1908 YILINA AİT BİR OSMANLI ASKER TERHİS BELGESİ

Torbalı köyleri ile ilgili yaptığımız araştırmalar sırasında orijinal ve ilginç belgelere ulaşmaktayız. Bu hafta, 13 Aralık 2003 günü Demirciköy’de kahvecilik yaparak geçimini sağlayan Sayın Muhsin KAÇ, dedesi Kara İbrahim’e ait olan bir terhis belgesini getirdi. Yayın izni verdiği için bu belgeyi kültür araştırması çerçevesinde yayınlıyoruz

.

1

Belge sahibi ve ailesiyle ilgili birkaç not: Aslını verdiğimiz terhis belgesinin sahibi olan İbrahim KAÇ, Torbalı Demirciköy’de “Kara İbrahim” olarak tanınmıştır. 1321 (1905 miladi )tarihli Demirciköy nüfus tahrir defterine göre, aile hane reisliğini( Hane 4) “Karasakaloğlu Mehmet” adlı kişinin yaptığı ailedendir. Aileye önceleri “Karasakallar” denirmiş. Karasakaloğlu Mehmet, Hacı Hüseyin oğlu olup Demirci 1249 (1833) doğumludur. Aileye bugün Demirciköy’de “Savranlar” denmekte olup “KAÇ” soyadını kullanmaktadırlar. Terhis belgesine göre aileye “Hacı Hasanlar” denmektedir. Bu yanlış olsa gerektir. Çünkü aile nüfus kütüğünde Hasan değil Hüseyin’dir. Belge sahibi olan Mehmet oğlu İbrahim her ne kadar 1298 doğumlu yazılsa da 1321 (1905) kütük defterinde 1297 (1881) doğumludur. Köylülerinin deyimi ile Kara İbrahim , 31 Mayıs 1321 (1905) yılında ilk yazım defterinde ailenin 4 kardeşinden biridir. Aynı tarihte köyde 67 hane vardır ve toplam nüfus 338’dir. Aile yazımda toplam 6 kişidir. Babası “Hüseyin oğlu Mehmet” olup 1249 (1833) doğumludur. Babası Mehmet 15.02.1325 (1809) yılında vefat etmiş. Annesi Mustafa kızı “Arzu” olup Doğancılar köyü 1261 (1845) doğumludur. 13.04.1340 (1924) yılında vefat etmiştir. Kardeşlerine baktığımızda; abisi Hüseyin 1296(1880) doğumludur. 25.04.1332 tarihinde bekarken ölmüş. Diğer kardeşi Halil 1300 (1884) doğumludur. Bekar olarak 21.02.1335 tarihinde vefat etmiş. Üçüncü kardeşi Fatma 1308 (1892) doğumlu olup bekarken 01.04.1930 tarihinde vefat etmiş. İlk eşi Hasan kızı Zehra 1295 (1879) Demirci doğumludur. 14.04.1330 (1914) tarihinde vefat eder. Bu evlilikten 1330 (1914) Demirci doğumlu oğlu Mehmet doğar. İbrahim oğlu Mehmet 28.03.1935 tarihinde evlenir. 08.12.1962 tarihinde vefat eder. Yani babasından iki yıl sonra. Zehra Hanım vefat ettikten sonra aynı köyden Mehmet kızı Ayşe Hanım ile evlenir. İkinci eşi Ayşe Hanım 03.02.1978 yılında vefat eder. Bu evlilikten 5 çocuğu olur. Önce 1335 (1919)doğumlu Makbule olur. Makbule hanım 1937 yılında aynı köyden “Topal Şükrüler ” lakaplı TUNAY-KÖSE ailesine gelin gider.Diğer kızı, 1338 (1922) doğumlu İkbal Hanım’dır. İkbal Hanım da 1946 yılında İzmir’e gelin gider. Üçüncü kızı olan Nuriye 1926 doğumludur. Nuriye Hanım da 1949 yılında ablası gibi İzmir’e gelin gider. Ailenin ikinci oğlu Halil ise 1341(1925) doğumludur. Halil 1949 yılında evlenir. 03.02.2002 yılında vefat eder. Ailenin en küçük ferdi ise Raziye Hanım’dır. Raziye Hanım 1932 doğumludur. 1951 yılında ablaları gibi İzmir’e gelin gider. Asıl konumuz olan Kara İbrahim ise askerden gelip vefatına kadar Demirciköy’de çiftçilik yapar. 09.01.1960 tarihinde vefat eder. İbrahim Kaç yaptığımız araştırmaya göre Yunan işgaline karşı direnen bölge insanlarından biridir. Kendisini rahmet ve saygı ile anıyoruz. İlginç ve orijinal olduğu için yayımlanmasında Torbalı kültür tarihi bakımından yarar görüyoruz.

2

3

4 .BELGENİN ÖN YÜZÜ (Görüleceği üzere en üstte Osmanlı devletinin devlet arması verilmiştir.

5 .

6 .

Sol üst köşedeki düşülen not:Cedid hane 4/3 Sayı:1184 Tiryanda nahiyesi Timürci Karyesi Cedidi nüfusa kayıd itdi. . Sene 15 Kanunsani 324 İHTİYAT EFRADINA MAHSUS TEZKİREDİR 7 .

seneyi mahduhen ikmal itmiş olduğundan devletce taburunda tevfik 3/ ve istihdamına lüzum olmadığı halde merkum bundan böyle. Çehresinin rengi: Gözlerinin rengi: Bedeninin rengi: Alamet-i ferikası(Belirgin işareti): Darende-i Kıbdidkızı (?) 18 Kanun-u Sani 1321 tezkere 1/ İkinci ordu-yu Hümayun Süvari Onbirinci alayı Birinci bölüğü Onuncu hayme neferi olub balada kendisi 2/ ve eşğali muharrer İbrahim bin Mehmed müddet-i nizamiyesi olan ..sene dahi kendi kar ve kesbiyle meşgul olmaiçün doğruca memleketine 4/ azimet itmek ve memleketine vardığı gibi yani nizamiye selkinden saluverildiğinden itibaren birbuçuk mah muden içinde memleketinde 5/ redif yüzbaşısına isbat-ü vücut iderek işbu tezkeresini kayd ve tasdik itdirmek ve bu suretle memleketinde bulunduğu müddetçe 6/ kendi müteallik olduğu redif taburu dairesi dahilinde kain mahallerde keşt ve güzarına ve kar ve ticaretine ve emr-i teehhülüne 7/ kimse tarafından mümenaat olunmayub fakat merkumun tabur dairesinin haricinde sair mahallere gidebilmesi bil-icab onbeş 8/ günde nihayet bir ay içinde tabur merkezinde bulunacağı hakkında mücerret bulunduğu mahallin redif zabitini ve hükümet-i mahalleye-yi temin 9/ itmeğe mütevakkuf olub temin itmedikçe tabur dairesinden harice çıkmak veya bil-icab bir mahale sevk olunmak üzere 10/ ihtiyat efradı silah altına davet olunduğu halde heman tabur merkezine gidüb zabitan-ı askeriye tarafından virülen 11/ emir mucibince hareket itmek üzere ihtiyat sınıfına idhal olunmağla ve merkum olvechile tezkeresini redif yüzbaşısına 12/ kayd ve tasdiğini şu birbuçuk mah zarfında icra itdürmeyübde aradan vakit geçdikden sonra icra itdirir ise bu suretle 13/ kaydı tasdiksiz geçen zamanın müdün-ü merciyesi olan birbuçuk mahdan ziyadesi müddet-i ihtiyatiyesinden mahsub olacağını 14/ misüllü devletçe istenilen mahalle arkadaşlarıyla beraber gelmediği halde dahi hakkında firar-ı cezası icrası musammem bulunmakla buralarını 15/ bilüb ana göre hareket itmek üzere işbu tezkere ita kılındı. Sene/ 27 Temmuz 324 (Mühür:İkinci ordu-yu hümayun serkumandanlığı 1290) BELGENİN ARKA YÜZÜ Merkumda hiçbir eşya-yı askeriye yokdur.Sancak ve Kaza ve Karyesi İsmi ve Pederinin İsmi:İzmir sancağının Tiryanda nahiyesinin Teymürci karyesinde Hacı Hasan oğlu İbrahim bin Mehmed Sevk-i askeriyeye duhulü (Askere sevk edilip katıldığı tarih): 13 Nisan 1320(1904) Tevellüdü: 98 (1298) (Miladi:1882) Tertib numarosu: 64 Hane numarosu: Hane 228/5 Kıtasına tertib ve kısmında olduğu : Tertib-i evvel:319 Tertib-i sani: Kısım sani: İşgali Boyu: ... Üzerindeki elbise-i askeriye efrad-ı dairesiyle yapdırılmıştır.. askerlik süresini doldurmuş olduğundan kendisine devletçe silah altında tutmaya artık ihtiyaç kalmamıştır.. Adı geçen kişi bundan sonra da geçimi için meşgul olmasına.. doğruca memleketine gitmesine engel yoktur.. Asker birliğinden ayrıldığı zamandan en geç bir buçuk ay içinde memleketine vardığında memleketindeki askerlik şubesi başkanlığındaki ihtiyat askerlerine bakan yüzbaşıya bizzat gidecek ve bu tezkereyi kayıt ve tasdik edip onaylatacak. 30 Temmuz 324 Kema kumandan ( Mühür: Esseyid Ali bin İbrahim) Kaymakam ( Mühür: Okunamadı) (Mühür: İkinci ordu-yu hümayun erkan-ı harbiyesi Yenice.1290 ) ( Mühür: İkinci Ordu-yu hümayun erkan-ı harbiye riyaseti) KISACA BELGENİN BUGÜNKÜ DİLDE ANLAMI İkinci ordu süvari alayı birinci bölük onuncu hayvandan sorumlu askeri olan yukarıda künyesi ve eşgali yazılı olan Mehmet oğlu İbrahim. Fakat adı geçen kişi kendi askerlik şubesi dışında diğer yerlere gidip gelmesi on beş günü aşacak olursa veya bir ay içinde geri dönüp kendi şube sınırları içinde olacağı zorunlu olarak bu durumu bağlı olduğu şubenin yüzbaşısına ve hükümet yetkililerine haber vermesi gerekecektir. Böylece kendi memleketinde bulunduğu sürece kendisinin bağlı olduğu askerlik dairesi sınırları içindeki yerlerde ticari kazanç için iş yapabilir ve bu sürede evlenebilir ve kendisine hiç kimse tarafından engel olunmayacak.. 8 ..

Beş yıl askerlikten sonra yedeklik sınıfına ayrılmıştır. Nahiye merkezi ise Tiryanda’dır. 27 Temmuz 1908 (BELGENİN ÇEVİRİSİNDEN KAYNAKLANAN OLUŞABİLECEK TÜM HATALAR TARAFIMA AİTTİR) BELGENİN KISACA YORUMU: Bu askeri tezkere 1298 (miladi: 1882) doğumlu İzmir sancağı Tiryanda nahiyesine bağlı Demirci köyünden Hacı Hasan oğullarından Mehmet oğlu İbrahim’e aittir.(Bugünkü Ayrancılar). Kendisi ihtiyat sınıfına ayrılmış olmasından dolayı bu tezkereyi yedeklik yüzbaşısına bir buçuk ay içinde kayıt ve tasdik ettirecek. O tarihte daha Torbalı nahiye değildir. bu gecikmeden ve yukarıdaki emirlere uymazsa silah altına çağrıldığında bulunduğu yerdeki arkadaşları ile beraber gelmezse kendisi için firar cezası ile cezalandırılacağı bunları kendisinin bildiği ona göre hareket etmesi gerektiğinden bu tezkere kendisine verildi. yazıda bölüğünden ayrıldığından itibaren neler yapması gerektiği ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Bu belge yedeklik sınıfına ayrıldığına dair olup. Eğer bunları zamanında yapmazsa zaman geçtikten sonra yaptırırsa ihtiyatlığından düşeceği yani tekrar silah altına alınacağı. .Askerlik şube sınırları dışına çıktığı bir dönemde ihtiyat askerleri silah altına çağrıldığında hemen şube başkanlığına gidip subaylarca verilen emir gereğince hareket edecek. Kendisi 13 Nisan 1904 günü silah altına alınmıştır. BABA BEN ÖLMEDİM 9 .

