybolduğu şerh verildi" gibi şerh düşülmüştür. Kafkasya: 270. Kanal: 280.org/wiki/I. 21.364 Toplam Muhtelif cephelerdeki ölüler sayısı Kafkas cephesinde Çanakkalede Filistine cephesinde Irak'ta. İdari.166 4. Yapılan diğer bir araştırma ise daha net rakamlar ifade etmektedir92. Medine.

Askerde. Görüleceği üzere en çok 1332 yani 1916 yılında (%33) künye ölüm kaydı vardır.Ordu. 1334 yılında 80 ve 1335 yılında ise 33 kişinin kaydı bulunmaktadır. Kafkasya. 1 Dirmil 4 Doğancılar 1 Karakuyu 2 Karakızlar 3 Çengele 1 Hortuna 6 1 Taşkesik 1 Saibler 1 Torbalı Mah. İkitelli Hastanesinde. Topçu Hastanesi. Arabistan. 60 . Arıburnu şehiden. Şehiden. 1333 yılında 167. Rus Harbi. Askerde şehit. Çanakkale şehiden. Umumi harp. 1332 yılında 200. Çorlu Sinek Özbey Cumalı Kırıklar Çapak Dağkızılca Karacaağaç Toplam 1 2 1 1 1 2 2 4 29 1 1 Yoğurtçular Arıtaş Dere Fetrek Bozköy Sepetçiler Dağtekke Eyerci Karaot Toplam 1 1 2 2 1 1 1 1 2 25 1 3 Defter ve tarama cetvel kayıtlarına baktığımızda. 1 Helvacı 2 1 S. Harpte. Harb-i Umumi. Sebdülbahir. aynı haneden dört kişi askerde kalan hane sayısı:1'dir Aynı haneden iki ve daha fazla kişi sayısını gösteren tablo İdari birim HS93 İdari birim HS Kişi sayısı 2 3 4 Kişi sayısı 2 3 4 Ahmetli 1 Arslanlar 1 Çakırbeyli 4 Tepeköy Mah. Askeri hastane. ordu 3 Harb-i Umumi 70 Anafartalar 1 Harbiye Hastanesi 2 Arabistan 1 Irak 1 Arıburnu Şehiden 1 İkitelli Hastanesinde 1 Askerde 367 Kafkasya Cephesi 2 Askerde Şehiden 53 Mekke-i Şerife'de vurulmuştur 1 Askeri Hastane 2 Rus Harbi 1 Bağdat’ta Harpte 2 Sebdülbahir 1 Bağdat Hastanesi 1 Seferberlik 68 Bornova Askeri Hastane 1 Tedbil havada 1 Çanakkale Harbi 12 Topçu Hastanesi 1 93 Hane sayısı. Harbiye Hastanede. Seferberlik.1331 1332 1333 1334 1335 1336 Toplam 91 200 167 80 33 9 597 1338 1339 1340 1341 Toplam Bilinmeyen Genel Toplam 2 3 1 1 12 5 614 kişi Künyelerin geliş ve deftere kaydına bakarsak 1330 yılında: 17. Anafartalar. 4. Bağdat’ta harpte. Esarette. aynı haneden üç kişi askerde kalan hane sayısı:4. Kafkas Cephesi. Çanakkale Harbi. Çorlu Hastanesi. 1331 yılında 91. 59 hanede birden fazla kişi askerde kalmıştır. Bornova Askeri Hastanede. Aynı haneden iki kişi askerde kalan hane sayısı:54. KÜNYE KAYITLARI 4. Mekke-i Mükerreme’de şeklinde kayıt düşülmüştür.Mecidiye Mah.

Künye ölüm kayıtlarında yaş ve kişi sayısı şu şekildedir. hanede kayıtlı Kara Ali oğlu İbrahim'e aittir.Çanakkale Harbi Şehiden Çorlu Hastanesinde Esarette Harbde 4 Umumi Harb 1 Yemen 1 Belirsiz 1 TOPLAM TOPLAM 614 11 2 1 614 Tabloda da görüleceği üzere 367 kişinin kaydında "Askerde" ibaresi vardır. hanede kaydı bulunan Şaban oğlu Eyüp'e aittir94. DOĞUM YILLARINA GÖRE KİŞİ SAYISI Yıl 1269 1271 1280 1281 1282 1283 1285 1286 1287 1288 Sayı Yıl 1 1 1 1 1 1 6 10 8 4 34 1289 1290 1291 1292 1293 1294 1295 1296 1297 1298 Sayı 18 17 17 8 24 22 16 26 18 31 197 Yıl 1299 1300 1301 1302 1303 1304 1305 1306 1307 1308 Sayı Yıl 31 20 22 6 15 22 28 12 27 28 211 Toplam 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 1316 1317 Sayı 26 18 41 24 26 12 19 4 2 172 614 kişi Görüleceği üzere 1311 doğumlular 41 kişi ile en kalabalık grubu teşkil etmektedir. ÖLÜM YAŞLARINA GÖRE KİŞİ SAYISI Yaş Grubu 13 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Kişi Sayısı 1 2 4 12 16 27 36 33 28 21 29 Yaş Grubu 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 Kişi Sayısı 25 20 14 20 19 11 16 34 27 20 Yaş Grubu 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 Kişi Sayısı 16 14 27 21 13 21 10 11 9 7 5 Yaş Grubu 48 49 50 51 52 53 60 61 Toplam Kişi Sayısı 6 2 1 1 1 1 1 1 614 26 47 Ölüm Yaş Ortalaması 30. Ölüm kaydına göre en yaşlı kişi ise 61 yaş ile 1269 doğumlu ve 1330 yılında ölen Çakırbeyli Köyü 44. gelen ve omzuna astığı tüfeği yere değmeyenler dahi silah altına alınmıştır. Bu tablodan şu anlaşılmaktadır: Vatan savunması için her yaş grubundan kişiler cephelere koşmuştur. Doğum tarihi gruplamasına baktığımızda ise tablo şu şekildedir. 94 Dönemde silah altına alınmalardaki anlatımlara göre ortalama 45 kg. 61 .64 Bu tabloya göre en küçük yaş 13 yaşında 1317 doğumlu olan ve 1330 yılında ölen Kuşçuburun Köyü 8. 58 kişinin "Şehit" kaydı bulunmaktadır.

Radovişta. Serez. Avlonya. Koçana. Siroz. Yenişehir. Dobruca. Kayalar. Baltalar. İdari birim Ahmetli Arslanlar Ayrancılar Bozköy Çakırbeyli Çakallar Çapak Sepetçiler Çaybaşı S. Belenbaşı Toplam 95 N 96 1 7 1 8 1 18 İdari birimlere nakil gelenler Y İ N Y İ İdari birim İdari birim 1 Arslanlar 1 Sepetçiler 6 Dağtekke 1 Eyerci 1 Özbey 2 2 Arapçı 7 Tepeköy Mah. Niğbolu. 102 Kapalı kayıt hane sayısı. 101 Tarama cetvel kaydı. Uçhisar. Edirne Hasköy. Selanik. 100 Defter kaydı. Demirhisar. Tuna. 62 . Çengele Torbalı Mah. Babadağ. Tepeköy Mah. Dağkızılca Dağtekke Demirci Döğerlik Doğancılar Eğerci Helvacı Karakızlar Karakuyu Karaot 95 96 H98 16 25 6 11 26 7 24 13 17 11 20 5 10 10 3 16 13 24 28 11 KS99 D100 T101 K102 N103 17 26 6 13 30 7 26 14 17 12 24 6 10 10 6 17 16 27 30 13 17 11 12 12 2 26 4 17 6 13 4 6 7 6 3 14 22 4 15 6 1 18 5 10 6 11 2 4 3 6 11 13 13 8 9 10 10 2 1 2 1 8 6 10 3 8 2 4 10 2 4 8 2 3 1 1 1 1 2 1 3 1 2 İdari birim Dirmil Kuşçuburun Çengele Özbey Arapçı Saibler Taşkesik Hortuna Yeniköy Yoğurtçular Torbalı Mah. 1321 sayımından sonra nüfus esas defterine kayıtlı oldukları tespit edilmiştir. Ertuğrul Mah. Dömeke. 99 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı. 98 İdari birimde askerde hane sayısı. Künyesi gelen askerlerin kayıtlı oldukları idari birime naklen geldikleri. Feretor. 25 hanenin ise savaştan sonra başka idari birimlere nakli gittiği görülmektedir. Deftere kayıt tarihilerine baktığımızda kimilerinin muhacir olarak geldikleri gibi silahaltına alındıkları görülmektedir. Tırnova. Karabina. Katerin. Varna.Kayıtlardaki hanelerden 199 ‘nun nüfus kayıtlarının kapalı kayıt konumunda olduğu.Mecidiye Mah. Arıtaş Çorlu Gökyaka Teke Sinek Dere Cumalı Belenbaşı H 13 9 12 15 9 2 5 29 5 5 25 18 18 3 4 8 10 19 6 4 KS 17 9 13 16 9 3 6 36 5 6 26 19 18 4 6 8 11 21 7 4 D 13 3 8 9 8 T 4 6 5 7 1 3 6 15 1 6 4 7 2 K 5 8 2 8 7 5 14 3 9 6 5 4 1 4 3 6 1 1 N 1 1 21 4 6 20 15 11 2 6 8 11 21 7 4 3 1 3 İdari birim Nakil gelen hane sayısı 97 Nakil gelen hanelerden bu gün sınırlarımız dışından gelen hane sayısı. Künyesi gelen askerlerden bazılarının doğum yerleri bugünkü sınırlarımız dışındandır: Bunlar genellikle Balkan ve Girit ağırlıklı olup doğum yerleri şöyledir: Nörekop. Yanya.Mecidiye Mah. Debre-i bala. Kafkasya. İ İdari birim Ahmetli S. Kardiça. 103 Nakil giden hane sayısı. 9 3 Ertuğrul Kırıklar 1 Fetrek 15 Toplam 14 5 Toplam 97 N 2 3 1 5 1 11 Y 3 3 6 İ İdari birim Çaybaşı Karakuyu Hortuna Dere Toplam N 6 1 2 1 10 Y 4 2 1 7 Nakil gelen toplam hane sayısı: 53 hane olup bunun 33 tanesi bu günkü sınırlarımız dışındaki idari birimlerden gelmiştir. Girit.

bunun yaklaşık % 20’si askerden gelmemiştir. Savaş yıllarında ilçe toplam nüfusunun yaklaşık 12. Dünya Savaşı’nda nüfus kayıtlarına göre Torbalı’nın 42 idari biriminden toplam 566 hanede 625 kişinin silâhaltındayken şehit olduğu veya askerde kaldığı tespit edilmiştir.000 kişi olduğunu kabul edersek. Alan araştırması sırasında askerde kalanların aileleri tarafından unutulmadığı görülmektedir.Fetrek Karacaağaç 14 13 16 14 16 14 4 7 Kırıklar Genel Toplam 11 553 13 614 13 406 208 3 199 25 Sonuç ve değerlendirme: 1914 ile 1918 yılları arasında süren I. Bu tür çalışmalar diğer il ve ilçeler bazında da yapılmalıdır. Bu araştırma nüfus kayıtlarına göre bir ilçeden büyük harpte kalanların tespiti yönünden ilk çalışmadır. savaşın en şiddetli olduğu 1915-1916-1917 yıllarında gelmiştir. 63 . Ölüm kayıtlarına göre en fazla künye. Bu çok büyük bir nüfus kaybıdır.

112 Aile Tire Doyranlı Köyü'ne nakil gitti. 116 Torbalının 19. 121 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 64 . 119 Hanenin konumu: Kapalı kayıt 120 Deftere kayıt tarihi:1332. 110 Hanenin konumu: Kapalı kayıt 111 Aile Selçuk'a nakil gitti. 118 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 106 Torbalının 19. yüzyılda dağılan köylerindendir.Sıra Hane Adı Babası Doğum Yeri ve yılı Kayıt ve tarihi AHMETLİ 104 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 10454 105 8 7 10 13 15 16 18 19 20 26 27 28 28 33 39 45 47120 2 5 8 12 16 18 26 28 31 33 39 40 Hasan Ali Nasuh107 Nasuh 105 Mahmut Hacı Mustafa Ali Uzun Mehmet Hacı Hasan Karabacak İlyas Ahmet İsmail Mahmut Kazıkırık Bekir Hamza Ali Mustafa İlyas Dağlı Osman Abacı oğlu Ali Zeynel Dede Mustafa Ramazan Abdi Seyfettin Ahmet Çavuş Bıyıklı Hüseyin Zekeriya Haşim Paşalarlı İzzet Vehbi Resul Habib Hacı Hamit Yaylayaka106 Ahmetli Ahmetli Kuyumcu Ahmetli Ahmetli Belevi Ahmetli Yeniköy Ahmetli Ahmetli Mersinli Mersinli Yaylayaka Yeniköy Zeytun Nörekop122 ARSLANLAR123 Arslanlar Arslanlar Arslanlar Kardiça 128 116 1297 1297 1301 1296 1296 1313 1285 1287 1313 1313 1313 1310 1311 1312 1298 1293 1315 1305 1312 1308 1299 1311 1308 1308 1304 1300 1296 1302 1289 Şehiden Askerde Askeri hastane Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde 28 Ahmet108 Hacı Hasan oğlu Hasan109 Ahmet110 Hasan Hüseyin'in üvey oğlu Hüseyin111 Etcileroğlu Hacı İbrahim Süleyman Mustafa 112 113 1 0 30 02 Mehmet114 Süleyman Mehmet 115 117 0 0 İbrahim Abacı Ali oğlu Osman Hasan Ali119 Nörekop muhacirlerinden Abdullah121 Bekir 124 125 126 118 2 1 Kadir Ali 127 Necip Salih129 Halil 130 131 Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Kardiça Tahsin Ahmet 1 Hasan132 Bayram133 Aziz İbrahim 0 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:37. 113 Aile Tire Doyranlı Köyü'ne nakil gitti. 114 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 108 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. nüfus:159. yüzyılda dağılan köylerindendir. 115 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 107 Naime Köyü nüfus defteri hane no: 7’den aktarıldı. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 109 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 117 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.

Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Yani dayım olurmuş. Aile Ahmetli köyüne nakil gitti. 139 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2972. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. (İsmail Dalar-Yaş:72). 126 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2910. 131 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2935. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Babası “kaçma. 141 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 142 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. İsmail amcam Çanakkale’de askerde kalmış. (Ahmet Ali Güngör-Yaş:55. Roma İmparatorluğu döneminde Nestrum). Yunanca: Νευροκόπι / Nevrokópi.13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 1 2 3 4 122 43 45 46 48 49 49 60 67 75 85 96 99 107 Seyfeddin Mustafa Hüsrev İsmail 134 Veli Salih Cemali Bahaddin Talib Talip Mahmut 140 Kardiça Arslanlar Akhisar Arslanlar Kardiça Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Kardiça Kardiça Arslanlar 1291 1308 1308 1309 1300 1309 1316 1309 1308 1308 1287 1288 1308 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik 0 Recep135 136 137 Mehmet Necip139 138 Bayram Ali Şakir 141 Abdullah oğlu Şakir Nafil 142 10 Elmas'ın oğlu Ali Hayrettin143 Genç Osman oğlu Abdülfettah Yusuf Elmas Abdi Genç Osman Abdi Şakir Mehmet Mehmet Mustafa 1 0 21 117144 Şuayip145 9 10 13 14 Hasan147 İbrahim 148 149 150 Gönen 1308 AYRANCILAR146 Ayrancı 1315 Belenbaşı Ayrancı Ayrancı 1300 1294 1301 Mehmet Durmuş Ali Hasan (Bulgarca: Гоце Делчев / Gotse Delçev. 130 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2923. Yunanistan'da. 2004 yılında Arslanlar Köyünde yapılan görüşme). Babam kardeşinin adını bana vermiş. İstanbul’da Topkapı Sarayı önünde karşılaşmışlar. 133 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2946. Babam “Ben babasız büyüdüm “derdi. Babam söylerdi. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Arslanlar köyünde yapılan görüşme. 149 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/887. 123 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:110. 2004 yılında Arslanlar köyünde yapılan görüşme. 135 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2964. 65 . Baba oğul askere alınmış. 127 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2913.Yaş:78). “Torbalılı Necip 4. Güneybatı Bulgaristan'ın Pirin Makedonyasında bulunan bir şehir. Eski adı: Bulgarca: Неврокоп / Nevrokop. 150 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/889. “Vurarlar” diyor. Necip benim annemin kardeşi. 147 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/873. 140 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.49.). Anekdot: Ali dedem olur. Nevrâkop. 134 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2963. Jandarmalar gelmiş. 137 Anekdot: H. Mehmet amcam olur. 2004 yılında Arslanlar köyünde yapılan görüşme. Kayınpederim ile aynı bölükte kalmış. 138 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2974. Yemen’de askerde kalmış. Gidiyor. O gidiş. vur emri var” diyor. H. Batı Tesalya'da bir kent. Kayınpederim söylerdi. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 146 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:19. 1316 doğumlu. 145 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3039. (Muhittin Özkan. 125 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2903. 148 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/881. 143 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hasta hasta jandarmalar geri götürmüş. Babam ufakmış. 136 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2971. Babam da 17 sene askerlik yapmış. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 129 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2920. Ordu” diye ayırmışlar. nüfus:404. En son mektubu Yemenden gelmiş. Dedem hasta olmuş. Bir daha haber alınmamış. 128 Karditsa (Yunanca: Καρδίτσα / Karditsa). Babası kaçmış. Ağlardı.60 Mehmet oğlu Necip. 124 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2817. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Babasına “kaçacağım” demiş. nüfus:121. 132 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2944. 144 Deftere kayıt tarihi:1327.

Ok’lardan 3 kişi. Dedem Kıllı İbrahim de kalmış. Anekdot: Bir ilkindi vakti Jandarma geldi.16 Mehmet oğlu Mustafa 1282 doğ. yani kız kardeşi Zeynep'in kocası idi.13 Efe Hüseyin oğlu Halil 1313 doğ. Çam Hasan oğullarından . Seferberlikte kalınca benim adımı koymuşlar. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme. Biz Yıldırım. Hasan'ın oğlu Mehmet ve Ali. 156 Anekdot: Mehmet. Babam askerde kalan kardeşi Hakkı’nın adını bana vermiş. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme. 1 kişi geri geldi. Seferberlikte kalmış. Balkan Harbi’nde (1328) askerde kalmıştır. 157 Aileden 1303 doğumlu Yusuf oğlu İbiş oğlu Yusuf. O zamanlar çadırlarda Kaplancık'ta idik. Amcam Hasan askerde seferberlikte kalmış. H. Babam anlatırdı. Halil. H. Nenem geride 3 oğlan 1 kız çocuğu ile kalmış.(Adil Özkan.lu.21 Gani oğlu Ahmet 1296 doğumlu. Amcaoğlum olur. Şam’da kalmış. yaş-52).( Hakkı Önal. Hiçbir haber alınamamış. nüfus:168. nüfus:346. 155 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. babamın eniştesi.10 Hoppalının İsmail. Gülleoğullarından. 4 kardeşi seferberlikte kalmış. 162 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:63. (Sami Akar. (Mustafa ÇETİN. Yaş 64). Hasan.5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 151 152 18 19 5 5 5 7 9 11 12 157 Mehmet151 Hüseyin 152 Hüseyin Hasan Kıllı İbrahim Kıllı İbrahim Kıllı İbrahim Mustafa İbrahim Ali oğlu Durmuş Ali İbiş oğlu Yusuf Mustafa 159 Ayrancı Göçebe BOZKÖY153 Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy 1298 1314 1311 1313 1315 1305 1312 1312 1299 1304 1287 1293 Seferberlik Seferberlik Askerde Askerde Bağdad'da harbte Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Umumi Harp Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Şehiden Harb-i Umumi Harb-i Umumi Süleyman154 Osman Halil Mehmet155 Ali Mehmet Mehmet Hasan 158 156 0 0 08 16 2 16 18 19 21 24 24161 1 3 3 4 5 5 6 167 16 Çolak Mustafa Kara Veli Veli160 Hüseyin Mustafa İsmail İbiş Mercan Hacı Veli oğlu Gani Emiroğlu Mehmet Emiroğlu Mehmet Topal İsmail Veli Boğuş oğlu Veli Süleyman Ali Kabaca oğlu Ali 168 2 Bozköy 1288 Bozköy 1308 Bozköy 1312 ÇAKIRBEYLİ162 Tiryanda 1305 Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli 1309 1295 1309 1296 1299 1306 1291 1317 1311 1 1 Velioğlu Mehmet163 İbrahim164 Kabaca oğlu Ali165 Halil 166 Hüseyin Kabaca oğlu İsmail Mehmet Hacı Alişan oğlu Ahmet169 Hacı Alişan oğlu Hasan 170 Yusuf Kabaca oğlu Yusuf Mehmet Halim 6 7 7 2 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/894. Büyük amcam. 154 Anekdot: Babam anlatırdı.lu. Dedem Ahmet de Çanakkale’de kalmış. Seferberlikte kalanlar: 1310’ lu Düdünün Mehmet. Mehmet Yıldırım (1326 doğumlu). 159 Bozköy nüfus tarama cetveli:1934/2732. Balkan Harbi’nde (1333) askerde kalmıştır. Anekdot: İbiş oğlu Çolak Mustafa. Yaş-63). 160 Anekdot: Dedemin kardeşi. Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/899. 66 . Hasan.: H. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme. Üçü de askerde kaldı. Osman.Bu kayıtlı olanlardan başka Şükrü Aydın’ın ifadesine göre şu kişilerde askerden gelmemiştir. Çanakkale’ de kalmış. Seferberliğe 10-12 kişi gitti. Yaş:65). 161 Aileden 1315 doğumlu Yusuf oğlu Emir oğlu Hamit. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme. 1912 doğumlu Şükrü Aydın ile 2004 yılında Bozköy Köyü'nde yapılan görüşme. 153 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:30. 1308 Mehmet oğlu H. (Durmuş Öz -76 yaşında). ve Hakkı (1315). 158 Anekdot: Dedem olur. amcam olur. Ahmetli’den gelmişler. 2004 yılında Ayrancılar’da yapılan görüşme. Süleyman. İbili'nin Halil.

Birisi Rusya ‘da esir kalmış. 167 Aileden 1299 doğumlu Yusuf oğlu Kabaca oğlu Osman Balkan harbinde (1328) askerde kalmıştır. (Veli Özdal -Yaş: 60). Halim Benim babam olur. 169 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2084. (İbrahim Gökçen-Yaş:80). Birisi bilmez. Anekdot: Darıcıoğlu Yusuf amcam olur. Anekdot: Babamın küçük kardeşi imiş.Yaş:79). 176 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2109. Bu kişiler babamın kardeşleri imiş. Çakırbeyli köyünde 2004 yılında yapılan görüşme. 180 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2056. bu cephe benim. 166 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2037. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Bir daha haber gelmemiş. Gidiş o gidiş. 67 . Kaydı bulunamadı. yüzyılda dağılan köy. Mustafa amcam ise seferberlikte kalmış. (Mecit Şimşek-Yaş:72). Bağdat’tan öldü haberi gelmiş. Mehmet bekarmış. (Mehmet BaşarırYaş:78). Askerde Yemen’de kalmış. 165 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2051. 178 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2068. Arabistan da . Babam Tire medresesinde okurken askere alınmış. İzne hiç gelmemiş. Babam ben daha hamile iken seferberlikte kalmış. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Geriye 2 oğlu kalmış. Kafkas cephesinde esir düştüğünü duymuş. 175 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2057. Yusuf babamın küçüğü imiş. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. diğer amcam da askerde kalmış. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. Babam anlatırdı. Mehmet ve İbiş. İbiş’in 4-5 tane çocuğu varmış. Nerede kaldıklarını bilmiyorum. (Ali Kurt –Yaş:81). 181 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1988. (Mustafa Şen-Yaş:66). Babam “Kardeşim askerden gelse de malımın yarısını veririm” derdi. O zaman kargaşalık varmış. bir daha gelmemiş. (Ahmet ZeytinciYaş:72) . Amcamlarım olur. Bekarmış. 182 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2032. Dedem de Yemen şehit olmuş. 171 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2114. 164 Anekdot: Aynı evden iki kardeş askerde kalmış. (Yusuf Çetin-Yaş:68) . Diğer amcam Ali tekvilhavada ölmüş. (Halil Ünver. İsmail. 172 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2061. Yemen’de . Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 5 oğlu 1 kızı varmış. 1 tanesi hava değişiminde.Anekdot: Osman. Mehmet ise meçhul. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. (Veli Karabudak –Yaş: 82). Amcam Yemen’de kalmış. Babamdan duyardım. Mehmet’in adı bana verilmiş. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 174 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2096. diğerleri bilir. Çanakkale harbine bir gitmiş. 3 oğlu varmış. Anekdot: Babam Balkan savaşında savaşmış. (Hidayet Kabaca-Yaş:77) . Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2073. Mehmet amcam gelmemiş. İbrahim Çanakkale’de kalmış diye duyardım. Çakırbeyli köyünde 2004 yılında yapılan görüşme. Babam adını bana vermiş. Aile Yeniköy Köyü'ne nakil gitti. Geriye 2 kardeş kalmışlar. 12 kardeşlermiş. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. İbrahim’in künyesi gelmiş. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme 177 Anekdot: Halim büyük amcammış. 168 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2074. Anekdot: Mehmet ve İbrahim. Çakırbeyli köyünde 2004 yılında yapılan görüşme. 179 Menderes Çileme köyü yakınlarında 19. Mehmet evli imiş. Dedem “Mehmet’im ölmedi” diye laf edermiş. 173 Anekdot: Babamlar 6 kardeşlermiş. Çanakkale harbinde kalmış. Babam da Balkan savaşında. Babam da beş yıl askerlik yapmış.11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 9 15 16 17 18 25 26 27 33 35 37 39 42 44 45 48 Ahmet Bardakoğlu Mustafa171 Ahmet Memiş oğlu Mehmet172 Memiş oğlu Hasan Ali mahdumu Hüseyin173 Gençoğlu Ahmet Hilmi174 Kerim kardeşi Ali175 Darıcıoğlu Yusuf176 Halim 177 178 Çakaloğlu Mehmet oğlu Hasan Hasan Sarı Osman oğlu Mehmet İsmail Hasan Ali Durmuş Ali Hasan İbrahim Ahmet Ali Hasan Abddullah Mehmet Hamza Hacı Kerim oğlu Ali Karabudak Veli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Özbey Avandere179 Çakırbeyli Özbey Çakırbeyli Çakırbeyli Hamidiye 1299 1311 1310 1315 1294 1314 1299 1299 1296 1309 1310 1299 1302 1269 1303 1298 Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Askerde 0 20 16 Ali oğlu Ahmet 28 Avcıoğlu evladı manevisi Hüseyin Bağuşoğlu Ali180 Küçük Hüseyin oğlu Mahmut181 Kara Ali oğlu İbrahim182 Hacı Kerim oğlu Ali mahdumu Kerim İbrahim 183 2 1 163 Çakırbeyli köyü nüfus tarama cetveli:1934/2018. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 170 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2085. Nerede olduğu belirsiz kalmış. Anekdot: Şehit olan kişi amcammış. 2 oğlu harp zamanı ölmüş. Anekdot: Memişoğlu Mehmet Amcam olurmuş. Toplam 20 yıl o cephe senin. Mehmet. Çanakkale’de ve İstiklal Harbinde savaşmış. İki amcam da Çanakkale Harbi’nde kalmış.

184 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2030. Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. (Emine Akkan – Yaş: 92).27 28 29 30 1 2 3 4 5 6 7 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 52 52 58 60 1 4 7 11 24 26 36 4 9 14 15 17 24 27 38 41 41 43 45 57 Solak Mehmet184 Solak İbrahim Ahmet 186 185 Celil Celil Hacı Kerim oğlu Hasan Kadri Deli Ali Küçük Mehmet Sarı Hüseyin Ahmet Hüseyin Durmuş Çakaloğlu Bekir Çakır Hasan Buldanlı Ahmet Ali Eğrioğlu Mehmet Hacı Ali Hasan 198 Çakırbeyli Çakırbeyli Palamutarası Çakırbeyli 188 1307 1310 1302 1299 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Askerde Askerde Askerde Çanakkale Harbi Şehiden Şehiden 4 Ordu Seferberlik 4. Hepsi Yemen'de birleşmiş. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. (Veli Karabudak –Yaş: 82). (Vehbi Öğüt-Yaş:55). 185 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2031. Amcam ise Çanakkale’de kalmış. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. nüfus:603. nüfus:183. 196 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:106.(Amcaoğlusu Yusuf Çetin). 194 Aile Taşkesik Köyü'ne nakil gitti. 186 Anekdot: Ahmet. Su doldurmaya gitmişler. Babam Yemen’de savaşmış. O da harp de kalmış. 197 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 193 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1346. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 68 . 191 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1302. 200 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Ordu Şehiden Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde 31 06 2 Veziroğlu ibrahim187 Deli Ali oğulların dan H İbrahim189 Osman190 İbrahim191 Durmuş Ali Halil Mehmet Ali Mehmet Ahmet İsmail Ali Osman Mustafa Mustafa Aydınlıoğlu Hüseyin197 Deveci Hüseyin oğlu Mehmet Mehmet İbrahim199 Mehmet200 Mehmet Abdurrahman201 Halil 194 193 192 ÇAKALLAR Çakallar 1307 Çakallar 1311 Çakallar Çakallar Çakallar Çakallar Bayındır-Uladı Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak 195 196 1314 1289 1287 1296 1309 1304 1312 1313 1312 1310 1288 1311 1295 1308 1311 1300 1308 1298 2 14 ÇAPAK 1 2 1 Deveci Hüseyin Koca Veli Ali Ali Abid oğlu Mustafa Hamza Ali oğlu Mehmet Koca Hasarı oğlu Mehmet 16 2 1 2 183 Anekdot: İbrahim. 188 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:36. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 199 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 190 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1295. Anekdot: Veziroğlu İbrahim kayınbabam olur. 201 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 192 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1311. amcam olur. 198 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 195 Bugünkü Yakapınar Köyü. dedemin kardeşi olurmuş. Bir daha gelmemiş. 189 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1292. Seferberlikte kalmış. 187 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2013. Hiç gelmemiş. Anekdot: Babam anlatırdı. Adı Çamlıca olarak değiştirilmiştir.

Yani büyük dedem Buradaki lakabı “Oğlan Hüseyin”.14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 61 62 66 68 70 72 76 87 89 92 92 100 101 1 2 10 13 16211 16 18 19 20 22 25 27 Mehmet Emin Ömer Ahmet nam diğer Mehmet Yaşar Çakır Mustafa Ali Mustafa Bekir202 Mehmet İsmail203 Demirci hafidi Mehmet204 Mustafa205 Halil Çırak Ali Hüseyin Ali208 Arnavut209 Ali 210 207 Hüseyin Kürd Mehmet Molla Süleyman Ali Kırlı Osman Köse Hasan oğlu Mehmet Deli Ahmet Gani'nin oğlu Ali Mehmet Koca Demircioğlu Hasan Koca Demircioğlu Hasan Koca Kelle oğlu Hasan Koca Çırakoğlu Ali Adalı Hasan Koca Mehmet oğlu Ali Koca Ali Ali Putu oğlu Halil Putu oğlu Mehmet 213 Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak SEPETÇİLER Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Tire-Göktepe216 Sepetçiler 1301 1305 1305 1300 1310 1298 1301 1293 1311 1299 1305 1311 1294 206 Rus Harbi Askerde Askerde Çanakkale Harbi Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Harbiye hastanede Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde İkitelli hastanesinde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 09 01 2 0 0 1 00 0 17 1294 1309 1315 1315 1309 1303 1285 1299 1289 1292 1303 1316 1 15 30 30 Halil212 Hüseyin Cabu oğlu Veli İbrahim 214 215 15 1 Mustafa İbrahim Mustafa Bayram Yusuf Hüseyin Ali 2 22 Cabu oğlu Ali 3 Bayram oğlu Durmuş İhtiyar Hüseyin oğlu Yusuf mahdumu Durmuş İhtiyar Hüseyin oğlu Ali217 2 20 202 203 Aile Arapçı Köyü'ne nakil gitti. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 217 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Dedem babası askerde kaldığında kundakta kalmış. 215 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/349. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Büyük dedem seferberlikte kalmış. Birisi dedemin babası. 2004 yılında Çaybaşı Atatürk Mahallesinde yapılan görüşme. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Dedemden duyardım. 212 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/333. nüfus:146. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 205 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. (Atatürk Mahallesi) 207 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/286. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 209 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/312. Dedem anlatırdı. 211 Aileden 1309 doğumlu Putu oğlu Halil oğlu Mehmet askerde (06 Mart 1329) kalmıştır. 216 Bugünkü Torbalı Göllüce Köyü. 69 . Anekdot: . Hanenin konumu: Kapalı kayıt.Bugün Çaybaşı Mahallesidir. 206 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:27. 208 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/289. 214 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/345. 213 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/341. 210 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/323. 204 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. (Mehmet Adalı-Yaş: 42).

Yenilemede kayda alınmamıştır. 70 . 234 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.13 14 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 218 219 34218 42220 10 12 16 41 49 53 64 65 78 87 102 110 229 Elekçi Hüseyin oğlu Hüseyin219 Kekik oğlu Mehmet221 Hasan 223 Hüseyin Mehmet Ahmet Rüstem Osman Ömer Çavuş Halil Mustafa Baltalarlı Abdi oğlu Hüseyin İbrahim Çarka Salih Hüseyin Tire Göktepe Sepetçiler ÇAYBAŞI Çaybaşı Çaybaşı Çaybaşı Çaybaşı Çaybaşı Dömeke226 Çaybaşı Baltalar Antalya Kardiça Kardiça Koçana Koçana Pertek İskilip Alasonya237 Alasonya Katerin Çimenler Yenişehir Yenişehir Yenişehir Alaşehir Uçhisar Kardiça Baltalar Serez 251 231 222 1292 1295 1305 1305 1307 1305 1306 1295 1304 1294 1308 1289 1287 1296 1312 1296 1301 1293 1303 1310 1315 1297 1299 1300 1306 1305 1296 1292 1280 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Tedbilhavada Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Harbiye Hastanesi Askerde Askerde Askerde 12 12 0 09 Cemali Süleyman224 Recep225 Ali Hasan Recep Baltalarlı Salih oğlu Mehmet Veli 227 1 2 21 Kara Hüseyin oğlu Behlül Muhacir Ziver'in oğlu Mustafa Beşir oğlu Hüseyin Kadri 232 233 234 230 228 2 Ziver Beşir Mehmet Kazım Hafız Osman Mustafa Hüseyin Kadir Apdullah Bekir 113 121 122 140 1 4 6 7 19 32243 33 245 Mehmetşah 0 Hafız Hüseyin mahdumu Osman Muharrem Abidin239 Osman Hasan 240 241 242 3 138235 İbrahim Efendi236 SEPETÇİLER ÇİMENLER-MECİDİYE MAHALLESİ238 0 27 10 Kantarcı oğlu Fethi Ahmet244 Talib Hasan247 Hasan Ağa248 Serezli Osman 250 Yusuf Hüseyin Mehmet Mustafa Salih Hüseyin Mehmet 2 Keşirli Küçük Hasan 14 2 38246 40 45 249 3 Deftere kayıt tarihi:1328. 221 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/418. 224 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. nüfus:431. 222 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:103. 230 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/383. Yenilemede kayda alınmamıştır. 227 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Yenilemede kayda alınmamıştır. Yenilemede kayda alınmamıştır. 228 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 226 Yunanistan Teselya bölgesinde Yenişehir yakınlarında bir yerleşim. 220 Deftere kayıt tarihi:1329. 223 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 225 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 231 (Makedonca: Кочани) Makedonya'nın doğu kesiminde bir kasaba. 232 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 229 Deftere kayıt tarihi:1329. 233 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Yenilemede kayda alınmamıştır.

267 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3699. nüfus:550. 239 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/122. Hane konumu: Kapalı kayıt. 252 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/195. 262 Hane konumu: Kapalı kayıt.Cumhuriyet öncesi nahiye merkezidir. 241 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 253 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:102. 246 Deftere kayıt tarihi:1330. 264 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3810. 258 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. nüfus:101. 250 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/186. 265 Aile İstanbul'a nakil gitti. 244 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/159. 259 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 249 Deftere kayıt tarihi:1330. 247 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/166. 260 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3781. 248 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 235 236 45 48 4 6 12 12 14 16 25 31 33 36 36 38 39 41266 49 53 Siroz muhacirlerinden Ali Serezli Demir oğlu Bayram Kuloğlu İsmail Kazım Şükrü Yusuf 256 257 258 254 252 Halil Demir Ahmet Hasan Abdullah Mustafa Çolakoğlu Mustafa Ahmet Siroz Serez DAĞKIZILCA Eğin255 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Akşehir Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca 1295 1295 253 Askerde Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Askerde 1 22 1298 1313 1315 1303 1286 1304 1313 1296 1307 1286 1293 1291 1289 1307 1305 1305 Çömezoğlu Abdullah Dağkızılca Mahmut Hüseyin259 Hüseyin260 Sarıoğlu Ahmet Mehmet Karakulak oğullarından Hüseyin262 Kocakulak oğullarından Eyüp263 Ali 264 265 261 1 25 Mustafa Genç Osman oğullarından Hasan İbrahim İbrahim Hüseyin İbrahim Hasan Hüseyin Mustafa Gani bey oğlu Halil 27 Kara Veli oğullarından Mehmet Mehmet267 Kocabaş oğullarından Şükrü Kamil 268 19 28 Deftere kayıt tarihi:1330. 245 Deftere kayıt tarihi:1329. Hane konumu: Kapalı kayıt. Yunanistan 'ın Orta Makedonya bölgesinde idari birim. 240 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/127. 266 Aileden 1296 doğumlu Hasan Hüseyin oğlu Hasan askerde (30 Haziran 1328) kalmıştır. 237 Yunanistan'da Mora Yenişehir'e bağlı idari birim. Hanenin konumu: Kapalı kayıt.Serres). Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 263 Aile İstanbul'a nakil gitti. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 261 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3687. 256 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 238 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:26. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 242 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 71 . 254 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3655. (Yeni Mahalle). 251 (Yunanca'da Σέρρες . 255 Sivas Kemaliye. 257 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3665.Çaybaşı Mahallesindedir. Yenilemede kayada alınmamıştır. 243 Deftere kayıt tarihi:1327.

283 Demirci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3355. 278 Dağtekke Köyü nüfus tarama cetveli:1934/ 922. Alay 1 Tabur 1. Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3728. Er.Şuan Buca ilçesine idari olarak bağlanmıştır. 02 Nisan 1332.Kol. Büyüklerimden duyardım. Alay 1.17 18 19 20 21 22 23 24 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 268 269 53 66 66 71 75 76 87272 90 4 276 Hamit Mestan 269 Gani bey oğlu Halil Veli Çavuş Veli Çavuş 271 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Hadim Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca DAĞTEKKE 275 1308 1290 1296 1287 1293 1294 1293 1312 1307 1305 1307 1293 1307 1303 282 Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Şehiden Harb-i Umumi Şehiden Askerde Şehiden Seferberlikte Askerde Seferberlik Şehiden Seferberlik Seferberlik Şehiden Seferberlik Askerde Askerde Askerde Harb-i Umumi 27 07 Musa270 Cezayirli oğlu Mehmet Dane Halil İbrahim Halil273 Osman Veli 277 278 274 Koca Ali Dane Halil Mehmet Esat Mehmet Mehmet Ali Mehmet Ali Ali Halil Ağa Dağtekke Dağtekke Dağtekke Dağtekke Dağtekke Dağtekke DEMİRCİ Demirci Demirci Demirci Demirci Demirci Demirci Demirci Gördes Demirci İzmir DOĞANCILAR Doğancılar 4 8 14 18 24 12 17 22 29 36 46 62 63 65 66 12 Süleyman Ahmet279 İbrahim 19 Hasan Ali Ahmet 281 280 Abdullah Hacı İbrahim Ahmet 283 284 18 Hüseyin Zeybek Arif Hüseyin 285 286 1295 1313 1298 1295 1292 1292 1313 1298 1306 1293 288 0 Zeybek Ali Abdullah Mehmet İbrahim Halil 287 0 Kırlı Abdullah oğlu Ali Tosyalı Hasan 2 0 04 Halil oğlu Hasan Tahir Mustafa oğlu Mehmet Mustafa Hasan Mehmet Çalıkoğlu Hüseyin289 1 Mustafa Gördesli Ali Necip Ömer Efendi İbrahim 12 0 1307 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3713. 2004 yılında Dağtekke Köyü'nde yapılan görüşme. 279 Anekdot: Ahmet. Aile Taşkesik Köyü'ne nakil gitti. nüfus:189. 4. Anekdot: Dayılarım Çakaloğlu Veli. 275 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:26. Bölük Çanakkele cephesi. 3. 276 Aileden 1307 doğumlu Mehmet Ali oğlu Mustafa Yemen’de (09 TE 1326) kalmıştır. 280 Aile Bayındır Kızılcaova Köyü'ne nakil gitti. Hane konumu: Kapalı kayıt.Kol. Hane konumu: Kapalı kayıt. 273 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3763. Aile Taşkesik Köyü'ne nakil gitti. (Enver ŞahinYaş:50). 274 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3767. 72 . 288 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:36. 285 Demirci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3406. nüfus:338. Mustafa. dedemin kardeşi imiş. 277 Şehit kaydı vardır. Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3764. 2004 yılında Dügerlik Köyü'nde yapılan görüşme. 24. Dağtekke Köyü nüfus tarama cetveli:1934/921. Aile Dögerlik Köyü'ne nakil gitti. Dedem babama adını vermiş.Tabur 4. Hane konumu: Kapalı kayıt. 286 Demirci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3416. 270 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3732. (Fatma Bircan-Yaş:80). 23 Şubat 1331. Piyade er. Çanakkale’de harpte kalmış. nüfus:161. 287 Demirci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3449. 284 Şehit kaydı vardır. 281 Dağtekke Köyü nüfus tarama cetveli:1934/ 982. Babamdan duyardım. Hane konumu: Kapalı kayıt. Süleyman seferberlikte kalmışmış. 33. Bölük Kafkas cephesi. 271 Hane konumu: Kapalı kayıt. 272 Aileden 1307 doğumlu Esat oğlu Ali Balkan harbinde (1328) kalmıştır. 282 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:67.

Dedesi Denizli Çardak'’a eğitim almış. Babamın babası Hüseyin seferberlikte silah altına alındığında 2. Yaş:55).Yaş: 49). 2004 yılında Düğerlik Köyü'nde yapılan görüşme. 297 Hane konumu: Kapalı kayıt. Benim babamın babası. Hane konumu: Kapalı kayıt. “4 kardeşim Çanakkale harbinde kaldı “ derdi. 292 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/753. 302 Deftere kayıt tarihi:1332. Yani dedem olur. Anekdot: Babam 1328'li idi. 295 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:23. 290 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/751. 300 Döğerlik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/442. 298 Anekdot: Dedem Kosti İsmail anlatırdı. 305 Hane konumu: Kapalı kayıt. (Mehmet Köken. ( Hüsamettin Cömert. 293 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/754. (Cemalettin Özcan-Yaş 60). 309 Hane konumu: Kapalı kayıt. 299 Döğerlik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/441. Seferberlikte kalmış. 2004 yılında Düğerlik Köyü'nde yapılan görüşme. 303 Döğerlik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/476. Çanakkale harbi çıkınca kıtası harbe gitmiş. nüfus:242. 73 . Bunları anlattığında biz küçüktük. "Çakır Ali" derlermiş.2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5 6 7 289 16 20 20 20 25 2 3 4 5 9 13 15 17 18 25 302 Ali oğlu İbrahim290 Kara Ahmet oğlu Hasan 291 Ali Ahmet Ahmet Ahmet Ali Aşma Mehmet Temel Hüsnü Veli Gökmen Mehmet Mehmet Hasan Gökoğlu Ali Halil Cabbaroğlu Hüseyin Ali Efendi Talib Abdülkadir Doğancılar Doğancılar Doğancılar Doğancılar Doğancılar DÖĞERLİK295 Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Akseki EĞERCİ 304 1297 1309 1311 1312 1297 1299 1288 1299 1299 1299 1298 1295 1303 1298 1315 1298 1300 1307 1301 1290 1311 1310 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 02 17 Kara Ahmet oğlu Mehmet292 Kara Ahmet oğlu Mahmut Eskicioğlu Hüseyin Hacı Osman296 Molla Yusuf Halil Durmuş298 Süleyman Hüseyin Halil Mustafa Ahmet Ali306 Yusuf oğlu Aziz Ramazan 308 309 307 303 299 300 297 294 293 11 06 05 Altıparmak İbrahim 23 31 Ahmet301 12 0 9 13 15 17 19 21 34 305 Eğerci Eğerci Eğerci Eğerci Yenişehir Yenişehir Eğerci 01 08 0 Yusuf Koruk Salih Recep Hasan Tahsin 30 Kurd Recep oğlu Azmi Ali311 0 Hasan üveyoğlu Kadir310 18 06 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/755. 2004 yılında Eğerci Köyü'nde yapılan görüşme. nüfus:119. Hane konumu: Kapalı kayıt.5 yaşında kalmış. Kerim. Hane konumu: Kapalı kayıt. 294 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/756. 6 ay hava değişimi almış. Diğer ikisini hatırıma gelmedi. Babadan duyardım. 304 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:54. Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Doğancılar Köyü'nde yapılan görüşme. 306 Anekdot: Abdülkadir oğlu Ali. 308 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1703. Babam anlatırdı. 301 Hane konumu: Kapalı kayıt. 291 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/752. Celiloğlu Ahmet. Bunlar aklımda kalmış. 310 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1710. 296 Anekdot: Nenem rahmetli ağlayarak anlatırdı.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Balıkesir'’e hastalanmış. (Ali Kandemir). Bir daha dönmemiş. Durmuş Ali seferberlikte askerde kalmış. Çanakkale'de kalmış. 307 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1701.

Bunun ayağına peştamal takılıyor. 318 Deftere kayıt tarihi:1329. 325 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1392. 322 (Arnavutça: Vlorë). Askere almışlar. Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1751. (Özel Güneş-Yaş:65). Annem Kerime’nin ilk kocası Mustafa askerde seferberlik zamanı namaz kılarken vurulmuş.3 aylık evliymiş. 326 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/140. Çetelr vurmuş. Geriye iki çocuğu kalmış. Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. Dedem eve gelmiş. nüfus:270. Hane konumu: Kapalı kayıt. 321 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1783. 331 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1442. 319 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1780. Hane konumu: Kapalı kayıt. Seferberlikte Arabistan’da kalmış. 327 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1411.8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 44 45 47 49 51 52 52 56 318 Veli Çavuş312 Koca Ali oğlu Ahmet Kadri314 Meco Ali Haşim İbrahim Ali 317 319 316 315 Halil İbrahim İsmail Mehmet Veli oğlu Salih Hüseyin Hüseyin Banuş Abdullah Abbas Yenişehir313 Dömeke Yenişehir Dömeke Dömeke Girit Girit Diriza 320 322 1293 1290 1290 1299 1294 1306 1314 1296 1299 1299 324 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 0 20 T 16 30 04 06 1 26 Arnavut Abbas Sadık 321 16 59 66 Avlonya Feretor Adem323 06 HELVACI 1 2 3 4 5 6 7 8 4 9 9 10 17 20 22 22 Topçu oğlu Ahmet325 Hacı İbrahim oğlu Halil326 Mustafa Necip 328 329 330 327 Mehmet Ahmet Ahmet Mehmet Molla Ahmet Osman Hacı İbrahim oğlu Ali Hacı İbrahim oğlu Ali Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı 1293 1293 1295 1297 1297 1297 1296 1312 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Seferberlikte Seferberlikte Harb-i Umumi Harb-i Umumi Molla Ahmet Molla oğlu Hacı Osman Hacı İbrahim oğlu Mehmet331 Hacı İbrahim oğlu İbrahim332 311 312 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1733. 7 sene sonra künyesi gelmiş. Anekdot: Topçu dedem olur. Anekdot: Necip dedemin kardeşi. Ahmet ve Saiplerden İnceoğlanlardaki Fatma (Safiye Ceyhan(kızlık soyadı Sezgin) Yaş: 76). 74 . 314 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1756. Babam anlatırdı. Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 317 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1768. O zamanlar çete zamanı. 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. 330 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1281. 3 gün 3 gece düğünü olmuş. Yani dedem.Thessalía. 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. Arnavutluk'ta bir şehir. Çanakkale de kalmış. 323 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1786. (Metin Tetik – Köy Muhtarı). 328 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1416. 313 Yunanca: Θεσσαλία . 332 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1443. 316 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1767. 329 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1377. 320 Arnavutluk'ta Ergeri'ye bağlı idari birim. 315 Hane konumu: Kapalı kayıt. 324 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:46. Yunanistan'da bir idari birim. 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. Anekdot: Babamın babası.

347 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2659. 345 Aileden 1284 doğumlu Hacı Ali oğlu Mustafa Balkan harbinde (1328) kalmıştır. nüfus:431. Yani büyük dedem. 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. (Mehmet Sadık Altaş-Yaş:77). Aile Kemalpaşa Yukarı Kızılca Köyü'ne nakil gitti. Rahmetli nenem anlatırdı. Seferberlik ilanı ile tarladan götürmüşler.9 10 11 12 13 14 15 16 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 26333 27 32 38 38 38 40 44 340 Mehmet Sadık334 Pala Hasan Hüseyin336 Mustafa337 Hüseyin338 Mehmet İsmail 339 335 Osman Pala Mehmet Edremitli oğlu Molla Mehmet Mahmut Mahmut Mahmut Mehmet Ali Bey Yörük Osman Mustafa Mehmet Mustafa Hasan Faydaoğlu Hasan Ahmet Mehmet Efendi Mustafa Hüseyin İsmail Musa beslemesi Mehmet Süleyman Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı KARAKIZLAR Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar 1309 1305 1293 1296 1303 1314 1307 1303 342 Şehiden Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Umumi Harpte Umumi Harpte Askerde Umumi Harpte Askerde Askerde Umumi Harpte Askerde Askerde Askerde 06 A Hasan Hüseyin 341 07 T 0 3 6 10 12 343 345 Yörük Osman oğlu Ali Osman Mustafa Halil 347 344 346 1289 1294 1309 1291 1309 1301 1304 1313 1307 1286 1293 1313 1306 22 T 11 T 24 Süleyman Abdullah Mehmet Mehmet Nasuh 12 13 16 21 23 26 30 30 37 1 348 Osman349 350 351 2 Mehmet352 İsmail Ağa Hamid 1 2 333 336 Aileden 1301 doğumlu Osman oğlu Mustafa Balkan harbinde (1328) kalmıştır. 340 Aileden 1299 doğumlu Ali Bey oğlu Mehmet Yemen’de (26 TE 1322) kalmıştır. 2. 338 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1486. 346 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2656. Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1495. 341 Hane konumu: Kapalı kayıt.Yaş:65). 342 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:84. Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2620. 334 Anekdot: Dedemin kardeşi. Onun ismini bana vermişler. 349 Hane konumu: Kapalı kayıt. 344 Anekdot: Halil ve Hamit . 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. 75 . Kardeşi Mustafa’da askerde kalmış. Askerde kalmışlar. (Ali Üstün Toprak-Yaş:68). Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2655. Geri dönmemiş. 337 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1485. Mehmet Sadık askerde kalmış. anekdot: Babamgiller 5 kardeş yetim kalmış. Annem söylerdi. Dedem dönmüş. Mustafa adını bana vermişler. Mustafa. 351 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2660.(Mehmet Kemal Pala. Askerde kalmış. Jandarmalar götürmüş. Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1456. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. 343 Aileden 1309 doğumlu Mahmut oğlu Ali Umumi harpte (16 Eylül 1328) kalmıştır. Anekdot: Amcam. 348 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2585. Kendisi dedem olur. 335 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1461. Aile Kemalpaşa Yukarı Kızılca Köyü'ne nakil gitti. Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1471. 339 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1487. Büyük amcam. 352 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2561. İsimleri geride kalanların çocuklarına verilmiş. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. dedemin babası. Amcalarım harpte kalmış. İkisi de askere alınmış. Gidiş o gidiş. Aile Kemalpaşa Yukarı Kızılca Köyü'ne nakil gitti. Kendisi seferberlikte askerde kalmış. (Mustafa Aydemir-Yaş:65). Baba ve dedem söylerdi. 350 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2559.

(Mustafa Avcı-Yaş:77). 362 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2556. Hane konumu: Kapalı kayıt.14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 1 2 3 4 5 6 7 8 41 44 51 53 53 55 55 56 59 61 62 361 Mehmet353 Osman Tevfik 354 355 Kırlı Ali Çavuş Sabancı oğlu İsmail Emin Kasapoğlu Mehmet Kasapoğlu Mehmet Abdurrahman oğlu Mustafa Abdurrahman oğlu Mustafa Osman Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Çakırbeyli Karakızlar 1314 1305 1314 1297 1305 1305 1304 1313 1289 1308 1291 1315 1298 1286 365 Umumi Harpte Şehiden Umumi Harpte Şehiden Askerde Askerde Askerde Umumi Harpte Umumi Harpte Umumi Harpte Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Şehiden Seferberlik Bornova askeri hastanesinde 2 Mustafa356 Hamid Abdurrahman Murad357 Yusuf358 Mehmet Hasan 359 360 362 14 T 0 2 19 2 Ali İbrahim Ali 16 Mehmet Ali Tahir363 Hüseyin 64 69 83 9 19 20 21 22 24 33 36 Mehmet Efendi Ağadaki364 Ali 366 367 Mehmet Karakızlar Hacı Mehmet oğlu Düğerlik Veli Salih Efendi Ağadaki Kandiye KARAKUYU Osman Abdurrahman İbrahim Efendi Hacı İsmail Hüseyin Aydın'lı Ahmet Kel Hasan Köse Osman Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu 2 01 1307 1298 1311 1313 1293 1304 1290 1282 Eskici Abdurrahman oğlu Mustafa Ahmet Sabri Mehmet Ali Mehmet Hasan Hüseyin Halil Köse Osman oğlu Ali 368 12 A 17 25 H 04 353 356 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2700. (Mehmet Kasapoğlu-Yaş:64). Hane konumu: Kapalı kayıt. 4 kardeşlermiş. En son Yunanistan tarafından mektup gelmiş. 357 Anekdot: Murat.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. 367 Hane konumu: Kapalı kayıt. 358 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2627. Hane konumu: Kapalı kayıt. 360 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2712. Amcammış. Yenilemede kayada alınmamıştır. 364 Aile Torbalı’ya nakil gitti. nüfus:614. 368 Anekdot: Mehmet Ali: Dedemin kardeşi olur. (Sami Kösten-Yaş:72). (Erdoğan Korkmaz-Karakuyu. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. 366 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2822. Çanakkale’de seferberlikte kalmış.65). 76 . 354 Anekdot: Osman Sabancı oğlu Osman. Diğer amcam Mustafa da seferberlikte kalmış. Osman ismi amcaoğluma verildi. Anekdot: Amcalarım Mustafa ve Hamit askerde kalmışlar. 365 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:103. Ahmet Sabri de kardeşi. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. Bir daha haber alınamamış. 355 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2729. 363 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2546. Askerde kalmış. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. 361 Aileden 1299 doğumlu Mustafa oğlu Hüseyin Balkan harbinde (1328) kalmıştır. 359 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2648.Yaş. Çanakkale’de vurulmuş. Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2588. Büyüklerimden duyardım. Yani Büyük amcam.

Dayım Ahmet çavuş anlatırdı. Çanakkale’de kalmışlar. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Geri gelmiş. Askerde kalmış. 12 bayram (6 yıl) askerde geçiyor. Nerden bulacan?(Enver Çetinay –Yaş.Yaş. Hapse giriyor. 383 Hane konumu: Kapalı kayıt. Bir daha haber alınmamış. (Mestan Şengün Karakuyu. (Mehmet Veysel ÖzYaş: 64). Önce Yemen.65). 376 Hane konumu: Kapalı kayıt.76). Ben Çanakkale’ye mezarlarını aramaya gittim. 77 .9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 39 42 43 45 45 46 47 48 51 53 54 59 63 72 72 80 86 90 94 95 İbrahim İbrahim369 Salih 370 371 Muhacir Hacı Ahmet Karakuyu Çakır İbrahim oğlu Karakuyu Veli Ali Karakuyu Molla Abidin Molla Abidin İbrahim Karakuyulu Halil Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu 1307 1307 1305 1289 1285 1301 1298 1312 1297 1297 1307 1311 1299 1311 1308 1314 1313 1304 1309 1290 Askerde Askerde Seferberlik Seferberlik Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Çanakkale Harbi Şehiden Seferberlik Seferberlik Şehiden Seferberlik Askerde 25 H 26 T Hasan Molla Abidin oğlu Süleyman Bekir İbrahim Mahmut 372 373 30 0 21 T Ahmet Veli Çavuşoğlu Hüseyin Çavuşoğlu Hüseyin Mustafa Kocakulak İbrahim Dağlı Ahmet Sancaktar oğlu Mustafa Ali Mehmet Ali Süleyman Karasulu oğlu Hasan Halil 383 Hatip Veli oğlu Mehmet Çavuşoğlu Hüseyin hafidi Mustafa Ali374 Mehmet Hasan375 Hüseyin376 Kocakulak İbrahim oğlu Mehmet Ali377 Hüseyin378 Ali379 Kamil380 Mustafa381 Mehmet Tevfik Süleyman 382 08 H 27 1 0 21 T 2 15 Gülcüoğlu Durmuş Ali Gülcüoğlu Mehmet 11 369 Anekdot: İbrahim benim amcamdı. 375 Anekdot: Dedem Mustafa Ali ve diğer erkek kardeşleri Hasan Çavuş. Kendisi askere alınıyor. O geri dönebilenlerden. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Nenem anlatırdı. Ama kendisini de ret etmiş. (Süleyman Aydın-Yaş:70). 377 Anekdot: Mehmet Ali: Deden olur. ( Ahmet Yardımcı. Amcan olur. 372 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2851. 371 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934//2849. Çanakkale’de kalmış. anekdot: İbrahim. Çanakkale’de kalmış. Nenem “hiçbir çocuğum geri gelmedi” diye ağlaya ağlaya gözleri kör olmuş. Sadece babam kalmış.Yaş. Bir daha geri dönmüyor. 374 Anekdot: Mustafa Ali: Dedem olur. Salih. 5-6 kardeşmiş. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Büyüklerimden duyardım. Anekdot: Kamil. Çanakkale’de kalmış. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme.Yaş:62).Karakuyu. Kamil . 370 Anekdot: Ali oğlu Salih. Babam anlatırdı. 381 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2845. Benim amcam olur. Seferberlikte askere alınmış. Bulamadım. Seferberlikte askerde kalmış. Öyle söylerdi babam. Fakat şaka ile ölüme sebebiyet verdiği için az bir hapis cezası almış. Seferberlikte kalmış. Askerden hayvan çiğnedi diye künyesi gelmiş.Yaş:46). Bir gidiyor. (Süleyman Acar. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Ahmet. Kardeşim İbrahim amcamın adı konmuş. Kendisi Yemen ‘de 8 sene kalmış. Kardeşi Salih’ten hiç haber alınmıyor. Geriye sadece babam kalmış. Hapisten çıktıktan sonra askere alınmış. Babamın babası olur.Karakuyu. 2. 373 Anekdot: Hatipoğlu Mehmet: Dedem olur.Mehmet. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. 3 oğlan kardeşlermiş. Mehmet. Burada babuçculuk (Ayakkabıcılık) yapıyorlarmış. Dayım dedem ve büyük amcamların harpten dönmediğini anlatırdı.77). Babamlar Bulgaritan’dan Tırnova’dan muhacir olarak gelmişler. Bir daha geri gelmemiş. 379 Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Seferberlikte silâhaltına alınıyor. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Süleyman ve Mehmet Ali toplam 5 kardeş seferberlik ilan edildiğinde hepsini askere almışlar. Babam kardeşim doğunca adımı vermiş. Babamgillerin en büyükleri imiş.Hane konumu: Kapalı kayıt. 380 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2867. Bunları rahmetli annem anlatırdı. 378 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2864. 382 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2881. Dedem hükümete haber vermemiş. Babam ve nenem ben küçükken öldüler. (İsmet Çetinay. Duyuşuma göre Salih amcam silahla şaka yaparken kardeşi Mehmet’i öldürmüş.Yaş:48). Babamdan annemden duyardım. Babam Ahmet anlatırdı. sonra Kafkasya cephesine gidiyor. (Niyazi Çakır.

399 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:65. Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2254. 398 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2281. Kaçanlar kurtulmuş.Adı Korucuk olarak değiştirilmiştir. Hacallar. Hane konumu: Kapalı kayıt. Anekdot: Amcamız. Mehmet. Anekdot: Amcam. (Hüseyin Aydın-79). 386 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2895. 387 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:39. nüfus:349. Seferberlikten gelmemiş. İki kardeş seferberlikte kalmış.29 30 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1 2 3 4 5 6 7 8 384 99 Mehmet384 Abdülmuttalib Karakuyu oğullarından Mehmet Abdullah Hacı İbrahim 388 1310 1311 387 Askerde Seferberlik Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Seferberlik Seferberlik Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Seferberlik Seferberlik Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde 20 T 115385 Süleyman386 1 11 12 12 13391 13 14 15 17 22 23 37 38 4 5 5 20 20 21 22 31 Ali Kırlıoğlu Hüseyin Mustafa 389 390 Karakuyu KARAOT Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot DİRMİL 399 1313 1286 1294 1296 1309 1311 1311 1296 1286 1313 1301 1299 1310 1300 1298 1304 1297 1301 1286 1308 1291 1 Kırlı Ahmet Hüseyin Hüseyin Ali Ali Ali Mavioğlu Ahmet oğlu Halil Ali Deli Mustafa Halil Yörük Ali Hüseyin Yörük Recep Süleyman Kara Mehmet mahdumu Süleyman İçelli Ahmet İçelli Ahmet İnce Mehmet İçelli oğlu Hüseyin Abdül Ahmet Aydınlıoğlu Mehmet392 Aydınlıoğlu Hüseyin393 Yetim oğlu Arif İbrahim 395 394 2 Hasan Ali oğlu İbrahim396 Ali İbrahim oğlu Hamit397 Yörük Ali oğlu Mustafa Menemenli Yaşar Mustafa400 Mehmet Halil İçelli Ahmet oğlu Osman Mehmet Mustafa Osman Hacı Osman oğlu Yörük Süleyman 403 404 402 401 398 12 12 Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Çakallar 04 A 2 06 03 1 01 H Anekdot: Mehmet: Babamın babası yani dedem olur. 401 Dirmil Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1807. 390 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2250. Kalanlar dönmemiş. 396 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2266. 393 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2256. Aile Dağkızılca Köyü’ne nakil gitti. 395 Hane konumu: Kapalı kayıt. Bir daha haber alınamamış. 2004 yılında Karaot Köyü'nde yapılan görüşme. Kardeşim doğunca biraderime Arif adını vermiş babam. 389 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2249. 397 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2304. asker gitmiş. 402 Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Karaot Köyü'nde yapılan görüşme. 2004 yılında Karaot Köyü'nde yapılan görüşme.Hüseyin Üçü de benim amcam olur. Bunlar kalmış. Mustafa Ali. Yaralı olduğunu buraya bildirmiş. Aile Dağkızılca Köyü’ne nakil gitti. Hacı Ali oğulları. Kaydı bulunamadı. (Hamit Bolsoy-Yaş:80). 400 Dirmil Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1805. nüfus:210. 404 Hane konumu: Kapalı kayıt. Babam anlatırdı. Babam ben doğunca benim adımı askerde kalan iki kardeşinin adını birden koymuş. Anekdot: Cemali. 78 . 394 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2288. Ben doğunca adını bana vermişler. (Ali Özatar-80). Köyün kurucularındanmış. 391 Aileden 1309 doğumlu Ali oğlu Aydınlı oğlu Mehmet Balkan harbinde (1328) kalmıştır. 388 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2247. 392 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2255. Emmiler yörüklerinden. (Mustafa Ali Günay Yaş:70). Ali ve Mustafa. Seferberlikte kalmış. 385 Deftere kayıt tarihi:1330. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. 403 Hane konumu: Kapalı kayıt.

9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 2 3 34 34 38 41 43 46 46 60 62 1 2 3 6 7 8 13 14 416 Halil405 Ahmet Hasan 406 Kürd oğlu Hüseyin Hüseyin Ramazan Hatipoğlu Halil İsmail Hüseyin Şekerci Mehmet Hüseyin Hasan Ali Mehmet Ali Durmuş Ali Paşa Abdullah Küçük Mehmet 413 Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Yenişehir Çatalca Bayraklı Çatalca Çatalca Kuşçuburun Kuşçuburun Çatalca Tuna Çatalca ÇENGELE 419 1311 1307 1305 1313 1291 1300 1293 1299 1308 1300 1286 1298 1299 1301 1317 1301 1297 1294 1298 1305 1290 Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Askerde Şehiden Askerde Harb-i Umumi Askeri Hastane Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Çanakkale Harbi Askerde 16 Mehmet 407 14 Arap Selim'in hafidi Mehmet Şekerci Hüseyin408 İçelli Şeker Mehmet Mehmet Mehmet Hüseyin410 Ensari Halid 411 09 A 26 0 08 KUŞÇUBURUN409 16 412 03 Süleyman Hayri 414 415 Uzun İsmail Kara Ali Şaban Hacıoğlu Hayrettin 417 Eyyüp Osman Tunalı Osman Bahattin 418 16 Salih Paşa Eyyüp Mehmet Hüseyin 422 17 4 13 19 Mehmet Ali420 Mehmet Ali 421 Çengele Çengele Çengele 2 Sarılar aşiretinden Bekir Halil 16 405 406 Hane konumu: Kapalı kayıt. Anlatırlardı. nüfus:236. (Mehmet Ali Alkan -Yaş: 82). Mısırlıların çocukları hep harpte kalmış. Hane konumu: Kapalı kayıt.2004 yılında Torbalı'da evimde yapılan görüşme. (Kudret Çetin-Yaş:55). nüfus:88. Anekdot: Dedem olur. 79 . 416 Aileden 1300 Yenipazar doğumlu Koca Tahir oğlu Hüseyin Umumi harpta (1329) ve 1297 Deliorman doğumlu Salih oğlu Tuzlu Osman Umumi harpte (1329) kalmıştır. Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt.2004 yılında Ormanköy Köyü'nde yapılan görüşme. 422 Bu araştırmayan yapan kişi olarak büyük dedemdir. Anekdot: Mehmet Ali” Benim amcam olur. 412 Hane konumu: Kapalı kayıt.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Balkan harbinde kalmış. gülerken ölmüş. Hane konumu: Kapalı kayıt. 407 Dirmil Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1863. Hane konumu: Kapalı kayıt. 421 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1929. 417 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1271. Hane konumu: Kapalı kayıt. Ben doğunca babam kardeşinin adını bana vermiş. Hane konumu: Kapalı kayıt. Ayşe ninem söylerdi. 408 Dirmil Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1867. Hastalanmış. Ben 24-25 yaşlarında idim. 414 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1255. Köye dönmüş. 2004 yılında Korucuk Köyü'nde yapılan görüşme. Eskicilerin çocukları. Dedem Bekir orta yaşta olmasına rağmen askere alınmış. Cephede bir İngiliz saldırısında ayağından şarapnel almış.Adı Ormanköy olarak değiştirilmiştir. Bir Perşembe günü eşekle Tepeköy pazarından gelirken Çiftetepeler de arkamdan Cumalıköy’den olduğunu söyleyen sakallı ve yaşlı birisi eşekle bana yetişti. Hastaneye götürülesiye kadar kan kaybından vefat etmiş. Amcamın Çanakkale cephesinden silah arkadaşı imiş. 420 Anekdot: Mehmet Ali” Amcam olur. Babam dedem öldüğünde nenemin gövdesinde üç aylık hamileymiş. 410 Hane konumu: Kapalı kayıt. 418 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1284. 413 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1251. Bir İngiliz saldırısında makineli tüfek ateşine kapılmış. 419 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:44. 411 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1245. Çanakkale harbi çıkınca Jandarmalar hasta halinde zorla tekrar geri götürmüşler.(Niyazi BaykurtYaş:78). Çengele’den Halil onbaşılardan diye cevap verdim. Nerdensin? Diye sordu. Babam doğunca babasının adını vermişler. Vücudu ikiye bölmüş. Elinden silahını alamamışlar. Şerifelerin çocukları. 415 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1256. 409 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:17.