Tümen'in 48. Ne ana kuzuları kaldı seferberlikte. 1 kızı var. 1926 yılında Fatma. 4 sene Mısır. Ama onlar UNUTMUYORLAR. Babamın dedesi Torbalı Çengele’den (Ormanköy) tam 14 yıl askerlik yapmış. Kampın tam adı. Tam 14 yıl. Bu vahşet.. daha ayağını soktuğunda. Kimisi kaldı kimisi döndü. kamptaki ağır koşullar nedeniyle ölenler dışındaki askerleri teslim etmek. Ancak. Böyle bir ırkın evladı olmak hele hele bu bilgileri bilerek taşımak insanı duygusallaştırıyor. Bunlardan birisi de 1930 yılına kadar Torbalı’ya bağlı iken şu an Kemalpaşa ilçesine bağlanan Gökyaka Teke köyden Halil Bey idi. 1939’ da ise son çocuğu Hüseyin. Babası ölü bilmiş. Köyüne döndükten sonra evlenmiş. İngilizler’in beyinlerine işlenmişti. Askerlerimiz. İlk oğlu 1307 doğumlu Mehmet. "Seydibeşir Kuveysna Osmanlı Useray-i Harbiye Kampı" idi. Şimdiki bazı nesebi bozuklar 14 aya dahi tahammül edemiyorlar. Hacı Ahmetler 19.. 26/08/1963 tarihinde vefat etmiş. Çocuklarının yanında hiç konuşmazmış. Seferberlikte kalmış. Bana fotoğrafları oğlu Abdullah’ın oğlu. Diğer oğlu 1308 doğumlu Hakkı. Halil Bey 1895’te doğmuş. Ancak suya normalin çok üzerinde krizol maddesi katılmıştı. Bu yazıyı yazarken dahi duygulanıyorum. 10 . Kamptaki Türkçe bilen Ermeni tercümanların yalan yanlış çevirileri ve kışkırtmaları nedeniyle. Bazısı ölü bilindi. Vatan için o cephe senin bu cephe benim. 1918'de Filistin cephesinde esir düşen 16. mikrop kırma bahanesiyle. 1315 doğumlu ve daha sonra Armutlu’ya gelin gitmiş. Dile kolay. Ancak bu kez İngilizler havaya ateş etmeye başladı. Yayına izin verdi. Allah rahmet eylesin. Fotoğraftaki Halil Bey’in ailesi ile ilgili kısa bilgi: Köydeki lakapları Hacı Ahmetler. Kadınlar ise kocalarını. hane.. Coşkun Bey’in kardeşi Halil Bey de Mersin’de hakim. Önce fotoğrafların çekildiği bu esir kampı hakkında birkaç bilgi: Seydibeşir Usare Kampı: Birinci Dünya Savaşı'nda 150 bin askerimiz İngilizler’e esir düştü. 7 Temmuz 1905 sayımında köy toplam 227 kişi. Savaş bitmişti. Fotoğraftaki Halil Bey 1311(1895) doğumlu. bele kadar gelen suya başlarını sokmak istemedi. Bu kampta. Bu hesap sorma işi de unutuldu gitti. Ancak başlarını sudan kaldıran artık göremiyordu. bunun faili olan İngiliz tabip. Hani Harbiye Marşını bilirsiniz. İngilizler'in işine gelmiyordu.. Çözüm toplu katliamdı. garnizon komutanı ve askerlerinin cezalandırılması için TBMM'nin teşebbüse geçmesini istediler. şu an Kula ilçesinde polis memuru olan sayın Coşkun Gürcan gönderdi. ölmemek için çömelerek başlarını suya soktular. bu askerlerin yeniden karşılarına çıkabilecekleri. Ya evlatlar? Bir nesil babasız büyüdü. eziyet. Askerlerimiz. kampın İngiliz komutanları. Tam beş yıl. Diğer dedem yani dedemin babası seferberlikte askerde kalanlardan. Halil Bey seferberlikte askere alındıktan sonra Mondros Mütarekesi ile birlikte Mısır’da esir alınmış. kimisi ise kayıp. 1932’ de Mehmet. Mehmetçikler.Sert. Bu yüzden fazla bilgi alamadık. Sarılar aşiretinden Bekir.azılı Türk düşmanı kesilmişlerdi.. Ermeniler tarafından. Dışarı çıkanların halini gören sıradaki askerlerimizin direnişleri de fayda etmedi ve 15 bin askerimiz kör oldu. Ancak İngiliz askerleri dipçik darbeleri ile askerlerimizin havuzdan çıkmalarına izin vermiyorlardı. Aile reisi “ İmamoğlu hafidi Abdullah” rençper imiş. süngü zoruyla dezenfekte havuzlarına sokuldu. aşırı krizol maddesi nedeniyle haşlanıyordu . 7 sene Yemen. Mısır'da esirlerin krizol banyosuna sokularak 15 bin vatan evladının gözlerinin kör edildiğini. Bu insanlık dışı muamelenin nedeni ise Ermeniler idi. Tabiî ki yeni kurulan devletin bin türlü sorunu vardı. Her zaman yardımcı oldular sağ olsunlar. Çünkü gözleri yanmıştı. Alayı'na bağlı Osmanlı askerleri esir tutuluyordu. 3 sene Batum.12 Haziran 1920'ye kadar iki yıl boyunca her türlü işkence. 39 nüfus hanesi var. Kimisi öldü denildi.. Kendisine teşekkür ediyorum. disiplinli biriymiş. Elimdeki kayda göre 10 Şubat 1335 tarihinde ölmüş. “ Yıldırımlar yaratan bir ırkın ahfadıyız”. Yıllar sonra tanınmayacak halde çıktı geldi ocaklarına. Duygulanmamak mümkün değil. 1927 yılında Abdullah. 1935’ te ise Mehmet Fahri doğmuş. Milletvekilleri Faik ve Şeref beyler bir önerge vererek. Çünkü olası yeni bir savaşta.Seferberlik döneminde pek çok yakınımız esir oldu. 1929’ da Saliha. Abdullah Bey’in 3 oğlu. Mehmetçik. Bu askerlerden bir kısmı da Mısır'ın İskenderiye şehri yakınlarında bulunan Seydibeşir Usare Kampı'na hapsedildi. 25 Mayıs 1921 tarihinde TBMM'de görüşüldü. ağır hakaret ve aşağılamaya maruz kaldılar. Diğer kızı Kamile. Analar hep bekledi evlatlarını. Gökyaka 1276( 1860) doğumlu.

Sene 15 Temmuz 335 11 .15 Temmuz 335 (1919) İkinci takımın esaret hatırası (soldan ikinci sıranın başındaki diz üstünde) Hatır-i esaretde takım arkadaşlarıyla beraber esaretin Yadigar hatırasıdır.

Hatıra-i esaret Sene 1334 12 .

Kütahyalı Rıza Efendi 3. Birinci İzmirli Halil 2. Kıbrısi (Kıbrıslı) Mehmet Ali Efendi 4.Hatıra-i Esaret sene 1335. Çallı Latif 13 .

1945-46 yılı (oğulları Cavit ve Mehmet ile) Ön sıradaki sağdan veya soldan üçüncü kişi (başı sarıklı ve sakallı olan) 14 .

Halil Gürcan Halil Gürcan 15 .

Esat Paşa sorar: .Şehit. bayrak için can vermeyi bir onur ve gurur saydı. Başlardı Çanakkale türküsünü söylemeye.7 bin kişinin şehit düştüğü yer. Şu an dahi bu satırları yazarken halimi görmenizi istemem Gözlerim dolu. O koç yiğitlere için için ağlıyor. hepimizi ağlatırdı. Şehit Çavuş Haydar Arda İÖO. Müdürü İbrahim Baykurt’un dedesi. Derelerin kan aktığı kutsal vatan toprağı.” Lütfen bir düşünün. bölük komutanlarını ziyaret ederlermiş. Yıldırımlar yaratan bir ırkın ahvadı değil miyiz ki ? Mehmet Akif . Bunu bana Dirmil’den sevgili abim Ali Mollanın Osman Abi anlatmıştı. tüm erkek evlatlarını Çanakkale cephesinde yitiren Şerifeler adlı sülaleye aitti. O kadar şiddetli çarpışmalar yaşanır ki bölükte şehit olmadık ne subay ne de astsubay (gedikli) kalır. o kınalı kuzulara Tanrı’dan rahmet diliyorum. Sırf Iraz yengem mi ? Bu topraklarda hemen hemen her hane şehit verdi.Mukaddes sana bir türkü söyleyim mi? Anam. Aynen şöyle not düşümlü: “ Çanakkale Conkbayırı Kerevizdere ‘de kayıp olduğu şerh verildi. Kayıt. kimisi Çanakkale harbinde. Nasıl düşürsünler ki ? Ya babasını vermiş.onun elini öpermiş.ANNE. Hangimizin bir yakını ya Çanakkale’de ya da seferberlikte askerde kalmamış ? Benim köyüm eski adıyla Çengele yeni adıyla Ormanköy’de tam tespit edebildiğim 18 kişi askerde kalmış. bırakın insanları . Halil Onbaşı’nın karşısında esas duruşta tekmil verir. Çanakkale değil mi ki o evlatları babasız. Halil Onbaşı kardeşi Mehmet Ali ile birlikte askere alınır. Ruhum isyan ediyor. vatan için. Aynı şekilde Helvacı köyden cepheden dönen gazi askerler de bayramın ilk günü gelir. Alın size bir örnek: Köydeki sülalelerden birisine Halil Onbaşılar denir. Türküler yakılmış gençliğe Çanakkale için. Metrekareye 6 bin merminin düştüğü. Cepheye gidenlerin çoğu ya şehit olmuş ya da gazi. Esat Paşa bir süre daha komutanlığı Halil Onbaşı’dan almaz. Mehmet Ali bir İngiliz taarruzu sırasında makineli tüfek ateşine kapılır. Köydeki evimize gelir anama derdi ki: . Çavuşlar da şehit olunca bölük komutanlığı Halil Onbaşı’ya kalır.Olur yenge. yüreğim yanık. merminin mermiyle havada çarpıştığı yer. Cephe dönüşü Halil Onbaşı’nın bölüğünde asker olarak yer alan ve dönebilenlerden birisi de Dirmil’den Ali Molla’dır. Bir ömür boyu hasret çekmiş. İki kardeş aynı bölükte Çanakkale’de çarpışırlar. Ülke için. Iraz yengem. Halil Onbaşı bölüğü o bölgede sevk ve idare eder.Şehit. “Çanakkale içinde vurdular beni Ölmeden mezara koydular beni. Kimileri köyümde cephede bölük komutanlığı bile yapmış. Kimi Yemen de kimisi Kafkas. Hep “Vatan Sağolsun” dedi. .Bölük komutanı nerde? Halil Onbaşı cevap verir: . Osman abi küçükken dedesi Ali Molla kendisini alır. Karşısına bir avuç askerle Halil Onbaşı çıkar ve tekmil verir. Günde 6. Iraz yengemin kardeşleri Çanakkale’de kalmış. Vatan savunmasının en şiddetli yaşandığı yarımada.” Bir yandan söyler bir yandan ağlar. ya dedesini.Benim kumandanım. Bir süre sonra ateşkes olduğunda cephe komutanı Esat Paşa bölüğü teftişe gelir. Neden Halil Onbaşılar diye araştırmıştım. BENİM BABAM KİM ? Eski insanların ağzından düşürmediği iki kelime vardır: Seferbirlik ve Çanakkale. Babamın dedesi Sarılar aşiretinden Bekir’de Çanakkale’de kalmış. Mehmet dedem babasını hiç görmemiş. bir bayram veya seyranda doğru Çengele köyüne gidermiş. kadınları kocasız bırakan insan değirmeni. -Peki bölüğü burada sevk ve idare eden kim? Halil Onbaşı: . -Ya gedikliler ? Cevap yine aynıdır: . Daha neye benzetsin 16 . Rahmetli amcamın hanımı vardı. Soyadları bugün BAYKURT. Torbalı Nüfus Müdürlüğü arşivinde Osmanlı nüfus defterlerini incelerken kendi köyümle ilgili bir kişinin kaydı dikkatimi çekmişti. ya oğlunu. Vücudu ikiye bölünür. ya kardeşini ya da kocasını. derdi. Hatta bölük komutanlığı çavuşlara kadar iner. Rahmetli oldu. Kardeşi Halil aynı bölükte onbaşıdır. Çanakkale’ de çarpışan askerlerimizi Peygamberimizle beraber Bedir ‘de savaşan aslanlara benzetiyor.

Asri amcanın babası aslen Kuşaadası’ndan.5 yıl hiç haber alamaz. oradan yayan Torbalı’ya gelir. Bir gemi ile önce Kuşadası’na . 1928 yılında Asri doğar. Tepeköy Yunan karakolu o günün oteli olan hanındadır.Trenle İzmir’e hareket ederler. Çünkü Hindistan’a benim bildim kadar asker gönderilmedi ve cephe açılmadı. asker sayısı 12 kişiye kadar düşer. Kadın başına Alsancak Postanesine gider. Torbalı’da daha önce yaptırdığı hanı işletmeye başlar.ki? Benim yaptığım araştırmalarda Torbalı merkez ve köylerinden yaklaşık 650 kişi seferberlikte kaybolmuş. Adalı Hasan torunu Asri Bey’in anlatımına göre Çanakkale cephesi kapanınca alay Hindistan bölgesine ( bence Irak cephesi olmalı. Kuşadası’nda başlayan Tabaki Mustafa ile arkadaşlığı ömür boyu devam eder. 17 . Tabaki’ye göre boyu daha kısa. Ayşe Hanım’a kocasının esir olduğu söyler. Hasan Bey mektupta esir olduğunu yazmakta ve arkadaşı Tabaki Mustafa ile beraber çekilmiş fotoğrafını göndermektedir. Adalı Hasan 28/12/1951’de vefat eder. Bugün sizinle paylaşmak istediğim asıl konu. annesi ise Emine Hanım. İzmir’e varıldığında İzmir Yunan işgali altında inlemektedir. Fotoğrafın arkasında ise “ Adalı Hasan Efendi’ye takdim”. Elime ne geçerse onu yazar çizerim. fotoğraftan haberdar eden Hasan Adalı’ya buradan teşekkür ediyorum. Dünya Savaşı’na girer. Tepeköy’e gelip Köseoğulları’ndan Hüseyin’in kızı Ayşe Hanım’la evlenir. Mehmet Sadık Bey aynı zamanda dayısıdır. Hasan Bey ve Tabaki Mustafa bir ay süren bir gemi yolculuğundan sonra İstanbul’a varırlar. Alayın mevcudu o kadar azalmıştır ki. Yaklaşık 3.Ancak özel bir birlik olabilir. Adalı Hasan orada Belevi köyünden Giritlilerden Tabaki Mustafa ve Kazımpaşa ilkokul başöğretmenlerinden . Doğru İzmir’e gider. Sol tarafta olan ise Adalı Hasan. kime benziyor?” Annesi Ayşe Hanım şuna benziyor buna benziyor diye oğluna cevap vermektedir. Esirlikten sonra bir de Yunan işgalini yaşar. 1911 yılında doğan abisi Hüseyin ile 1913 doğumlu Zeliha. Zaten soyadı kanunu çıktıktan sonra ADALI soyadını ondan almış. Yani askerde kalmış. 1928 doğumlu. Diyeceksiniz ki son zamanlarda fotoğraflara fazla taktın. Geride hanımı ve iki çocuğu kalır. annesi ise Cemile. Fotoğrafta sağ tarafta olan Tabaki Mustafa.) gönderilir. Unutulmadılar. Oğlu Hüseyin daha babasını tanımamaktadır. Şube başkanı Binbaşı. Adalı Hasan da askere alınır. Unutturamazlar. Tabii bunu Adalı Hasan anlamıştır. Tabii bu rakam çok komik. Mondoros Mütarekesi ile esirler salınır. Annesi bir gün askerlik şubesine gider . Bu arada Yunan işgali vardır. Vatan uğruna şehit düşen şehitlerimizi rahmet ve sevgi ile anıyorum. Ancak buradaki postane ya yoktur. Oğlu Hüseyin artık babasını aramaktadır. Mektup Hindistan Bellara’dan gelmektedir.Esir kampının bulunduğu Hindistan’ın Bellara kasabasına götürülür. 1925 yılında kızı Cemile. “Kuşadalı Tabaki”. Günde 6000 kişinin kayıp verildiği yerde hem de savaş ortamında kaçının kaydı tutulsun . Bu evlilikten ilk önce iki çocuk olur. İngiliz memur sorar: “ Bu adam oraya nasıl gitti?” Ayşe Hanım esir olduğunu söyler. Babasının hikayesini anlatacağım size. Oğlu Hüseyin ise 15/07/1985’te vefat eder. Aile. Sıhhiye eri olarak doğru Çanakkale cephesine gider. yetim ve öksüzle evlenene askerlikten muafiyet vardır. ya da kapalıdır. Tabii oğlu Hüseyin’in bir fotoğrafını çektirip zarfın içine koymayı ihmal etmez. Kuşadası doğumlu olduğu için Rumca bilmektedir. İkisi de burma bıyıklı. Ayşe Hanım mektubu alınca kocasının esir olduğu Hindistan’a bir mektup yazdırır. Kuşadası 1889 ( 1305) doğumlu. Ancak ülke 1. O günün askeri kanunlarına göre bir fakir. Ben yerel tarihçiyim. Adalı Hasan’ın hikayesini anlatan ve fotoğraflarının yayımlanmasına izin veren Adalı Hasan’ın oğlu Asri Adalı’ya . okulun müdürlüğünü de yapacak olan Mehmet Sadık Atabek ile beraber olur. Adalı Hasan. Babası Hüseyin Bey. Orada İngilizler’e esir düşer. Bu arada esirlikte İngilizce’yi de öğrenir. Orada hastane sıhhiye esiri olarak görev yapar. “ Muhterem Karındaşım” ibaresi vardır. Askerlik kanunları değişir. Hasan Bey’in kolunda “Kızılay” işareti var. Ayşe Hanım ise 29/05/1981’de vefat eder. Hasan Bey’den 3. Yani dayı yeğen bir yerde esir. Tekrar bir gemi ile Mudanya’ya giderler. Asri amca bu gün 80 yaşında .5 yıl sonra aileye bir mektup gelir. Her neyse… Hikayeyi Tepeköy’ün ilk hanelerinden olan Adalı ailesinden Asri Adalı anlattı. Adalı Hasan’ın oğlu Hüseyin ikide bir annesi Ayşe Hanım’a soru sormaktadır: “ Anne benim babam kim. Adresi görünce şaşırır. Fotoğraf bugün Adalı ailesinde. Babası Hüsnü.Ayşe Hanım 1893 Tepeköy doğumludur. Resmi tespitli Çanakkale şehidi ise yaklaşık 40 kişi . Tüm eli silah tutanlar silahaltına alınır. Başlarında fes var. Üzerlerinde sadece esir fistanı vardır. Trendeki Yunan devriye askeri Rumca “ Canım Türk kanı istiyor “ der. Kızı da aynı.Tepeköy 3 no’lu haneye kayıtlı. Memur İngiliz’dir. Ayşe Hanım fakir ve öksüzdür. bir fotoğraf ve onun öyküsü.

18 .

19 .

12 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:19.1328 30. 6 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:11. 3 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:32. 10 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:37.Trablusgarp Savaşı’nda Kalanların Kayıtları Köyü Tepe Dirmil 32 Hane No Adı Necmettin Alamanoğlu yörük Nebi Baba adı Şeyh Mehmet Gaylani Alamanoğlu Halil Doğum yeri Tepe Emirali 1298 Doğum Tarihi Kayıt Trablusgarp İtalyan Harbi Ölüm Tarihi 10.02.1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 16. 5 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:31. 11 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:15.06.06.09. 8 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:20. 4 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:17. 9 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:34. KE.1328 1328 1328 14. 20 . İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:16.1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 Aile soyadı Açıklama Kapalı kayıt 1934 tarama cevel no YİĞİT-SAK-YİĞİTER ÜNAL-ÇETİN NİŞANCI-YANIK Kapalı kayıt KARAKUŞ-AKÇAY DÖNMEZ ŞENGÜL AYDIN AYDIN SARIBAŞ-BİRCAN AYDIN-AKTAŞ-BAYER SENEL ÖZCAN BOZKURT-TOPRAK AYDEMİR ÇETİN ÖLMEZ ZEYBEK SİVRİKAYA AYDIN UÇAR GÜLERCAN Kapalı kayıt Naime köyünden aktarıldı 2734 2073 356 4 Dağkızılca 41 70 87 3743 3764 3351 434 437 469 1456 1492 Demirci 6 15 11 11 23 Döğerlik 7 Helvacı 8 26 43 Karakızlar 9 3 10 12 18 62 2620 2655 2578 2588 2856 2861 2254 2259 1834 Karakuyu 10 61 70 Karaot11 13 16 Dirmil 12 18 1 2 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı: 18. 1328 1326 Aile soyadı Açıklama Piyade Binbaşı Kapalı kayıt 1934 tarama cevel no 1852 Balkan Savaşı Döneminde Askerde Kalanların Kayıt Örnekleri (1328 yılı) Köyü Ahmetli1 Bozköy2 Çakırbeyli Sepetçiler 3 Hane No 5 12 6 23 5 Adı Ali İbişoğlu Yusuf Kabaca oğlu Osman Zurnacı Hüseyin oğlu Hüseyin Hasan Mehmet Ali Kırıklarlıoğlu Mehmet Bekir Mustafa Ahmet Mustafa İsmail İkiz oğullarından İbrahim oğlu İbrahim Ali Mustafa Mustafa Hüseyin Ahmet Mustafa Hulusi Aydınlıoğlu Cemali Kütahyalı Mehmet Ali Ömer Baba adı Ömer Yusuf Yusuf Hüseyin Hasan Hüseyin İbrahim Esat Hüseyin Osman Osman Osman Osman Halil İbrahim Mahmut Hacı Ali Abti Mustafa İbrahim Arnavut Halil Ali Mehmet Ali Doğum yeri Ahmetli Bozköy Çakırbeyli Bayındır Çırpı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Demirci Döğerlik Döğerlik Döğerlik Helvacı Helvacı Ahmetli Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakuyu Karakuyu Karaot Karaot Dirmil Doğum Tarihi 1311 1303 1299 1300 1296 1307 1307 1307 1297 1308 1303 1301 1299 1311 1310 1284 1305 1299 1308 1304 1309 1304 1306 Kayıt Askerde Balkan Harbinde Balkan Harbinde Askerde Askerde Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbinde Balkan Harbinde Askerde Umumi Harpte Balkan Harbinde Balkan Harbinde Balkan Harbinde Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Ölüm Tarihi 1328 1328 1328 22. 7 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:15.

10.1329 Kapalı kayıt 1959 Hamidiye 17 Ali İsilce 1305 Balkan Harbi 1329 DEMİR Kapalı kayıt 1559 13 14 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:15.1329 1329 1329 1329 1329 1329 YASEMEN BOSTAN GÜL GÜL GÜLCAN-ŞENBOY TAŞLIOĞLU ÇINAR DUMAN BABA MADRAN GÖK Kapalı kayıt 2985 3013 26 27 Kapalı kayıt 1349 Çapak23 Sepetçiler Döğerlik 14 16 7 22 Kapalı kayıt 2883 Kapalı kayıt Kapalı kayıt Kapalı kayıt 1272 Kapalı kayıt 2892 Karakuyu 98 110 Kuşçuburnu 14 14 15 Çengele 44 Süleyman Mustafa Çengele 1307 Şehiden 02.1329 05. 17 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:40. 20 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:10.10.1329 03. 23 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:32.Kuşçuburun 13 Çengele14 11 13 37 İskender Mehmet Ali Hasan Ali İbrahim Hacı Ömer oğlu Osman oğlu Mehmet Hacı Ömer oğlu Osman oğlu Hüseyin Deveci Ahmet Ziyaettin İbrahim Danaoğlu Mehmet Hasan Mehmet Abdullah Mustafa Süleyman Hüseyin Salih Mahmut Süleyman Osman Hacı Mehmet İsmail Koca Hüseyin Danaoğlu Bekir Kel İsmail Solak Mehmet Mehmet Ali Kuşçuburun Çengele Çengele Özbey Saibler Saibler Saibler Çatalca Bozköy Yeniköy Arıtaş Cumalı Cumalı 1306 1305 1292 1307 1299 1301 1261 1300 1303 1290 1308 1293 1308 Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Askerde Askerde 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 DURSUN BAYKURT KARAGÖZ ÖZ-SÜRÜCÜ ÇEVİK-TEKİN-GÜLEÇÖZYURT ÇEVİK-TEKİN-GÜLEÇÖZYURT AKGÜN-SEZER Kapalı kayıt 1262 1929 1941 1557 1507 1508 1529 Hamidiye Saibler16 15 15 9 9 11 Hortuna 17 28 10 18 Yeniköy 18 KURTLU DANACI Arıtaş19 Cumalı20 13 32 34 Kapalı kayıt Kapalı kayıt Kapalı kayıt Kapalı kayıt 3109 713 726 2813 BAĞIŞ-NEYIR ÖZÇETİN-ORHAN Balkan Savaşı Döneminde Askerde Kalanların Kayıt Örnekleri (1329 yılı) Arslanlar21 54 78 Çakallar 22 Deli Halil Recep Abdullah Ahmet Mehmet Mehmet Hasan Ali Mehmet Ali oğlu Cemal Mehmet Hüseyin Tuzlu Osman İsmail Deli Salih Latif Kara Hüseyin oğlu Durmuş Çiçek Mehmet Molla Ahmet oğlu Ali Putu oğlu Halil Gök Mehmet Bucaoğlu Hüseyin Ali Ahmet Koca Tahir Salih Şaban Kardiça Kardiça Çakallar Çakallar Çapak Sepetçiler Düğerlik Düğerlik Karakuyu Karakuyu Yenipazar Deliorman Kuşçuburun 1293 1297 1309 1297 1296 1309 1304 1302 1306 1309 1300 1297 1304 Askerde Askerde Harbiye Hastanesi Seferberlik Askerde Askerde Balkan Harbi Askerde Balkan Harbi Balkan Harbi Umumi harpte Umumi harpte Harb-i Umumi 1329 1329 25.02.1329 45 Ali Osman Mısırlı Mustafa oğlu Mehmet Hamit nam diğeri Kara Hüseyin Çengele 1309 Askerde 11. İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:18.10. 21 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:31.09.1329 07.1329 30. 15 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:21.06. 19 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:6.1329 20. 22 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:9. 18 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:8.02. 21 . 16 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:7.05.

altıncı gün Sart civarına ..yedinci gün Salihli’ye 24 25 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:18. Aile bu iki acıyı yaşarken halam çok genç yaşta dul kalmıştır. Bütün yaz yaylada ürettikleri sütü.03.17 Ali Mehmet İsilce Torbalı Mersinli Özbey Saibler Hortuna Yenişehir Yeniköy Niğbolu Arıtaş Cumalı Fetrek 1306 Balkan Harbi 1329 DEMİR Kapalı kayıt 1560 20 Hüseyin Üzeyir oğlu Gani 1306 Balkan Harbi 1329 Kapalı kayıt 1565 39 Saibler Hortuna 1 68 83 Yeniköy Tepe Ertuğrul Mah24 Arıtaş Cumalı Fetrek 25 Salih Hamid İbrahim Ahmet Aycaoğlu İbrahim Mehmet Ali Mehmet Mehmet Köselioğlu Hasan Kara Recep Dığıllılı Mehmet Mehmet Veli Aycaoğlu Ali Ahmet Mehmet Mehmet Ali Deli Veli 1308 1306 1306 1296 1293 1300 1295 1296 1292 Balkan Harbi Askeri hastahanede Balkan Harbi Balkan Harbi Bursa askeri hastanede Askerde Balkan Harbi Askerde İskenderun Hastanesinde 1329 04. Kayınbabası ve kayınvalidesi hem kendinden çok memnun. İşte bu nedenle halamı gelin ederlerken kocasının ailesi de çok fakir olduğundan halama sürü ile koyun. dördüncü gün Manisa Spil Dağı dibindeki köylerin civarına.. Örencik Ovası. 22 . develere yükleyip dönerler ve Salihli’ye gelince tüccarlara satarlar. Bulgurca civarına. Bu yaylalara gidip Eylül sonları İzmir civarına göçerler. hem de gelin.1329 1329 1329 1329 30. Hem halamı hem de Osman’ı razı ederler. Halamın kocası da artık zengin sayılır. Onun da şehit olduğunu haber alırlar. Yakın zamanda şehit olduğunu haber alırlar ve bu şehit 5 oğlan kardeşten biridir. Yokuşbaşı.: Yaylaya gitme zamanı geldi mi eğer Özdere – Gümüldür’de kışlamışlarsa oradan göçüp bir günde Tahtalı Barajı’nın yapıldığı yere. Yükleri hafifler. Şaphane. Böylece hem mal gitmeyecek. Halam yörük beyinin (Tekeli ) torunudur. Mesela bu göçebelerin yolculuğunu biraz anlatayım. beşinci gün Turgutlu – Armutlu civarına . yörüklerin canlı malları sığmazdı.1329 FESCİ İLBEK ÇAKIRCA EKREN 1586 Kapalı kayıt 3171 3188 12 25 1 34 20 TAŞKAN TEKCAN ÖZÇETİN-ORHAN Kapalı kayıt Kapalı kayıt Kapalı kayıt 2465 ACI GERÇEK ( GAVLAK MEHMET ) ANLATAN: Ben 1933 doğumlu Rıza TUNÇEL. Halamın kocasının büyük kayını Aptil’i askere alıp Çanakkale’ye savaşa göndeririler. Altıntaş. O zamanlarda zenginlik canlı malla oluyor. konarlar. Arazi falan neredeyse bedava. Yukarıda söylediğim gibi o devirde mal geçerli akçe. tereyağını atlara. İkinci kardeş halamın kocası Mehmet’i de askere alıp Çanakkale’ye savaşa göndeririler. Nisan ayı içinde yayla dedikleri Kütahya’ya bağlı Gediz.03. Ertesi gün oradan göçüp Tekeli köyü civarına. Göçebe yörükler her yıl yaylaya giderler. Gidiş o gidiş. Bu döngü hep böyle sürüp gider. Bu yörük beyi çok zengindir. Bu Mehmet’in bir kız çocuğu vardır. keçi. Fakat kocası şehit olunca dul olarak baba evine dönmesi gerekir. Fakat birkaç kişiden fazla ziraat yapan yoktur. Dumlupınar. Çok yakınım olan Hatice halam ve eşiyle çocuklarının yaşadığı acı gerçeği anlatıyorum: Sene 1915.05.1329 1329 1329 11. Balmahmut. inek verirler. Murat Dağı. İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:17. Karınca sürüsü gibi bu yayla yollarına. Arazileri de vardır. Banaz hatta İnönü. üçüncü gün Pınarbaşı yakınlarına . tulum peynirini. Evlendirirler. hem çok malı olduğundan şehit olan kocasının küçüğü Osman’a yani kaynına vermeyi düşünürler. Bu sefer tüm malı alıp götürmesi gerekecektir. Çavdarhisar.

o evliydi. Böylece her şeyi öğreniyor zaten. Bu yolculuğu şu sebepten anlatıyorum. bunu bildiği için Salihli’de yörüklerin yolunu keser ve yörüklerin hepsi Salihli’den geçeceği için orayı bekler. Esaretten kurtulup Salihli’ye gelmiştir. Yüzde yüz oğlum. bir kısmı da Uşak yoluna devamla Afyon yakınlarına giderlerdi. orada görürüm ümidi ile babasının geleceği günü bekliyor. Kendisini bildirmeden yanına koşup: -Baba yardım edeyim. Bir gün bir kuşluk vakti babasının bir at ve bir de merkeple sırtlarında yükleri olduğu halde hayvanlarla geldiğini görüyor. O kişi şehit sanılan “Mehmet”tir. sekizinci gün Kula’ya yaklaşırlar. Baba evine dönmemeye kesin karar veriyor.Kendisini tanıyan yörüklerden bu adamın kendisini tahkikat ettiğini öğreniyor ve o kişilere: . Çok zaman oldu hiç görmüyorum. Babasını ata bindirip uğurluyor. Bir kısmı Gediz yoluna. Birkaç ay içerisinde tüm yörükler o dedeyi yani “Gavlak Sülü (Süleyman)” yü.Mehmet’in babasını.geçince Kovukdere civarına. -Sen Gavlak’ın oğlu Mehmet değil misin? 23 . der. Teyzem kendisini tanıyor. apayrı bir tipti. Aldığı cevap: -O Çanakkale’de şehit oldu. Dumlupınar’da teyzem vardı. bu soruyu Salihli’ye gelen her yörüğe soruyor. malını satar. Dokuzuncu gün Kula’yı geçerler ve birkaç gün sonra Güre civarına varırlar. yayla dönüşü tüm malları Salihli’de nasıl olsa tüccara satacak. diyorlar. O nedenle Salihli’de meydana çıkan bu adam. çok hastasın.Salihli’de bir adam ortaya çıkıyor. Bu kişi olacakları bildiği için baba evine dönmeyi düşünmüyor. İyice kanaat getiriyor. Bir gün yolu Dumlupınar’a düşüyor. “ Sen kimsin?” diye soranlara: -Mehmet benim Çanakkale’den asker arkadaşımdı. Bu şehit Mehmet celepliğe yani kasaplığa başlıyor. Onların tüm kardeşlerinin ön dişleri çok küçük. Ortaya çıkan bu adam. Yani kızını verdikleri dayısının oğlu benim büyük amcamın oğlu idi. karısı ve kız çocuğu vardı. Orada kalmıştır. Güre civarında dağılmaya başlarlar. her gelene Gavlak Sülü’nün oradan ne zaman geçeceğini sorar. diyor. der. Şehit sanılan halamın kocasını iyi anlatabilmek için. Eylül ‘de dönüş başlardı. Tüccarlardan da parasını alarak babasının cebine koyuyor. Ayrıca: -Bu adamın oğlu Mehmet vardı. Onlara ne oldu? -Karısını kardeşine verdiler. Onların da birkaç sürü koyunu vardı. Araştırsa da netice alamıyor. -Peki . Yalnız anne ve babasını çok özlüyor. Fakat babası sıtma hastası olduğundan çok perişan durumdadır.yıl olarak kesin bilinmiyor. Tahminen ne gün geçeceklerini öğrenir. Aradan 3-5 yıl daha geçiyor.Salihli’de bir adam seni arayıp soruyordu.. Neden Salihli? Çünkü Salihli’yi geçtin mi hem yaylaya hem de kışlağa giderken Salihli’den sonra hepsi ayrı ayrı yönlere dağılırlar. Her geçen yörüğe : -Gavlak Sülü ve hanımı sağ mı? diye sorar. Yörükler de hep birbirlerini tanıdığı için bu adam. Babasının malını indirip. Bunun dışında başka şeyleri de öğrenmeye çalışır.Sizin gördüğünüz adamın eşkali nasıldı? diye tipini soruyor. Şüphesi kalmıyor artık. Her gören ön dişlerini anlatıyor. Öğrendikleri ile temelli yıkılıyor. Büyük dayısının oğluna yeni gelin ettiler. kız çocuğu da büyüdü. Hiç olmazsa babam. Teyzemlerden mal almak istiyor. Dede de: “Salihli’de bana birisi evlat gibi yardım etmişti” diye düşünerek şüpheleniyor. Halam kaynı ile evlendikten çok sonra.görüp: .