432 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:52. Çok iyi. Hane konumu: Kapalı kayıt. Aileden 1287 Lofça doğumlu Ahmet oğlu Mısırlı Ahmet oğlu Mehmet Ç:anakkale Sebdülbahir (29 KS 1329) ve 1309 doğumlu Mısırlı Ahmet oğlu Ali Osman Askerde (11 TE 1329)kalmıştır. Babam 1918 de silah bırakıldığında Yunan işgalinde Hortunalı Hamit ile birlikte hareket etmiş. 441 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1584. 427 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1922. Aile İzmir’e nakil gitti. 430 Deftere kayıt tarihi:1329. Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1565. 428 Aileden 1307 doğumlu Mustafa oğlu Süleyman Şehiden (02 Şubat 1329). Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1586. 438 Anekdot: Koca Velioğullarından Mehmet. 442 Aileden 1308 doğumlu Kara Recep oğlu Mahmut Balkan harbinde (1329) kalmıştır. Dedem Tarsus’ta Fransızlarla orada çarpışırken orada kalmış. yardım sever biri imiş.Yaş:71). Babam anlatırdı.Cumhuriyet öncesi adı Hamidiye’dir. (Musa Özbek . Anekdot: Tosun Necip” Büyük amcam olur. Aile İzmir’e nakil gitti. Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:214. Bulgaristan'ın güneyindeki bir ildir. 80 . ve 1305 doğumlu Mustafa oğlu Mehmet Yemen’de (1327) kalmıştır. 445 (Bulgarca: Област Хасково / Oblast Khaskovo). 436 Aile Bozköy Köyü’ne nakil gitti.4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 24 25 25 25 25 32 36 40 44428 45 430 Hamit İslam Halil423 Ahmet424 Hamit 425 İbrahim Mustafa Mustafa Mustafa Mustafa Mustafa Mehmet Abdullah Çengele Çengele Çengele Çengele Çengele Çengele Çengele Çengele 1313 1300 1300 1303 1305 1298 1303 1311 Şehit Sebdülbahir Çanakkale Harbi Çanakkale Harbi Çanakkale Harbi Çanakkale harbinde Anafartalar Çanakkale Harbi 29 H Osman Necip426 Osman427 15 Hasan429 Mustafa 431 Mustafa Mısırlı Mustafa oğlu Mehmet Süleyman Memiş oğlu İsmail Mehmet 436 Çengele Çengele ÖZBEY432 1311 1314 Askerde Şehiden 0 06 A 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 423 424 3 8 11 20 435 Satıcı Mehmet433 Ethem Hüseyin Mustafa 434 Kasaba Fetrek Özbey Arapçı Özbey Hamidiye Tırnova Özbey Özbey Edirne Hasköy445 440 1291 1309 1314 1301 1308 1287 1303 1310 1310 1290 Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Çanakkale Harbi Çanakkale Harbi Askerde 06 2 Veziroğlu Hasan 437 Veziroğlu Gani Nizamoğlu Hüseyin 438 0 23 30 35 36 39 442 Koca Veli oğlu hafidi Mehmet Mehmet İsmail 439 441 443 Kara Ahmet Hasan Süleyman Kara Recep Mustafa Hoca 25 Mahmut 40 Mustafa hoca oğlu Ahmet444 2 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1902.Yaş: 65). 440 (Bulgarca: Велико Търново. 437 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1567. 439 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1581. Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1959. Hane konumu: Kapalı kayıt. 426 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1919. trl: Veliko Tarnovo). 433 Hane konumu: Kapalı kayıt. 431 Hane konumu: Kapalı kayıt. 434 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1550.(Mehmet Özer Tosun. Aile İzmir’e nakil gitti. Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1903. Dirmil’den asker arkadaşı anlatırdı. 444 Hane konumu: Kapalı kayıt. Dedemin babası Hüseyin ile birlikte seferberlikte askere alınmış. 435 Aileden 1306 Torbalı Mersinli doğumlu Üzeyir oğlu Gani oğlu Hüseyin Balkan harbinde (1329) kalmıştır. Çanakkale cephesinde kalmış. 429 Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Özbey Köyü'nde yapılan görüşme. Bulgaristan'ın bir şehridir. Hane konumu: Kapalı kayıt. Çanakkale’de cephede hep beraberler imiş. 425 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1904. 2004 yılında Ormanköy Köyü'nde yapılan görüşme. 443 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1587.

. 81 . Dedem anlatırdı. Yaş:64). (Kazım Çevik. nüfus:117. Hane konumu: Kapalı kayıt. Gece bir tıkırtı (ses) oldu mu acaba geri geldi mi ? dermiş. 2004 yılında Özbey Köyü'nde yapılan görüşme. 456 Hane konumu: Kapalı kayıt. 459 Hane konumu: Kapalı kayıt. 461 Deftere kayıt tarihi:1330. Anekdot: Amcam olur. Anekdot: Ömer-Mehmet. 453 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:39. Babamın kardeşleri. “İki oğlumun künyesi gelmedi” derdi. dirisinden de ölüsünden de bir haber çıkmadı derdi. İkisi de amcalarım olur. 449 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1595. 2004 yılında Saipler Köyü'nde yapılan görüşme. 455 Hane konumu: Kapalı kayıt.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. 454 Arapçı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1. 466 Aileden 1299 doğumlu Süleyman oğlu Hacı Ömer oğlu Osman oğlu Mehmet Balkan harbinde (1328) Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1507. 457 Hane konumu: Kapalı kayıt. (Kemal Çelik. Adı Pamukyazı olarak değiştirilmiştir. Birisi 16. 463 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:14. Çocuklar seferberliğe bir gitti. (Yaşar Suhan. Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1508. 467 Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1509. Hane konumu: Kapalı kayıt. 452 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1603. diğeri 18 yaşında seferberlikte silah altına alınmış. 450 Deftere kayıt tarihi:1323. ve 1301 doğumlu Osman oğlu Hacı Ömer oğlu Osman oğlu Hüseyin Balkan harbinde (1328) kalmıştır. 465 Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1521. 464 Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1520. 462 Hane konumu: Kapalı kayıt. Yaş:63) . 460 Hane konumu: Kapalı kayıt. Bir daha geri gelmemişler.11 12 13 14 15 16 1 2 3 4 5 6 7 8 9 40 41 47 52 53 450 Mehmet446 Boğuş oğlu Mehmet Yusuf 448 449 447 Mustafa Hoca oğlu Mehmet Salih Mehmet Mehmet kahya Mehmet Salih Traş Mehmet Koca Durmuş Ali Mehmet Hüseyin Süllü Kâhya Süleyman Süllü Kâhya Süleyman Ayrancı İsmail Kadayıf Mehmet Aşık Mehmet Hamidiye Edirne Hasköy Hamidiye Edirne Hasköy Edirne Hasköy Selanik ARAPÇI453 Arapçı Arapçı Arapçı Arapçı Arapçı Arapçı Tulum Arapçı Arapçı SAİBLER 463 1311 1290 1313 1298 1293 1300 1296 1307 1316 1307 1296 1300 1294 1313 1311 Askerde Askerde Harb-i Umumi Askerde Askerde Seferberlik Umumi Harb Askerde Askerde Topçu hastanesi Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 29 08 Mehmet Kâhya oğlu Halil Hasköy'lü Hacı İsmail Hüseyin452 Traşe Ali454 Mustafa Ali Halil455 Süleyman456 03 3 59451 1 4 7 11 14 15 24 27 45461 21 20 23 T 06 Süllü Kahya oğlu Durmuş457 Süllü Kâhya oğlu Hasan458 Ayrancı oğlu Mehmet459 Ahmet 460 3 2 16 A Şükrü462 08 1 2 3 8 8 9466 Hacı Ömer oğlu Ömer464 Hacı Ömer oğlu Mehmet465 Hüseyin467 Nebi Nebi Mehmet Ali Saibler Saibler Saibler 1312 1313 1312 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi 446 447 Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Saipler Köyü'nde yapılan görüşme. 458 Hane konumu: Kapalı kayıt. 451 Deftere kayıt tarihi:1330. nüfus:160. Hane konumu: Kapalı kayıt. 448 Anekdot: Nenem Rabia söylerdi. Yaş:70). Duydum Seferberlikte kalmış.

Hane konumu: Kapalı kayıt. Anekdot: Hasan onbaşı oğlu Abdül ile Topkapı sarayı önünde karşılaşmışlar. 30 Haziran 1331. 485 Hane konumu: Kapalı kayıt. 481 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3101. 478 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3091. 474 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:102. Amcaoğlum olur. Hane konumu: Kapalı kayıt.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. 475 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3083. 486 Hane konumu: Kapalı kayıt. Babam geri dönmüyor. 472 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/269. Piyade er. 471 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/257. Bölük. Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Yazıbaşı Beldesinde yapılan görüşme. Tabur 2. Adı Yazıbaşı olarak değiştirilmiştir. 480 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3100. Hane konumu: Kapalı kayıt. 482 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3102. 477 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3087. nüfus:517. 484 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. Aile İzmir'e nakil gitti. 476 Hane konumu: Kapalı kayıt. (Mehmet Filiz. Çanakkale cephesi Soğanlıdere. 488 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Yazıbaşı Beldesinde yapılan görüşme. 42. 82 . 483 Aileden 1300 Çatalca doğumlu İsmail oğlu Aziz Balkan harbinde (1328) kalmıştır. Anekdot: Askerde Çanakkale'de savaşta kalmış. Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/256. 469 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/252. Şehit kaydı vardır. Alay 4. Mustafa Doğa (82). Hane konumu: Kapalı kayıt. Oğlu dönüyor.Kol. 487 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3118. 5.TAŞKESİK 1 2 3 4 5 6 1 2 9 10 28 28 Şaban Yusuf 468 469 Hasan Musa Hacı Yakup Mehmet Sait Salih 471 472 Kafkasya Kafkasya Kafkasya Kafkasya Havuzbaşı Havuzbaşı HORTUNA 474 1315 1286 1290 1289 1297 1311 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Osman470 Hüseyin Mehmet Kadir 473 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 3 4 7 7 18 19 21 24 24 28 483 Molla Halil oğlu Halil İbrahim475 Tat Osman476 Molla Mehmet oğlu Durmuş477 Hüseyin Osman 478 479 Halil Hacı Halil Mehmet Hasan Hasan Mustafa Hacı Osman Hüseyin Abdullah Abdül İsmail Sersem İsmail Alekooğlu Halil Abdullah Mecu Mehmet Mehmet Hacı Ali Efendi oğlu Recep Hortuna Hortuna Hortuna Arıtaş Arıtaş Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Çatalca Kulaklıoba Kulaklıoba Hortuna Çatalca Hortuna Hortuna 1315 1294 1305 1308 1304 1307 1291 1290 1296 1298 1315 1298 1298 1294 1294 1292 1300 Seferberlik Şehiden Kafkasya Cephesi Seferberlik Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Seferberlik Seferberlik Askerde Askerde Seferberlik Askerde Şehiden Askerde 02 A 1 Mehmet namı diğeri Ali Kara Süleyman İsmail Apdül Aziz 481 480 06 2 Süleyman482 484 28 32 33 34 36 36 Salih485 Salih486 Hüsrev Cemali Ahmet Mehmet488 487 1 14 14 20 A 25 468 470 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/250. Abdül eniştemden duyardım. Yaş:84). 473 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/270. 479 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3092.

Anekdot: Halil Onbaşı. 494 Hane konumu: Kapalı kayıt. 492 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3153. Hane konumu: Kapalı kayıt. (Hasan Kar. Hane konumu: Kapalı kayıt. 499 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3180. 493 Hane konumu: Kapalı kayıt. Deden geri dönmemiş. 495 Hane konumu: Kapalı kayıt. Dedem olur. 491 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3148. 506 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:28. Yaş:73). 508 Hane konumu: Kapalı kayıt. 503 Hane konumu: Kapalı kayıt. 504 Deftere kayıt tarihi:1329. 500 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3188. 501 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:144. 498 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3164. Babam askere normal dedem ihtiyat olarak alınmış. 2004 yılında Yazıbaşı Beldesinde yapılan görüşme. 497 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3159.18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 1 2 3 4 5 38 40 50 51 52 54 54 55 55 55 59 61 74 90 90 91 92 103 502 Yaşar489 Mustafa Fettah490 Osman491 Mehmet 492 493 İlyas Hacı Ali Kara Osman Fettah Kurt Hüseyin Köse Salih Köse Salih Kara Veli Kara Veli Kara Veli Seyit Ali Süleyman Kırımlı Mustafa Kadir Kadir 500 499 Hortuna Hortuna Çatalca Çatalca Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Çatalca Hortuna Hortuna Hortuna Çatalca Hortuna Kasaba Radoviştina505 YENİKÖY 506 1291 1291 1289 1311 1302 1306 1312 1314 1307 1309 1309 1289 1309 1298 1306 1281 1311 1302 1309 1294 1304 1293 1293 1296 509 Çanakkale Harbi Askerde Dördüncü Ordu Esarette Seferberlik Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Seferberlik Seferberlik Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 21 Köse Salih oğlu Şakir Ramazan494 Salih 495 496 0 04 Yaşar 21 Süleyman Halil497 Halil Onbaşı498 Mehmet Salih Hüseyin Efendi Çatalcalı Ahmet Bayram Ali 501 503 01 A 11 12 İsmail Süleyman Hüseyin Hüseyin Ahmet Mehmet Efendi Mustafa nam oğlu Mehmet Kara Mehmet İmamoğlu Mustafa 27 1 Narinceli aşiretinden Ahmet 09 T 110504 Ali 6 8 16 17 19 Mustafa İbrahim Koca Mahmut oğlu Ali507 Kara Mehmet oğlu Ahmet508 İmamoğlu Mustafa mahdumu Abdurrahman 08 T Yeniköy Yeniköy Yaylayaka Yeniköy Seydişehir 2 09 10 A 08 12 YOĞURTÇULAR 489 490 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3131. 507 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3147. 505 (Makedonca: Радовиш) Makedonya’nın güneydoğusunda yer alan bir idari birim. 496 Hane konumu: Kapalı kayıt. 502 Deftere kayıt tarihi:1324. nüfus:130. 83 . 509 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:29.

522 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1097. 525 Deftere kayıt tarihi:1325. 517 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1013.Kol. 519 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1083. 84 . 11. Alay 2. 524 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1106. 516 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1012. 518 Hane konumu: Kapalı kayıt. Aile Tepeköy Mahallesine nakil gitti. 520 Hane konumu: Kapalı kayıt.1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 8 8 17 21 25 27 4 16 17 19 23 31 38 55 59 70 73 77 79 82 82 85 98 98 Süleyman Mahmut Halil511 Hafızoğlu Mehmet Ahmet Dedeoğlu Halil Mehmet515 Hüseyin Hamdi Hasan Topal Mehmet oğlu Ahmet Abdullah Yusuf İbrahim519 Karabacak Ahmet520 Yusuf 521 522 516 517 513 512 Molla Abdurrahman Molla Abdurrahman Deveci Mehmet Şeker Mehmet Balcıoğlu Mehmet Koca Abdullah Lazoğlu Mustafa Nasuh İbrahim Halil Çavuş Deli İbrahim oğlu İsmail Topal Mehmet İbrahim Osman Kürt Ali Mehmet Eskici Salih Mustafa Sülüdaki Faydalı oğlu Ahmet Mustafa Mustafa Halil Topal Hasan Memiş oğlu Hasan Ömer Ahmet Hamidabat510 Hamidabat Yoğurtçular Yoğurtçular Yoğurtçular Hortuna Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Uçhisar Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Girit Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Tire-Göktepe Çaybaşı Torbalı Edirne-Kocanlı 1291 1312 1309 1294 1312 1294 514 Askerde Askerde Şehiden Şehiden Askerde Bağdat'ta harpte Askerde şehit Askerde şehit Askerde şehit Askerde şehit Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Harbde Askerde Askerde Askerde Çorlu hastanesinde Askerde Askerde Askerde 2 02 H 0 22 T 21 A TORBALI MAHALLESİ 1303 1311 1296 1305 1311 1285 1310 1295 1300 1291 1313 1313 1310 1315 1312 1295 1309 1305 1311 1290 04 04 07 Deveci oğlu Hüseyin 518 03 H 14 27 12 26 02 1 Salih Sülüdaki Ahmet523 Halil 524 13 07 Mehmet Emin Yörük Halil oğlu Süleyman Süleyman Mustafa 2 01 A 29 23 21 107525 Kocakulak Bekir'in üvey oğlu İsmail 120526 Hasan Vasfi Efendi527 26 510 512 Bugünkü Kemalpaşa Beşpınar Köyü. Piyade onbaşı. 521 Hane konumu: Kapalı kayıt. Aile Ayrancılar Köyü’ne nakil gitti. 511 Şehit kaydı vardır. 4. Fırka 33. 527 Hane konumu: Kapalı kayıt. Çanakkale cephesi Arıburnu Kanlıdere. nüfus:444. 513 Yenilemede kayda alınmamıştır. 15 Şubat 1331. 523 Hane konumu: Kapalı kayıt.İlçenin merkez mahallelerindendir. 515 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1011. 514 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:105. 526 Deftere kayıt tarihi:1327. Tabur 5. Bölük.

536 Tepeköy Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2314. Yenilemede kayda alınmamıştır. 540 Hane konumu: Kapalı kayıt. 549 Hane konumu: Kapalı kayıt. 539 Hane konumu: Kapalı kayıt. 544 Deftere kayıt tarihi:1324. Yenilemede kayda alınmamıştır. 530 Hane konumu: Kapalı kayıt. Yenilemede kayda alınmamıştır. 551 Hane konumu: Kapalı kayıt. 541 Deftere kayıt tarihi:1322. Yenilemede kayda alınmamıştır. 548 Deftere kayıt tarihi:1329. 533 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:208.İlçenin merkez mahallelerindendir. Hane konumu: Kapalı kayıt.21 22 23 24 25 26 142528 İlyas529 154 155 175 532 Hasan Mehmet Mehmet Mustafa Damalaki Bayram Hutbi Koçana Siroz Garabin Girit 1301 1292 1304 1301 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 2 Yusuf 530 09 Hakkı531 Hasan 533 28 28 177 181 Selanik muhaciri Yaşar Behzat Selanik 1305 Küretepe 1314 -Karabina TEPEKÖY MAHALLESİ534 Tepeköy Uşak Tepeköy Arapçı Tepeköy Tepeköy Tepeköy Aydos Girit-Hanya Tepeköy Dersadet Tepeköy Tepeköy Torbalı Meşhet Erzincan Debre-i bala Dırama 1304 1304 1301 1300 1309 1304 1308 1293 1293 1304 1295 1295 1306 1298 1291 1299 1299 1304 30 A 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 3 4 4 5 13 30 44 49 50 51 65541 73 78 84 96 542 Durmuş İbrahim535 Mehmet Salih Ali 536 537 538 Çakaloğlu Hasan Hüseyin Mehmet Mustafa Ali Seyit oğlu Halil Eskici Ali İzmirli Mustafa 540 Arıburnu Şehiden Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde 20 06 02 07 İsmail İbrahim539 Muhacir Mehmet Mustafa Arap Halid Kadri Osman Recep Musa oğlu Musa545 Arif 547 549 551 543 30 Ali Nazif Ali Zenci Kamil Hasan Mustafa Hüseyin Hüsnü İbrahim Yusuf Bayram Hasan Hüseyin Nazifaki 28 T 22 17 14 09 12 12 75 544 79 546 548 550 Adem 22 104 Drama muhacirlerinden Ahmet 18 528 531 Deftere kayıt tarihi:1330. Yenilemede kayda alınmamıştır. 545 Aile Cumaovası Karakuyu Köyü’ne nakil gitti. 85 . 543 Aile Kırbaş Köyü’ne nakil gitti. 535 Tepeköy Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2313. Hane konumu: Kapalı kayıt. 542 Deftere kayıt tarihi:1323. 537 Aile Selçuk’a nakil gitti. 538 Tepeköy Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2361. 532 Deftere kayıt tarihi:1332. 550 Deftere kayıt tarihi:1330. 534 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:63. 546 Deftere kayıt tarihi:1326. 529 Hane konumu: Kapalı kayıt. 547 Tepeköy Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2448.

Aile Aydın Söke’ye nakil gitti. 564 Deftere kayıt tarihi:1331. 571 Arıtaş Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2782. 555 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2455. Hane konumu: Kapalı kayıt. Nüfus defteri Hortuna Köyü’ne eklenmiştir. 573 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:14. Hane konumu: Kapalı kayıt. 566 (Makedonca: Демир Хисар) Makedonya’nın güneyinde yer alan bir idari birim. 559 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2501. Hane konumu: Kapalı kayıt. 561 Deftere kayıt tarihi:1327. nüfus:250. 570 Hane konumu: Kapalı kayıt. 86 .Dağılan köylerdendir. nüfus:114. nüfus:73. 572 Hane konumu: Kapalı kayıt. 568 Aileden 1295 doğumlu Mehmet oğlu Mehmet Balkan harbinde (1329) kalmıştır. 562 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2514. 565 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2529. 560 Hane konumu: Kapalı kayıt. Nüfus defteri Çakallar Köyü’ne eklenmiştir.İlçenin merkez mahallelerindendir. 567 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:14. Hane konumu: Kapalı kayıt. 554 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2451.19 105 Kayalar muhacirlerinden Rıfat552 Tayyip Kayalar 1310 Askerde 10 ERTUĞRUL MAHALLESİ553 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 1 2 3 4 1 552 553 2 5 6 8 12 15 31 34 37 42 43 56 59 61 76 558 Arif Ademaki Selim Mehmet Mustafa İbrahim İsmail 556 554 İbrahim Halil Yeniçeraki Hasan Serdaraki Cemali Maksut Hasan Osman Kandiyeli Mehmet Ağa Bilal Ömer Tatar İslam Selim Mehmet Çerkez Ali İsmail Hüseyin Salih İsmail Hacı İsmail Molla Hüseyin Mazak Hasan Mazak Hasan Alişan oğlu Numan Kandiye Kandiye Kandiye Girit Dobruca Girit Bursa Girit Girit Niğboılu Babadağ Girit Torbalı İzmir Varna Keşan 1285 1307 1315 1298 1293 1306 1295 1291 1292 1283 1295 1311 1311 1304 1307 1298 Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde 04 11 23 28 Hüsnü Kerimaki 555 Karatobaski Musa Mustafa Bilalaki Hacı Geldi biraderi Emin Çavuş Haşim Cafer Ahmet557 Recep İsmail Ali 562 559 560 25 T 01 23 27 71 561 12 82 Salih mahdumu Mehmet563 100564 Demirhisar muhacirlerinden Osman565 1568 2 12 12 2 Hüseyin569 Osman 570 Yanya 1313 566 Demirhisar 1310 ARITAŞ567 Arıtaş Arıtaş Arıtaş Arıtaş ÇORLU 573 04 1316 1315 1299 1308 1311 25 Abdullah571 İbrahim Ali 574 572 24 H Çorlu 02 Hane konumu: Kapalı kayıt. 558 Deftere kayıt tarihi:1324. 569 Arıtaş Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2779. 563 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:59. 557 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2500.Dağılan köylerdendir. 556 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2470.

42. 87 . Çanakkale cephesi Gümüşsuyu hastanesi. Adı Yeşilköy olarak değiştirilmiştir. 581 Hane konumu: Kapalı kayıt. 589 Hane konumu: Kapalı kayıt. 590 Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir. 586 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:68.Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir. 585 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:362. 577 Aile Ahmetli Köyü’ne nakil gitti. 587 Hane konumu: Kapalı kayıt. 584 Hane konumu: Kapalı kayıt. 579 Aile Cumaovası Karakuyu Köyü’ne nakil gitti. 5. Bölük. 25 Temmuz 1331. 576 Aile Buca Kaynaklar Köyü’ne nakil gitti. Aile Buca Kaynaklar Köyü’ne nakil gitti. Alay 4. 591 Hane konumu: Kapalı kayıt. Tabur 2.2 3 4 5 6 6 6 9 14 14 Ali575 Ali 576 Hocaoğlu Ali Mustafa Hacı Ali Koca Köse Bekir oğlu Musa Koca Köse Bekir oğlu Musa Mehmet Çavuş Bekir Koca Ahmet oğlu Abdullah Düvenci Süleyman Mehmet Ali Mehmet Ahmet Bekir Çavuş Mehmet Ali Mustafa Bekir 588 Çorlu Çorlu Çorlu Çorlu Çorlu 1301 1301 1312 1310 1311 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 29 29 Hüseyin577 Musa578 Mehmet579 01 T 21 24 GÖKYAKA TEKEKÖY580 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 2 3 574 575 1 10 12 13 16 30 34 37 4 8 10 11 14 14 16 18 31 38 39 10 11 12 Osman581 Ekizoğlu Mehmet582 Mehmet Hasan Molla Mustafa hafidi Hafız İbrahim583 Ahmet584 Hüseyin İsmail 585 Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke SİNEK586 Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek DERE590 Dereköy Dereköy Dereköy 1291 1285 1290 1296 1293 1305 1289 1308 1294 1296 1308 1305 1300 1305 1297 1309 1300 1298 1311 1306 1307 1290 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Şehiden Askerde Şehiden Askerde Askerde Bağdat Hastanesi Şehiden Şehiden Askerde 10 19 10 21 25 21 12 20 Kölemenoğlu Osman587 Mustafa Ali Şükrü Hasan Hamit Hüseyin Mehmet Ali Mustafa Ahmet589 Hüseyin Himmet Mehmet591 Ali Aydnlı Halil oğlu Abdullah 29 08 05 Nasuh oğlu Osman Nasuh oğlu Ahmet Nasuh oğlu Ahmet Hüseyin İbrahim Koca Bekir hafidi Bekir Kocabaşoğlu Yusuf Hasan Halil oğlu Halil Aşık Hüseyin Halil 10 09 24 T 15 14 H 04 25 13 14 H 17 Hane konumu: Kapalı kayıt.Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir. 583 Şehitlik kaydı vardır. 580 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:39. Piyade er.Kol. 578 Aile Cumaovası Karakuyu Köyü’ne nakil gitti. 582 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:227. 588 Hane konumu: Kapalı kayıt.

nüfus:268. Menderes Karakuyu Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 596 Deftere kayıt tarihi:1328.Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir. 599 Aileden 1293 doğumlu Solak Mehmet oğlu Abdullah Askerde (1328) kalmıştır. Gelmediler. 601 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:30. 603 Deftere kayıt tarihi:1325. 604 Hane konumu: Kapalı kayıt. Köy hocası ve köylü olarak kuran okuya okuya onları seferberliğe uğurladık. nüfus:312. 597 Hane konumu: Kapalı kayıt. 598 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:49. Mehmet Gülcan (1320 doğumlu). Hüseyin Çetin (1329 doğumlu). Belenbaşı Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 595 Hane konumu: Kapalı kayıt. 594 Hane konumu: Kapalı kayıt.4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 1 2 3 4 5 6 7 1 2 3 4 14 15 21 24 27 31 34 36 39 40 40 52 54 55 58 58 68 70596 27 29 32 599 Mehmet592 İsmail Ahmet Osman Deli Uzunoğlu Abdullah Mehmet Halil594 İbrahim Halil Arap Musa oğlu Ahmet Hüseyin Ahmet Hacıoğlanoğlu Nebi Balcıoğlu Hacı İsmail Mehmet Ali Mustafa Domuzcuoğlu Durmuş Osman597 Türkmenoğlu Emirzade mahdumu Mehmet Celal İsmail Halil Raşit İsmail Hakkı Yörük Halil İbrahim Veli 600 595 593 Kafa Mehmet Mahmut Mustafa Sarıbaşoğlu Ömer Deli Uzun Mehmet Hekimoğlu Halil Kocakelleoğlu Ali Koca Ali Halil Amcaoğlu İsmail Musa Musa Süleyman Mahmut Hüseyin Ali Çavuş Ali Çavuş Hüseyin Osman Türkmenoğlu Mehmet efendi İbrahim Solak Mehmet Solak Mehmet Hüseyin Efendi Halil İbrahim Alaiyeli Hüseyin Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Ermenek Selanik CUMALI Cumalı Cumalı Cumalı Cumalı Cumalı Cumalı Cumalı BELENBAŞI 601 598 1294 1301 1307 1311 1294 1290 1290 1297 1296 1298 1300 1294 1289 1291 1299 1307 1299 1290 1303 1308 1299 1302 1299 1289 1308 1297 1311 1312 1289 605 Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 05 H 29 H 12 14 06 03 25 26 18 04 09 21 24 07 01 06 A 02 26 30 Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde 27 20 32 36 37 48 15 27 28 47603 21 07 T Hüseyin Mehmet Mustafa 602 Osman Çil Mehmet Hacı Mustafa’nın oğlu Musa Eskici Mehmet Belenbaşı Yaylayaka Yaylayaka Belenbaşı KIRIKLAR 11 T 09 T 17 Cabbaroğlu Hasan604 12 592 593 Hane konumu: Kapalı kayıt. 88 . 605 Şuan Buca ilçesinin köylerindendir. Anekdot: Seferberlikte köyden 30-40 kişi gitti. Dayım Demirci Hüseyin Çanakkale harbinde kaldı.Şuan Buca ilçesinin köylerindendir. 600 Hane konumu: Kapalı kayıt. 602 Anekdot: Dayım olur. Hane konumu: Kapalı kayıt.

615 Hane konumu: Kapalı kayıt. 611 Hane konumu: Kapalı kayıt. 619 Hane konumu: Kapalı kayıt. 608 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 610 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:48. 612 Hane konumu: Kapalı kayıt. 614 Hane konumu: Kapalı kayıt. 609 Deftere kayıt tarihi:1324. 616 Hane konumu: Kapalı kayıt.Şuan Buca ilçesinin köylerindendir. 618 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:93. nüfus:461. 89 . 617 Hane konumu: Kapalı kayıt.Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir.1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1 2 3 4 5 6 606 607 3 3 6 9 10 11 11 16 27 31 41 46 48 609 Hasan Hüseyin İbrahim Osman Kurt Mustafa oğlu Mahmut Hafızoğlu Hasan Hafızoğlu Ahmet Osman Halil oğlu Hasan Halil607 Topaloğlu Ali Şükrü İsmail 608 606 Ali Ali İbrahim oğlu Mustafa Hüseyin Mustafa Mehmet Mehmet Mustafa Halil Mustafa Abdullah Kürt Mehmet Abdullah Said oğlu Mahmut Sarı İsmail oğlu Mehmet Ali İnce Mehmet Süleyman Mehmet Ali Osman İsmail İsmail Halil Ali Ali Eyüp oğlu Mehmet Ali Kara Hacıoğlu Süleyman Süleyman Salih oğlu Osman Hacı Ahmet Deli ktakke Mustafa Köselioğlu Hasan 615 Kırıklar Kırıklar Kırıklar Hortuna Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar 1312 1313 1287 1289 1301 1298 1308 1310 1298 1311 1299 1297 Askerde Askerde Askerde Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Şehiden Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Şehiden Harb-i Umumi Çanakkale Şehiden Askerde Çanakkale Şehiden Askerde Şehiden Arabistan Irak Çanakkale Şehiden Yemen Askerde Çanakkale Yemen Kafkasya Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 24 09 M 09 A 12 T 29 12 T 29 Zenci Ahmet Hasan Osman Hüseyin Halil İbrahim611 Ovalıoğlu Ahmet612 Hüseyin Ali 613 1 2 6 10 16 22 34 31 38 34 43 43 36 37 2 3 3 10 11 20 620 İzmir 1299 KARACAAĞAÇ610 Ermenek 1298 Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç 1289 1271 1307 1289 1294 1312 1315 1308 1293 1312 1315 1312 17 A 05 H 21 21 27 13 12 13 Alaaddin614 Mehmet Ali616 Hüseyin617 Ali Osman Koca Mustafa oğlu Mustafa Mustafa Mehmet Salih Hacı Ahmet oğlu Mustafa Ahmet Veli 619 19 Devecioğlu Mehmet 27 09 M 20 08 M Karacaağaç 1286 FETREK618 Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek 1304 1303 1306 1296 1311 1309 09 23 30 09 20 20 24 Hane konumu: Kapalı kayıt. 613 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:216.

Hane konumu: Kapalı kayıt.7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 21 24 24 26 48 58 64 80 92 96624 Halil621 Hamit Hakkı Arif Mız Mehmet Ali Halil Osman622 Arif Mehmet Mehmet İzmirli Mehmet hafidi Mehmet 623 Köselioğlu Mustafa Tavaslıoğlu Ahmet Tavaslıoğlu Ahmet Salih Muhacir Ali Dayı Nalbantoğlu Hasan Hacı Ahmet Bedel Hasan oğlu Ahmet Kara Hacıoğlu Hasan Abdullah Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek 1311 1309 1315 1304 1304 1301 1311 1311 1301 1296 Askerde Askerde Askerde Mekke-i Şerife'de vurulmuştur. 622 Hane konumu: Kapalı kayıt. 624 Deftere kayıt tarihi:1331. 623 Hane konumu: Kapalı kayıt. Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 30 25 14 19 27 07 29 31 A 26 28 620 621 Aileden 1292 doğumlu Deli Veli oğlu Köseoğlu Hasan İskenderun hastanesinde (30 Mayıs 1329) kalmıştır. 90 .

Binbaşı Refik (Saydam) 8. 627 http://www. "İşte Benim Doğum Tarihim" K. Samsun'a geldiğinin ilk günü emrindeki valilikler ve kolordu komutanlarından bölgenin asayiş durumunu sordu. ayağa kaldırmak üzere. Bu subaylar.htm . Mümtaz (Tunay) 10. Kazım (Dirik) 3. Atatürk.Dr.Şifre Kâtibi Faik (Aybars) 18. umutsuz yorgun. İstanbul'dan Samsun’a hareket eden kaptan İsmail Hakkı (Durusu) idaresindeki Bandırma Vapuru625." telle bildirirken Erzurum'daki 15.Üsteğmen Abdullah 16.kultur. İstanbul'dan telgrafla mutasarrıfa duyurulunca bu bina hazırlanmıştı. Dr. Burası iki katli taş bir yapıydı.Kurmay Bşk.Müfettişlik Karargahı İstihbarat Müdürü Binbaşı Hüsrev (Gerede) 6. o günkü rütbeleri ile şunlardı : 1. Kurtuluş Mücadelesi'ni başlatacak olan Mustafa Kemal'i karada ise Karakaş Mustafa lakaplı kayıkçı çıkarır. çalışmalarını burada sürdürdü. Kolordu Komutanı Kazım (Karabekir) Paşa ile de bağlantı kurdu.Yzb. 25 Mayıs 1919'da da ". ertesi günü Sadrazam Damad Ferid'e "İzmir`in işgalini milletin asla kabul etmeyeceğini. Başkanı. yoksa Karakaş Mustafa'nın mı çıkardığı tartışılsa da daha sonra resmi olarak Karakaş Mustafa'nın çıkardığı kabul edilerek Karakaş'a 625 19 Mayıs denilince ilk akla gelen isim olan Bandırma Vapuru'nun orijinal planları kullanılarak inşa edilen birebir kopyası ise bugün Samsun sahilinde müze gemi olarak ziyarete açık tutuluyor. 626 http://www. Samsun'a Müfettişlik Karargâhının 18 subayı ile birlikte çıkıyorlardı.Topçu Binbaşı Kemal (Doğan) 7. Uzun yıllar Mustafa Kemal'i karaya Havuzlu İsmail'in mi.tr/TR/BelgeGoster. Alb. Bşk. Atatürk'ün Samsun'a ve Anadolu'ya ilk ayak basışı o gün. Atatürk.Üsteğmen Hayati 14. Heyet iki gün sonra 18 Mayıs 1919'da Sinop'a geldi.. Samsun'a gelişinin dördüncü ve beşinci günleri. Savaşlardan yenik çıkmış bölünmüş. Atatürk'ün Samsuna gidiş nedeni ve yanındaki kişi sayısı devamlı araştırma konusu olmuştur.627 Samsun’da karşılama: Fırtınalı bir pazartesi günü Samsun sahiline demir atan ve bilinen adıyla Bandırma Gemisi'ndeki Mustafa Kemal ve arkadaşlarını ilk olarak Havuzlu İsmail'in kullandığı sandalla Kurmay Binbaşı Mahmut Ekrem Bey karşılar.Başyaver Yzb. Cevat Abbas (Gürer) 9Yzb. Alb.. 19 Mayıs 1919 Salı günü sabahı saat 6. olmadığını öğrenince de tekrar vapura binerek Samsun'a hareket etti..Şifre Kâtibi yardımcısı (Atasev) 626 Atatürk. Alb. Ancak biz bu konuya girmeden asıl konumuz olan “Atatürk'ü Samsun iskelesinde karşılayan tek kadın olan Sakine Hanım”ı anlatacağız.8m. Mustafa Vasfi (Süsoy) 13. Refet (Bele) 2.00 'da Samsun limanındaydı. doğruca kendisi ve arkadaşları için hazırlanan Mıntıka Palas'a yerleşti. İbrahim Tali (Öngören) 4.bazı şikâyetleri yerinde tetkik ve tedbir almak üzere Karargâhı Havza'ya nakleddiği " gerekçesiyle Havza'ya geldi. İstanbul Hükümetinin ve hele itilaf Devletlerinin kuşku duyacağı davranışları ile dikkatleri üzerinde toplamış bulunuyordu.Teğmen Muzaffer (Kılıç) 17. Atatürk o gün ve sonraki günler hep bu otelde kaldı. Atatürk'ün Samsun'a geleceği.Atatürk Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919 günü Samsun’a çıkışı Türk İstiklal Harbi’nin başlaması ve kendisinin de doğum günü kabul ettiği gündür. Güvertede bulunan Mustafa Kemal'in yanına giden Mahmut Ekrem Bey selam verir ve “Hoş geldiniz Paşam” diyerek Mustafa Kemal'i Samsun'da ilk karşılayan kişi olur.gov. o saatti.Mustafa Kemal’i 19 Mayıs 1919 ‘da Samsun Reji İskelesi’nde Karşılayan Tek Kadın: Sakine Hanım 19 Mayıs 1919.Müfettişlik Kur. İsmail Hakki (Ede) 11. iskeleye çıkarak. Samsun ve çevresinde asayişi düzenlemekle görevli idi.Yzb.Müfettişlik Sağlık D.aspx? F6E10F8892433CFFD52DD97CAAFACAC8BFC39FECE206F9A6 91 . yardımcısı Yarbay Arif (Ayıcı) 5. Dokuzuncu Ordu Kıta'ları Müfettişliğine atanan Mustafa Kemal Paşa (Atatürk) ile maiyetini Samsun'a götürüyordu. Giriş: 16 Mayıs 1919 Cumartesi günü.Üsteğmen Arif Hikmet (Gerçekçi) 15.Yzb..com/ataturk.sams55.Üçüncü Kolordu Komutanı Kur. Ali Şevket (Öndersav) 12. çileli bir milleti yeniden diriltmek. karadan Samsun'a yol olup olmadığını sordu.

Bu durum Amerikalı doktorların dikkatini çeker. 632 Ekteki Lütfü Şahiner’in nüfus kayıt belgelerine bakınız 92 . Ancak o kayıtta bir tutarsızlık var631. Bugün. Atatürk'ün Samsun'a gelişi İngilizler tarafından tedirginlik yaratırken.kadinlarkulubu. 29 Haziran 2008 günü Torbalı parkında Sayın Orhan Baturay ve bir çok yaşlı kimse ile sohbet ediyorduk. Sakine Hanım. Bu arada kocası Muhsin Bey Yemen Harbi’nde askerde kalmış. Torbalı ilçesi ile ilgili bu tür sohbetlerden bir araştırma konusu çıkar düşüncesindeydim. Bu evlilikten 1913 yılında Lütfü adında bir oğlu olmuş632.5 ay süren bir yolculuktan sonra Samsun’a. Görüşme Ağustos 2008 ‘de olmuştur. Birinci Dünya Savaşı'nda Ruslar tarafından kentin bütün iskeleleri bombalanmış. babasına sığınmış. Nüfus kağıdına göre Samsun doğumlu. Erzurumlu ise de gurbetçi. Ancak emekli pilot binbaşı Sayın Celal Uzar629 bana 19 Mayıs 1919’da çekilen. Asri Mezarlık'ta yatan Havuzlu İsmail'in (Yurtsever) de Mustafa Karakaş'ın da mezar taşlarında Atatürk'ü Samsun'da karaya çıkaran kişi oldukları yazısı yer alıyor. 25 Mayıs'ta Havza'ya giden Mustafa Kemal. Çıktı da. Diğerleri ise bugünkü Samsun Ticaret ve Sanayi Odası'nın yerinde bulunan o zamanki Karadeniz Oteli'nde kalırlar.. Romanya-Köstence’den Samsun’a petrol taşıyorlarmış. Her ne kadar oğlu Erzurum doğumlu dese de nüfus kaydına göre Samsun doğumlu. ancak bir tek Fransızlara ait Reji İskelesi sağlam kalmıştır. Fransızlar o dönemde Samsun’da kurulu bir fabrikada (Reji) sigara üretmektedirler. Ancak çocuğun ayakları içe doğru 90 derece dönük. Sakine Hanım 1896 doğumlu. Hastanede ortopedist Amerikalı doktorlar çalışmaktadır.webhatti. Sakine Hanım tek sakat çocukla kadın başına kışın 2. Beş yıl sonra (20 Eylül 1924) büyük coşkuyla karşılanacak olan Mustafa Kemal'in Samsun'a ilk gelişi ise o günkü gazetelerde yeterince yer bulmaz.ölümünde resmi tören yapılır. 19 Mayıs’tan Günümüze Ayakta Kalan Tek İskele(Reji İskelesi): Mustafa Kemal ve arkadaşları Samsun'a ilk adımlarını Reji İskelesi'nden atarlar.628 Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışına ait canlandırma dışında fotoğrafının bulunmadığı belirtiliyor.html Emekli hava pilot binbaşısı. Orhan Bey’in dediğine göre Erzurum İspir ilçesi Baksır-Kındız köyü doğumlu. Sakine Hanım 1911 veya 1912’ de Muhsin Bey ile evlenmiş. Şimdi asıl konumuza dönelim. bu konuda İstanbul'da yaşayan bir ailede bazı fotoğraflar olduğunu. Yani sakat.html 631 Ekteki nüfus kayıt belgelerine bakınız. Yani bir bakıma gönüllü hastabakıcıdır. Karşılamada Samsun Mutasarrıfı İbrahim Ethem Bey bulunmamaktadır. İskele'nin adı bu nedenle Tütün İskelesi olarak da geçmektedir. Amerikalı doktorlar oğlunu tedavi ederken Sakine Hanım diğer hastalarla yakından ilgilenir. ailenin bu fotoğrafları Samsun Belediyesine gönderdiğini. Babası Hasan Reis. Samsun'dan ayrıldıktan sonra 'eski Ankara yolu' olarak bilinen güzergâh üzerindeki Avdan Köyü'nde karargâh kurup bir süre de burada kaldıktan sonra Havza'ya geçtiği belirtiliyor630. Orhan Bey bir ara sohbet sırasında annesi Sakine Hanım’ın kendilerine hayatı boyunca “Ben Mustafa Kemal Paşa’yı Samsun’da 19 Mayıs 1919 günü iskelede karşılayan tek kadındım. Atatürk ve bir maiyetindeki bir grup Jean İonnis Mantika'ya ait olan “Mantika Palas”a yerleştirilirler. Paşa’yı karşılayan Samsunluların arasında ise tek bir kadın vardır: Sakine Hanım. bazı kaynaklara göre Mantika Palas'ta kısa süre konaklamış. 630 http://www.com/milli-bayramlar/6591-19-mayis-1919-mustafa-kemal-samsun-da. Orhan Bey annesinin İspir’den Samsun’a süren yolculuk sırasında geçtikleri köylerdeki Ermeni mezalimini anlatırken özellikle kazığa oturtulmuş Müslümanları anlatırken ağladığını belirtti. Mutasarrıf rahatsız olduğunu belirterek yerine muhasebe müdürü Osman Bey'den heyeti karşılamasını ve ağırlama işleriyle ilgilenmesini istemiştir. Belki bir gün bir yerden çıkar. Samsun’da eşraftan Ömerzadelerin yanında takada çalışıyor. Samsun’a varınca önce oğlunu düzgün yürüyebilmesi için Samsun’un önde gelen eşraflarından Ömerzadeler aracılığı ile devlet hastanesine yatırır.com/mustafa-kemal-ataturk/38971-19-mayis-1919-a. “ diye gurur duyduğunu anlatınca bu konuyu araştırayım dedim. Grubun Konaklaması: Mustafa Kemal ve arkadaşları kalabalık oldukları için tek otele yerleştirilemezler. uzun yıllar “Mıntıka Palas” olarak adlandırılmış ve günümüzde “Gazi Müzesi” olarak kullanılmaktadır. Birazdan yazacağız. Mantika Palas. Mustafa Kemal ve arkadaşlarını Samsun'da küçük bir grup karşılar. Yani her ne kadar Hasan Reis. Sakine Hanım’ın annesi Münire Hanım. Özel bir havayolu şirketinde pilot olarak çalışmaktadır. halk tarafından henüz önemi anlaşılamamıştır.Sakine Hanım’ın yaşadığı köyde bulunan Türkler Ermenilerin katliamına uğramış. Babası Hasan Bey. Sakine Hanım hastaneye hastabakıcı olarak işe alınır. Bu arada Amerikalı doktorlardan İngilizce ve Latin alfabesini 628 629 http://www. Oğlu Lütfü ameliyatla tedavi olur. ancak bu fotoğrafların kayıp olduğunu söyledi.

öğrenir. 93 . Çal Nüfus Müdürlüğünün talebi ile ölümünden 28 yıl sonra 05/12/2001 tarihinde adı Sekine olarak değiştirilmiş.Konumu hastabakıcı da olsa şehirde ne olup bittiğini saati saatine öğrenmektedir. Ancak Samsun’un havası Abdullah Bey’in sağlığını bozar. Sayın Celal Uzar’a . Ömerzadeler de kendini destekler. Memleketine gemi ile dönmek için Samsun’a varır. ORHAN BATURAY İLE YAPILAN GÖRÜŞMENİN METNİ Görüşme tarihi: 29 Haziran 2008 633 634 Ekteki nüfus kayıt bilgilerine bakınız. Evden atla bir çıktı mı ancak 20 gün sonra evine dönmekte. Devletten tekrar sıhhiye memuru olarak atama ister. Sakine Hanım mahallenin sağlıkçısıdır. aldığı kan örneklerini İzmir’e göndermekte ve kinin tedavisini bizzat yürütmektedir. yakınında bulunmuş kişilerden aynı yönde bilgiyi teyit ettim. aktif ve zeki biridir. İlk oğlu Lütfü Şahiner yatılı olarak endüstri meslek lisesini okur. 1930 doğumlu Orhan ve 1931 doğumlu Mehmet. Seferberlik (Mondros Mütarekesi )sonrası terhis olur. Hiçbir iddiam yoktur. Örneğin Torbalı’da yaşayan eski ev sahibi ve komşusunun oğlu Sayın Hasan Varlık Bey’e konuyu açtığımda. Yine komşularının oğlu olan bugün Torbalı’da yaşayan 76 yaşındaki Sayın Çetin Çorapçıoğlu da aynı yönde bilgi verdi. Sakine Hanım ile evliliğinden 2 çocuğu olur. At sırtında yıllarca Torbalı ve Menderes köylerinde sıtma ile mücadele eder. Diğer oğlu Mehmet emekli olur . Bu da bana nasip oldu. bana aynı bilgiyi kendisinden duyduğunu söyledi. Amacımız bu ayrıntının kayıt altına alınmasıdır. Makine Mühendisi olur. Denizli’nin Çal ilçesinin Süller köyünden olan Abdullah Bey rüşdiye (ortaokul) mezunudur. Bakanlıkça sıtma savaş memuru olarak 1929 yılında Torbalı’ya atanır. Şehre Mustafa Kemal’in geleceğini öğrenince eşraftaki kişilerle beraber tek kadın olarak iskelede onu karşılar. Ama ileride ortaya çıkabilecek bir belge veya anı defteri veya günlük veya bir fotoğraf bu bilginin güçlenmesini sağlayacaktır. kongreye katılmamı sağlayan Torbalı Belediye Başkanlığına buradan teşekkürlerimi sunuyorum. Gözleri göremez ve 1954 yılında malûlen emekli olur. Abdullah Bey soyadını Atatürk döneminin ünlü denizaltısı Baturay olarak alır. Bu araştırmanın ileride yapılacak akademik çalışmalara ışık tutması dileği ile. Çünkü bu denizaltılara isimleri bizzat Atatürk tarafından verilmiştir (Saldıray Baturay . Askere sıhhiye eri olarak alınır. Sakine Hanım İstiklal Harbi boyunca Samsunlu kadınları örgütler. İflas eder. Köylerde âdeta sıtma doktoru olur. Bir süre sonra Sakine Hanım’la tanışırlar ve evlenirler. Tüm hatalar tarafıma aittir. Sahra hastanesinde sıhhiye çavuşu olur. Lütfü Şahiner’e ait kayıtta annesinin adı Sakine olarak geçmektedir. Geride tek yaşayan Orhan Bey kalmıştır. 11 yıl doğu cephesinde görev yapar. Sayın Hasan Varlık’635a. Hastaneye hastabakıcı arandığına dair ilânı görünce imtihana alınır ve işe başlar. Sonuç: Bugün elimizde sadece Sakine Hanım ile ilgili nüfus kayıtları bulunmaktadır. İzmit Seka’ da çalışır. 635 Halen Torbalı mahallesinde yaşamaktadır. Ancak ailenin esas nüfus kaydında ilk kayıt “Poturay” iken sonraki kayıtlar “Baturay” olarak düzeltilmiştir. özellikle de tarih araştırma kitaplarına. 633 Sakine Hanım okumaya çok düşkündür. Doktorlar rutubetli havanın olmadığı yerde yaşaması gerektiğini bildirir. Abdullah Bey ticarette başarılı olamaz. Bu bilgiyi yazılı olarak teyit etme şansı şu an için ne yazık ki yok. Diğer oğlu Orhan Bey sanat enstitüsü elektrik bölümünü bitirir. . Sakine Hanım’ın adı daha sonraları bilemediğimiz nedenle Sekine olarak değişir634. Bu çalışmada benimle bilgi ve özel fotoğraf arşivini paylaşan Sayın Orhan Baturay’a . Dünya Savaşı sırasında devlet tarafından İsveçre’ye üniversiteye eğitime gönderilir. Ardından II. Kendisi de 1974 yılında vefat eder.. Her ne kadar bu küçük ayrıntı o gün için önemsiz de olsa bugün için bilinmesi açısından bence önemli. O günün şartlarında Mustafa Kemal’i karşılama cesaretini gösteren bu aydın Türk kadınını saygı ve rahmetle anıyoruz. Ben bu araştırma sırasında. Abdullah Bey Samsun’a gelişinden üç-dört yıl sonra ailesi ile birlikte memleketine dönmek zorunda kalır. Abdullah Bey sıtma ile savaşta adeta sağlını feda eder. Onlardan yün toplatır.Yıldıray). Bunlar kadınlar tarafından kirmanlarda eğrilir. Bu dönemde devlet toplum sağlığı konusunda sıtmaya savaş açmıştır. Bugünün deyimi ile o günün adeta doktoru. Çal’da halı ticaretine atılır. Sıtma o dönemde en korkulu hastalıktır. Torbalı’nın ilk sokak elektrik tesisatını çeker. Cephedeki askeri sıcak tutması için çamaşır olarak dokunur ve denkler halinde cepheye gönderilir. Sakine Hanım girişken.. Sırf çocuklarına değil etraftaki kişilere de. Sakine Hanım tüm hayatı boyunca bu ana tanıklık eden tek kadın olmanın gururunu çocuklarına hep anlatır. 1973 yılında vefat eder.

Anneniz aslen Samsun doğumlu mu ? -Hayır.1941 – 43 Harp yıllarında her şey karnelerle veriliyor. 1915 olabilir.Kış ayıydı. çanta içeride kalıyor ve çanta kayboluyor.Bunun üzerine rahmetli babam hemen kütüğü olan Denizli Çal’a müracaatını yapıyor. diğerinde ise Çal yazılıdır. Takasıyla. Rahmetli annem Erzurum’un İspir ilçesinin Baksı. -Babası orada yani Samsun’da? -Şimdi Doğu’daki erkekler çalışmaya çıkarlar dışarıya. Erzurum doğumlu İspir doğumlu. Sen bu topal çocuğu neden atmadın?” ayak yani şu taban 90 derece içe bakıyor.O aldı da diyemiyor. Kim geldiğini veya kim olduğunu bilmiyorum. 636 -Torbalı doğumlu musunuz? -Esasen Torbalı doğumluyum. Çünkü orada evleniyor ve o köyde bir çocuğu oluyor. Yemen Harbi’ndeymiş.Onun da tarihçesi olarak şöyle diyelim: Olay şöyle gelişiyor. Ayakta başta hiçbir şey kalmamış.Ben tekrar annenize dönmek istiyorum. . -Geçenlerde . .Endüstri meslek lisesinde yazılan kütüğe göre Çal doğumlu.Peki anneniz kaç doğumlu? -1311 aşağı yukarı 1895 – 86 doğumlu olması gerekiyor. Babası Köstence -Tampınar arasında akaryakıt çekiyor -Tabii. Bir kayıtta doğum yeri Samsun. 700 küsur yıl Ermenilerle Türkler iç içe yaşamış. İlk önce. akaryakıt çekiyor. Nüfus kağıtları içinde. “Ya herkes sağlam çocuğunu attı. Ne oldu diyorum . 1946 senesinde gittik oraya.Tabi o zamanlar 11-12 yaşlarında bir çocuktum.(Sakine Baturay’ın oğlu) -Kaç doğumlusunuz Orhan Bey? -Nüfus kağıdı 1931. Ermeni katliamından.Peki annenizin kaç kardeşi varmış ? 636 637 Ekteki nüfus kayıt bilgileri Sakine hanımın nüfus kayıtlarında bazı tutarsızlık bulunmaktadır. Orhan bey yanılıyor olabilir. Ekteki nüfus kaydı bilgilerine bakınız.O nedenle gidiyor Samsun’a. Anne ismini bilemiyorum. Eve iğne yapmaya bir kadın gelmiş. ihtiyar.Samsun’da 19 Mayıs 1919’da. Ağlardı anlatırken “oğlum yollarda öyle insanlar gördük ki kadın. Son Osmanlı kayıtlarında Samsun kaydı bulunmaktadır.Yer: Torbalı Belediye Parkı Görüşülen kişi: Orhan Baturay. . çocuk. burada sohbet ederken annenizin Mustafa Kemal’i Samsun’da iskelede karşılayan kadın olduğunu söylemiştiniz. Kındız kardeşinin köyü.Daha sonra . Orhan beyin anlatımına göre ise Erzurum İlspir ilçesi Kındız doğumlu. -Tabii. genç kazıklar sivriltilmiş ve üzerine oturtulmuş insanlar gördük biz.Annemin çantası bir kenarda duruyormuş. Çünkü benim ilkokul ve ortaokul diplomalarımda doğum yeri Torbalı yazıyor. -Evet . Oradaki kütüğe göre doğum yerim Çal kalmış. Rahmetli anneme iğneyi yapmış.638 Bilemem çünkü şöyle diyelim.Kındız köyü doğumlu. Orada evleniyor -Yani Erzurum İspir Baksı köyü doğumlu.Tabii sonradan fark ediyor. Camilere oğlum camilere insanları doldurup yaktılar. Karnelerde nüfus kâğıdı kullanmak gerekiyor. Yemen Harbi’nde ölmüş. 638 Oğlu Lütfü bey 1913 doğumlu.637 Bunlar hep Ermeni isimleri.O ikinci şey de oluyor.sanırım iki hafta önce. Bakınız Lütfü Şahiner’e ait nüfus kayıt örneği 94 . -Ermeni katliamından kaçıyorlar yani. Yalnız bizde karışıklık olmuş.Oradan nüfus kağıdı bilgileri geliyor. Aşağı yukarı iki buçuk ay falan bulundukları köyden Samsun’a gidiyorlar.Gidiş sebebi de rahmetli dedemiz Samsun -Köstence arasında akaryakıt çekiyormuş. Ben 1930 doğumluyum. -Dedenizin ismi? -Dedemin ismi Hasan Reis.1945 yıllarında olması gerekiyor . -Kaç yıllarında bu? -Yaşına bakarsak 19 Mayıs 1919’ da orada olduğuna göre demek ki 1915 – 16 -17 senelerinde olması gerekir. -Peki kocası? -Kocası Yemen’de askerdeymiş. Herhalde dışarı çıkmış. Şu soruyu soruyorum. -Bu katliamı yapanlar Ermeniler mi? -Tabii ki Ermeniler. Ona geleceğim de şimdi giderken yanındaki grup arkadaşları diyorlar ki . .

Babanızla annenizin tanışması Mustafa Kemal’in Samsun’a gelmesinden önce mi sonra mı? -Daha önce. Abime ameliyat yapıyorlar . Hatta annem derdi ki rahmetli dedemi sevmezdi. babasının yanında kalıyor. Bugün Kındız köyü Pazaryolu ilçesine bağlanmış ve Laleli adını almıştır. Başka kardeşi olup olmadığını bilmiyorum.Kendi çocuğundan başka şeylerle de ilgilenmeye başlamış. Anlatırdı annem. -Tanıyorum tabii. Mustafa Kemal’i o gün için… -Ne anlatırdı mesela. Ne de olsa beş on binlik bir ilçe büyüklüğünde. Evet.-Annem şimdi benim teyzem var gördüğüm. terk etti. … Ömer Bey’e söylemişler. Bu. Oralarda Ömerzadeler varmış.Devlete çok yararlı işler yapmış. Şimdi orada Latin alfabesini öğreniyor. -Babasının yanına geliyor. Makine mühendisliği tahsili yaptı. Sonra annemi hastanede çalıştırmaya başlamışlar.19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal Paşa’nın geleceği Samsun’da duyulmuş. Ama biliyorsunuz.639 Bir onu biliyorum ben. Bu böyle giderken rahmetli babam da on bir yıl askerlik yapmış. Bu Ermeni davası olmasa orada yok olup gidecek. Orada Amerikalı doktorlardan İngilizce ve Latin alfabesini o zaman öğrenmiş. 95 .Tabi yazmak yok. Devamlı değiştire değiştire onların(doktorların) nezaretinde ayağı normal hale gelmiş. -O zaman Samsun’da Amerikan hastanesi mi varmış? -Amerikan değil . Annem anlatırdı: “Oğlum abine doktorlar ayakkabı yaparlardı. -Babanızla annenizin tanışması Samsun’da mı? -Evet Samsun’ da tesadüfen oluyor. Ömerzadelerin evinde mi kalıyor? -Yok. yok. Tahmin etmiyorum yirmi bin de nüfusu yoktur.” derdi. -Yani o zaman evliymiş. Makine mühendisi idi. Hastaneye yatırılıyor. Yanları demirli.Mekaniğe dayalı olarak çalışır. Mesleği kâğıtçılık üzerine. -Selüloz Mühendisi mi idi ? -Selüloz değil.” derdi. Çünkü şöyle anlatabilirim ki devlet iktisadi teşekkülleri Türkiye’de bir üniversiteydi. Onun da bir hikayesi var. -Karındaşınız? -Evet Karındaş. -Öğreniyor. derdi rahmetli” -Köyde bıraktı . Babasıyla beraber müstakil bir evde kalıyor. Seka İznik Kâğıt Fabrikası kurulmuştu. Tahminim. “Bizi bıraktı gitti.Mustafa Kemal’in Samsun’a geleceğini duyuyor ve kadın olarak o grubun (Mustafa Kemal’i karşılayan) içerisine katılıyor.Ayağını düzeltmişler bu arada rahmetli ( annem )çok açık göz bir kadındı. -Erkek mi kız mı ? -Erkek. -Babasını Samsun’da buluyor. Ömerzadelerin yanında devamlı çalışıyor. Müthiş eleman yetiştiriyorlardı. Samsun’un eşraflarından. -Peki Orhan Bey anneniz hastanede çalışıyor. Bunlar ilk işaret ilk kıvılcımlar Türkiye’de. Lisede okudu.Bu olayı gururla anlatırdı “Ben 19 Mayıs 1919’da bir kadın olarak Samsun’da iskelede Atatürk’ü karşılamaya gittim. İktisat teşekküllüğü yaptı. Onların adına petrol çekiyor. 639 Teyzesinin nüfus kayıt bilgileri ektedir.Mesela ben orta okulda okuduğum zaman İngilizceyle ilgili telaffuz öyle değil böyle derdi. Hatta anlatacağım. Rahmetli birader “ Latin alfabesini ben annemden öğrendim. Selüloz mekanik bir fabrikadır. O zaman Samsun büyük bir il değil. . Ömer Bey de çocuğun ayağını tedavi ettirmek amacıyla onu Samsun Devlet Hastanesine yatırmış.dalan bir kadındı. Hastanede Amerikalı ortopedi doktorları bakıyor. devlet tarafından iki defa okudu.Abim hastanede yatarken demek ki o da yanında kaldı. İki üç ayda demir eğrilirdi” derdi. Onlarla (Ömerzadeler) bir ilişkisi yok. -Peki oradan ne kadarlık sürede varıyor Samsun’a? -İki buçuk ayda Samsun’a varıyor. Teyzem hatta buraya gelmişti. ne duygularla anlatırdı? -Şimdi geminin yanaşması büyük bir olay oluyor da. Annem bana derdi ki: Kendi takası değildi. -Tanıyorsunuz yani. Tam bilmiyorum. ama Amerikalı uzman doktorlar varmış. Türk hastanesi . İngilizce de öğreniyor. Her şeyi görebilen. -Peki Mustafa Kemal’in geleceğini nereden duymuş? -Şimdi.

Annemin gelin gittiği yer.Anons yapılamadığı için her yerde iletişim bugünkü kadar bu kadar ileri değil ki. -Sizin kaydınız hala orada o zaman. Soyadı çıktıktan sonra rahmetli birader devlet hesabına okuduğu için onun ismini Şahin olarak koymuşlar. Kars. Peki babanız aslen nereli? -Denizli ilinin Çal ilçesi Süller köyü(nden). -Çal olarak kayıtlı. hastanenin askeri erkanından bilgi aldı. Sonra geldi zaten nüfus kütüğü buraya.Rahmetli babamla evlendikten sonra babamın sağlığı müsaade etmemiş orada . Zaten Mustafa Kemal birkaç gün kalıyor orada. askere gönderelim” diyen bir kadın. Bir şey söylersem yalan olur. Sahra hastanesi değişmiş. Onlar üç dört yıl kalmış veya kalmamış. Yani o zaman kütük.Modloso köyü hatta sert akan bir suyun içerisinden geçtik oradan. Rüştiyeye kayıt yaptılar onu. dokuyalım. Sahra hastanesinde.Mesela Kındız’dan annemin küçüğü kardeşinin köyü Kındız ‘dan Danzut arasında Modloso. Sadece karşılıyorlar.11 yıl. -Hali hazırda nüfusunuz hala Çal’a bağlı mı? -Tabi benim nüfusum Çal olarak bağlı.Atılım yapmak isteyen bir kadındı. 19 yaşlarında falan askere gidiyor. köylerin isimleri falan var değişmiş. Belki Samsun’da kalacaklardı. Erzurum.Danzut.Ben hepsini gördüm onların. Ardahan dolaylarında yapmış askerliğini. Oturalım da senden alacağım şeyler var. -Peki annenizin Erzurum İspir ‘deki köyünüzde lakapları neymiş? -Şimdi benim orda doğma büyüme teyze kızım var.640 -Babanız köyde doğuyor büyüyor. Ama o demek ki hastanede.-İlk meşalenin yandığı yer. Rahmetli annem Baksı’da evlenmiş. Genç.Kabuğuna sığmayan bir kadındı. Evimiz o zaman bağda idi. -Burada mı oturuyor? -Burada oturuyor da şimdi ben ondan evvelsi gün gece geldim. Onun ifadesiyle benim aklımda kalan “Mustafa Kemal’i iskelede karşılayan tek kadındım” derdi. -Şimdi kütüğünüz burada mı ? -Burada şimdi. —Sağlıkçı olmuş yani 640 Abdullah Baturay ve ailesine ait kayıt bilgileri ekte verilmiştir. Orayla bir işimiz kalmadı. -Mustafa Kemal’in yanındaki toplam kişi sayısı on dokuz. Doktor da babama senin mutlaka bu rutubetli yerden gitmen lazım deyince terk ediyorlar Samsun’u.İspir’in köyleri bunlar. Şöyle iki üç yüz kilometrelik bir çemberin içerisinde.Hep ermeni isimleri bunlar.Karakızlardan Abdullah babamın lakabı.Ve bir grup yapmışlar. Bir daha rahmetli uğraşmamış . Nüfus kağıdımda doğum yeri Çal diye yazar. Yıldıray. Ordu? -4.Ne kadar gönderdiklerini bilmiyorum tabi. Saldıray denizaltıların isimlerinden esinlenmişler.Herkes yastığından. Sonra bizim ismimizi Baturay olarak almış.Baturay.Askerliği doğuya çıkıyor -4. Danzut’a gelin olarak gitmiş. -Peki babanızın lakapları neymiş Çal’daki? -Karakızlar. Ordu dahi iletişimi olmayan bir çağda muharebeye girmiş.Orada kaldık birkaç gün. Rahmetli babamla. -Peki Orhan Bey Mustafa Kemal’i karşılıyor ve ayrılıyor. Ne kadar kalabalık olduğunu ben pek bilmiyorum. Ve çok meraklı bir kadındı zaten kendisi . -Annem “Onlar Samsun’a geldiğinde karşılayanların arasındayım” derdi. Ordu . Ağaçların altına atmışlar. Onların evlenmesi bir tesadüf oluyor. Öyle bir şey ki mesela “Ömerzadelere: Siz eşrafısınız. Sahra hastanesine ne gelir yüzde 80 yaralı gelir. Şey olarak geldi zaten kütük gelişinde Çal olarak geldi.Babamın sülalesinin hepsi Baturay’dır. -Orada rüştiyede . -Onların kayıtları buraya geldi mi ki? -Yo onların burada çıkarıldı. -Anons çok mühim burada(Samsun’da). -Çocuklarınki? -Torbalı. Daha sonra nüfus kağıtları yırtılmış olarak bulundu. yatağından bir miktar pamuk çıkarsın. 96 . -Mustafa Kemal’le konuşmuş mu hiç? Ona bir şey sormuş mu ? -Onu hiç bilemiyorum. Ve bu orada bir operatör gibi olmuş. Sıhhiye çavuşu olmuş. Bakmışlar ki içinde para yok.

Cımbızla ince kemiklerin tamamını temizliyor. Hemen dalıyor içeriye. Beni eve götürüyor. Terhis oluyor. Bakıyor ayak yerinde . Ben beş yaşlarındaydım. O tabii. -Nerede? -Samsun Devlet Hastanesinde.Doktor binip gidiyor.O yara devresinde pembeleşme meydana geliyor. Ben motordan düşüyorum. 20.Buna ön bir imtihan yapıyorlar ki bakıyorlar profesyonel birisi iyi bu işte. Babam da bereket köylere çıkmamış.Hemen işe alıyorlar bunu. Cam silerken pencereden düşüyor. Askeri sıcak tutacak yün kazak çorap. -Orada evleniyorlar. Hasan Varlık’ın babası var. Babam kırık ayağı uzunlamasına. -Orada evleniyorlar. Onu taşıdım diyor rahmetli. O zaman kalkıyorlar.” diyor.2. Babama sormuş: -Abdullah Bey ne yaptın o hastanın ayağını? Nasıl oldu kesilen yer? -Buyrun beraber bakalım. Ayağım kırılıyor. -Annenler pamuk toplayıp pamuk alıp da elbise dokuyup.Sardı bir şeyler yaptı. Şimdi Amerikalı doktor. -Yün.orasını iyice yarıyor.20 günde ayağa kalktım. -Kurtuluş Savaşı’nı orda mı geçirmişler? -Bitmiş artık babam terhis olmuş./Hastalara söyle cehennem taşı …” böyle bir şey etmiş.Bunun tamir olma imkanı yok. -Babanız piyano çalıyor? -Onu diyor taşırdım giderken çalardım diyor piyanoyu. -Denklerle tabii. “Abdullah Efendi hastanenin başı. Çünkü onlar 1928’de Torbalı’ya gelmişler. Büyük bir hastalığa yakalanmış yani orada. İnsan ilerisini 97 .Daha çok çorap ve kazak. Önce çekti acıdı bir canım. hali vakti iyiymiş rahmetli dedemin. -Anneniz? -Hayır hayır babam derdi. Geldi babam. -Samsun’da bunun önderliğini mi yapmış? -Evet önderlerden bir tanesi . -Memleketine mi? -Memleketine . Sen bu ayağı diz altından kes. . Demek ki oradan tesadüfen geçerken. -Evet.Yazmışlar. “Tamam doktor bey. Kurtuluş Savaşı’nda Samsun’da. Sağlık şeyinde istasyondaki tarihi bina.Ayakları kırılıyor.-Sağlıklı olmuş. Hemen geliyor babama haber veriyor işte . -Annenizle öyle mi tanışıyor? -Öyle tanışıyor. Muhakkak İstanbul’a gitmesi lazım .Bunu deniz yoluyla İstanbul’a gönderiyorlar Amerikalı doktoru. orduya yollamışlar.Şarkı mısrası aklında kalmış.” Babam. Bütün ev yiyecek doldu diyor aklına ne gelirse…o kadar soğukta kışta benimde ufak piyanom var. Şimdi şöyle söyleyeyim. Rahmetli Kazım abi.Bir açıyor bakıyor . Bilinçli yaptı yani.Ayağıma uzun uzun tahtalar koydu.Hurda huş oluyor.1928’de olmayabilir onları ben tam olarak detaylı bilmiyorum. Şimdi oradan Samsun’a geliyor. “ Abdullah Efendi. Diyor ne yaptın sen?Kangren olur bu. -Pamuk değil yün.5 yaşında vardım işte. Sağlık binası orası. İzmir’den Denizli. Ufak bir piyano nerden geçmişse eline… Bu arada babamın sağlığı bozulmuş.İşte ben şu bölgelerde askeri sahra hastanesinde şu kadar yıldır efendim yaralılara gerekli müdahaleyi yapan askeri ekibin içinde askerliğimi tamamladım.Sert mizaçlı birisiymiş rahmetli babam. Ömerzadelerin de çok büyük katkısı olmuştur bu işte. Nerede atlet nerde tutacak askeri sıcak. -Don? -Don değil.30 gündür bu tip yani. Hatta şöyle annem şöyle bir şey anlatır.O da (Amerikalı doktor) giderken bakıyor babama. katta zenginlerden birisi bayan.Geçerken sağlıkçı eleman aranıyor diye yazı görmüş eski Türkçe.20-25 gün sonra Amerikalı doktor gelmiş. -Seferberlikten mi terhis olmuş ? Kurtuluş Savaşı’nda Samsun’da mı? -Şimdi karşıdan gelmiyor. Oradan İzmir. Tedavisi Samsun’da mümkün değil . Ona göre sargısını bağlıyor. .İyileşme devresinde… Sana bir şey tarif etmeye gerek yok.kaval kemiğinin olduğu yer parçalanmış. İri kemikleri de yanaştırmış birbirine.Annem derdi “ah oğlum zengin bir aileye düştün. Yün kazak.2-3-4 saat sürmüş temizleme ameliyatı. Geliyorlar denizyoluyla İstanbul’a.

benim annem tarihe çok meraklı.Okumuş kültürlü insanlar. Kerpiç bina yapmaya başlamışlar.Torbalı’ya sağlık memuru olarak tayini çıkıyor.Dayanışma olan bir yer.Seka’ da. Bağ. Oraya gittik. Sıra evler derler. Gidiyor memleketine.Çok tasarrufluydu yani.Aaaa !!! Annemin mektubuymuş.Amma 98 .Ayağım orada kırılmıştı benim.Kazım ağabeylerin evi vardı.Siz şoförsünüz.Torbalı’ya geliyor. Belediyeydi orası.Alıyor 3-5 yüz tane halı. Bu kadar tarihe meraklı bir kadın.Her evin önünde araba gördüm.Sarılı.Çünkü beşiği orası.Sürüyle. Onu tanıştırabilseydim.düşünemez ki şimdi hatıralar olur ya günlük insanlar öyle bir şey olsa belki.Ben 1945 senesinde gittim .Şaşırdım ben bu işe dedi.Mezuniyet şeylerini de gördüm. Mesela siz tarihçisiniz.Kurt kaptı bilemem ne oldu öldü. Tamam diyor.Bugün Denizli’nin yüzde 80 nakliyesini yapan bir beldedir. O da dışarıda ayrı bir yerde olduğu için.Ben şeyleri çok iyi biliyorum.Bir muhtaç halde geliyor buraya. Mutfak takımı haricinde.O ayrı bir sanat. Bu günkü gibi bütan gaz veya doğalgaz yok.Tamam dedi.Hiçbir şey kalmadı. -Eviniz mi yandı? -Kiralık ev kendi evimiz de değil. başka kimse yok evde.Ben ehliyet alıyorum.Çok büyük bir şey o. Hemen cevap veriyorlar . -Depremde burada mıymış? -Hayır.Bu evimizde o seneki hasılat 40 çuval çekirdeksiz üzüm. Lütfü mektubun var demişler. -Sonra sıtmaya savaş ilan edildiği dönem.Bu arada dedemden babama 90 mı 120 tane mi koyun düşmüş. Komutana: .Annem tasarruflu bir kadındı. Babam ticaretle uğraşırken.tamam dedi. -Tekrar bakanlığa mı baş vuruyor? -Aydın’a müracaat ediyor..Altınları falan erimiş. -Peki anneniz Sakine hanım? -Annem okumaya çok meraklıydı. Keşke o zaman da tarihçi olan bir kişiyle ben tanışabilseydim. Çünkü bana derdi. memur evleri derler.Annem Perşembe günü pazara gidiyor.Bana izin verirseniz anneme kitap alacağım. Nereden kaynak alabilirim.Çünkü yangın olduğu zaman 1937’ de . En ufak bir şey kurtulmadı.Alış veriş yapmaya.Ben çalışıyorum. -Evet sıtma savaşı . 4 sene onun evinde oturmuşlar.Malulen emekli oldu. Temin etmek.Çok büyük bir yıkıntı oldu bize. … O evi almış. patronsunuz diye.Bütün okullar.Öğleye kadar piyade subayı girdi.Kışın arabayı çıkarıyorsunuz ortak.Yangın bizim evde .Depremden 2 sene sonra o köylere uzun müddet gitmiştir.Kimden referans alacaksın? Gittim . 600 küsur metrekare. Çobanların elinde yok olmuş gitmiş hep.Köy çok büyük bir köy.Halıcılık.Dedim böyle böyle. -Ne yangını oldu? -Bir denk halı vardı burada . Onlarda bir ev kiraladık. -Peki istifa mı ediyor oradan (Samsun Devlet Hastanesi)? -Oradan ayrılıyor. Annemin bütün ömrü kitap okumakla geçerdi. Yunanlılardan kalma. Ankara’ya gittiğinde illa bana oradan bir tarih kitabı bak. Buraya ( Torbalı) tayini çıkıyor.70-75 senesinde gittik. O zaman yönetim Aydın’daymış. -Çal’ın -Süller köyü -Her evin önünde iki üç tane araba gördüm ben. Onları da Çal’dan getirmiş buraya.Depremden bir sene sonrası derdi rahmetli birader. Memlekette babası tamam oğlum diyor ticaretle uğraş.1946 senesinde gelin almaya gittiğimizde.Macır mahallesinde.Onlarla bir ev tamamladık.O zaman kültür birikimi yok tu ki kişilerin.Burada orta mahallede Saliko’nun evi varmış.Biz sokağın köşesinde oturuyorduk. Yalnız bu şimdiki oluşan bina 1948 yılında yapıldı. O dünya oluşumundan bu tarafa tarih kitabı istiyor.Bir ömrü feda etti .1954 senesinde gözlerini kaybetti. Demir yolu boyunda.Askerken Erbil soy isminde bir tabur komutanı vardı.Buradan bir arazi arıyorlar.Ticareti beceremiyor.Yaşlı tabi. Sigaradan ev yanıyor -Dedeniz mi yapıyor? -Evet.Çok memnun oldum ya. Cumartesi günüydü.Bize piyade eğitimi veriyor. Abim:.işte elde kalanı satıyorlar.Çünkü ben Ankara’ya gittiğim zaman Dil Tarih Coğrafya Fakültesine gittim.Öğleden sonra o zamanlar bütün okullar öğleye kadardı. -Buraya kaç yılında geliyor? -1929 senesinde.Depremden 1 sene sonrası dediler.Kimisi bir yatak getirdi. Rahmetli Hasan dedemiz Samsun’dan bize geliyor.Kimisi bir yorgan getirdi.Orada ne kadar kaldık.Abime mektup gelmiş 1937’ de İzmit’te.

10 köyü dolaşmıştır.Döndüm eve geldim.Sonra orada Seka’da atölyede şef olarak yükselmiş.Herhangi bir imtihana gerek duymadan hemen bir eğitimden geçirip seçtiler .Oğlu Alanya’da. -4 sene mühendis olarak -4 sene mühendis olarak okuyor.Bir yığın orada Fransızca ders almak zorunda.Aşağı yukarı. -Ortaokulu nereye gidiyor.İlk önce Alpullu’ya tayini çıkıyor.O imkanları ben de kaçırdım. -4 sene mi okuyor orada. Meraklı şöyle meraklı bir kadındı.Hadi be demişler.ilaç dağıtırdık.Askeriye memuriyet.” Dil yok. 99 . 642 Bu konuda bakınız.Bakar. Yazın çok gittim ben 20 gün 5 gün dolaşırdık atın sırtında Köylere tarama(yapar). -Hangi ülkede? -İsviçre’de canım.Sıhhiyeci Abdullah. . O devirde okuma yazma bilen kişi bile yok. -Diğer kardeşinizin ismi neydi? -Mehmet. 641 Torbalı Kazımpaşa İlköğretim okulu 1926 yılında eğitim öğretime başlamış. Geldiği zaman hafta sonuna denk gelir...Oradan mezun oluyor.Sonra emekli oldu kendisi. -Peki Orhan Bey anneniz kaç yaşında öldü? -Annem 1974 yılında vefat etti. Parmakla gösteremezsin. Kazımpaşa’da da okudu641.İnanmamışlar.Mithatpaşa’ya gidiyor.Belki bir yardımım dokunur diye. çevire çevire okur.Onlar Frasansızca konuşulan kantonda falan okuyor.İki buçuk saatinin yarım saatini orada bize harcar.Gelir şimdi o.Almanlar Almanca. Hala aynı binada eğitime devam ediyor. -Sınıflara göre değişik. Abim anlatırdı: “O kadar zorluk çektim ki ilk sene.O Fransızca okudu. -Hatta siz İzmit’e gitmişsiniz galiba.642 -Tarama. -Kaç kardeşsiniz? -Biraderle beraber 3 kardeş oluyoruz.Açar açar bakar.Endüstri meslek lisesi mezunları parmakla gösterilecek bir durumda o zaman. Bir oğlu. -İsviçre’de mi okumuş? -O zaman onu bir müfettiş okula almış.1943 senesinde.15 yaş vardı derdi annem.güzel yazı demişler. -Burada mı o da? -Çocukları burada oturuyor. İkisi de öldü. -Sizin yanınızda mı yetişti? -Tabi okudu.Tekrar aynı Seka’ya geliyor. Torbalı’da Sağlığın Tarihçesi ve Bir Kinin Belgesi. Büyük Torbalı Gazetesi. -Lütfü abiniz kaç doğumluydu? -Valla annem 15 yaşlarında genç evlenmiş. -2 tane.Ben şöyle başlayayım ona.Bir de onun müfettiş başları var.Ben ilkokul son senelerimde1943-1944 senelerinde 4 ile 5 arasında.Kemeraltı’na falan girerdik. -Buradan çıkıyormuş atla.İzmir'e giderdik bayramlarda. -Tarama yapılır.Bu gitti yurtdışına götürüyor bunu da. _O bir macera şimdi.İlk sene geçtim demişti hiç unutmuyorum. bir kızı var. Necat ÇETİN.3-5. Burada bir şey yok 3’e kadarmış. köylerini. Ben sabaha kadar aldığı kan numunelerini hastaların isimlerini.Mithatpaşa (Meslek Lisesi _ İzmir) orta ve lise bölümü bir arada.15 köy . -Komutanlara göre değişiyor -Evet bunlar İtalyanlar İtalyanca. -İzmit’e gittim.Eski Türkçe yazı yazıyor. Diğer 2 saatlik zamanını askeri kitaba ayırır. harbin içerisinde.Kızı İzmit’te… 1939 doğumlu.Annemin yazısını. -Şimdi 47 ‘de geliyor… 4 sene okuyor. Böyle bir yıl atlattım diyor.Eve geliyorum tercüme ediyorum . -Yo o zaman öyle yok bunlar direk devlet hesabına. Sıtma taraması. Sınıflama yapılır köylüler.Teknik okulda okuyor adam. Okul hayatım olmayınca.Karşıdaki evde oturuyor. -Çocukları orada. Devlet hesabına. -Babanız Sıhhiyeci Abdullah Bey.

-Neye geldiğinde? -Atatürk buraya Bozkurt Kıraathanesi’ne.Atatürk sevgisi öyle lafla olmaz.Şeyin olmadığı .Okumaktan o kadar çok zevk alırdı ki.. -Atatürk'ün cenazesini .Annemin de gözleri görmemeye başladı."Niye ağlıyorsunuz öğretmenim" Bak dedi bana.1939 senesinde harp çıktığı (İkinci Dünya Savaşı) zaman.Şeye götürdük. Nüfus kayıt bilgilerine göre . memleketin iç ve dış sorunları. Jandarmalar falan . -Orhan Bey peki anneniz Atatürk geldiğinde burada mıymış? 1929 olduğuna göre burada olması lazım.27 km atın sırtında gideceksin . Menderes’e giderdi. -Hiç anneniz söz etti mi? -Yok duymadım böyle bir şey -Peki babanız kaçlıydı? -1308-09 yılları arasındaydı..Cumaovası buraya bağlıydı sağlık yönünden. -Burada mı ? -Evet. Ali Çavuş’un yanına gelmiş.Rahmetli abimin düğün işleri vardı. Okul müdürümüzün.Onun tepkisiydi.O haber mutlaka bitecekti.Beyler sokağından ben şey aldım. Tarlasındaki suyu kesik açacak suyu akıtacak.Baktım Atatürk’ün resimleri. Sakine Hanım 1976 yılında vefat etmiş.O şeyle okulla gitti oraya. Hikmet Orhan isminde bir okul müdürümüz vardı. -Peki Atatürk'ü gördünüz mü? -Hayır cenazesini gördüm.Siyaset.Cumaovası’na..Onla görüşürdük. " diye. -34'lerde falan? -Yok.. Sıtma sineği oluşmayacak.Oradan trene bindik.Çok da büyük yetkiler verilmişti onlara.Geçenlerde onun bir gözlük sapı vardı. 1955'te gözlerini tamamen kaybetti. Artık o gözlük kafi gelmedi.Ona yardım ederdim ben.Büyüteç aldım. Atatürk’ün Torbalı Ziyareti ve Bozkurt Kıraathanesi.Atatürk çok büyük bir şeydi kumandandı.Çok ender gelmiş kişilerden birisiydi.atılgan olduğum 643 644 Bakınız Necat ÇETİN.Ama neyi okur? Magazin asla ve asla.Gözlük kullanıyordu.Böyle bir şeydi.köyden köye geçeceksin 20 -25 gün çoluğuna çocuğuna hasret. Ve malulen emekli oldu.Yoktan var etmiş.Ben ona genç olduğum. -O zaman tabii..Bulduğu her şeyi okurdu.643 -Kaç yılında gelmiş acaba? -36 -Yok. -Evet.Ondan sonra bu tarafa gider. bunları okurdu.Ben her zaman söylerim Atatürk sevgisi bambaşka bir şey diye. “Hah oğlum iyi yapmışsın.Çok sabırlı bir insandı. Gazetem Torbalı.Bizim şimdiki okulun olduğu yerde kulüp kahvesi vardı. Haber saatinde haber bitinceye kadar her gün biz oraya giderdik.Biz ordaydık.Etnografya Müzesi’ne götürdük. Hikmet Bey’in ağlamasını gördüm ben.Her şeyin Allah'tan geldiğini kabul ederdi. -Veremden daha çok salgındı.Dolmabahçe’den geldik.Şimdi onun okuma hırsı var ya. Jandarmaya söylerdi.tabii ya buradadır.Bizi alırdı orada bir radyo vardı. Bakınız ekteki nüfus kayıt bilgileri. 100 .Ailecek görüşürdük. Abdullah Bey 1973.Tabii yakalar çıkarıldı.” derdi.Her gün. Kulüp kahvesi.Varken olmadı.Böyle alır okurdu. Ondan sonra Atatürk çok büyük bir siyasetçi idi. Aşağı yukarı 10cm çapının üzerinde büyüteç aldım. 34 .1973 yılında vefat etti644.Şimdi her şey ayaklarında arabalar falan.Çok büyük bir bakımı var. Benim ortaokul diğer kitaplarım bitmiştir.Biz şöyle cenazesi elimi sürttü geçti. -Evet.Şimdi büyük komutan.Atın üstünde gitmek.Bir gün bana dedi ki rahmetli babam "Hikmet Bey’e sor bakalım akşam müsait mi? Akşam köylere gidiyor falan akşam gelmek istiyoruz.-Yani en salgın hastalık sıtma.Çok büyük siyasetçi çok büyük inkılapçı. -Cenazesi kalktı şeye …Yavuz da bizimle geldi. -Atatürk çok büyük bir inkılapçıydı.Tam bir fedakarlık örneği idi o. -Orhan Bey! -Çok büyük komutan. -Paraları pulları hepsini kaldırdı.

Ne zaman bunlar yok oldu.. -Aşık geleneğini mi? -Aşık geleneğini okur. Aşkının şeyini bilir. Sakine (Sekine) Baturay 101 .türkü söyleme. Yeri geldiği zaman noktayı koyar ondan sonra başlar şey yapmaya.Şimdi o (annem) Orta Asya’dan Türkler’in Hazar’ın kuzeyinden.Dünyanın kuruluşuyla ilgili bu kitapları bulma ihtimali var.Başından sonuna kadar. Sayın Orhan Bey çok teşekkür ederim.Efendim nereye yerleştiklerini….Siz % 80 bu bilgileri verebilirsiniz bana.Ezberinde.Bu kitaplar tarih kitabı. güneyinden geçtiğini.zamanda fazla yardımım olmadı.Onlar şey böyle şarkıyla karşılık verirler.Ne zaman bunlar kuruldu.Mesela şimdi ben size desem ben de meraklıyımdır yani.Kerem ile Aslı’nın hikayesini ezberlemiş. O kadar güzel sesi vardır.Mesela öyle şey ki anlayacağın.Şarkı söyleme.

Abdullah Baturay (Eşi) Orhan Baturay (oğlu) (29 Haziran 2008 Torbalı Parkı) 102 .

oğulları Orhan Baturay’ın çocuklarının sünnetinde AİLENİN NÜFUS KAYITLARI ÖRNEKLERİ (Kayıtlar Orhan Baturay’ın izni ile yayınlanmıştır) SAKİNE HANIMIN POTURAY SOYADI İLE KAYIT ÖRNEĞİ(DENİZLİ – ÇAL – SÜLLER KÖYÜ) 103 .Sakine ve Abdullah Baturay.

SAKİNE (SEKİNE) HANIMIN BATURAY SOYADI İLE KAYIT ÖRNEĞİ (İZMİR – TORBALI – TORBALI MAHALLESİ KAYDI) MUHSİN BEYDEN OLAN İLK OĞLU LÜTFÜ ŞAHİNER ‘İN KAYIT ÖRNEĞİNDE ANNE ADI “SAKİNE” 104 .

SAKİNE HANIMIN KARDEŞ VE YEĞENİNE AİT KAYIT ÖRNEĞİ ( BUGÜN PAZARYOLU İLÇESİNE ANCAK ESKİDEN İSPİR İLÇESİNE BAĞLI (KINDIZ) LALELİ KÖYÜ KAYDI) SAKİNE HANIMIN ABDULLAH BEYDLE EVLİLİĞİNDEN OLAN OĞLU ORHAN BATURAY’A AİT KAYIT ÖRNEĞİ 105 .

Aşağı mahalle (İstasyon) ise Rumların oturduğu mahalledir. Hortunalı Hamit hakkında şu ana kadar bir belge bulunamamıştır. Ne yazık ki dönemle ilgili şu an için araştırma sahasında sadece Hamit Efe’ye ait bir fotoğrafın dışında belge bulunamamıştır.baskı) 647 Şerife Yavuz aktarımı 648 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 649 Mehmet Taşgın anlatımı. Kaynak kişilerin büyük bir çoğunluğu şu an yaşamamaktadır. Torbalı ilçesinin Yunan işgali dönemindeki tüm köyleri 2000 ile 2009 yılları arasında dolaşılmıştır. hatta köyde Rum doktor dahi bulunmaktadır. Torbalı. Yunan işgali. Giriş Osmanlı devletinin I. İşgale karşı bugünkü adı Yazıbaşı olan yerde Hamit adlı bir genç işgal kuvvetlerine karşı yanına aldığı az sayıdaki kişi ile çete halinde direniş göstermiştir. Rumların işgal öncesi Türklerle hiçbir problemi bulunmamaktadır. Farklı taktiklerle Yunan karakollarına baskınlar düzenler. Kuva-yı Milliye“ Yöntem: Bu araştırma Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinde Yunan işgal dönemini yaşamış tanıkların anlatımları ile yaşayanların yakınlarına anlattığı anlatımlara dayalı bir alan araştırmasıdır. Bazı aileler ise büyük toprak sahiplerinin arazilerinde ve kendi arazilerinde bağcılık. İstanbul. 1922 yılında Yunanlar tarafından satın alınan kendi adamları tarafından öldürülür. Kendisine teşekkür ederim. Yerli Rumlar bulundukları yerlerde genellikle ticaretle uğraşmakta. Örneğin Karakuyu gibi yerlerde tütün ekimi ve bağcılık yapmakta.2006 (3. Özellikle Söke bölgesinde Sökeli (Halezar) Cafer Efe’ye Bakınız.651 İzmir’e Yunan askerlerinin çıkması halk arasında önce bir panik havasına neden olur. İzmir ve Torbalı bölgesi aslında Yunanlara yabancı değildir. Ancak dünya siyasetine o gün için politikası ile ünlü İngiltere çıkarlarına ters gördüğü bu paylaşıma aykırı olarak bu bölgeyi Yunanistan’a işgal ettirmişti. Demiryolunun bulunduğu bölge Rumların yoğun olarak yaşadığı yerdir650. Mesela düğün yapılıyorsa gelinler ata bindirilme yerine hemen 645 646 2007 yılı görüntüleri öğretmen Gürkan Adam tarafından çekilmiştir. bir kısmı ise görüntülü şekilde kayda alınmıştır645. Görüntü kayıtları özel arşivimde saklanmaktadır. çiftçilikle geçinmekte648 özellikle Türk halkının bilmediği ancak ileriki tarihlerde ustası olacağı tütüncülük yapmaktadırlar. Bu durum İtalyanların her fırsatta Yunanlılara karşı baskın yapan çeteci gruplara646 yani Kuva-yı Milliye birliklerine kendi işgal topraklarında saklama ve destek vermesine neden olacaktır. Dünya Savaşı’ndan yenik çıkması ile 30 Ekim 1918 tarihinde imzaladığı Mondros Mütarekesi (Ateşkes) ile daha savaş devam ederken imzalanan gizli anlaşmalar ile İzmir başta olmak üzere Ege Bölgesi İtalyanlara taraf değiştirmenin ödülü olarak verilmişti. Torbalı bölgesinde halkın saygısı ve sevgini kazanır. Sabahattin Burhan. şarapçılık649 ve domuz yetiştiriciliği ile geçimlerini sağlamaktadırlar. Hamit çetesi Yörük Ali grubuna bağlı faaliyette bulunmaktadır. 650 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 651 Mehmet Taşgın’ın anlatımı 106 . Torbalı merkezi bugünkü Torbalı orta mahallededir. Çünkü bölgede belli başlı yerlerde yabancı uyruklu yerli Rumlar bulunmaktadırlar647. Anlatımların bir kısmı not olarak tutulmuş.SÖZLÜ ANLATIMLARA GÖRE TORBALI YÖRESİNDE YUNAN İŞGALİ VE BİLİNMEYEN BİR KUVA-YI MİLLİYECİ: HORTUNALI HAMİT EFE Özet Bu araştırma Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinde Yunan işgal dönemini yaşamış tanıkların anlatımları ile yaşayanların yakınlarına anlattığı anlatımlara dayalı bir alan araştırmasıdır.Torbalı bölgesi 20 Mayıs 1919 günü Yunan işgaline uğramıştır. Anahtar kelimeler “Hortunalı Hamit. Dönemi yaşan ve yaşayanların yakınlarına aktardıkları sözlü anlatımlar kayıt altına alınmaya çalışılmıştır. bazı Rumlar köyde meyhane işletmekte. Sökeli Cafer Efe.

Buralara yerleşeceğiz. Helvacı ve Yazıbaşı666 köylerinde karakol kurarlar. Dağtekke köyünde ikamet edenlerin ise ova köylerine doğru (Ovakızılca-Taşkesik. O günleri yaşayan Sabri Fidan işgal günlerini şöyle anlatmaktadır: “Dağkızılca Yunan kumandanı etrafına yaşlıları topladı. Seslenmediler. Pelin Böke. 667 Sami Kösten’in annesinden aktarımı 668 Aynı tedirginlik ve tepki bakla tanıkların ifadelerinde de yer almaktadır. Yunan subayı bana bir tokat attı. Düdüğünü bir öttürdüm. düğün kısa kesilmektedir652. İzmir’in işgali ve Aydın’daki yankıları. Ancak ticaretle uğraşan yerli Rumlar tedirgindir. Askeri Tarih Araştırmaları Dergisi. GÜNEŞ. Bazıları bir süre sonra çaresizce evlerine dönerler. Serdar. Subaşı661. 2006. Dr. Çorlu köylüleri Dağtekke dağlarındaki yüksek yerlere (Zeybek mezarlığı mevkii) kaçarlar669.arabaya bindirilmekte. Kıçının üstünde düdük sallanık duru. Ben çocuğum. Çakırbeyli köylüleri Ormanköy ile Karakızlar arasındaki “Eşme Deresi” mevkiine. Dereköy663. Şubat 2007. Karakuyu658. anlatımı 670 Saniye Uçar’ın anlatımı. Karacaağaç664. Kumandan sandalyede bacak bacak üstüne atmış. Konak’ta (Osman Nevres)Hasan Tahsin ilk kurşunu sıkmıştır. Çorlu665.Hamdi “Milli Mücadele Başlıyor”. Bakınız: Pelin Böke.53 656 Salih Tünaydın’ın anlatımı 657 Mehmet Yıldırım’ın anlatımı 658 Karakol kurulan ev Langırdak Şükrü olarak bilinen şahsın evidir. Dağtekke. 2006 672 Bu ailelere halenTorbalı Ayrancılar’da“Afyonlu” denmektedir.Günver. Tire tarafında olanlar Tire’ye. Ayrancılar657. Bir endişe vardır. İzmir 19191922 Tanıklar. Sayı 9. Ahmetli662.” 652 653 Mehmet Taşgın’ın anlatımı ve Hulisi Demirtaş’ın aktarımı Mustafa Yoldaş ve Hüseyin Baykurt’un anlatımı 654 “ Torbalı muhabere memurunun bildirdiğine atfen 20/5/1335 günü Yunan askerleri tarafından mezkur mevkinin işgal edilmiş olduğu arz olunur” Bakınız: BUTULLUOĞLU. Çamurun içine yuvarlandım gitti. İşgal edilen köylerde halk önce kuzeydeki Nif Dağı’na . Taşkesik660. Sayı 12 Cilt 3( Eylül 1968) Belge . Belgelerle Türk Tarihi Dergisi.136 vd. ancak bu zamanla baskı ve şiddete dönüşür. Benim babalığı burada Yunan pehlivanları ile güreştirirlerdi.s. 669 “Yunan köyü basınca yemek haranısını ocağın üstünde bıraktık. Afyon da işgal edilince İtalyan işgal bölgesi olan Antalya bölgesine sığınırlar. Bazı yerli Rumların Yunanlar ile işbirliği sonucu evler basılır ve yerli halka zulümler yapılır667. İşgal İzmir’den demiryolu boyunca olmuştur656. Torbalı tarafında olanlar Ormanköy. Halkta panik ve korku başlamış. Çaybaşı659 . 659 Enver Aydın’ın anlatımı 660 Hakkı Taşlıoğlu aktarımı 661 İştipli Hüseyin’den aktaran Hakkı Taşlıoğlu 662 Musa Özbek’in aktarımı 663 Ayşe Yay’ın anlatımı 664 Hasan Uysal’ın anlatımı 665 Hüseyin Çetin’in anlatımı 666 Yazıbaşı’ndaki karakol Hortunalı Hamit’in baba einin yanındaki evdir. kaçtık oğlum” Keziban Barut. Buralar bizim olacak. İşgalin Başlaması ve Gelişimi: 15 Mayıs 1919’da Yunan İzmir’e çıkmış. İzmir’in işgalinden bir süre sonra (20 Mayıs 1919654) Torbalı ve köyleri düşman işgaline uğramıştır655. Bakınız. Yunan işgal kuvvetleri ilk başlarda yumuşak bir işgal politikası uygularlar674.s.:9 655 Bazı araştırmalar Torbalı’nın işgal gününü 21 Mayıs 1919 olarak vermektedir.. diye söylüyordu. Başında da nöbetçi duruyor. s. 673 Mehmet Yıldırım’ın ifadesi 674 Sabri Fidan anlatımı 107 . Ben arkadan yanaştım. Demoğrafik Oyun Sürgün (1919-1922. Celat (Sağlık) demiryolu kenarında. Düdüğü gördüm. Göçebe yaşam sürdürenler ise önce Afyon yöresine672. Ben ağlayarak kalktım. İstanbul. Halk da bırakın o daha çocuk demişler.. Biz burada devamlı kalacağız. Çünkü işleri bozulmaya başlamıştır668. Mustafa Kılınç’ın annesinden aktarımı 671 Bu konuda yapılan bir araştırma için bakınız . Yunan askerleri Torbalı istasyonun yakınındaki merkezde bir yerli Rum’un evi başta olmak üzere Dağkızılca . O günleri çok iyi hatırlayanlar İtalyanlar için “İyi cavurdu” ibaresini kullanmaktadır673. Köylerde ise köylüler evlerini terk ederek dağlara sığınıyorlardı653. SARISIR. Ufak diye dikkate almadılar.gibi) kaçması670 dikkat çekicidir671. Köylülere konuşurlardı. İşgalden sonra geri dönmüşlerdir. Bazıları ise işgal boyunca çadırda yaşarlar. Atalanı. İstanbul.. Yunan tokatını da yedik.Çıplak. halk yerde oturuyor. Helvacı tarafındaki dağlık yöreye. Çocuğum. Bir şeyler anlatırlardı.

ata meraklı ve cesaret sahibi. Ölüm kaydı 1 Mart 1920 yazmaktadır. Beşini de verdi. -Siz de çoluk çocuk sahibisiniz. Yani erkek olarak soy devam etmemektedir. Hatta aile eski köylerinin unutulmaması için soyadı kanunundan sonra “MURTUNA / ORAL” soyadını kullanmıştır680. Gözümle gördüm. 680 Bu gün Murtuna soyadı kapalı kayıttır. Alan adam sordu: -Siz bu parayı nereye veriyorsunuz biliyor musunuz ? diye sordu. Dereköy’de Sığırtmaçoğlu’nun Yunan işbirlikçisi olduğunu belirtmektedir. Bu para orduya gidiyor dedi. astığı astık kestiği kestik bu kişilerin içinde bir kişi vardır ki bu farklıdır. Köyden “Ayşe” isimli bir kızla gizlice görüşmektedir. Bunlar Halil Ağa (Murtuna) (1880-1965) . Çocuğudur. Onlar geldiler. kara yağız genç bir delikanlıdır. Yüzbaşıyı karısının yanında yatakta vurmuş”. Evleri ve Yörük çadırlarını soymaya. Ailenin aslı Akkeçili yörüklerine dayanıp Antalya’nın “Murtuna” köyünden zamanında köye göç edip yerleşmişlerdir679. Yeğenleri Rıza ise iş hanı işletmektedir. ( 1851-1921) hanede kişi sayısı 9’dur. Annesi “Havva”. Rumi 1309 (M. Hane reisi “Kara Hüseyin Ağa” dır.Tahir Ağa (Murtuna)(1883-1946) ve kız kardeşi Makbule(Vasviye)(1887-?)’dir. Çakallar[Çamlıca] Köyü 677 Hafız Ali’den aktaran oğlu Hüseyin Türkmen 678 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 679 Hortunalı Hamit Efe araştırmasını 2001 yılında ilk defa ödev olarak yapan Yazıbaşı’lı öğrencim Didem Öz’ün araştırma notları. Hamit Efe’nin ailesi de köyün yerlilerindendir. 675 Ayşe Yay. Efe’nin iki erkek bir de kız kardeşi vardır. dedi. veren de. hem geri verdi. Başka paran var mı? Diye sordu. dedi. at yetiştiriciliği yapmakta ve İzmir-İkiçeşmelik’te iş hanı bulunmaktadır. Halk bu kişilere “Çalı Kakıcı” adını takmıştır678. Bu kişi Hortunalı Hamit Efe’dir. Bu arada bazı kişiler gizlice ve yavaş yavaş örgütlemelere başlarlar. Bu kişiler zaman zaman gizlice bölgeden Kuvay-ı Milliye için para ve silah toplarlar. çok iyi.1893) yılında o günkü adıyla Hortuna bugünkü adıyla Yazıbaşı’nda doğmuştur. Mezartaşında da ölüm tarihi 1338 yani 1922 yılı yazılıdır. Yunan işgaline karşı halkta pek tepki görülmez. Benim de içim ağladı. Ailenin ekonomik olarak günün koşullarına göre durumları oldukça iyidir. Başka birisi beş sarı lirası varmış. Celal Bayar. Rıza işgalde Yunanlar tarafından İzmir’den köye gelirken Seydiköy’de (Bugünkü Gaziemir) yolda at sırtında vurularak öldürülmüştür682. Ancak eli silahlı. Amcaoğulları “ORAL” soyadını kullanmaktadır. Orada bulunan herkes ağlıyordu. Toplayan üçünü aldı. Bilinmeyen Bir Kuva-yı Milliyeci: Bugün “Yazıbaşı” olan beldenin eski adı “Hortuna” köyüdür. Bazı kişiler iki-üç kişi birleşerek eşkıyalık yapmaya başlarlar. çok çevik. Hamit Efe. Daha sonra nişanlanırlar. Paranın nereye gideceğini öğrenince ağlıyordu. Üç tane sarı lira.44008491460) 2. halka zulmetmeye başlar. 676 108 . Toplayan da ağlıyor. 681 20 Mayıs 1321 tarihli Hortuna son Osmanlı nüfus sayım defterinde aile hane no: 70 ‘dir. Babası “Kara Hüseyin”dir681. İkisini geri verdi. Dedi ki gizli bir ordu kuruldu. boylu. Ertuğrul Mahallesi’nde ileride belediye başkanı olacak olan Molla İbrahim (TÖR) ve Giritli Aslan Mehmet ile görüşür.” Aynı tarihlerde Celal Bayar da “Galip Hoca” takma adı ve imam kıyafetiyle yöredeki örgütlemeyi sağlamaya çalışmaktadır. dedi. Hamit ( TC. Bu olaya şahit olan Mustafa Yoldaş. Ödemiş bölgesine geçiş böyle olur. gördüğü dayanışma manzarasını şöyle aktarmaktadır: “Koyu milliyeye (Kuva-yı Milliye) para toplamaya köydeyken676 şahit oldum. Halbuki kızı Hamdiye 1922 doğumludur.İşgalin başlamasıyla “işbirlikçiler” de ortaya çıkmaya başlamıştır675. Adam: -Yok. Gizli ordudaki adamları doyurmak için bu paraları topluyoruz. Köydeydim. Adam hem ağlıyor. Birisi çıkardı ağlayarak parayı verdi. Örneğin Perşembe günü Tepeköy pazarına gidenler yolda soyulur. atik. Ayrıca kadın kıyafetinde Özbey köyüne Hafız Ali’nin yanına gider. Kara Hüseyin’in Hortuna’da çiftçilikle özellikle hayvancılık. İki kişi gelmişler. Giritliler ve Mora muhacirleri ise daha önceden Yunanları tanıdıkları için endişelidirler. 682 “Rıza’yı vuran Seydiköy Yunan kumandanı Yüzbaşı’nın evini Hamit gece basmış. Vatanı ve sizi kurtarmak için çalışanlara veriyorsunuz bu parayı. Ben bu olaya tanık oldum. Adam aldığı üç sarı liranın bir tanesini geri verdi. Bir karı koca da vardı. Hamit 26 yaşında gözü pek. Yazıbaşı eski belediye başkanı Nihat Gönülal anlatımı. Karı kocadan para istediler.677 Yörede asayişsizlik kol gezmektedir. Molla İbrahim’in evinde kalır.

Hancıya sorar. Kemalpaşa Sinekköy'den (Bugünkü adı Yeşilköy) Yörük Hasan. . Aynı dönemde yörede dağa efeliğe çıkan başka kişiler de vardır. Tabii Yunanla işbirliği içinde olanlar da Efe’nin hıncından nasibini alır. Eğer birden fazla ise ardı ardına dizer tek mavzer kurşunu ile vururduk. Hamit Efe’nin bir kişiyi öldürmesi için Yunan veya yerli işbirlikçi Rum olması yeterlidir. alım yaptığı tütün parasını yanında taşımaz. Eğer cavur öldürmek günah ise Allah bizi affetsin” derdi. Çakırbeyli’den Piç Ali. Aynı günlerde Hamit’in babası da sattığı tütünün parasını evinde tutmaktadır. Mahkeme başkanı Hamit Efe. Aile.Hamit Yılmaz Oral anlatımı 686 Aktaran: Salih Tünaydın 687 “Hamit’in maiyeti vardı. Hamit Efe devamlı olarak Karakuyu. Tütün tüccarlığı yapan yerli bir Rum vardır. Çünkü bunlar hem uzaktan akraba ve hem de çocukluk arkadaşlarıdır. İşgal sırasında Hamit’in ailesi evlerine Fransız bayrağı çekerek Fransız tebaasına geçmişlerdir. Ayşe’ye o kadar bağlıdır ki haftalarca mezarının başında geceleri yatar683. Karakuyu’dan Abdurrahman'ın Mecit (Buruncuk). ortamdan yararlanarak kendi çıkarlarına göre hareket ettiklerini 683 684 Nihat Gönülal anlatımı Şevket Önder’in aktarımı 685 Yazıbaşı eski belediye başkanı İbrahim Cinkılıç’ın halası. Ancak yaptığımız araştırmalarda bu kişilerin halka kötü davrandıklarını. askerlerin iki kişi olduğunu ve Özbey köyüne doğru gittiklerini söyler. Hancı atını Yunan askerlerinin beğenip aldığını. Karakızlar’dan Çete Osman’dı692. Hamit. Hamit gece baskınları yapardı. Hamit Efe dağa çıkarken ilginç bir yola başvurur. ilk önce arkadaşı Ethem ile babasının evini basar. Bu nedenle Yunan işgal kuvvetlerinin baskı ve zulmünden kurtulurlar690. Atını o günün usulü gereğince bugünkü Esenler çarşısının bulunduğu yerdeki hana bağlar. Yunan Jandarması gece dışarı çıkamazdı. 690 Hamit Yılmaz Oral aktarımı 691 Gani Özkan’ın anlatımı 692 Saniye Uçar’ın anlatımı 109 . Hatta bazı Türk aileler direnişin sembolü olarak yeni doğan çocuklarına “Hamit” adını verir.Ne var ki çift evlenemez. Tüccar Rum’un parasını aldığı gibi babasının parasını da alır. İlginç olan tarafı ise yakaladıkları her Rum’u ve Yunan askerini hemen orada mahkeme etmesidir. Ancak ailesi sana vereceğiz diye kandırırlar. kendisinin de bir şey diyemediğini. Ama adı duyulur. Çarşıda işi bitince hana atını almaya gelir .Ancak atı yoktur. Çapak köyünden Ethem Ağa (Cin). Rum. “Hamit geliyor!” sözü Yunan askerleri ve yerli Rumların artık korkması için yetmektedir. Bu paralarla silah ve mermi alır. O da Yunan işgaline tepkili birkaç çocukluk arkadaşı ile birlikte dağa çıkar687. Ferda’yı Karaot köyüne kaçırır684. İşte Hamit Efe efsanesi böyle başlar ve Efe dağdan inmez. Kendisi artık Yunanların aradığı ve öldürecekleri biridir. Hamit Efe yeğeni Rıza’nın da Yunan askeri tarafından vurulmasından sonra gerek baskın yaptığı Yunan karakollarındaki Yunan askerlerini ve gerekse gördüğü. Çalılıklarda gece yatarlardı”. Onları orada öldürür. Hamit gençliğin verdiği heyecanla Çakaloğlu hanından aldığı bir atla arkalarından koşar. Özbey tarafında bulunan “Uyuzdere” mevkiinde iki Yunan askerine yetişir. Helvacı ve Dağkızılca köylerinde kurulan Yunan karakollarına baskınlar düzenler ve Yunanların belası haline gelir688. Parası Hamit’in babası Kara Hüseyin’de emanet olarak durmaktadır. Bir gün Tepeköy’e atıyla gelir. Hamit’i aynı köyden “Ferda” adlı kızla nişanlar. “Babam Ethem bana “Oğlum Hamit ile beraber belki 100 Yunan askerini vurduk. İlk sorusu “Ülen size Yunan toprakları dar mı geldi? Burada topraklarımızda ne işiniz var?”dır. Ferda da daha sonraları bir subayla evlenecektir685. infazcı ise Küçük Mehmet’tir. Ama vermezler. Çünkü Ayşe hastalık sonucu (verem) vefat eder. Bu konudaki infazların yüzlerce olduğu söylenmektedir. yardımcısı ise Çapak’tan Ethem Ağa (Cin). Ancak bu sayı sürekli olarak 3-5 kişiyi geçmez. Anlatan Ali Cin. Tabi her mahkeme idam cezası ile sonuçlanır ve hemen infaz edilir. Atını geri alır686. Kara Yusuf oğlu kır bekçisi Raşit(Öz). Yanına da çevre köylerden bazı kişiler katılır. Hüseyin Çetin 688 Mehmet Taşkın. İlk efelik parasını böyle oluşturmuştur. Bu adamlarından en çok Küçük Mehmet ile Ethem Ağa’ya güvenmektedir. gösterişli beyaz bir atı vardır. işbirlikçi yerli Rumları acımasızca vurmuştur689. Hamit’in Dağa Çıkması: İşgal günlerinde Hortunalı Hamit’in çok iyi koşan. Hamit Efe çetesinin başlıca elemanları Hortuna’dan Küçük Mehmet (Küçük ). Ayşe Yay ve Saipler’den İsmail Baykal’ın anlatımı 689 . Bozköy’den Kara Ahmet (Yiğit)691.

Topçunun Süleman (Süleymanige – Macır Süleyman). Yunan işbirlikçisi (Hortuna’dan) Arif Kahya tarafından takip edilmekte ve devamlı Yunan karakoluna bilgi verilmektedir696. Halk arasında “Çalı Kakıcı” olarak adlandırılan ve nefretle anılan bu kişiler. Yaralı vaziyette Torbalı’ya kaçarak daha önce aile ahbabı olduğu sanılan sarışın bir kadının evinde (Burunsuz Esma lakaplı) iyileşinceye kadar sığınmış ve iyileşince tekrar grubunu toplayarak dağlara dönmüştür. kendi çetesini kurar.öğreniyoruz. 697 Nazlı(Nazife) Hanım’ın yeğeni İzzet Bulut’un anlatımı. nişanlı olmasına rağmen Nazlı’yı kaçırmış ve onunla evlenmiştir. Bu durum halk arasında daha da çok sevilmesine neden olmaktadır698. Sözlü Anlatımlarda Hamit Efe Hamit Efe hakkında ancak anlatılanlardan derleyebildiğimiz birkaç olayı aktaralım: Hamit Efe. Canlı’dan Çolak Ali. Uladı’dan yaman Veli. Oradan da kaçması kolay olmuştur. o günlerde kendi başlarına buyruk hareket etmekte. Bekir Çavuş. bir gün ağabeyi Halil Ağa’nın Hortuna’daki kahvesinde otururken. köy Yunan askerleri tarafından basılmış. Yine bir gün Çapak’ta Ethem Ağa’nın kahvesinde otururken etrafı Yunan askeri sarar. 699 İbrahim Özkan’ın aktarması. Köy zaman zaman Yunan askeri tarafından kuşatılmakta. Tabi bu durum ününün iyicene artmasına neden olur. bu arada Dağtekke köyünde gördüğü “Nazlı” (Nazife) kadın ile evlenmiştir. Yeğeni Rıza’nın intikamını Rıza’nın vurulduğu yerdeki Seydiköy Yunan karakol komutanı yüzbaşının gece evini basarak. Efe evden atla çıkarak kaçmaya çalışmış. İsmail Kölemen. bu olaydan sonra “Çalı Kakıcılar”la yolunu ayırır. Ancak bir süre sonra. Hamit Akarsu’nun anlatımları 694 Ali Özüzeybek’in anlatımı 695 Anlatan: Gökoğlan’ın torunu Kemal Dağdeviren 696 Anlatan: Salih Tünaydın. atlı bir Yunan askeri gelir ve Hamit Efe’yi tanımaz. Kızalcaköy (Kızılcaova) Kadir Çiftçigediği’nden Abdül. Hamit Efe. Kahveye giren asker orada bulunanlara Hamit Efe’yi sorunca yanıt “atını alan adam” olur. Özellikle giydiği İngiliz külot pantolonun iç ve dış kısmında aynı subaylar gibi kırmızı şeritler olması dikkat çekicidir699. yeğenini öldürteni karısının yanında öldürerek alır. Bu arada Hamit. Hemen ortada bulunan masa üzerine zıplar. Atın teri soğuyuncaya kadar gezdirilmesi lazımdır. Bu yüzden halk arasında lakabı “Yıldırım”dır700. Hamit ilk önceleri bu çetelerle beraber hareket etmektedir694. Bayındır Karaveliler köyünden Karadiş. ceket pantolon giydiğidir. Oradan da yaklaşık olarak üç metre yükseklikteki çatıya çıkan tavan deliğine çıkar. Hamit Efe’nin bu evlilikten Hamdiye isimli bir kız çocuğu dünyaya gelmiştir. ancak sağ sırtından mavzer kurşunu almıştır. Bayındır Arıkbaşı köyünden(Eski adı Çerkezler) İlyas. Anlatımlara göre Nazlı. Nif Dağı. Atı terlidir. Mahmut Dağı ve en çok Karakızlar köyü sınırları içinde bulunan “Kurupınar” mevkiinde konaklamış. Hamit Efe o köyden evli olduğu için zaman zaman Dağtekke’ de kalmaktadır. Hamit Efe. Şükrü Aydın. Efe özellikle Cuma günleri değişik köylerde Cuma namazını kılmakta. “Çalı Kakıcılar”ın halka yaptığı işkence ve zulüm Hamit Efe’nin tepkisine neden olur. 698 Gani Zafer Öncel ve İsmail Acar’ın anlatımları. Tire Bülbüldere köyünden Uşaklı İsmail’i verebiliriz: Muammer Şahin. Hamit’in kavuşamadığı yavuklusu Ayşe’ye çok benzediğinden Hamit bir görüşte Nazlı’ya aşık olmuş. Bardağı taşıran son olay ise Ormanköy’de (Çengele) Gökoğlan isimli kişinin evinin basılması ve Gökoğlan’ın parasını almak için dayak. Yunan askerlerinin eli yine boş kalmıştır. kızgın zeytin yağı ile vücudu dağlama gibi çeşitli işkencelerin uygulanmasıdır695. Dikkatimizi çeken bir konu da Hamit Efe’nin otantik Efe elbiselerini giymediği. “Babam Hamit için yüzbaşı veya binbaşı olduğunu söylerdi”. Efe hemen “atı ben gezdireyim” deyip askerin atını alır ve onu kahveye gönderir. Kahvenin normal çıkış kapısından çıkanlar hemen yakalanacaktır. bıçak ve çakılar da dahil olmak üzere tüm kesici ve delici aletler toplanmaktadır. çatışma çıkmış. Hamit Efe’nin Nazlı'nın oturduğu Dağtekke köyündeki eve geldiği bir gün. hali vakti iyi olanlardan zoraki de olsa para toplamakta ve bu paralarla hem adamlarına bakmakta hem de durumu iyi olmayanlara aynı Ödemişli Çakıcı Efe gibi dağıtmaktadır. ceplerini doldurmaktadırlar693. Anlatan Kemal Kurucu 700 Mehmet Yıldırım’ın anlatımı ve Cevat Şen’in aktarımı 110 . Osmanlardan Ateş İbrahim. Efe çok çevik ve akıllı bir adamdır. 693 Bu “Çalı Kakıcı”lara örnek olarak Bayındır Keçiköy'den (Bugünkü Balcılar Köyü) Kabakdelen. sokağa çıkma yasağı konularak sıkı aramadan geçirilmekte. Bu evliliğin ardından çift Dağtekke köyüne yerleşmiştir697. Kavakalan’dan (Çınardibi) Korucu Ali (İbarhim oğlu).

O yıllarda çocuk olan 1331 doğumlu Zehra Ak’ın anlatımında Hamit Efe ve çetesinin “adil, namuslu, iyilikten yana, gözükara” tavırları ön plana çıkmaktadır: “Ben Yoğurtçular’danım.Ayrancı Ahmet benim kardeşim. Hamit ile birlikti. Çok Yunan öldürdüler. Anamgil Rumlara tütün kırmaya gelirdi. Ben çocuğum. Tütün kırdıran Rum kadının üç kızını dağa kaldırmışlar. Bu Rum kadın Hamit’ten yardım istedi. Hamit namussuzları sevmezdi. Hamit bu kadına yardım etti. Kızlarını buldu. Çeştiman tepesi deriz. Orada Yunanlar gelirken önlerine geçmişler. İyiliğe çok iyiydiler. Çoluğun çocuğun aç mı? Yardım ederlerdi. Öyle dövelim ,çarpalım, para alalım demezlerdi. Sen fakirsin, sana yardım ederlerdi. Fakirleri kollarlardı. Hem abim hem Hamit kabadayı idi. Bunlar hiç kimseden korkmazdı. Hiç kimseden yılmazdı. Zenginden alıp fakire verirlerdi. Burada biri vardı. Adamı tarlada işlettirmişler. Çalıştırmışlar. Parasını vermiyorlar. Yakasını bir tuttular. Sen bu adamın parasını verecek misin yoksa vermeyecek misin? Aman aman vereceğim. Hemen gitmiş getirip gelmiş”. Hamit’i bizzat gören ve onunla çalışan Gani Özkan onunla yaşadıklarını ve o günleri duygulanarak anlatmaktadır: “Yunan geldiğinde iki tokadını yedim. İki asker gelmişti. Yumurta ( avra) istedi. Yok deyince dövdü. Baba Çanakkale’de kalmış. Fakirdik. Hamit gece çalışırdı. Bilirim. Ben Hamit Efe’ye yemek götürürdüm. Kavağın yanına. Kuyulu tarlaya. Yanında beş altı kişi vardı.Halamızın kocası Ahmet dayı adamı idi. Basacakları Yunan karakollarını Ahmet dayıya söylerdi. Hamit’le üç dört sefer görüştüm. İyi bir adamdı. Lafı doğru biriydi. Çalı kakıcı değildi. Çalı kakıcı olsa belli olur. Bir gün iki günde belli olur. Dediği sözü yerine getiren bir adamdı. Çok çevik, atik , gözü karaydı. “Hamit vuruldu” diye zaman zaman yaygara çıkarırlardı. Yunan tarafı mahsus yapardı.Biz tedbir aldık. Akşam, gece gece buluşmak, gece gece konuşmak gibi. Helal hoş olsun. Ekmek götürürdüm. Onun işi Yunan’laydı. Kavağın olduğu yere, Fetrek çayının olduğu yere gelirdi. Biz hangi gün, hangi saatte geleceğini bilirdik. Bize falan yere ekmek getirin diye haber yollardı. Atla gelirdi. Beyaz bir at. Ben o zamanlar 14-15 yaşlarındaydım. Yunan’la çarpışması el altından duyulurdu. Akşamları kongre olduğunda duyulurdu. Gündüz Yunan gelirdi. Akşam evlerde toplanırdık. Toplantılarda Yunan’ı yeneceğimizi konuşurduk. Toplantılarda 5-10 kişi olurduk. Her toplantıyı farklı evlerde yapardık. Her gün aynı evde olursa öte yandan yolu bekler. Yunan tarafı seni kıvırır. (Vurma anlamında) Yunan’a bilgi verenler de vardı. Hamit’le olanlar da bilinirdi. Hamit, Kuvvacı’ydı. Bana birkaç sefer talimat verdi. Şunu şu kişiye götür. Şunu şuna söyle derdi. Görüşmeye genellikle yalnız giderdim. Silahsız, boş gitmezdik. Benim nüfusum geç alındı. Ben nüfusumun çıktığını biliyorum. Köyde 2-3 kişi Hamit’ten talimat alırdı. Kalabalık olmazdı. Gece yanına giden ben, büyük kardeşim İbrahim, Kara Ahmet, Has Ahmet. Önce Kara Ahmet’ten aldığımız talimatla giderdik. Aldığımız talimatı verirdik. Bugün dahi bu yaşımda ülke o günleri yaşasa aynı şekilde talimat alsak giderim”. Hamit Efe’ye Yataklık Edenler: Yukarıdaki anlatımdan da anlaşılacağı gibi Hamit Efe’nin çeşitli köylerde zaman zaman sığındığı “yatak” tabir edilen adamları vardır. Bu yataklardan tespit edebildiklerimiz: Buca Karacaağaç köyünden Deli Hüseyin (Uysal), Demirci Köyden Hacı Fettah, Yoğurtçular köyünden Ayrancı Mehmet701, Doğancılar’dan Avcıoğlu, Dirmil köyünden Karaoğlanların Ali Molla702, Çengele köyünden Gacarlardan Hamza Ali Ağa703, Helvacı köyden Sürsalan Cemali704. Çete dağda bulunduğu sırada yiyecek ve para yönünden en büyük desteği yörük çadırlarından görmektedirler. Anladığımız kadarı ile Hamit Efe, bir dönem Ödemiş havalisinde efelik yapan 1911 yılında Osmanlı tarafından vurularak öldürülen Çakıcı Mehmet Efe’nin izlediği yolu izlemiştir. Taktikleri ve yaptıkları bunu göstermektedir. Adeta bölgede yeni bir “Çakıcı” olmuştur. Tabii tek farkla. Çakıcı, Osmanlı’ya karşı direnmiş; Hamit Efe ise işgalci Yunan’a karşı. Kendi köyüne geldiği zamanlarda arkadaşları Bekçi Raşit (Öz) ve Küçük Mehmet705 , Fevzi’nin İbrahim , Katil Cemal’den ve Gök Mehmet (Ekeren) ten yardım görür; ekmek, yemek ve haber alır. Dağtekke köyünden Şahlı lakabıyla tanınan Mustafa (Şahin) çetenin parasını teslim ettiği kişidir706. Yine aynı köyden kaynı Kırlı İbrahim (Bulut) de yataklardan biridir.
701

Zehra Ak’ın anlatımı Osman Sözen’in n aktarması 703 Benim babaannemin babası 704 Peker Sürsalan’ın anlatımı 705 Fevzi Küçük’ün aktarımı 706 Nihat Gönülal’ın aktarımı
702

111

O yıllarda Yazıbaşı’nda “Üç Oluk” çeşmesinde bulunan içi oyuk büyük bir dut ağacı vardır. (Bugün ne yazık ki bu dut ağacı ortadan kaldırılmıştır) Ekmek, yemek ve mermiler bir çıkın içinde burada dutun içine iple sarkıtılır. Efe bu çıkını buradan adamlarına aldırır. Yataklardan bir kısmı Yunan istihbaratına yakalanınca Çapaktan Ethem Ağa, Bekçi Raşit ve Kır bekçisi Mehmet hakkında Atina’daki esir kampına sürgün kararı çıkar. Bu sürgün Karakızlar'dan hem Efelerle hem de Yunan’la işbirliği halinde olan Derelilerden Ali Bey olarak adlandırılan kişinin araya girmesi ile önlenir. Ancak Ali Bey daha sonraları Hamit Efe’nin vurulmasında rol oynayacaktır. Bunun bedelini de canı ile ödemiştir. Efe’nin Yeniköy’deki yatakları da Mustafa Ali Filiz ve Ali Kutlu’dur. Kendisini Yeniköy'ün altında bulunan değirmen tarafındaki tarlasının kenarındaki kür (Ahıdudu) ormanlarında çok gizlemiş , yemek ve diğer ihtiyaçlarını karşılamışlardır707. Hamit’in yatakları istihbarat konusunda da Efe’ye yardımcı olmuşlar, onun baskınlarında rol almışlar ve bedelini de ödemek zorunda kalmışlardır. 1328 doğumlu Sabri Fidan şahit olduklarını şöyle anlatmaktadır: “Ben çocuktum. Pehlivan Mustafa domuz öldürür, Yunanlara verirdi. Kovayla süt getirir, verirdi. Onlarla birlik görünürdü. Ama Hamit’in adamıydı. Bizim babalık Hamit’e bilgi toplardı. İstihbarat toplardı. Çelik İbrahim ile Pehlivan Mustafa ve Hamit Yunan karakolunu arkadaşları ile beraber gece bastı. Kapıdaki Yunan jandarmasını öldürdüler. Müsademeyi biz duyuyorduk708. Pehlivan Mustafa benim babalık olur. Babalığı tanımışlar. Ama emin değiller. Cenazeyi ayağı ile kaktırmış. Bunu görünce babalığı yakaladılar. Babalık Atina’ya sürgün edildi. Esir değişiminde geldi709”. Efelerin gerek işgalci Yunan’a ve gerekse işbirlikçi Rum ve Türklere karşı acımasız tutumu bölgede sevilmelerine ve saklanmalarında yardımcı olunmasını sağlar. Efenin düşmana karşı bu direnişleri bölgede de Kuvay-ı Milliye’nin doğmasına neden olmuştur. Aydınlı Yörük Ali Efe bir gün Hortuna’ya gelerek bekçi Raşit ve ceştuman710 Hüseyin’i bulur, Kuvva-yı Milliye’yi anlatır. Efelere yardım edilmesi gerektiğini ve çete savaşları yapılmasını anlatır. Halkın çoğunluğu Kuvva-yı Milliye’ye ve Efelere yardımcı olmuştur. Efeler kimi zaman birbirlerine düşmüşler kimi zaman da direnişe katılmayan halka eziyet etmişlerdir. Yörük Ali, Hamit Efe’ye başının sıkıştığında kendisine sığınması için açık kapı bırakır. Nitekim 1921-2(?) yılında Hamit Efe, bir ara bu dağlarda barınamayacağını anlayınca, Yörük Ali’nin yanına gider711. Birkaç ay orada kalır. Hatta Yörük Ali grubunda yer alan Sökeli Cafer ve adamları ile birlikte Selçuk –Çamlık’taki Yunan karakolunu basarlar. Çatışma gün boyu sürer. Sökeli Cafer burada yaralanır. Ama grup İtalyan işgal bölgesine çekilerek, yardıma gelen Yunan askerleri tarafından yok edilmekten kurtulur. Yörük Ali bu bölgedeki bazı operasyonları Hamit’e havale etmektedir.712 Para için kandırılan adamlarından Piç Ali ve Yörük Hasan, Dirmilli Ahmet Çavuş ,Aydın bölgesine sığınan Efe’nin yanına gider. Yörük Ali gelen adamlardan huylanır ve durumdan şüphelenir. Gelen adamları vurdurmak ister. Ama Hamit Efe arkadaşlarına kanar. Kendi mıntıkasına dönmek ister. Yörük Ali yanına sağlam adamlarından birkaç kişi vermek ister. Efe bunu korkaklık olarak değerlendirip kabul etmez. Tekrar Akkaya’ya döner. Fakat Efe aşırı cesaret ve tedbirsizliğini hayatı ile ödeyecektir713. Hamit Efe bir gün köyü Hortuna’ya arkadaşları ile geldiğinde Üç Oluk (Koca Çeşme) önünde Yunan jandarmalarıyla karşılaşır. Jandarmalarla çete arasında çatışma çıkar. Efe’nin kendisine yeni katılan bir arkadaşı (Sezai) ölür714. Hamit Efe Yunan jandarmalarından altı tanesini öldürür ve kafalarını kesip Hortuna’daki Yunan karakolunun bahçesine atar. Karakol derhal kapatılır. Hamit Efe’ye mermi temin eden kişi kendi köylüsü İbrahim Özcan’dır. Efe, İbrahim’e para verir, mermi aldırır.

707 708

Mustafa Ali Filiz’in oğlunun anlatımı Aynı olay başka bir tanık tarafından da anlatılmıştır.Bakınız BÖKE Pelin, İzmir 1919-1922 Tanıklar, İstanbul, 2006, s. 121, İbrahim Kozan anlatımı 709 Yunanlıların Türkleri Atina’ya sürgün için bakınız, , SARISIR Dr. Serdar, Demoğrafik Oyun Sürgün (1919-1922, İstanbul, 2006, s.275,276,277,297 710 Eskiden köy bekçilerine ceştuman denirdi. 711 Abdurrahman Şentürk , Rıza Oral aktarımı
712 713

Abdullah Fırat aktarımı

Hamit Yılmaz Oral anlatımı 714 Mustafa Filiz’in anlatımı

112

Efe yine bir gün köye geldiğinde Yunanlar tarafından sıkıştırılır, ama kadın kıyafeti giyerek buradan da kurtulur. Efe’nin en çok şehir merkezine geldiğinde yaptığı gizleme kadın kıyafetine girmedir715. Bu arada Yunan işgal komutanlığı Hamit Efe’nin kellesini getirene bir torba (300) altın ödül verileceğini ilan eder. Hamit’in başına ödül konulmuştur, ama iddia üzerine Karakuyu ve Helvacı Yunan karakolunu basarak 12 adet jandarma mavzerini köye getirmiştir. Efelerin dağda barınmalarının bir yolu da kendilerini gizleyen ve yardım edenlerle beraber halkın elini ekonomik yönden tutmalarıdır. Hatta bir gece Ertuğrul kahvesini adamları ile basarlar. Halktan para toplarlar. Toplanan kişilerin içinde Yunan kuvvetleri ile işbirliği içinde olan Giritlilerden “Süvari Hasan716” adlı kişiyi Yunanlılarla düşüp kalktığı için herkesin ortasında döver. Onurunu kırar. Amaç göz korkutmadır717. Grup çekilirken havaya üç el ateş eder. Bir süre sonra Yunan devriyesi gelir. Ertuğrul mahalle muhtarı “Kara Mustafa718” adlı kişidir. Devriyelere hitaben “Aradığınız adam Hamit Efe şu tarafa gitti. İşte o tarafta. Gidin yakalayın. Yarın bizi sıkıştırmayın” der. Hamit Efe ismi Yunan askeri için korkulu rüyadır. Devriyeler tekrar geri dönerler. Efe topladığı paralardan bir kısmını da Kuva-yı Milliye’ye göndermektedir. Bu konuda da Aydın Kuva-yı Milliye Komutanlığına “kendine topluyor” diye şikayet yapılır. Söke’de bulunan Aydın Kuva-yı Milliye Komutanlığına bağlı 12. Kol olarak adlandırılan gruptan birisi gizlice teftişe gönderilir. Şikayet doğru değildir. Toplanan paraların bir kısmı Aydın Kuva-yı Milliye Komutanlığına gitmektedir. Paranın artanı ise Dağtekke’den Şahlı’da (Mustafa Şahin) kalmaktadır. Öldükten sonrada parasının onda kaldığı ve bu para ile Şahlı’nın Torbalı’da bugünkü Alpkent’in kurulduğu yer olan yerde 73 dekar arazi ve Tepeköy merkezde ev ve dükkanlar aldığı yaşlılar tarafından aktarılmıştır719. Özellikle Yazıbaşı eski belediye başkanı Nihat Gönülal bu konuyu bizzat Şahlı ile görüştüğünü, Şahlı’nın ,Hamit Efe’nin parasının kendinde kaldığını söylediğini aktarmaktadır. Efe zaman zaman “Alyanak” lakabı ile bilinen Burunsuzlardan bir kadınla (Burunsuz Esma) görüşmektedir. Bu genç kızla görüştüğü Yunan tarafınca öğrenilir. Kızın evi gizlice takibe alınır. Bir gece kızın evine geldiğinde, ev Yunan askerleri tarafından basılır. Hamit Efe burada yaralanır. Ama çok sevdiği atını bırakarak kaçar. At güzel olduğu için Yunan işgal komutanı yüzbaşı atı beğenir ve kendisi binmeye başlar. Yunan merkez komutanı yüzbaşıya haber gönderir. “Atıma iyi baksın. Yoksa onu temizlerim. Falan gün, falan yerde kendisini namlumdan geçirdim. Ancak atım zarar göreceği için dokunmadım. Hayvanın hatırına kendisini bağışladım” der. Yunan yüzbaşısı kendisine iletilen yeri ve zamanı hatırlar. Olay doğrudur. Hemen istavroz çıkartır. Ucuz kurtulmuştur. Bu yüzbaşı ileride Efe’ye olan saygısından dolayı Efe’nin cesedine kötü muamele edilmesini engelleyen kişi olacaktır. Çünkü Hamit Efe “kahraman düşman”dır. Hamit Efenin Vurulması: 1922 yılı başlarında Efe’nin başı için para ödülü (300 altın )konur. İkili oynayan Karakızlar'dan Ali Bey, Hamit Efe’nin yanında bulunan adamlarını para ile kandırır720. Çünkü Ali Bey Yunan askerleri tarafından da iki taraflı olduğu öğrenilmiş ve sıkıştırılmaktadır. Bu arada Efe’nin adamlarından olan Piç Ali ve Yörük Hasan, Efe’nin en sevmediği iş olan vurgun ve talancılığa başlamışlardır. Hatta Efe adına oradan, buradan para almaya çalışmışlar, kendilerinin de ortamdan yararlanarak ceplerini doldurmaya başladıkları görülmeye başlamıştır. Hamit Efe’ nin en çok zıt gittiği durumlardan biri de bu tür olaylardır ve bu konuyu hiç affetmemektedir. Bu arada Yunan askerleri Çakırbeyli’deki Piç Ali’nin evini basarak babasını ve kardeşini hapse atarlar,onlara eziyet ederler. Piç Ali’ye de gizliden haber gönderirler. Eğer babası ve kardeşini kurtarmak istiyorsa “Efe’yi namludan geçirmesi” yani “kancıklaması” gerekmektedir. Zaten para ödülü de konmuştur. Eğer Piç Ali, Hamit Efe’yi vurursa hem yakınları kurtulacak hem para ödülü sahibi olacak hem de Efe’yi vurduğu için ucuz kahraman olacaktır. Sinekköylü Yörük Hasan ise Cumalıköy’den ve etraf köylerden Hamit Efe’nin haberi olmadan para toplamaktadır. Bu olay duyulunca kendisi korkuya kapılıyor. Eğer kendisi Hamit Efe’yi öldürmese Efe bu tip adamları affetmemektedir.. Ondan dolayı Piç Ali ile birlikte hareket ediyor. Karakızlar’dan Ali Bey açısından ise durum malum. Epey sıkıştırılmış. Rahatlamak istiyor.
715 716

Enver Aydın’ın anlatımı Aile soyadları CAMBAZLAR 717 Salih Tünaydın’ın anlatımı 718 Aile soyadları AŞICI 719 Babam derdi ki “Şahlı Dayı dört ağaç zeytin, sekiz keçi ile bu yerleri alamaz”. Ali Cin 720 Osman Sözen’in aktarması

113

Gelen geçen Hamit Zeybek ölmüş desinler” Cenaze namazının Torbalı Camii’nde kılındığını ve hatta cenazesine gelir diye diğer zeybek arkadaşları için mezarlık ve çevresinde Yunan askerlerinin pusu kurduğunu . Hamit Akarsu anlatımı 723 Sabri Fidan’ın anlatımı 724 Osman Sözen’in anlatımı 725 Mehmet Taşgın’ın anlatımı. Torbalı Camisinde ezanlar okunur. bunu duyan yakın arkadaşları ve adamlarının cenazeye gelemediklerini yakınlarından öğrenmiş bulunmaktayız.. Civar köylerden de bu tür haberler 721 722 Osman Sözen’in aktarması “Mezar açıldı. Kıyafet ve ad değişikliği yapar. Ölümcül kurşunu kafasından yemiştir. Köyler basılır. Yörük Hasan ve Piç Ali. Bu yangından Ahmetli gibi yol üzerinde bulunan köyler de nasibini alır. Amaç halkın maneviyatını kırmaktır. Kabrimi yol içine koysunlar. 300 altınlık ödülü Piç Ali alır. Ölüye herkes vurur . Seyit Kahya’nın yeğeni İslam Özen’in aktarması 726 Necati Akkoç ‘tan derlenmiştir. Suyumu koyun……”726 Annesinin “unutman” diye tembihleyerek söylediği türkü ise uzun yıllar geçmesine rağmen Saniye Uçar’ın hafızasından silinmemiş: “Kabrimi derin kazın bol olsun. 1922 yılı ilkbaharında ( 1 Mart1338 (1922) Karakızlar köyündeki Akkaya mevkiindeki bir sığınakta pantolonunun söküğünü yamarken adamları Sinekköylü Yörük Hasan ve Piç Ali tarafından öldürülür. Necati Akkoç’tan derlediğimiz bir ağıtta şunlar denmektedir: “Zeytinin dalında tabakam kaldı. Efe’nin cesedi Piç Ali ve Yunan askerleri tarafından önce katır sırtında Sinekköy’e getirilir. sözde “kaza kurşunu” ile Efe’yi vurmuşlardır. oyuna getirildiğini daha doğrusu satıldığını anlamıştır. Arkadaşları ancak 1939 yılındaki köyüne nakil törenine katılabilmişlerdir 728. Ağır yaralıdır.Hamit Efe’nin saatini ve tabancasını ganimet gibi üzerinden almak ister. sümbül bol olsun.. İşgalin Sona Ermesi ve Acı Olaylar: Afyon cephesinin bozulduğu ve geri çekilme olayı Torbalı’da çabuk duyulur730.Kafatasında kurşun deliği vardı”. Yunan askerleri Türklerin maneviyatını kırmak için Hamit Efe’nin cesedini bütün Torbalı’da dolaştırdıktan sonra Yunan karakolunun önüne getirirler724. Orada bulunan eski bir öküz arabasıyla da önce Dağkızılca’ya oradan da Karakuyu köyüne gezdirilerek ardından Torbalı’ya getirilir723.Vatanı için savaşanlar kahraman insanlardır. Tabii babası ve kardeşi de hapisten salınır. diğer adamlarının bulunmadığı bir sırada mavzerle atış talimi yapar görünerek. Halk. Etrafı lale.Hamit Efe’nin vurulmasından sonra bölge diğer çalıkakıcı çetelerin talanına maruz kalır.Hortunalı Hamit Efe.. Yerli Rumlar başlarına gelecekleri bildiğinden bulundukları yerleri Yunanistan’a kaçmak için terk ederler731. 727 İslam Özen .diriyken neredeydiniz?”der ve Kuyucu Şerif’i orada döver725. Hatta Kuyucu Şerif . Yunan’a teslim etmeyin” olur721. Aydın bölgesinden geri çekilen 18. Bunu gören Yunan yüzbaşı (Kendisini daha önce atından dolayı bağışladığı kişi) tepki göstererek :”Çok ayıp ettiniz. Mehmet Tekin anlatımı 728 Hamit Akarsu’nun anlatımı 729 730 Durmuş Dayan aktarımı Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 731 Mehmet Taşgın’ın anlatımı 114 . tekme – tokat vurulur ve küfredilir. İlk ateş edenin Piç Ali olduğu söylenmektedir. Burada Kuyucu Şerif (Koyuncu lakaplı) ve Hortuna’dan Arif Kahya tarafından Hamit’in cesedine eziyet yapılır.722 Efe son nefesinde. vatanı için savaştı. Efe hemen ölmez. İzmir’e yerleşir.Yunan Süvari Alayı geçtiği köyleri ateşe vermektedir. Hamit’imin bıyıkları kana boyandı. insanlar sırf para için öldürülür729. Kendisini vuranlara son sözü ise “Erkekseniz beni öldürün. Seferihisarlı Ahmet (Dönmez) ve Fevzi Çavuş (Tekin) tarafından toprağa verilir727. Hamit Efe’nin vurulduğu etrafta hemen duyulur. Cenazesi Seyit Kahya (Özen). Hamit Efe için ağıtlar ve türküler yakılır.o. binlerce yıllık geleneklere uyarak Efe’nin yasını tutmaktadır. Yörük Hasan ise kaçar. Piç Ali ise ucuz kahramanlık ve Yunan’a yalakalık peşindedir.