Ömründe başka giysi ile gezdiğine şahit değilim. Hatta iki ihtiyar çok kavga ederlerdi. Dedemiz ölmüş. Şimdiki Yeşilköy’ün olduğu yerde sadece bir kahve vardı. Bu şehidin babası ve anası 1949 ve 1951 yıllarında ölmüşlerdi. Bir gün okuldan geldim. bir tas taze çökelek. Eskiden babası ile karşılaştığında. Benim amcaoğlu da aynı kişilerden hak istediğinde. -Kim sizin amcalarınız. dedi. Onlar da zaten mallarını bölüşmüşler. ateş yak. Çünkü biliyordum ki bunları çok severdi. biraz zeytin . Annem bir tencere kuru fasulye pişirmiş. fakat çay pek bilinmezdi. Aradan birkaç yıl daha geçiyor. O an bende bir fincan kahve yapıp eline verdim. Sülü Dede bizim eve gelip: -Mustafa ! Elif ! diye sesleniyordu. Bir de kaçak sigara sarıp.Oğlum. Ben: -Dede neden kavga yaptınız . Bir gün oraya iki delikanlı geliyor. Sülü Dede hizmetimden memnun olduğu için bana: -Meymenetsizler. amcalarımızdan babamızın hakkı olan malı alacağız. Bir avuç dövülmüş acı biber. diyorlar. siz adam olmazsınız. diye sordum. Sülü Dede ve karısı öleli 10 yılı geçmişti. diyor. Biliyordum ki kahve istiyordu.bu sefer: -Git kayınbabandan iste. Öğle idi. Birkaç yıl geçince şehit sanılan Mehmet’in kızı da ölüyor. Salihli’de oturduğunu. Ayağında. o tarihlerde de bütün yörükler köylere yerleşiyor. Topan don derlerdi pantolona. Osman o delikanlılara: -Oğlum bu kışta kıyamette ne yapacaksınız köyde? diye soruyor. Mehmet. O zamanın olanakları çok kısıtlı. Ben de: -Yalnız ben varım. Sorduğu kişi de şehitin hanımı ile evlenen amcaları Osman. 24 . diye o delikanlılara bir bir amcalarını soruyor Osman. Güzelce karnını doyurdu. biraz da kuru soğan. üstünde eski zeybek elbisesi vardı. ateşi yakıp önüne sofrayı serdim. Ben. bir tas turşu. -Oğlum biliyorsun. diyordu. Bu haberler babası ve kardeşlerine ulaşıyor. Bacaklarında efe tozlukları vardı. Bir yandan sigarasını. O devirde evlerde kahve dolu. Onun için: -Oğlum sizin aradığınız adamlardan hiçbiri köyde kalmadı. Salihli’de bir başka isimle tanındığını söylüyor. Fakat aradan zaman geçtiğinden kendisini bulamıyorlar. babası giderken arkasından çok ağladığını anlatıyor. Evlendiğini. Acı biberi çok severdi. Onları bulacağız. Onların tümü Söke tarafına göçtü. bir gün misafir kalıp kayboluyor. ısınayım. onu kattım. -Anan baban yok mu ? dedi. İç güveyliği böyle kavga ile geçer. bir yandan da kahvesini içiyordu. Tahtalı Kahve. Bana: . yastığa yan gelip yatarak bana bakıyordu. Teyzemlere birkaç defa daha misafir oluyor. -Oğlananası köyüne buradan mı gidilir? diye soruyorlar. Halbuki aradıklarının birisi o kişi. Başından geçenleri anlatıyor.Teyzemden kendini saklamıyor. O da çok zaman kışın kapalı olurdu. dedi. Hem karnım aç hem kocakarı ile kavga ettik. dedim. -Biz Salihli’den geldik. Onu öldüreceğim ama hayırlı bir günde olsun diye düşünüyorum. -Ne istiyorsun Sülü Dede? dedim. Gençler de bu yaşlı adamın dediklerine inanıp hemen Salihli’ye dönüyorlar. babacığının çok hasta olduğunu. Bu köyde amcalarımız varmış. 1960’lı yıllar girmişti. Çünkü çok sevdiğine öyle derdi. Şehitin kızı ile evli olan amcaoğlunun üç çocuğu yetim kalıyor. Evde yalnızdım ve kendisini ben karşıladım.

28 Hortunalı Hamit ile ilgili yerel tarih araştırması için bakınız: Necat Çetin. Eylül 2009. Kuvvacılara ekmek vermiş. Rıza TUNÇEL'in evinde derlenmiştir. Anlatım Çanakkale Savaşı’nın toplumsal sonuçları bakımından önemli görüldüğü için anlatıldığı şekilde 12. Fakat o tarihlerde bir yere yerleşik olmadıklarından. Resmi adı da "Mersinli Mahallesi". Kimler gelmiş kimler geçmiş bu köyden. Yunan’ın baş belası Hortunalı Hamit Efe’28yi de barındırmış bu köy. ailenin nüfus kayıtlarını getiremiyor.2002 tarihinde Torbalı ilçesi Ertuğrul Mahallesi’nde A.diyerek bir metelik vermediler. 27 25 . Not: Şehit sanılan “Gavlak Mehmet” hakkında yaptığımız tüm araştırmalardan ne yazık ki şu ana kadar sonuç alınamamıştır.Aradıkları yeni yaşam alanını Canlı köyünde27 bulmuşlar. Bu üç yetimden ikisi öldü. Ben biliyorum. Bizim anlatacağımız olay işte orada.Uluslararası Kuva-yı Milliyenin 90. ailenin nüfus kayıtlarını getir. İnsanları ovada yeni yaşam alanları aramışlar. Amcaoğlum biraz daha araştırıyor ama bir sonuç elde edemiyor. amcaoğluma: -Git . Köy yıllar önce susuzluktan ve geçim darlığından dolayı dağılmış. Yunan işgali zamanında etraftaki çeteleri saklamış koynunda. su vermiş. hasta ve yardıma muhtaç bir durumda yaşamını sürdürmeye çalışıyor. dediler. Ama hüzünlü ve yalnız. Bugün dağların tepesinde kışın yağan kar ve yağmurun. Büyüksehir yasası ile Bayındır’a bağlı semt haline gelmiştir. “Öbür dünyada helalleşiriz. kapısı sökülmüş damları. İzmir (Sunulan bildiriler). diyor. yani eski adı Kavakalan. yazın ise ılgıt ılgıt esen rüzgârların bağrında öylece tekrar canlanmayı bekler. Hatta amcaoğlu hakkını alabilmek için dava açtı. akmayan çeşmesi. hep hüzün veriyor insana. İdari bakımdan daha önceleri ayrı iken sonraları Dernekli köyüne bağlanmış. Karşı taraf yalancı şahitler bularak: -Bizim öyle bir kardeşimiz yoktu. Adı halk arasında "Marmaraç"26. SÜRÇ-İ LİSAN OLDU İSE AFFOLA. penceresi.12.” diyerek. O yetimlerin en az 50-60 dekar arazisini satıp yediler. bu üç çocuğun yetim hakkını yemeleri için onlara bırakıyor. bazıları Salihli’nin bir köyüne. Yılı Sempozyumu. Hakim. 2 26 Mersinli Mahallesi Dernekli Köyü Bayındır Canlı köyü ileriki yıllarda Belde olmuştur. Bugün ise yıkılmış evleri. ” Sözlü Anlatımlara Göre Torbalı’da Yunan İşgali ve Bilinmeyen Bir Kuva-yı Milliyeci: Hortunalı Hamit”. Biri şu an Yazıbaşı beldesinde.Köy düz bir arazi üstünde etrafı ormanlarla çevrili bir yerde. Bir Çanakkale Şehidinin Hikâyesi: Koca Alilerin Mustafa Bayındır ilçesinin yüksek dağlık kesiminde yörüklerin kurduğu bir köy vardır.Çamköy gibi değişik köylere kayıtları. yeni adı Çınardibi olan köye giden yolun üstünde kurulu bu Marmaraç Köyü'nde olmuş. bazıları da Menderes .

kimisi Dağtekke köyüne. Ayşe: Eşe… gibi. Halil oğlu 1292 doğumlu. Her neyse biz sizlere olayımızı anlatalım. 30 1320 sayımında hanede (Hane numarası: 5) toplam 14 kişi kayıtlıdır. Ümmü. Aynı kaynı Hamza Ali41 gibi. Adı “Ayşe”. izne geldiği veya kaçıp geldiği askerlikten başka. dedemin anasından geliyormuş. Önce kaçgöçler. Köyde en geniş aile “Kölemenler30”. Kimisi Kemalpaşa’nın Cumalı köyüne. Çünkü çoban.88) dul’dur. Kazım. Hanede üç çocuk. Eğer aylıklı çoban ise işte bak orada biraz duracaksın. Hane nüfus sayısı 6 kişidir. Yemen senin Balkan benim. 34 Nüfus hane no:1 1320 tarihli nüfus sayımında hane reisi olarak Bayındır 1260 doğumlu Koca Ali bulunmaktadır. Ailenin soyadı: ÖZMERSİNLİK. Hemen babasına Emine’yi istemelerini söyler. Aslında oğluna Emine’yi gelin olarak almayı 29 27/07/1320 tarihli son Osmanlı nüfus sayımında köyde 16 nüfus hanesinde toplam 119 kişinin sayımı yapılmıştır. Dernekli Köyü Muhtarlık arşivi 32 1320 sayımında hanede(Hane numarası: 6) toplam 14 kişi kayıtlıdır. Mehmet. Ali. Evin yükü yörük kızı Iraz'’n üstündedir. 26 . Onlar da dağıldı şimdi çeşitli köylere. Başka bir alemdir keçicilik. 1891 yılı sayımında köy nüfusu 117 kişidir. Abla Ayşe Çengele39 köyünden Sarılar aşiretinden Bekir40 ile evlenir. 3 Erkek 3 kadın. kimisi ise ovadaki Kızılcaova ve Canlı’ya. Eğer helal ekmek yemişse çobanın. Ölüm tarihine 1333(1917) notu deftere düşülmüş. 31 1320 sayımında hanede(Hane numarası: 2) toplam 16 kişi kayıtlıdır. Sayımı yapılan 119 kişiden 59 kişi erkek (% 49. Dernekli Köyü Muhtarlık arşivi. kimisi Torbalı’nın Karakızlar köyüne. 38 1311 doğumlu. Torbalı Çengele köyü 19 hane reisi. Babası Ali oğlunu kıramaz. Bakınız. Bu köy pek öyle kalabalık bir köy değildi. Bu rakam genel ortalamanın çok üstündedir. Dernekli Köyü Muhtarlık Arşivi. Bu arada anası dayanamaz bu dünyanın kahrına vefat eder. Soyadı: ÇETİN.”Sarılar aşiretinden Bekir” Seferberlikte “askerde” kalmış. Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları. Ormanköy Muhtarlık Arşivi. Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları. Mustafa ablası Ayşe gibi diğer ablasının hemen evlenmesini beklemektedir. Bakınız: Aydın Vilayeti Salnamesi 1317. Gelişip güzelleşir. Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları. 35 Osman 36 Fatma.57). Iraz bir süre sonra büyür.94) bekar ve 7 kişisi (% 5. Sonradan öğrenmiştim. Bu Marmaraç köyünde bir aile varmış. Ailenin soyadı: KÖLEMEN. En büyük çocuk kızdır. bir dede35 ve anne36. yaşamak için yapacağın tek şey vardır: Sürü hayvancılığı. Hane nüfus ortalaması 7. 41 Torbalı Çengele köyü Hane no: 20 “Sarılar aşiretinden Ali” Soyadı: GÜÇ. 3 erkek çocuk olur önce. Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları. keçilerin bayram eder dağlarda. Bakınız. Halil. Üçüncü kardeş ise “Mustafa38”. Dernekli Köyü Muhtarlık arşivi. Iraz ile ablası Ayşe arasında bayağı bir yaş farkı vardır. Kocası zaman zaman askere çağrılmaktadır. hangi havada hangi tarafa gideceğini.Köy canlı iken hayat sabah 6’da başlar. Yani sizin anlayacağınız toplam 6 kişidir. Iraz ablasına. 33 1976 yılı. 37 Yörükler Raziye ismini "Iraz" olarak söylerler. Şerife. Akrabalığımız büyük ninemden. Mustafa ile ablası Iraz’ın arası bir yaştır. Torbalı Ormanköy Muhtarlık Arşivi. Diğeri de kızdır “Iraz37”. Nazlı. Doğru dürüst görememiş kocası karısını. “Araplar31” ve “ Çelbeşikler32” idi. Ailenin diğer lakabı "Osman Aliler". bilemediniz 16 hane kadardı29. 63 kişi (% 52. İsa: Ese. Bakınız: Çengele nüfus esas defteri. Ailenin soyadı: VARTÜRK.baba vardır. Keçi ve çoban ayrılmaz ikilidir dağlarda. Kemalpaşa’nın Gökyaka Tekeköy’den birisi42 ile söz kesilir. Etraftan istemeler başlar. 119 kişiden 49 kişi (% 41. 39 Torbalı Ormanköy 40 Dedemin babası. Bakınız. Bakınız: Çengele nüfus esas defteri.43 kişidir. Köyden yaşıtı Emine ile gizliden gizliye görüşmeler başlar. 15. Çünkü uzaktan da olsa orada akrabalarımız vardı. Ben çocukluğumda 33 birkaç sefer bu köye gitme şansına sahip oldum. delikanlı olur. Bakınız. Benim anlatacağım olay 1915 yılında Çanakkale Savaşları sırasında geçer. Kardeşi Mustafa da gelişir. Bu evlilikten 2 kız. Artık evde beş kişi kalmıştır. 60 kişisi (%50. Her gelişinde bir çocuk. Koca Aliler34. 43) ise bayandır. hangi zaman hangi yerde sürüsünün doyacağını bilir.18) evli. ( 1885-1965) Kapalı Kayıt. Hele bir avuç toprağın altın olduğu yerde. Çobanın kendindense bir topan ekmek yersin. derken vurulurlar birbirlerine.

Sessizce köye varılır. Ardından Iraz sessiz sedasız gelin gider. Oradan Marmaraç köyüne doğru sarkacaksın. Artık köye 500-600 m.Tabur. 46 Nüfus Vukuat Defterinde. kallmıştır. Koca Alilerin Ali ise oğlunun şehit haberini aldığında beyninden vurulmuşa döner. Acaba ne oldu? Konu hemen anlaşılır. Köyün insanları toplanır. Emine inanmaz. Jandarmalara durum anlatılır. Gelinin evdeki yaşlı dedesi45 vefat etmiştir. Oğlunun nişanlısı Emine o evin gelini olarak her gün kendi evinden sonra kayınbabasının evinin işlerini görür. Mustafa da bir süre sonra Emine ile sözlenir Böylece aynı evde nişanlı iki kardeş olur. Oğlunu köyde nişanlısı. Zeybek mezarlığını geçeceksin. ilçe ve köyü bilinmeyen. Çünkü tek erkek evladıdır Mustafa. (http://www. Mustafa ile beraber 16 kişi daha köyün alt kısmında imamın dualarıyla. 5. Köye Çırpı nahiye karakolundan iki jandarma gelir. Bir hafta önce Iraz gelin gidecek. süpürür.346 ) düşünüyorum. Bir süre sonra köye. ET: 11/01/2010) 27 . Önce seni uğurlayacağım. Mustafa’nın Çanakkale’den künyesi gelir46.Bakınız: Köy Nüfus Esas Defteri. Çanakkale şehitlerimizin listesinde 1. Yöresel bir gelenektir. Eh bir hafta sonra oğlu da evlenecektir. köylü tarafından askere uğurlanır. Kına gecesi yapılır. evi siler. 44 Düğün evi yakını gençlerin gece evlenecek genç kızla birlikte meşaleler eşliğinde akrabalarını türkü ve uzunhavalar söyleyerek ziyaret etmesi ve hediyeler toplaması. Gökyaka Teke köyü hane:32. bir kürek bulan mezarlığa gider. Eğlence durur. zurnalar ötmez. Bir gün mutlaka gelecektir. 43 Yörede damatlık elbiseye eskiden urba denirdi. Ya Gökyaka Tekeköy’den davullarla yola çıkanlara ne demeli? Sabaha karşı köyden çıkılır.asp? il_id=36&ilce_id=1&harf_id=0&sayfa_no=4. Yemez içmez. Kayda göre Mustafa 1331 yılında Harb-i Umumi’de “askerde” kalmıştır. oradan Sinekköy’e. Önce cenaze toprağa verilecektir. Ancak ikindi vakti varılabilir. 23/06/1915 tarihinde Sebdülbahir muharebesinde şehit memleketi İzmir olan kişi olduğunu ( kayıt no:24. Bir gün öncesinden etraf köylerde ne kadar hısım akraba varsa toplanır Marmaraç köyüne. Mustafa bir İngiliz saldırısında şehit düşmüştür. Her şey iyi gitmektedir. Ya doğruysa? Soyunu kim devam ettirecektir? Kim kucağına torun verecektir? Bir süre sonra kahrından o da ölür. Iraz karşı çıkar ve der ki : -Önce evden sen çıkacaksın. Yemek yapar. Misafirler de yavaş yavaş köylerine. Aynı ev birer hafta ile iki düğünü birden yaşayacaktır.o da istemektedir. Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri Cilt:2 sayfa:198. O da ne? Davulların karşısına Marmaraç’tan iki kişi gelmez mi? Yoksa düğün bozuldu mu? Düğün idarecileri bir işaret eder. Alay 2.com/sehitler. Allah bilir ! Öğlenden sonra davulların sesi yeri göğü inletmektedir. Keşkekler pişer. Ben ablayım. Vatan seni bekliyor. Dünyaya küser. Gökyaka Tekeköylü dünürler ile düğün günü kararlaştırılır. 42 Ağa Mehmetler/ Kürt Ahmetler. Kayıttan da anlaşılacağı üzere Mustafa’nın vefat yılı 1915 yılıdır. bir hafta sonra da evine gelin gelecektir. Ancak hiç umulmayan bir olay daha yaşanır. erkeçler kesilir.Kolordu 4. Davullar zurnalar dağları inletmektedir. A ilenin soyadı: BULUT. Önce dede toprağa verilir. Bir de bu işin geri dönüşü var. evlerine dönmeye başlar. Belirlenen gün gelir çatar. Yolları bayağı uzundur. Evinin duvarlarına geleneklere uygun asılır. 45 Osman. Çanakkale Harbi patlamıştır. Ya kaybolmuştur ya da esir düşmüştür. der. Bütün eli silah tutanlar askere alınmaktadır. Önce Cumalıköy’e. Mustafa’nın ölüm kaydı vardır.Çanakkale Savaşı dönemi. Bölük piyade er Ali oğlu Mustafa. Evinin kapısı kapanır. doğum yılı bilinmiyor. evinin duvarında urbaları öylece beklemektedir.geltag. Herkesi bir merak sarar.Kemalpaşa Gökyaka Köyü Muhtarlık Arşivi. Heyamullar44 düzenlenir. Mustafa önce ablasını çırak yani gelin çıkarmak ister. Eline bir çapa alan. Anlayışla karşılanır. Baba Ali hemen oğlunun nişanlısının ailesi ile de anlaşır.Şu an kalkmış durumda. Oğlunun urbaları43 kesilir. hadi doğruca Cumalıköy dağına tırmanacaksın. Davullar susar. Düğün yazın yapılacaktır. Koskoca evde baba tek başına kalakalır. Kim bilir ertesi gün mü sabah mı varacaksın kendi köyüne. Herkesin keyfi yerinde. Mustafa'sı vurulamaz.

Yunan kovalanır Mustafa’sı yine gelmez. sayfa:199. Annesi: Gülsüm.Dünya Savaşı Sırasında Askerde Kalanların Listesi. Bir süre sonra ölüm haberi gelir baba ocağına. Ailenin bugünkü soyadı: İNCEDAYI. Doğum yılı: 1311. Ancak ne Mustafa ne de diğerleri döner.Benim nişanlı olduğumu bilmez misiniz? der. Zaten tüm ömrü 49 bu çocuklarını yetiştirmeye ancak yetecektir. Kendisine buradan teşekkür ediyorum. Bu hikaye Ormanköy’den sevgili halam Fıtnat ÇETİN tarafından tarafıma anlatılmıştır. Nice hikâyeler vardır böyle yaşanan. Etraf köylere sağ kalabilen. Mustafa’sı yine gelmez. Ailenin bugünkü soyadı:İNCEDAYI. “Askerde”. Cilt:2. Bakınız: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri. ilaç yok. Hane: 16. Kayıttan da anlaşılacağı üzere Halil ve Osman kardeştir. Ocaklar sönmektedir. Ancak hastadır. askerler tek tük dönmeye başlar. Emine’yi babasından etraftan istemeye (evlilik teklifi) gelirler. Doğum yılı:1312. Yıl:1331. Askerde kaldığı yer: Harb-i Umumi. Umutludur. Ne Çanakkale’dir bu? Evlatları yiyen. Emine gelenlere: . Bakınız: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri. Bakınız: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri. Doğan çocuk erkektir. Babası: Mehmet. Bekir. Aile Bayındır Canlı semtindedir. Annesi: Ümmü. Cilt:2. Doktor yok. İdare Hane Baba Adı Birimi No adı Dernekli 1 Abdullah İbrahim 47 48 Anne adı Ayşe Doğum Doğum Vefat Ölüm Ölüm Yeri Yeri Tarihi Tarihi Kaydı Bayındır 1307 Harp-i Umumi 1331 Askerde ÇETİN ailesinin Torbalı Ormanköy’deki lakabı. Aile Bayındır Yeşilova (Çıplak) Köyü’ne nakil gitmiştir. Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri’ne Göre (Cilt 2) Dernekli ve Marmaraç ( Mersinli) Köylerinden I.. 50 Nüfus Vukuat Ölüm Defterinde diğerlerinin de bazılarının ölüm kayıtları vardır. Köyden Mustafa ile birlikte askere alınanların teker teker künyeleri gelmeye başlar50. Babası: İbrahim. Mustafa ile nişanlanalı tam 8 yıl olmuştur. “Askerde”. sayfa:198. Artık 10 yıldır süren seferberlik bitmiş. Hane:4 Adı: Halil. 52 Not: Çengele (Ormanköyden) Sarılar aşiretinden Bekir benim dedem Mehmet ÇETİN’in babasıdır. Sirke ile yapılan ilaçlar da fayda vermez. . Jandarmalar dinlememiştir bu sefer. sağ kalan bütün askerler evlere dönmüştür. Babası Bekir’in adı verilir. Her taraf cavurdur. sayfa:199. Cilt:2. Üç sene durur. Biz yine dönelim Marmaraç köyüne.Osman. Bir süre sonra Yunan çıkar. Yunan bir yandan köyü basar.kadınları kocasız. Varır istemeye istemeye Osmanlar 51’dan bir adama. Artık ümidini keser. 51 Bayındır ilçesinin bir dağ köyü. Yıl:1331. Aileden bazıları Kemalpaşa ilçesi Armutlu’ya ve Bayındır ilçesi Kızılcaova Köyü’ne nakil gitmiştir. Doğum yılı: 1314. Ayşe geride 7 çocuğu ile kala kalmıştır. Adı: Halil. Hane:16. Cilt:2. Ayşe nenem halama hitaben : -Kızım siz ne gördünüz? Ben bir günde üç acıyı yaşadım. 28 . Cumhuriyet ilan edilir. Adı:. Harp biter. Hepsi gerçek. 49 Ayşe 1969 yılında vefat etmiştir. Doğum 7 ay sonra olur. Ailenin bugünkü soyadı: KÜÇÜKSOLAK. Mustafa yine gelmez. Benim ailem. Doğum yılı:1305. Askerde kaldığı yer:Umumi Harp. Yıl:1331. Yıl:1332. Bekir de harpte vurulmuştur. Mustafa’sı gelmez. Hane:11 Adı: Hasan. Askerde kaldığı yer: Harb-i Umumi. Çeteler bir yandan. sayfa:199. Daha kısa bir süre önce izne gelmiştir. “Askerde”. Babası: İsmail. Aile Dernekli Köyü’ndedir. hepsi acı dolu.Aynı acı haber bir süre sonra Çengele’ye “Gacarlar47’a ulaşır. “Askerde”. jandarma tarafından zorla götürülür.. . Giderken de hanımı Ayşe iki aylık hamiledir48. Annesi: Ümmü. Annesi: Dudu. Aileden bazıları Kemalpaşa ilçesi Armutlu’ya ve Bayındır ilçesi Kızılcaova Köyü’ne nakil gitmiştir. Yani büyük dedem. Babası:İbrahim. Askerde kaldığı yer: Harb-i Umumi. Bakınız: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri. Ailenin bugünkü soyadı:DUVA. sözünü gözleri yaşlı ifadelerle anlatılmıştır. Çok azı mutlu sonla biter52. evlatları babasız bırakan Çanakkale.

29 .Dernekli Dernekli Dernekli Dernekli Mersinli Mersinli Mersinli Mersinli Mersinli 4 6 9 15 1 4 11 16 16 Mehmet Abdullah Mustafa Mehmet Mustafa Halil Hasan Halil Osman Abdullah Mehmet Ahmet Süleyman Ali Mehmet İsmail İbrahim İbrahim Ayşe Ayşe Fatma Emine Fatma Dudu Gülsüm Ümmü Ümmü Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır 1304 1302 1303 1311 1311 1312 1305 1311 1314 Harp-i Umumi Harp-i Umumi Harp-i Umumi Harp-i Umumi Harp-i Umumi Harp-i Umumi Umumi Harpte Harp-i Umumi Harp-i Umumi 1332 1333 1332 1331 1331 1332 1331 1331 1333 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Mustafa’nın ölüm kaydı: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri-2 sayfa 198.

[2010 yılı (Necat Çetin arşivi)] Marmaraç (Mersinli Mahallesi Dernekli Köyü) görünüm [2010 yılı(Necat ÇETİN arşivi)] 30 .Osman Ali’nin Marmaraç köyündeki evinin şu anki görünümü.