Halk tekrar dağlara sığınır. daha doğrusu katliam yaparak yakmaktadır745. kan ve gözyaşı biçilecektir. Mesela Arıkbaş733ı. Bu kişilerden örnek vermek gerekirse Karakuyu köyünden Kahveci kızı739 Helvacı dağında yakalanır.Süvari Alayı ise Sağlık yönünden Yörük Ali Efe grubu ile takip harekatında görevlidir. Bize anlatılanlara göre Yunan kuvvetleri her fırsatta bulunduğu noktayı tutmaya çalışmış. Albay Çolak İbrahim Bey komutasındaki 3. Treni terk edenler Arapkahve ve Kaplancık tarafından İzmir’e doğru kaçmaya başlar743. Burası da yağmadan payını alır. Torbalı ve köylerinde bulunan Rumlar da kaçmaya başlarlar. İsmet Aşıcı aktarımı 743 Ahmet Aktaş’ın aktarımı 744 İhsan Sevinç aktarımı 745 Ahmet Aktaş’ın aktarımı 115 . Yangını söndürmek isteyenlerden birisi genç biri kadın olmak üzere öldürmeler başlar. Artık savaş hukuku ve merhamet sadece sözlükte kalmıştır. Albay Çolak İbrahim’in alayı ise Arslanlar tarafına gelir. Özellikle bu bölgede acımasızca davrananlar kendilerini tanıyan kişilerce acımasızca katledilecektir. Şirince treni ise Gurgur dağından Ahmet Müfit742 Beyi’n açtığı top ateşi ile havaya uçurulur. Nitekim özellikle Girit’ten aileleri Rumların katliamına uğramış ve bir yolunu bulup Anadolu’ya mülteci olarak sığınmış kişilerden bazıları (Aslan Mehmet. Aile soyadı ÖZÇAKIR. Yunan işgal komutanlığının şu an Alpkent sitesi yakınındaki malzeme ve silah deposu Rumca bildiği için Giritli Deli Hüseyin’e teslim edilir744. Çırpıköy. Ertuğrul'dan Deveci Salih (Tünaydın) bu alaya asker olarak burada katılır. Karacaağaç üzerinden Buca bölgesine girerler. Örneğin Karakuyu köyüne getirilen 732 733 Salih Tünaydın’ın anlatımı Arıkbaşı istasyonunda katledilen 18 kişi için abide dikilmiştir. Anlatılanlara göre bazılarının intikam için 100 paraya (2. Bu arada Selçuk ve civarındaki köylerde yerleşen Rumlar eşyaları ile birlikte trenle İzmir’e doğru kaçmaktadır. Yunanlarla işbirliği içine girenler yani işbirlikçi Türkler ve Rum askerleri ile düşüp kalkan kadınlar da yakalandıkları yerde öldürülür738. Hamit Efe’yi para ödülü için vuran Çakırbeyli'den Piç Ali740 ve Karakuyu'da Yunan askerlerine kadınlık yapan Devecilerden Gülizar741 silahla vurulur. Dağkızılca yakılır735. Özellikle bölge halkı işgal olduğundan askere alınmış gençler yetişmiştir. Halen bazı evlerde bu yağma eşyaları ganimet olarak vardır.gelmektedir. çarpışa çarpışa geri çekilmiştir. Kaçanların evleri. Ormanköy734 gibi köylerde ahali camilere doldurulmuş ve camiler ateşe verilmiştir. Köylerden akın akın işgalden zarar görenler ellerinde palalarla intikam alma peşindedirler. 734 Kemal Dağdeviren’in anlatımı 735 Sabri Fidan ve Mehmet Taşgın’ın anlatımları 736 Enver Aydın’ın anlatımı 737 Abdurrahman Şentürk anlatımı 738 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 739 Mehmet Taşkın’ın anlatımı 740 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 741 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 742 Ahmet Müfit bey topçu subayıdır. Bu asker Çaybaşı yolu üzerinde bir söğüt ağacına canlı olarak ayaklarından çengelle asılır. Trendeki eşyalar 10 gün boyunca yağmalanacaktır. Artık bozgun yaşanmaktadır. Mi. İki gün Yazıbaşı ovasında çarpışma yaşanır. Kazık Ali gibi) yakaladıkları Yunan askerlerini bugün devlet hastanesinin bulunduğu yerde adeta kasaplar gibi kırmızı peştamal takarak intikam ateşini söndürmeye çalışırlar. Kimden işbirlikçi diye şüpheleniliyorsa vurulur.5 kuruş) esir Yunan askeri satın aldıkları ve boğazladıkları olmuştur. gebe kadın üzerinde bahis oynayan askerin biri yakalanır. Gelene geçene parça parça kesilerek kasaplık hayvan gibi dağıtılır. 7 Eylül 1922 günü Çaybaşı'nda kalır736. Trendekiler geçtikleri yerleri ateşe verirler. Bu gençler köşede bucakta saklanan silahlarla milis kuvvetlere katılacaktır.Demirci Köy. Şimdi artık hesaplaşma zamanıdır. Bayındır Tren yolu çeteler tarafından havaya uçurulur. Yangın iki üç gün sürer.Süvari Tümeni Bayındır tarafından ve 27. Köylerde akıl almaz vahşet ve katliam yaşanır732. Tepeköy ve Torbalı yakılır. hayvanları yağmalanır737. 8 Eylül 1922 günü Şirince Rumlarını ve Yunan askerlerini taşıyan katar gelir. Resmen katliam başlar. Saçlarından çama asılarak öldürülür. Çünkü acı tohum ekilmiş. Bu arada ortam iyice bozulmuştur. Geride kalan ve esir edilen Yunan askerleri ise belirli merkezlerde toplanmaktadır. Hatta yukarıda anlattık. Çolak İbrahim Bey kuvvetleri geri kalan Yunan kuvvetlerini temizleye temizleye Ayrancılar . Bu kişilerin cesetleri yol kıyılarında günlerce bekletilir.lli mücadele sonrası Torbalı’ya yerleşmiştir. Eşek Ali. Bu arada 8 Eylül 1922 günü Torbalı ve çevresi tam olarak işgalden temizlenmiştir. Geri çekilen Yunan kuvvetleri girebildikleri köyleri yağmalamakta.

Korunamayanlar ise intikam ateşi ile öldürülür. Kurtarıcılar Torbalı’ya girdiklerinde Hamit’in katili Piç Ali de çekilen Yunan kuvvetleri ile kaçmak için Torbalı’ya gelmiştir. Ali Bey’i dışarı çağırır. Bir kaç gün sonra Piç Ali’nin Çakırbeyli’deki evi de yakılır. Ancak Ali Bey’in etrafı kalabalık ve evi kale gibidir. Mecit. Zaman zaman köyüne geldiğinde Kurupınar’da daha önce gizlice topladığı paraları sakladığı yeri arar. Yaralı kurtulur. Dışarıda grup beklemektedir. Hatta Mecit. babası ve kardeşi vurularak öldürülür. Parayı sakladığı çamın beline unutmaması için bir kama saplamıştır. Hamit’in mezarı da 1939 yılında köyüne. Kol adlı gruptan Kayserili birisine gösterilir. Ali Bey’i vurmakla hem efesinin intikamını almış hem de oğluna vermediği kızın intikamını almıştır. Bu esirler Üşera komutanlıklarına teslim edilir746.Çetin Çorapçıoğlu anlatımı Ahmet Aktaş’ın aktarımı 748 Mehmet Taşkın (Cumalı köyü) anlatımı 749 Yörük Hasan’ın yanında yıllarca çalışmış olan Kudret Çetin gözlem.askerlerden iki tanesi Dağkızılca yangını ve vahşetini yapanlardır. Geri kalan esirlerin en büyük derdi ise bu kişilere yeme . Bu dönem için Halide Edip Adıvar'ın “Bursa’dan İzmir’e” ve “Türkün Ateşle İmtihanı” adlı anılarının okunması gerekir. Bu durum edebiyatımıza da yansımıştır. Rumların terk ettiği evlere ise mübadele ile gelenler yerleştirilecektir. Ali Bey de Çakırbeyli köyü altında “Buruncuk” mevkiinde Karakuyu'dan Abdurrahman’ın Mecit tarafından ilk ateş edilerek grupça vurularak. Piç Ali hemen vurularak öldürülür ve cesedi yakılır. Ancak bu olayla ilgili olarak daha sonra yakalanır ve yargılanır. Fakat köydeki akrabalık bağları öne geçerek Yunan tarafı olarak bilinen Arif Kahya’nın. Hemen Konya taraflarına kaçar748. Hayatı boyunca her an Hamit’in etrafı ve adamları tarafından vurulma korkusu ile yaşar. Yörük Ali Efe’nin intikamını da kendi alacaktır. Yakılan yıkılan yerleşimler tekrar yaralarını sarmaya başlar. 8 Eylül 1922 günü Yörük Ali Hortuna’da Hamit Efe’nin en yakın adamı Küçük Mehmet’in evinde geceler. Köyüne dahi gizlice kılık değiştirerek geldiği ve en ufak bir sesten ürktüğü söylenmektedir. Bu kamada Dağtekke köyünden sürü güden bir kadın eline geçer . Kendisi de 1970’lerde İzmir’de ölür. Ali Bey’i vurduğu yerin mevki adı olan “Buruncuk” ismini de soyadı olarak alır. parçalanarak öldürülür. Hamit Efe’nin Katillerinin Sonu: Torbalı. Yörük Hasan ise izini kaybettirir. Ali Bey ile Mecit arasında kız isteme yüzünden de husumeti vardır. Taşlıoğlu 746 747 Torbalı’dan Çetin Çorapçıoğlu’nun dedesi miralay Osman Üşera komutanıdır. Bir iki yıl sonra da esir değişimi ile dönebilenler ülkesine döner. Ayrıca bir süre sonra vurulmasında etken rol oynayan Karakızlar'dan Ali Bey’in evi Hamit Efe’nin arkadaşları tarafından basılmak istenir. Ancak bu çok uzun bir zaman alacaktır. Ali Bey daha önce sürgünden kurtararak iyilik yaptığı Ethem’i görünce kendisine dokunulmayacağını sanarak evin dışına çıkar.içme. 7 Eylül 1922’de Aydın’dan gelen askeri kuvvetler ve Efeler tarafından düşman işgalinden kurtarılır. Kaçmaya çalışırken etraftan tanınır ve Torbalı Camii karşısında Koca Mehmet’in (Çakaloğlu) babası tarafından Aydın’dan gelen Söke grubuna bağlı 12. 3 yıl cezaevinde yatar. Köylerdeki özellikle Yunan tarafı olanları vurdurmak ister. anlatım ve aktarmaları.Muhtarın ve Ramazan dayının adları verilmez. Ethem Ağa. bugün Torbalı 1 Nolu Sağlık Ocağı (o zamanlarki adıyla Yukarı Mahalle) olan yerdeki mezarlığa defnedilmiştir. Hele hele Yunan kuvvetlerinin Salihli ve Manisa bölgesinde yaptıkları vahşet anlatılacak gibi değildir. Ordu bir süre sonra normale geçtiğinde yıllardır askerlik yapanlar evlerine dönebilecektir. Fakat geç kalmıştır. Hamit Efe’nin Mezarının Nakledilmesi Hamit’in cenazesi ilk olarak. Ama o da kamayı aldığı çamı unutmuştur. Ancak Ethem Ağa her zaman kendisinin silahını ateşlemediğini anlatır. Biz tekrar konumuza dönelim. Cezaevinden çıkınca Hamit Efe’nin kardeşleri tarafından İzmir Başoturak’ta öldürülmek istenir. Anlatılanlara göre çizmesi Yunanlılardan aldığı altınla doludur747. Bu problemler zaten Türk askerinin en büyük derdidir. Bu askerler hemen orada bağ testeresi ile kendilerini tanıyan ve bu vahşette yakınlarını kaybedenlerce boğazlanır. Bu kişi Hamit Efe’nin arkadaşıdır. Yine Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun “Yaban” adlı romanını örnek verebiliriz. 116 . Yıllar sonra Torbalı’daki mezarlık şehir içinde kaldığından mezarlar başka yerlere nakledilir. barınma ve güvenlik sağlanmasıdır. Bu evlilikten çocuğu olmaz veya olmasını istememiştir. 15 yıl saklanır. Çünkü Piç Ali’nin başına gelenleri unutmamaktadır749. İzmir Karşıyaka Gümüşpala’da zenci bir kadın Düriye Hanım ile evlenir. Kısacası Yörük Hasan’ın parası dağda kalır. Korunabilenler korunur.

Mezarlığı’na getirilmiştir. Nakilden önce, çocukluk yıllarında Torbalı Mahallesi’ndeki mezarı ziyaret eden 1929 doğumlu Sezai Çetinel, izlenimlerini şöyle aktarmaktadır: “Mezarı sağlık ocağının bulunduğu yerde üçüncü çam ağacının dibindeydi. Orası mezarlıktı. İlkokulda 3. sınıfta öğretmenimiz Nedim Tuğrul Çetinel bizi 1939 yılında sınıfça hepimizi yola dizdi. Hamit Efe’yi anlattı.Yunan ordusuna direniş gösteren vatanperver birisiymiş. Öğretmenimiz mezartaşını okudu. Defterinizi, kaleminizi çıkartın dedi. Öğretmenimiz eski yazıyı okudu. Biz defterimize yazdık. Öğretmenimiz, “Bu ezberlenecek.” dedi. Biz de ezberledik. Hala hatırımda. Öğretmenimiz tarih okumuş” Hamit 1939 yılında ebedi istirahatına çekilir. Başına iki tane büyük mezar taşı dikilir. Eski yazı harflerle mezar taşına şunlar yazılır: “Hüvel baki Sene 1338 Ben bir Hamit idim dağ kahramanı Yıldırmıştım her dem kafir Yunan’ı Vatanı her yandan sarmıştı düşman Ayaklar altında ehl-i imanı Allah’a sığınıp çıktım dağlara Feda ettim vatan uğruna canı Titrerdi ismimi işiten düşman Duramaz kaçardı hücum zamanı Kancıklık eyleyip bir refik Gafletle şehit eyledi beni Henüz 22 yaşında iken750 Çete halinde Yunan ordusu ile cenk iden Kara Hüseyin Oğlu Hamit. Ruhuna El- Fatiha” Yazıbaşı belediye binasında bulunan köşede ise kitabe kısaltılmış haldedir. Ben bir Hamit idim dağ kahramanı Yıldırmıştım her dem kafir Yunan’ı Allah’a sığınıp çıktım dağlara Feda ettim vatan uğruna canı Kancıklık eyleyip bir refik gafletle Şehit eyledi beni henüz 22 yaşında İken düşman ordusu ile savaşan Kara Hüseyin Oğlu Hamit. Sonuç Yanına aldığı Küçük Mehmet(Yazıbaşı), Ethem Ağa (Çapak), Çete Osman (Karakızlar), Piç Ali (Çakırbeyli) gibi arkadaşları vardır. Hamit ve adamları zaman zaman etraf köylerdeki Yunan karakollarını basar. Yakaladığı Rum ve askerleri hemen orada ayak üstü mahkemede “Size Yunanistan dar mı geldi?” ile başlayan sorgu ile cezalandırır. Tabii karar her zaman ölüm olacaktır. Bu durum Hamit Efe’nin civarda ünlenmesine neden olur. Yeni doğan çocuklara “Hamit” adı verilir. Köyler ise gündüz Yunan gece ise çete kontrolü altındadır. Gündüzleri Yunan askeri gelir çeteleri sorar, silah toplarlar. Gece olur çeteler “Neden bilgi verdin? Para ver, silah ver, Yunanla ne konuştun?” diye köylüyü bunaltırlar. Bazı aileler bu baskıdan bunalır. Kimi aileler Torbalı’ya , ova köylerine yakın köylere mesela Taşkesi, gibi köylere, bazıları ise İzmir’e göçer. Öğrendiğimiz kadarı ile Dağtekke köyü adeta boşalmıştır. Sadece köyde bir aile ile boşaltılan bir evde Yunan askerleri kalır. Bu bölgede belli başlı çete grubu Karadiş, Kabakdelen ve Hamit Efe'dir. Rum çocukları Türk çocuklarına Rumca “Kopsi kefala” yani “kafanızı koparacağız” diye bağırmakta, onurlarını kırmaktadırlar751. Türkler ise suskundur. Bu suskunluk bazı yerli Rumları ürpertmektedir. Çünkü bir gün Türkler bunların hesabını soracaktır ve sorulmuştur da. Hatta bazı olaylarda araya yerli Rumlar
750

Mezartaşında 22 yaşında olduğu bilgisi yanlıştır. Çünkü Hamit 1309 yani 1893 doğumludur. 1922 yılında öldürüldüğüne göre yaşı 29 olmalıdır. 751 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı

117

girerek Yunan askerlerinin elinden Türkleri almıştır. Bazı Giritliler de Rumca bildiğinden arabuluculuk yaparlar. Eğer savaş biterse her şey eskisi gibi olmayacağını onlar da bilmektedir. Bu yüzden bazı Rum aileler grup grup Rodos, Girit, Yunanistan’a göç ederler. Ama akılları hep buradadır. Hamit Efe’nin başına ödül konur. Arkadaşlarının evlerine sık sık baskınlar düzenlenir. Yakınları hapse atılır. Hamit yaptığı baskınlarla öldürdüğü Rum ve Yunan askerleri ile temiz ahlakı ile soyguncu olmaması ile efsanedir. Bu arada bazı yerlerde özellikle dağ köylerinde Yunan devriyeleri ve askerleri ile çatışmalar çıkar. Bu çatışmalarda her iki taraftan da zaiyat verilir. Örneğin Hamit ve adamlarını, Dağkızılca Yunan karakolu baskınında bir Yunan askeri ve Kemalpaşa Dereköy’den çarpışmada ölür. Sıkışan gruplar ya sarp dağlara çekilir ya da İtalyan işgal bölgesine sığınırlar. Zaman zaman uygulanan bir taktik de işgal komutanlığının emirnamelerini yaymnlamaktır. Bölgede Yunan askerlerinin gizlice uygulamaya koyduğu bir diğer olay iğrençtir. Yapılı, gösterişli, sağlıklı genç kızlar ve erkekler zorla Yunanistan’a insan haralarına götürülür. Burada Türk kızları Yunan erkeklerinden çocuk doğurmaya zorlanırlar. Tabi Türk erkeklerine de Yunan kızları verilir. Burada amaç ırk seleksiyonu yapmaktır. Bu kişilerden kimi 1923 yılında ülkeye dönebilirler. Kimisi ise ölümü seçecektir. Özellikle bu tip kişilerin yakınlarının intikamı daha da korkunç olur. 1 Mayıs 1922 günü Hamit Efe para karşılığı arkadaşı tarafından vurulur. Cenazesi bir at arabasında köy köy gezdirilir752. Artık “Hamit geliyor” kelimesi ile kaçışan Rumlar rahatlamıştır. Torbalı içinde de gezdirilir. Amaç halkın maneviyatını kırmaktır. Yunan kuvvetleri bir bozgunu geri çekilmeyi düşünmemektedir. Çaybaşı Mahallesi’nden müzisyen Ali Hasırcı bu yiğit Kuva-yı Milliyeci için bir türkü yazmıştır.753 Bu konu ile ilgili anılarını benimle paylaşan Milli Mücadelenin SON TANIKLARI, bizzat o dönemi yaşayan Deveci Salih Tünaydın’a (Ertuğrul Mahallesi), Mustafa Yoldaş’a (Çamlıca Köyü), Enver Aydın’a (Çaybaşı), Hüseyin Filiz’e (Yazıbaşı), Leblebici Mehmet Dede’ye (Ayrancılar), Sabri Fidan’a(Sabri çavuş) (Dağkızılca), Hasan Uysal’a (Karacaağaç)Deveci Mehmet Taşkın’a(Karakuyu) Hüseyin Baykurt’a (Ormanköy), daha adını sayamadığım babalarından veya yakınlarından dönemle ilgili duyduklarını bana aktaranlara (bunlardan sadece bir kaçı yaşamaktadır) sonsuz teşekkür ediyor ve rahmetli olanları saygı ile anıyorum.

752 753

Mustafa Yoldaş’ın anlatımı Ekte verilmiştir.

118

Hamit Efe’nin bilinen tek fotoğrafı

Hamit Efe’nin mezarı (Yazıbaşı Mahallesi Taşlıoğlu Mezarlığı )

119

Mezartaşının baş kısmı 120 .

Görüşme yapılan kişiler Doğum Yılı 1335 1327 1329 1333 1322 1935 1327 1932 1326 1936 1327 1335 1330 1325 1925 1329 1329 1328 1955 1334 1936 1936 1926 1948 1939 1935 1331 1936 1927 1929 1949 1928 1946 1947 1934 Görüşme yapılan yer Ayrancılar Çamlıca (Çakallar) Karakuyu Ormanköy Ertuğrul Mahallesi Arslanlar Çaybaşı Özbey Ayrancılar Karakızlar Karakızlar Dağtekke Dağkızılca Dereköy Yazıbaşı Belenbaşı Saipler Bozköy Dağtekke Bozköy Ormanköy Dağtekke Çakırbeyli Çakırbeyli Çınardibi Yeniköy Ayrancılar Helvacı Yazıbaşı Torbalı Mahallesi Ormanköy Dağtekke Torbalı Mahallesi Bozköy Torbalı Mahallesi Adı-Soyadı Şerife Yavuz Mustafa Yoldaş Mehmet Taşgın Hüseyin Baykurt Salih Tünaydın Hakkı Taşlıoğlu Enver Aydın Musa Özbek Mehmet Yıldırım Sami Kösten Saniye Uçar Mustafa Kılınç Sabri Fidan Ayşe Yay Nihal Gönülal Hüseyin Çetin İsmail Baykal Gani Özkan Muammer Şahin Şükrü Aydın Kemal Dağdeviren İzzet Bulut İsmail Acar Gani Zafer Öncel Kemal Kurucu Cevat Şen Zehra Ak Peker Sürsalan Fevzi Küçük Sezayi Çetinel Kudret Çetin Abdurrahman Şentürk Ahmet Aktaş İbrahim Özkan Çetin Çorapçıoğlu Görüşme tarihi 2002 2002 2007 2001 2002 2002 2002 2007 2002 2007 2007-2009 2002 2007 2000 2002 2000 2000 2007 2007 2000 2007 2002-2007 2009 2002-2007 2007 2007 2007 2007 2002 2007 2009 2007 2009 2007 200-2007 121 .

Mehmet Taşkın Ali Cin Necati Karakoç Hasan Uysal Mustafa Filiz Şevket Önder Hulisi Demirtaş İslam Özen Hamit Yılmaz Oral Halil Türkmen Osman Sözen Hüseyin Türkmen Keziban Barut Ali Özüzeybek İhsan Sevinç İsmet Açıcı Durmuş Dayan Abdullah Fırat 1939 1937 1938 1329 1966 1932 1335 1924 1935 1341 1936 1340 1331 1945 1928 1933 1337 1934 Cumalı Çapak Çaybaşı Karacaağaç Yeniköy Karaot Dağkızılca Torbalı Mahallesi Yazıbaşı Ahmetli Korucuk Tepeköy Mahallesi Yazıbaşı Karaveliler Ertuğrul Mahallesi Ertuğrul Mahallesi Sinekköy (Yeşilköy) Dernekli 2004-2007 2007 2002-2007 2007-2009 2007 2007 2009 2009 2007 2007 2007 2007 2001 2007 2007 2009 2007 2007 122 .

HORTUNALI HAMİT TÜRKÜSÜ 123 .

gözü karaydı. Hafız Hoca. Çok çevik. Ben Hamit Efe’ye yemek götürürdüm. Yunan’dan evvel tanışıyorlarmış. Her toplantıyı farklı evlerde yapardık. Baba Çanakkale’de kalmış. “20 sarı lira verdik. dışarıda oturdu. Hamit gece çalışırdı. Kuyulu tarlaya. Kalbur üstü zenginlerden para toplarmış. ( Gani Özkan: Bozköy. Akşam. Fetrek Çayı’nın olduğu yere gelirdi.Babam Kara Ahmet tarafından hazırlanan yemeği Hamit’e götürdüğünü söylerdi. Hamit’le olanlar da bilinirdi. Karakaya’da pantolonun söküğünü dikerken vurulmuş. Köy meydanında arabadan aşağıya attılar. Hamit. Akşamları kongre olduğunda duyulurdu. Hi bir köpek havlamadan içeri girdi. Hepimiz şaşırdık. İyi bir adamdı. 50 lira. Bilirim. Hamit’in beş – altı kişi ile dolaştığını söylerdi.” dermiş. Kavağın yanına. Dağkızılca’ nın bir mahallesini cavur bu yüzden yaktı. Çalı kakıcı olsa belli olur. “Burada başka ev var mı ?”dedi. Buraya Hamit geldi. Para bittiğinde para istermiş. Yunan kaçarken hepsi kaçtı gitti.” diyor. Hamit’le üç dört sefer görüştüm. Biz okula gidiyoruz. Onları basmak istiyor. Çıksın meydana!” dedi. Adamı.1947 doğumlu) Savran dedeme gelirmiş. Fakirdik. Ben nüfusumun çıktığını biliyorum.Esas kötülüğü Çakırbeyli’den Piç Ali yapmış. Babam ormana seslenip bırakırmış. Kalabalık olmazdı. İkinci gelişiydi. “Hamit vuruldu!” diye zaman zaman yaygara çıkarırlardı. gece gece buluşmak. Yok deyince dövdü. Atla gelirdi. “ Amca git Yunanlara haber ver.Bize falan yere ekmek getirin diye haber yollardı. Ne kadar atik ne kadar çevikti anla. Şunu şuna söyle. Helal hoş olsun.derdi. boş gitmezdik. Hamit’ten çok iyilik gördüklerini söylerdi. Önce Kara Ahmet’ten aldığımız talimatla giderdik. Şunu şu kişiye götür. Dediği sözü yerine getiren bir adamdı. Dedem rahmetli . Çalı kakıcı değildi.Biz tedbir aldık. Ayağında çizmeyle at üzerinde gelirlermiş. Hamit’ten duyduklarını zaman zaman bize aktarırdı. İki türlü çalışmış.İki defa bize geldi. Beygir arabasının üstünde getirdiler. Ekmek götürürdüm.” dedi. Üzerinde çapraz fişekliler. Her gün aynı evde olursa öte yandan yolu bekler.Gece yanına giden ben.1332 doğumlu) Ayağında çizme. Görüşmeye genellikle yalnız giderdim. Yunan tarafı mahsus yaparlardı. Biz hangi gün.Amcam karakola gidiyor. Hamit . Babam Kara Ahmet (Yiğit) yanında bedelmiş.Kavağın olduğu yere. külot pantolonunun içi kadife olduğunu babam söylerdi. Toplantılarda 5-10 olurduk. büyük kardeşim İbrahim. Yunan’la çarpışması el altında duyulurdu.Bana birkaç sefer talimat verdi. Çakırbeyli’den Piç Ali vurmuş. Gece gece konuşmak gibi. Kimse bir şey diyemedi.”Biraderlerin çocukları var.Ben o zamanlar 14-15 yaşlarındaydım. 1953 doğumlu) Eskiden buralarda Rum çoktu.100 lira. bir Karadiş çetesi gibi değilmiş. “Bre melun!Nedir senden çektiğimiz?” dedi. “ Selamün aleyküm!” dedi. Yunan tarafı seni kıvırır. Köyde 2-3 kişi Hamit’ten talimat alırdı. hangi saatte geleceğini bilirdik. İki asker gelmişti. Lafı doğru biriydi.Benim nüfusum geç alındı. “Mermi alcam.Babam deveciydi. Dağkızılca’da iki Yunan öldürdü.Bir Kabadelen.Babam.Yarım İngiliz külot pantolonun arasında aynı subay gibi kırmızı şeritli kadife olduğunu söylerdi. Bugün dahi bu yaşımda ülke o günleri yaşasa aynı şekilde talimat alsak giderim. Bir gün iki günde belli olur. (İbrahim Özkan . Yunan’a yaltakçılık yapıyor. Dedem o vakit 7000 dönüm buğday ekmiş. Ondan alırmış. Silahsız. Hamit asker elbisesi giyermiş. (Vurma anlamında) Yunan’a bilgi verenler de vardı. Anadan Deli aşağıda çardakta dururmuş. Babam. Kara Ahmet. Parası var. Yunan kaçışında dört 124 . Basacakları Yunan karakollarını Ahmet dayıya söylerdi. Burada Yunan’la çok harp etti. Köpeklerimiz vardı. Bazen babama basacakları karakolları haber verirlermiş. Akşam evlerde toplanırdık.Dedem. Nakliye yapardı. Babam kara kalpağın başında olduğunu söylerdi. “ Biraderin oraya çete gelmiş. Onun işi Yunan’ laydı. Toplantılarda Yunan’ı yeneceğimiz konuşurduk. Beyaz bir at. Sarı lira bir lira. Onlardan kendinizi muhafaza edin. atik .” derdi. öldürmek istiyor. Çok itilleşti.Halamızın kocası Ahmet dayı adamı idi. Dedem o zaman verirmiş. Yumurta ( avra) istedi. Dede: “ Ne yapcan parayı ? “ dermiş. Has Ahmet. Yanında beş altı kişi vardı. Aldığımız talimatı verirdik.Kuvvacı’ydı. Buğdayın ayarı (boş gaz tenekesi ölçüsü) bir lira. (Kemal Akgün. Karakol dışarıda yatıyor. Anadan Deli’ye gidermiş. Daha önceden Hamit’le babam tanışmışlar. Hayvan haşat çok.HORTUNALI HAMİT İLE İLGİLİ ANLATIMLAR Yunan geldiğinde iki tokadını yedim.Gündüz Yunan gelirdi.

” diyor. Bir kötülüğü yoktu. “Yok. saçma barut satan bir Rum gelirmiş.Küçük Mehmet adamıymış.” demiş. Sadece onun evine gidermiş. Tren hatlarını çeteler bozmuştu. Meydanlar almadı. ( Nihat Gönülal. bir kıyıda yidirdi. Yunan askeri bir gün köye gelmiş. Annem ufak çocukmuş. 125 . Köydeki parola “Portakal” mış. Küçük Mehmet çok atıcıymış. saçma barut bize lazım diyor demişler. Şahlı dayı orayı 15000 liraya almış. Ondan kurşun atmadım derdi. Çarşıda bir sürü evleri var.” demiş. Köydeki diğer bir yatağı Hacı Velilerden Hacı Veli Mustafa’ydı. Kabakdelenler. (Ali Cin.Torbalı’da bir baskında beş Yunan askerini bir mavzer kurşununda tırmık gibi düşürerek öldürmüşler. Yerli Rumlarla derdimiz yok arkadaştık derdi. Ama Hamit onlar gibi değildi.” derdi. ( Mehmet Taşgın. “Ben kurşun atmadım. O zamanın behrinde “kuvva” için para toplamışlar Karadiş. Ama çok büyük bir dövüşle ölür gider.” demiş. Müsademede adamı vurulunca toplanma parolasını bar bağırırmış. Babam Hamit’in parasının Şahlı’da olduğunu söyledi. Babam Hamit’in bu bölgedeki devamlı adamıymış. Karakızlar’dan Ali Bey Yunan taraftarı ya göndertmemiş. Yunan bozulduktan sonra Hamit’in arkadaşları Ali Bey’i almışlar. 72 dekardır orası.Kimse cesedi yıkamamış korkudan. barut mu satarız? Bizim kendimize lazım. Vuruyor ve kör kuyuya atmış. İple içine ekmek salarlarmış. Yerli Rumların bakkal dükkanları varmış mandıraları varmış. Hamit . Çapak’tan Ethem Ağa en yakın arkadaşı. Bir kızanı orada vurulmuş. “ Atını gezdireyim. Baba(m) derdi ki. Çok yağmur yağmış. Onlarda yavaş yavaş ufak ufak hareketin başladığını fark ediyorlarmış. Yunan işgalinde pazara gidenlere çok eziyet ederlermiş. patlar. Uçoluk çeşmesinin olduğu yerde bir dut ağacı varmış.” diyor. Satıcı akşam eve dönerken şurada bir kör kuyu var. Bunlar bir takımmış. dedeme: “ Hamit ben bunlardan şüpheleniyorum. Büyükannem ilk dağa çıkışını atını alan Yunan askerlerini öldürdüğü için derdi. Bazı ileri görenler çoluğunu çocuğunu Yunanistan’a göndermeye başlamış. “Eğer cavur öldürmek günahsa ( Yunan askeri) biz çok azap çekeriz.Amcaları büyütmüş. sekiz ağaç zeytinle bunları alamazdı. istememişler. Torbalı’ya götürdüler. Kongreleri Atatürk başlatınca yerli Rumlar anlamışlar. Şahlı dayının Alpkent’in olduğu yere biz iki üç sene buğday ektik. Hamit zenginden alıp fakire veriyormuş. Bunları babam duymuş.Yunan’ın buraya işgalini onlar sevmemişler. Vuranlar Aydın’a gidip bulmuşlar. Atını alan adam diyorlar. bir şey olur. ama kaçar gider. götürdü. Nerden alacan orayı? Babam derdi ki Şahlı dayı orada (dağtekke) dört tane keçi. Yemeğini aldı. öldürmüşler. Tren de çalışmıyordu. bunlar benim arkadaşlarım. Asker dedemi soruyor. Biz burada doğduk. Uçoluk çeşmesinde bir müsademe olmuş Yunan askerleriyle.Ona asıl kızan benim. Derlermiş ki. Çürümüş . Gece öününe geçmiş.Yunan’a karşı efelik yaptı. Bunlardan uyuz oldum. Babam. Ahbaplık dedelerimizden. 1926 doğumlu) Hamit Efe benim öz dedem. Nitekim onların dediği oldu. “Bu Türk Milleti bunu çekemez. Dedem. onun Hamit’i öldürttüğünü biliyoruz ama Atina gözümün önüne geldi. Gavur askeri saçını başını yolmuş. Hüseyin Ağa’nın bağı dereye yakınmış. 1329 doğumlu) Hamit’in abisi babamın eniştesiydi. Köye bir gün eşekle daha önceden çay. Eşeği üzerindeyken “Kaldır bakalım kollarını. Silah deposu yoktu. Bir gün köydeki avcılar saçma barut istemiş. Hiçbir namussuzluğu duyulmadı. Dedemi Karakızlar Akkaya’ da vuruyorlar.Kahvedeki ihtiyarlar Rum’un dediğine bak.Dedem ölünce annem kundaktaymış. Hamit’in mutfağı yok. Hamit’i herkes seviyordu. “Şimdi saçma.” dedi. 1937 doğumlu) Şahlı dayı bize. Yörük Ali.jandarmanın önünde bir sürü insan.” Babamı Atina’ya sürgüne gönderceklermiş. Bu köylü ona baktı. “Hamit bu kızanlar bana kalsın. Bir gün çekemez. Hamit’in abisi Tahir Ağa’ya kızını vermiş dedem. Dedemi Yunan askeri çok sıkıştırınca Aydın’a Yörük Ali’nin yanına kaçıp sığınmış. 70 sene önce Şahlı dayı nerden bulacak? Babam şüpheleniyordu zaten. İçi boşmuş. yaptı. Hamit ile babam çocukluk arkadaşı. şeker. Yörük Ali anlamış. Posta posta getirdiler. Vurulan cesedi beygirle dereye sürümüş Yunan askeri. Babaannem anlatırdı. Yağmurlar alıp götürmüş cesedi. “ Hamit’in parası bende kaldı. Kime lazım saçma barut ?”diyor. Bir süre sonra Aydın’dan buraya geliyorlar. dayanamaz. gitti. Çok zoruna gitmiş. Satıcı Rum.” Babamın yanında bu lafları ediyorlarmış. Dedem pencereden atlıyor. Millet cephanesini verdi. büyüdük. Mahalle aralarında satıcılık yaparmış.

Birini sen durcan.Hamit’e yardım edenler dedem. Katil Cemali. Dedem. “Beni öldürmeyin. “ Hamit’in parası tamamen Kuvayı Milliye’ye gitti. babam da içerilere gönderirmiş.” demiş. teşkilat kurulacağını kendisi ile köyde görüştüğünü anlatırdı.” diyor. Celal Bey köye geldiğinde bir hafta babamın yanında domuz sürek avına gitmiş. Etem Ağa’nın oğlu Fevzi söyledi. babamın dayısının kızı. Dedem şöyle bir olay da anlattı. Ertuğrul’dan Molla İbrahim.Köye tebdil-i kıyafetle geldiğini defalarca anlatırdı. Çok iyi atıcı .Yunan askerlerine rahat vermiyorlar. Ona yardım edermiş. İki daire tutuyor. Annem kız çocuğu olduğu için Yunan askerleri dokunmamış.Yunan askeri yoksa bir çalının üzerine geniş bir çarşaf seriyorlarmış. Dedem Raşit sık sık dağa yemek götürdüğünü konuştuklarını anlatırdı.Feyzi’nin İbrahim bu bölgede bilgi verirmiş. Yunan’a yataklık edenleri öldürüp Çapak yolundaki kuyuya atarlarmış. (Sakar Ali) Yeniköy’ün üstüne geldiğinde daha önceden belirledikleri yere bir bez bağlıyormuş. o saatte söylenen yerde. Yüzbaşı . ben seni haziran ayının şu günü Karakaya’nın şurasında saat altıda namlumdan geçirdim. Uçoluk’taki dut ağacının içine ekmek koyarlarmış. Hamit Efe adeta bizim evimizin bir dedesi gibidir. dedemde ekmek yemek yermiş.1931 doğumlu) Hamit Efe. Hamit. Torbalı’ya geldiğinde Molla İbrahim’in oğlu Topal Emin’i gördüğünde “Hafız Ali sağ mı?” diye sormuş. İstanbul. Yunan’ın İzmir’e çıkacağını.Okumuş insanlar az. Hatta 1949 yılında Bayar. Yunan yüzbaşısı müdahale etmiş.İbrahim Öz 1949 doğumlu Hamit Efe’nin ölüsüne hiç kimse sahip çıkmamış. Bu köyde Yunan askerinin olmadığının işareti imiş. Dr. öksüz olmasan seni dağa çıkaracaktım.O bez göründüğünde kadınlar hemen köyü dolaşır .Burada esas Hamit Efe’ye yardım eden Küçük Mehmet. İzmir’e. Küçük Mehmet var. Babam içeriye adam kaçırmada rol oynamış. Öldürmüyorlar. (Sezai Çetinel. O gün.) Op. İzmir’e kalkıp gidiyor. Çapak’tan Ethem Ağa( Hamit’in akrabası. (İbrahim Özcan’ın oğlu Ekrem Özcan. Küçük Mehmet. Bunun üzerine üç sene İzmir’de duruyorlar. Bizim yaşlılardan duyardım. 1929 doğumlu) Babam medrese bitirmiş. İzmir teşkilatı babama gönderir. köyler boşaltılmış. Mehmet Ağa’nın hanımı. Ben onu öldürmedim. Korkusuz biriymiş. Hamit’in Torunu.Yunan yüzbaşısı dahi onun yaptığını iyi görmemiş. Seyit Kahya ve Vidalı Ali mezarlığa gömmüşler. Hamit Efe’yi Karadiş grubu bir gün kıstırmışlar. dedem bekçi Raşit Öz’ün yaşıtı ve arkadaşı. Hamit ile beraber dağa çıkmış. Karadiş düşünüyor. Kafasına da sarık. gözü kara biriymiş. Hamit’in çok iyi biri olduğunu anlatırdı. birinde ben. 15 gün arayla İzmir Yunan valisinden izin kağıdı alırmış. Celal Bey Aydın cephesine aşiretler aracılığı ile gitmiş. O da Atina’ya sürgüne gitmiş. Dedem öksüzmüş. Hafızdı. Mehmet Karadeniz.Kız mari kız mari demişler öldürmemişler.” Hamit Efe iddia üzerine Fetrek Çayı’nın göle döküldüğü yerde demiryolu kenarında Yunan karakolunu basmış. Aşiretlere göndermiş. Bunu bana Çaybaşı’ndan Dayı Kemal de söyledi.” derdi. Celal Bey’e hoca elbisesi vermiş. Hamit Efe Ahmetli’de Hacı Halil’in Mehmet Ağa’nın kulübesinde iki Yunan askerini öldürmüş. Katil Cemali Türk.İyiliğini anlatırdı. Bu hadise Mehmet Ağa’nın ağılında olduğu için duramıyor. cepheye göndermiş. Yunan zamanı köyden başkalarıyla üç sene İzmir’de kalmışlar. karakol kurmuş. o bir vatan kahramanı. ( 1340 Yeniköy doğumlu Hafız Ali’nin oğlu) 126 . Hamit’e yemek götüren Mustafa Ali Filiz ve Ali Kutlu. Hamit parası olan insanları üzmüş.Karakol komutanı izinnameyi görünce hemen toparlanmış. 1948 doğumlu) Babam Fevzi İbrahim. İşgal başlayınca köylüler dağlara kaçmış.” demiş. 12 mavzeri hem de onların hayvanına sardırarak köye getirmiş. Hamit kendisine diyormuş ki: “Ulen Raşit. Köyde Yunan. Celal Bayar’ı babama göndermiş. “Senin yaptığın çok ayıp. Hamit Efe köye sık gelir. Celal Bayar’ la tanışıyorlar. Yörük Ali işgalden bir hafta önce köye gelmiş. Hamit’e yardımından şüphelendikleri için Atina’ya üç sene sürgün gitmiş. Sağ olduğunu öğrenince selamı geldi. Daha önceden belirlenen yere yemek götürüyorlarmış. “İstersen güvenlik de vereyim. paralarını almış. Ölüsünü Kuyucu ( Dondurmacı ) Şerif tekmelemiş.

(Hasan Uysal. Ondan çok severlermiş. Annem Hamit Efe için “Çok atik. gözü karaydı. Amcam vurulunca babamlar Hamdiye halamı almışlar. 1340 doğumlu .Hamit zuhur ettiği vakit bu Rum çeteler kayboldu. Venezilos’un bakımı iyi. Bu evlilikten Hamdiye halam olmuş. Hamit Hortuna’dandı. Yunan karakollarına çok baskın yaptı. Buca’da 25 hane Türk vardı. Seydiköy hep Rum’du. Dağda yatarlardı. Babamın amcası olur.Kısık olduğu gibi Rum’du. Ayşe teyzemi bir sürü insanın içinden kaçırmış. Soygun yaptılar. Mustafa Aşkın Ayrancılar’da. (Mehmet Dinçer.” diye geri almışlar. Hamit’in çok iyi bir adam olduğunu söylerlerdi.Buraya geldiğinde annemlere belli edermiş. Hamit’in adamları. Rum çeteleri Buca’daydı. Karakoldaki askerler gece oldu mu karakolda yatmazlardı.Bildiklerim onlardan duyma.” derdi. Karacaağaç ve Dağkızılca karakollarını basmış.Abdestsiz namaz kıldırırlardı. çok değerli biriydi. Birisinin adı Venizelos.fakirlere verirmiş. “Raşit Ağa köyde ne var ne yok?” Babam bilgi verirmiş. (Yıldız Erdal (Kızlık soyadı Oral) 1938 doğumlu) Hamit Efe vurulduktan sonra kızlar ovaya pamuk toplamaya giderlerken türkü yakmışlar. 1938 doğumlu) Hamit köye geldiğinde babamı görürmüş. Çorlu köyünde Yunan çeteleri ile çarpışmışlar. Babama çok güvenirmiş. Hamit korkusundan. Hamit ve adamları beş altı Rum çetesini orada öldürdüler. Onlar büyütmüşler. Dermiş. Mustafa Kemal’in bakımı ölmeyecek kadar. Fakirlere yardımcı olurmuş.Yunan jandarmaları ezan okunduğunda camiye gitmeyenlere bakar.Rum çeteleri Yunan işgalinde Türk köylerine baskın yapıyordu. Evlendirmişler. Yavaş Hasan’ın evini de bastılar.Mermisi kalmadı mı bu karakolu basarmış.Dağtekke’den Nazlı ile evlenmiş. Geri yanı hep Rum’du.Lakabı Çete Hamit olmasına rağmen Hamit Efe derler.” derdi. Çorlu’da çatışma yaptılar. Duyardık. Hamit’i Çakırbeyli’den Piç Ali vurmuş. Nenem (Babannem)söylerdi. (Necati Karakoç. Zenginden alır. Sülalesi Hamit Aşkın. Karacaağaç.Cumaovası’nın yarısı Rum’du. Hatta Kemal köpeği devamlı döverlermiş. Hamit’in arkadaşı tarafından vurulduğunu duydum. Dayılarımı –Hüseyin ve Şakir. Anneme “Pantolon dikerken vurmuşlar. Bu karakolda iki köpek varmış. Ama vermemişler. çevik.” derdi. Çapak’tan Ethem Ağa. Hamit’e ekmek veriyorsunuz diye. Hamit Efe’nin amca kızıyla evliyim. sınıfta okuyordum. 1329 doğumlu) 127 .alıp Atina’ya hapse göndermişler. Ama mangal kadar yüreği varmış.Ben Kahveci kökenliyim. döverdi. “Oğlum. Hamit çok milliyetçi biriydi. Dedemle babam konuşurlardı. Ali amcamın. Hamit korkusundan halka işkence yapmadılar. İbrahim Cinkılıç’ın halası. 20 küsur yaşında. Burada destekleyen dedem Deli Hüseyin’di. Yunanların demiryolu köprüsü kenarında karakolu varmış. Babam hem ağlar hem anlatırdı. Dışarı giderlerdi. para verdim.Babam vurulduğunu duyduğunda hüngür hüngür ağlamış. Bir de Ayrancı Mehmet.Karakoldakiler “ Hamit geliyor!” diye kaçarlarmış. Cemil Öz ( Bekçi Raşit’in oğlu) Hamit Efe annemin amcaoğlu oluyordu.” demiş. “ Vercez. (1939 doğumlu. diğerinin adı Mustafa Kemal. Burada bizim mektebi karakol yaptılar. Küçük Mehmet. Para aldılar.Demirciköy) Yunan geldiğinde mektepte 2.Bölük Torbalı’da. Halil Ağa’nın kahvesine gelirmiş. “Hamit geldi. Sorarmış: “ Yunan’la kim ilgileniyor?” Babam duyduğu. Bazen silah atarmış. Yoğurtçular’da Hamit’e destek veren Acem Dede derlerdi. Rum çeteleri amcamın evine baskın yaptı. Onlar mübadelede ancak geliyor. Yörük Hamit derlerdi. gördüğü kadarıyla Hamit’e bilgi verirmiş. ( 1938 doğumlu Dayı Kemal Erdal) Hamit Efe’nin yeğeni oluyorum.

Annem, Hamit için “çatalyürekli” derdi. ( Ahmet Şencer, 1938 doğumlu, Belenbaşı) Ahmet Çetin amca Hamit hakkında bizlere anlatırdı.Onlar Hortuna’nın üzerinde çadır hayatı yaşarken Yunan askerleri çadırları basar, Hamit’i araştırırlarmış. Yunan askerlerinin eziyet ve cefalarını, Yunan askerlerinin Hamit’ten çok korktuklarını anlatırdı. ( Sabit Tayfur, Belenbaşı) En büyük abim dedemle harman yerinde gece otururken bir şahıs geliyor yanlarına. Selam veriyor. “Buyrun gelin!” diyorlar. Oturuyor. Dedeme, “Dayı size burada bir baskı yapan, kötülük yapan var mı?” diye soruyor. Dedem, “Yok oğlum.” diyor. Gelen kişi Hamit Efe’ymiş. Dedemlerin hal hareketini öğrendikten sonra etrafa bir işaret veriyor. Etrafı adamları ile doluymuş. Adamları geliyor.Hamit, dedeme orda buradan her şeyi soruyor, ondan öğreniyor. Bilgi alıyor, araştırma yapıyor. Bilgi edindikten sonra “Amca sana ihtiyacımız var.” diyor. Dedem “Ne o?” diyor.”Biraz ekmek ihtiyacımız var.” diyor. Dedem, “Veririm oğlum.” diyor. Gece ağabeyimi eve yolluyor. Köy yakın. Abim evden ekmek alıyor, katık alıyor. Ordan tekrar tarlaya dönmüş. Yemeklerini yemişler. Dedemden özür dilemiş. “ Amca biz dağa doğru gitcez. Bizim geldiğimizi, gittiğimizi kimseye söyleme!” diyor. “Biz köyün etrafında daima bulunuyoruz, siz hiç korkman.” diyor. (İsmail Uyanık, Kırıklar köyü, 1341 doğumlu) Annemin babası vardı. Dedem. Hamit Efe’den zikrederken gözlerinden yaş gelirdi. Derdi ki, “Yunan cavuru onun ismini duyduğu zaman çil yavrusu gibi dağılırdı. Kaçacak delik arardı.” Hamit’e karşı büyük bir sevgi ve hürmet beslerdi. Bir defa atın üzerinde görmüş. Öyle bir duruşu ve ihtişamı varmış ki... Onun olmadığı yerde dahi ismi geçsin Yunan hemen orayı terk edermiş. (Rakip Becer, Kırıklar köyü muhtarı) . Köyümüzdeki yaşlılardan Mustafa Bıçak anlattı. 1315 doğumluydu. Devamlı köy kahvesinde anlatırdı.Köy kenarında gece orman içinde bek yaparken Hamit yan tarafta bir duvarın üstünde adamları ile görünmüş. Tüfeği çaprazlama omzunda iki eli ile tutuyormuş. 15- 20 dakika köyü dinlemiş. Ses dinliyormuş.Köyü kontrol ediyormuş. Köyün tam karşısında. Yüksek bir yere çıkıyor. Köyü dinliyor. Mustafa dede korkusundan soluk dahi almamış. Hamit adamlarına, “Köy sakin, herhangi bir şey yok.” diyor. Yavaşça çekip gidiyorlar. Bunu Mustafa dede devamlı anlatırdı. (Nihat Ünal, Kırıklar ,1942 doğumlu) Ben büyüklerimden Hamit hakkında Kuva-yı Milliye’ye yardım eden, çalışan, buradan topladığı parayı Afyon cephesine gönderen biri olarak duyardım. Kırıklar’da Rum Yorgi varmış. Dağda keçileri varmış. “Bunu korkutuver.” demişler. Yorgi’ye “Venizelos” derler korkmazmış. “Allah” derler korkmazmış. “Hamit” diyorlar, Yorgi’nin her tarafı başlarmış kıpırdamaya. Korkudan titrermiş. ( İsmail Özdemir, 1928 doğumlu, Doğancılar) Hamit Efe bir sefer bu köyden geçiyor. Bakıyor bir evde şavk yok. Aşağı mahallede bir evde şavk görüyor. Doğru Kırıklar köyüne geçiyor. Elekçi denen bir gavurun oğlu varmış. O, “Hamit’i bulsak şöyle keseceğiz, böyle keseceğiz.” dermiş. Hamit Efe kahvenin içine girivermiş o anda.Herkes pusuyor.Cavur kaçarken babuçlarını dahi atmış. Doğru Buca’ya kaçıyor. Buca’ya varıyor. “Ben kahvede atıp tutuyordum. Ben o adamı bir sefer gördüm, korkudan donuma pisledim.” diyor. “Sakın üzerine gitmeyin. Yalın ayak canımı zor kurtardım.” diyor. Bunu anlatırlardı. Babam muhtardı. Yunan cavuru gelince köyde bir tane silah bırakmadı, topladı. Komşumuz babama silah vermiş. Bunu sakla diye. Hem bu duyulmuş hem de Hamit Efe’ye ekmek veriyor diye ihbar etmişler. Babam İzmir pazarına gitmişti. Eşyaları hayvandan indirdi. Köyün karşısında orman yangını çıkmıştı. Köye Yunan
128

askeri geldi.Babamı Yunan jandarması götürdü. Babamı mapushaneye attılar. Orda döve döve öldürmüşler. Biz üç çocuk ortada kaldık. Yunan askerleri köylüye caminin avlusunda dayak attılar. Hem de ne dayak. Dayak yiyenlerin feryadından dağlar inledi. Caminin arkasına bir de bizim evin arkasına bomba attılar. Anam bizi evin altındaki mahzene indirdi, sakladı. (Mehmet Avcı, 1330 doğumlu, Doğancılar) Dedem Ali Kutlu, Hamit Efe’nin köyde yatağı imiş. Dedem, Hamit Efe’nin çok iyi bir adam olduğunu söylerdi. Bu bölgede Türk Milleti’ne yapılan eziyetleri ortadan kaldırmak için çalıştığını söylerdi.Yunan askerlerinin baskısından halkı kurtarmak için çabaladığını söylerdi. Hamit’e yataklık yaptığı için sürgün yemiş Atina’ya. Yeniköy’den Mustafa Ali Filiz., Özbey’den Topal Hüseyin lakaplı Hüseyin Özbek yatağı imiş. Ali dedem ve Hüseyin Özbek Sarıkışla’da bu yüzden hapsedilmişler. Dedem Yunanistan’da 18 ay hapsediliyor. Suçu Hamit’e yardım ve yataklık yaptığı için. İbadullah Yıldız dedemden dinledim. Yunan hükümeti Hamit çetesini haliyle yakalamak ister. Devamlı takip.Ancak bir türlü yakalayamaz. Hamit Efe de bundan etkilenir. Rahat hareket edemediği için ormanlık bölgede bir yerde Yunan müfrezesini namludan geçirir. Yunan yüzbaşısına kıyamaz. Hem de altındaki at kendisinindir. Ata bir şey olur diye düşünmektedir. Yunan yüzbaşısına bir mektup gönderir. Seni falan gün falan yerde namlumdan geçirdim. Kıyamadım. Beni aramaktan vaz geçin. Atıma iyi bak, almaya geleceğim, der. Bak bir daha affetmem der. Mesaj yerini bulmuştur.Yunan yüzbaşısı takip işini gevşetir. Hamit dağda tüfek bakımı sırasında Yunan askerleri tarafından satın alınan Piç Ali tarafından vurulmuş. Önce silah almamış. Hamit irkiliyor. Ne oldu:? Diye sormuş. Piç Ali tetik düştü demiş. Üç beş dakika sonra tekrar bir hazırlık yapmış. Akkaya’da vurulduğu söyleniyor. (Hüseyin Kutlu, Ahmetli) Hamit bu bölgeye çok iyilik yapan bir kişiymiş. Büyüklerimden duyardım. Köyün üstüne bir işaret verirmiş.Hemen köye dağılınır. Yunan’dan bir tehlike yoksa bir çalının üzerine kırmızı peştamal sererlermiş. Hamit ve adamları anlarlarmış. Köye inerlermiş. Köyden ne ihtiyacı varsa görür gidermiş. Millete zarar vermezmiş. ( Mustafa Dönmez, 1941, Yeniköy) Hamit Efe’nin Yeniköy’deki yatağı ve arkadaşı Mustafa Filiz, dedem olur. Hamit Efe köye geldiğinde dedemle irtibata geçermiş.Yiyecek, giyecek gibi şeylerde destek sağlarmış. Yunanlılarla ilgili haber sağlarmış. (Mustafa Filiz, 1966 doğumlu) Babalarımızdan dinlerdik. Hamit Efe bu köyleri karşı çetelerden kollarmış. Yunan zulmünden halka kalkan olmuş. Hamit Efe’yi yakalamak için bir komutan tayin edilmiş. And içmiş, “ Mutlaka yakalayacağım.” diye. Hamit’in peşine düşüyor. Amansız bir takip. Hamit bundan rahatsız oluyor. Sıkı bir takip.Pusu kuruyor. Bir gece, ay aydınında onu arayan komutan menziline giriyor. Fakat kıyamıyor. Martinin ucunda gezdiriyor, gezdiriyor.Tetiği bir türlü basmıyor. Bir mektup yazıyor.Falan yerde falan saatte altındaki atın şunu şunu yaptı. Eşkal veriyor. Tetiği bastığım an düşecektin. Kıyamadım. Peşimi bırak. Ayağını denk al. (Mehmet Güney, Yeniköy, 1946) Babam Hüseyin Özbek Hamit Efe’nin Özbey’deki adamı. Yunan jandarmaları Ahmetli köyünde maden işletiyorlarmış. Cellat Gölü’ne balık tutmaya giderlermiş. Babamgil Hamit’le beraber bunlardan dört tanesini vuruyor. Bundan dolayı babam yakalanmış. İzmir’de 35 sene hapis vermiş. Yunan hakim babama, “ 35 sene yaşayacak mısın?” Babam da Yunan hakime, “Sen burada 3,5 sene kalacak mısın ?” diyor. İşgalden sonra Atina’dan salıvermişler.Babam Hamit’in çok atılgan ve atıcı olduğunu söylerdi. Yeniköy altında değirmen vardı. Manol adında bir Rum değirmeni işletiyormuş. Yunan askerlerine ziyafet vermiş. Hamit bunu duymuş. Babamlarla değirmeni basmış. Manol’a bir

129

kuşun çekmiş. Manol’un bir kulağından girmiş diğer kulağından çıkmış. Hamit kulağını kesiyor, anam rahmetliye dahi gösteriyor. ( Musa Özbek, 1932 doğumlu, Özbey) Hortunalı Hamit çetelikte topladığı parayı askeriyeye verirmiş.Büyüklerimizden duyardık. Hamit çalı kakıcı değilmiş. Devlete yardım eden biri diye duyardık. (Mehmet Doğan, 1341, Çakallar) Annem anlatırdı. Dağtekkesi’nde gece arazide yatarken gece birisi annemim başına bir çubuk türtmüş. “Yenge falan kişiyi gördünüz mü?” Anam, “Görmedim.” demiş. Cavurlar gelirmiş. “Tavuk ver, yumurta ver.” derlermiş. Anam da, “Size taş var, taş.” dermiş. (Fatma Bircan, 1336, Düğerlik) Yunan gelince Hamit karşı gelmiş. Yunanlılarla zıt olmuşlar.Dağda geziyor. Yunanlılarla çarpışıyor. Yunalılar gelince çıkmış meydana , Halka kötülük etmemiş. Yunan karakollarını basıyormuş. ( Hüseyin Tek, Ayrancılar, 1337 doğumlu) Babımdan duyduğuma göre bizim oraya çok gelirmiş. Dedem İsmail bakarmış. Hamit Efe’nin mermi ihtiyacını Kemalpaşa’dan Rumlar parayla sağlarmış. Çete onlardan mermi alırmış. Köyün bekçisi cavur neneme laf atmış. Nenem dedeme, dedem de Hamit’e söylüyor. Kafasını koparıp neneme göstermiş. Bu adam mıydı diye. Nenem o adam diyor. Namussuzluğa hiç amanı yokmuş. ( İsmail Doğan, Vişneli, 1936) Hasan Kabadelen’in oğluyum. Osmanlar deresinde babamlarla Hamit derede otururken Yunanlılarla müsaderemeye girişiyorlar. Hamit Yunan atımı almasın diye atı vuruyor. Müsaderemeden sıyırmışlar. Babamgillerin taraftarlarına baskı yapmışlar. Teslim olmuşlar. Amcamla Atina’ya sürgün gitmişler. Esir değişiminde gelmişler. ( Nazmi Kabakdelen, 1936) Yunanlılar köyü bastığı zaman İzzet adlı biriyle Hamit Efe’ye haber salıyorlar. Köye Yunan askerleri geldi diye.İzzet’i kim ispiyon etmiş bilmiyorum, vurmuşlar. Annem yeni evliymiş. Kabakdelenler dedemin evini basmışlar. Altınları getir, seni kesmeyelim bırakalım, diyor.Kızına yani anneme haber salıyor. Altınları versin. Beni kesecekler diye.Annem altınları verip dedemi kurtarıyor. (Mehmet Ali Yıldız, 1927 doğumlu, Dereköy) Cumalı’dan Sıçmazlı (Mustafa Kurt), Kabakdelen çetesi bunların ikisini de tanırım. Bunların ikisi bir yere çalışıyorlar. Köylere baskın yapıyorlar. Köylerde kimlerde ziynet altın var.Onları dayakla döverek ellerindeki altın ve ziynetleri alıyorlar. Hortunalı Hamit düşmana karşı , böyle kötülük yapanlara karşı bir cephe almış bir insan. İyi niyetli. Fakiri kollayan insan. Halkı kollayan insan Düşman burayı işgal ettiğinde. Sığıtmaçoğlu muhtar. Onlarla temas kurmuş. Köye kötülük yapmasın diye. Köyde o zaman su şuradaki pınardan sağlanıyormuş. Yunanlılar da oradan su aldıkları için rahatsız oluyormuş. Sığıtmaçoğlu kumandana rahatsızlığı iletiyor. Askerlerin başındaki subay askerleri uyarıyor. Pınara pek varman. Kadınlar rahat suyunu alsın diyor. Sığırtmaçoğlu’nun Yunanlılarla işbirliği yapması Hamit çetesi buradan Sığırtmaçoğlu’nu alıyorlar. Mahmut Dağı’na götürüyorlar. Orada öldürüyorlar. Günlerce ölüsü orada kalmış. Şakir Aydın, Dereköy, 1340)

130

Uyuzdere tarafına kaçmışlar. 7 Eylül kutlamalarında kürsüye çıkıp o günleri anlatırdı. Gelen kızıymış. Buradan İbrahim Efendi’nin kızına nişanlıymış. Ertuğrul) Yunan köye gelmiş. zenginden alıp fakire dağıtan biri. Karısı başkası ile evlenmiş. Bu parayı yanında gezdirmez şayan-ı itimat olana bırakırmış. Yunanlılar Hasan’a para vermişler. Veya zenginden alıp silah ve malzeme alıyor. Bu parayla peyderpey 131 . Ödemiş’ten gelen treni kırmızı köprüyü bombalayarak trenin bu tarafa geçmesini engellemiş. 1340 doğumlu) Kayınannem söylerdi. Ama olmamış. Hamit’in kahve bastığını duydum.” dedi. ( Mehmet Ali Sönmez . 3-4 tane . Halamın kızı Hortuna’da. Cumalı. Eskiden nakliyecilik yapan Aslan Mehmet kadın kıyafeti ile Hamidiye (Özbey ) köyüne Hafız Alinin yanına götürmüş. Çapak’tan Ethem. Sonra Karşıyaka’da Arap Düriye ile evlenmiş. Trendeki bütün eşyalar buradaki yerli halk tarafından yağmalanmış. “Ben ağırlaştım.Yunan karakolu Ertuğrul Camii’nin dibindeki eski başçavuş Mehmet Tekşen’in eviymiş.”demiş. Geri gelmiş. Hamit köylere gider zengin adamlardan yardım alırmış. Dayısının oğluyum.Baskıdan bıktığı için babam İzmir’e taşınmış.Hamit Efe’nin bu köydeki yatakları Hafız Ali’nin Mehmet Ali ile Yörük Hasan. burada Küçük Mehmet. Hanımıla pazar yaptık. Hamit’i dağda vurmuşlar. Hamit Yunanlı gelince dağa çıkıyor. Yörük Hasan beni de vuracaklar diye ortadan kaybolmuş. Esas hasarı Aydın tarafından trenle gelenler yapmış.Şurdan buradan laf ederken çete lafından çıktı. Ahmetli) Biz yaşlılara gazete okurduk. ( Hikmet Odaman.Yıllarca kullandık. Bizim evi Yunan karakolu yapmışlar. Öğlen yemeği yemişler. ( Meral Serin. Subaydı.Gökyaka. acık 10 dakika uyuyayım .Eşek sırtında köye Cumalı’ya getirmişler.Yunan kaçınca ev boşalmış. Bayındırlılar var. Bunu duyduk. Bir Hamit’i bilmiyoruz. Yemeği yiyeceğimiz zaman bir kadın geldi. Gökyaka Tekeköy. Hasan vurmuş. Ondan duyduklarım: Yunanlılar buraya geldikleri zaman halka kötü muamele yapmışlar.” dedim. Hamit devamlı dağlarda duran .1341. Hamit’in arkadaşı Sarı Mehmet derlerdi. 1947 doğumlu) Teyzem Yunan zamanını yaşamış. Sen etrafa bak. Bana nerde oturduğumu sordu. 15 yıl kaçmış. Yörük Hasan’ın kardeşi Hüseyin’i kahvede Hamit yakınları vurmuşlar. (Halil Türkmen . Ertuğrul) Büyüklerimden duyardım. Köyde evliymiş. Diğerlerine hep yetiştik. 1935 doğumlu. Akkaya Kurupınar’da (Yörük) Hasan vurmuş. Nişanlısı ölünce Taşlıoğulları’ndan Ferda ile nişanlanmış.Ahmet Müfit vardı.Kurt Ali (Ali Kurt).Cumhuriyet’ten sonra ortaya çıkmış. Ertuğrul Camii yanındaki Yunan karakolunu basmış. 1942. 1931. (Mustafa Park. Öğlen yemeği yiyip yola çıkacaktık. Konya taraflarına kaçmış. Hatta benim babam Bedevi bir tütün kalıp makinesi almış. Bu asker işgal bittiğinde yakalanıp ağaca asılarak parça parça kesilmiş. Ertuğrul’da Aslan Mehmet diye biri vardı. Bu şekilde Yunanlıyı sindirmek hedefleri. Soygunculuk yapan çeteler Hamit gelince kaçarlarmış. Yunan askerleri hamile kadınların rahimini süngüleyip çocuğu havaya atar altına süngü tutarak öldürürlermiş. Hortuna’ya gittik. Orada üç sene durmuş. Yörük Hasan. “Hamit çok iyi bir delikanlıymış. Teyzem hamile kadının karnını süngülediklerini görmüş. Celal Bayar’ı Yeniköy’deki Hafız Ali’ye götürmüş. Hamit burada nişanlıymış.Bana. Yunan kaçarken çok samimi oldukları Rumlar teyzemlere sığınıp “bizi saklayın” diye yalvarmışlar. Yörük Hasan vurmuş. “Babamın hasmını şu anda bulursam öldürürüm. ( Mehmet Gürcan.Bunlar grup halinde çete.) Evvela bizim kazamız Tepeköy’dü. Yunan çekilirken büyük hasar yapmış. Sıçmazlı (Asıl adı Mustafa Kurt – Ali Kurt’un kardeşi) Bunlarla düşüp kalkarmış.Rahimden çıkardıkları çocuğu havaya atıp altına süngü tutarak öldürdüklerine bizzat şahit olmuş.Ertuğrul’da Kuva-yı Milliyeci subaylardan Ahmet Müfit vardı. Uyuyunca Hasan vurmuş. Hasan demiş. evi basmış.Hortunalı Hamit . Onlar da bize Hamit’i anlatırlardı. Onu biliyorum. Bazı yerlerde taşkınlık yapmışlar. Çakırbeyli’den Piç Ali.Ağlayan çocukları “Hamit geliyor” diye korkuturlarmış.