Bölük Duhul tarihi: 15 Temmuz 1325 Terhis tarihi için örnek: 1310 Bozköy doğumlu Derviş oğlu Mehmet. ve yıl olarak yazılmıştır. İzmir 5.34 34 8.8 Kolordu 1.Alay karargahı. Sayfa no: 1 Muhacir Hafız Mehmet oğlu Ali.1894). 1312 (M.1889).Piyade er.1895). Kolordu 58. Yıllar(Rumi) (Miladi) 1304 (1888) 1305 (1889) 1306 (1890) 1307 (1891) 1309 (1893) 1310 (1894) 1311 (1895) 1312 (1896) 1313 (1897) 1314 (1898) 1315 (1899) Toplam As. Piyade çavuş.DÜNYA SAVAŞI . Bölük “ ALMANAVUSTURYA VE OSMANLI Harp madalyası vardır” Kimi kayıtlar askerin bedeni durumları ile ilgilidir.Piyade er. Piyade er. 1. 1313 (M. “Harb-i Umumide yaralanarak askerlikten ihraç edildi” .1899) yılında son bulmaktadır. Tabur 3.Duhul tarihi için örnek:1305 Çapak doğumlu Halil oğlu Abdullah. Alay 1.Bölük “ 5. Çanakkale Savaşları ve İstiklal Harbi’ne katılan askerlerin kayıtlarını dikkatlice incelediğimizde bazı sonuçlara varmaktayız.Bu kayıtlar bugün dahi zaman zaman kullanılmaktadır. Alay 2. Alay 1. 1309 (M.Örnek: 1304 doğumlu İzmir-Torbalı-Karakuyu köyüne kayıtlı Kütük no: 3 .1308 (M. % dilimi 23 5.adedi.TORBALI’DAN BALKAN SAVAŞI.88 33 8. 1306 (M.47 54 13. 168. Piyade Çavuş.Piyade er. Dünya Savaşı. 1311(M. 131. 1. 12 Alay 2.Şimdi askeri kayıtları inceleyelim.58 48 12. 1313 ve 1314 tertiplilerin sayıca çok olduğu görülmektedir.1898) ve 1315 (M.41 40 10. Toplam 11 kayıtlı yılın dökümünü yaptığımızda kayıtlı toplam asker bakımından şu tablo karşımıza çıkmaktadır: Burada toplam kayıtlı asker adetinin 391 olduğunu görmekteyiz.28 391 %100 Kayıtlar rumi takvime göre 1304 (Miladi: 1888) yılından başlamakta ve 1308(M.1915) . Tabur 5. Birkaç örnek: 1306 Demirci doğumlu Türkmen oğlu Türkmen’ in oğlu Hasan . Tabur 3. 1310 (M.Tabur 4. 1896).1892) yılı hariç olmak üzere 1305(M.1890). ilçeye bağlı bucak ve köyleri de kapsamaktadır.1893).69 29 7. Askeri kayıtlar yıllara göre tutulmuş ve her askere bir kütük ve sayfa numarası verilmiştir. Depo Alayı “Sınıfı sakat. 1307 (M. 1306 Maşat (Bugünkü Şehitler) doğumlu Arap Süleyman oğlu Durmuş. Bölük Terhis tarihi: 01 Mayıs 1339 Kimi kayıtların kenarına önemli notlar düşülmüştür. Piyade başçavuş. Tabur “Esir düşmüştür” 31 .1891). Piyade onbaşısı. Duhul tarihi: 1331 (silah altına alındığı tarih – Miladi.86 37 9. Fırka 45 Alay 1. ÇANAKKALE SAVAŞLARI VE KURTULUŞ SAVAŞINA KATILANLARIN ASKERLİK KAYITLARI ÜZERİNE YAPILAN BİR İNCELEME Bugün Torbalı Askerlik Şubesi arşivinde saklanan orijinal kayıtları eski yazı (Osmanlıca) olan Balkan Harbi. 1892) kayıtlarının olmamasına da bir anlam veremedik.1919) Silah altına alınma tarihlerinde genellikle sadece yılı yazılı iken birkaç kayıtta duhul ve terhis işlemleri gün . Alay 1. 15. Birkaç örnek: 1307 Çapak doğumlu Deli Hasan oğlu Süleyman oğlu Ahmet Efendi.Tabur 1.” İki harp madalyası vardır “ 1309 Dirmil doğumlu Hüseyin oğlu Ahmet.Bir örnek: 1312 Çapak doğumlu Müteveffa İbrahim oğlu Osman. Bölük. silahsızdır” Kimi kayıtlarda esir düşenler ile ilgili bilgiye rastlamaktayız.24 19 4. Terhis tarihi: 1335 ( Miladi. 1314 (M. dereceden malüldür ” Kimilerinin kayıtlarının sonunda savaşta veya savaştan sonra aldıkları madalyalarla ilgili bilgi bulunmaktadır.82 57 14.ay. 24. Gerçi bu kayıtlar sadece Torbalı merkezdeki askerleri değil.1897).43 17 4.110.Bir örnek:1309 Tepeköy doğumlu Mustafa Çavuş oğlu Ahmet.

Kuşçuburnu iken Kuşçuburun’a çevrilmiştir. Örnek olatrak. Çengele (Ormanköy)..Çoban İsmail Hafidi İsmail oğlu. Kimi idari köy birimleri bazı yıllarda Dağkızılca’ya bağlı görünmektedir. Ertuğrul gibi. Örnek: Cumalı.”” Hatip Halil oğlu. Örnek olarak Naime. Kaplancık gibi. Bazı mahalle isimleri aynen korunmuştur. Kuşçuburnu. Subaşı. Tulum.”. Örnek: Tepeköy.”Ekşi Mehmet oğlu. Bazı mahalle adları değişikliğe uğramıştır.Sinekköy.Yukarı Mahalle . Fetrek (Bu günkü Vişneli köyü Kemalpaşaya bağlı) . Dereköy. Kırıklar. Ahmetli. Eğerci.” gibi daha bu lakap ve ünvanları çoğaltabiliriz. Sepetçiler .Maşat (Şehitler) . Örnek.”.”. Dirmil (Korucuk) Hamidiye (Özbey)Arapçı (Pamukyazı). Çimenler Ahmetli. Çimenler (Çaybaşı Beldesi) ise Yeni Mahalle’ye dönüşmüş. Dağkızılca’nın etrafında olan köylerdir. Hortuna (Yazıbaşı)Merkez.Dirmil (Korucuk). Çapak.. “Köse Ali oğlu.Tekeköy ( Bugünkü Gökyaka köyü) Kemalpaşa. Yeniköy. Çapak. Karakızlar. Bozköy.Çimenler gibi.Avandere. Yörükler (Korucuk).”. Ayrancılar. Bülbülderesi. Arslanlar. Buradan şu anlaşılmaktadır:Bu köyler .. Doğancılar.Kayıtlara baktığımızda askerlerin kayıtlı olduğu köylerden bazılarının bugün Torbalı’ya bağlı olmadıklarını. Karaot.Ayrancılar. Saipler.Düğerlik..gibi Bazı köylerin adlarını aynen korudukları görülmektedir. İdari yapılanma da karşımıza çıkmaktadır: Torbalı merkeze bağlı olan köyler ve mahaleler şunlardır:Karakuyu. Bazı köylerin adlarının değiştiğini görmekteyiz. Hamidiye (Özbey).Ayvaz Kör Ahmet oğlu.”. Gere. Bugün idare merkez birimi Ertuğrul Mahallesi’ndeki binaya taşınmış.idari yönden ayrıldıklarını görüyoruz. Demirci..”.Karakızlar. Torbalı Yukarı Mahalle ise kaldırılarak Torbalı Mahallesi’ne dönüştürülmüştür. Hortuna (Yazıbaşı)Kayas (Pancar).”Bıçakçı Hüseyin oğlu. Göllüce. Hacı Hüseyin oğlu. Tepeköy.”Karaca Mustafa oğlu. Karakuyu. Örnek olarak Çengele (Ormanköy). Örnek: Kanlı Mehmet oğlu (Çaybaşı) Bugün bu aile Kanlı soyadını kullanmaktadır. Gacarlar (Ormanköy). Sepetçiler. Örnek. Bazı mahalle isimleri bugün kullanılmamaktadır.Yeniköy.. Örnek: Fetrek.”Garip Mustafa oğlu..Avrethisar muhacirlerinden Halil oğlu.Taşkesiği Taşkesik olmuştur.”Kara Hüseyin oğlu.Kacar Salih oğlu Mehmet oğlu. Çakırbeyli. Çaybaşı.. Bazıları ise soyadı olarak almalarına rağmen aile aynı ünvanı ile tanınmaktadır..” .Maşat(Şehitler).”. 32 . Karacaağaç (Bugün Buca’ya bağlı). Helvacı.”Deveci Ahmet oğlu. Bu yerli Rumlar daha sonra mübadele ile gönderilecek yerlerine mübedele ile gelenler yerleştirilecektir.Taşkesiği. Bu lakapların çoğu Soyadı Kanunu’ndan sonra soyadı olarak alınmıştır.”Çalık Kürt Hüseyin oğlu. Karaot.Karacaağaç.. bu kayıtların tutulduğu yıllarda daha kurulmamış veya başka idari birim içindedir. İlginç olan bir diğer kayıt ise Kayas (Bugünkü Pancar) köyünden 11 yılda sadece bir askerin kayıtlı olduğudur. vb.Pehlivan oğlu. Örnek: Sepetçiler (Çaybaşı Beldesi ) Atatürk Mahallesi’ne.vb sayabiliriz.Fetrek. Karakızlar…vb.”. Sanırız bu yıllarda Dağkızılca köyü bugün geçerliliğini yitirmiş olan nahiye birimi olmuştur.Ertuğrul Mahallesi... Karapınar Menderes ilçelerine bağlıdır. Atalanı. Çakırbeyli . Yoğurtçular..Torbalı Yukarı Mahalle . Dağtekke.. Bazı köylerin isimlerinde çok az değişiklik vardır.. Şahısların daha iyi tanınmaları için baba adları ve namları da ilginçtir: Birkaç örnek: “Yozgatlı Mustafa oğlu…”.”. Arslanlar. Çakallar. bu dönemde köyde sadece birkaç Türk ailenin yaşadığının ortaya çıkmasıdır.. “Kırlı Hasan oğlu.. Birkaç örnek: Çaybaşı.”.”. Belenbaşı Buca .Yavaş oğlu Süleyman oğlu…”.. Bugün Torbalı ilçesine bağlı bazı köylerin adından hiç bahsedilmemektedir. Yaptığımız araştırmada bu köyün nerede ise tamamının Rum kökenli olduğu. Kayas (Bu günkü Pancar).Arapçı (Pamukyazı).

47 23 33 17 34 29 40 19 37 54 57 48 391 33 . 4 1 2 2 9 Çimenler 1 1 Yeniköy 1 1 1 1 2 1 2 9 Yoğurtçular 1 2 1 3 1 2 3 13 Belirsiz olan 1 1 Toplam . 2 2 1 2 3 2 2 3 3 3 23 Tiryanda (Ayrancılar) 1 2 1 2 1 1 8 Torbalı Merkez 1 1 1 1 1 5 Torbalı Yukarı Mah.İSTATİSTİKİ BİLGİLER SAVAŞLARA ASKER GÖNDEREN YERLEŞİMLERİN SIRALAMASI VE TABLOSU ŞU ŞEKİLDEDİR: (TABLO -1 ) Yıl (Rumi) 1304 1305 1306 1307 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 Toplam Yıl (Miladi) (1888) (1889) (1890) (1891) (1893) (1894) (1895) (1896) (1897) (1898) (1899) Yerleşim Yeri (KöyMah.) Ahmetli 2 1 3 Arapçı (Pamukyazı) 1 1 2 Arslanlar 1 1 1 3 4 10 Avandere 1 1 Belenbaşı 1 1 3 5 Bozköy 1 2 1 1 3 1 9 Cumalı 2 2 1 5 Çakallar (Çamlıca) 1 1 1 2 5 Çakırbeyli 2 1 2 2 5 4 1 17 Çapak 2 2 4 2 1 2 6 6 8 33 Çaybaşı 2 3 1 4 4 2 2 18 Çengele (Ormanköy) 1 1 1 1 3 7 Dağkızlca 1 1 1 5 6 3 2 19 Dağtekke 1 1 2 Demirci 3 3 1 1 1 5 3 17 Dereköy 1 1 Dirmil(Korucuk) 3 1 6 3 1 3 2 1 20 Doğancılar 2 1 1 3 2 9 Düğerlik 2 2 Eğerci 1 3 1 1 6 Ertuğrul Mahallesi 2 2 2 1 3 10 Fetrek 2 1 3 Gere 1 1 Hamidiye(Özbey) 1 2 1 1 1 1 7 Helvacı 2 1 2 5 Hortuna (Yazıbaşı) 3 1 2 2 4 4 2 1 7 26 Karacaağaç 1 1 1 1 1 1 4 10 Karakızlar 2 1 1 4 1 9 Karakuyu 4 1 1 1 2 1 3 5 7 25 Karaot 1 1 1 1 1 5 Karapınar 1 1 Kayas (Pancar) 1 1 Kırıklar 1 1 Kuşçuburnu(Kuşçuburun) 1 1 1 3 Maşat (Şehitler) 2 3 Saipler 1 1 2 1 2 2 2 11 Sepetçiler 2 1 1 4 Sinek 1 1 Taşkesiği(Taşkesik) 1 2 1 4 Tekeköy (Gökyaka) 1 1 Tepeköy Mah.

61 kişi de (% 16) askerliğini erbaş ( Onbaşı-Çavuş) rütbesinde yapmıştır.1897) kayıtlılar tutmakta ( 53 kişi) yüzdelik dilimi: %93 .4 7.Tüfekç i Sıhhıye Bilinmeyen Toplam 130 4 188 8 17 1 3 1 1 23 130 5 188 9 22 4 3 1 1 2 33 130 6 189 0 4 1 3 4 2 1 2 17 130 7 189 1 23 2 1 1 1 1 4 1 34 130 9 189 3 23 3 3 29 131 0 189 4 27 4 4 1 1 2 1 40 131 1 189 5 11 2 4 2 19 131 2 189 6 18 7 5 1 2 2 1 1 37 131 3 189 7 39 10 3 1 1 54 131 4 189 8 45 3 2 1 1 2 2 1 57 131 5 189 9 38 2 3 1 2 2 48 Toplam -----267 33 30 12 3 6 3 6 6 17 4 4 391 68.5 1 1. Bu da % 81 oranıdır. sayı bakımından en az 1306 doğumlular ( 11 kişi) olmazına rağmen kendi dönemlerinde yüzdelik dilim olarak en azlık kesimi ASKERLERİN SINIFLARINA GÖRE TASNİFİ: (TABLO – 3 ) Rumi Yıl Miladi yıl Sınıfı Piyade Jandarma Topçu Süvari Muhabere Bahriyeli İstihkam Nakliye Tren Eri Mak.2 8.6 3 1 1.5 1.ASKERLERİN RÜTBELERİNE GÖRE TASNİFİ: (TABLO – 2 ) Yıl-Rütbe Nefer (Er) % Rumi/Milad i 1304 (1888) 16 7 0 1305 (1889) 27 8 2 1306 (1890) 11 6 4 1307 (1891) 17 5 0 1309 (1893 21 7 3 1310 (1894) 30 7 5 1311 (1895) 18 9 5 1312 (1896) 30 8 1 1313 (1897) 47 8 7 1314 (1898) 53 9 3 1315 (1899) 47 9 8 Toplam 317 8 1 Onbaşı % 3 3 1 5 3 7 1 3 2 3 31 1 3 9 6 1 5 1 0 1 7 5 8 4 5 0 8 Çavu ş 3 3 1 9 3 3 2 5 1 30 % Başçavuş % 1 3 9 6 2 6 1 0 8 0 5 9 0 2 8 1 2 2 2 1 1 9 4 0 1 2 6 7 0 0 3 0 2 0 3 Suba y % Belirsiz % Toplam 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 1 1 4 0 0 1 2 3 0 0 0 3 0 0 0 23 33 17 34 29 40 19 37 54 57 48 391 Kaydı olan 391 askerin 317 tanesi görüleceği üzere nefer yani er olarak görülmektedir.5 4. Er olarak en fazla sayı 1313 yılında (m. Başçavuş olarak görev yapanlar ise ( 9 kişi ) %3 kesime karşılık gelmektedir.3 1 1 %100 % 34 .

1896) 1 1313 1314 (M.1890) (M.1894) 1 1311 1312 (M.1888) (M.1339 yılında terhis olanların ise Milli Mücadele sonrasında Mondros Mütarekesi’ne aykırı olarak birliklerini terhis etmeyen kuvvetlerden olduğunu sandığımız ancak Kurtuluş Savaşı bitince evlerine dönen askerlerdir. 1912) yılında hiç terhis işleminin olmamasıdır. Diğer yıllarda yapılan işlemlerin muhtemelen evlerine ancak dönebilen kişilerin kaydını yaptırdığıdır. Tabloda da net bir şekilde görüleceği üzere en yoğun terhis işlemi 246 kişi ile diğer yıllarda yapılan işlemlere bakıldığında rekor diyebileceğimiz oranla 1335 (m.KAYITLARIN DUHUL (SİLAH ALTINA ALINMA) TARİHİNE GÖRE TASNİFİ: (TABLO – 4 ) Yıllar 1304 1305 1306 1307 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 Toplam 1324 (1908) 1 1 2 1325 (1909) 8 1 9 1326 (1910) 7 2 9 1327 (1911) 11 11 1328 (1912) 1 2 2 4 9 1329 (1913) 1 1 1 6 11 1 1 22 1330 (1914) 12 13 2 7 8 13 3 2 1 1 1 63 1331 (1915) 3 4 4 2 19 15 23 5 4 79 1332 (1916) 2 1 1 1 1 1 9 42 34 2 96 1333 (1917) 2 1 4 13 36 56 1334 (1918) 2 3 1 1 3 7 17 1335 (1919) 1 1 2 4 1336 (1920) 1 1 2 1337 (1921) 1 1 2 1 5 Tarihsi z 2 1 1 2 1 1 8 Toplam 23 33 17 34 29 40 19 37 54 57 48 391 TERHİS TARİHLERİNE GÖRE TASNİFİ. Terhis işlemlerinin 1920 yılında da 31 kişi ile sürdüğünü görüyoruz.1896 ) doğumlu 1329 yılında askere alınan Dağkızılca köyünden Küçük Mehmet oğlu piyade er sınıfından Keşan 5. Ancak unutulmaması gereken bir diğer olgu bu terhis işlemlerinin hemen arkasından Anadolu’nun İtilaf devletleri tarafından işgal edilmiş olmasıdır.1893) (M.1915) 1312 ( m.1899) 2 Toplam 11 35 . Tabloda da görüleceği üzere en az terhis işlemi 1 bir kişi ile 1331 yılında ( Miladi.1897) (M. DOĞUM TARİHLERİ İTİBARI İLE YILLARA GÖRE ASKERLİK SÜRESİNİ GÖSTERİR TABLO: (TABLO – 6 ) (Yıl-Rumi) (Miladi) Süre:0-1 1304 1305 (M. menzil amele taburu 1.Terhis gerekçesi veya neye istinaden terhis edildiği belirtilmemiştir.Dünya savaşının en yoğun çarpışmalarının yapıldığı Çanakkale savaşlarının en şiddetli döneminde terhis edilmesi bize ilginç gelmektedir. bölükten 2 yıl askerlik yaptıktan sonra terhis edilmiştir.1889) 3 1306 1307 (M. Burada da görüleceği üzere ordu adeta kışlaları boşaltmış ve askerler evlerine dönmüştür.1891) 1 1 1309 1310 (M. Halbuki 1915 yılı 1.1898) 1 1 1315 (M. Bilindiği üzere 1912 yılı Balkan savaşlarının yaşandığı yıllardır.1911) ve 1328 yılında (m.1919 ) yılında yaşanmıştır. Bilindiği üzere 30 ekim 1918 tarihinde Mondros Mütarekesi gereği Osmanlı ordusu terhis edilmiştir. (TABLO – 5 ) Miladi Rumi 1304 1305 1306 1307 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 Toplam 190 9 132 5 2 2 191 0 132 6 1 1 2 191 1 132 7 191 2 132 8 191 3 132 9 4 2 6 191 4 133 0 2 2 191 5 133 1 1 1 191 6 133 2 2 1 2 1 6 191 7 133 3 1 1 1 1 1 5 191 8 133 4 5 7 7 10 5 5 2 3 4 9 4 61 191 9 133 5 12 12 5 15 14 24 15 25 41 41 42 246 192 0 133 6 2 1 4 6 2 2 5 5 3 1 31 192 1 133 7 2 1 3 192 2 133 8 1 1 2 3 7 192 3 133 9 1 1 3 1 3 1 1 11 192 4 134 0 1 2 3 Tarihsi z 2 1 1 1 5 Toplam 23 33 17 34 29 40 19 37 54 57 48 391 Tabloda görüleceği üzere 1327 yılında (m.1895) (M.

Tabur 3. En az süreli olarak 0-1 yıl arasında 11 kişinin askerlik yaptığı görülmektedir. Süvari er olarak 1325 ile 1335 tarihleri 10 Kolordu 12. 2.1305 doğumlu Tepeköy Mahallesinden Murtaza oğlu Abdüllatif. Piyade çavuş olarak 1327 ile 1337 tarihleri arasında 35.1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Bilinmeyen Toplam 3 1 3 9 3 4 23 3 1 12 7 4 1 1 1 33 1 3 4 2 3 21 17 1 2 2 2 8 4 8 3 1 2 34 1 3 1 7 7 7 2 29 3 2 4 14 11 1 1 1 1 2 40 3 12 3 1 19 4 7 19 4 1 1 37 1 6 37 4 3 1 1 54 5 18 23 7 3 57 6 34 2 1 1 1 1 48 20 71 85 78 58 21 17 10 5 3 12 391 Mevcut kayıtlara göre en kısa süreli askerlik yapan :1312 Çapak doğumlu Arnavut Mehmet oğlu Ömer’dir. Tabloyu incelediğimizde en çok 85 kişinin 3 yıl . Bölükte . Fırka 35. Tabur 2. Askerliğini Piyade er olarak 23 Eylül 1336 ile 26 Eylül 1336 tarihleri arasında ( 3 gün ) Kıran grubu 64. 3. En uzun süreli askerlik yapan 1305 yılında 1 ve 1307 yılında 2 olmak üzere toplam 3 kişi 10 yıl askerlik yapmıştır. Piyade sınıfında er olarak 1328 ile 1338 tarihleri arasında Redif Taburunda . Bölükte askerlik yapmıştır. Alay ‘da olmak üzere toplam 3 kişi 10 yıl askerlik yapmıştır.1307 doğumlu Dirmil köyünden Ekşi Mehmet oğlu İsmail. 36 .1307 Ertuğrul Mahallesi doğumlu Durmuş Ali oğlu Mehmet. Alay 1. Alay 2. Bu kişiler şunlardır: 1. arkasından 78 kişinin 4 yıl askerlik yaptığı görülmektedir.

7.Tb.Kol.Al.Al.2.Tb.7.3.Frk.Kol.1.Bl. 1334 1335 1335 1334 1336 TAN YARDIMCI CÖMERT TUNÇAY KANLI AYTEKİN 1954 1945 1964 1976 1934 1939 1966 1956 1955 1946 1335 B.Kol.2.1304 / 1888 DOĞUMLULAR Duhul Tarihi Terhis tarihi HANE NO: İzmir Sancağı Nahiyesi Vefat tarihi 1950 Eski Hane Kütük No Sayfa No Rütbesi Sıra No Köy veya Mahalle Baba adı ve şöhreti Ailenin bugünkü Soyadı Notlar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 AKGÜN ACAR ZURNACI SERT İÇEL 1964 1333 1964 1338 17 18 19 20 21 Adı Doğum Yeri Sınıfı Terhis edildiği birlik 1 2 2 2 1 2 Torbalı Torbalı Ertuğrul Tepeköy 22 34 19 34 Müteveffa Mehmet Ali İzmir'li Mustafa Abdülkadir İbrahim Tire Urla Tepecik Piyade Piyade 1331 1330 172.12.Depo Al.Frk. 33.Frk.62.Kol. Kalemi Riyaseti 1335 İNCE 1965 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 2 2 3 3 3 3 3 5 5 5 6 6 6 7 8 11 17 17 6 7 1 3 4 5 6 2 3 4 3 5 6 3 1 1 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Karakuyu Karakuyu Karakuyu Hamidiye Sepetçiler Sepetçiler (Mecidiye) Ertuğrul Hortuna Hortuna Hortuna Doğancılar Fetrek Fetrek Bozköy Karakuyu Ayrancılar Dirmil Karakuyu 21 43 38 12 28 1 73 11 7 12 62 5 29 20 41 36 12 28 8 27 0 69 11 7 12 62 5 28 Alioğullarından Mustafa Ali İçellioğlu Ali Muhacir Hafız Mehmet Hafız Recep Kanlı Mehmet Halil Müteveffa Arif Üsküp muhacirlerinden müteveffa Osman Molla Ahmet Yetim Süleyman Mustafa Mehmet Ömer Karakuyu Karakuyu Karakuyu Hamidiye Karakuyu Kasye Tepeköy Üsküp Hortuna Çatalca Doğancılar Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Çvş. 1335 1335 1335 1335 1335 1326 1335 1336 1335 1339 1334 ÖZKUL ŞENCAN KARAKUŞ SÜLÜN YILMAZ GÖZTEPE Onb.Al. 2.Al.Al.Al.3. 21. 48.Bl.58. 2.42.12. 2.Bl.1.Top.1..Tb.Bl. 1334 1335 YILMAZER KAHRAMAN 3 2 5 Torbalı Tepeköy 6 6 İnceoğullarından Hasan Hilmi Mehmet Ali Mustafa Sabri Ahmet Ali Fahri Osman Mustafa Hüseyin İbrahim Ahmet Cemali İsmail Emin Musa Ali Ahmet Şükrü Mehmet Abdülkerim Ahmet Tepeköy Piyade 1330 10.62.Frk. 14.Depo Efradından 39. 8. 24. Krh. 3.Tfk.Kol. 1324 1330 1330 2 17 19 28 21 2 16 19 28 21 Mehmet Müteveffa İbrahim Kavukoğullarından Ali Müteveffa Sert Hasan Hüseyin Hamidiye Karakuyu Çorlu Dirmil Dirmil Piyade Süvari Mak.Tb. 14.Al.Al. 8.Tb. 8.14.Al.2. Bl. 1.Al.29.Tb.1.135.43.Demirhane 10.Bl.Bl.Bl.1. Sah. 37 .Al.Kol.Al.Tb. 1332 1330 1331 1328 17. Krh.Bl.Frk.20. 42.Al.Kol. 47.Kol.Tb.Al.3.Tb. Topçu Onb.Tb.1. 1330 1337 1330 55.çvş 1332 1329 1330 1330 1330 1330 Menemen Amele Tb. 1. Çvş.Tb.Bl.Al. 20.Frk.3.

2. 1.Al. Edirne Amele Taburu 13.Frk.Bl.Frk.Kol.3.Bl. Jandar.Kol.4.8.Frk.Tb.88. 1335 1334 DURAĞAN AKBAŞ 1946 22 23 1305 / 1889 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 8 8 8 8 8 8 9 9 2 3 4 6 1 2 3 4 6 7 1 2 3 5 6 1 2 3 4 5 6 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Karakuyu Çakırbeyli Hamidiye Sepetçiler Ertuğrul Ertuğrul Arslanlar Yeniköy Döğerlik Döğerlik Dirmil Hortuna Çapak Karakızlar Karakızlar Demirci Demirci Çakırbeyli Bozköy Bozköy Demirci Çaybaşı Merkez 88 87 15 26 8 14 13 65 15 33 3 8 70 74 5 9 7 4 97 13 84 83 22 77 48 8 10 9 10 5 29 4 Mehmet Müteveffa Mehmet Abdullah Zurnacı Hüseyin Müteveffa Cemali Bekli Hasan Haliloğullarından Hasan Salih Mehmet Gök Mehmet Yörük Recep Burhan Halil Halil Adem Müteveffa Eskici İbrahim Abdullah Recep Veli Yavaş Ali Mehmet Müteveffa Koca Ali Hacı Kulaoğullarından Mustafa Abdülkelam Mehmet Ahmet Veli Sadık Ali Mustafa İsmail Cemali Mustafa İsmail Mehmet Mehmet Ahmet Abdül Necib Mehmet Osman Yakup Hüseyin Ahmet Mustafa Osman İbrahim Haşim Karakuyu Mersinli Hasköy Sepetçiler Girit Dikili Arslanlar Yeniköy Döğerlik Döğerlik Dirmil Hortuna Çapak Kovaye Karakızlar Demirci Kozalar Hamidiye Bozköy Bozköy Demirci Terani Köstence Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Topçu Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Onb.Kol.Frk.Bl. 49.Kol.3. Cebel Tb.47. Onb.Hizmet Tb.Bl. Harici Bl.12.5.Bl.2.10.Tb.Bl. Ordu Dairesi Muallim Efradından 10.İnş.Al.Frk.Bl. 4.Tb.Bl. 7.Tb.Al.1.Tb. Nefer Nefer Nefer Çvş.Al.44. 1.2.Ahz-ı Asker Levazım 2.Al. 1331 1330 42. 2.2.Al. 61.2. 20.2.Al.Bl.188. 2.Al.2. İzmir Jan.Tb. Onb. Nefer 1334 1330 1330 1325 1330 1330 1330 1331 1328 1328 1332 1329 15 Tm 1325 1334 1331 1330 1331 1330 1333 1330 1325 1325 1333 15.Tb.63.2.Frk.4. Aydın İnzibat Bölüğü 132.Ordu İtfaiye Al.Al. 80.Tb. Çvş.2.1. 2.Bl.Frk.Top.Tb.Bl.Al.Bl.Bl.Tb.Frk.Al. 13.269.Bl.2. 2.63. 170.147.Frk.Al.2.22 23 23 31 1 1 Torbalı Dağkızılca Dirmil Doğancılar 30 25 30 25 Halil Hafız Ali Mustafa Ali Rıza Dirmil Doğancılar Cebel Top.Al.2.Bl.57.Sah. 10.Al.Tb.Al.2.4.Kol.16. 1335 1335 1334 1329 1334 1335 12Hz 1336 1335 1332 1334 Tm 1332 1335 15 TE 1325 1335 1333 1334 1337 1335 1334 1335 1329 1329 1337 ÖZCAN SEVİM ALTINTAŞ KARABUDAK ÖZLÜ ŞAHİN KOÇ YILDIZER TOKTAN 1965 1953 1974 1965 1929 1977 1974 1936 1975 KARAKUŞ BAYSAL ÖZ KARADANA SEVİNÇ GÜÇLÜ KARACA DÖNMEZ KANDEMİR GÖK ERSOY TOY GÜL 1958 1950 1958 1936 1948 1969 1966 1930 1961 1970 1935 1963 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 38 .11.175.Tb.5.Tb.Tb.Frk. Çvş.Tb.1.Bl. 20.7.