Yunan askerleri Piç Ali ile gidiyorlar oraya. Yunan kaçarken ilk önce babam ateş ediyor. Yunanlılar yanına korkudan yanaşamıyor. Baş kaldıramıyorduk. Hamit çok fedakardı. 1922 doğumlu. Piç Ali tekmeyle çeviriyor. Kuşçuburun altında demiryolunu bozmuşlar. samanları almaya geliyor. Yardım eden. Bizim yiyecek ekmeğimiz dahi yok.. Buraya önce karakol kurdular. Hep beraber yaşıyacağız dermiş. Kambur Kerim vardı. Köyleri yaktı. Hem de çok. 3. Pencereleri dinlerdi. Altındaki at kırdı. Yunan askerleri diyor ki beraber gidelim. Anası ölmüş.nerde tutacağız?” demiş.Bakın çaresine. Yeniköy. Subay hep beraber yaşıyacağız dermiş. Kaçarken yakıp yıktı. Başını kesiyorlar. Hamit yatıyor tabi. Küçük Mehmet. Piç Ali. Karakolu vardı.Babamgil. Mesela burada (Yazıbaşı)Fevzi İbrahim’in babası Feyzo’ya bırakırmış. Burada çevre köylerde Yunanlılarla çok mücadele etti. Altına bir at vermişler. Bu Hamit’i öldüren. Yazıbaşı) Yunan buradaydı. ayağındaki çizme sarıydı. Buradan bazıları dağa çıktı. daima kaçarlarmış. Oraya aramışlar burayı aramışlar. Bunları nerde barındıracağız. Evin bahçesinde kör kuyu varmış. İstavrozu çıkarıyor. Yunanlılara karşı acımasızdı. Namludan arpacıktan geçirmiş. Çarşıda Yunan subayı bir sandalyenin üzerine. Efeler vurmuş bağların içinde. Yunan kaçarken bu ova insan doldu.silah ve mühimmat alırmış. Bir gün de düğün vardı. Karagöz lakaplı Yunan zabiti varmış. Yazıbaşı. Baskı içersindeydik. Kadınlar bağırıyor. Bir elinde kırbaç. Önce babasının evini bastı. Babam anlatırdı.Yunanlılar Hamit’te muska var. Biz dağlara Karakızlar’a kaçtık. Halil Ağa. Abdullah. O anlatıyordu. Aynı akşamı Yunan karakoluna Hamit baskın çekmiş. Hamit orta boylu az sarıntraktı. Burada Üçoluk çeşmesinde arkadaşını Yunanlılar vurdu. Babam seferberlikte başçavuşmuş. Yalnız “Yaşasın Venezilos!” deyecekesiniz. Kuyuya atlamış. Üzerine kapak atın demiş. İnsan merhametliydi. Geliyor Torbalı’ya. ( Mustafa Filiz. Kim kötülük yapıyorsa başına bela olurdu. Geceleri evleri dinlerdi. İmha etmekten başka çaremiz yok. Vurmaya kıyamamış. Bağıra bağıra öldü. (İbrahim Kesici. Biz o an damlardaydık. Bir arabaya geriyorlar. Hamit’i görmüşler. Tahir Ağa. Hamit çok iyi bir adammış. Ali Ağa’nın Abdullah. Piç Ali vurmuş. Öteki adamlarına haber bırakarak Kavakalan taraflarında pantolonu sökülmüş. Hamit kadın kılığında kaçtı. Ben şu pantolonu dikeyim diyor. Ancak subaydan emir alırım diyor. Buradaki Yunan karakolunu bastı. “Bunları himaye edemeyiz. Gavur nahiyeye gidiyor. Silahların hepsini üzerine doğrulturlar. Selanikli. İdare onların elindeymiş.Bir gün onların evine gelmiş. Yunanlılar da evi gözetliyorlarmış. Çolak İbrahim’le beraber İzmir’e girmişler. Bir gece kaldı. Eve baskın çekmişler. 1328) Torbalı’da Yunanlıların karakolu varmış. Çolak İbrahim’in karşısına çıkıyor. Ahmetli. (Nihat Gönülal. babam 14 yaşındaymış. Hamit’in kızanları varmış . Üzerine akağı atmışlar. Dün Nahiye’ye gidiyordun. Yakışıklıymış . Kadir Efe anlatıyor. Çapak’tan Ethem Ağa. Torbalı) Yunan buraya çıkıyor. Karakızlar’dan Ali Bey’i kancıkladılar. Bu kefereler bizim Nahiye’ye (Dağkızılca) yemleri. Biliyorum. Piç Ali’ye sen gözcülük et. Mahalleyi gezdirip teşhir ediyorlar. Yüzbaşı. Dağtekke’den Şahlı bana Hamit’in parasının kendisinde kaldığını. Ben subayım. Yunan’ın geldiğini de gittiğini de bilirim. Pantolon dikerken vurmuşlar. Köye Yörük Ali geldi. O zaman çok berbattı. Arpacık alnında dayalı. Onlarla tanıştım. Kara Hüseyin’in Hamit. Dedem Hamit’e mektup yazdırmış. esirler için. Kardeşleri daha sonra kemiklerini mezarından götürdüler. Hamit o gece baskın yapacağı gün Piç Ali varmış. Yunan taraftarı Arif Kahya (Dincer). kurşun işlemiyor diye inanırlarmış. Üç sene. Hamit zaman zaman Yunan karakollarına baskın çekermiş. Korkmayın. Özbey yaka yaka kaçmış Yunanlılar. Buları okuyunca cavur korkuyor. Benim babam güzel Rumca bilirdi. Ali’ye diyorlar ki git tekme ile çevir görelim. Perde arkasında kardeşleri var. O zaman Yunanlılar Hamit’in öldüğüne inanıyorlar. Hamit’i görmek istemezler. Anama süt ana diye seslenirdi. işinize gideceksiniz demiş. Çok çevik biriydi. bugünkü Alpkent’in olduğu yeri ve çarşıda yer aldığını söyledi. Benim anam Hamit’i emzirmiş.Çolak İbrahim babama. Yunan askeri bastı. Benim anam Hamit’in süt anasıydı. Akkaya’da arkadan vurmuşlar. (Mehmet Çakaloğlu) 132 . Haber gönderiyor.5 ay durdu. Diyor ki ben Hamit’i vurdum. Biz Venezilos tanımıyoruz demiş. Arkaya geçip vuruyor.

Arkalarından ateş ettiler. Biz İzmir’e girmedik. Halıları taşıyan. Vagonlardaki gavurlar da gidemiyorlar. Başımıza bir çavuş verdiler. Buradaki çetelerle de savaşmış. Yunan askeri onlarla uğraşırken camidekilerin hepsi kaçtı. Bir öksürük oluyor. Bu sefer çeteler başladı Gurgur Dağı tarafından ateş etmeye. Bir araba üzerinde dikeltmişler. Subaya haber gönderiyor. Ondan sonra Torbalı’ya caminin altına kapattılar. O bir kahramandı diyor. 18 gün sonra eve döndük. Bu insanları eli kolu bağlı yakmaya utanmıyor musunuz diyor Süvari Hasan.diyor. Cennet yengem ekmek ediyor. Ahmet Müfit Gurgur Dağı’ndan top ateşi ile demiryolunu bozmuştu. Cumalı Köyü.Hamit’i vurmuşlar. Sökelilerin bir kolu Cafer’di. Kızılçullu’dan sonra esir düşmeye başladı. O yüzbaşı Hamit’in cesedine eziyeti engelleyendi. Hamit burayı bastığı zaman yanında Sökeliler vardı. Mekanizmasını atmış. Saffet Hoca. Çırpıköy ‘de Arıkbaşı’nda yaktılar. Bazıları cami duvarından atlayıp kaçtı. Girit’ten buraya gelmiş. Gavur bir düşünüyor. Hortuna (Yazıbaşı) köyündenmiş. O günü hatırlıyorum. Yerli Rumlar kaçtı. Büyük çarpışma Kuşçuburun tarafında oldu. Caminin içinde babam da vardı. Dediği yer ve zaman doğru. Yörük Hasan geliyor. Atını bırakıp kaçabilmiş. Görüyorum. Yakacakmış. Yunan çekildikçe biz takip ediyorduk. Köyü yakmaktan Saffet Hoca kurtarmış. O gece Arslanlar’da yattık. Hastanenin orda bir cavuru dilim dilim kestiler. Derelilerin Niyazi deriz. Asıl adı Mustafa. Yakıp çekiliyor.” derlerdi. Hepsi süvariydi. Hamit yok demişler.Halil Efe derler. Askerdi. Oraya doldurdular. Ama o buraya gelmedi Sökeli grubundan olan sonra burada nüfus memurluğu yaptı Mehmet. Düşmanın arkasından Çeşme’ye kadar gittik. Ahmetli tarafında çekiliyor.” Hamit’i öldürdük. 1939 doğumlu) Büyüklerimden duyardım. Rumca bilirmiş. Yarasına beresine soğan şırkıp acısını alsın diye. Bakıyorlar. Sünnetçi Mehmet de derlerdi. Fırkamızın merkezi Hortuna idi.Bizim ev yakın. Gavur diyor ki seni bir askerle eve göndereyim diyor. rezil ediyormuş. Babam rahmetli anlatırdı. dayı!” diye seslenmiş. Yunan taraftarıydı. Siz yaşarken nerdeydiniz. Bir miktar para istiyor. Burada çete yok. Birer ceket birer pantolon verdiler. 15’ lik. Fazla yaşatmamışlar onu. O gün bizi askerin ağırlığına aldılar. Diğeri Bağırsakçı Ali. Yunan köyü ateşe verecekmiş. Benim atıma iyi bak. Atım zarar görür diye seni öldürmedim. Teşhir ettiler. Piç Ali de Yunan kaçarken öldürülüyor. Daha sonra bu yüzden öldürüldü. Oradan Seferihisar’da alayı bekledik.Yunan öyle bir dövmüşler ki bir sepet soğan az gelmiş. Hamit burada Burunsuz’un evinde baskın yedi. Bizim buraları çeteler baskı ediyormuş. Yörük Ali Yunan fırkasını takip ediyordu. “Ulan ben bu yaşta 133 . Dirmilli Ahmet Çavuş. Kemal’i de böyle yapcaz. Ama bir tanesi dahi sağlam değil. Çırpköy ile Arslanlar arasında bekliyorduk. Amcam. Ulan Hasan sen ne arıyorsun burada.Kaçamıyanları tuttuklarını öldürüyorlardı. Önce buraya topladılar. Hatta top mermisinin bir tanesi trene denk geldi. Yörük Ali grubunun içersindeymiş. Sonra biz Kuşçuburun’da iki gün kaldık. Biz kapıdan o telaş anında kaçtık. O Yörük Hasan denen adam amcam Parmaksız İbrahim’in evine gelmiş. Gezdirdiler. Bunlar köyü yaktırmamışlar. Buradaki fırka daha dönmemişti. Seni filan yerde kıstırmıştım. Siz çeteye ekmek veriyorsunuz diye. Albay Çolak İbrahim’i görüyorduk. Yanında yandaşları da varmış. Yakacaklardı. Yakacaklar. Ateş başlayınca gavurlar bir telaşa düştü. Etrafa gaz tenekelerini sıralamışlardı. Hamit Efe halk için çalışan dürüst bir efeymiş. Bu Ertuğrul Camii’ne 124 kişiyi doldurdular. buradan Yörük Hasan efeyle zıt gitmişler.O zaman bir manga askerle evlerine gönderdiler. Ordu geliyordu. Torbalı’da bağların içinde öldürdüler. O gece yakılmaktan kurtulduk. 7 katır vardır. Cephenin bozulduğu duyulunca bizi her tarafta topladılar camilere doldurdular. Hamile rahimini süngüleyen askerdi. aykırı gitmişler. İplerle. Fetrek Çayı’na gittik. Buraya ilk defa Çolak İbrahim grubu girdi. Biz Karacaağaç Belenbaşı Buca tarafından Çeşme’ye yöneldik. Kayıntam vardı. Gavur şapkasını çıkardı. Çakırbeyli köyünden Piç Ali. Her taraf silah. Burada pamuk hanı vardı. Onlara ağırlık deniyordu. Ben de oradaydım. Çete değil. Süvari Hasan bunlar ne olduysa ben de ondan olacağım diyor. Bizim fırka iki ateş arasında kalınca Çeşme tarafına yöneldi. Dağ taş tam teçhizatlı asker. Kuşçuburun’a pusu kurdular. Girit’te ağır ceza reisi imiş. Hamit Efe. Süvari Hasan’ı tanıdığı bir gavur görüyor. Almaya geleceğim. Yangın yapan Yunan fırkası. Hamit Efenin selamı var. O da Yunan’a baş kaldırmış. Yörük Hasan: “ Dayı. Üç tane topu vardı. ( Salih Tünaydın) (Mehmet Taşkın. Treni patlattı. Gazi’ ye. Amcam . Koca bir fırka. Nasliçli Malik. At Yunan subayını eline geçmiş. Aynı üç gün içinde Torbalı’ya da toplamışlardı. Karakızlar’dan Ali Bey de Yunanlılarla düşüp kalkıyordu. “Ey!” . Biz orduya dahil olduk. İçlerinde Yunanla beraber hareket eden bir de Ermeni vardı. Yörük Ali de geldi Hortuna’ya.

Yunan askerleri buraları gelir evleri basar süngü ile her tarafı. Yunan süvarisi Hamit arıyormuş. Hüseyin. Hamit buralarda kötülük yapmamış.Babamı yanına almak istemiş. Oralarda arıyormuş. Ölüsünü getiriyorlar. Hamit’in kardeşleri İzmir’de takip etmişler. İbrahim’in anası. Nişanlısını kaçırdığı zaman bizim eve getirmiş. Ama Hasan o an orda. Bizim İbrahim tanımış. Çiğneye çiğneye öldürmüşler. Yunan askerleri daha ölmedi diye ürkmüşler. Hamit vurulduktan sonra Arıkbaşı köyünden çete Çerkez İlyas buralarda bir gecede dört kişiyi öldürmüşler. Ve dağa çıkıyor.Adamlara o kadar korku salmış ki beşikte dahi ararlarmış. Hamit buraya dedemin yanına gelirmiş. 1949) Binlerce dedem Ahmet anlatırdı. Bir çama kama ( hançer) ziplemiş (saplamış) o çamı arıyor derlerdi. 1950 yılından sonra ortaya çıkmış. İlkindi zamanı mavzer atılmış. Cesedi dağdan katır sırtında indirmişler. Efe’nin vurulduğu yerlere gidiyormuş. Dağa çıkması handan Yunan subayının atını alması. Devamlı tedirgindi.makbul sayılmayan) Birkaç yerde böyle yapmışlar. bulmuşlar.parayı nerde bulcam? O bana yollasın. Hamit’i vurmuşlar. Buralara gelir giderdi. Yunan jandarmaları gelmiş. Hamit atı gezdirivereyim demiş.Hamit’i bilirmiş. Para aramaya geliyor derlerdi. 1337 doğumlu. Hamit’in vurulduğu duyulunca bütün millet ağlamış. Amcam . Benim efemin (ağabeyimin) anadan kardeşi Yörük Hasan. Ben değilim ben size yakalatayım demiş. Yörük Hasan bu ödülü alalım diye öldürmüşler. Hasan vurmamış. Kimse tanımasın diye Kafasını sarmış. Hasan Karşıyaka’da duruyordu.” diyor. Burada Mehmet Çavuş derler. Karaot köyü . Yunan askerleri evin etrafını sarmış. Hamit varken hiç bu tarafa geçmemiş. Sinekköy) Hamit Efe başıymış. Yörük Hasan ito tayfasındanmış ( Külhanbeyi. İkisi bir Piç Ali ve Yörük Hasan öldürüyor(Hamit’i).Ben o adamı hatırlıyorum. Hamit benden para mı ister diyor. Kurşunlamışlar. Bunu Yunanlılar zannedermiş ki dağ parçası. yatak aralarını Hamit ararlarmış. Yunan askerleri “ Biz bunu dağ parçası sanırdık “ diyorlar. (Durmuş Dayan. benim amcamın oğlu.O karakolu birden fazla bastığını duydum. Dağa çıkardı. Onda hapsaneye girmiş. Yörük Hasan kardeşi öldürüldükten sonra köyden gitmiş. Bir tavşan gibi. Bu ev kahveymiş. Dedem söylerdi. 1952 doğumlu) Benim büyüklerden duyduklarım şöyle. Hüseyin’i Hasan’ın kardeşi diye öldürüyor. Çakırbeyli’den Piç Ali. Yunan askerleri hayvanın sırtından indirirken kıpırdamış. Onun yanına katılan buradan Yörük Hasan. Ben duymadım. Onu suya yollamışlar.Ondan sonra Yunan’a teslim etmişler. Sonra Yörük Hasan gidiyor. Ben atmadım Ali attı. Hamit pantolonunun söküğünü dikerken Piç Ali vuruyor. Para ararken karıların adamların üstüne çıkmışlar. Hamit’i bizim Akkaya’nın arkasında vuruyorlar. Abim Hasan’ı çok sıkıştırdım derdi. Buraları terk etmiş.Kendini unutturmak için. Yörük Hasan uyanık bir adammış. Ama Sürsalan Cemal’ den başka bir de Çengele’den biri varmış. Hamit öldürülünce meydanı boş bulmuşlar. Yörük Hasan telâşe düşüyor. Alasıya buraya kaçırmış. Koca Ethem’in babası. Amcam Yörük Hasan için . Hamit atın boynuna sarılmış. Onların yanında Helvacı’dan Sürsalan Cemali varmış. Yunan askeri öldürüyor. İncedalan bir delikanlıymış. Sofu dayı. Efe’yi çok seviyorlarmış. Kurupınar’da vurulmuş. Birisi Hasan’ın biraderi Hüseyin. Dağkızılca köyünde bu bölgeyi kontrol eden karakolları varmış. Yunanlılar peşine düşüyorlar. Hamit’i çok severmiş. Ürkek bir adamdı. Piç Ali vurmuş. Hamit beşiğe sığar mı? Genellikle yalnızmış. İstanbul mu Konya mı o taraflara gitmiş. Katır sırtından indirmişler.” diyor. Buradan Yörük Hasan varmış. Çakır Ali’nin anası. (Şevket Önder. (Fevzi Lütfü Taşkın. Hamit böyle şeyleri sevmezmiş. Dağkızılca’ da karakolu basıyor. Karaot köyü basılmış. Ayakkabıları burada kalmış. Yaşlılar söylerlerdi. Uzun yıllar dışarıda durmuş. Evdekiler atın kıçına bir değnek vuruyor. Hamit bizim eve gelmiş.Birden evden 134 . “İtoğlu it kereta! Parayı kendisi yiyecek. Sinek köy camii önüne getirmişler. Hasan’ın biraderi varmış. Onun çeyizlerini dahi almışlar. Deveci İbrahim derler . Köylüler duyuyor.Hamit kimseye eza cefa yapmamış. 1932) Dedem Şakir’den Hamit ile ilgili şeyler duyardım. 50-60 yılları arası köye gelip gitmeye başladı. Karaot. Yunanlılar Hamit Efe’nin başına ödül koymuşlar. Bu subayı vuruyor. Bu köye geldiğinde ben görürdüm. Baba ayrı. Ama amcaoğlum İbrahim tanımış. Çalının arkasından biri çıkacak gibi. Hamit para ister mi? Yörük Hasan kendi yiyecek. (Ahmet Özer. Dedem vermemiş. Hamit dürüst adammış.

Dürüst. Kayınbabamı öyle çok severmiş. Ondan dinledim. Subaşı. (Mehmet Ali Can. Sevilmeyenler Karadiş.Çok arkalıymış. 135 . Halk tarafından seviliyormuş. Hamza Ali Ağa (Çetin. vatanperver bir adammış.1933) Çete Hamit. O anda Keçiköy’ün öte taraflarındaymış. Yunan zamanı devamlı buraya geliryormuş. Kızanlarımın içinde en çok seni seviyorum dermiş. Dedem öyle anlatırdı. Ormanköy. Bir de Tekke’den Sarı varmış. Ben de yaptırmak istedim. Türtesiye ceset kıpırdamış. Yunan subayları korkmuşlar. Hamit’i herkes severdi burada. Bunu sadece kayınbabam söylemezdi. Kadınlara kızlara mezalim.tarlasına gitmek isterse yakalayıp dövüyorlarmış. Öküz arabasının önüne karakolun önüne getirdiler geldiler. Bütün Yunan askeri ondan korkarmış. Çerkez İlyas. Yunan askerlerinin bir anlık şaşkınlığından kurtulmuş. Hamit çok iyi biriymiş. Köylüyü sıkıştırıp: “Çete Hamit nereye gitti. Demek kadın o taraflarda olduklarını biliyormuş.Güç). İstanbul’dan araba aldım. Langırdak Şükrü’nün evi. Buradaki arkadaşlarından bilgi alıp sohbet edip gidiyormuş. Kayınpederim anlatırdı. Onlarla buluşurmuş. Helvacı köyü. Arkadan yine gelir dermiş. Bir Yunan askerini çeşmenin başında vurmuşlar. 1928) Hortunalı Hamit’in arkadaşı bu köyden Sürsalan Cemali’ymiş. Orada duruyordu. Babam Rumcayı çok iyi bilirdi. Havaliyi sindirmiş birisi. Bunları temizlersi.büyüklerden duyardık.yıldırım gibi çıkmış. Ama Keçiköy’de olmuş. Yunanlılar Keçiköy’ü basmışlar. Ali Bey aman elleşme. Hamit örlü adammış. Onlarla anlaşırlarmış. Birkaç el etrafta silah atmış. Aydın’da bütün efelerin heykelleri var.Hamit’in mert olduğunu duyardım. Buralarda çarpışma yapmamışlar. Öküz arabasının üzerinde ölüsünü gösterdiler. Oradan çağırıyor. (Üzeyir Yiğit. 1926) Büyüklerimizden Hamit’in iyi bir efe olduğunu görüldüğü yerde cavurların korktuğunu söylerlerdi. Haliloğulların Süleyman (Cerit). Mola İbrahim Efendi de çok methederdi. sayılıyormuş. Hamit’in vücudu çok tüylüymüş. Köyde çocukları toplamışlar camiye. Hamit . (Ali Can Zıh. Yukarı köylere buradan geçermiş.1977 yıllarında. Sanki canlanmış gibi. 1921 doğumlu) Ben daha önceki yıllarda il genel meclisi daimi encümen üyesi iken heykelini yaptırmak istedim. Yunan askerleri çok korkmuş. Yunanlılar 120 kişiyi içlerinden babam da dahil gazla yakmak istemişler. Kültürlü adamdı. Yunan’ın geçeceği tek yol varmış. Ben ufak çocuktum. Çekemiyormuş. Burada Yunan karakolu varmış. Bunu kayıpederimden duydum. Hamit Efe’nin öyküsünü bundan 30 sene evvel ( 1977) Yörüklerden Faki dayı vardı. Hamit’i vurmuşlar. Hamit öldürüldüğünde Yunan askerleri emin olmak için türtmüşler. Ben onu gördüm. Cemali’yi Hamit babasının elinden alıp gitmiş. Yunan karakol komutanına ben İstanbul’da rastladım.Vatansever adammış. Köyü bunlar yakacak rezil olacağız dermiş. 1335) Yunan zamanı Hamit gelir. Kabakdelen. Çalışmasını millet takdir edermiş. Benim kayınpederim olur. Olanlardan alırmış olmayana verirmiş. Yakacaklarmış.Pantolonun söküğünü dikerken öldürmüş. Dolaşıyor geliyorlar. Gelin Yunanlılar çocukları yakacak diyor. Halk arasında ismi çok anılırmış. Buranın ağası idi. Getirdiler gelmişler. Yunan jandarması büyük bir ev var. Yunan askerleri bunu bildiği için her gün sabahleyin köyü etrafını çeviriyorlarmış. Kurşun atmışlar ama vuramamışlar. Sanki atın üzerinde insan yok şeklinde çıkmış. Pusuda 14 Yunan askeri kayıp veriyorlar. Görenlerin ödü patlamış. Hamit’in haberi olmuş. Sarılarak. Helvacı köyü. “Bunları (Yunan askerleri) temizliyevereyim mi?” dermiş. Bilgili adammış. Gökoğlan İbrahim Dayı (Balcı-Dağdeviren). Gelirmiş pencereden Ali Bey’e. Cepte taşıncak bir şey olsan seni cepte taşırdım “ dermiş.Cemali’ye “ Ülen çocuk seni ben çok seviyorum. Devrini almaya gittiğimde. Ethem Ağa oğlunun birinin adını Hamit koydu. buranın ağası Ali Bey varmış. Köyden bir kadın kızanlara haber vermiş.Çakırbeyli’deki namussuz kançıkladı. Kızan olarak. Buradaki arkadaşları Paşa (Acar). Hamit’in tüyleri dikilmiş. öldürdü. Bunları köyün ileri gelenlerinden . (Ömer Uçar. nerden geldi?” diye büyük tahkikat yapıyorlarmış. Orayı tutuyorlar. Yunan işgali devamlı mezalim. Kim köyde erken çıkıp işine . Karakuyu. Yunan askerleriyle. (Mehmet Esen Kalkan.Hayır yaparmış.

136 . Kimin cavur kimin ne olduğu belli değil. (Osman Çelik. Nerelisin diye. Kanı hala üzerinde duran tahra çıktı. Zabit Giritliymiş. derdi. Yunan çekilirken annemler biz gidiyoruz derlermiş. Yeniköy’e girememiş. Dur diyorlar vuralım. Başkan Muzaffer’in anasıydı.Kendini bildiriyor. Bazı Yunanlılar Subaşı’nın kadınları ile evlenmişler. babam 96yaşında öldü. Ormana atın kendinizi diye uyarmış. (Mehmet Kahraman. Köydeki arkadaşını uyarmış.Kadınları korkutuyorlarmış. Yunan buraya çıktığı zaman tüm Yörük obası (Karatekeli) İtalyanlara sığınmışlar. 1931) Büyüklerimden Çirkince’den gelen Rum çetelerinin eziyetini duydum.Yunan arındıktan sonra memleketine geri gelmişler. yakıp yıkıp geliyor demiş. Ben Türk’üm diyor. Uzun Durmuş’un evini Yunan askerleri basmış. Çocuklarını Yunanlılar öldürmüş. Rumların haberi olmuş.Yunanlılar yakmış. Ellemiyorlar. 1337. 1938) Annem 108. paralarını alıyormuş. Bizim hanıma sormuş. O zaman evler sazdan. Yunan yakmış. (Mustafa Cerit. Bayağı komşularmış. Antalya’ya göç etmişler. Kadın bacanın içine saklanmış. Köyde çetelerin adamları varmış. Maden ocağına gitmişler. Hiçbir huzursuzluk çekmemişler. (Melek Dinçer.Yeniköy’e gelmiş. Soygunculuk yaparlarmış. Onu çekilen Yunan askerleri öldürmüş. Çocuklar ağlaştığında diğer komşular Yunan çocukları duyacaklar diye saklandırırlarmış. Biri dermiş bunu vuralım. Getir parayı. Giritli Osman ben sizdenim. Çeteler gelir ellerinden mahsüllerini ( buğday) alıyor. Bize anlatırdı. Kendisi kurtulmuş. Beni cavur götürdü. Ahmetli) Yunan zamanı ben Antalya’da doğmuşum. Köyden Giritli Osman’ı Arapkahve’ye kadar götürmüşler. Tak tak tak. Çocuklar acıkınca ağlaşmışlar. Bacanın içindeki duvarda çivilere tutunmuş. Kayınbabam çeteler öşür alıyordu. Demiş beni çok iyi baktınız. Kaçtım. Köye geldiğimizde cami ve evler yanıktı.Ahmetli) Yunan cephesi bozulunca buradaki Yunan zabiti köylüyü uyarmış. Diğer asker benim çocuğum yok . Ancak Yunanlılar.Kabri cami avlusundadır. Dağlara kaçın demiş. Fırında 8-10 ekmek kalmış. Bina yıkıldığında bodrum katından bir sürü insan kafası iskeleti çıktı. (Ramazan Gülten. Ben Ahmetli’den geldim diyor. 1939) Babam 1312 doğumluydu. çocuklarını Yunanlılar öldürmüş. Hanım Torbalı Subaşı deyince sormuş kimlerdensin hanım İbrahim Çavuş’un kızıyım. Yunan çekildikten sonra geri gelmişiz. 50 kadar sığır evde. Bir sağmal inek 6 sarı lira. Yunanlılar uyuyunca köye kaçmış. O bahsederdi bize. Caminin bahçesine gömmüşler. Onlar anlatırdı. Elif diye birisi. Söyle halka kaçsın. Köyü yakmış. O komutan buradan bir kadını yoldan çıkarmış. O çaltılar (dikenli çalı) o kürler (dikenli böğütlen) bana pamuk gibi geldi derdi. Ahmetli. Yunan zamanı birisi inek satarsa haberleri olurmuş. Arap Ahmet’in kardeşini (Nedim) Yunanlılar öldürmüşler. Köyü yakmış. Dağda pelit yimişler. Korkularından kadınlar ses edemezmiş. Celal Bayar’ın .Bir kişi ormana gitmemiş. İnek sattın. Kim yapar bu vahşeti.Kayınvalidemin anası (Kuru gelinlerden Emine) bu Yunan demiş çocuğu düşürtmüş. Bunun üzerine halk köyü boşaltmış. Yunan çekilirken köyde Kopçasız lakaplı birini öldürmüş. Onlara bilmem ne cavuru derler.Ailemi otele bırakmıştım. Bunu ben evlatlık yapacam demiş. Çok çektik derlerdi.Galip Hoca olarak Yeniköy’den Hafız Ali’nin yanına geldiğini duydum. Komutanın adı Konkunaki. Afyon bozuldu demişler. Burada yerli cavurlar varmış. Subaşı. Bülbüdere’den Uşaklı İsmail vurucu kırıcı bir adammış. O anlatırdı. Koca Ömer diye birisi cavur sanmış. Subaşı Kooperatifi’nin eski binası Yunan karakoluymuş. Sakın köyde durmayın. Orada bir gece kalmışlar. İstanbul’a gezmeye gelmiş. Sağlık.Elimizden her şeylerimizi alıyorlardı. Anlatıyor. Arnavut Dudu teyze vardı. 1929 . Çok rezillik çektik. Gebe bırakmış. Ağlaşa ağlaşa gitmişler. Yerli cavurlardan hiç zarar gelmemiş. Bizi dövüyorlardı derdi. Yörükçülük yapıyormuş. Çeteler zeytinyağını kızdırmışlar Tulum’dan Miri nenenin göbeğine dökmüşler. Baskı yapıyorlarmış. Akşam çete gelirmiş kapıya.15-20 sene cami yanık durdu. Yunanlılar öldürdükleri insanları bu bodruma atmışlar. Annem kucağında bir çocuk bir de yanında. Bizimkiler oradaymış.

Babam mavzerleri. Torbalı’da tren hattını çeteler yolu açmış (bozmuş) Trenden inip kaçmışlar. Yunan’la işbirliği yapanlar Yunan’la beraber kaçmış. Babamları öldüreceklermiş. 1934) Yunan zamanı Yunan askerleri burada keçi pınarında maden ocağı işletiyorlarmış. Hamit Sağlık’ta Yunan karakolunu basmış. 1932. Hacı Seyfittin’e söylüyor. Babamlar ovada darı ( mısır) suluyormuş o an. Rum komşu binbaşıya bunun kadar namuslu adam bu köyde yok demiş. Yunan binbaşısı tüfeği kokmuş. Arapkahve’de kamp kurulunca kaçmış. Köyün en zengini Sami Ağa. Bak şurada şu kadar çalkanık buğday var. Babamgil Arslanlar’dan geliyormuş. Rum kadınları kaçıyormuş. Sağ ayağının çizmesinin içine. Ertesi günü Dernekli ‘de dağda Hamit’i buluyor. Kalanı da bırakırlar mı? Bırakmazlar. Yunan çekilirken köyü yakmış. Dağdan karakola ateşe tutuyor. Bir oğlan çocuğunu götürmüşler. Sağ ayağının astarın altında Yunanlıların kağıdı var. Köyde Yunan’la beraber işbirliği yapanlar varmış. Çengele. Ellerinden almış. Giritli kurtulmuş. Aslanlardan Recep Ağa’nın evini basmışlar. Kaçmaları çok acayip olmuş. Köyde Yunan karakolu varmış.ne yok Casim?” diyor. Şehitler. Başlamışlar işkenceye. Oraya buraya saklanmış. Yerli Rumlar da kaçmışlar. Yunan karakolu Ali Bey’e bir mektup göndermiş. Yunan karakolu köyde varmış. Kimin neyi varsa bildiriyormuş. Köydeki arkadaşı Gacarların Casim varmış. Ordan buradan koyun toplamışlar. Ali Bey. Çapak’tan Ethem. Casim’e Hamit’i öldürür müsün?Öldürürrüm demiş. Köyde yerli Rumlar varmış. Casim’e de Yunan jandarması tutmasın diye bir kağıt vermiş. Casim’e dikkat et. Sadece bir dolma tüfek bırakmış. Babam anlatırdı. Soygunculuk yapmışlar.Hamit’in kızanı ya. Rum komşusu Yunan subayına Rumca bir şeyler konuşmuş. Biliyorlar ki bir gün bunlar gidecek. Karakızlar’dan Ali Bey varmış. Bunlar Karhat’tan(Gökçen). 1932.mermileri köy dışındaki damlara saklamış. Çırpıköy’den Mercanların Ali. “ Hamit’e tedbir al. Köyden Kör Osman bunlara yataklık yapıyormuş. Dönersek birazını bize verirsiniz. Biz gidiyoruz. Siz ne yapıyorsunuz demiş. Ben öldürürüm sizin adamlar beni tutar demiş. Arapçı) Yunan süvarisi köye gelince köyde kimse kalmamış. Tire tarafından silah sesleri gelmeye başlamış. Bunlar bizim rahatımızı bozacaklar diye.”demiş. Arıkbaşı ve Çırpıköy’ de milleti camiye doldurup yakmışlar. ( Hüseyin Yılmaz. Paraları almış. Buradan Kopçasız öldürülmüş. Kaçarken Torbalı’nın ileri gelenlerini toplamışlar.(Mehmet Cerit. Kızı Rakibe.Rumlar bizim rahatımız da bozulacak derlermiş. (Adlarını söylemek istemedi) Bunların bazısını çeteler öldürmüş. Kemal’in askerleri geliyor demişler. Açıyorlar kasayı. Hamit çetesi madeni basmış. Hamit Casim’e: “ Ne var . Yunan geldikten sonra işleri bozulmuş. Köyü Hasan Çavuşlardan İbrahim basmış. Ahmetli. Çeler Sami Ağa’nın ağılını basmışlar. Sandıkları açıyorlar. Yunan’ın zararı köye olmamış. Sami Ağa koyunun başında .Ali Bey hem Yunan tarafı hem de Türk tarafı. 1923. Yunan işgalinden en çok yerli Rumlar rahatsız olmuş. Köylüden bıçakları dahi toplamış. Nenem Yunan askerlerini görünce tüfeği atıvermiş. Şehitler) Yerli Rumlarla iyi geçinmişler. Kaçarlarken bu hayvanları da bırakıp kaçmışlar. 1933) İhtiyarlar burayı Yunan’ın işgal ettiğini fazla eziyet ve ızdırap çektirdiklerini söylerlerdi. (Cevat Güven. (Abdi Doğan. 1337) Hamit bizim eve gelirmiş. Yunan kaçıyormuş. Nerde bulacağını biliyor. nenemden duyardım. Birisi daha insancılmış. Dövüyormuş. Bir şey yok. Halbuki burada iki tarafta geçinip gidiyorlarmış.Yunan askerlerini öldürmüş. Bunun anasını babasını çeteler öldürmüş. Annem orda. Köyden yerli Rum komşusu gelmiş. koşmuş. Casim bir gün köyde kalıyor. Yeniköy’den kendilerine sıkı (kurşun) atılınca burada Türk askeri var diye köyü aşağısından doğru geçmişler. Şimdi Süleyman dayının evlerinin olduğu yer. Geri vermiş. Buradan kinle gidiyorlarmış. “Sağ ayağının 137 . Köylüye güttürmüşler. Çeteler köyü basmış. Yunan bize bir ekmek çakısı bırakmazdı derdi. (Mehmet Alkan. Bin tane koyunu var. Tüfek patlayınca Yunan askerleri bizim eve her taraftan çevirmişler. astarına koymuş. Rum komşusu subaya bu taraflarda domuz çok. Domuza attılar demiş. Eğerci) Annemden. Zaten Yunan buraya çıktığında yerli Rumlar başlamışlar söylenmeye. Rum’un en ihtiyarında silah omzunda. (Cemali Aslan.

(Veli Koç. Alemin malını karıştırma demiş. Git Hamit’i vur diye. Karakızlar’dan Hidayet Bey’in babası Ali Bey birisine para veriyor. Kaldırıyorlar. Bir tepeyi zapt etmiş. Annem anlatırdı . 1954. (Naim Özkarademir. Ali Bey milletin malını zapt edermiş. Nikol köylüyü uyarmış. Biri de gidip Karakuyu’daki Yunan jandarmasına haber vermiş. Hamit Yunanlıları berbat ediyormuş. Aşiret milletine pek zararı olmamış. Dernekli) Sarı Efe Mehmet. 138 . Düğerlik köyünde evinin üstünde çarpışma olmuş. Oğlananası) Yunan işgalinde babamlar Kütahya’ya göçmüşler. İşgalde burada adliyesini dahi kurmuş.tahrasını alan Torbalı’ya Yunan öldürmeye gelmiş.. Hamit fakiri gözeten biri. (Veli Ayaydın. Çengele’den Nalbant İbrahim. Ödemiş tarafından gelenler ilk Torbalı’ya girmişler. Taban astarını kaldırın. En çok korktuğu Hamit Efe. amcam olur.1929 . Bakıyorlar ki Yunan komutanlığının kağıdı. Fakirlere diyormuş. Arıkbaşından İlyas. 1939) O zamanki durumda cepheye para toplayıp Yunan askerleri ile çarpışırmış. Yunanlıları berbat etmesin diye Hidayet Bey’in babası vurdurmuş. Gidiyor Ali Bey’e. Yunan çekilişinde demiryolu bozulmuş. babam köyde muhtarmış. Bir kurşun çekip öldürüyor. Hamit Yunan’a tavkırırmış. Karatekeli aşireti. Vurulmuş. Hamit burada Burunsuz Esma diye bilinen birine gelirmiş. Vuran Pomak Topçu Süleyman. Köylüler kaçan yerli Rumların evlerini hayvanlarını yağma yapmışlar. Yataklık yapanlar Gökçen Mustafası. Geliyorlar. Köyde askeriyeye yardım toplarmış. Yumurta alırlarmış. Düğerlik) Dedem Kırışık Mehmet o vakit köyün zenginlerindenmiş.” Çıkartıyorlar. Çakallar. Teşhir etmişler.Yunan kaçarken tüfeğini alan . Diğerini de zapt etmeye uğraşırmış. Gezdirmişler. Sabri dayıya bu işler ödünçtür ödünç demiş. Amcamı Dağtekke’de Kocabıyık’ın evinde vurmuşlar. Öyle kurtulmuş.Vurduruyor. Gece oldu mu evlerde lambalar yanmazmış. Kızılcaova’ya göçmüş. Yunalılar gelirmiş . Gurk tavuğun altındaki yumurtayı dahi almışlar. Tedbirli dur. Casim ben sene ne yapayım diyor. Ahmetli) Tepeköy’de eşkıya fırıncı Abbas Akeren babaannemin babasının göbeğine kızgın zeytinyağı dökmüş. Köylü ne yapsın. Nahiye’den (Dağkızılca) bekçi gelmiş. Tren burada kalmış. 1336. Kalan paralarını arıyorlar diye duyduk. (Ahmet Yılmaz. Evlerde kimse yokmuş gibi görünürmüş. Çeteler dedeme yemek yemeye gelmişler. Mezarı sağlık ocağının olduğu yerdeydi. Hamit Efe’den çok korkarlarmış. babamgil Hamit’in adamları. Babam mühürü (istifa) atmış. Yunan askerine yataklık yapan da varmış. Çeteler kaçmış. Yıllar sonra buradan kaçan Rumlar burayı ziyaretye geldiler. Nikol da Zeytinköy’den adalara ulaşmış. Sakın malınızı satmayın. Yunan geliyor dedemin evini yakıyor.çizmesini çıkar. Yunanlılar bunları sık sık rahatsız edermiş. Yunan çekilirken köylüyü camiye doldurmuşlar. Gaz tenekeleri dahi hazırmış. 1920. Hemen bırakıp gitmişler. Yunan askeri gelirmiş köye. Baskıyla istediği paraya elindeki malı alırmış. Çalı kakıcı değilmiş. dermiş.Bunu Hamit duymuş. Vurduran Dağlı Emine. Arabanın üzerine bağlamışlar. Kıbrıslı Fevzi Çavuş varmış. Bunlar köylülere zarar veriyormuş. Kaçan bir Rum. (Halil İbrahim Duma. Kilisesi vardı. Birkaç kurşun atmış. Siz çetelere yataklık yapıyorsunuz diye her gün karakola görünmeye gidermiş. İnsanlar Kaplancık tarafından kaçmışlar.Bir gavur kıstırmışlar.Burada Rumlar varmış. Kıbrıslı Mustafa kesmiş. Helvacı’dan Sürsalan Cemali. 1927. (Yusuf Karadayı . Kırışık Mehmet’in evini yakmışlar. Herkes bakla tarlasına saklanırmış. Korkudan tapuyu verirmiş. Camiden kaçan doğu kısmında bir bakla tarlası varmış. Torbalı) Yunan askerleri evlere dağılırmış.

1939. Sarı Mehmet kapıya doğru dönmüş. (Enver Kavaklan . İbrahim. (Saffet Çoban.1940 . (Ramazan Türkoğlu . Rahmetli dedem Nazır Mehmet orada keçi çobanı. Burada da adamları varmış. Çınardibi) Hamit’len dayım ve korucu İbrahim. ( Ziya Arun . Parmağında altın yüzük varmış. 1936 . Ölüsünü görmüş. Evini yakmışlar. Bunlar birlikmiş. Gemikaya mevkiinde. Ölüsünü çakallar yemiş.(Abdullah Fırat. Üç ay burada çadırda kalmış.Sanki dağda vurulmuş gibi. Alıyorlar bu adamın cesedi karşıdaki dağa götürmüş.1958) Eski zeybek mezarı Kurupınar denilen yerde Hamit’i öldürüyorlar. 1932. Etrafı sıkıştırıyor. Süleyman’ı Yunan karakoluna gönderiyorlar. Adamını Deli Süleyman’ın vurduğunu söylüyor. Hamit köye namaz vakti gelmiş. Yunan askerleri kadınlarla dalga geçiyorlarmış. Aydınlı bir asker terki silah etmiş. Hamit . Gerisini Hamit Efe’ye havale etmişler. Yakalıyorlar. Babam İzmir2den silah ve cephane ile Karpuzlu (Canlı) istasyonunda Yunan askerleri tarafından yakalanmış. Aydın’dan 90 atlı gelip Pomak’ın evini basmışlar. Uyarıyı dinlememiş.1340. Çatışma olmuş. Yanına bir arkadaş almış Bunu alma demişler. Ama ellerinden kaçırırız diye işkence ile orada öldürüyorlar. Dernekli) Hortunalı Hamit’i halamın kocası Mustafa Ali Şahinol anlatırdı. Namaz bitmiş. Burada söyleniyordu. Bir numaralı Yunan taraftarı. (Şerif Akkeçili. Topçu Süleyman dağda asker soyarmış. 1951) Atalarımızdan duyduğumuza göre Kovanlık denen yerde yemek yerken askerler baskın yapmış. Hiç mani olmuyormuş. Mezarları dahi orada duruyor. 139 . Keçiköy altında Yunan askerleri ile çarpışma olmuş. Çetesi caminin kapısında toplanmış. Tekbir alıyor tekrar namaza duruyor. Hamit’in Aydın koluna bağlı olduğu apaçık. Çerkezlerden (Arıkbaşı) çete İlyas diğer çetelermiş. Bir bakmış ki Hamit pürsilah kapıda. (Ali Yoldaş. İbrahim Korucu. Hamit Efe Topçu Süleyman’ı Kurt gediğinde tuzağa düşürüp temizliyor. İyi biriymiş. (Halil Akkeçili. Köydeki arkadaşıymış.Çete Hamit yakalıyor bunu. Bunu büyüklerden duyardık. Süleyman köy bekçisi imiş.Kaçırıyor. Burada köy meydanında idam edeceklermiş. Buradan Topçu Süleyman vardı. Dernekli) Karısı ile arası açılmış.Bu işi bitireceksin demiş. Karadiş . Sarı Efe’yi. Kölemen’in karısı eski usullerle çamdan akma ile yarayı iyileştirmiş. O dönemde Kabakdelen Hasanlar. (Kemal Korucu.Rahmetli nenem yunan gardiyanınına para yediriyor. Hamit çetesi ile beraber gelmiş. Kavakalanı) Hortunalı Hamit iyi adammış. Topçu Süleyman’ı vurdurmuş. Nenem rahmetli durumu Hamit’e anlatıyor.Aydın Yörük Ali koluna bağlıymış. Görevi Hamit Efe’ye bırakıyor. Birkaç el silah atılmış. Burada Hamit’in yüzbaşı veya binbaşı olduğunu duyuyorduk.Kavakalan) Korucu ailesi Hamit’in adamı. 1934. Osmanlar) Hamit iyi arkadaşmış. Buraya Certoğlu mevkiinde kömür ocağında işkence ile dağda öldürüyor. Parça parça etmiş. Sarı Efe’yi de öldüren kişi. Hamit ve adamlarını Kurt gediği dediğimiz yerde pusu kurduruyorlar. Dereköy muhtarı (Sığırtmaçoğlu)Yunan taraftarıymış. Namussuzluğu sevmezmiş. Asker iyileşince Aydın’a ulaşmış. Pusuya düşürür üstündekileri soyarmış. Osmanlar Çınardibi) Hamit adını çok duydum. Hemen tekrar dönüyor. Bu işi sen takip edeceksin diye. İki kişi şehit düşmüş. Üç ay Aydın mapushanesine gönderilmiş. Bunu anlatırlardı. babam Mehmet Korucu. Herkes korkuyor.İbrahim Çavuş arkadaşı. 1338. Hamit’in adamı yemek yerken adamını öldürüyor. Bu asker yaralı olarak Yörük çadırlarında Kölemen’e sığınmış. Mamut dağında korucu Süleyman tarafından vurulmuş. Pomak’ı (Topçu Süleyman) yakalayamamışlar.Dürüst bir efe olduğunu söylerdi.

Ayşe Hanım veremden ölüyor. Dedem zor getirmiş. Yazıbaşı) Kara Hüseyin Tahir’in torunu. Bizimkiler Fransız tebasına geçmiş. Ondan Hamide oluyor. Keçiköy’den ( Balcılar) Deli Ağa’nın evini. Yazbaşı ) Hamit çok cesur. (Yılmaz Oral. Bazı kişilerden yardım toplarmış Önceden bilinmiyormuş. Olmuyor. İkincisinde vurmuş. Hamit tabii tecrübesiz. köy camisini yakmışlar. O gece babasının evini basıp onun dahi parasını almış. Kardeşi feryat figan etmiş. Nasıl düğüne girecek. Bunu giderken yolda hallet.Bıraktırmak için uğraşıyor. Bunları hem abim anlatırdı hem de Kazım Dayı (Kanyılmaz). atik ne zaman nerede olduğunu hiç belli etmeyen biriymiş. Küçük Mehmet’i gönderiyor. (Halil İbrahim Akkavak . Yörük Ali bu taraftan böyle bir gencin türediğini duyuyor. Düğünde gitmiş yanına oturmuş. (Nevin Oral. Çakırbeyli’den Piç Ali. Yunan rahatsız etmesin diye. Amcam Yunan zamanı dağa çıkıyor. Tekrar geri dönüp kendi çetesini kurmuş. Hamit amcam vurulunca İzmir’den kalkıp buraya amcamı vuranlardan öç almaya gelirken Kısık tarafında Yunan askeriyle karşılaşıyor. 1937. 1927. Bülbüldere) Uşaklı İsmail babam olur. Dağa çıkıyor.Kimse anlamamış. Hem kardeşini döve döve hem de kardeşini kuşunla öldürüyorlar. Kadını kurşunlamışlar. -------------------------------------------01 Haziran 2007 (Rıza Oral. Deli Ağa. Keçiköy) Yunan zamanı Kabadelen çetesi . Bundan dolayı zenginler rahatsız olmuş. Sonra askere topladığı anlaşılmış. Amcam öz teyzemle nişanlıymış. İki kişi ölmüş. Hamit babamın çete arkadaşıymış. Amca amca vurulmuş. Yardım edenler Bekçi Raşit. 1945. Hamit Kuvay-ı Miliyeye alıp yatırırmış.bizim başımıza bunlar geldi diye. Hortuna) Ben Kara Hüseyin’in oğlu Tahir’in torunu Hamit Efe’nin yeğeni oluyorum. Öldürmüşler. Bir süre Çerkez Ethem’in yanında kalmış. Hamit’e diyor ki. eski Yörük Hüseyin Efe varmış. Öldükten sonra köy köy gezdirip teşhir etmişler. Arkadaş vurulur mu? Ve aynı adam Hamit’i vuruyor. Buradan arkadaşı Küçük Mehmet. Keçiköy) Yunanlılar Halil’in Mehmet’i dövüyorlarmış.Birincisinde silah çaktırmış. Amcamın mezarını getirmişler. Çetelere ekmek veriyorsunuz diye. Köyde bir düğün oluyor. Taşlıoğulları’ndan. Gök Mehmet derler evinden yemek alırmış. Orada vuruluyor. İkisini de bağlayıp öldürmüşler. Dernekli’den Karadiş. Onu görmek istiyor. Amcam devamlı Yunan askeri ile çatışırmış. Dağtekke’den biriyle -Nazlı ileevleniyor. Kadın zarı (çarşaf) giymiş. 1937. Amca dut ağacına asar gider oradan alırmış. Rumca bilen bir Giritli varmış. Buraya yanındaki adamlarla Aydın’ın Karacasu’ya gidiyor. Çeşme başında çatışma olmuş. ---------------------------------------------(İrfan Çoban. (Durmuş Ali Şenel. Bunların içinden sana şu adamdan zarar gelecek . Yukarıdan Süllüler evine İtalyan bayrağı asmış. Hatta babası tütün parası almış. Hasan Çavuşlar’da İbrahim Efe. Mezarlıktan amcamı getirememişler. Bunları anneannemlerden duyardım. Hoşuna gitmemiş. “Bak gençsin. Yunan tebasına geçen bekçi Arif Kahya varmış.(İbrahim Şenel. Sen anlamazsın. Manavkovanlığı’nda Yunan askeri ile çatışma olmuş. Bir iki hafta orada yatmış. Biz çocuktuk . Babam Yunan askerini öldürüyor. Sen dua ettin . süt annesine gidermiş. Ayşe’ ye benziyor diye Feda Hanım’ı vermişler. Benim adımı vermişler. Yörük Ali haklı çıkıyor. Bazı zenginlerden para toplayıp oraya aktarıyormuş. Ayşe Hanım. Köyün muhtarıymış. Büyük amcamın milli mücadelede Kuva-yı Milliyeye yardım ettiğini duydum. 1940. Bülbüldere) Yunan giderken bu caminin imamını alıp gitmiş. Rumca bilen.1929.Amcamı arkadaşı silah temizleme bahanesi ile vurmuş. Arif Kahya Yunan taraftarıymış. Benim adım Yunan zamanı Yunanlılar tarafından vurulan Rıza. 30 Mayıs 2007 140 .anlatırdı.” diyor. Versin parayı diyor. Davet ediyor.

Yunan subayı bir hafta kullanır sonra askerlere verirdi. dışarıdaki arkadaşlarıma diyor. Yunan çekilirken Fetrek Çayı’nda büyük çarpışma oldu. Bunun üzerine Yunan evlerimizi yaktı. Bir Arap kurtuldu. Asker buraya geldi. Hasan 40 tane kahve yap. Yunanlı gitti. Daha sonra Yunan çekilince köye döndük. Yani 40 adam varmış gibi. Çerkezlerden Uzun Musa idamdan üç sefer almış. Hakaret yapmadıkları kalmadı. Osmanlar’dan Akçocuk arkadaşı. diyor. Kokudan geçemezdiniz. Gördüm. Takip askerleri Çapak’ta Hasan’ın kahvesinde otururken Hamit kapıdan içeri giriyor. Çok eziyet yaptılar. Sarı’yı karısı Topçunun Süleyman’a vurduruyor. Orada üstümüze elbise verdiler. Dedemden biraz ekmek ve zeytin istemiş. Karargah burasıydı. Hamit Efe dinleyip duru. Aradan bir süre geçti mi tekrar asker gönderir. Malanda Yaylası’nda yakalamışlar. Yunan’la şimdi kardeş diyorlar Yunan’la hiç kardeşlik olur mu? Yunan bayrağının indirilişini ben gördüm. Adı kapansın diye öldürmüş. Köye Yunan jandarması gelirdi. Hiç toplanmadı bunlar.(Zehra Dinçer. Evine silahlı asker gönderirdi. Bir o kaçmış. Yanına aldığı arkadaşı ona hinayetlik yaptı. Yunanlılara karşı çeteydi. 1928. Hiçbir karıya kıza bakmazmış. Biz önce Karakızlar’a kaçtık.Çapak’tan Kahveci Hasan bana anlattı. Bir süre sonra adam almış yanına. Hiç kimsenin burnunu kanatmadılar. Kadınlar da karakolun önünde. demiş. Biz askerlere sakalık yaptık. Marmaraç Dernekli) 03 haziran 2007 Babam Karadiş’in yanında kızan. Dağkızılca. Hamit dayı aldatamazlar . Geceleri askerler Hamit basacak diye karakolda yatmazlarmış. Dışarıya çıkarıyorlar.İpi çekerlerdi. Davranmayın yakarım diyor. Hamit Efe kadınlara görünmeden dereden köye dutun dibine varmış. İp ellerinde yürü diyorlar. İnsan ölüsü kokusu olduğunu sonra öğrendik. Saliha derlerdi. Çırpıköy’ü yaktı. Dedem bu adamları beğenmemiş. Ayaklarında ip bağlı. Topları Fetrek Çayı’na kurdular. Hem kendisi hem askerler. gelse de görsek diyor. Ayakta dikelterek. Kıymetli eşyaları kırmışlar. Süvari askeri. Birer gece birer gece askerleri everirmiş. Elini kolunu bağladılar. Komşunun kızını aldılar. İki kardeşti. Yunan da öldü. Arap’ı bilirim. Ama ne dayak. Üst tarafta çalının içinde oturuyormuş. Dedem kendisini hemen saklamış. Hamit Halilbeyli tütününden sigara sarmış. Yunan bölük bölük demiryolu buyunca gelirmiş. Birisi Yörük Hasan diğeri de Piç Ali. Aşağı köyleri yaktı. Karnını doyurmuş. Bizimkilerden de ölen oldu. Bu kızı Yunan çekilince amcası Sevdiye’nin Halil . Hamit’in arkadaşıydı. Torbalı’ya dayım Mehmet Kemal’in yanına gittik. Sonra evine gönderirdi. 1328 doğumlu) Köyde Hamit Yunan karakolunu bastı. Hortuna’dan gelin aldılar. Arslanlar. Evimizden görünüyordu. Hamit çeteydi. Bir gün bütün köyün erkeklerini topladılar. Hamit efeliğe çıktığında adı çok konuşulurmuş. Aylarca kokudan geçilmezdi. Çürüdü gitti. Ayakta ip bağlı yörünür mü? Yörü dayak. Hamit kimseden korkmazdı. Yalnız bir efeydi o. Yanından at demiş. Hamit Efe buralarda oturuyordur. 1330) (19 Temmuz 2007) Yunan’ın buraya geldiğini bilirim. İzmir’de Urumkuş sokağında ev tuttuk. Sigaranın dumanını kadının birinin burnu almış. Muhtarmış. Etraftaki çalı diplerinde yatarlarmış. Recep Ağa’yı kaç sefer bastılar.Saliha’yı Başpınar’da tüfekle öldürdü. Kadınların konuşmasını dinliyormuş. Kadının birisi aşağıdan Hamit Efe yakışıklı bir delikanlıymış. Babam bizi orda buldu. Dedem de avluda. Hamit Kırlıların İbrahim’in kız kardeşi ile evliymiş. Su getirirdik. Köyde anası babası olmayan çok güzel bir kız vardı. Hortunalı Hamit’i bilirim. Üç ay dahi durduğunu bilirim. Yunan gidişi biraz kıpırdadı buralarda. Köyde Koca Haşim. İlyas vardı. Çete köydeki evi bastı. Yakan Yunan jandarması. Taşkesik’te Yunan karakolu vardı. Hepsini dayaktan geçirdiler. O zaman gördüm. Hamit’in ölüsünü kağnı arabası ile götürmüşler. Hamit’in atını 141 . Ama para çetesi değildi. Babamın parasıyla yiyecek giyecek almışlar. Yunan takibi Hamit’in peşinde. Yunan demiryolu boyunca kaçıyordu. Ateş İbrahim. Bu zamana kadar efe görmedin mi? Eli kabaklı hoca görsün onun yüzünü diyor. Bize zarar yapmadı.Kızın ölüsünü canavarlar yisin diye orada bırakıyor. Gündüzleri dağda geceleri bir kenarda yatardı. Kızı kullanırdı. Öldürselerdi korkmazdı. Yunan kaçarken Arıkbaşı’nda bir sürü insan yaktı. Düğüne geldi . Dedem de babamda temiz delikanlı derdi. Biliyorum. Hamit zaten durmazdı. Bunlar seni aldatır demiş. Birisi de diyor ki Halilbeyli tütünün kokusu burnuma geldi. Hasan kahveleri yapıyor dışarı çıkıp döküyor. Her taraf ceset. ( Hüseyin Kölemen. Vurulan orda kaldı. Dağtekke köyünden bizim köye gelirken üç kadın odun yapıyormuş. (Rasim Şekeroğlu. Kadınlar kızlar bir görsek dermiş. Türk bayrağının çekilişini de gördüm. Yunan askerini öldürdü.

Biz Durmuş Ali ile bundan 50 sene evveli bir yerde çalıştık. Onu bile bıçaklamış. Babam kabul etmemiş. demiş. Helvacı) 03 haziran 2007 Babam Hamit’in asker arkadaşıymış. Nasıl aldattıysa bilemiyorum. Ali dermiş: “ Amcan bana çok kızıyor.” demişler. Düğünlerde hadise çıkarırmış. Onu da komutan sen bunu işemişsin köpürüyor diye dövmüş. bir kenara çekil. Kimin canını yaktın da aldın bunları. (Feridun Akdoğu. Ali’nin babasının yüz verdiğini bilirmiş. Yunan’la ilgili bilgi alırmış. “Ah ulan yapamadılar . Ali eve altın eşya getirdiğinde benim analık: “ Götür götür. Kabakdelen zenginleri soyarmış. (Yıldız Özcan. Buraya geldiğinde Hamit’i iyi ağırlarlarmış. Çakırbeyli) Piç Ali’nin hanımı Ayşe (Eşe) benim analık olurdu. Bunlara Böcanlı sülalesi derler. satarmış. Yunan karakolunda su yokmuş ona su taşıtırlarmış. Nasıl öldürelim?” diyor.” Gelenler Mustafa’ya : “ Sen çocuklarını al. Kendini kör kuyuya atmış. Ali’nin babasını öldürüyorlar. Babama çok dağa çıkalım diye söylemiş.Dirmil) Dirmil (Korucuk) köyünde Hamit Ağa yatağı imiş. Hamit’i öküz arabasının üstüne 142 . Anamı ve çocuğunu öldürmeye buraya geliyorlar. Eşe’yi çocuğunu bir de Ali’nin biraderlerini. Köyden bir yaşlı kadın alnını çelmiş. Bu çocuk başıma bela olacak. 1932. Yunan kaçarken Ali’yi Torbalı’da öldürmüşler. Keçiköy’de karakol kurmuşlar. Keçiköy’de Arap oğlu Şuayip. Karakolu basacağız diye. Babam diyor ki “Gel bak. En düzgün olan Hamit Efe’ymiş. Ali’nin Mustafa amcası varmış. Gelenler Ethem Ağa’nın adamları. Hamit babamdan bir şeyler sorarmış. Onların evini basıyorlar. Yunan askerine gelinim hasta . Ona (Ethem’in babasına) yardım etmiş. Delikız Yunanlılara müzevirlik yaparmış. Be küçüktüm annem anlatırdı.bakan kişi. Ali köyde birkaç kişiyi bıçaklamış. Dedem merhametliymiş. Yunan köyde camide yatık kalmış. subayın elinden silahını almış. Parçalamışlar. Yunan’a yaranmak için ben vurdum demiş. “Bu çocuğu şımartmayın.Kabakdelen ayrı çete. Kendisi de oğlu da ölmüş. Köy dağılmış. Çete arkadaşı Sürsalan Cemali varmış. Kırk tulum peynir varmış evde. Büyükleri anlatırmış. Ethem’in babası Denizli Çal’dan. 1938 . Köyü alan talan yapmışlar. Yunan köyü basmış. Ormanköy) Benim annem vardı. O Kaçmış. Yanlış gitmişler. Biraderi Hacı Ahmet derlerdi. Askerler kurşunlamış. Ali bu sefer Yunan’a çalışmaya başlamış. Kız kardeşini de öldürmüşler. İbrahim Kahya söylememiş. (Hüseyin Karakuş.” dermiş . Akşamüstü Yerlikaya’da kurşunlamışlar. Hamit buraları korumak için buralardan arkadaş almış. Sağlık’ta Yunan oturuyormuş.” dermiş. Çaybaşı’nda demiryolu kenarında karakolu varmış. Ekinlere hayvanlarını salmışlar. Ali onlara durumu anlatırmış.” demiş. (Necip Ünal. Aman oğlum ellemeyin o benim gelinim demiş. Sağlık’tan İbrahim Kahya Cellat gölü’nün balığını satın alır. Hamit’te asla öyle bir şey yok. Dedemin durumu çok iyi imiş. Onunla haber göndermişler. Buradan geçerken babamın yanına bir uğrarmış. Hamit.Ben Veli Dayı’ya değil öteki Veli Dayı’ya göndermiştim. Saipler’den dedemi Babuşoğlu Veli Ağa’yı öldürmüşler. Mehmet Hasırcı bana anlatırdı. Amcam olsun babam olsun çok temiz çocukmuş. Kış günüymüş. 1930 . çocukları var.” Bunu babamdan duydum. 1959. Buralarda evleri basmaya başlamışlar. (Veli Başarır. İçlerinde Çapak’tan Ethem de varmış.(Piç) Ali’yi de almış. 1930. Ethem Ağa da içinde. Git geri ver. Benim amcam varmış. Öyle kurtulmuş. İbrahim Kahya’nın evini bombalamışlar. Ali biraz hareketliymiş. “Öldürün bunu. Evi yakıyorlar. kucağına bir küçük yastık vermiş. Kendi gelini haline sokmuş. Yunan kaçtığında karakoldaki telefon santrali Dernekli’deydi. Hamit’in karısını arıyorlarmış. Analık kızını almış başka yerde saklanmış. daha yeni doğum yaptı diye onları geçiştirmiş. Ethem sonra şöyle demiş: “ Ben onlara Eşekçi Veli’ye gönderdiydim. Ethem. Hamit’i (Yörük) Hasan vurmuş. Çaybaşı) Büyüklerimiz Hamit’in ismini söylerdi. Çeteler öldürmüş. Biz ötekilerin hepsini öldüreceğiz. Ali’nin amcasını öldürüyorlar. Analık anlatırdı. Sonra Ali’yi Yunan tarafı aldatmış. Mehmet Hasırcı suyun içine işemiş. Subaşı’ndan Durmuş Ali arkadaşı. Gelenler Ali’nin amcalarını öldürüyorlar. Dedemi öldürmüşler.” diyor.

Aşağı yukarı bir hafta sonra buralara geliyor. Babam Arabacı Osman. Babam da çeteciymiş. Sabahleyin Yunan askeri karakolun penceresinden keyfi bir kurşun çekip O’nu da orada öldürüyor. Çelik İbrahim. Hamit biz buralardayken sağken korkmayın. Aynı canlı gibi.. “ Torbalılıyım. Çapak) Ben Bayburt’ta askerdim. Yılan gözlü insanları makbul saymazlar. Piç Ali’yi. Çeteler diyor Araphanı kahvesinde oturuyor. Kabak Hüseyin Rumca biliyormuş. Hakkı eni oğlu 17-18 yaşlarında bekar delikanlıyı ve bir de kadını vrup öldürmüş. Burada Eski Cavur diye birisi varmış. Dedemi öldürmüşler. Karakol iki defa yer değiştirmiş. Bundan hayır gelmez.. diyor. Asıl zararı bizim köylü ondan görmüş. Yunan jandarması evin etrafındaki çalılara gaz döküyor. O defin ettirmiş. Yemen Süleyman. Silahlardan beş-on tanesini ayırıp saklamış. 1335) Burada Yunan’la düşüp kalkan Saliha’nın kardeşi Safiye olacak. Teri soğusun deyip alıp kaçmış. Kollarını kazıklara bağlamışlar. tekrar canlanacak diye ödleri koparmış. Giritli Ömer’in kardeşi. Aman elini ayağını öpeyim. Alelacele evine götürüyorlar. Yunan subayı bunu görünce Rumca :. Mert adamdı. Yunan jandarmaları canlandı. Genci öldürüyor. Yunanla beraber kaçarken İzmir Başoturak’ta kendisini bizim köyden birisi tanımış. Kurtuluyor. Bir haber almışlar. Hamit fırlayıp : . Yunan subayı Hortuna’ya gezmeye gelmiş. Hortuna’dan Kara Hüseyin’in oğlu. Bunlar da Yunan’a karşı çeteler. Zeybek Mehmet. Çok kurnazmış. İzmir’de Araphanı varmış. Hamit ölünce eşkıyalar basmış. Sonra mübadele esir karşılığı geri gelmişler. öldürüyor.Atını dolaştırayım. Ben. (Ömer Aydın. Ahmet Ağaların evi Yunan karakoluna yakın. 1932. Ahmet Ağaların oraya çeteler basmış. Büyüklerden duyardım.” dedim.Bu yılan gözlü. bir gezelim diyorlar.Bunun üzerine etraftaki esnaf sopayla. Ben “Kuva-yı Milliye zamanında öldürülmüş diye duyardım. Kürt Hasan. Bunu öldürün. Giritli Ömer’i elleyen olmadı. Senden ne çekti bu millet diye bağırmış.Dağkızılca. Şu an evi yıkıklık. Birisi Hacı Kamil’in evi. Karakol ilk kurulduğunda evlerdeki silahları toplamışlar. Çakırbeyli’den Piç Ali pantolonunu dikerken kancıklayıp vurmuş. Başçavuş dedi ki: “ Yunan zamanı benim babam Torbalı camiinde imammış. Babam söylerdi. Yunan İzmir’e çıkmış.bağlamışlar. Hamit vurulunca cenazesini o yıkamış. Gelin gezdiriyorlarmış. 38 ay sonra Yunan denize dökülüyor. Giritli Ömer Yunan tarafına çalışıyormuş. Yunan’a karşı olduğunu göstermeye çalışıyor. diyor. Gözleri yılan gözlüymüş.Biraz önce atını gezdireyim deyen adamdı. Bizim başçavuş herkese soruyordu: “Nerelisin?” diye. Esas Yunan taraftarı Giritli Mustafa varmış.” dedi. Araphanı kahvesinde otururken bunları Giritli Ömer görmüş. Gidiyor Yunan hükümetine haber ediyor. Ben şöyleyim. Yunan subayı kahvedekilere sormuş: Hamit nerde? Kahvedekiler: . sandalye ile linç edip öldürmüş. Hâlbuki o bir numaralı Yunan taraftarı. Orda öldürüyor. Yunanlılarla çok kavga etmiş. dermiş. Dambaşında (taş evlerin toprak olan üst bölümü) yatarmış. Yunanla düşüp kalkan kendi öz kardeşinin kızını Boyalığa (Dağkızılca köyünün kuzeyinde bir mevki) götürüyor. Duyuşumuza göre Hamit dürüst adammış. Hamit’in cesedini Torbalı’nın içinde beygir (at) arabasının ön tarafına oturtup bağlamışlar. Yunan nöbetçisini vurmuşlar. 15 Mayıs’ta İzmir’e çıkıyor. İki evliydi. Karakolu beş on gün evvel Tepeköy’e kaldırıyorlar. Çok cesurmuş. demişler. Yunan köyü yakarken Hakkı Dede diye biri vardı. Kendini affettirmeye çalışıyor. Hamit’ten ayrı bir kafile. Karaot’tan Kabak Hüseyin vardı. Düğünü varmış. İzmir’e inelim. Mezarının sağlık ocağının olduğu yerde olduğunu söyledi. Torbalı’da Hamit’i öldüreni yakalayıp öldürüyorlar. böyleyim. Gezdirmişler. Bir ara Yunan’akarşı grup oluşturmaya çalışmış. Yunan bu sebepten köyü yakıyor. Tam karşıdaki pencereden Ömüroğlu’nun karısı kadını da pencereden olan biteni seyrederken bir kurşunda ona çekiyor.Afyon cephesi bozulunca bunlar farkına varıyorlar. Oradan Atina’ya. Hade Girit adasına sürgün. Ömer Ağa (Özyurt) anlatırdı. Pehlivan Mustafa. Babamlar elbiselerini silahlarını dağda bırakıp saklamışlar. Köyde bekçi. Arka bulamamış. At arabası yürürken hareket ettiğinde ceset de hareket edermiş.” diye cevap verince bana : “Hamit’i tanır mısın ?”diye sordu. 143 . (Hulisi Demirtaş . Bak bak Yunan taraftarı değil diye. Karadağlı’nın yetişkin bir oğlu varmış. Aslen Kayserili. Yanan yeri söndürmeye çalışan delikanlı suyla söndürmeye çalışanakurşun çekiyor. Geliyor Yunan jandarmaları bunları topluyor.

Demirciköy. Canlı) Dedem Sarı Mehmet olur.5 adamla daha evlenmiş. Bunlara Yunan dokunamamış. Keçi güden çobanları zevkine karı kocayı vurmuş. Dağtekke’ye korkudan çıkmazmış. Irzına geçmişler. Yunan yedi kadını. Tırmık yaparken Yunan atlısı asker Krikor diye biri gelmiş. dedeme: “Bana kızanlık yapar mısın?” diye soruyor. Adı Hayriye imiş. Onunla ikinci evliliğini yapmış. Yunan’la düşüp kalkan köyden Giritli Süleyman. Muğlalı soyadı. Yunan askerleri Yoğurtçular’dan dağa kadın kaldırdı. Oraya. Dedemi kapının ağzına yığıyor. Hortuna altında vurdular. Nenem Hanife’yi Sarı dedem bırakmış Marmaraç’ta. Macır Süleyman evine gelmiş. “Kapıdan baksın. Dağlı Emine ayarlamış. Dağlı Emine’yi amcaoğulları (Dağtekke’den Kırlılar)dahi sevmezdi. Bir daha kadını aramamışlar. Ölüsünü dağda çobanlar bulmuş. Sürsalan Kör Cemali diyor ki Sarı gibi adamı bir ayda vurduran beni ne yapar diye. Yunan bir bayrak asardı buraya. 12 yıl askerlik yapıyor.” demiş. Yatakları buradan Delibozuk Ali. (Şefika Küçüksolak. Dağlı Emine’nin yanında bir ay kadar ya duruyor ya durmuyor. onu almaktan vaz geçiyor. Bizi ellemesin diye. Dede Hüseyin. Hep kadınlar arasında konuşulurdu.(Hasan Uysal. Haziran ayı imiş. Yunan zamanı evine İsmail Efendi ve Hacı Fettah İtalyan bayrağı çekmiş derler. Yunan geldiği zaman. Bekir emmilerimin evlerinin yanında evleri varmış. Yunan kaçarken kaçtı. (Osman Kutlu 1940 ) Hamit buraya geldiği zaman dedemle Halil Erbay’ı yanına istemiş. Hamit’in Yunanla çarpışması Dağkızılca’da oldu. Kağnı ile. Dağlı Emine daha sonra 3.Ecinli Hüseyin. Demirciköy’den Seyit Ahmet’e geldiğini söylerlerdi. Sarnıç tarafından. Muğlalıların Seyit Ahmet. 1941. 1329. üç erkeği öldürmüş. Yoğurtçular’dan Necibe’yi de dağa kaçırmışlar.” diyor. “Macır Süleyman” derlerdi. Yarısı İzmir’e yarısı Gümüldür’e. Macır Süleyman : “Biz geldiğini gördük.çocukken anlatırdı. Yunan tarafı oldu. Deli Ağa derlerdi. Dedem : “ Hamit beni affet. Tarlada ekin biçip deste çekiyorlarmış. (Münire Kutlu. Dedem yok dedirtmiş. 1926) Çocukken duyardım. Çolak İbrahim’in ordusu ovadan geçti. Yunan buraya çıktığı zaman dedem Hindistan’dan esirlikten daha yeni gelmiş. Gavurlara tercümanlık yaparken gavurlaştı. Dedemi Kavakalan’dan (Çınardibi) Macır Süleyman’a vurdurtuyor.” diyor. Kadının adı Araplı Peni’nin imam nikahlı karısı Necibe.” Kara İbrahim buralarda çetelik yapmış. Çocukları Diner soyadını kullanıyor. Başka bayrak çektin mi o devletin tabiiyetine geçmiş oluyormuşsun. Yine buradan Hüseyin Çavuş’a da gelirdi. Hamit. Yunan askeri kaçarken Mersinli Kahve’nin altında Yunan askeri bir gece geceliyor. Zevkine öldürmüş. Dağtekke’den Kırlıların Dağlı Emine dedemi Dağtekke’ye çağırmış. 30 sarı liraya. Dağlı Emine kalkıyor başka bir adam sevmeye. Anam Hatice anlatırdı. Kaçınca karısını oğlan kardeşi aldı. Kapıdan kafasını çıkarınca mavzerle vuruyor. Helvacı’dan Sürsalan Cemali’yi. Belenbaşı’nda yedi kadın üç erkeği orada öldürüyorlar. Çocuğu olmadı. Arkadaşı vurmuş. “Askere genç gittim ihtiyar geldim. Kaçırmışlar. Yunanlı bu kadınların içinde çok güzel bir kız varmış. Çağırtmış. Irzına geçtikten sonra kadını bırakmışlar. Dedeyanı deriz. Karacaağaç) 02/08/09 Hamit’i burada(Karacaağaç köyü) gördüm. 144 . Orada duruyormuş.

Bazı mülahazalar dolayısı ile alay karargahlığı lağvedilerek. Knesong. Düşman ve dost durumu hakkında şunlar biliniyordu.Tabur ve alay muharebe gurubu adıyla vasıflandırılan tugayın büyük kısmını birbirleriyle irtibatı ile ayrı bölgelerde vazife aldı. genişlik ve 50 km derinliğinde bir saha içinde yol ve köprü emniyeti tıkama mevzileri işgali ve bu bölgede bulunan kominist çetecilerin temizlenmesi görevi verildi.Birleşmiş Milletler teşkilatı meseleye el koydu.25 Kasım 1950. karargahlık ve geri kademe halinde 2’ye bölünmüştü. Toplanma bölgesinin değiştirilmesi üzerine. 08-17 Kasım 1950’de 25. Taegu’daki şehir içinde başlıca silahlı kuvvet olarak Türk tugayına alarm verilmiştir. Buraya intikalini 23 Kasım günü tamamlaması gereken tugay vahit ve tertip edilen kamyonların yeterli sayıda ve zamanında verilmemesi yüzünden.Muhtemel bir muharebe vazifesine hazırlık olarak tugay toplanma bölgesinde kuzey doğuya giden yollara istikam bölüğü ve keşif takımı vasıtası ile keşif edildi. Amerikan kolordunun ve yakın mahiyeti Kolordu komutanının davetine icabetle Taegu’ya kolordu karargahına gidip dönmüşlerdi. bir ön heyeti tertiplenerek 9 Kasım’da sevk edilmiştir. 18-20 Ekim günleri “Pusan şehri” limanına karaya ayak basmış olan Türk Tugayı. 14 Kasım’da tugay 25. “Munsunni” yerine “Kunuri” kuzey batısındaki “Chotan istasyonu” civarında toplanıldı. Bazı haritalarda “Chotan” yerine “Tongjannı” yazısı mevcuttur. Türkiye’den getirilen Amerikan tipi silah ve vasıtaların kadro noksanlarını kısmen tamamlamışlardı. 1V. 2. 3.M. kademe Kunuri’ye naklolunmuştu. Bu devrenin başlıca meşguliyet ve hadiseleri şunlardır: Birlikler Teoka’dan ayrılış tarihi olan 10 Kasım’a kadar eğitimle meşgul olmuşlardı. trenle “Teoka şehrine” nakledilerek. Kore Tümeni keşif kıtası tarafından kovalanan bir kısım komünist kuvvetlerinin Teogu’ya saldırması ihtimaline karşı hazırlıklı bulunması hakkında bir emir alınmış. Bu maksatla birinci Tabur. 04-27 Ekim 1950 günü saat 22 ‘de 18. Tugayın kuzeye intikali elindeki vasıtalara ve tümence sağlanan araçlara göre tertip edildi. İkinci Dünya Savaşı sonunda Japonlar teslim olunca evvelce Japon hakimiyeti altında bulunan Kore’de Japonlara karşı savaşmış olan Amerikalılarla Rusların kontrolü altına girmişti. Tugay birlikleri bir kısmı motorlu araçlarla mütebakası (geri kalanı) trenle 10 Kasım’dan itibaren nakle başlanmıştır. Kunehon” bölgelerine yaklaşıldı. Tugay “Musanni” bölgesine intikali hakkında alınan emir üzerine. Türk tugayı. B. Kolordu’nun ihtiyatı olarak toplanmış bulunuyordu. 24-25 kasım günleri tespit olınan günlük hedeflere varılmıştı. Türklerin Kore’ye ayak basmaları tarihine kadar devredeki hareketin başlıca safhaları.KORE’DE NASIL Anlatan:Ahmet Balkı SAVAŞTIK? Türk Tugayının Kore’ye ayak basması tarihine kadar olan devrede Kore’de cereyan eden harekete kuş bakışı bir nazar. Amerika bilfiil müdahale etti . Bu devrenin önemli olayları: . Davete icap eden ilk 16 devlete mensup silahlı kuvvetler peyderpey harekete katıldılar. Kolordu Komutanlığı’ndan Taegu’nun güney bölgesindeki 2. Kolordu karargahlığına bir irtibat subayı Kurmay Yüzbaşı Hakkı İnceoğlu 03 Kasım 1950 günü Kolordu merkezi bölgesindeki iki tümen ve dokuz Amerikan piyade alayı 145 . Tugay. Keşif ve taramalar yapıldı. tümenin emrine verildi ve tümenle irtibata geçildi. Birlikler “Coton.Ordu kuvvetlerinin gayesi “Mancurya” hududu olan bir umumi taaruza 24 Kasım günü sabahı başlamıştı. Tugay 25 km. Amerikan kolordusuna bağlanmıştı.7 Aralık 1950 ) 26 Kasım 1950 günü Türk Tugayı “Kunuri” civarında 1. Birliklerdeki ve şahıslardaki büyük ağırlık muayetindeki eşya ayrılıp “Kunuri” kasabasında bir depoda toplanmıştı. 25 Haziran 949 günü Kuzey Kore komünist orduları baskın şeklinde bir taarruz ile Güney Kore’yi istilaya başladılar. bir eğitim kampına misafir edilmişlerdi. tamamının toplanması 26 Kasım tarihine kadar sürmüştü. 8. Kunuri Muharebeleri: (26 Kasım. Bu devre içinde Tugay 18. Bu görevin tugayı müstahkem vazifelere alıştırmak maksadına matuf olduğunu bilahere öğrenilmiştir. Mütearruz Kuzey Kore’ye karşı diğer devletleri çağırdı. Taegu’dan Kunuri’ye hareket: 20 Ekim . Bu taarruza doğruca genel karargaha bağlı olan Kore yarımadasının kuzey doğu köşesinde bulunan Amerikan kolordusu iştirak ediyordu. 340 bin kişilik bir Çin kuvvetinin “Mancuruya” hududu boyunca sığınak yapmış olduğu Kuzey Kore kuvvetleri arasında bazı komünist Çin birlikleri bulunduğu Birinci Kolordu cephesinde ise 30 bin kadar düşman kuvveti olduğu öğrenilmişti. piyade taburları doğruca tugay komutanlığına bağlanmıştır. Tümen’den tugayın “Kunuri” bölgesine intikali ve orada kolordunun ihtiyatına girmesi hakkında emir alındı.

00’de gelmişti. Çünkü kuşatılmak istemeyiz.00’da geriye gelerek yolun bir yerde kaybolduğunu söylemiştir. Bunun üzerine muharebe gurubu komutanı sol kolunda sağda şoseye alınmasını emretmişti. Ordu komutanı. Bu vazife 6001 rakımlı tepe “Sochond” 5400 rakımlı tepe “Hongdogn”u ve “Vovvon” bölgelerinden başlıca istikametleri kapatmak sureti ile yapılabilirdi. Burada bizzat 9. bu baskında ağır zaiyat vermiş ve dağılmıştır. muharebe durumu hakkında izah alınmış ve zayıf düşman kuvvetlerini kırarak ilerlenildiği öğrenilmişti.Süvari Tümeni “Sunehon” bölgesinde yarın sabaha kadar toplanabileceğinizi sanıyorum. Topçu erkenden “Dovvu mahrici” yakınında mevzilenerek o sıra çıka gelen topçu uçaklarının verdiği gözetlemelerle ve mutabiken ileri sürülmüş. Bu tabur. 3.” Durum hakkında fazla aydınlanmak mümkün olmamıştır. 2. Yine “Khın” Çinlilerin savaşa katılacaklarına ihtimal verilmediği bilahir anlaşılmıştır. Taburlar) bir tank takımından mürekkep top taburu henüz tugaya katılmamıştı. Silah sesleri üzerine birliklere alarm verilmiştir.00’te şoseye çıkabilmişti. O gün saat 14. Bu emir ile “Kunuri istikametinde ileriden kapatılmasının kastedildiği anlaşılmaktaydı. Bölük) düşman baskısına ve taarruzuna maruz kaldı.00’te tugay komutanı ve yakın yardımcıları kolordu karargahına davet edilmişti. Tugay Komutan Muavini Albay Celal Dora emrinde bir motorlu keşif kıtası takımını. Bir muherebe grubu teşkil edilerek toplanan kamyonlarla kısmen motorlu. bir istikam takımı. Bu kolordusunun sağ yanını tehdit etmektedir. Fazla olarak mevcudiyeti haber verilen düşman varlığına karşı tugayın gerisinde açık kalacaktı.30’da hesap ve tahminler hilafına yürüyüş kolu ileri kısmı henüz o sarp araziden çıkmamış iken kolordu komutanlığından telsiz ile “Chonksonni” 5710’ rakımlı tepede bir alay düşman bulunduğu. Buna göre takviyeli 2 Tabur ana yolu 4-5 Km. Ancak bir bölgede tertiplenmek için zaman kalmamıştı. Bu suretle başlayan “Voyvon” muharebesinde bitayette tazziki hasseden 10. ancak saat 15. Saat 14:00 sıralarında muharebenin cereyan tarzını görmek üzere 10. Kolordudan ikmal edilen kuvvetli telsiz arabasının arızalanarak yolu tıkaması yüzünden. 06-26 Kasım 1950 günü saat 11. Bölükler arasında boşluklar olması sebebi ile grup komutanı. bölüklere yaptırdığı taarruz ve süngü hücumu ile düşman doğu kuzey istikametine 3 ve 4 km geriye atılmıştır. 04-26 Kasım 1950 günü saat 15. Çok isabetli olduğu ve tugayı mutlak bir imhadan kurtaran kararın tatbikine geçildi. taburda kuzey batı istikametine tahrik edilmiş ve bu 2 taburuda sevi idaresini Albay Celal Dora Deruhte eylemiştir. Grubun vazifesi “Choyanmyon” bölgesine kadar gitmek ve burada tugayın mutabaki kısmının yanaşmasını korumak ve keşif yapmaktı. 27 Kasım 1950 günü yapılan ileri hareket o gün belki de malum sarp araziden çıkar çıkmaz düşman ile çatışmak ihtimaline göre düzenlenmişti . ve 2. Kolordu komşu emri vermişti.Tabur ve Top Taburu ve uçaksavar bataryasının intikali gece yarısını bulmuştu. Türk Tugayı’nın bu yolla haraket ederek “Tokehon’u” işgal etmesini ve iki tümenle irtibat sağlanmasını ve burada kuzeybatıya geçen yollar emniyet altına almasını emretmişti. Kolordu emrinin aynen tatbik edilmesi sorumluluğunu yüklenmek sureti ile tugay komutanı “Vovvon’a” dönülmesi ve bölgede vazifenin yazılması kararını verdi. “Kore 1. kuzeyinden geçen yoldan sol kol olarak tugayın diğer muharip birlikleri . Durumun öğrenilmesi üzerine daima pasif kalmış ve kendisine verilen vazifeleri muhtelif bahanelerle yapmaktan kaçınmış 146 .00’de artçı olarak kalan mürettep keşif kıtası ve mütabiken daha ileri karakol bölüğü (10. Bu şehri almak üzere muharebe edeceksiniz. hemen hareket etmemiz çok mühimdir. Fakat tamamının buraya dönüşü gece yarısını buldu.muharebe idare yerleri ziyaret edilerek. hareket kabiliyetini kaybeden keşif kıtası. Bir bölge için sırt edilen mahsuru da ihtiva ediyordu. bölüğün cephesinden kendini gittikçe arttırarak göstermeye başlamıştı.00’den itibaren birlikler Vovvon bölgesine toplanmaya başlamıştır. Orada Hunghank bölgesi ise çok sarp ormanlık ve kısmen motorlu olan birliğin açılıp yayılmasına gayri müsait idi. gözetleyiciler yardımıyla piyadeyi desteklemeye başlamıştır. daha doğusunda kalarak doğuya. Mevcut yolların hepsinden faydalanmak düşünülmüştür.Bölük’ün cephesine gitmiş olan Amerikan müşavir grubundan Albay “Kombi” farkına varmadan düşmanın az evvel çekildiği yere gitmiş ve yakından ateşe maruz kalması yüzünden o civardaki bir kulübeye sığınmıştır. kısmen yaya olarak “Tokehoni” istikametinde tahrik edilmiştir. 3. bazı bölüklerin bazı mevzi şeklinde geriye alınmasını emretmişti.Bölüğün sağ ve solunda mevzilinerek muharebeye girmiştir. Bilahere sabit olan saat 17. bir piyade takımı kuvvetinde saat 09. Ancak sol kolun takip edeceği yolla ileri sürülmüş keşif kolu. Tabura 3 bölük takviye edilmiştir. Grup ileri kısımları ile emredilen bölgeye sat 21. “Tokehon” şehri düşman tarafından kuşatılmıştır.şoseden sağ kol olarak o sabah erkenden ilerlemeye başlamıştır. kuzeye ve güneye karşı kapanması halinde bir emir almıştır. Kore Rok Kolordusu geriye çekiliyor. taburu kuzey kanadından çalışmasından ve başka bir kolun köyün 2 Km kuzeyinde geçen yolla batıya doğru bazı hareketlerinin yapıldığı haber alınması üzerine. bir silah takımı ve iki piyade taburu ( 1. Albay Dora 6. Düşmanın 3. ve 7. Tabur sabaha karşı 10.

Topçu taburunun mütabakisi mevziye sokuldu. III. Saat 11:30’da talimgahın II. 5 havanla havan bölüğü ve tugay emrindeki tank takımından mürekkep bir kuvvet ve topçu taburunun desteğiyle “Sinimni” köyü istikametinde bir karşı taaruz yapıldı. Başka vazifesi olmadığı ifade edilen tabura yolun kuzeyinde bulunan bölgenin sorumluluğu terk edildi.tümenin sağ kanadı ile irtibatlı olarak 10109 998 rakamlı bir /250 bin ölçekli haritadan geçen ve takriben 30 Km kadar uzunluktaki bir mevzinin işgali altında kolordunun şifahi emrini yerine getirmiştir. “Kaesong”ta yeniden tesis edilen mevzinin yolun kuzeyindeki parçası 1.olan tugay “Amulhak” Tank Taburu’na bir kısmı .00 sıralarında I. Bu emrin icrası içinde tugayın düşmandan sıyrılması ve karar serbetini elde etmesi lazım geliyordu. 1. “Sinnimni” köyü bölgesine intikal eden birlikler orada birleşmişler 28-29 Kasım gecesi ihtiyatta bulunan 3. 1. Bu taburların muharebe irtibatları durumunu aydınlatmak için ve taburlara yardım etmek üzere tank takımını ileri sürülmek istendi. Bazı yaralılar da var idi. Bölük’ün büyük kısmı köyden ayrılırken düşman çekildiğimizi sezmiş ve yol boyunca takibe başlamış. Saat 18. Ancak yol “Sinnimni”den çekilen araçlardan dolayı tıkalı olduğu için buna imkan hasıl olmadı. 29 Kasım sabahı karşı illerdeki taburlar bölgesinden gelen ateş sesleri ziyadeleşti.topçu bataryası son piyade taburu çekilinceye kadar ateşe devam etmiştir. Yaralıları da nakletmek. Tabur’un bir bölüğüyle beraber “Kaesong” bölgesine geldi. Saat 16. I. Muharebe temasını kesmeleri ve çekilmeleri emredilmiştir. Mevzilerdeki topçu eratı toplandı. Baskına uğrayan birliklerden bir kısmı karışık bir şekilde tugay karargahına “Kuojong Köyü’ne doğru çekildiler. “Sinimni” “Yank Yonni” 5192 rakımlı tepe yolunda bir düşman yürüyüş kolunun ilerlediğinin öğrenilmesi üzerine topçu ateşi altına alındı. gerekli keşifleri yapması “Sinnimni” bölgesindeki ağırlıkların geriye sevki istenmiştir. 2. Cephane ikmali yapıldı.piyade grubu 1 piyade bölüğü . Saat 10. Bu sırada kolordu karargahından gelen irtibat subaylarımız tugayın çekilmekte olan 2. komşu Amerikan 2. Diğer istikametlerdeki emniyet tedbirleri arttırıldı. Evvel bir talimgah bölüğü olarak tazyik alınan ikmal bölüğünden bir piyade grubunun. Ortalık ağarırken 1. Tabur mevziinin hakim arazi kısmında düşmanın yakınına sokulmuş 147 . “Sinnimni” köyü bölgesindeki yeni mevziyi kısmen işgal ederek tugayın o bölgeye intikalini ve tertiplenmesini korumak üzere talimgahın bir piyade gurubu ve istihkam bölüğünün bakiyesi vazifelendirilmiştir. Bugünkü muharebe baskınına ugrayan keşif kıtasındaki kayıplardan ve şehitlerden gayri 6 yaralı 3 şehit 9 kişi zaiyat verilmiştir. Tümen’in 38. Burada tugay komutanının şahsi müdaheleleri ile erat vasıtalardan indirildi. Artçı olarak bırakılan 2. Sabahleyin kıtaya biraz daha çeki düzen verildi.30’ da taarruz esnasında dar tutulmuş cephelerden ve düşmanla sıkı bir hal alan muharebe teması ile bulunan bölgeye düşman daha fazla oyalanacağı kanaat getirilmemesi üzerine 28 ve 29 gecesi muharebe temasını kesmeye ve 6 Km diğer bir mevzii işgaline karar verilerek icraata geçilmiştir. cepheye getirmek baskının verdiği şaşkınlıkla Kunuri’ye kadar gitmiş olan grupları çevirmek ve nihayet tugayın son ihtiyatı olan talimgahın diğer piyade grubunu celp etmek.00 de piyade taburları ve havan bölüğüne telsizle telli irtibat sağlanamamış.00’a doğru kendi tümenlerinin sağ kanadını korumak üzere 2.Tabur’un eldeki kısmına. Biraz sonra yakın mesafeden ateş muharebesi tekrar başladı.Tabur’dan bazı kısımlar sıyrılarak “Kaesong”a geldi. Sabaha kadar yolun açılması için çalışıldı. Tabur ve topçu daha evvel sızıp gizlendiği tahmin edilen bir düşmanın havanlarla yaptığı bir ateş baskınına uğradı. Çekilmeyi örtmek maksadıyla 1. Alayı . Tabur’dan bindirilen bir bölükle ilerlenerek “Albay Kombi” kurtarılmıştır.sekesine gönderilmiş.Tümeni’yle tekrar irtibat kurmak üzere karargahtan bazı subaylar memur edildi. Kademeli bir suretle topçudan başlamak üzere yeni mevzi intikali başlamıştır. Mahsur taburları kanatlarını kuşatmış olan düşmanın bertaraf edilmesi üzerine taburlar bulundukları yerlerden yaralıları da taşıyarak çekilmişlerdi. bölükler teker teker yürüyüş kolunda Sinnimni’ye intikale başlamıştır. artçı olan tank ateşle karşılaşmış ve neticede o da çekilmeye muvaffak olmuştur. Orada mevcut subayların yardımıyla erat yeniden manga ve bölüklere ayrılarak “Kuojong”un hemen doğusundaki sırtlar işgal edildi. muharebe idare yerlerine gönderilen subay tarafından bulunamamıştır. İrtibat subayları tugayın kararlarından kolordu ve 2 tümeni haberdar ve 2 tümenin sağ kanadının nerede bulunduğu üzerine vazifesi başına dönmüştür. Takriben saat 15. SİNNİMNİ GECE BASKINI Muharebe temasını kesme ve çekilme muvaffakiyetle başarılmış. Fakat silahlarını bırakmadılar.Tabur ve 1. Tabur’un muhasarada kaldığı anlaşıldı. Geriye çekilenlerin cephanesi pek mahdut sayıda idi. yolun güneyindeki parçası 3.Tabur cephesine sapan düşman sayısı gittikçe çoğaldı. bir piyade bölüğü kuvvetinde motorlu olarak muharebe bölgesine tahriki talimgah komutanına emredilmişti.Tabur cephesine doğru koşarak ilerleyen 15-20 düşman eri teslim olma işaretleri yapmaya başladı. havanın kararması sebebi ile tabur.Tabur’un toplanabilen aksamına verildi.

11. Tugayın Yeniden Teşkilatlanması: İmjinhan nehirlerinin savunulması. Kunuri Boğazı’ndaki gece muharebesi 30 Kasım saat 10’a kadar devam etti. Haraketsiz kalan vasıtalardan inmiş olan bu artçı ile birlikte Kaesong’un 1.11.951 günü 18.1 Ekim 951 günü hava yağmurlu ve mutfak vazifesi bizim bölükte idi ve bugün de alarm verildi. Bu saatten sonra yaplan ateş saat 15. Vapur Singapur limanına uğradı.951 11. Bu maksatla 3.951 Cuma günü hava yağmurlu ve deniz dalgalı ve bugün erat gazinosunda Cuma namazı kılındı. Saat 2. Cepheden çekilen düşman tarafından Anju yolu Tongjonnu’dan Sunchon’a Togjon yolu tabi çekilme yolu olduğu için taburların Sunchon yolundan ilerlemeleri ve Peanyon’da toplanmaları emri şifaen tugay komutanı Tahsin Yazıcı tarafından teklif edildi. Her ikisi de tehlikeden ari değildi. Kunuri Çekilme Muhcubeleri:Saat 17. Bunun üzerine mevzideki I.00’de vapurumuz hayırlısı ile hareket etti ve o günkü gece ve gündüz yolumuz çok iyi geçmiştir. Arz Dairesi’ni geçtik. Chotan’a kadar çekilme.00’de hareket etti ve o gün Formoz adalarından geçtik.951 günü yine yolculuğumuz çok iyi geçti . Saat 12’de “İncon” limanında vapura bindik. 27 Eylül 951 günü çok salladı ve bütün eratı vapur tuttu. Türk Tugayı düşmanın başlıca kuşatıcı kolunu en az dört gün geciktirmek ve bu suretle 8. hava iyi. bazı bölüklerin ilavesi ve talimgahta bulunan askerin ikmal mürettebatı olarak birliklere dağıtılması .bulunması sebebi ile burada düşmana hayli zayiat verdirildi.11. Manga komutanı idim.00’de Okirova limanına geldik ve vapur orada 2 saat kaldı. Tugay için iki çekilme yolu vardı. deniz dalgasız. Bu gece saatler 1 saat geri alındı ve alarm verildi. Diğer taraftan Amerikan taburunun artçısını korumak üzere geride kalan 5 tankın himayesinde 1. Kıtalar Kunuri ve Sunchon arasındaki boğazda da düşman ateşine maruz kalmış ve sarılımış olan 2.4. 2 Ekim 951 günü hava çok güzeldi. Bugün çok güzel manzaralı yerlerden 148 . Motorlu vasıtaların ve ağır silahların çoğu kaybedilmiştir.951 günü hava çok rüzgarlı. ve 3.Çoğu erat tren ve motorlu vasıtalarla evvela Kayasunk’a.11.00 ‘e kadar devam etti. KURTULUŞ: Kore Savunma Mevzilerinden Kampa Hareket :19 Eylül 1951 günü saat 03. Saat 20. bilahere ikmalin kolay cereyanı için Sosari’ye alındı. Tabur Yongyonni bölgesine verildi.00’te kampta 6 gün kaldıktan sonra bizi takımlara ayırdılar. Tümen’in karargahını kurtarmak sureti ile boğazı muharebe ile açarak ilerlemiştir.5 km batısında 107 rakımlı tepenin hemen kuzeyindeki tepeciği çepeçevre tuttu.30’da 38.3. Bu tepede düşmanın teşebbüs ettiği iki baskın ateşle püskürtüldü.951 Cumartesi günü hava çok güzel. Saat 17. Bu sabahtan sonra Amerikan taburunun telsizi ile tümenle yaptığı irtibat ve isteği üzerine bu tabura bir miktar tank ve kamyon gönderildi. Ordu karargahından alınan bir emirle 10 Aralık’tan itibaren Kimpo Yarımadası’nın gözetlenmesi görevi tugaya verildi. Bu gece yarısında saatler 1 saat geri alındı.30’da arabalarımız hareket etti ve saat 6. Amerikan Ordusu’nun çekilmesine imkan sağlamak suretiyle vazifesini yapmış oldu. Tugayın eksiklerini tamamlamak ve kendisine çeki düzen vermek üzere Kayasunk kasabasına alınması emredildi. eksik silah ve malzemenin tamamlanması ile yeniden muharebe gücünü kazandı.00’de düşman tazyiki karşısında Amerikan taburunun hiçbir haber vermeksizin mevzilerinden çözülerek mevcut motorlu araçları ile çekilmeye başladığı görüldü . Tabur da Kuniri bölgesine girdi. 8 Aralık’tan itibaren birlikler Kuzey Kore’nin merkezi Pianyonk’da toplanmaya başladı.6.11.11. 29.30’ da hava kararırken çekilmeye başlayan bu iki tabur Kaesong’un 1 km batısına varınca havan ve makineli tüfek ateşleri ile karşılaştık. dalga çok fazla idi ve bugün alarm verildi. Bölük’ün 1. Türk ve Amerikan motorlu vasıtalarının yolu tıkaması sebebiyle 5095 rakımlı tepede durmak mecburiyeti hasıl oldu. 2. Ve 6 gün sonra vapurla oradan hareketimiz: 26 eylül 951 günü Ssabah saat 5. Bu durumda tugayın her iki yanı kuşatılmak üzere açık bırakılmış bulunuyordu.00. Hep kustular . Artçıların büyük bir kısmı ilerleyerek taburlara yetişti. Artçı ucundan kalan bazı kısımlar Amerikan taburunun etraftaki artçı ucuna mülaki oldu.951 günü aynı yolculuk devam. Orada Siyamlıları indirdi. Ben de 4.Kısmen derlenmiş olan 2. Takımı’nın 1. taburlar tahrik edildi. deniz dalgalı. 30.Tabur himayesi altında “Kunuri” istikametine çekilmek ve düşmandan kurtulmak için karanlıktan istifade ederek çözülme kararı verildi. Taburlar muharebe ederek çekilmeye başladı.11.7 Aralık’ta Sosori’de toplanan tugay. Kısmen ve parekende olarak bunlardan faydalanan taburlar yaya olmak üzere batı güney bölgesine tugayın ihtiyat olarak bulunduğu yerde toplandı.29. diğeri güneye giden Sunchon yolu . Bu arada alay karargahı da yeniden kuruldu.Çok üstün kuvvetlerle taarruzun yapılmakta olduğu ve Çinlilerin savaşa katıldığı anlaşıldı.Tugay ancak bu çekilme muharebelerinde vermiş olduğu zayiat miktarı ayrı fasıldadır. 4 ağır bölüğü 1 bölük yaptılar. Biri batı istikametinde Anju’ya giden yol.5. saatler yine 1 saat geri alındı.

951 Perşembe günü sabahleyin yağmurlu geçti ve bu gece vapur bu limanda sabahladı. 8 Ekim Pazartesi günü deniz dalgalı. bütün erat yerlere kustular. Nevşidim bugün İsmailli’ye geldik.11.geçtik. 21 Ekim günü bir sevinçli günümüz oldu. Çünkü yarın saat 4’te İzmir Limanı’na yanaşıp ve anavatana 13 ay sonra kavuşacak olmamız bizi çok sevindirdi. 9. Bu akşam sinemada güzel film vardı. 20 Ekim günü aynı sevinçle geçti. 7. Burası Hindistan yarımadasının bir limanı ve İngiliz müstemlekesi altında.Gece saat 11’de Portsayit Limanı’na geldik. 24 Ekim günü teskere aldık. “Ahım gibi ah var mı?” Bu şarkıyı13 ay sonra duyuşum beni çok üzdü ve bugün çok manzaralı yerlerden geçtik.11. Orada kayıklardan alış veriş yaptık. deniz çok güzel idi.10.00’de Kolombiya Limanı’na geldi. 19 Ekim Cuma günü deniz dalgalı ve rüzgarlı.951 Pazar günü sabahleyin hava yağmurlu geçti ve sonra açıldı. 149 . 11. 22 Ekim Pazartesi günü saat 7’de İzmir Güzelyalı’ya indik ve ben hemen köye geldim.Hava rüzgarlı.11.951 Çarşamba günü vapur saat 12.951 Salı günü yine aynı yolculuk. Arkadaşlar poligon alayına gittiler. Bugün elbiseler yıkandı ve alarm verildi. deniz dalgalı geçti.11. O gün saat 11’de oradan Süveyş Kanalına girdik ve Ankara’dan şarkılar dinledik . Bugün mutfak yine bizim blokta idi.

KORE GAZİLERİ 150 .

Tar.Yeri Demirci Pazarcık Tire Karakızlar Şahinler Dağkızılca Torbalı Arslanlar Torbalı Pazarcık Torbalı İzmir Şehitler Akça Pazarcık Karakızlar İştip Bayındır Torbalı Ahatköy Pazarcık Dağkızılca Torbalı Çapak Torbalı Biga Tepeköy Torbalı Yoğurtçular Til.Sıra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 Adı-Soyadı Ali Fuat DİNÇER Hakkı OĞUZCAN Mehmet TAGA İbrahim YILMAZ Mümin İNAN İhsan BAYTUS Gündüz OZAR Recep KARAGÖZ Ramazan GÜLTEN Ali BİCİL Selahattin ÇOŞAR Ahmet Şükrü KOÇ Ali İrfan ÇETİN Halil ÜREL Yunus BASIM Halil GÜVEN Salih TÜRK Mehmet Ali SOBAY Ali Osman SAVAŞ Salih SATIÇ Hasan ÇAKIR Hüseyin BOZKURT Mehmet Ali SERT Celalettin ÖZÇAPIN Emin ŞENBAŞ Mümin UYSUN Şükrü ARICI Remzi KUŞKULU Muharrem KÖKEN Mustafa KÖSE Şerif PİLANA Mehmet GÜLEÇ Yahya ÖZLEK Mustafa KÖSE Muharrem ULAŞ Mehmet FİDAN Ali KESİMCİ Mustafa TİLBE İbrahim GÖÇER Sait İLBAŞ Abdullah Fehmi VAROL Mustafa İÇÖZ Veli ÖZTÜRK Yusuf GEZER Ömer GÜCÜ Ahmet UYAR Şükrü MANAZ İbrahim SALCAN Veli PINAR Yusuf GÜLSEVER Hüseyin AKGÜN Ali İhsan GANİ Emin ÖZ Hakkı KIRLI Necdet ERDOĞAN Yusuf UGUR Ahmet SOYDAN Ali ALKAN Ahmet BALKI Şaban ERTE Ahmet KAPLAN Halim AHBAP Hasan DURMAZ Süleyman KÜÇÜK Abdullah APA Baba adı Osman Kadir Mehmet Hamit Süleyman Tevfik Cemali Şükrü Şaban Salih Muzaffer Şerif Osman Kamil Hadi Ali Hüseyin Mümin Durmuş Ali Tahir Tahir Yusuf Mahmut Ömer Aziz Mehmet Salih Hasan Mustafa Mehmet Ali Ali Cemal Ali Veysel Nebi Nuh Rıza Mehmet Hüseyin Ali İsmail Abidin Hasan Mehmet Ali Salih Yaşar Mustafa Latif İbrahim İsmail Osman Ahmet Osman Mustafa D. 1930 1929 1929 1929 1930 1930 1930 1929 1928 1929 1930 1930 1931 1930 1930 1929 1929 1929 1929 1929 1930 1930 1930 1931 1929 1929 1929 1929 1929 1929 1930 1929 1929 1929 1930 1929 1929 1930 1929 1930 1930 1930 1930 1928 1931 1931 1931 1929 1930 1929 1930 1930 1930 D. İzmir Bülbüldere Popava Tulum Pravadi Pazarcık Kocular Pravadi Göllüce Kerimler Şubaşı Bozköy Gümülcine Kasımlar Karakuyu Tavas Tire Çakırbeyli Çakırbeyli Saipler Çapak Torbalı Ulucak Nüfus kaydı Demirci Torbalı Torbalı Karakızlar Pancar Dağkızılca Ertuğrul Arslanlar Ahmetli Pancar Torbalı Tepeköy Şehitler Arslanlar Pancar Karakızlar Şehitler Dağkızılca Çapak Yeniköy Yeniköy Dağkızılca Çapak Çapak Torbalı Torbalı Tepeköy Torbalı Pamukyazı Pancar Naime Bülbüldere Kuşcuburun Tulum Kuşcuburun Yeniköy Taşkesik Kuşcuburun Göllüce Şehitler Şubaşı Bozköy Tepeköy Tepeköy Karakuyu Pamukyazı Kırbaş Çakırbeyli Çakırbeyli Saipler Çapak Çapak Mehmet Mehmet Hüseyin Ferhat Hüseyin İbrahim Hüseyin Hakkı 1930 1929 1929 1930 1930 1929 1930 1931 Torbalı Dağkızılca Akhisar Pazarcık Pravadi Çapak Sepetçiler Acıpayam Torbalı Dağkızılca Özbey Yeniköy Kuşcuburun Çapak Torbalı Tepeköy 151 .

HÜSEYİN Kıbrıs Barış Harekâtına Torbalı’dan Katılan Askerler ve Bu Askerlerden Bazılarının Anıları 1974 yılında Türk Ordusunun “Atilla Harekâtı” koduyla Kıbrıs’a gerçekleştirdiği askeri harekâta Torbalı’dan tespit edebildiğimiz kadarıyla yaklaşık 79 asker çeşitli birliklerden ve sınıflardan katılmıştır. ancak verilen cevapta Genelkurmay Başkanlığı’na müracaat edilmesi gerektiği bilgisi verilmiştir. Torbalı ilçesinden harekata katılan askerler 1953 ve 1954 doğumludur.MEHMET MUSTAFA 6 . tüm görüşme kayıtları (ses ve görüntü) arşivlenerek görüntü kayıtlarına bağlı kalınarak çözümlemeler yapılmıştır. Kıbrıs Harekatı ile ilgili bazı anı ve araştırmalar yayınlanmıştır.OSMAN 7 .AVNİ Baba Adı ALİ AKİF ALİ MEHMET OSMAN ALİ Lakabı GÖÇER KIRILAN ÇİMENOĞULLARI ÇAPACIOĞULLARI DEMİRKIRANOĞULLARI DERİCİ BOZANOĞULLARI Doğum Yılı 1929 1929 1929 1930 1930 1930 1930 4 . İçlerinden çok azı devre kaybı olarak silahaltına alındığı için daha yaşlıydı. Harekata katılan 2 kişinin vefat ettiği tespit edilmiştir. Tespit edilebilen askerler aşağıdaki gibidir: 152 . Araştırma yöntemi: Araştırma için önce Torbalı Askerlik Şube Başkanlığı’na müracaat edilmiş. Görüşmeler genellikle ilk harekât üzerine yoğunlaşmıştır. Harekatta şehit olmuş. Görüşülen kişilerden bazılarının fotoğraf arşivinden yararlanılmıştır. Bazı askerler psikolojik etki devam ettiği için görüşmeye katılmamıştır.Yapılan müracaata bugüne kadar cevap verilmemiştir. diğerleri ise gazi olarak geri dönmüşlerdir.KORE KOREŞEHİTLERİ Adı No 1 .İBRAHİM 2 .ŞEVKET 3 .MEHMET 5H. Çalışma için 2010 Ocak ayı içerisinde Torbalı’ya bağlı idari birimler taranarak görüşmeler yapılmış. Torbalı ilçesinden “Hüseyin Kurtuldu” 2.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 Hasan Hasan Süleyman Kemal Mustafa Mustafa DUMAN Hilmi Selahattin YILDIZ Hasan Arslan Mehmet KÖKEN Cemali Hamza Ali BUĞDAY Halil İbrahim Merih BİTER Kazım Erdal UYGUN Halil İbrahim Mehmet Yaşar KELLE Kamil Muhammet ÖZCAN Celil Mazlum SARAN Ali Celalettin KIVILCIM İzzet Hüseyin YANIK İbrahim Fikri KARA Adil İrfan YOLDAŞ Abdullah Bahattin DEMİR Abdullah İbrahim KARANFİL Ali Ahmet ASKEROĞLU Ali Ramazan SOYKAN Ahmet Niyazi KIVANÇ Zennu Eyüp YENGİNER Ahmet Cafer DUYAR Niyazi Sait KARAKURT Abdullah KAYA Recep Cihan DALAR Nazım Hasan ŞINIĞ Halil Bedri KIZRAK Durahmet Çetin GÜMÜŞ Süleyman İbrahim KARAASLAN Mehmet Mustafa PALAOĞLU Mehmet Adı Soyadı Cemil TUNAY Mustafa BAYRAKÇI Cevat ŞEN Veli AKYOL Metin TERZİOĞLU Muzaffer GÖBEKLİ Macit BURUNCUK Ayhan ÇAM Mehmet OLGUN Yaşar KANDEMİR Duran KARAÇOBAN Yusuf TANIRĞAN Cemal ÜLKÜ Yahya DEMİR Mehmet DOĞAN Abdullah AKAT Mehmet Hasan GÜNAY Veli OK Yüksel AKDEMİR İsmail SALCAN Hüdayi ALAN Baba adı Şükrü Osman Yaşar Kazım Kenan Mehmet İbrahim Sabri Mahmut Ahmet Halil Ethem Ahmet Şerif Ali Abdurrahman Mustafa Mehmet D.Yılı Doğum Yeri 1954 Demirci 1953 Kırbaş 1953 Helvacı 1954 Pancar 1953 Torbalı 1954 Tire 1954 Karakuyu 1953 Çaybaşı 1947 Siverek 1954 Çakırbeyli 1954 Kale 1954 Torbalı 1949 Hıfziye 1954 Helvacı 1954 Ormanköy 1953 Torbalı 1953 1953 1951 1953 1954 1953 1954 1953 1953 1954 1953 1953 1953 1954 1954 1954 1953 1953 1953 1954 1952 1954 1954 1953 1954 1951 1953 1953 1954 1954 1954 1953 Karakuyu Torbalı Saipler Kırbaş Arslanlar Yazıbaşı Haşmat Düğerlik Torbalı Tepeköy Karakuyu Gedik Çakırbeyli Göçmen Ayrancılar Pınarlıbelen Kuşçuburun Torbalı Çapak Dimanlı Akşehir Korucuk Kuşçuburun Ayrancılar Köprülü Arslanlar Çaybaşı Ahmetli Yeniköy Pamukyazı Korucuk Tepeköy Nüfus Kaydı Demirci Tepeköy Helvacı Pancar Torbalı Göllüce Karakuyu Çaybaşı Torbalı Çakırbeyli Çaybaşı Torbalı Tepeköy Helvacı Ormanköy Torbalı Karakuyu Çapak Saipler Kırbaş Arslanlar Ayrancılar Şehitler Düğerlik Çapak Pancar Karakuyu Çaybaşı Çakırbeyli Muratbey Ayrancılar Ayrancılar Kuşcuburun Çapak Çapak Tepeköy Tepeköy Korucuk Kuşcuburun Ayrancılar Tepeköy Arslanlar Çaybaşı Ahmetli Yeniköy Pamukyazı Korucuk Ertuğrul 153 .

Her alarmda bunu yapmaya başladık. İki şehrin sivil halkı yol üzerinde bizi uğurluyordu. Emir geliyor yükle. Patlamadı. Uyursanız buradakiler gibi olursunuz”. Herkes helalleşti. Biz buraya barış için geldik diye. Torbalı’dan şehit olan Hüseyin Kurtuldu ile Alata’da karşılaştık. Geminin içinde sinek uçsa sesi duyulur hale geldi. Alata’da Mersin’in hali vakti yerinde olanları kamyonlarla ekmek. Dağ yanıyor. Bize ateş başladı. Tb. İnsanlar. Dördüncü alarmda alaydan çıktık. Mermiyi suya attılar.Ali PEKDEMİR Nurettin YURDAGELDİ Yaşar DOĞULU Halil AKKAN Ümüt YILMAZ Şerafettin İMRE Mustafa Ali KÖKÇÜ Ergül CANER Mihri KESİCİ İsa GÜNENÇ İbrahim EKMEKCİOĞLU Kenan KARAKAŞ Mehmet TOPÇU Hasan NAZLI Özer YILDEMİR Halit DİNÇER Ali AKGÜL Ali Hikmet DEMİREL Hüseyin SÖBÜ Mehmet KARACA Necmittin KABASAKAL Abdullah YAPIŞIK Mehmet SEVİNÇ Ahmet Mehmet Mehmet Nazif Arif Sadettin Veli Mehmet Kenan Abdürrahim Hüsnü Tahir Yaşar Ali Rıza Remzi Ethem Ali İhsan Kazım Yaşar Mustafa İslam Yaşar Hüseyin Mehmet Ali Cemal Fazlı Mehmet Cemali Hüseyin Elmas Nebi ANILAR 1954 1953 1954 1954 1954 1954 1953 1953 1954 1954 1954 1954 1954 1953 1953 1954 1954 1953 1954 1953 1954 1950 1953 1954 1953 1953 1953 1953 1953 1954 Atalan Bülbüldere Torbalı Yoğurtçular Arslanlar Arslanlar Demirci Büyükevren Ahmetli Pamukyazı Arslanlar Demirci Pancar Çapak Kırbaş Torbalı Dağkızılca Milas Çaybaşı Ahmetli Pınarbaşı Divriği Naime Veyselli Karakuyu Küçükkale Torbalı Ormanköy Veyselli Ayrancılar Atalan Bülbüldere Çakırbeyli Yoğurtçular Arslanlar Arslanlar Demirci Özbey Sağlık Kuşcuburun Arslanlar Demirci Pancar Çapak Kırbaş Torbalı Dağkızılca Ayrancılar Şehitler Ahmetli Çaybaşı Tepeköy Naime Muratbey Karakuyu Muratbey Torbalı Ormanköy Muratbey Ayrancılar Yusuf TANIRGAN. Gemiye bindiğimizde silah dağıtıldı. 154 . Sadece savaşa odaklanıyorsun. Alay karargâh gemisine havan düştü. Sivas’tan Ankara’ya geldim. Hemen iki kelime yazın diye. emir geliyor boşalt. Tüm subaylarda rütbe yok. “Caddelere. Uçaklar geldi. Gece yol gittik. Kaptan konuşma yaptı. binalara afişler yapıştırdık. ufacık çocuklar duran arabaya su veriyordu. Hüseyin sonra şehit oldu. Biz tatbikat sanıyoruz. Askere dağıtıldı. İnsanın içi boşalıyor. Oradan Osmaniye 50. Sarıldık. Verdim. Askere gidesiye kadar marangozdum. Gemide bilgilendirildik. yiyecek. Mersin’e Alata’ya gittik. Ben yazdım. Kucaklarındaki mektup zarflarını askere dağıtıyordu. Olmaz böyle şey! Harp orada başlamıştı. Piyade Alayı 1.50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 Ahmet SAĞIR Muzaffer YÜKSEL Mustafa AKBAŞ Ahmet GEZER Abdullah GÜÇLÜ Süleyman SAVURAN Muhsin ÜNLÜ M. Tüm alay konvoy halinde. 1974 Mart’ta askere piyade olarak gittim. Karargâh Destek Bölüğü’ne katıldım. Sabaha karşı beş sıralarında Beşparmaklar göründü. Akşamüzeri yola çıktık. Çıkartma gemilerine yükleme boşaltma eğitimi verilmeye başlandı.”Adresinizi yazın bize verin” diye. Muhripler vardı. Bombalamaya başladı. Barış için savaşıyoruz diye. içecek getirdi. Hava indirme gelmeden biz yaklaştık. Alayda alarmlar başladı.

Esir aldığımız Rum askerleriyle yiyeceğimizi paylaşıyorduk. Esir aldıklarımıza iyi davranıyorduk. Fota Köyü’ne yerleştik.19 Temmuz günü yola çıktık. Işıksız üç kol halinde gidiyorduk. Bunlardan biri Balıkesirli Mustafa Dangaz idi. Uçaklardan napalm bombası atılmış. Yüzbaşı tel örgünün yanında tekmil alırdı. Sürekli üzerimize ateş açılıyor. 2. Her bölük tüm teçhizat ile bir gemiye biniyordu. Çıkartma anında 7-8 kişi şehit oldu. alay komutanımız olan albayın kaldığı binaya havan mermisi isabet etti. Çünkü sızma olabilir. Oradan İskenderun’a sevk edildim. Hazırlandık. Gündüz yavaş yavaş dağa yanaştık.tümen 50. saç.(Marmaris’te ikamet etmektedir. Burası bir Türk köyü idi.” Askere gidesiye kadar çiftçilik yaptım. Bir tanesinin 155 . işaret yok. Torbalı Mah. İkinci harekat için akşamdan emir geldi. İrtibatımız kesildi. Mevzi yok. Komandoydular. bölgesi ayrıydı. Tekirdağ’dan Adem şehit oldu. Mersin’e toplanma bölgesine gidildi. Ayakta kim olursa olsun vurmak mecburiyetindesin. 12 kişi yandı. Bizim önümüzden deniz komandoları çıkmış. Sahilde. Esir aldığımız bazı askerleri esir toplama kampına bırakıyorduk. İlk tıraşı Sultan Çukur denilen yerde ekin tarlasında olduk. Deniz çıkartma gemileri ile doluydu. Oradan Osmaniye 39. Rum evlerine girdik. Bölük komutanımız Derviş Karaosmanoğlu’ydu. İkinci harekattan sonra sıcak yemek yedik. Arkadaşları denize atarak kurtardık. Çok sıcaktı. Düzlük araziden Beşparmak Dağları’na yöneldik. Hazır basılmış afişleri dağıttılar. Kıbrıs kargaşası başladı. Oradaki şehitler için nöbet tutuyorduk. Bazen bir kesiğe 25-30 kişi sığınıyorduk. Ordu komutanı Suat Aktolga geldi. 7 gün sonra Antalya’ya muhabere bölüğüne gönderildim. gemiye biniş eğitimi vermeye başladılar.) Yaşar KANDEMİR “ Plajdaki 5 numaralı odaya bayrağı biz diktik. Ayak bileğinden aşağıda çorap yok. Sancağımız da gazi olmuştu. biz de evlere yapıştırıyorduk. Açlığa susuzluğa alıştırma eğitimi verildi. Piyade alayına gittik. Biz onları arkamıza yani geriye gönderiyorduk. Sürekli asker geliyordu. Limasol’a doğru kaçtılar. 106’lık havan mermileri ile denizde üzerimize ateş başlamıştı. Açlık var. En önde birliğimiz vardı. Rum mevzilerine giriyoruz. 1974/1 silâh altına alındım. Adresimiz B 2017 idi. Gömdükleri yer tel örgü içindeydi. Biz çok yakındık. O zaman bilgimiz oldu. Bir tankla karşılaştık. Girne’ye doğru ilerledik.25-30 tane vardı. tuzdan yeşil elbiseler beyaz. İlk gün parola yok. İki taneydi. 20 Temmuz sabaha karşı Kıbrıs’a vardık. Oraya gömdük. Utanılacak şeyler bunlar. Komutanlarımız yere gemi resmi çizerek . Devamlı ileriye. Her yerden asker geliyordu. Dağlar gözükünce mermi dağıttılar. Herkes kendi nöbetini tutuyor. Çok berbat işkenceyle öldürülmüşler. Girne’nin batı tarafında otele yakın plaja çıktık.Yüzbaşı Cengiz Mandaş böyle vuruldu. Gece çatışma oldu.O haliyle sahile dikildi. binalara afişler yapıştırdık. Fantom uçaklar. Aynı gün şehit oldu. Yara alana bakan yok. Bir sızmada Rum binbaşısı ile askerlerini yakaladık. 27 Ocak 2010. Onu yüzbaşımızdan öğrendik. Şehitliğe alamadık. Şehrin içinde Yunanistan’dan gelen askerlerle yüz yüze çatışma oluyordu. Bize ateş edenler oluyordu. Biz buraya barış için geldik diye. dört tankı esir aldık. Caddelere.sakal karışık. Terden. Çıkartmada uçaklar desteğe geldi. Hemen oraya bir çukur açtık. Her birliğin istikameti. Türk köylerinde bize anlatılanlara göre EOKA’cılar 15 yaşındaki kızlara silah zoruyla tecavüz ediyorlarmış. Ayvasıl köyünde 1963 senesinde Rumlar 167 kişiyi diri diri gömüp katliam yapmışlar. Karaya ayak bastığımızda hava indirme başladı. Arkamızda tank birliği vardı. Arkadan biz piyadeler. Silahları daha moderndi. Taarruzda araçlar ve telsizler yandı. Ağaçlarda yanan oldu. Ben 213 numaralı çıkartma gemisine bindim. Herkes helâlleşti. Plajdaki 5 numaralı odaya bayrağı biz diktik. Kaçamayanlar vardı. Akşamüstü sanırım Yunan uçakları bize taarruz etti. İkinci harekatta arazi taramasına çıkıyorduk. Kanlıköy’e geçtik. Rum evlerinin mutfağına girdiğinde ev adeta içki deposu gibiydi. Arazi taramasında Girne’nin 1 km dışında arazide 7 askerimizin cesedini bulduk. Girne’den Beşparmaklar’ı aştık. Göğüs hizasında suya atladık. Yiyecek içecek (olarak) keçiboynuzu ile besleniyorduk. Piyade olarak Isparta’ya gittim. Çok şiddetli bir çarpışma oldu. Girne içinde Kalealtı’nda kaldık. Dimitri köyünü aldık.Önce deniz piyadeleri çıktı. Öldürüleli çok olmuş. Sahile çıktık. Ondan önce keçiboynuzu ile beslendik. Hemen hemen hepsi Türkçe biliyordu. Çatışma daha çok gece oluyordu. Alay sancağı yara aldı. “Burada Rumlar tarafından diri diri gömülen 167 Türk yatıyor” dedi. Fazla da yedin mi kabız oluyorsun. 10 Temmuz’dan sonra Kıbrıs’a gidebileceğimizi söylediler. Barış için savaşıyoruz diye. Alnından vurulmuş. Bir sigara izmaritini üç kişi içerken esire de veriyorduk. Rumlar ateş ediyordu. Girne’den sonra başka bir bölgeye gittik. Bazıları da bize silah çekiyordu. Ateşkesten sonra aldığımız yerlerden geri çekildik. Sabah yürüyüşe başladık. 14 Temmuz gecesi cemselere binildi. Bir kısmı ateşe düştü. Daha önceden savaş gemilerimiz sabah dağları top atışı ile dövdü. Girne’nin içine girdikten sonra ara ara sıcak çatışma oluyordu. Tel örgünün içini göstererek “Uyursanız buradakiler gibi olursunuz” dedi. Tanklar arkamızdan geliyordu.

Bütün mektuplarımız ailemize gelmiş. Sert davranılırdı. Derdi ki: “Al otu. Devamlı yer değiştiriyorduk. Doğulu bir arkadaşım vardı. Askere gidesiye kadar Torbalı Sanayi Sitesi’nde kaynakçılık yaptım. Aç susuz biz de böyle çarpışsaydık. Unutamıyorum. tükür.üzerinde not çıktı. Yunan ilk girse İzmir’e girecek.Gelesiye kadar hangi benzinhaneye girdiysek kimse otobüslerden para almadı. Her şeyi ile gömdük. Mersinli birinin elinde belki de 200 mektup var. Ya ortalık düzelecekti ya da savaş (olacaktı)… Komandolar bizden ayrıydı. 1. Kıbrıs olayı patladığında her bölükten gönüllü arıyorlardı. Asteğmenim oraya gömdürdü.Üç gün sonra silah verdiler. İstanbul Kerpiç Sokak yazıyordu. İlk bir ay evden haber almadık. Tanklar devamlı arkamızdan ateş ediyordu. Milleti korku saldı. Mesela makineli tüfek namlusu ısındığında biz yarım saat soğuması için beklerken onlarınki havalıydı. Dikkatimizi çeken şey ise Rumların tüfeklerinin dürbünlü oluşuydu. Erkeklik torbalarını (testis) kerpetenle sıkarak patlaşmışlar. Bir sefer çarşı iznine çıktım. Hangi asker çıkıyorsa koltuğu kabarıyordu. Esirler toplanma bölgesine götürülüyordu. Korkma ölmezsin”. Bizlere destek verenler öğretmen ve imamlardı. Sonra çok hızlı mektup gelmeye başladı.” diyorlardı.Kiracıköy’e geldik. Otobüslerin önünde “askeriyeye aittir” diye yazı vardı. O çavuş aklını yitirdi.” 156 . Akşama kadar kıyıdaki her ağacın altına üç kişiyi beklettiler. “Acaba bu kadar mektubu postaya atar mı?” diye tekrar yazıyorsun. Susuzluğa karşı beyaz parlak taş bulduğumuzda ağzımıza atıyorduk. Peruk vardı. Harekâtta İngiliz hava üssü bizi geçirmedi. İki esir almıştık. Orası düz arazi idi. Mesela dağda savaşırken dağın başına mektup gelirdi. Mesela muhtar rahmetli Ali Kabaca çok duygu dolu mektup yazmış. Etrafından dolandık. Bir tanesini bir evin içinden aldık.Gece dağıtım olduk. Üç gün hiçbir şey yemedik. Gemiler top ateşine başladı. Komutandan habersiz gönüllü yazıldım.Silahlar G3 idi. Karpas köylerine doğru yöneldik. Jilet yok. Yapraklarını dahi yedik. İkinci harekatta biz bayrak çektik. 15 ay kaldım. ısır. Evden üç günde mektup geliyordu. Öbürküler kuşunlaydı. Onlar da… İkinci gün Girne ile Magosa arasında Arapyokuşu denilen yerde bayağı çatışma oldu. Bir patlıcan tarlasından geçtik. Dahil olduğumuz bölük ilk çıkartmada 36 şehit vermiş. 36 yaşındaymış. var olsun Makariyos” diye bağırıyorlardı. Çatışma başlıyordu. Oradan Malatya sonra şöfor olarak Kars’a. 20 Ocak 2010. Başında miğferi . Çok para değil. Üzerimizdeki ter kirden görünmüyordu.. Acı geliyorsa yeme. O günün şartlarında çok hızlı. Harekata hazırlıklı idik. Eğitime başladık. İstanbullu 27 yaşında bir çavuşumuz bir yerden televizyon almış. Sonra ateşkes olduğu için boşalttık. Künyelerini de almadık. Takım komutanımız Elazığlı Süleyman Asteğmen oraya gömdürdü. Rumların silahları daha moderndi. acı geliyorsa yeme. Geri çekildik. Korkma ölmezsin. Acı gelmiyorsa al onu hayvan gibi ye. Rumlar bize en çok havanla saldırıyordu. Acaba gidenler ölüyor muydu? Ben İzmirliyim. Asker araziye yayıldığında bölük komutanları megafonla cip üstünde askerini topluyordu. Piyade olarak Sivas Temeltepe’ye gittim. Masa Tepelere sonra Tınaz -tepe’ye çekildik. 2. Selahattin YILMAZ “Al otu. Gurur duyduğunu anlatmış. Taşıyabildiğimiz kadar mermi aldık. Komutan okumuş. Keçilerin geçmediği yerlerden geçtik. elinde silahı olmasa asker olduğunu anlamazsın. Karavana yok.Askerlerin karnını doyuruyorlardı. Askere gittiğimde evliydim. İnsan moral buluyordu. Anızdan sigara yakıyorduk. Mevzide komutan görmüş. İki tarafı kara selvilik bir tarla. Bizim arkamızdan “dispostik” yani sıhhiyeler geliyordu.1 Ağustos’ta gece çıkartma gemileri hareket etti. Sabaha karşı yanaştık. Gürpınar’dan terhis olduk. Ağzımız sulansın diye. Askeri mahkemeye verildi. Harekatın başladığı bombalamadan anlaşıldı.5 ay banyo yapmadık. Açtık. Ön tarafı açık ve inşaatlar vardı. Bir hafta eski askerlerle eğitimde kaynaştık. Mersin’de ailelerimize mektup yazdık. Meriç Havaalanı yani Ercan Havaalanı’na vardık. Larnaka bölgesindeydik. O zamanın parası ile 5 lira.. Savaş başlamıştı. Zaman zaman arama yapılırdı.Girne’den çıktık. Onlar “ Türk askeri haklı. Bir köye gittik. Kaskatı kalmış. Öyle işkenceyle öldürmüşler ki. Askerin üstündeki elbise simsiyah… Elbise demezsin. Pantolonlarını sıyırmışlar. Yolda havan ateşine tutulduk. Dağları uçaklar bombalamış. Uçaklar ise bombalamaya… Biz de ateşe başladık. Zaman zaman sızma oluyordu. Silah olarak hiçbir şey yok. Her bölükten 6 er 1 onbaşı. ısır. Acı gelmiyorsa al onu hayvan gibi ye. Gaziköy’ü aldık. Sürekli asker isteniyordu.Otobüsle konvoy halinde Mersin’e geldik. Zeytinköy’den 1km uzakta bir yer.Havan ateşinde 3 şehit verdik. biz de başarılı olurduk. Torbalı Yeni Halk Yapı Sitesi. Esir aldıklarımız hemen “Kahrolsun Nikos Samson. Adresimiz B 2017 idi. Köylüler bize yiyecek verdiler. Para veriyorsun almıyor. Bölük arkadaşlarımız kendi aralarında bize yolda harçlık topladı. Askerlerin saçı sakalı birbirine girmiş. Havanların 25 kiloluk malzemelerini onlara taşıttık. Yolda herkes bize yardımcı oluyordu. Beni tebrik etti. tükür.

Kısa kollu.Mogosa yakınlarında Değirmendere denilen yere konuşlandık. yıkmadıkları yer kalmadı. Doğu bölgesinin bütün otobüs firmalarının otobüslerini durdurmuşlar. Girne’nin içerisine doğru girdik. Tedirginlik vardı. Bir yere gittiğinde anadan doğma aranıyordun. 14 Ağustos’ ta. 2. Rumların elindeki kobra mermisini ilk defa orada gördüm. Gemiler tekrar geri döndü. Girne’nin alt bölgesine yanaşmaya çalıştık. Kızı komutanlar isterdi. Çok sıkı tutuyorlardı. Düşünmedim bile. Oradan terhis oldum. O kadar dere içlerinde taşın dikenin üzerinde sürünüyoruz. Dört saat yerimizden kıpırdayamadık. Aile bozukluğundan daha tehlikeli. Ne aileni koruyabiliyorsun. Tam tefarruatlı olarak donatıldık.O yazın sıcağında ayaklarımızın altı patlıyordu. Sabah yaya sahile indirdiler. Allah başındaki devlete bozgunluk vermesin. Kıbrıs alınması gereken yerdenmiş. Bu bilgileri sadece hanımımla paylaştım. Beşparmaklar’da bombalamadıkları . 7 ay o bölgede kaldık. Başımızdakilerden nefret ediyorduk. Rumlar tarafından mevziden askerlerimize yoğun ateş açıldı. Hastaneye girdiğimle çıkmam bir olur. O kadar tehlikeli ki. Tüm gökyüzü paraşütçü birliklerle doldu. Bu çok enteresan bir mermiydi. Her gittiğimde Hellim peyniri verirdi. Sadece sabah sporunda. Kimse ayrılmadı. 14 Ocak 2010. Dağlar ateşle kaplandı. Bir komuta hatasından. 21 Temmuz’da Girne’ye yaklaştık. Şimdi düşünüyordum. Türkiye’ye gidersen kız bol. Sivil halk boşaltmış. Bu konular açılınca bozuluyorum. Kollarımız yaralar içerisinde ..Allah insana devletinin bozukluğunu yaşatmasın. Yaya (olarak) Güzelyurt bölgesine getirildik. Havada yanışı ve sesi insanı psikoljik olarak ürkütüyordu.Radyo bizim hayati konumdaydı.Uçak bombardımanlarında sırtımızda tanıtma bezleri vardı. 2 astsubay 2 bölük komutanı bindi. Gemiler orada. 1 çavuş . Biz takviyeye çıkıyoruz. Evinde erkek kalmamış. İzne gelmiştim. Mermi yemiş gibi kol acıları çektik.9 er. Asker ziyaretlerine sadece Girne’de izin veriliyordu. 2 el bombası. En çok zayiat o anda verilmiş. Harekat öncesi Lefkoşe üzerindeydik. Kollarımız yaralar içerisinde . Hava sıcak. O gece silah olarak G3 verdiler.Çünkü evler toprak. geri çekildikleri yerde harekata katıldık. Mermi yemiş gibi kol acıları çektik” 1973 Temmuz’da piyade olarak Kayseri’ye gittim. Kasıklarımıza kadar suyun içinden çıktık. Yolda gelirken harekata başlanacağı öğrenildi.Benim mangadan da şehit oldu. Gemiler dörder dörder yola çıktı. Arazide çatışma halinde iki kişi durmak yasak. Sanki bizi Kıbrıs’a pikniğe gönderiyorlar. Bekar isen kendileri kızlarını vermek için talip oluyorlardı.Her bölük 125 kişiden oluşuyordu.. Bugün aynı şekilde olsa giderdim. Para almazdı. Ortalık düzeldiğinde askerler oradan kız bulmaya başladı. Havan mermileri gemilerin yanına düşmeye başladı. Hepsini EOKA cılar öldürmüşler.Bir gemiye bindi. Zaten sana soruyorlar. Yaşlı bir teyze vardı. Aileden 15 günde mektup geliyordu. Komandolar paraşütçüler pervaneli uçaklarla geldi.57’lik toplar şüpheli bölgelere top ateşine başladı. Kızlar çok istekli olurlardı. 74 otobüs ile Erdemli’ye getirdiler. Beşparmaklar’dan atılıyordu. Erzurum’dan çavuş olarak katıldım. O küçük radyo dahi bana o kadar ağır geliyordu ki anlatamam. Dönüşte askeri hazırlık yapılmaya başlandığının farkına vardık. 5 sterlin maaş vermeye başladılar.Dört saat denizde bekledik. O akşam düğünde. Sese göre ve merminin geliş istikametine göre ateş açabiliyorduk. Erdemli’de elbiselerimizi değiştirmişlerdi. Gece nereye kadar geldin. Bizden önce çıkan gemiler yaralıları geri getiriyordu. menzil dışına. Fakirler bize iyi davranırlardı. Biz ilk birliklerin ilerleyemedikleri . Tezkere aldıktan sonra epey psikolojim bozuldu. Çıkartma gemilerine bindik. Erdemli ‘de çamlığın içerisine yayıldık. Kapaklar açıldı. Samsunlu bir asker de yoğun ateş altında şehit oldu. Her bölüğe 2 komutan . Orada canı yanan Türkler harekâta destek 157 . İki misli yer aldık. Ben herhalde film çeviriyoruz derdim. hemen mevzi yapıyorduk. Hastaneye. Dört uçak geldi. Türk köyleri hemen belli oluyor.Doğu bölgesinden her birlikten gönüllü 10 kişi. Bize kalmamız teklif edildi. Köylere giremezsin. Tanklar desteğe geldi. Her hafta düğün olurdu. Ben Kıbrıs’ta bunu gördüm. Çok güzel düğünler olurdu. Şehitler Köyü. Sanki bizi Kıbrıs’a pikniğe gönderiyorlar. Bizi bu hale niye getirdiniz? Yemek olarak bir kepçe sulu bir kepçe kuru yemek… Küçük bir radyodan harekatı takip ediyorduk. cenazeye gidemem. İnşaat ustası olarak hayata devam ettim. Oralar ikinci harekatta hayli yer alındı. Bizim bölükten 4 kişi o köyden evlendi. Komutanlar cepheye gelirdi. Asıl olayı halleden uçaklar ve havanlardı. ne namusunu koruyabiliyorsun. Bombardımanlarda ada adeta yerinden oynuyor gibiydi. Tezkeresi gelen bir süre sonra kızı almaya gelirdi. Gönüllü olmayanlar ayrılsın dendi.yani 2 asteğmen. Necmettin KABASAKAL “Elbiselerimiz kısa kollu.Asker hangi bölükteyse o bölük düğün yapardı. Zenginlerin rahatı kaçmış. Cip kullanmaya başladım. Ateşkes oldu. Dağların dumanından yararlandık. Yanaştık. İyi paraydı.Tabii fısıltı halinde. Girne dışında çarpışma çok oldu.

Zırhlı Tugayı’na gittim. İnsanları farkında olmadan kırıyordum. Geriye gönderildim. 14 Ağustos’ta harekat başladı. Çok sivil esir aldık. Çıkartmadan bir ay sonra ancak tıraş olup banyo yaptık. İlk gün şehit vermedik. İşi düzgün Rumlarla işi olanlar daha biz oradayken harekâtı istemiyorlardı. Rumlar ateşkesi dinlemiyordu. Kademede çok araç tamir ettim. Buradaki hayattan söz ederdi. İleri harekata geçtik. Önümüze ne geldiyse… Düz araziye indik. 140 mermi verildi. Bize moral konuşması yaptı. Alay komutanın şehit olduğunu hemen duyduk. 2 el bombası. Herkesin mesleğine göre iş ve ev verilecekti. Oradan Islahiye’ye. top. Korku hissi gelmedi. Mersin’de Taşucu’na geldik. Çok sık arama yapılırdı. Görerek ateş yok. 2 Ocak 2010. Uçakların Rum kesimine dalışını seyrediyoruz. Sabah saat 8’ de Kıbrıs’a ulaştık. Bu bilgileri kimseyle paylaşmadım. Bir gece kaldık. Bölük değiştirildi. Tüm alay konvoy halinde idi. Bizleri arayan soran olmadı. Yağma olmadı. Sabaha kadar kendimizle çarpışmışız. Piyade Alayı. üzüm veriyordu. Rüyalarımda çok çatışmalara girdim. Düzde çalışır vaziyette tanklar gördüm. Bugün aynı harekat olsa hemen giderim. Kafam keçe gibi. Döndük. Sonra verildi. Mersin Limanı’na gittik. Beşparmak dağları bombalandı. Atatürk mah. sırtına bağlasın” 1974 Mart’ta piyade olarak Antalya’da askere alındım. Yolda öğrendik. Askere gidesiye kadar çitçilik yaptım. İlerleyen günlerde dinlenebildik. Askeriyeden hafıza kaybım oldu. En çok sıkıntı çekenler komandolar oldu. Evlere tarama için giriyorduk. Bir tayını 30-35 kişi paylaştık. Evlere subaylar giriş izni vermiyordu. Subaylar bize bol bol limon yeme emri verdi. Hemen 19 Temmuz’da çıkartma gemisine bindik. Oradan terhis oldum. Savaş başlamıştı. Asıl savaş ikinci harekatta oldu. Yoğun 106’ lık havan ateşi vardı. Bulunduğumuz yerde geceledik. Uçaklar bombalama yapmaya başladı. Dağdan aşağıya inmeye başladık. Gece ateş devam etti. Sürekli hareket halindeydik. Tam teçhizat araç binildi. Halen öyle. Bizim tabur komutanı 3 yıl Kıbrıs değiştirme birliğinde görev yapmış. Dört saat denizde bekledik. Sabah şafakta Girne’ye çıktık. Çok gece ailemin yanından kalkıp gittiğim oldu. Girne’ye çıktık.Limonlar bizi kendimize getirdi. Herkes atletini çıkarsın sırtına bağlasın dedi. İrtibat olmadığı için birbirimize ateş ettiğimiz oldu. Sabaha kadar kendimizle çarpışmışız. Ailem harp sahasından geldiğim için beni sakinleştirirdi. 40. Dağda çok terk edilmiş yemek sofralarına rastladık. Kıbrıs’a gittiğimiz söylendi. 1973 yılında piyade olarak askere alındım. Akşam çok çatışma çıkıyorduk. Kimse uyumadı. Bizim görevimiz keşifti. Evde çok huzursuzluk yaşadım. Askerliğimin etkisi uzun yıllar devam etti. Bölük komutanı belki bizi bir haftada toplayabildi. İkinci gün Girne’nin üstünde dağa çıktık. mevzi değiştir gibi. 158 . Bölükten şehit olan oldu. Beş sene önce bıraktım. İkinci harekata kadar Beşparmaklar’da bekledik. Yolda halk bize karpuz. Subay takviyesi yapıldı. Kafam keçe gibi. tank hepsi vardı. Halen etkisi var. O akşam Beşparmaklar’da kurşun yağmuru başladı. Çıkartma gemisine bindik. Uçaklar geldi. Üç beş gün sonra ateşkes oldu. Dağda betondan mevzileri aldık. İnerken 50 m. Biz mağara gibi yerler de aldık. Türk köylerine girdiğimiz zaman bize yiyecek içecek verilirdi. Silah başı. Yanımıza harp paketi verilmişti. Çıkan bölük dağıldı. Savaş devam ediyor. Silahım G1 piyade tüfeği idi. General Bedrettin Dalan geldi. Sürekli hareket halinde idik. Teskereye geleceğimiz zaman orada yerleşmemiz için teklif edildi.Yolda bizi gemi tutmuştu. Bunlar hep Kıbrıs’ın eseri oldu. 09 Ocak 2010. Mekanizma Piyade Alayı’na… Gece alarm verildi. Rum kesimine geldik. En son Omorfo tarafına geçtik. Muzaffer YÜKSEL “İrtibat olmadığı için birbirimize ateş ettiğimiz oldu. 49. Bölük komutamız Yüzbaşı Yıldırım Kılkılıç idi. Dağda çok şiddetli çatışma oldu. Taarruza geçtik. Bitlenmiştik. Plajdan çıkar çıkmaz karşımızdaki limon bahçelerine girdik. Halen öyle”. Ateş edilen yere ateş ediyorduk. Yanaştırma gemisi ile sahile çıktık. Yola çıktık. Tam tesisat arazide yatıyorduk. İleride oldu. Gaziantep 5. Unutkanlık var. Akşam saat 8 civarında hareket ettik. Biz dağda Lefkoşa tarafına kuş bakışı bakıyoruz.veriyordu. İçkiye başladım. dağlar yanıyor. 2 gün önce. Adamlar hazırlıklıymış. Dağda üç kişiyi esir aldık. Her taraf duman. En fazla kaldığım yer Omorfo bölgesiydi. Havan. Sabaha karşı uçaklar geldi. Gece yüzbaşı bizi topladı. Bülbülderesi Köyü. yayan suyun içinden geçtik. Muzaffer GÖBEKLİ “Herkes atletini çıkarsın. Alarm vurdu. Uçakların bizi bombalamaması içinmiş. Bize. Geceleri çok bağırarak kalkardım.

1974 yılında 28. Çam ağaçlarının altında mücahitler Rumca soruyorlardı. Açlık. hemen tabur binasının önündeki alarmı bizzat kendi verdi. Bütün araçlara cephane yüklendi.Levent’te Mustafa Güneri Boğaz Hastanesi’ne götürdük. Konyalı asteğmenimizin vücuduna şarapnel parçası geldi. Tüfeklerine beyaz bayrak asmışlar. Hemen helikopterlere bindik. Oradan terhis oldum. Tabur önünde içtima halindeyiz. Rum-Türk karışık idi. Bol miktarda mermi dağıtıldı. Subaylar yabancıydı. Karşımızda Boğaz bölgesi vardı. Piyade Alayı’na gittim. Köyün çıkışında pusuya düşürmüşler. Yüzbaşı bir sterlinin karşılığının 165 lira olduğunu söyledi. Sallamaya başladık. Rum. Askere gidesiye kadar çiftçilik yaptım. İkisi yaralıydı. Bugün aynı şey olsa hemen savaşa giderim. Bölgeyi ele geçirdik. Oradan 50. En emniyetli bölgeymiş. Sonra Magosa istikametine yöneldik. Bütün üst rütbeli subaylar geldi. Isparta’ya gittim. Yağma olayı görmedim. Önce Kıbrıs haritaları geldi. Müthiş bir moral. 16 Temmuz günü idi. Silahlarını aldık. Tümen emrine verildik. ayakkabı… Birlik Paşaköy’de kaldı. Zaman zaman arama yapılırdı. Sigara. “ Türko asker vurmaz. Tümen komutanı dahil. Her taraf asker.Topçu Tugayı’na. Eco (Ecevit) ‘nun askeri asker vurmaz” diye bağırıyorlardı. Evliymiş. İndirdik. Mustafa EFE “Hey topçu. Sanayi bölgesine girdik. Alpkent Mah. Öğlenden sonra 3-4 arası ateş kesildi. Orada komando birliğini basmışlar. Üç tane esir aldık. İkinci taarruza hazırlık yapıldı. 1973’te askere alındım.Yağmaya izin verilmedi. Kurşunu önden yemiş arkasından çıkmış. yiğitlerim!” diye tebrik etti. 45 dakikada Kıbrıs’a indik. Ankara’ya gittik. 1. Sabaha karşı taarruz istikameti Magosa sanayi bölgesi. Çavuş olduk. Vatan aşkı. Barış gücü kontrol ediyordu. Bayraklı’dan. Aldık. 40. Eco (Ecevit) ‘nun askeri asker vurmaz” Askere kadar işçilik yaptım. Yanımızda harp paketi var. Haber merkezindeydim. Biz öğlen oradaydık. Toplam 60 helikopter. 24 kişi. Takviyeye gittik. Biz baskının üzerine gittik. O sıcakta kurtlanmış. Bir hafta bir köyde kaldık. Oradan terhis oldum. Rumlar çekilmeye kaçmaya başladı. helikopterler… 20 Temmuz sabahı harekat başlamış. Tümen komutanı bizlere “Benim askerlerim böyle cesur. Konvoy 159 . Bölükten az kişi şehit verildi. Bizim nereye gideceğimiz belli değil. Arkadaşım Piyade Çavuş Samsunlu Maksut Birinci şehit oldu. Kıbrıs’a çıkılacağını belki 10 gün önceden biliyordum. Çatışma devam ediyordu. Mermi dağıtıldı. Barış gücü karargâha geldi. taciz ateşi açardı. hani bana mektup yok mu ? Komutanım sizin postanız var” 1951 doğumlu olmama rağmen askerliğe hemofili hastası olduğum için 2 sene tehirli gittim. Yeşil hat orada çekilmiş. Ortaköy Gönyeli’ye indik. Çatışma başladı. Şehit oldu. Ovacık mevkiine konuşlandık. Yarası ağırdı. Binbaşı İlhan Oba ciple geldi. Sivil otobüslerle Mersin’e hareket ettik. Komutanlar geldi. Silahlarımızla sedye yaptık.Takım kuruluşu yapıldı. Avcı kümesi üzerinde 3 saat görerek ateş ettik. Zırhlı piyade olduğumuz için. Kalanlar oldu. Aracı taramışlar. Bu askerle yıllar sonra Menekşe çay bahçesinde yanımdaki arkadaşım ailesi ile tanışmış. Tanımıyorduk. Bize kalmamız için hak tanıdılar. Her seferde 20 helikopter devamlı asker taşıyordu. Cepheye gittik. Geri çekilirken bir komanda eri göğsünden mermi yemiş. Kişiye özel evrak hariç tüm evraklar elimden geçerdi. Yaklaştık. Hastaneye gönderdik. Bütün subaylar bölüklerinin başına koştu. Babama mektup yazdık. Elimize beyaz bayrak verildi. Tümen komutanı elinde tabancası ile bize katıldı. Silahlar. Kurşundan burnumuzu dahi kaldıramıyoruz. İlk çatışmamız Sıhari’de oldu. Sigara fabrikasına gelen dört Rum askerini silahları ile beraber esir aldık. Her gün sıkı eğitim ve ders başladı. Beş sterlin maaş alıyorduk. Ben takım çavuşuydum. Parçalandı. Oradan Lefkoşa yanında Değirmenlik Köyü’nde kaldık. Mücahitler bizi araçla bekliyordu. Ağlaşmışlar. Bir hafta dinlenmeye çekildik. Bir manga 10 kişi bir helikoptere biniyordu.Yaklaşık 1000 mermi. Denizli’ye çavuş talimgahına geldim. Her türden sanayi. Uçaklar önümüzde bombalamaya başladı. yirmi dört gün bir tepede kaldık. Topçuydum. Boğaz bölgesinde askeri hastane kurulmuştu.Piyade Alayı’na askere alındım. Yaralı ve şehitleri bir gün sonra gördüm. Tüm evrakları ben alır dağıtırdım. Yaralarını sardık. Tekrar pusuya düşmemek için geri çekildik. 58. İlk gün Tinbu bölgesini ele geçirdik. iki çocuğu varmış. Teslim edildi. 9 Ocak 2010.” dedim. Evrakı önce ben kaydederken okuyorum. Silahım çatal ayak G1 idi. “Beni merak etme. Hatırladığım subay tümen komutanı Tümgeneral Osman Fazıl Polat ikinci harekatta bizle beraber çatışmaya girdi. 4 Ocak 2010 Göllüce Köyü Mustafa PALAOĞLU “ Türko asker vurmaz. Bizim komutanlar karşılık verdirmezdi. Yaralı ve şehitleri orada gördüm. İzmirliymiş. O ara alayın alarmı vurdu. susuzluk en büyük sıkıntı . 372 liraya tekamül eden maaş alıyorduk. İki ay sonra haberleştim. 17 Temmuz’da bir gece Ankara’da kaldık.

En büyük eksik harekatta muhaberesizlikti. Gemiler sürekli yer değiştiriyor. 160 . Boğaza yöneldik. 19 Temmuz günü akşamüzeri denizin yüzü çıkartma gemileri ile dolu. Her devlet helikopterlerle sivillerini aldı. Sevimli bir kişiliği vardı. Kıbrıs gazisi olmak benim için onur. Alay komutanı ikinci veya üçüncü gün şehit oldu. İkinci Harekat bittikten sonra subaylar astsubaylar asıl savaş durumunda olması gerektiği şekilde rütbeli geldi. Savaşı yaşayan bilir. Bana takılırdı. Savaştığım yerleri dolaştım. Makineli tüfek ile gece ateş gelen yere ateş ediyorduk. İlk içtimayı ikinci harekâttan sonra olduk. Girne’nin sahilinde bize havan ateşi açılmaya başladı. Kıbrıs gazisi babasının birliğine özellikle göndermişler. Bir emir geliyor geriye. Çatışma başladı.halinde akşamüzeri yola çıktık. Kiliselerde sivilleri topladık. Onların Beşparmaklar’dan attığı her mermi bize zayiat veriyor. Asker yorgun. 17 Ocak 2010. Bizim alay her yıl orada hazırlık yaparmış. Alarm vurmaya başladı. Denize iniyoruz. Havan yemiş. Uçaklar bombalamaya. Filo halinde etrafımızda savaş gemileri eşliğinde gidiyoruz. Oradan terhis olduk. Bir bölük bir gemiye biniyor. “ Hey topçu hani bana mektup yok mu?”. Albay alay sancağını diktiğimiz binada şehit oldu. Dört gün kaldım. Duvarların her tarafı kan. Birbirini kırdı. Bu arada devamlı asker çıkarıldı. Çavuşlar 10 sterlin alıyordu. Savaşa gittiğimiz belli. Uçaklar geldiğinde ilk olarak bu binbaşı ile irtibat kuruyordu. Birliğin içine girdi. Hikmet’miş. savaş gemileri de ateşe başladı. Mersin halkı evlerden yemek getirdiler. Bizden hemen önce deniz piyadeleri çıkmış plaja. Bu zamana kadar Girne’de bekledik. Yolu geçen askeri araç portakal. Tepemizden havan mermileri ses yaparak geçiyordu. Elinde evrakları ile izne geldi. Ancak oraya varasıya kadar aylarca mevzi kazdık. Ateş gelen yere ateş ediyoruz. Yaklaşık 30 kadar. Ne buluyorsak yiyorduk. Bir binanın dibine sığındık. 5-6 yakın arkadaşım şehit oldu. Küçük bebeleri vardı. Bu 3-4 gün devam etti. Hikmet‘le bir araçtan birer kasa mermi aldık. Sabah Mersin’deydik. Tümen komutanı Bedrettin Demirel bizim alaya çok gelir. 8 sterlin maaş aldık. portatif bir sandalye üzerine oturmuş yüklemeyi kontrol ediyordu. Değiştirme birliğinde sıcak yemek bulduk”. Sırtımızda deri kalmadı. Uçaklar ona göre bombalıyordu. Dağlar yanmaya başladı. Evraklara bir baktım benim Kıbrıs’ta askerlik yaptığım birliğe gidiyor. Hemen yer değiştirdik. Ama onlar kadar etkili değil. Gece cephane ve el bombası dağıtıldı. Lefke’ye doğru yöneldik. Bu benim için büyük bir onur oldu. Hiç çarşı iznine çıkmadım. Sabah tabur komutanı yaralı idi. Arkasından yoğun ateş… Dağlarda yıllar öncesinden beton mevziler yapılmış. Alay komutanı şehit olduktan sonra tümen komutanını tankın üzerinde Girne’ye girerken gördüm. Sıkı tutuluyordu. Dağlar tekrar bombalanmaya başladı. İkinci Harekat’tan sonra 120 kişilik bölükten 67 kişi kaldığımızı öğrendik. Erdemli’nin üstündeki çamlığa konuşlandırdık. Akşam karanlığında açıldık. Bindirme yapıldı. Sıçramışım. Çıkartmaya başladık. Her gece Rumlar gece aydınlatma mermisi atıyor. Bir ara yorgunluktan sızmışım. Gemilerin arasına mermiler düşmeye başladı. Zar zor tahrip ettik. Bir oğlum var. Aramız 100 m idi. Ne olduğumu anlayamadım.6 makinelide yanımda. şehit olanlar aklıma geliyor. Bölük komutanı Torbalı Askerlik Şubesi ile irtibata geçmiş. Biz de bir hava binbaşısı vardı. Sipere girerken bir asker vuruldu. Ben de kendisine “ Komutanım sizin postanız var” derdim. İkinci harekat bittikten sonra Aybasıl’da evlere yerleştik. Ankara’ya tankçı olarak gitti. Sabaha kadar çatışma oldu. 12. Lefkoşa tarafına Yılmazköy’e yöneldik. Elazığ’dan Hikmet Koman yanımdaydı. Alarm verildi. İkinci Harekat’ta Girne’den Beşparmaklar’ı ancak aştık. Sekiz ay toprakta yattım. Savaş filmlerine baktığım zaman o günlerim aklıma geliyor. Üst aramaları başladı. Yem bizdik. Oğlumun dağıtımı Kıbrıs’a çıkmış. Yardımcısı yarbay kurtulmuş. Hepimizde saç sakal. Bizi selamlıyordu. Şuurum bozuluyor. Makineli tüfekle ateş ederken mermim bitti. Önce biz çıkartmaya başladık. Nereye gittiğimiz belli değil. Harekatın üçüncü günü Rumların tankları geldi. Komutanımı çok severdim. Açıkta beklemedeyiz. Yüzünü çevirdik. mandalin bahçelerine dağıldı. Hikmet sonra şehit oldu. Kasığa kadar suyun içinden çıktık. Havan mermisi binanın içine girmiş. Demirciköy. Büyük telsizlerin yanında bulunuyordu. Kıbrıs’a oğlum sayesinde tekrar gittim. Alay komutanımız rahmetli Albay İbrahim Karaoğlanoğlu sırtında bir parke. Şarapneller insan arıyor. Albayımı Osmaniye’de her gün görüyordum. Fotoğraflarını gösterirdi. Bizim bölük komutanı üsteğmen Osman Yılmaz’dı. Hikmet beni kurtardı. Biz ise karşılık veriyoruz. Bugün karışıklık olsa derhal giderim. Mevzilere tankımız revolar arkasında topla girse gizleme ağını çektin mi görünmezdi. Devamlı ateş altındayız. Girne’de esir aldığımız oldu. Bölükler birbiri ile çatıştı. Herkes kendi yerine yerleşti. En yakın arkadaşım şehit oldu. Sabaha karşı Kıbrıs’a yaklaştık. Evliydi. Girdiğimiz evlerde yemek haricinde hiçbir şey düşünemiyorsun. Topladık. Plaj zamanıymış. Ağlıyorum. Metin TERZİOĞLU “Çok aç kaldık. Arkadaşlarım.

Bölük’ten 28 kişinin sağ kaldığını biliyorum. Üç dört ay boyunca savaş suçlusu olarak yargılanmaktan korktum. Neyin ne olacağını hesaplıyordu. Zaten fırsat yoktu. Feramuz Kalay kıdemli üsteğmen bölük komutanıydı. 500 m geri çekildiler. Birinci Harekat’tan sonra Lefkoşa tarafına geçtik. Küçük radyolar vardı. Gaziantep 5. Piyade Alayı’na katıldım. Piyade Alayı’na takviye olarak seçildi. Torbalı Mah.2 ay sonra banyo yapabildik. Bölük 125-130 kişiydi. Kırnı’ya geldik. Göndeme köyü.” Askere gidesiye kadar çiftçilik yaptım. Bir tanesinin adını hatırlıyorum. 5 Ocak 2010. Sabaha kadar yol gittik. Türk köylerine kontrol altında gidiyorduk. Üsteğmen Haşmet Karatmaca. Isparta’ya. Görerek çatışmadan çok ateşin geldiği yere ateş ediyorduk. İçi cephane dolu. Asıl çatışmaya ikinci gün girdik. Rum askerleri kaçıyor. Gaziantep tren istasyonunda trene araçları yükledik. İkinci Harekat’ta Torbalı’dan Hüseyin Kurtuldu şehit oldu. Köyün Rum muhtarı kaçamamış. Başka araçta bulunan arkadaşımın adı sanırım Fethi idi. 20 civarında aracımız vardı. Çok aç kaldık. Türk köyleri bize peynir ve köy ekmeği verdiler. 50 m önünü veya 50 m arkasını koruyabilir. Levyeli. Ovada çatışmaya girdik. Arkadan gelen sıhhiye birlikleri yaralıları alıyordu. Osmaniye’den Mersin’e geçtik. Çıkartma yapılmıştı. 2. Mersin’e geldik. Dom Oteli vardı. Çok yaralı ve şehitle karşılaştık. Sabah Kıbrıs’a vardık. Devamlı sağdan soldan asker geliyordu. Mermi sıkıntısı çekmedik. Böyle bir manzara vardı. İkinci Harekat’ın başladığında taarruz emri verildi. 161 . Dosyalar elimize verildi. Dağlar yanıyordu. hazır vaziyette yola çıktık. Yığınak yapılıyordu. Keçiboynuzu ile çok günümüzü geçirdik. Biz ona yardımcı oluyorduk. Yunan’ı. Bize ateş Beşparmak’tan geliyordu. Değiştirme birliğinde sıcak yemek bulduk. Oradan terhis oldum. Mehmet SEVİNÇ “Dosyam kayıp. Mesela bizi Girne’de gece geri çekmese hepimizi tek tek avlarlardı. 19 Temmuz günü yola çıktık. Zaman zaman arama yapılırdı. Diken üstündeydim. Nerde taşıyacaksın ki? Terhisime 5 ay kala yatak yorgan yüzü gördük. Toplanan esirler tercümanlık yapıyorlardı. Rum’u hepsi vardı. Yol gösteriyordu. biz hırsız kovalar gibi arkalarından koşuyorduk.Askere kadar işçiydim. Beşparmaklar bombalanıyordu. Geceleri yoğun ateş devam ediyordu. Harekattan önce izne geldim. Lefkoşa tarafına geçesiye kadar çatışmaya girmedik. Gemiler sahile yanaşamıyordu. Aynı bölükten Yusuf Tanırgan komşusu olduğunu söyledi. 1. 5 Ocak 2010. Her alaydan asker seçiliyordu. Kariyer kullanıyordum. Savaş suçlusu olarak yargılanmaktan korkuyordum. Domuz çiftliği vardı. Oradan terhis oldum. Komutanlara yardımcı oluyorlardı.5. Kıbrıs’a gideceğimizi anladık. Piyade olarak Sivas Silah Taburu’na. Dokunmadık. Biz denizdeyken savaş başlamış. 1974 Mart’ta asker oldum. Bölük komutanımız çok kurnazdı. 60 kişiydik. 100 m sahile uzak suyun içinde çıktık gemiden. Alarm verildi. Bize giderken peksimet verdiler. Diğer arkadaşlarım helikopterlerle Beşparmak’a indi. Bizim arkamızda veya önümüzde tanklar vardı. Tabur . Silah olarak ayaklı G1 verildi. Sabah 8’ de. Temmuz ayı idi. Sağımızda solumuzda donanmadan koruma gemileri vardı. Ayrancılar. Kulaktan kulağa alay komutanının şehit olduğunu duyduk. Zırhlı Tugayı’ndan Kıbrıs’a gittim. Araç olduğu yerde kaldı. 1. Ailemle hiç irtibatım olmadı. Limanda boş arazide bekledik. Gemiler destek kıtaları devamlı destek ateşi yapıyordu. Tecrübesizlikten. Alay çok zayiat vermişti. Yağma olayı olmadı. Girne’ye çıktık. mücahit tercüme ediyordu. Havan ateşi açıldı. Harekât’tan sonra Rum köyüne yerleştik. Yeşil hatta kadar ilerledik. Rumlardan çok sızma oluyordu. Akşamüstü yola koyulduk. 1973’ te mekanize piyade olarak askere gittim. Sahilde toplanmış vaziyetteydik. Bölük komutanım olacak o harekata hemen girerim. Asker esirler boğazdaydı. Rum askerlerinden ölenler bizim mevzilerin arasındaydı. Aynı bölükte ama ayrı takımdaydık.2. oradan Sarıkamış Dağcılık Taburu’na gittim. Üzerimizde yaklaşık 200 mermi vardı. Olduğu gibi esir doluydu. Bölük komutanı vurulmuş yerine teğmen geçmiş. Açlık çektik. Araç üstünde çavuş arkadaşımız uçaksavarı kullanıyordu. Birinci Harekat’ta Girne’deydik. Tek battaniye ile mevzide uyuyorduk. Komutanlar soruyor. Çünkü dosyam kayıptı. Mücahitler bize Girne’den katıldı. Yaya piyadelerin arkasından gidiyorduk. Beşparmak’a doğru hareket ettik. Bayrak radyosu. Barış Gücü sonra geldi. Oradan Osmaniye ‘ye her birlikten beşer kişi 50. Daha sonra inzibat olarak Girne’ye verdiler. Moral veriyordu. Suyu bulmak mucize bir şey. Bacağı roketatarla koptu.4. Ben 50. Çok yaralı askerle karşılaştık. Yaklaşık 800 sivil esir vardı. Kıbrıs karışmaya başlayınca izin bitmeden kendim geri döndüm. Gemiye bindik. Ateşkes yapıldı. Araç kullandığımız için biz yoldan takip ettik.

Bana” Mehmet benim tüfek yoktur. Mart 1974’ te topçu olarak askere alındım. Yemlerini veriyordum. Savaş hiç iyi bir şey değil. Tankçılar en çok kızdıkları insandı. Gece dalga var. “ Arkadaşlar Kıbrıs’a barış harekatı yapacağız” . bir doç geçti. Üç ay mektup yazmadım.Türkiye’de fakir olan askerimizden orada kalanlar oldu. Yani Beşparmak Dağları. bir kayzer. ev. İç çamaşırlarımızı evlerden temin ediyorduk. Nihayetinde o da bir insan Biz esirlere böyle davranıyorduk.” 1973 Temmuz’da muhabere olarak Mamak’a askere alındım. Çıkartma gemisine. Biz yemmişiz. Dirmil’den İbrahim Karaaslan araçla geçerken yere not attı. Güneş enerjisini ilk orada gördüm. Evlerden topladığımız eşyaları ihtiyaç sahiplerine dağıtıyorduk. Hemen ardından uçaklar geldi. 3 Ocak 2010. Tavuklar açlıktan birbirinin etini yemiş. Aldık. Dikoma’ya yerleştik. Köylü çocuğuyuz. Karaya 500 m yaklaştık. Deniz kenarına iniyoruz. Mehmet DOĞAN “Alay komutanının vurulduğu duyulunca asker hırs küpü oldu. İkinci Harekat öncesi radyodan barış sağlanamamıştır dedi. Onlar nasıl davranıyordu bilmiyorum. Tasla içirirdim. Adamlar hazırlıklıymış. Bize söylenen deniz tatbikatı yapılacakmış. Gemiye mermi vurduğunda net duyuyorsun. Beşparmaklar’mış. İlk çıkan Bursalı asteğmen. Mardin Cizre’den. Piyade Topçu Taburu’na gittim. Köylü olmam nedeniyle kümesleri açtım. Tam teçhizat. 04. Aklıma gelen duayı okudum. ordan Osmaniye 50. Öyle sağ olduğumu öğrendiler. Rum sivilleri askerin gözetimi altında tutuyorduk. Karakol komutanı tankçıydı. 2-3 havan düştü. Çevremden ayrılmazdı. 16 Temmuz’da alarm verildi. 10 ay kaldım. 3 gecedir uyku yoktu. 5 sterlin maaşımız vardı. sivil hayattaki mesleğine uygun iş veriliyordu. Islık çalarak havan mermisi geliyor. İneklerin memeleri davul gibi olmuş. Orası buradan en az 20 yıl ileride. Anlaşmayla vermediler.Uyumuşum.”dedi. Kızılhaç’a teslim ediyorduk. Güneş ağardıkça ortam belli oluyor. Tüfeğini bırakmış. Kalmak isteyenler evli olmayacak. Hepsi bekliyor. Ölünü dirini istiyorlar.” Askere gidesiye kadar mobilyacıydım. Kilisede toplandığını öğrenmişler. Komutan. Domuz avluda kalmış. Bir arabamız yanlışlıkla Rum kesimine geçmiş. Acele köye mektup yaz. Birinci Harekat başlamıştı. Üstün kalan yaşamış. Gelişmeleri oradan takip ediyorduk. Ben tüfeğimi kendisine verdim. Torbalı Demirci köyden Mustafa Efe. Eş. Araştırma yapılıyor. Tüm canlılar etkileniyor. Kara 1 km uzakta. Saat 11. Bilmeyenleri yüzme bilenler kurtardı. Gemi hızını artırdı. İki koldan esirlere su veriyoruz. Hiç unutmam Nasır Karatay. Esir olarak. Çıkartmaya hareket eden bizdik.45’te. Ortalığı birbirine katıyor. Akşamları herkes onun başına toplanıyorduk. Açıldı. Sivilleri Türk askerinden kaçırmak mümkün mü? Küçük bir radyomuz vardı. Ankara’dan Erzurum’a gittim. Onun tüfeğini 162 . Güneş doğmadan gemi gelmiyor. Sularını verdim. Savaş sadece insanlara karşı olan bir şey değil. Burdur’da yaptığımız eğitimin iki mislini 33 günde yapmıştık. Mersin Alata diye çamlığın içine girdik.Sadece bizim gemi hareket etti. Tavukların kümesi kapalı kalmış. Tüm canlılar etkileniyor. Bir bölük bir gemiye bindi. Burada künyemi beklemişler. Gidip gitmediğimiz belli değil. Savaş sadece insanlara karşı olan bir şey değil.00 civarı. Yoğun çatışma oldu. Burdur’a. Bizim gemi yemmiş. 5 m yüzdük. Hadi geriye.Karaya ayak basan beşinci kişiydim. Kimsenin bilgisi yok. Binbaşı İnal Oba idi. Kıyıya çıktık. Serdarlı’ da 21 Rum askeri getirmişler. Yüreğim dayanmaz. Gemide ışık yok. Limana vardık. Elleri arkasına bağlı. Mermiler geminin dibine düşüyor. Mevziler kazdık. İsabet almadık. Buzağısı emdi. Bir cip. İnzibatlık yaptık. Hazırlık varmış. Bizden başka gelen gemi yoktu. Nerede olduğumuzu bilmiyoruz. O anda dışarıya baktım. Bizim bölüğün işi her köye karakol kurmaktı. 14 Ağustos sabahı harekat başladı. Evler terk edilmiş. Magosa’ya doğru yürüdüler. Patladığında minare boyu su yükseliyor. Dikoma’da çeteci Rumlar baskın yaptı. Aç. 21 tane daha çıkartma gemisi. Girne tarafından uçaksavar ateşi başladı. İnek barım barım bağırıyor. Karşıda sadece küçük bir sırt gözüküyor. Dögerlik köyü. İçimizde suyu görmemiş kişiler de vardı. Yakındaki tank birliği hemen harekete geçti. Yaklaştık. Teslim olanları kiliseye toplayıp yiyeceğini.Mehmet KÖKEN “Savaş hiç iyi bir şey değil. Kıbrıs’a gemiyle giderek Girne’ye ayak bastık. Tek gemiye biz bindik. Rumlar tankçıyı gördüler mi herkes onun başına çöker. Ama kimse bilmiyor. Tutmasını söyledim. 19 Temmuz günü sabaha karşı farklı bir yere gittik. Suya ineceğiz. Kapak askıda kaldı. Buzağısını koyuverdim. Türkçe dahi zor konuşuyordu. Çanakkaleli ve Aydınlı çavuş. 1975 Mart’ta terhis oldum. Gece devamlı alarm veriliyordu. Gemi komutanı konuşmaya başladı. Alayda kimse kalmadı. Takviye birlik olarak Osmaniye’ ye geçtik Açlık eğitimi aldık. Kayalık tarafa vardık. Şafak söktü. Sabah Serdarlı’ya oradan Maradona köyüne gittik. Gemi hareket etti. Su bazı yerde insan boyu. içeceğini temin edip gözetim altında tutuyorduk. Tekrar suya atladım. Geri hizmetteydik. ondan sonra ben çıktım. Tank birliği harekete geçince serbest bıraktılar.

Bizi vurmaya çalışıyorlar. Gece ateş etmek yasak. Küçük evdi. Sususuz. İlerlemeye başladık. 14 Ağustos’a kadar Girne bölgesindeydik. Bir şeyler söylüyor. gittim. Anlamıyorum. Bir süre sonra susamışım. 15-16 yaşında bir kız çocuğu. Tam hatırlamıyorum. var.Bir araba sesi geliyor. Yaklaştı ellerini belime kilitledi. Cüsseli biriydi. Beni yakaladı. Rumlar tepeden baktığı için bizi rahat görüyor. Orasını burasını 163 . Bir tokat vurdum. Döndüm. İç çamaşırı bir ay sonra değiştirdik. Bıraktım. Arka arkaya beş tank geliyormuş. Adıyamanlı Çavuş İhsan Toraman geldi.Bir ambulans ölümüne geliyor sanki. Aramızda 10-15 m. Onların mermisi ile bizim silahla deneme ateşi açtık. Köydeki bahçe yaptığımız motor aklıma geldi.Susmuyor. Şok olmuş. Bir kulübe var. Benim bildiğim üç kişi havan mermisi yakınlarına düşmüş. Asteğmen beni geri çağırma işareti yaptı. Yedik. İki çanta da mermi aldım. Bizim silahı söktük. Üzümleri arkadaşlara dağıttım. daha teknolojik olduğunu gördük. Savaşı unuttum. O şekilde kız çocuğunu götürdüm. Her şeyi bırakıp gitmişler. Bölük komutanımız Yüzbaşı Erol idi. Miğferi ve botları terhiste teslim ettim. Yolun üst tarafına geçtim. Binanın kuzey köşesinde alay komutanımız Albay İbrahim Karaoğlanoğlu’nu gördüm. Arı gibi gidiyor. Ses geliyor. Herkes er görünümünde. Harekat’a kadar kaldık. Flama diktik. Dibinde kuyu. Beşparmak Dağları’na saldırdı. Yolun karşına geçti. Kendi kendime dedim ki ne çabuk yaralanan oldu da ambulans olsun. Esirler de var. Şok olmuş. Kafayı bir soktum. Küf yapmış. Ambulâns geçti. Yat emri verdi. Rumların silahlarının daha modern. Tanklar gelmedi. Bir de bot aldım. Zar zor geriye vardık. Bir iki saat geçti. Benim dibimden elinle vurmaya çalıştı. Geri döndüm.ararken iki tüfek buldum. Bir çukurda su gördüm.O silah öyle susturuldu. Rumların attığı bir kör kurşuna gitti.Girne’ye doğru. Yaralı çok oldu. 8-10 kişi vardı. Bir mandalikteyiz. Rum askerleriymiş. Tekrar tank taarruzu bilgisi geldi. İçemedim. Rumların silahını taktık. İleride durmuş. Bize ateş eden olmadıktan sonra ateş etmiyorduk. Tuzlu olduğu aklıma dahi gelmedi. Buyur asteğmenim. Ateş açtım. Onun durumunu görünce askere yatın arkadaşlar diye bağırdım. Onların vasıtasıyla ayakta kaldık. Herkes bir yere gizlendi.Girne boşaltılmış. Gürültü arkadan geliyor. O civardaki bütün asker oraya ateş ediyor. Bu arada sağ taraftaki evin önünde üzüm asmasını gördüm. O arada bize kuzeyden tank taarruzuna uğrayacağımız bilgisi geldi. Bu arada Rum miğferleri başa daha oturaklı. Yola çıktık. Soldan sıfırdan gidiyorum. Subaylarda rütbe yok. Küçük bir el feneri ile bakıyor. Asker yattı. Beşinci tankı vurduktan sonra yaklaştık. Kapattı cebine koydu. Oraya vardık. Aldığımız eğitime göre kapağına suyu doldurdum. Kanasıya kadar içtim. Girne alınmış. Bölükten ateş idare kısmından şehit olan oldu. Sabah oldu. Döktüm. Ses yok. Bazı yerlerden hafif duman çıkıyor. Askerin içersinde de şok olan var. Beraber tankların yanına gittik. İlk çıkan tankı vurdu. İçine taş attım. Matarayı da doldurdum. Çitlembik ağacının altında. Ellerini açtıramıyorum. İki katlı bir binaydı. Su var. Asteğmen ayıktı.Yanan çalıların kazıkları kalmış. Açlık akla gelmiyor. Sahilde yaralılar var. Onlardan birini aldım. En az iki hafta keçiboynuzu ile idare ettik. Ahmet Çırpan roket atarı yola. Batarya komutanı üsteğmen Ahmet Çırpan idi. Mutfakta kahvaltısını bırakmış. Biraz daha gittik. Sivil halk çok nadir kalmış. Öyle hızlı geçti ki. Küfü sıyırdık. Geri sürünerek gittim. O su bana şerbet gibi geldi. Yani o alan kontrol altında. Kuş gibi çığırıyor. Bölük komutanı duyunca güldü. İçinde pancar su motoru var. Göğsüme üzümleri doldurdum. Bizi mücahitler karşıladı. Deniz kenarındayım. Girne sahil kısmından ilerledik. Başka bir asker beni çocuktan kurtardı. Ev kaba inşatta bir ev. Albayın vurulduğu ağızdan ağza duyuldu. Diğer silahı birisi elimden aldı. Kapılar açık. Kafamı geri çevirdim. Ellerini kaldırıp bana doğru koşarak geliyor. Girne’de 2. Bina haşat oldu. Sol tarafım üzerine sürünerek 3040 m. Dimdik elinde tüfekle duran gibi. Her taraftan kurşun yağıyor. Geri döndüm. İnsan kendinden tiksinmeye başlıyor. Uçaksavar mermisiyle. Elinde küçük bir defter gibi bir şey var. Yoğun ateş var ama biz bir tepeciğin arkasındayız bizi etkilemiyor. Herkes Rum aramaya başladı. Sahildeki küçük bir set bizi korudu. Bu arada paraşütçü komandolar inmeye başladı. Sanki motoru patlayacak şekilde. Kayalıkların düzlüğü Girne’den Lefke’ye giden yol yanıyor. Mermiler birbirine uyuyor. İlk ateşim. Bir ormanın yanına çöktüm. Emir geldi. Bir kişi daha kaybetmiş demek ki. Geri döndük. Sürünmede kollarımızı kazıklar yarıyor. İki hafta sonra ekmek geldi. Herkes siperde. 5-10 adım gitmedik. Asker dağıldı. Asker. En sonunda uçakla havaya uçuruldu. 1 km geri gittik. O ana kadar yaralı ve şehit olmadı. Mümkün olduğunca gizleniyorsun. tankların geldiği yöne ayarlamış. 300 m ilerideki binaya girdiğini gördüm. Trafik solda. Yanında kimse yok. Silahı doğrulttum. Geriye baktım. albayın vurulduğunu öğrenince hırs küpü oldu. Kayalıklara çıktık. Ben de bir bina temeline gizlendim. 3. Kısa kolluyuz. Ses bana doğru geliyor. Yerinin belirli olmaması için. Albayın vurulduğu binaya yakın bir silahı susturamadık. Yemyeşil. Çocuk İngiliz’miş. İmha olunan tankın uçaksavarını söktük. Sanki uçarak geliyor. İçim yanmış. Bir eve girdik. Deniz suyu olduğu aklıma geldi. Kollarımız yanıyor. Ayağa kalktım.

Havanların atıldığını görüyorsun. Eczacılığı bıraktım. Savaş anında aklına hiçbir şey gelmiyordu. Beyaz kiliseye yerleştik. Kıbrıs’a yaklaşınca bize 164 . Ortam düzeldi. Su içip içmediğimi sordu. Acil ameliyatlar orada yapılsa da helikopterlerle Adana’ya gönderiliyordu. İlk tedaviden sonra Kızılay hastanesine gönderebiliyorduk. Diğer tarafını parçalayıp çıkmış. En çok karacı asker geliyordu. Cephane sıkıntısı çekmedik. 6 Ocak 2010. Alata’ da. Ayvasıl köyünden terhis oldum. Mersin’e giden arkadaşların getirdiği gazetelerden Türk ordusunun hazırlıklı olduğunu okuduk. Bu arada ben yalnızım. Şu an kalp ve akciğer rahatsızıyım. Asabım bozuluyor. 12 aylıktım. Şerit halinde. O mektup daha evde duruyor. Marangoz olduğum biliniyor. 20 Temmuz sabahı sabah 5-6 gibi Kıbrıs’a vardık. 3. Hüseyin Söbü yaralı olarak oraya geldi. Devamlı hareket ediyorduk. Terhis olduktan sonra bu etki çok devam etti. 18 Temmuz’da oradaydık. Köylerin yakınında mevziler vardı.” Askere gidesiye kadar eczacı kalfasıydım. Sivil gemiye tanklarla beraber bindik. Herkes mevzi kazıyor. Bazılarını Lefkoşa’ya gönderiyorduk. Ateş gece başlıyordu. Hastane kurarken ilk müdahale evi olarak kullandığımız Dikoma köyünün girişindeki ev havanla uçuruldu.Tüm bölük bayram ettik. Trabzon Askeri Hastanesi’ne gönderildim. Sıhhiye olarak Samsun’a gittim. Bir gecelik. Asker kazıyor. Aileme gazeteciler aracılığı ile mesaj gönderdim. Yüzbaşı da geldi. 3-4 gün açıkta bekledik. o motor 24 saat yaklaşık çalıştı. Her bölük bir çıkartma gemisine bindi. Bir seferinde yaralı almaya gidiyorduk. Bana yaşadığım ve gördüğüm şeylerden sonra kriz geldi.Birer gece kaldık. Gemiyle ilk gün çıkmadık. Mektuplaşma çok sonra oldu. Hukuk kalmıyordu. Türk köylerine girdik. Uykularımdan bağırarak uyanıyordum. Bizim önümüze piyadeler geçti. Yılmazköy ile Lefkoşe arasında. Macit BURUNCUK “Babamın vefatını 6 ay sonra öğrendim. Aniden topladılar. olmayanlarda. Başçavuş kucağında getirdi. Mehmet Yaşar KELLE “Hüseyin’in naşını anız tarlasında yanmış olarak buldum. Sivil otobüslerle Mersin’e gittik. Halen kendi kendime konuşuyordum. Omorfo ile Girne arası. İsyan ediyordun. Etkisi iki yıl devam etti. Osmaniye 50. bir yarısı kalmış. Şu anki şehitliğin olduğu yer. Gazeteciler geldi. Dudak okuyarak anlıyor. Gün araçlarla beraber çıkartma gemilerine bindirdiler. 10 Ocak 2010. Keçiboynuzu olmasaydı mahvolmuştuk. Ama ne yazık ki orada şehit oldu. Bayındır Canlı’dan Ahmet Sağır geldi. Bir iki gün hazır bekledik. 5 sterlin maaş alıyorduk. Oralara yerleştik. Mücahitlerden de yaralı geliyordu. Yoğun ateş vardı. Askerler her yerinden vurulmuştu. Babam biz Kıbrıs’a çıktıktan 11 gün sonra vefat etmiş. Orayı hastaneye çevirdik. Gemide mermi dağıtıldı. Üstünü kaplıyorum. Tank olanlarda vardı. 60 yataklı askeri hastane kurduk. Su içtim. Araçlar tekrar gizlendi. Devamlı hareket halindeyiz. Beşparmak arkasında bir sırta yerleştik. hem de o buz gibi suda yıkandık. Matarayı doldurdum. Az duyuyor. Harekat’tan çok kısa önce tüm askerden ailelerine mektup yazılması istendi. Arabayı gizledik. 19 Temmuz günü idi. Su borusunu takip ettim. Sinirlerin laçka oluyordu. Aynısını gittiğimiz yere yapıyoruz. Başından şarapnel almış. Ormanköy. Biz nereye gittiğimizi yine bilmiyoruz. Ambulansı delik deşik ettiler. Paşa bir konuşma yaptı. Elbiseyle suyun altına girdim. Boğaz bölgesine doğru Türk köylerine doğru hareket ettik. Asker susuzluktan yanmış. Eski adı Yorgo. İslahiye’den zırhlı birlikler bize katıldı. Yazdık. Asker susuzluğunu hem giderdi. Kurşun boğazının bir tarafından girmiş. Ben gelen tahtalarla kenarları kaplıyorum. Kıbrıs’a gidileceğini bilmiyorduk. Dikoma tarafından ciple bir üsteğmen getirdiler. Suyun akışını buldum. Sağ olduğumuzu bildirdik. Mont kemerinin göğsünün üzerinde naylon bir cüzdan vardı. Şans eseri kurtulduk. Yaz olduğu için zaman yoktu. Motor sesini duyan geldi. Girne’den çıktık. Sterlin olarak maaş aldık. Bağırıyordu. Şehit olanlar dozerin kazdığı mezarlara konuyordu. Çarşı izninde harcıyorduk. Boğaz bölgesine gittik. Araçlarla Mersin’e geldik.Ertuğrul Mah. Köylüler bizi karşıladı. Oradan terhis oldum. Yaralılar bize geliyordu. İkinci Harekât’ta aynı yerdeydik. Askerken Kıbrıs’ta tanışıp şu an burada evli olan arkadaşlarım var. Bir savaş filmi seyretsem o günler aklıma geliyor. Bir yarısı yanmış.” 1973 Ağustos ayında Isparta’da piyade olarak askere alındım. Ertesi gün orayı bırakıyorsun. Alay’dan Kıbrıs’a katıldım. Yüzbaşı önce kızdı. Her gittiğimiz yere tabur komutanının cipini gizlemek için yer yapmaya başladık. Ateş idare yeri. İyileşsem değil Kıbrıs’a her yere gitmek isterim. Moral izninde öğrendim. Bir iki gün dağ eteğinde kaldık. Ovada bir yerdesin. Boğazdan sonra Tepebaşı’na gittik. Ayvasiloz köyü. Onun üzerine toprak.kurcalarken su motorunu çalıştırdım. 2. Sık sık arama yapılıyordu. 6 ay sonra öğrendim. Adadaki darbeden sonra bize alarm verildi.

Dağlara doğru yürüdük.Esas taarruza akşamüzeri geçtik. “ Buralarda sivil halktan kimseler var. Önce jetler destek verdi. Biz onlarla değiştirdik. Biz de ağır silahlarla ateşe başladık. G3 silahım ve 100 mermi verildi. Yunan alay sancağını bizim bölük komutanı alıp tabur komutanlığına teslim etti. Karagah destek bölüğündeydim. Askerden sonra getirdim. 3 Ocak 2010. Uçaklar Rumların üzerinden dolaşarak atladık. Yaralanan çoktu. Bu arada düz arazide ilerlediğimizden o gün 38 arkadaşımız şehit oldu. 4. Gece çok çiğ yağıyordu. Günaydın gazetesi aracılığı ile eve bildiri yaptık. Arkadaşların anlattığına göre kaçmasınlar diye onları havanların ayaklarına zincirle bağlamışlar. Ben evliydim. Şehitler ateşkesten sonra toplandı. Bölük komutanımız Üsteğmen Hasan Zengin’di. Bizden önce deniz piyadeleri vardı. 165 . Hüseyin’in naaşını anız tarlasında yanmış olarak buldum. İndiğimizde mücahitlerle yaralı topladık. Gönyeli. Bölük’ten. Bizi subaylar uyardı. Çekildik. Boğazda bir köyde gece konakladık. Orada kaldık. Hemen ateş açıldı. Hüseyinler bize destek olarak gelmişlerdi. Elbiselerinde ay yıldız vardı. İki arkadaşımı sırtıma aldım. Ailesine verdim. İlk gün Beşparmak Dağı eteğinde kaldık. 13 aylık askerken harekata katıldım. Subaylar bizim moralimiz bozulmasın diye “ Bunlara inanmayın. 53/1-2 tertipler katıldı. Bölüğümüzün yarısı yok. Ondan sonra komando eğitimi aldım. ve 6. Türk bölgesine geçince uçaklardan atladık. Girne’ye giden boğazda. Askere gitmeden önce terziydi. İki tankımız karşı ateşte imha oldu. İlk ateşkese kadar yüz yüze düşmanla karşılaşmadık. Orada kalmamız teklif edildi. Sabaha kadar çatışma sürdü. Önce Rumlara ateş ettik. Bizim zayiatımızın çok olmasının nedeni tankların geri çekilmesiyle bizlerin meydanda kalmamız oldu. Değiştirme birliğinin güvenli bölgesine inmeye çalışıyorduk. 4. Bölük itiyatta kaldı. Alay komutanının şehit olduğunu duyduk. Gece yarısı dağa çıkmaya başladık. Rum köyünde Rum milli muhafız taburu. Rum tarafına düşenler esir değişmesinde geldi. Elbiseyi sıksan suyu çıkardı. Binalardan sürekli uçaksavar ateşi açılıyordu. Bir yarısı yanmış. Geriye gönderdik. Bölük mevcudumuz 135 kişiydi. Herhangi bir şey olmadıktan sonra dokunmayın”. Subaylarımızın rütbesi yoktu. 106 havanların mermileri hiç kalmamıştı. Sağır ve dilsizler okuluna yerleştik. Ondan sonra asıl hedef Yunan alayına yöneldik. Kemal YAŞA “Havada çok arkadaşım vuruldu. Bölük komutanımız değişti. Özellikle Beşparmak Dağı’na… Sürülmüş tarlaların tezeklerini mevzi yaptık. 1975 Şubatında terhis olduk. Girne’den sahilden çıktık. Rum tarafı mevzide. 5. Kıbrıs’a çıkınca takviye olarak 250 kişi oldu. İkinci Harekat anlaşmanın olmadığından bir gün önce bize haber edildi. Sabaha karşı kargo uçaklarına bindik. Bölük komutanımız Salih Demirland yüzbaşıydı. Beşparmak Dağları’ndan ve Lefkoşa’da evlerin üzerinden ateş açılıyordu. Uçaklar ateşe başladı. Çok esir aldık. Şehit arkadaşlarımdan ismini hatırladıklarım: Ödemiş Adagüme’den Kamil Alkan. Ateşe hemen cevap verdik. Asıl bölük komutanımızı İkinci Harekât’tan sonra gördük. Rum Yerelokko Köyü vardı. Askere gitmeden önce tanışıyorduk. 4-5 gün kaldıktan sonra Boğaz’dan Lefkoşa yönünde Hamit Köyü’nün üzerinde kaldık. Biz eteklerinde kaldık. Sonra Kayseri Hava indirmede paraşütçü eğitimi aldım.bilgi verildi. Mevzileri kazdık. Bunlar karşı tarafın uydurması” dediler. Çatışma 16 Ağustos’a kadar devamlı sürdü. Mont kemerinin göğsünün üzerinde naylon bir cüzdan vardı. Torbalı’dan Hüseyin Kurtuldu. Sabah Lefkoşe’nin üstünde küçük bir bölge vardı. Biz düz arazide ilerliyoruz. Bölüğümüz Lefkoşa havaalanının 1 km yakınına konuşlandı. Kalan arkadaşlar oldu. Beşparmaklar’dan ateş ediliyordu. Çoğu zaman yemek bulamadık. Bol konteynır atılırdı. Bizi mücahitler karşıladı. Güvenliği sağlamışlar. Çok yaralı ve şehidimiz olduğu ve mühimmatımız da bittiği için bölük ihtiyata çekildi. Sabah uçakların dağları bombaladığını gördük. Dağlardan ateş geliyordu. 52/3. Bir uçağa 70 kişi bindik. İlk sıcak temasımız orada oldu. Yabancı turistler var. Bölük taarruza kalktı. Alarm verildi. Toplanma bölgesine gittim.” Askere gidesiye kadar ayakkabıcıydım. Askeri gemi ile Mersin’e geldik. Ben de ayakkabıcıydım. 2-3 gün sonra ateşkes oldu. Rum bölgesine de düşen oldu. Ateşkesten sonra mutfak kuruldu. bir yarısı kalmış. En önde hedefte biz vardık. Havada çok arkadaşım vuruldu. Orada bizim hava indirmeler vardı. Yunan alayına girdik. Çil yavrusu gibi dağılmaya başladılar. Sıhhiye olarak askere alındım. Güney tarafımızda da ayrı bir Rum taburu vardı. İlk gün bölüğün görevi Yerelokko Köyü’ndeki Rum muhafız taburunu ateş altına alıp geriye püskürterek Yunan alayına doğru taarruza geçmekti. Yunan alayındaki askerler ateşkesten önce silahlarını bırakıp kaçmaya başlamışlardı. Bursa’dan Osman Hasisi’i hatırlıyorum. Kızı askerdeyken olmuştu. Çaybaşı. Lefkoşa yönünde Yunan alayının olduğunu öğrendik. Bayağı şehit verdik. Yarı belimize kadar suyun içersindeydik. Erkilet hava alanına gittik. Bir kap yemeği 7-8 kişi paylaştık. Ateşkes olduğunda araziye onun için çıktım.

. Mersin’de. Daha sonra Kayseri’ye çekildik.5 m arasındaydı. Çok kardeşimiz daha inmeden şehit oldu. İkinci Harekat’ta Torodos dağlarına yöneldik. Mermi ve el bombası. Her altı ayda bir yarısı değiştirildi. Mermi. Botla yatmaya başladık. Alkışlar. Çıkartma olacağından o gece haberimiz oldu. Sularımızı Türk köylerinden sağladık. Alay komutanı Kurmay Albay Eşref Bitlis bize bilgi verdi.5 – 4 gibi çıktık. Gece eğitimi yapar gibi sessizce sıkı bir yürüyüşle bir saatte 7 km yürüyerek alaya çekildik.1973 yılı Temmuz ayında piyade sınıfında Isparta’ya askere gittim. Konuşma yaptı. Çıkartmanın yapılacağı bize bildirilmedi. Başçavuşumu hatırlıyorum. tesisatımı versinler. Bizdeydi. Takım komutanı Teğmen Faruk Akkalp çıkartma olacağını anlattı. Bende 250 tane vardı. Uyku uyuyamaz hale geldik. Mücahitlerle az görüşüyorduk. Burada iki aylık eğitimden sonra Kıbrıs’a değiştirme birliğine gitmek üzere 24 kişi seçildik. Bir ay sağlık tedavisi ve kontrolden geçtik. Jetlerden yaklaşık olarak 45 dakika sonra hava indirme başladı. O zaman anladık ki çıkartmaya hazırlık yapılıyormuş. Çekildiğimiz belli olmasın diye. 10 gün sonra ilk defa banyo yaptım. Piyade Alayı’na. Bölük komutanımız Yüzbaşı Korkut Eken. İlk görevimiz orayı almaktı. Gece eğitimlerinde mevzi kazıyorduk. Burası sadece değiştirme birliğinin eğitim gördüğü birlikti. Su deposuna müzik çalar açtık. Özel eğitim aldık. Üzerine bez örttüm. Makariyos ile Eoka’cılar arasında. Burası Rum askerlerinin en güçlü olduğu yerdi. Rum askerinin tutunacak yeri kalmadı. Aslında gizli bir yığınak yapılıyordu. Sonra asker indi.10’ da bulunduğumuz yerden çekilme emri geldi.40. Günaydın gazetesi aracılığı ile eve bildiri yaptık. O kazdığımız mevziler hava indirme tugayının işine çok yaradı. Ölüm aklına gelmiyor. Rum tarafına . Bugün Kıbrıs’a çağrılsam derhal aynı şekilde giderim.” Torbalı Çapak Köyü 1953 doğumluyum. Taciz atışları yoğunlaştı. 10 gün botu ayağımdan çıkarmadım. İkinci harekatta tanklarımız geldi. Biz izliyoruz. Makineli tüfek verildi. Havancılar da destek birliği idi. Gece tüfek bakımı yapıldı. Eğitim bir ay sürdü. Görevimiz stratejik tepeyi ele geçirmekti. İnilecek olan yerlere uçaklar geldiğinde bayrak açıldı. Sabahleyin ilk görevimiz emniyetli alan açarak paraşüt tugayının inişini sağlamaktı. İlk ateşkeste tekrar dağ eteğine döndük. Kıbrıs Rumlarının kendi arasında bir çatışma vardı.İkinci Harekat’a kadar Beşparmak Dağları’nın eteğinde kaldık. Bize Ortaköy’de yerimiz söylendi.Yaklaşık 2 km idi.) Bayraklar 1. Kayseri’de tören geçişlerine katıldık. Alaydan saat 3. 27 Şubat 1974’ te Erkin gemisi ile 325 kişi Kıbrıs’a gittik. Vatan sevgisi çok farklı bir şey. Paraşütlere Rumlar tarafından çok ateş açıldı. Bana paraşütümü. Mesafe yakındı. Duygulu bir ortam. Askere gidesiye kadar önce çiftçilik. İskenderun’a gittik. Boşaltılmış. Rumlar kaçıyor. Değiştirme birliği 650 kişi idi. Hemen. Türk köyüne girdiğimiz hemen belli olurdu. Paraşüt saf ipekti. Asker seçimini bizzat tümen komutanı yaptı. Beşparmak Dağları bombalandı. Anız tarlaları da yanmaya başladı. Gönyeli’de topçu birliği vardı. Tüfeğimle geri çekilmemi söyledi. Bölüğümüz Ortaköy’de idi. Günlük nöbet altı saate çıktı. Rahatsızlık başlamıştı. Birlikte üzerimizdeki mermiler alındı. Magosa’ya çıktık. 18 Ocak 2010.” Savaş olsun . 6. Saat 02.Köylere girdik. Evle irtibatımız yoktu. Dağlar yanmaya başladı. Askere gittiğimde evliydim. İşe yarayacak hiçbir şey bırakmadık. İrfan YOLDAŞ . Sevgi gösterileri. Her taraf duman. Türk köylerine de girdik. Alayda ayrı bir komutan tarafından harita ve pusula üzerine eğitim aldık. Sızmaya giden oldu. Nöbet yerlerindeyken Rum kesiminden arada sırada ateş açılıyordu. Gece yerleştik. Girne’ye Lapta oteline geldik. Alayda herkes ayaktaydı. Mesela benzinimizi lağıma boşalttık. Değiştirme birliği paraşütçülerin ineceği yeri ay halinde çevirdik. Paraşütçüler inmeye başladığında bağrışmalar. Dağa yaklaştığımızda ateşkes oldu. lav silahları verildi. Çıkartmadan 10 gün önce azıttılar. O anki heyecanı yaşamak . Disiplinliydi. (İrfan Yoldaş’ın o anı hatırladığı için ağlaması. “Eşek geçmez deresi” denilen eğitim yerine. giderim.. Bunları görüyorsun. yakın boğuşma gibi konularda eğitim aldık. Özel harp eğitimi gibi. sonra elektrikçilik yaptım. Mevlüt İlhan. İçerdeki küreğin sapını tüfek namlusu gibi gösterdim. Gece geç saatte Susurluk’tan Hilmi Onbaşım geldi. Tepeköy Mah. Rumlar ateşle karşılık veriyordu. Gemiye binmeden önce her birimizin üzerine göğüs bölgesine şerit halinde bantlı olarak mermi sarıldı. Yunan alayının tam karşısında eski İngiliz esir kampı vardı. İlk önce içinde ihtiyaç malzemeleri olan maketler atıldı. Paraşütçülerden rüzgarla dağılanı toplamak bizim görevimizdi. Şafak sökmeden ilk jetler geldi. değdiği zaman yanarak aşağıya iniyor. Çok arkadaşımızın paraşütü mermi nedeniyle delindiği için yere çakıldı. Bunun için gemide ayrıca eğitim aldık. Hiçbir şey alınmayacak diye kesin emir vardı. Orada üç ay dağcılık. Ben askerken çocuğum olmuş.5 m ile 2. Nöbetlerimiz sıklaştırıldı. Gemide bol elbise giydik. Bu mermiler bizimkilere gizlice götürülüyordu. Barış Gücünün kontrolünde birliğimize gittik.5 ay kaldık. sevinç nidaları. Yaklaşık 70 kişilik bölüğümüz vardı. 166 .

Paşaköy’e. Sızmalara karşı öncüler giderdi. Ondan sonra taarruza kalktık. Denizlili idi. Birlik Serdarlı’daydı. Muhabere kripto arabaları vardı. Savaş olsun . Bizim bulunduğumuz bölgeye helikopterle indirme olmadı. Seve seve gönüllü giderim. Balıkesirli Hilmi Onbaşı yaralandı. Daha sonra devlet memuru olarak çalıştım. Gece dönemedim.asp?haberID=59 (Erişim tarihi: 30/07/2010) İbrahim KARAASLAN “Karargahtaki subaylar oraları hep biliyorlardı. Parolalar değişirdi. Paraşütçülerden yaralananlara askerler ve mücahitler yardım ediyordu.Tümen’in muhabere merkezi bizdik. Alçıya aldılar. Daha sonra Yunan alayına yöneldik. Orada bir hafta kaldık. En çok zayiat paraşüt tugayında oldu. Eşim uyandırırdı. Bugün aynı şey olsa hemen katılırım. Yaşadıklarım aklıma geliyor. Eskiden hastanelerde Kıbrıs gazisi olarak saygı görüyorduk. Arabasına havan mermisi düştü. Tümen komutanımız Bedrettin Demirle idi. Kiliseden bize çok ateş ediliyordu.İnen askerleri topladık. Oraya göreve gittim. Erkin gemisiyle gittik. Yarbaydı. Karargahtaki subaylar oraları hep biliyorlardı. Rum evleri düzgün. Bir yere varıyorsun. Ömrümde görmediğim şeyleri gördüm. Serdarlı yanıyordu. Her taraf yasak. giderim. Bir yolunu bulmuş. Bölüm bölüm gönderdiler. Yağma olayı hiç olmadı. Bir köye girdiğinde Rum köyü mü . Üsteğmen ciple uçakları yönlendiriyordu.Dağın altında tüneli ele geçirdik. Buradan bölükte 1992’ de vefat eden Ayhan Çam vardı.” Askere gidesiye kadar çiftçilik yaptım. Ölüm aklına gelmiyor. 39. Emekli oldum. 1 Ağustos’ta bize sıra geldi. arabaları gizliyorsun. 2-3 gün yanımda kaldı. Akşama kadar sürdü. Üçüncü gün ayağımdan vuruldum. Tabancam tüfeğim yanımda. Biz Lefkoşa’ya yakın olmamızdan dolayı şanslıydık. Bize dediler bunlar nasıl geldi? Rumlardan kalma bir eve yerleştirdik. Hemen Mersin’e gittik. Yara soğuduktan sonra hissettim. Biz bir yandan Rum tarafına ateş açtık. Ankara’ya oradan da İskenderun’a gittim. gelmiş. Seyyar telefon hatları çekiyorduk. Uykudan “Kaç! Havan mermisi geliyor. İnen askerleri korumak için. Zaman zaman arama yapılıyordu. Terhis olduktan sonra epey dengemi bulamadım. Devamlı hareket ediliyordu. Yardımcım Isparta’dan İbrahim Yeniay ayağımı sardı. Babam ziyarete geldi. Bizden İzmirli Bekir vardı. Haber merkezindeydik. Oradan başka yere. Yoğun ateş hiç kesilmedi. Türk halkı bizi devamlı ziyaret ederdi. Kurmay Başkanı daha sonra Jandarma Genel Komutanı olan Teoman Koman’dı. Vatan sevgisi çok farklı bir şey. Rum köyleri bakımlı. Muazzam bir planlaması vardı. İlk gün Ortaköy Mahallesi’nin yaşlısı.com/haber_detay. Üsteğmen Hikmet Taymes. Dağı ertesi gün ele geçirdik. 1974 Mart ayında muhabere olarak askere alındım. Orada gördüm. Kurşun topuğumdan girip çıkmış. Oradaki Türklerin çok desteğini gördük. hemen belli oluyordu. Tepeyi tekrar Rumlar ele geçirmiş. Stratejik Tepeyi aldık. Erdemli Davultepe denilen ormanlık bir yere konuşlandık. Türk köyleri bakımsız. Girne’de çıkartmanın yapıldığı yere çıktık. Serdarlı’dan 2-3 km uzakta Lefkonik denilen bir yer vardı. Bazen ağlarım. Şehit oldu. Askerden sonra çeşitli yerlerde şoför olarak çalıştım. Gece sızma olayı var. O anki heyecanı yaşamak . Hava indirmenin bir kısmı bize katıldı. En çok zorlandığımız yer Stratejik Tepenin güneyindeki kilise oldu. Kilisenin içinde 150-200 kişi esir vardı. külot kalıyordu. Birinci Harekat başladı. her şeyimizi getiriyorlardı. Tekrar biz ele geçirimişiz. Subaylarda rütbe sökülmüştü. Mevzi kazıyorsun. Üzerimizde sadece atlet. Psikolojim bozuktu. Faruk Akkalp ile ilgili başka bir gazinin anısı için bakınız: http://sinopsehitlervegaziler. Çok büyük problem yoktu. Hastanede topuğum parçalanmış. Hastanede çok yaralı vardı. Kalmadım. Her taraf yanıyordu. Muratbey Mah. Daha önceden değişik kimlikle oraya hep gitmişler. Geri döndükten sonra yılbaşında çatışma oldu. Evliydim. Yanıyordu. Serdarlı’ya girdiğimizde savaş devam ediyordu. Babamlara yardımcı oldular. Komutanlar izin vermezdi. Bir şey bulunursa sert ceza veriyorlardı. 7 Ocak 2010. Girişte hastaneyi bile yakmışlar. Taarruzda Kayseri’den Kadir şehit oldu. Bizle beraber çatışmaya girdi. Bu etki 2-3 yıl devam etti. Mesela 167 . Daha önceden değişik kimlikle oraya sürekli gitmişler. Yüksekten ateş edildiği için. Harekatta olmam bana onur ve gurur veriyor. Genellikle göğüslerinden vurulmuş. Derenin içine sıhhiyeler götürdü. Komutanlar şaşırdı. Rum mahallesiydi. Gemiyle bir ay hava değişimine geldim. Sonradan çıkartmayla Girne tarafından gelenlerle birleştik. Serdarlı tarafına Paşaköy’e gittik. Zaman zaman arama yapılırdı. 18 Temmuz günü alarm vurdu. Daha önceden hazırlık varmış. İlk geldiğim zamanlarda geceleri bağırarak uyandığım zaman oluyordu. Bize kalmamız söylendi. çoluğu çocuğu bizim suyumuzu . top mermisi geliyor!” gibi. gün ben vuruldum. Ayaklar da var. O güne kadar oraya hiç gelen giden olmamıştı. 3.Türk köyü mü. Her tarafta EOKA-B yazısı yazılıydı. Daha çatışmalar yeni bitmiş.

Yağma olayı olmadı. Etkisi uzun yıllar sürdü. Mücahitler bize Kırnı Köyü’nde dahil oldu. Bir gün öncesinden radyodan Kıbrıs’taki kaynaşmayı duyduğum için şüphelendim. Beşparmak Dağları’na götürdüm. Üzerini örttüler. Birkaç gün sonra geri dönüp kalanlar oldu. 16 Ocak 2010. Sivil esirlerin çoğu EOKA’cılardı. Üsteğmen Nermi Tonbul. Arslanlar Köyü..5 ay sonra çıkardım. Bölüğüme katıldım.Gazeteci Adem Yavuz’u ben dolaştırdım. Mermileri de dumdum mermisi yani hedefte bir daha patlıyordu. Orası Rumların elindeydi. Ayağımdaki botu 1. Tugayın bir kısmı 20 Temmuz sabahı Beşparmak Dağları’nın arkasına helikopterlerle intikal etti. İkinci harekat bittikten sonra Bellepalis Köyü’nün yakınında bir şatoda kaldık. Cüneyt Arkın. 16 Temmuz sabahı Ankara. Araba devrildi. Yatırmışlar. Topal topal 4 km gittim. Askerlerimiz bulmuş.00 gibi bize açıklama yapıldı. Gönyeli’de çatışmanın devam ettiğini öğrendik. Ele geçirildi. 1973 Mart’ta komanda olarak Eğridir’e oradan Bolu Dağ Komando’ya katıldım.Torbalı Alp Mah. Filmin adı “Önce Vatan” idi. Esirler bize geliyordu. Hasan Nazlı “Esir düşen subaylarımızı bulduk. Eoka’cılar . Albayıma yalvardım. cesedi bulamasınlar diye baş aşağı küpün içine atmışlar. Şu an evimde. Hastaneden kaçtım. Kozmik büro komutanıydı. Kırnı köyü. Beşparmaklar’a yakın bir bölgede Bayraktepe denilen yer vardı. Biz 24 Temmuz’da çıktığımız için bölge temizlenmişti. Rumların silahlarının çoğu uçak savar ve moderndi. Adem Yavuz’un çektiği fotoğrafları Lefkoşa’da resim sergi sarayında gördüm. Korucuk Köyü Hüseyin SÖBÜ “Hastanedeyken İkinci Harekat başladı. Aylarca unutamadım. Silah yiyecek. Rumlar. Terhis olmuş. Orada kalan . Hüdai ALAN 2 Ocak 2010. Gazetecilerin geldiği söylendi. Beni oraya gönderin diye. Orada Barış Harekatı ile ilgili sinema filmi çekildi. Süheyl Eğriboz. Türk köylüleri beni hastaneye götürdüler. Hatırladığım tabur komutanı Yarbay Celal Eruç’tu Gece mermi dağıtıldı. Bunları pek anlatmadım. Bölüğüme katıldım. İkinci Harekat’ın bitimine kadar orada kaldık. berberlik. 10 Ocak 2010. Üsteğmenim çok değerli bir insandı. Lapta’da çatışmada şehit düşmüş. Havan ateşi yedik. Savaş filmi seyredemiyorum. Sevkiyatlarda bulunduk. Fatma Girik. Oradan Bolu Komando Tugayı’na gittim. Esas birlik komutanımız şehit düştü. Çumra’da köylüler Kıbrıs olayını biliyorlarmış. 1975 yılında terhis oldum. Aldığımız eğitim ve disiplin böyleydi. Tıraş olmadım.evlenenler oldu. Bugün aynı şey olsa giderim. Ortalık düzeldikten sonra sivillerle iletişim başladı. Kömürcü.Konya üzerinden Mersin’e Ovacık bölgesine geldik. Bolu’dan tam teçhizat ayrıldık. 15 Temmuz’ da alarm verildi. Gazeteci arkadaşları gezdirdim. Kömürcü Köyü’nde pusuya düştük. Sorgularda mücahitler tercüme ediyordu. Girne sahiline vardık. Bugün aynı şey olsa giderim. Kalmak isteyenler için. Boğazdaki Sahra Hastanesi’nde 12 gün kaldım. O günleri yaşamaya başlıyorum. Terhis olduk. Ankaralı çavuşum Rum bayrağını indirip Türk bayrağını çekerken uçaksavar ateşi ile kolu koptu. 15 ay orada kaldım.her evin üzerinde güneş enerjisi vardı. Adem Yavuz benim bir fotoğrafımı çekti. Komutana çıktım. işçilik yaptım.. Öğrendik. 19 Temmuz gecesi saat 23. Problemler de ortaya çıkmaya başladı.Ayrıca buna izin verilmezdi. Takviye komutanlar verildi. Hasan Nazlı’dan Hüseyin Kurtuldu’nun şehit olduğunu öğrendim. Terhisimizde bize form dağıttılar. Yarbay İsmail Hakkı Bili’nin şöförüydüm. 16 Temmuz gecesi alarm verildi. Biz çıkartma gemileri ile çıktık. Daha sonra Rumlar tarafından vurulduğunu duyduk. Hastanedeyken İkinci Harekat başladı. Adları Cüneyt Arcayürek diğeri ise Adem Yavuz idi. Temmuz 1973’te Isparta’da dağ komandosu olarak askere alındım. Bize üç 168 . Yol kenarında kazan kaynatmışlar. Kamplara gönderiliyordu. Yolu kestiler.Yaklaşık bir hafta gezdirdim. Bir Türkiye ve bir bayrağımız var. Küpü kırmışlar. Albay beni bizzat kendi aracı ile götürdü. Karakuyu köyünden Macit Buruncuk’la karşılaştım. Rum yığınaklarını incelediler. İşkenceyle öldürmüşler. Yemek verdiler. Bizim askerler “Biz sizi kurtardık “deyip marketlerden ucuz almaya çalışmışlar. Hastaneden kaçtım. Lapta girişte pusuya düşürmüşler. Bu filmde figüranlık yaptık. aldık” Askere gidene kadar demirciydim.” Askere gidesiye kadar terzilik. Ovacık’ta sadece biz değildik. Bana iyi baktı. Banyon yok. Güneş enerjisinin ne olduğunu bilmiyoruz. Belirli bir dönem üzerimizde taşıyacak kadar. geldik.19 Temmuz’ da Mersin Taşucu’ya geldik. Cesurum. Tuğay komutanımız Sabri Demirbağ idi. Diğer birlikler de oraya gelmişti. Girne Boğaz bölgesinden Kırnı köyüne gittik.

Rumlara haber sızdırırken yakaladık. Önce bir evi bombaladı. Gönyeli’de bizim emniyetimizi almışlar. Halası orada.. Rum miğferi. Bazen önce o taraftan kendi tarafımıza havaya ateş ediyorduk. Ateşkes olduktan sonra ancak oradan ayrıldım. Sabah doğu cephesinden de baskına uğradık. Taksi ağır rolante de geçiyor. Başçavuş geldi. Kıbrıs Türklerinden mücahit casusluk yapıyor. Barış Gücü teslim aldı. Arabaya durması için vurmaya başladım. Biz bu esnada kendimize geldik. Uyumuşuz. Akşam ezanında Lefke’ye girdik. Sessiz ölüm dediğimiz olay olmuş. Lefke Birinci Harekat’ta Rumlara düşmüş. Kendi kendimize zayiat verdik. Başçavuş bir şeyler söyledi. Türkiye’de silahlı kuvvetlere katılmış. Haberini aldık. Kırnı tarafından. Esir düşen subaylarımızı bulduk. iki şelale arasında emniyetimiz açısından muazzam bir yerden çıkmaya başladık. Bu alan mücahitlerin eğitim alanıymış.Gece Rumlar sızma ile baskın yapmış. Bir kazma bulduk. Fiiliyatta yoktu. 40 civarı helikopter vardı. Beşparmak Dağları’na yöneldik. Biz kamufule olmuştuk. O da Girne tarafı. öpüyorlar. Nasıl olsa Barış Gücü ses çıkarmıyor. Bizim bölgeye bizden sonra paraşüt birliği geldi. O ana kadar şehit vermedik. Salyangoz şöyle yenir. kaplumbağa böyle yenir. Bunların ikmalini kestik. O kadınlar arabalarda bizlere sarılıyor. Anlaşma ile şehir teslim edilecek. Makineli tüfek ile çıkanı tarıyorlar. ilk temas. Yarbay pilot bize daha önceden almış olduğumuz bazı eğitimleri hatırlattı. Bu bizi kabızlığa sevk ediyordu. ama nerede olduğumuzu bilmiyorlar. İşkenceyle öldürmüşler. Çemberi genişletmeye çalışıyoruz. Doğudan saldıran komando birliklerini dağıttık. Sarp insanın inmesi mümkün değil. Dinleyen 169 . Onlara yakın olanlardan. Yanımda İstanbullu Baki Çavuş bir şeyler soruyor. Gece baskınında bizden de esir düşenler olmuş. Bizim mücahitlerin miğferi değil. onlar bize güveniyor. Her taraftan ateşe maruz kalıyoruz. İmdadımıza bizim uçaklar geldi. Salağa yatıyor. Ayaklarının altında miğfer gördüm. Askerlik boyunca aldığımız komanda eğitimi hep karşımıza çıktı. Sıcak çatışma başladı. Bize son anda bir başçavuş verildi. İki saat sonra iki tane Yunan uçağı bize taarruz etti. Bunlar ateşkesten önce oldu. Rumlar bizim oraya çıktığımızı gözetliyorlar. Diğeri de sanıyorsam Adana’ya indirildi. O bölgeye 15 dakika kala ateşe veriyor. Durdu. Rumlara haber götürürken yakaladık. Namluyu dayadım. Santarollo Kalesi’ne çıkıyoruz. Barış Gücü bizi durdurdu. 64 Şavrole taksi geliyor. Ağaçlara bağlamışlar. Bunlar başladı tim tim kucağımıza düşmeye. Bu eğitimi almamış. Yürürken gözleri açık uyuyorduk. Sonra su deposunu. Rum çekildi. Benim gördüğüm otuzun üzerinde şehit. Bazıları tanınmayacak kadar yanık olanlar var. aldık” diye yazdık. Yani deniz üzerinde helikopteri terk etme gibi. İstihbaratın olmayışı. Mesela taarruza kalkacağız. Vahşet! Tabur komutanımız “ Ben böyle bir hataya nasıl düşerim?” diye havan mermisi ile intihara kalkıştı. Silahlar ortaya çıktı. Mücahitlerle buluştuk. Sabah 5 civarı helikopterlerin başına gittik. Kazım Başçavuşumuz aslen oralı. Mücahitlerden şehit olanlar da var. kendisi ise mücahitlerin içinde askerlik yapıyor.makiliği ateşe veriyor. tüysüz olan şöyle yenir. geldik. Biri düşürüldü. Bir kaçış yerimiz var. İçeriyi kesiyorum. Nöbettekileri öldürmüşler. Biz otomatik yatak açacağız. bir o kadar da yaralı olarak arabaya taşıdığım var. 45 dakika sonra Kırnı Ovası’na indik. başçavuş askerin moralini bozma. Pilot yarbaya soruyor:” Yarbayım deniz üzerinde vurulursak ne yapacağız?” Pilot yarbay: “Başçavuş. Biz girmeden Rum orada halkın arasına karışan mücahitleri katliama uğratmış. Ben de arabaya göre yüksekteyim. Böyle böyle onları imha ettik. Biz bunlara karşı taarruza geçtik. 20 kadar şehit vermişiz. Bayağı da zayiat verdik. Uyku yok. İlk günün gecesi oraya ulaşmıştık. bizi oraya sokmuyor. Durumu anlattım. Tıraş olmamışlardı. Bizi arıyor. baskına uğramamız bizi sersemletti. Bitkilerden yaprağı tüylü olan şudur. Rumlar ateş etsin rapor yok. Bunların Rum olduğunu söyledim. Biz orda dağda kalan Rumlara karşı üç defa taarruz ettik. O muhbiri bulduk.gün hayatı idame eğitimi verilmişti. Şehitlerimizi bulmaya başladık. Batı cephesine geçtiler. Yola dikildim. Bagajı açtık. O arabadan tam sekiz kişi çıktı. Yolu kestik. Dağa çok dik. Yanımızda mücahitler var. Rum oldukları ortaya çıktı. Genelde gece baskınları yapıyoruz. Lefke’ye yürümeye başladık. Ben de onlara göz ucu ile bakıyorum. İkinci Harekat’ta Gaziveren bölgesine geldik. Biz buralara üç dört sefer baskın yaptık. Titriyorlar. Bu Makariyos’a verilen bir cevaptı. Her taarruzumuzu haber alıyorlar ve hazırlık yapıyorlar. En çok yiyecek sıkıntısı çektik. Değiştirme alayımızın mevcut olduğu alana indik. Sekiz kişiye bir ekmek düşüyordu. Rumların daha önce ele geçirdiği bölgeye “Cesurum. Bunların Rum askeri olduğunu hissettim. Çalılığı . Mevziye girdik. Ateşkes resmiyette vardı. “Be kadın çekil işimiz var”. Biz karşılık verelim akşam haberlerde dinlersin. Bolca keçiboynuzu yiyoruz. Beşparmak Dağları’ndan ateş açılıyordu. Dizdik. Bizi taramaya başladılar. Buraları yıllarca muazzam tüneller haline getirerek mevziler yapmışlar.” Güneş henüz doğmamıştı. İçeridekilerin üzerinde mücahit elbisesi vardı. Biz mücahitlere güveniyoruz yorgunuz.. Karakol binasına roket atmışlar. Gece batı cephesinden baskına uğramıştık. Baktık ki oğlu Rum Milli Muhafız Ordusu içinde. Rum mevzilerinden de ateş ediliyordu.

Bölük komutanından güzel bir dayak yedik. Dindar biriydi. Adresi kapalı. Çam ağaçlarından akan reçine ile yapıştırdım. 8 Ocak 2010. Ateşkes olduktan sonra Rumlar karşımızda mevzilenmeye başladılar. Daha sonra Bufavento Kalesi’ne ihtiyata çekildik.Oturduk arkadaşlarla sohbet ettik.Orada Kayseri Zincirdere mevkiindeki Hava İndirme Tugayı’na gittim.Uçak vardı. Ergin Konuksever olmalı. Dağda iken ilk defa mektubum geldi. Terhis için halamdan borç para istedim. Sabah içtimada herkesin yüzü gözü şiş. Ama arkadaşımızı ele vermedik. Postacı abi gönderiyor. Benim dürbünle Rum mevzisini izleye başladı. Magosa’dan gemiyle geldim.Diyor ki: “Sayın kayınçom. 15 ay kaldım. Baba fakir.Hep beraber birbirimize tutuna tutuna 170 . Oradan terhis oldum. Yağma olmadı. Çok uzun zaman param gelmedi.Bir zorluk yok diyerek moral verdi. Mektubu içersine koydum.Yemekten sonra hazırlandık.Onu da bize öğrettikleri şekilde sırtladık mermilerimizi aldık. Birkaç gün sonra duyulmuş.Sabaha karşı toparlandık. Eniştem yazmış. Bizlerden zarar veya baskı görmeyince rahat ettiler. Uçak 90 kişi alıyordu.O gün sabaha kadar uyuyamadık. Tüm bölük gece bal çalmakta. Koleradan şüpheleniliyor. hakkınızı helal edin. Arama ve baskınlar gece oluyordu. Daha sonra Dipkarpaz tarafında baskın ve arazi aramalarında bulunduk. Revirdeki sağlıkçı tugaya haber ediyor.” Yazalım da neye yazacağız? Kağıt yok. Duygu yüklü bir mektup yazmış. Tersine çevirdim. Rum mevzileri boşalmış. Tabur komutanı bağırıyor: “Bal yemeyip de ishal olan öne çıksın.Zor yürüyorduk zaten. Rum köyleri adeta boştu. Daha sonra sterlin olarak maaş dağıtıldı.Buraya mektup yazdık. Eteklerinde 500699 kovan var. Sırt çantamız vardı. Bize ait olan bölgede arı kovanı buluyorsak bal çalıyorduk. hislenmiş. Yanındaki de ateşe başladı. Bana daha sonra bir mektup ve bir paket geldi. Çok sıkça gidiyorduk. Karanlık bastı. Okumuş. Dağdayız. 19 Temmuz akşamı birlikte Kıbrıs’a gideceğimizi söylediler.Birlikten gelirken taktığımız paraşüt. eğer şehitlik mertebesine erişmemişsen cevap yaz.O gün akşam yemekten sonra birliği meydana topladılar. Bir postacı abinin eline geçmiş. İki satır mesaj yazdım. Ali’ye porno dergi tutmuşlar.Hazırlık gibi bir şeyler oluyordu ama biz farkında değildik. Kayserili arkadaşım vardı Ali.yok. İlerlediğimiz yol bakır madenine doğru vadi içerisinde kalan bir yol. Mermiyi havaalanında aldık... Ancak orada 20 gün kaldım. Subaylar geldi. Oradan araziye doğru yayılmaya başladık.” dedi.Hemen birkaç satır bir şey yazdık. Askere gidene kadar oradaydım. Piyade Alayı’na askere alındım. Tarihi Ayaetomas manastırı (Ayios Ionnis Chrysostomos Manastırı) vardı. Oradan komandoya ayrıldım. Tahliller temiz çıkınca tugay komutanı Sabri Demirbağ geldi. Paraşüt atlayacak şekilde. Yazdım. Onunla terhis oldum.Kıbrıs’a gideceğiz. Kimi yeri açılmış.Eşyalarımızı aldık. Ama olayı biz biliyoruz.4 ay orada paraşüt kursu gördüm. Mayından bubi tuzağı ihtimaline karşı durduk. Her tarafımı doldurdum. Şaşırdık. Biraz konuşma yaptı ama hatırlayamıyorum. Rumlar yakın. (N. Birliğin önünde ambalaj yapıyorlardı. Tabur komutanı ateş açanın kim olduğunun bulunmasını istiyor.Orada komutan her şeyi söyledi.Çetin) Hamza Ali BUĞDAY Erdal UYGUN “ Botla yatıyorsunuz botla kalkıyorsunuz” Askere kadar mobilyacı çırağı olarak İzmir’e gittim. Bütün askere dağıttım. Ama ora halkı için düşünürüm.Herkes alabildiği kadar mermi alsın dediler. Gittiğimiz gün akşam yemeği yedik topladılar.Tüfek sırtımızda. Mektup eve geliyor. Bizim Ali adeta delirdi.Arkası açılıyordu. Sabaha karşı oraya çıktık.Silahlarımız vardı. “Biz Kıbrıs’a gidiyoruz. Daha sonra bu insanlar gittiğimizde su yemek ikramında bulunuyorlardı. Ama o bal bizi kendimize getirdi. alarmda toplanma bölgesi yaptık. 1973 yılında Isparta 40. Zarfı açtım. Pakette bir o kadar zarf bir o kadar zarf. Gönderdim. Bir asker mektubu. Çaybaşı. Futbol sahasına topladıklarını saldık. Sağ salim inişimizi yapacağız. Su tahlil ediliyor.” diye. Unutamayacağım bir olay var. Eğirdir Dağ Komando Okulu’na gidip komando ve paraşüt eğitimi aldım. Maaşla yetinmeye başladık. İş başa düşünce aynı göreve giderim. Tüm millet ishal. Tanımıyorum.”Gazanız mübarek olsun” dedi. 3. Daha sonra o bölgeyi her hangi bir baskında. Bal çalmaktan dolayı adeta hepimiz arıcı olduk.Onlar da ulaşmış buraya. Hiç tanımadığım bir postacı.4 sıralarında. Başladık gece bal çalmaya.Oraya doldurmuşlar.Bezin içinde uzun uzun bir şeyler oluyordu. Ele geçirdiğimiz yerleri piyadeye teslim ediyorduk. zarf yok. Kimse çıkmıyor.Subaylarımız “Postaneye atarız. Zaten zarf açık. bilmiyorum. Bizden değil mücahitlerden şüpheleniyorlar. Bizi oranın halkı çok incitti. Sızma var dedik. Bir daha para istemedim. Gece Ali makineli tüfekle o Rum mevziini taramaya başladı. Reçine ile yapışmış. Bırakın vazifemizi yapalım. Mektubun arka kısmında boş bir yer buldum.

Biz öyle temizleye temizleye oraya gittik.Ben de normal indim. Birlikte subaylar değişti.Eğitimdeki gibi olmuyor işte.Ne bileyim bambaşka bir şey.Yani subayları değiştirdiler. kafanı kaldıramazsın.İlerleyen günlerde İkinci Harekat var.İpek olduğundan açılıyor.Adamlar öyle bir şey ki.Ama şimdi gittiğimiz yerde köy gibi şehir gibi yerlerde yakaladıklarımızı geri teslim ediyoruz.Birbirinin üstüne. Tek geçişimiz o. Sabaha karşı Akdeniz’i görüyorduk. Savaş diye bir şey görmemiştim hayatımda..Dört tane samimi arkadaşım şehit oldu. Ateş açıldı.İnerken bayağı bir zayiat oluyor.Ondan sonra sabaha karşı Girne’ye geldik.Ondan sonra gemiyle çıkarma yaptı millet oraya.Uluslararası bir havaalanı var. Zaten hava da sıcak.Yüzde yüz onlar yaralandı.İşte oraya yürüdük..Kapının biri de açıktı. Kayseri Erkilet Havaalanı’nda tahminimce 50 uçak vardı.Şöyle bir mevzi var.Hiç unutmam paraşüt takılı kaldı çözemedim.Kapılarda subaylar var.Nereye gittiysek hep böyle koştura koştura.Takviye yaptılar.Sabaha karşıydı zaten.Rum bölgesinde aldığımız yerleri temiz teslim ediyorduk.Bağırdı oradan. Bizim artık yerimiz belli değil. Beşparmak tarafına geldik. İlk gün konaklamada perişan bir vaziyetteydik. Temizlik yapıyorduk.İstediği gibi inemiyorlar.. Başımdan böyle bir şey geçmedi.Tabi uçak gitti.Çok acayip mevziler var.devamlı ileriye… Fazla durmazdık biz.Bu taraftan o tarafa. “Korkma.uçağa bindik.Tekrar oradan Küçükkaymaklı diye bir yer var.Kapattılar havalandık.aşağıdan.Betondan böyle akıl almaz mevziler yapmışlar.Öyle bir konaklayıp da yatıp uyuma diye bir şey yok.5 saat geçti.Devamlı bir yerlerde istirahat ediyoruz.Bazı arkadaşlarımız iniyor.Aradan çok geçmedi.Kapılardan alıyor.. İlerledik.Çünkü havaalanına geldiğimizde bütün uçaklar sıralanmıştı.Hemen mevzimi aldım orada.Oralara ondan sonra valla bir bölgeye daha gittik.İşlemleri yaptık. Uçaklar bombardıman yapıyor.Bayrak radyosu vardı.Ne ölmek geliyor aklına ne de başka bir şey.Çıktık.Orada yaralanan arkadaşlar oluyor.Lefkoşa tarafı var. Görüyoruz.Bizi oraya yönlendirdiler.Şöyle bir baktım ben aşağıya.Arkadan bir 3 daha geliyor bombalıyor. Bizim komando birliği devamlı ileriye. Şehit olan benim birkaç arkadaşım oldu.Karmakarışık olduk.Dedim Rum askerleri geliyor. iki kapıdan da atlıyoruz .Onlarla idare ettik o gün. Çatışmaya girdik.. Takım komutanımız. Paraşütün kancası var. su içtik.O gün orada konakladık.Tanımadım zaten.Bağırıyorlar aşağıda. 1-1. İlk gün şöyle bir dere yatağı vardı. ama komutanlar olsun bizler olsun yorulmak falan hiç aklımıza gelmiyor.Yunan alayının olduğu yer.Ondan sonra biz geriye gittik. Bizi topladılar.Her tarafım böyle şey gibiydi.Onlar önce bombalıyor. soluklandık.Temizledikten sonra çıkarma yaptılar.Ben bir şey bilmiyorum.Çift kapı ya.Sonra toparlandık.Sarı ışık yandı hazırlığımızı yaptık.Biz ondan sonra yürüyoruz.Hepimizi attılar. Ormanda ağaçta takılı kaldı.Şimdi şöyle bir boğaz vardı. O gün işte havaalanına geldik. Çatışma 1-1.Bindik.Böyle betondan Türkiye tarafına.Bir de orada bir havaalanı var.. bölük komutanımız hepsi değişti.Ondan sonra ara ara geldi böyle konserve gibi..Hiç unutmam koyun ağılları vardı. Beşparmak tarafından…Bayrak radyosu var..Meğerse onlar mücahit askerleri imiş.Bizim subaylar değişti. Her tarafta paraşütle inenler var.Böyle üçlü üçlü uçaklar geliyor.Paraşütleri düzelttiler. Beş Parmak dağlarının aşağı kısmı buraları ova. Beşparmak Dağları’nda. Başladılar bizi sağlı sollu.Orada da savaştık. Oraya gider gitmez akşamına zaten başka subaylar geldi.Artık onu da içtik.Orada bir temizlik oldu.İki tane de karşıda böyle sakallı iki asker.Bazı arkadaşlar paraşütle dolaşıyor. Yaralananlar oldu.Dere yatağında su da varmış soğuk su.Bütün uçaklar oradan geçiyor. O uçaklar nasıl boşalıyor.Hayatımda böyle bir şey görmedim.Askerleri dahi evlerin içinde yakaladık.İndirdiler Rahatladım.Oraları temizledik.Küçükkaymaklı Büyükkaymaklı diye.Zaten tanımadığım arkadaşlarla beraber olduk orada.Bizim oraya başka bir yerden geçmiyor.Karşıki 171 . Sersemdim ben de.Oraya geldik. Tekrar biz geri çekildik. Buradan giderken aldığımız peksimet gibi şeyler ve konserve vardı sırt çantasında.Ben nereden bileyim. En yoğun çatışmayı orada gördüm.Ondan sonra gemiyle çıkarma yapıldı.Geldiler ellerinden bıçaklardan koparttılar.Sivil halktan hiç öldürmek yok.Bazı arkadaşlar yere çakılıyor.Askerleri vuruyorsun ama yaşlı da olsa genç de olsa hepsini biz toparlayıp geri teslim ediyoruz..5 saat sürdü.Nakliye uçakları arkaları açılıyor.Biz oranın yabancısıyız.20 Temmuz’da gittik.Yani onlar gibi yapmıyoruz. Beşparmak Dağları’nda.Bağıranlar oluyor. Bölük yoktu yani şimdi Bazı subaylar var. Beş Parmak Dağları temizlendi.Önden uçaklar üçlü üçlü geliyor. Orada taarruz gibi bir harekete girdik.O olay da Laçka tarafında oluyor.Sonra karşıdan geldiler.Orası çok kuvvetli geçti.Ama bir yandan da silah sesi geliyor.Örümcek ağı gibi. O an Girne’ deki işimiz bitti.Bombalıyor.Tüfeğin ucunda süngü var. korkma!” dedi bana.Kapılar kapandı.Kurşun paraşütleri deliyor. Beşparmak Dağları’nı temizledikten sonra çıkarma yapıldı.Gerekli işlemleri yaptık.Öyle bazı işte insan anladığı kadar böyle tuhaf oluyor.Birinci Harekat bu. sıcaktı.Kancalarımız var uçağa geçiyor.Bizi oraya yönlendirdiler. Yemek yedik.

İkinci Harekat oldu. Bizi topladılar.Doğruca Kayseri Hava İndirme Tugayı’na. Başka yere Güney’e gidiyorlar. Kaçan kaçıyor.Nereden geldiğini bilemezsin. Magaso’ya geldik tekrar. Torba gibi bir şeyin içindeydi. Bölükten 6 -7 kişi şehit oldu.Oradan parayı çıkardı.Ana yolda nöbet tutuyorduk.Mesela ben çiftçiyim.Bağırıyor. 172 .Tekrar birliğimize.Botla yatıyorsunuz.Buradan da istemediler. ta o zaman yaptık.evlerden ateş geliyor.İki saat kadar bir yürüyüş yaptık.Lefke tarafına gittik biz. Bizi tekrar bırakmadılar. Hayatımda böyle bir şey yaşadığım için çok mutluyum.Çocuk var.Bu diyor nafaka nafaka diyor.Ama tabii biz öyle bir şey görmediğimizden gayet sersemledik.Durdurduk. Yerleri kontrol ediyoruz hep Rum evi.Biz devamlı savaşarak gidiyoruz.14 Ağustos’ta başladı.Ne kalabalık ne kalabalık. Hiç durmuyoruz.Nafaka nafaka bu diyor.Karısı adamın arkasına yapıştı. Onlar kaçıyor.Yani onların kendi bölgesi.Orada 20 dönüm limon bahçesi.Yeşil hat oralara geldik.Onlar biliyor kendi yaptıkları zulmü. kaçan oluyor.Mersin’de yürüyüş yapılacakmış. Tren geldi.Durdurduk motoru.Limanın dört tarafında da bahçelik bir yer vardı.Yani normal hayatta böyle bir şey mi gördük?Bizim mesela eskiden orada yerimiz varmış.Girne’den Magosa’ya gittik.Müthiş yoğun ilgi.Dinleniyoruz. Oradan terhis oldum.Onlar olsaydı hepsini kurşuna dizerdi orada.Şimdi parayı biz alacağız sanıyor.Onlar yaşlı genç dinlemiyor.Adam başladı titremeye.Millet yollara dizilmiş.Yani askerle çoğunlukla karşı karşıya gelemezsin. Bütün millet çıkmış dışarıya.Yatıyoruz mesela mevzi gibi yerlere yatıyoruz.Çoğu evde yangın çıkıyor.Bir baktım karşıda Massey buldum. Cesetler kokuyor sıcak temmuzda.Biz beş arkadaş bir yerde. bir yandan da anlaşma oluyormuş.Karısı var.Kontrol olurdu.Onu sakladı. Bizim bölük.70 – 80 kişi o civarlardaydı.Oradan trenlere bindik. Bunlar Rum’du.Bizi görmüyorlar ama.Şimdi bazı araçlar var.Hiçbir şeyi ellemeden.Bekliyor.Evlerde. 3 Ocak 2010.Elbiseleri bırakırdık oraya. O anda da ateşkes olmuş.Biz bir yerde.teslim ediyoruz arkaya. bir çocuk var bir de kendi.Çoluk çocuk ne varsa vurup kıyıp geçiyorlar.Çok disiplinli bir birlik.Biz de aşağıda o evlerde kaldık beşer kişi beşer kişi.İstediğin yerden bahçe veriyorlar.Lefke’de yolu kestik.Bizim her iki üç günde bir yoklama yapılırdı.Aşağı yukarı dört ayımız da öyle geçti.Aynı o birinci olduğu gibi. Meydanda yani hepsi.Girne’ye geldiğimizde deniz kenarında şöyle bir mahalle vardı. Katliam yapmışlar köyde.İndirdik götürdük arkaya teslim ettik.Arada bir eğitim yapıyorduk.Aşağı yukarı orada iki saat yürüyüş yaptık.Evi falan bırakmışlar.Çadırımız arkamızda. temizlik yapıyor. Dördüncü Paraşüt Taburu bizim.Saat 5 sıralarında bu anlaşma olmamış. Banyoyu Girne’ye geldik.Almış götürdüğü yerde harcayacak.Kolundaki saati çıkardı.Orada kaldık.Oradan geliyor.Yanaştı yanaştı.İçerilerde asker var mı?Yabancı insan var mı diye.Hep teslim ettik arkaya. aşağıda da deniz kenarında oteller vardı.Onlar köyleri olduğu gibi yok etmişler. Tabii o zaman birlik yoktu.Benim de kalmak canım istemedi.Haftada bir sefer yani olurdu.. Lefke bölgesine gittik.Magosa’ya geldik.Magosa’da büyük liman var.Hadi bakalım oradan kamyonlara bindik.Kimi bölükler otellere gitti..Anlaşma.İmkanı yok.Yani kendileri gibi bizi de öldürecek sanıyor. biz kovalıyoruz.Yeşil hat diyorlar oraya.Bütün oranın yerli Rumlarını teslim ettik.Adam oradan torba çıkardı. Onlar bizim gibi değil hiçbir yerde durmazlar.İkincide de aynı şeyi yaşadık.Üç dört gün kaldık. botla kalkıyorsunuz.Yirmi adım öne geçerdik.Şimdi ilk buraya dönen de biziz.Orada kalma şeyi söylediler.Biraz eşya almışlar motora.Hani öyle bir tane vicdanımız için ne bir yaşlı insan ne bir çoluk çocuk vurmadık hiç. Aranırdı. iki arkadaş bu tarafta.Cenevre’de mi nerede bir anlaşma o zaman.Yolu kestik.Her tarafta önümüze kattığımız zaman.Gidiyorlar.Çocuk var orada.O böyle ana yol vardı. İkinci Harekat da aynısı yani.İki arkadaş o tarafta. biz hepimiz geceyi orada geçiriyoruz. korkuyor.Hemen yola çıktı.Şort atlet kalırdık.Karakuyu . Komando birliği çok titizdi.Böyle yalvarıyor.Ama 5 sene kalmak mecburiyetindesin. Oradan korktuk biz.Kaçamayanı yakalıyoruz . Motoru çektik oraya. Tam tesisat. Her an bir şey olabilir diye. Tekrar bizi buradan götürdüler geriye.135 Massey Ferguson traktör.Oturduk yemek yedik. Birinci Tabur. Eski yerimize geldiğimiz zaman orada durduk.Taburu topladılar.Yani giderken ne ev bırakıyorlar yakılmadık ne bir şey.Büyük bir mahalle vardı.portakal bahçesi çok. Mersin’e indik.Böyle ateş ediyorlar oradan.Arkadan piyade geliyor.Ama onlar öyle değil işte.Sırt çantası.Uçaklar bir taraftan bombalıyor.Lefke tarafı da aynı.Bir buçuk ay sonra banyo yaptık. Parmaklarımın uçları vıcık gibi olmuş botun içinde.Arkadan bizim topçular var mesela arkamızda onlar bir yandan top atışı yapıyor. Hayatımda yaşamadığım şeyleri yaşadım.13’ünde biz oraya gelmiştik 14’ünde tekrar başladık biz. Tekrar Girne’ye geldik biz. Soyunurduk. Yakıyorlar yani.Topladılar.Alın bunları diyor. çocuk annesinin arkasında. sonra tren garına geldik..

Bir gece alarm çaldı. Özet olarak yazdım. Oradan terhis oldum. Ben araçsızdım. Kıbrıs’a yaklaşınca sabaha karşı komutanlar bilgi verdi. Aileme İkinci Harekat’tan sonra mektup gönderdim. İyi davranırdı.Bir gece Mersin’de kaldık. Adaya yolculuk 45 dakika sürüyor. Gemi baya yanaşmıştı. Bazı insanlar duruyordu. Çürük evler sayıldı. Türk evleri kerpiçten yapılmıştı. gün orada da kaldık. onur verici bir şey. Araziyi taradık. Sınıfım piyade. Mersin’e otobüslerle gittik. Çıktığımızda silahlarla yürüdük tepeye kadar. Pamukyazı. ilk sıcak temas akşamüzeri Beşparmak Dağları’nda oldu. sonra bizi geriye çektiler.Zaten çıkartma yapacağımız yer gözüktü. Bazı evler boştu.İlk gün bizim bölükten pek şehit olmadı. Beş şarjör dolu vardı zaten.Esir düşerlerse bir şey olmasın diye herhalde. Su kuyular vardı. Gemide mermi dağıtıldı. Ben bölük komutanının aracını kullanıyordum. Gündüzleri pek çatışma olmuyordu. Önceleri sıcak yemek verilmiyordu . Köylere girdiğimizde manzara korkunçtu” Askere gidesiye kadar tütün tarlalarında çalıştım. Birde kuşaklarla dağıtıldı. Helikopterler sürekli asker taşıyor. Savaşmak güzel. Usta birliğini Adana Osmaniye’de yaptım.Şimdi şehitliğin olduğu yere. Cemil TUNAY754 “Bölük komutanımız Yüzbaşı Korkut Eken’di. Bir helikoptere 10 kişi bindik. Mektubu yazdıktan 15 gün sonra ailemden mektup aldım. Yılmazköy’ü geçtik. Biz sonra köylerdeki evlerde kaldık. Tanklar sonradan geldi.Köylerden de gençlerden falan aldık. Yaralılara sıhhiyeler geliyordu.Çünkü uçaklar devamlı yamaçları bombalıyordu. Köylerde tarama yaptık. 1974 yılının Mart ayında askere gittim. Hala daha çiftçilik yapıyorum. Yaralanan oldu. O zamanlar buralarda güneş enerjisi yoktu. Piyade Alayı’nda yaptım.Zaten küçük olduğu için fazla bir şey yazamadım. Bizi 20 Temmuz sabahı helikopterlerle Kıbrıs’a taşıdılar. Oradan Hatay Dörtyol’a şoför eğitimine gittim. gemilere bindik. Rum köylerinde vardı. Mersin’e doğru yola çıktık. Tekrar bir karışıklık veya harekât olsa giderim. patlamayan mermiler imha edildi.Çetin GÜMÜŞ”Sabaha karşı geri dönüşün olmadığını anladık. Bizim olduğumuz yerde mücahit yoktu. Kâğıt falan yoktu.Çıkartmadan bahsetti. Olduğumuz yerde kaldık. Zirveye kadar çıktık. Lefkoşa tarafına. Bayağı yukarı kadar. “Beni merak etmeyin. geri araçlara bindik. Ondan sonra siviller yerleşti. En sonunda kaçmasın diye kızı istediler. Uçaklar bombardıman yapıyorlardı. Ovacık’a vardık. Havan top mermisi düşmüş yanına. Bizden önce deniz piyadeleri çıkmış. Ateşkese kadar o yamaçlarda kaldık. Kız isteme olayı oldu.5 helikopterden oluşuyordu. araçlarla iç kısma geçtik.Toparlandık.Onlar arka taraflardaydı. 4 Mart 1974’ de önce istihkam olarak askere alındım. suyu oradan alıyorduk. Zaten savaş anında rütbeler söküldü. Acemi birliğini Antalya 70. Bize ateş açılmadı o anda. Demirciköy. 220 kişiye yakındık. Uçaklar sabaha karşı geldiler.Ondan önce bir limanda Alay komutanımız İbrahim Karaoğlanoğlu konuşma yaptı. Dağın yamaçlarına çıktık. Bir helikopter filosu 4. 15 ay kaldım. iyiyim. 15 ocak 2010 . Öğlen civarı.Sabaha karşı anladık biz artık bir dönüşünün olmadığını. Bir çıkarma gemisine bir bölük biniyordu. havan atışı yaptık. Akşamüzeri tekrar geriye çıktık. hepsi er oldular. Havaalanı ortada kaldı. Kuşaklarda 60-100 tane mermi vardı. Sonra biz çıktık. Oradan Kayseri hava İndirme tugayına seçildim. havaalanına kadar gittik. Taarruza geçtik.Çıktığımızda su seviyesi dizlerimize geliyordu.günü akşamüzeri vuruldu. İlk gün bize bıçak verdiler. Bölük komutanımız Yüzbaşı Yavuz… soyismini hatırlamıyorum. Yılmazköy’ün berisindeydik. Albay çıkartmanın 2. 754 17 Ocak 2010. 2. Bu arada Girne tarafında çıkartma oldu.” dedim. biz uzaktaydık. Çatışmada düşmanı pek göremiyorduk. birlikleri düzenledik. Bir asker ve bir kız sürekli kaçıyorlardı. Çıkartma gemilerine sabah 11-12 gibi bindik. 2. Bizim paraşüt eğitimi tamamlanmamıştı. Sonra indik toplandık. Dağda sivil kıyafetli askerleri esir aldık. Kıbrıs’a gideceğimiz söylendi.sonradan başladı.” Askere gidene kadar çiftçilikle uğraşıyordum. Görmedim. Bölük komutanı kıdemli üsteğmendi onun yerine yüzbaşı geldi bizim bölüğün başına. geceyi orada geçirdik. Aşağı indiriyorduk. Biz sahile çıktık.İlk çıkartmada yiyecek sıkıntısı çektik. Harekat’a kadar bekledik. O gün gemilerle dolaştırdılar bizi. O arıza yapmıştı yolda giderken. Harekât’ın başladığında emir geldi. O Türkiye’de kalmıştı. Araçlarla gittik. Sigara kağıdına yazıp gönderdim. bindik araçlara. Yılmazköy taraflarında 2. Hazırlandık. Beklemeden direk çıktık. 173 . Uçaklar dağların yamaçlarını bombalıyordu. 19 Temmuz gece yarısı alarm verildi. Ertesi gün tekrar bir alarm vurdu. Orası ormanlık olduğu için havan atışı yapıyorduk. Sabaha karşı alarm verildi. Gittiğimiz yere bayrak dikerdik. Temmuz ayının 17-18’ inde öğleden sonra bir alarm vurdu. Kıbrıs’a gideceğimiz belli değildi.

Önce Torbalı'ya uğradım. Biz de o arada gelirken “ya nereye gidiyoruz“ diye soruyoruz arkadaşlar arasında.Geldik Taşucu’na. Geri çekildik. Banyoyu unuttum.Anayı babayı bir göreyim dedim. Arkadaşlarımızın çoğu şehit oldu. Bizim sorumlu olduğumuz yer açık alan. Bir köyün emniyetini aldıktan sonra araziye çıkılıyordu. Acemi birliği Samsun 56. Sonra bir ay Beşparmak Dağları’nın zirvesinde Rumlardan kalma bir yerde kaldık.Biz Hüseyin ile beraberdik. Aşmışız. Sahilde büyük otele yerleştik. Bazen görerek. Cephe şeklinde oldu.Ankara'dan da 20 Temmuz sabahı Kıbrıs'ta olmak üzere Mersin'de. Ekin tarlaları ateşe verilmişti. Kıbrıs’a yaklaştığımızda aşağısı duman içindeydi. Uçaklarımız yetişti. Otobüslerle falan asker geliyordu Osmaniye'den. Havan ateşi ile dövmeye başladılar.Aslında arkadaş istedi o dedi ''Gidelim benim eşim yeni doğum yapacak. 20 Temmuz sabahı ilk çıkartmadanız ilklerdeniz. Biz o yeri piyadeye devir ediyorduk. Bizim arkamızda beyaz yer bezleri vardı. Sızma yapılmadı. Makineli tüfek ateşi açtı. kala atladık. Boğaz’a indik. Bolu dağ komandoları geldi.” Askere kadar çiftçiydim. Uykudan bağırarak uyanırdım. Sınıfım piyade.Ortasına mühimmat konuyor. Şehit oldu orada kaldı o arkadaş. Etkisi uzun yıllar devam etti. Aynı bölüğün içinden birbirimizi kaybettik. Üç ay sonra eve mektup gönderdim. Temizliğe eğitime disipline önem verirdi. Çatışma. Ateşe karşılık verdik. O zaman yerin acemiliği vardı. Rüyalarıma girerdi. Rum gençler cepheye gitmiş. Sivil esir aldık. Üçüncü havanda bulunduğumuz yere havan düştü. Onlardan biri “ya Kıbrıs’a çıkartma yapılıyormuş savaş varmış oraya gidiyoruz” dedi. Ateşkesten sonra Girne’ye geldik. Kıbrıs'a çıkartma yapılacağı Mersin'de söylediler. Vurulan helikopter olmadı. Arkadaşım Hüseyin Kurtuldu idi. Beşparmak daha önceden mevzilenmiş. Yunan uçakları bizi sıkıştırdı. Birinci harekat bitiminden sonra dinlendik. Piyade arkadan geliyordu. Adana tarafından Adnan Damar. Subaylar er gibiydi. bazen tahmini. Harekat bittiğinde Rumlardan boşalmış evlerde kaldık. Muazzam mevziler yapmışlar. Biz Tunalı gemisi ile gittik. Ayrancılar. Geriye gönderdik. Eğitime devam. Ön tarafından bir mazgal deliği.Sol tarafımda (yanını göstererek) şuradan girdi bir kurşun.Daha sonra biz çıkartma yapmaya başladıktan sonra verdiler. Arazi yayılmaya uygun değildi. Daha sonra Magosa tarafına geçtik. Makineli tüfek için. Biz topluyorduk. Çok değerli çok titiz biriydi. “İbo abi. Dikiliydi.Ben trenle gitmedim. En çok zayiat vermemizin sebebi yerin acemisiydik. Rumlardan ateş geliyordu.Orada denizin ortasında kaldık. Evlerden ateş açılıyordu. Mücahitleri daha sonra gördüm.ya kalmadım ondan sonra Kıbrıs'a seçildik ve gittik.Bir ay kadar ya kaldım. Ancak birinci harekattan sonra bir gece bizim içimize sızma yapıldı. Şimdi yerini yurdunu biliyorum. O ortamın içinde irtibat sağlamak mümkün değil. Bakımsız kerpiç evler Türklerin. 1974 senesinde Mart ayında asker oldum. 5-6 arkadaşım orada şehit oldu. arkadaşımın ölümü… Celalettin KIVILCIM755. Sivil esirlerin toplanma yeri kiliseydi. Köylerin Türk mü Rum mu olduğu karşıdan belli oluyordu. Göğüs göğse muharebe olmadı. İletişim yoktu. Uzun süre kaldık. Dağlardaki mevzileri ekseriyetle uçaklar susturdu. Mücahitleri ikinci harekatta gördüm.Oradan çıkartma hücum botlarına aktarıldık ve 755 5 Ocak 2010. Şehit arkadaşlarla uğraşmamızın mümkünatı yok. İkinci harekatta cephe savaşı oldu. Çarpışmadan sonra 6-7 kişiyi ele geçirdik. El bombasını o anda vermediler bize. Rumlar yıllardan beri hazırlığını yapıyormuş. Sakallarımız hacı sakalı haline geldi. Torbalı'dan. Köylere girdiğimizde manzara korkunçtu. çocuğum olcak onu göreyim'' dedi. savaşın içine geliyon? O hücum anında Hüseyin vuruldu. Yaralıları onlar topluyordu. Kayseri’de kalan eğitimlerimize başladık. Rütbeleri yoktu.Onun için geldik .. Salamis Oteli. Yoksa bizde vurulacağız. Piyade Alayı oradan Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alayı Ankara. 7 ay sonra tekrar Kayseri’ye geldik. Ancak açlık çektiğimizde bakkal dükkânlarında evlerde bulduğumuzu yedik. Şu anki yeşil hatta kadar gittik. Sıhhiye taburunun yanındaki keçiboynuzu ağaçlarının altına gizlendik. Dağlar yanıyordu. Geride çoluk çocuk yaşlı kişiler kalmış.. Kimisi piyadenin içine karışmış. sen napıyon dedim. Rum evleri muazzam bakımlı. Oradan Lefkoşa yönüne yöneldik. Direniyorlardı. Ankara'dan İskenderun'a trenle gittik. Yağma olayı olmadı. 174 . Bombardımandan dolayı yanıyordu. Açık arazi. Atlayışlar başladı. Bir tanesinin adını hatırlıyorum. Köylere tarama yapıyorduk. Yere 1 m. Bize mermileri ve silahları Mersin’de dağıttılar. Başımızda tim komutanı teğmen vardı. Bu gün yine aynı şey olsa giderim. Devamlı hareket halindeydik. Silahım G1’di. Bölük komutanımız Yüzbaşı Korkut Eken’di. Onları kiliseye bırakıyorduk. sonra gittim. Yanımda zaten benim solumda vuruldu.

Üsteğmen de künyesini aldı.Oradan Dikoma'ya geçtik. 14-15 taarruzunu geçirdikten sonra biz orada kaldık.Kimliği bu diye. Hüseyin falan dedim ben.Dediler Türk askeri ele geçirmiş oraları.”Ulan İbo 175 .Benim yanımdaydı çünkü.Daha sonra ikinci üçüncü günü mü ne Türk askeri birbirimizi vurmuşuz.hücum botlarla vardık.Sonra hemen portatif kazma küreği çıkaran mevzi kazıyordu.Sabaha kadar bütün gece yol yürüyoruz. Bizim bölük bitti. “Yürü!”Ben de yürüdüm artık. Hüseyin Kurtuldu yanımdaydı.Türk ismiyle Eskikuyu onun önünde de Rumların diliyle Gremeskos Sokağı vardı oraya yerleştik. “Benim babam nasıl gelecek buraya?” Bir gördüm İbo abiyi rahmetliyi şaşırdım tabi. Hüseyin düştü. Ben şaşırdım arkadaşlar dedi ki “Celaleddin baban geldi. Gece oldu mu olduğumuz yerde kalıyorduk. Sabah 6-7 civarı. Yanlışlık olmuş. Mehmet'in yanına gitmiş Mehmet'i falan bulmuş.Tanklar gelecek görsünler diye. Üsteğmen dedi ki “kalk işte sen de vurulcan” dedi.Biz kendimizi koruyorduk. Ben yağma olayı duymadım.Sabaha karşı namazdan sonra bize emir geldi.Ben de cüzdanını aldım. En son işte dayanılmaz olunca komutanlarımız dedi ki biz de taarruza kalkalım biz de bunlara cevabını verelim. Oturduk emre kadar taarruz emri verilince hücum silahlarımızla yine taaruza kalktık.”Hüseyin” falan dedim.O arada da seni hedef alıp atıyor. Dağın tepesine çıkmadık ama eteğinden doğuya doğru yürüdük. yanmış. Ben yani kurtaralım falan gibilerinden.1-2 günde orada şavaştık. En çok zaiyatı orada verdik.Oymuş yeri. İşte ben tekrar Hüseyin'in yanına gelince Hüseyin zaten bir havan topu daha yemiş. Dediler ki işte herkes şehidini toplasın. Ambulanslarla biz gitmedik tabi. Beşparmak Dağları'nın eteğini. Bu sağırlar dilsizler okulu bombalanmış diyorlar. Sabah saat aşağı yukarı 8-9 sıralarıydı. Rumlar aşağıdan vuruyormuş yukarıdan da geliyordu ateş sonra bir baktık Türk bayrağı yukarıda yanlışlıkla birbirimizi vurmuşuz.Onların mermilerini kullandık. Üsteğmen vardı rütbelilerden ''kalk dedi sen de mi vurulcan?'' O hücum anında Hüseyin vuruldu. “Burada acı yok” dedi. Evet beraberdik.Adam yerin altından kaçıyor. Cüzdanı ben aldım. Asfalt boyunca sağlı sollu Boğazköy var hemen Beşparmak Dağları'nın altından oraya gittik.Biz onunla Ankara'dan beri samimiydik. Uçaklar bombalıyordu zaten o sıralarda. “Burası savaş alanı” dedi. İbrahim Karaoğlanoğlu Rumlardan temizlenen evlerde saklanmışlar sanırım arama esnasında vurulmuş diye duyduk biz.Orada aşağı yukarı 2-3 gün kaldık. Bezleri serdik. Biz evleri tarama yaptık.Gremeskos Sokağı'ndaki verilen taaruzda Hüseyin şehit oldu.Ondan sonra işte bize bir çorba gelmeye başladı.Taarruz emri verildi.Doğru benim yanıma geldi bir askeri jiple.Yoksa dedi ki ben seni vururum çabuk yani hedef veriyorsun Rum'a.Bize sürekli ateş ediyorlardı.Ateş edemiyorsun. Beşparmak Dağları’ndan çok yoğun ateş oldu bize. Beton dökmüş. Sadece bu arada savaş olurken Mehmet Sevinç'in babası geldi oraya ziyarete. Karşıdan dediler: “Makaryus'un evi burası”.Aldık ambulanslara.Daha sonra biz onların kendi silahlarını aldık. Kalktıktan sonra 100 metre ya gittik ya gitmedik. Hedef belliydi.O şekilde aldık etleri geliyordu elimize yani.Sonra uçaklar geldi saldırı yaptılar ondan sonra bize hücum emri verildi.Uçaklar gelecek önce bombardıman yapacak.Mermiler su aldı zaten. Gittik.Dedi bildirilecek ilgili yerlere. Önünüze kırmızı tarafı yukarı gelecek şekilde bezlerinizi serin. Albay vardı. 14 Ağustos'ta komutanlar: “Asker arkadaşlar kimse yerinden kımıldamasın”dedi. Zaten bize devamlı olarak oradan ateş ediliyordu.Bezleri çıkardık çantadan. Aşağı yukarı boynuma kadar geliyordu su.Uçaklar bombardıman yapıyordu. Onlarla Beşparmak Dağları'nın eteklerine Girne'de çıkış yaptık. Dikoma'dan aşağı yukarı 1 hafta 10 gün sonra biz Yılmazköye… Oradan Lefkoşa'nın Gönyeli Köyü vardı. mevziler üstte biz altta . Direk dağa doğru ilerledik.” ”Ulan” dedim.Biz karşılık vermiyorduk ama. En önce uçaklar vurdu sonra biz çıktık.Orada çok zayiat verildi.Kazıyorsun kazabildiğin kadar. İşte taarruza kalkılacak. Mevzilerde yatıyorduk. Biz bekliyorduk.Kalktık hücum ettik.İşte arkadaşımız Hüseyin orada şehit oldu.Aldım üsteğmene verdim hatta künyesinin birisini ağzına sıkıştırdık. ilk gün verdik. Rumlar taarruz açar diye. Boşluktan soldan patlamış. Ateşkes oldu.Biz o yoldan 3-4 gün sonra toplandık. Düzlüktü.Kırmızı taraflarını öne serdik taaruza kalkacağız. Bir boy suyun içindeydik. Geriye döndük. Kendim de gittim bizzat.Yürüdük gece boğaza doğru. Sonraki günlerde de verdik çatışmalarda.İşte 14-15 Ağustos'ta da Rum Birliği Muhafız Alayı'nın orada taarruza kalktık. Zaten çok ölen oldu. Hüseyin'in şehit oluşu işte beraberdik.Orada da zaiyat verdik. Düzlüktü zaten ama mağara gibiydi.Gerçi zaten yatma uyuma yok.Yanmış vaziyette.Yaşar Kelle’yi de tanıyordum zaten. Tam akşam oldu. Hatta tüfekleri havaya kaldırıp da geçtik. toprak yığmış. Dikoma'ya geldik. Attığını vuruyordu adam. Genellikle ilk şehitlerimizi Beşparmak Dağları'nda verdik. “Acımayacaksın” dedi. Herhangi bir şey var mı diye. Benim arkadaş “yandım Allah” dedi.Biz kalktık.Uyumak yok.Baktım sağından vurulmuş. Mevziyi kazıyorduk.Onun içinde sabahlıyorsun. Uçaklar gelecek.Bize yardım olsun diye.Mesela biz dağa doğru ateş ediyorduk. Ertesi gün sabah tekrar bize deniliyordu. Ateşkes olmasına rağmen onlar ateşkesi dinlemiyordu hiç.

Torbalı Mah. Ateş hattı 50 m. Harekata bize geri çekilin talimatı verdiler. Yunan askerleri bizi görüce üzerimize ışık mermisi atmaya başladılar. “Oğlumun kokusu senin üstünde” Askere gidene kadar çiftçilik yaptım.1973 Yılının Ağustos ayında jandarma komando olarak askere alındım. Halk bizi çok güzel karşıladı.abi sen napıyon” dedim. Şehit olan arkadaşların mermilerini de alıyorduk. 2.Sen git” dedim. Uzun boyluları seçtiler. Böyle alttan asfalt geçiyordu oraya kadar götürdüm. Oradan otobüslerle 2223 Temmuz’da Ovacık’a götürdüler. harekatta 28. Gemiyle Ankara'ya geldik. Şehit aileleriyle görüşmeye gittim. Orayı yok ettik. Hozat’ta görev yaptıktan 40 gün sonra İzmir Foça’ya geçtim. Ortamıza düştü. Bir helikoptere 9 kişi bindik. Daha sonra terhis oldum. Mermi sıkıntısı çekmedik. Rumların mevzileri betondan. Biz geri çekildik.Hedef vermemek için yani düzdeyiz ya biz. 176 757 . gün ateşkes haberi geldi. Kayserili arkadaşım sırt telsizcisi idi.Gece çatışma bitiyordu.Hemen oradan ben onu aldım. Orada gözetleme mevzileri falan yaptık. Herkes dondu kaldı. Silahımız G3 ve A4’ dü . 2 Ocak 2010 Torbalı Tepeköy Mah. 30 Ağustosta Ankara'ya gösteriye gideceğiz bizi dağdan indirdiler. 3 bölük.Yarbay dedi “Celaleddin oğlum babanı dedi yolcu et. Bölük komutanı üsteğmen İsmail Özgümüş idi. Mevzimiz yok. İşkence yapmışlar . Samanlıklara saklanmış. Uçakların çok faydası oldu. Askerler genelde kimi kafasından kimi ayağından kimi karnından vuruldu. Sabaha karşı varmıştık zaten oraya. Abdullah AKAD756 “Bizi üç ay Beşparmak’ta unuttular. Oradaki Rum Milli Muhafız Alayı’na taarruza girdik. Mücahitler Rumca anons yapıyorlardı.Bizim tabur komutanımız Binbaşı Bedris Tuncer esir düştü. tümene 2. Çünkü o anı o hissi yaşayan bilir kimse bilmez. 2.Gönderiyorduk yani.Yayan asfalt vardı. Rahatsız olanlar ayrılsın dediler. Türk ve Rum köylerinden esir toplamaya başladık.Gençler savaşa gitmişlerdi. Uçaklar bombardıman yaptılar. Beşparmaklarda buruna kadar biz topladık. Gökçenler Köyü’ne.” Makedonya Veyselli’den ailem 1956 yılında Türkiye’ye göç ederek gelmişler.İlk gün şehit vermedik. 5 Haziran 1973 tarihinde Eğridir dağ komando okuluna er olarak askere alındım. Değiştirmede geri geldiler. Kiliseye topluyorduk. tümene bağlıydı. Üç koldan ateş yiyorduk.harekat 3 gün sürdü. Piyade arkamızdan geliyordu. Uçaksavarlarla vurdular. Orada 4 ay eğitim gördüm. Kızılcahisar'dandı. Üç ay sonra Bolu Dağ Komando Okulu üçüncü tabur dördüncü bölüğe geldim. Sonra bizim bölüğümüz 1. Ölmedin mi savaş güzel. Bölük komutanı Yüzbaşı Mehmet Cennetoğlu.”Sonra oturduk. Harekata Batman’dan katıldım. Biz bir gün Abnat Gölüne yayan intikal ediyorduk. Şehit oldu arkadaşlarımızdan bazıları. harekatta 39. Yanlışlıkla Rum bölgesine giriyorlar.” Dedim: “Abi sen kusura bakma seni kovalamış gibi olmasın. Serdarlı.Jipe bindirip gönderdim. “Savaşın içine geliyon?”Kurşun yersen falan derken “bir şey olmaz” dedi.harekata kadar orada kaldık. Bir iki saat kadar konuştuk. Oğlundan kalan sigara içmek için tahta takım ve tırnak makasını götürdüm hediye olarak. Biz gitmedik. Kıbrıs’a gideceğimiz söylenmedi. İlk görev yerim Hozat. Annesi bana sarılıp ağladı “Oğlumun kokusu senin üstünde” diye. Bizim subaylarımız bilmiyorlar. Beşparmak'ta. Tümen komutanı Osman Fazıl Polat .Savaş yeri burası her an emir falan gelebilir. Herkes şehidini topluyordu. Ovacık’tan helikopterlerle bizi Kıbrıs’a çıkardılar. “Ben geldim sizi ziyarete. Beşparmaklara yöneldik. ama Boğazköy'de şehitlik mezarlığına defnediliyordu. Oradan yolcu ettim. Abdullah YAPIŞIK757 “ Havadan ıslık çalarak bir havan düştü.Ben seni nerede koruyacağım.O askerlerin hepsini… Daha sonraları taciz ateşi yaparlardı. Çınarlı. Patlamadı. Evlere girdiğinizde evlerde genelde yaşlılar vardı. 2. 45 dakikada Kıbrıs’a vardık. Esirler önce Serdalı’ya sonra daha geriye gönderiliyordu. Yozgat’tan. Önden ve yanlardan. 4. Onları pişirip yiyorduk. O anda çatışmaya girdik. Sivas’tan Lütfü (soyadını hatırlamıyor) . Defin ediyordu. Bizi mücahitler karşıladılar. tavşan alıyorduk.14 Ağustos sabahı 2. Oradan Siirt ve Batman’a gittim. Ercan Havaalanı’nın karşısına. Kayseri’den şehitler verdik. Binbaşı postası ve şoförü esir oluyorlar.Açığa dereye indik. Bugün böyle bir şey olmuş olsa giderdim. Çünkü onlar araziyi biliyorlar. Biz cevap vermezdik.” “Bindirelim jipe bunu Lefkoşa'ya ya da Magosa'ya kadar yolcu edelim yoksa bu sakat. Bizi Adana havaalanına indirdiler. Yanımızda bisküvi falan vardı. Bin kişiden 800 kişi kaldık. Denizli’den Osman Ilgan .Nakliye uçaklarıyla bizi Adana Havaalanına indirdiler. Ateşkes oluyordu. Terhisten iki sene sonra tekrar Kıbrıs’a gezmeye gittim. 756 11 Ocak 2010. Bir daha da gitmedim.Bizi unuttular 3 ay . Harekatta Magosa’ya kadar girdik. Bizde Rum köyünden tavuk . Sağırlar dilsizler okulunda bayağı bir kaldık.

Emir geldi. Geri döndük. Aynı günün akşamı cephaneler sayılmaya başladı. Askeri araçlara (revo) yüklendi. Subay astsubayların evlerine gitmeleri yasaklandı. Biz şüphelendik. Televizyondan bazı şeyleri duyuyoruz. Komutanlardan Kıbrıs’a çıkartma yapılacağını duyuyoruz. Kıbrıs’a gidiyoruz, Kıbrıs’ı göreceğiz diye herkes sevinç içinde. Tüm tugay intikal etti. 16 Temmuz’ da hazırlıklar başladı. Revolarla yola çıktık. Bir gece Ankara’da 28. tümende kaldık. Mut tarafında halk yolu kesmiş, araçların içine üzüm atıyordu. 20 Temmuz günü Taşucu’na vardık. Bir gece kaldık. Harekât başlamış çıkartma yapılmış top sesleri duyuluyordu. Dağın eteğinde bir arazide kaldık. 21 Temmuz sabahı dağın eteğindeki koydan helikopterler bizi aldı. 10.15’ de havalandık. Bizimle beraber 15 – 20 helikopter kalktı. Helikopterde üç askerdik. Cephanelerimizi de yanımıza aldık. Helkopter pilotu bize şöyle seslendi;” Çocuklar bakın size güveniyoruz. Türkiye’nin en seçkin birliklerindensiniz. Bugün savaşın ikinci günü. Başarılar diliyoruz” dedi. Yolculuk yaklaşık 45 dakika sürdü. Denizin üstünde adaya yaklaştıkça yanan dağlar da görünmeye başladı. Saat 11.00’ de bizi Beşparmak Dağları’nın güney cephesine “Kırna “ denilen bölgeye indirdiler. Dağın Lefkoşe tarafına. İneceğimiz zaman bize makineli tüfek ve toplarla ateş açıldı. Biz dağlara indiğimiz için ateş bize ulaşmıyordu. Dağda kalmış olan Rum birliklerinde ateş ediliyordu. İndiğimiz yerde insan tulumlarının içine samanla doldurulmuş maketler vardı. Bizim paraşütçüler atmış. Kayseri hava indirme. O an için başımızda bir başçavuş vardı. İlk hatırladığım başçavuşun postası elindeki tomson makinalı tüfeği yanlışlıkla tetiğine dokunup silahı ateş alması ve başçavuşun pantolonunu delmesini hatırlıyorum. Yanımızda bolca teğmen ve bazı rütbeli subaylar vardı. Üsteğmen Nizamettin Sungur vardı. Yanımda şehit oldu. Subayların nezaretinde Beşparmak Dağları’nda dağlara tırmanarak “Beyazev” denilen bir adrese gittik. Önümüzde bizden bir gün önce çıkan piyade birlikleri Rumlardan gelen ateşlere cevap veriyordu. Boğazdan tırmandık. Beyazev’in kuzeyine döndüğünde karşında “Santiagon Kalesi” vardı. Hava oldukça sıcak. Saat 1-2 dolayları idi. 11 kişilik timler halinde bizi ayırdılar. Başımızda subaylar vardı. Bize çeşitli nokta hedefler verdiler. Teğmenin birisi de Servet Yanar’dı. Ben Üsteğmen Nizamettin Sungur’un grubunda kaldım. Bölgedeki küçük küçük parça parça kalan Rum birliklerine yöneldik. Görevimiz bu Rum birliklerinin imha edilmesi idi. Üsteğmen Nizamettin Sungur 758’un emrinde Beyazev denilen yerden Girne’ye doğru inmeye başladık. İnerken solumuzda 15-20 metre genişliğinde küçük bir derenin yanından gidiyorduk. Denizli’den çavuş veya onbaşı birliğini kaybetmiş. Bize katılmıştı. Bizimle beraber hareket ediyordu. Bir portakal ağacının üzerinde bir Rum askeri gördü. Tabancayla ateş etti. Ama vuramadı. Rum askeri kaçtı. Üsteğmen bizim önümüzde yürümeye başladı. Biz de beş metrelik ara ile avcı yürüyüşündeydik. Üsteğmeni takip ediyoruz. Bir ara üsteğmen “dağılın çocuklar” dedi. Dağıldık. Dağılırken ateş açıldı. Derenin karşı yüzünden bize ateş açıldı. İlk sıcak temas orada oldu. Saat 2-3 sıralarıydı. Hepimiz ağaç, kaya arkasına sığındık, araziye göre mevzi aldık. Onlardan yoğun bir ateş geldi. Biz de yoğun ateşle cevap verdik. Benim tüfeğim ilk ateşte tutukluk yaptı. Sağ tarafımda arkadaşım Konyalı çavuş Ahmet Tapur vardı. Dedi ki “ berber ne yapıyorsun?” “Ateş etmiyor” dedim. ”Şarjörünü iyi oturt!” Baktım şarjör tam oturmamış. Orturttum. Ateşe başladım. Herkesin üzerinde 100 mermi var.Yoğun ateş karşılıklı devam ediyor. Bu esnada bize göz yaşartıcı el bombası attılar. Herkesin gözü yanmaya başladı. Üsteğmen 13 veya 15 metre benim önümde. Ateş kesin emri verdi. Ateşi kestik. Bir sessizlik oldu. Ortada duman var. Rumlar tekrar devam etmeye başladı. Bizimkiler de ateşe başladı. O ikinci ateşte bizim üsteğmen şehit oldu. Miğferi paramparça olmuş. Omuzları, böbrekleri paramparça olmuş. Üsteğmen adeta kalbura dönmüş. Benim 15 metre önümde oldu bunlar. Üsteğmenin vurulduğunu hissettiğim. Çünkü bir daha hiç sesi çıkmadı. Yoğun ateşten sonra Bayındır’ın Yusuflu Köyü’nden İsmail Erbey ayağa kalktı. Derenin öbür tarafında yaralı bir Rum vardı. Elinde sten tabanca vardı. Silahını at dedi. Hem de eliyle işaret etti. Atmadı. Onu orada vurdu. İsmail bir tanesinin yaralı kaçtığını gördü. Herkes toparlandı. Kalktık. Bizim üsteğmenin üzerinde nereden baksan 15-20 mermi deliği vardı. Denizli’den bir pehlivan çocuk vardı. O yaralanmış.Başçavuşun emrine girdik.Başçavuş sıhhiyeciydi. “ Çocuklar toplanın” dedi. Toplandık. “Yaralı, şehit var mı?” Bir şehit bir yaralı diye bilgi verdik. Üsteğmenin postası telsizle S3 Yüzbaşı Cennetoğlu’nu aradı. Bilgi verdi. Yüzbaşı bize şehit ve yaralıyı alın geriye dönün emri verdi. Yüzbaşı Beyazev’den bölüğünü idare ediyor. İyi de nasıl getireceğiz? Ağır, yorgunluk sıcak, açlık... Bir de dağa tırmanacaksın. Yanımızda büsküviler vardı. Karargâhımız Beyazev’e gittiğimizde konserve veriyorlardı. Yaralıyı getirdik. Şehidi orada bıraktık. Akşamüzeri yüzbaşı beş kişilik bir tim oluşturdu. Bir landroverle şehidi almaya gönderdi. Şehidi nereye götürdüler bilmiyorum. Şehidin
758

Şehit Üsteğmen’in ailesine Sivas’ta ulaşılmış, kayıt örneği öğretmen kardeşine gönderilmiştir. 177

mezarı Boğaz şehitliğinde. Biz orada üç gün kaldık. Birinci harekât bitti bitmek üzere. Hava kuvvetleri yoğun bombardıman yapıyor. İlk çıkartmayı yapan 28. Tümen. Onlar bayağı bir zayiat vermiş. Karargahta çamların altında tüfek temizlerken havadan ıslık çalarak bir havan düştü. Ortamıza düştü. Patlamadı. Herkes dondu kaldı. Kademeci esmer alçak boylu Abdullah Başçavuş aldı, götürdü. Bazı arkadaşlarda küçük radyo vardı. Biz gelişmeleri dinlemeye çalışıyoruz. Bizim yanımıza Hürriyet Gazetesi muhabiri geldi. Bazı subay ve askerlerle röportaj yaptı. Bize dağların tepesinden eteklerine kadar tarama emri verildi. Rum kalıntısı varsa temizleyin dendi. Yaklaşık 20-30 km.lik bir alanı taradık. Gece döndük. O gün yorgunluktan bittik. Orasını piyade birliğine bıraktık. Sürekli yer değiştirmeye başladık. Gittiğimiz yerde 3-5 gün kalıyorduk. Nerelerde kaldığımızı bilmiyorum. 13 Ağustos gecesi yola çıktık. Lapta’ya geldik. Lapta ele geçirilememiş. Görev bizim tugaya ve bölüğe verildi. Sabah saat altı sıralarında biz 28. Tümenin önüne geldik ve karşılıklı yoğun ateş açılmaya başlandı. Saat 11-12 sularında Lapta düştü. Şehri ele geçirdik. Hâlbuki radyo saat 8-9 da Lapta’nın alındığını söyledi. Ama sıcak çatışma devam ediyordu. Lapta’da 15 -20 kişi esir aldık. Hatta bir tanesi subaydı. İstanbul’u çok iyi biliyordu. Biz geriye çekildik. Beşparmakların üzerinde düz bir araziye çıktık. Orası daha önce Rum birliğinin karargâhı imiş. Beş on gün orada kaldık. Tabur veya bölük komutanı: “Yoldan benden habersiz kimse geçmeyecek” diye emir vermişti. Bir gün 28. Tümen komutanı geldi. Yolu ancak yüzbaşı gelince açtık. Emir öyleydi. Asker bir gün keçiboynuzu yemiş. Keçiboynuzu kabız yapıyor. Özellikle kuru fasulye yemeği verildi. Hadi tüm asker ovada. Amel. Akşamüzeri tekrar toplandık. Omorfo tarafına gideceğiz. Gece bir top atışı başladı bize karşı. Top atış menziline girmemek için orada kaldık. Mevzi aldık. Ateş devam ediyor diye yolu değiştirdik. 15 Ağustos’ta Gaziveren Köyü’ne geldik. Rumlar bir gün önce Gaziveren köy halkını okula toplamışlar. Erkekleri de esir almışlar. Okulun dışında ve içinde mermi izleri vardı. Köydeki bir nene anlattı. Rumlar okulun içine halkı topladıktan sonra içlerine el bombası atmışlar. Orada bayağı çoluk çocuk öldürmüşler. Nene bize anlattı. Yanında 8-10 yaşlarında iki kız torunu vardı. Sarı boyalı bir evdi. Rumlar köyde katliam yapmışlar. O köyde arama ve tarama yapıldı. Birkaç esir yakalandı. Orada 5 gün kaldık. Oradan Lapta Köyü’ne Rum askeri birliğinin olduğu yere gittik. Piyade er. Şerif oğlu 1954 doğumlu.50. Piyade Alayı 2. Tb.Şehit olduğu yer ve tarih: Lefkoşa. 15 Ağustos 1974. Mehmet Remzi Gökhan, Kıbrıs Barış Harekatında İlginç Olaylar, İstanbul, 2007 (2. Baskı)Toplumsal Dönüşüm Yayınları., Muzaffer Sever (Mete Bey), 20 Temmuz 1974 Kıbrıs Bitmeyen Gece, İstanbul, 2010, Kastaş Yayınevi.,İsmail Müftüoğlu, Bilinmeyen Yönleriyle Kıbrıs Barış Harekatı ve Perde Arkası, İstanbul, Tarihsiz, Alioğlu Yayınevi,Mesut Günsev, 20 Temmuz 1974 Şafak Vakti Kıbrıs, İstanbul,2007 (5. Basım), Alfa Basım Yayım,İbrahim Artuç, Kıbrıs’ta Savaş ve Barış, İstanbul, 1999, Kastaş Yayınevi, Salih Şahin, 1974 Kıbrıs Gazisi Olmak ( Anılar ve Tavsiyeler), İstanbul, 2007, Kutup Yıldızı Yayınları, Ertuğrul Üçler, 35. Yılında Kıbrıs Deniz Çıkartmasının İç Yüzü 1974 Kıbrıs Çıkartması, İstanbul, 2009, Yeniyüzyıl Yayınları, Yard.Doç.Dr. Mustafa Tarakçı, Kıbrıs Barış Harekatı, İstanbul, 2010, Hiperlink Yayınları, Erol Mütercimler, Satılık Ada Kıbrıs Kıbrıs Harekatının Bilinmeyen Yönleri, İstanbul, 2010,(8. Baskı), Alfa Basım yayım, Ulvi Keser, Kıbrıs’ta Yer altı Faaliyetleri ve Türk Mukavemet Teşkilatı,İstanbul, 2007, Iq Kültür sanat yayıncılık. Em. Tümg. Cumhur EVCIL, Kıbrıs Barış Harekâtı Anıları, Önce Vatan Gazetesi, Tüm görüntü kayıtlarının bir örneği kongreyi gerçekleştiren derneğe verilmiştir. Ayhan Çam(Vefatı: 1990), M. Ali Pekdemir (Vefatı:2002).

Muzaffer YÜKSEL

178

Celalettin KIVILCIM

Abdül YAPIŞIK

Nejmittin KABASAKAL

Ali AKGÜL

179

Arama sırasında bir Rum evinden alınan ve halen saklanan fotoğraf Abdullah AKAT Metin TERZİOĞLU 180 .

Mehmet DOĞAN Hüseyin SÖBÜ 181 .

(Cüneyt Arkın ile Önce Vatan filmi çekiminde) Komando bölüğü Beşparmaklar’da (Günaydın Gazetesi) Adem Yavuz’uz Beşparmaklarda çektiği fotoğraf (Fatma Girik ile Önce Vatan filmi çekiminde) Arka fondaki asker Hüseyin Söbü (Günaydın Gazetesi) 182 .

İbrahim SOYKAN Komando bölük komutanı şehit üsteğmen Mermi TONBUL (Bu fotoğraf askeri Hüseyin Söbü tarafından 1974 yılından beri cüzdanında saklanmaktadır. Yusuf ÇAKIR İbrahim KARAASLAN Çetin GÜMÜŞ İbrahim Karaaslan’ın babasının Kıbrıs’ta ziyareti 183 .

Cemil TUNAY Macit BURUNCUK Gazeteden eve verilen mesaj (Günaydın Gazetesi) Paraşütle atlama için uçağa biniş anı Kemal YAŞA Mustafa EFE 184 .

Bayram tebriki (arkayüz) 185 .

186 .

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->