55.2.1.Nakliye Katar Kolu İzmir Jandar. 25 TS 1329 YAKIN 1972 62 7 8 5 Torbalı Dağkızlca 64 Halil Ali Girit Kandiya Karakızlar Mak.7.1. B.Bl.3.Al. 1336 Ankara Mhfz Tb.1.Nişancı Tb.Nakliye Tb.Tfk. 27 Ek 1338 1334 ŞENOĞUL 1938 63 8 11 1 Dağkızılca Karakızlar 51 58 Mehmet Mustafa 1331 38.Bl. 15 KE 1334 GENÇAY 1934 53 31 32 33 19 22 25 4 1 1 Dağkızılca Torbalı Torbalı Çakırbeyli Çapak Ayrancılar 65 40 Mehmet Ali Hacı Abdiloğullarından İbrahim İbrahim Veli Ahmet Mustafa Mersinli Çapak Sahra Top. Umumi Mhfz.Kol.Frk. 63. 1331 1330 T.Bl.Tb.Kh.S 1326 20 Ağ 1325 65.Tfk. 1330 10.Bl.Tb.2.Frk.Bl.2. İst.Al.1.Bl. Bahriye İstihkam Çvş.Bl.Kol.1.Bl.Al.Mk.62.24 25 26 27 28 29 10 10 10 16 16 19 1 2 3 1 2 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Ertuğrul Çengele Taşkesiği Çaybaşı Ayrancılar Saibler 8 64 32 3 11 8 2 Murtaza Mustafa Yakupoğullarından Osman Rüstem Hasan İnceoğullarından İbrahim Abdüllatif Veysel Eyyüp Cemali Nebi Mehmet Selim Köstence Süvari Süvari 1325 1325 Nefer 1325 1330 1330 Onb. 21.Kol. 30 19 3 Torbalı Tepeköy 50 Mustafa İbrahim Girit Topçu Nefer 10 Tm 1335 Ağır Top 8.12.3. 1335 ÖZATA TÜRKMEN ÖZLÜ KONCA KAYA 1926 1946 1931 1970 1963 57 58 59 60 61 6 8 4 Torbalı Tepeköy 17 4 Mehmet Mustafa Milas Piyade 16. Süvari Bölüğü 17.çvş.Al. 26.Tb.Al. 1335 1329 1325 1335 1335 1335 SÜTGÜL MUMCU AVCI ŞİRİN OK İNCEOĞLU 1961 1958 1949 1932 47 48 49 50 51 52 Kafkas Akhisar Ayrancılar Saibler Süvari Nakliye Nakliye Sahra Top.16. 1334 BAYSAL GEZER 1961 54 55 56 1339 1306 / 1890 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 7 7 7 7 8 2 3 4 5 2 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Karaot Demirci Bozköy Demirci Demirci 14 14 8 12 21 Yetim Ali Türkmenoğullarından Mehmet Sarı Ali Koca Ahmet Mahmut Abdül Hasan Mustafa Şükrü Osman Karaot Denizli Karaağaç Bozköy Demirci Demirci Piyade Piyade Piyade Piyade Jandar. Mektebi 1335 1334 Mr 1326 1330 16.Tb. 1330 1325 1331 55.Al.Kol.Tb. 17.Tb. KAPLAN 1970 64 39 .Al.Tb.1. 2.Al. Der-Saadet Tersanesi İzmir Müstahkem Mevki İnş.250.20.Al.

1.3. 4. Sah. Der-Saadet Hat Reisi Der-Saadet Sergüverte Mürettebatı Der-Saadet Tersanesi Urla Vapuru Mürettebatından Gelibolu Grubu Sıhhıye Müdürlüğü 1335 1335 ÇEVİK AYDEMİR 1975 1950 65 66 11 12 13 14 15 16 17 17 17 20 20 20 20 20 1 4 2 3 4 6 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Merkez Çakırbeyli Çapak Çapak Helvacı Karacaağaç Yeniköy 18 45 84 68 28 Hasan Kazımoğullarından Ali Derelioğullarından Mustafa Ali Mehmet Müteveffa Osman Topçu Topçu Bahriye Bahriye Bahriye Bahriye B.Al.2.Bl.Al. Cephane Fırkası 28.Tb. 1330 1327 1327 1327 1329 46.Tfk. Çvş.Frk. 1335 1330 1337 1334 1335 1335 1335 AK AY VAROL ÖZKAN MERT GÜDÜCÜ KARADANA 1954 1969 1953 1970 1968 1963 1968 79 80 81 82 83 84 85 Piyade Piyade 1330 1329 40 .Al.123. 23.Frk. 45.Tb.2.9 10 11 14 2 1 Dağkızılca Dağkızılca Saibler Helvacı 9 39 8 36 27 4 Osman Ali Ali Abdül Kazım Mehmet Ali Gani Hasan Hüseyin İsmail Ali Süleyman Saibler Helvacı Girit Kandiya Çakırbeyli Çapak Çapak Helvacı Mak.Bl.Tb.168.Bl.çvş.1.Kol.Kol.Tb. 8.Levazım Tb.Bl.1. Topçu Endaht Mektebi Efradından İzmir Müstahkem Mevki 7.296. 21.Tb.Tb.Bl. 58.Al.Frk.Al. 1331 1331 55. Nefer Çvş.hizmet Tb.Seyyar Hastane 1.4.1.2. Piyade Piyade Onb.1.Top. 1335 1335 1335 1338 1334 YILDIRAN KARABULUT KABAKÇI ENZİLHAN KARAKUŞ 1960 1967 1948 1939 74 75 76 77 78 6 7 8 9 10 11 12 3 4 4 4 4 4 5 7 1 2 3 4 7 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Eğerci Hortuna Hortuna 9 30 43 22 51 16 24 Deli Mehmet oğullarından Hüseyin Ahmet Ekşi Mehmet İçel'li Hüseyin Müteveffa Hacı Bayram Güdükoğullarından Hamza Abdül Şükrü Mehmet Ali İsmail Mehmet Muharrem Mustafa Mehmet Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Eğerci Hortuna Hortuna Piyade Piyade Piyade Piyade Çvş.Top Al.Al. 42.1.Bl.Kol. Redif Tb.Tb.Al. Çvş 1326 1329 18 Danacıoğllarından İsmail Yeniköy Sıhhıye 1930 73 1307 / 1891 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 2 2 3 3 3 3 7 1 3 4 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Karakuyu Çaybaşı Çaybaşı Ertuğrul Sepetçiler 58 51 33 60 32 9 Abdullah Kara Hasan oğullarından Cemal Yusuf Çavuş Derviş Ali Durmuş Bekir Salih İslam Mehmet İsmail Karakuyu Çaybaşı Çaybaşı İzmir Sepetçiler Piyade Piyade Muhrb. 126.Tb.3. 1328 1330 1331 1328 20 TE 1334 1.2. Bl.Al.Tb.1.Bt.Ordu Krh.35. Tlgrf.2. Nefer 1326 1326 1326 1326 1326 1335 1329 1335 1334 1334 1334 1334 ARSLAN GÖKSEL TULUN ADAK ŞEN 1945 1978 1950 1948 1943 67 68 69 70 71 72 45 81 67 27 Onb.

Al.Al.Tb.Kol.1.13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 5 5 5 5 5 7 8 8 9 10 10 10 10 10 10 11 2 3 5 6 7 7 6 7 7 1 2 3 4 5 6 2 Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Çapak Çapak Çengele Saibler Saibler Merkez Kırıklar Çakırbeyli Yoğurtçular Tepeköy Çaybaşı Hamidiye Dirmil Belenbaşı Çakırbeyli Ertuğrul 41 1 10 0 28 1 2 12 10 2 Deli Hasanoğullarından Süleyman Yozgat'lı Mustafa Mehmet İnceoğullarından İbrahim Kanbur Hasan oğullarından Kadri Müteveffa Recep Müteveffa Topaloğul.Ağır Erzak Kolu 8.Tb.Frk.Şubesi Merbut 15.9. 4.3. Çvş. 25.Frk. Çvş.68.12.Tb.Tb.Tfk.Al.Kol.Bl.Bl.1.Bl.4.Tb.Top. Çvş.29.Frk.Tb.3.2. 5.Tb.Al.122. 1.Tb.63. B.Frk.Bl.Tfk.Bl. 12. B.Ordu 1336 1334 1334 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1336 1332 1334 1334 1334 1336 KE 1330 10 KS 1336 ERTUĞRUL UYSAL ACAR İNCEOĞLU AKDEMİR ŞEN AKAY CANSEVER ERSOY MANARGA MERT TUNCAY BALCI ALTIPARMAK ÇETİN ÖZTÜRK 1973 1967 1948 1963 1964 1968 86 87 88 89 90 91 92 24 31 90 10 7 12 54 Mehmet Abdullah Cemaloğullarından Mehmet Mustafa Hafız Recep Mehmet Müteveffa Altıparmak oğullarından Hüseyin 1937 1967 1951 1959 1972 1962 93 94 95 96 97 98 99 Onb.2.68.Tfk.Al.10.Al.36.10.Al. 70.1. 1933 1961 100 101 KE 1327 29 11 3 Torbalı Tepeköy Siroz muhacirlerinden Mustafa İbrahim Siroz Piyade Nefer 1331 14.Tb. 1326 6. Onb.2.Çvş.Frk.68. 1326 1327 1329 1330 1327 25 17 7 13 8 Durmuş Ali Hacı İsmail oğullarından Hüseyin Çakırbeyli Mak.Al. 1334 YILDIZ 1955 103 31 32 33 34 16 19 22 24 1 3 1 1 Torbalı Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Çapak Dağtekke Dirmil Demirci 48 11 28 55 Mehmet Ahmet Hüseyin Hasan Çapak Dağtekke Dirmil Demirci Top. KINIŞ 1970 102 30 12 1 Torbalı Çapak 99 Nazıroğullarından Berber Osman Sökelioğullarından Ahmet Abdurrahman Hüseyin Kara Hüseyin Ali Çal Sah. Onb.62. 10.Anbar 1335 1334 1334 1335 SÖKER ŞENTÜRK AKER ŞENOL 1964 104 105 1970 1939 106 107 Onb.Al.66.Kol. 1329 1334 Çvş. 16. 6.Tb.Al. 7.Tb. 1329 1327 1327 1327 1330 1329 1330 1334 8.Ahz-ı Askeri Heyeti 6. Mak.78. 54. 9.2.Tb.Frk. 23.Bl. 1327 41 . 12. Piyade Piyade Mak.Çvş.Al.59. 5.Bl.3. 1330 1327 1332 Edirne Ağır Topçu Posta Mecidiye Ümera Veziri Mürettebatından 2.Al.Frk. Bahriye Nakliye İstihkam Çvş.3.Al.İnş.Al.Al.Tfk.Kol.larından Abdullah Ahmet Efendi Ahmet Mehmet Osman Mustafa Mustafa Ali Ahmet Ali Veli Hakkı İbrahim Hüseyin Ali Mehmet Mustafa Efendi Tire Çapak Çengele Saibler Saibler Akseki Kırıklar Çakırbeyli Yemen Tepeköy Katerin Hamidiye Dirmil Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Mak.Bl. 23.Tb.

Al.1. Çvş. 11.Kol.Frk.Bl.Bl.Çvş.3.Tb.Tb. 68.2.37. 22. 19 20 21 22 23 10 11 11 11 11 7 1 5 6 7 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Belenbaşı Doğancılar Bozköy Yoğurtçular Yoğurtçular 8 5 6 7 10 İbrahim Ali Yavaşoğullarından Süleyman Molla Abdurrahman İsmail ağa Mehmet İbrahim İbrahim Tahir Ethem Doğancılar Bozköy Tire Yoğurtçular Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade 14 Tm 1334 1329 1329 1329 1330 14. 1329 1329 1330 3. 147. İstanbul Bakırköy İnşaat Fabrikası 12. 118.338.2. 39. Müstakil Cepha.1.Tb.2. 25.2.1309 / 1893 DOĞUMLULAR 1 2 2 2 1 4 Torbalı Torbalı Hamidiye Çaybaşı 30 32 8 10 5 10 14 30 16 11 97 28 13 Mehmet Hasan Hüseyin Hüseyin Hamidiye Çaybaşı Piyade Piyade Onb.Bl 1336 1335 1333 1336 1336 1338 1334 AKIN GÜNGÖR YAVAŞ AKEREN UŞAKLIOĞLU TOPTOP TEZCAN 1946 1960 1937 1935 120 121 122 123 124 125 126 3 18 4 11 4 Mehmet Şeyh Ali Mustafa Çavuş Ömer Salihoğullarından Abdullah Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade B. 39.Tb.Bl.7.122.Al.Bl.116.Depo Al.11.Tb.33. 23.Tb.1.57.1.Kol.Tb.Al.1.Al.Frk .33.Bl.Al. Onb.Bl. 1328 1329 1328 B.Bl.1.Frk. 11. 31. Çvş.1.Frk.Tb.3.Frk. 47. 22 KS 1334 1335 1335 1335 1335 ÖZDEMİR ÖNCEL GÜLER EVRAN 1971 1337 1955 127 128 129 130 131 42 .Al. 11. İzmir Hilal İmalathanesi 1335 1335 1334 1335 1334 1335 1336 1336 1335 1334 ÖZBEK HOVAT 1965 1965 109 110 3 4 5 6 7 8 9 10 11 3 3 3 4 4 4 4 5 5 3 4 7 2 3 6 7 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Arslanlar Kuşçuburnu Yeniköy Dirmil Dirmil Hortuna Hortuna Çapak Çapak Gökyaka Teke Sinek Saibler Tepeköy Tepeköy Tepeköy Fetrek Müteveffa İbrahim Veli Köse Ali Ahmet Hasan Hasan Burhan Halil Yozgatlı Mustafa Pehlivanoğullarından Hacı Hüseyin Hasan Himmet Bayram Hamdi Mustafa Osman Ahmet Abdil İbrahim Mehmet Halil İzmir Kuşçuburnu Yeniköy Dirmil Dirmil Hortuna Hortuna Çapak Çapak Gökyaka Teke Sinek Saibler Tepeköy Tepeköy Demirhisar Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade YARDAKÇI DİNDAR BİRER DURAGAN METİN KOZAN TOY TOPAL GÜL 1339 1960 1947 1968 1954 1958 1950 1966 111 112 113 114 115 116 117 118 119 12 13 14 15 16 17 18 5 5 6 9 9 9 10 5 7 3 4 5 6 4 Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Hasan Veli Ali Mehmet Ahmet Ahmet Hüseyin Piyade Çvş.Al.Tb.Tb. 49.3. 168.Tb.Bl.2.11.Tb.Tb.nesi 129.1.Frk.Bl. 8.Frk.33.Bl.Al.Tb.2. 1329 Adana Kızıl Hastanesi Fransız ordusu amele taburunda hizmet etmişti 1330 Çvş.8.Frk.Al. 1328 1330 1330 1329 1332 41.1.Frk.Al.1.Al.Çvş.1.Al.1. Nefer 1329 1335 1330 110.3.1.Al.Tb.Piy.Bl.36.Al.Frk.Al.Kol.Kol.

20. 1338 GÜZELOĞLU 1978 148 12 8 1 Dağkızılca Merkez 83 Karaburun'lu Hüseyin Dağkızılca Piyade Onb.Frk.Kol.Tb. 1335 1336 1335 EROĞLU KOSTAK ÜNAL 1986 1981 1970 150 151 152 43 . 1335 PALA 1980 149 13 14 15 7 8 9 5 6 3 Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Şehitler Demirci Bozköy 63 48 25 Hüseyin oğullarından Yaşar Kostak İbrahim Yavaş İsmail İştip Demirci Bozköy Piyade Piyade Piyade Onb. 15.Al. Osmaniye Tb.3.Al.Süvari Bl.126. 1331 1330 1331 1330 1330 1330 1330 1331 1331 11.Ağır Mak.3.Al.8.Frk.52.6. Seyyar Ester Süvari Al.20.Frk. 1330 İzmir Jan.66. 42. Harici Bl.9. Nefer Nefer 1330 1331 1331 İzmir 5.10.Tb. Merkz Bl. 41.Al.Al. 1335 KARAGÖZ 1981 132 25 12 1 Torbalı Karakuyu 11 İbrahim Karakuyu Jandar.İnş.1.Bl.64.Piyade Tb.Tb.Kol.2. Onb.3.Kol.8.Al.Al.Frk.2.Bl. 1329 1335 GÜNDOĞDU 1959 133 26 27 28 12 13 15 3 3 2 Torbalı Torbalı Dağkızılca Dirmil Ayrancılar Karcaağaç 41 8 Hatip Halil Mehmet İmamoğlu İsmail Dirmil Ayrancılar Jandar. Piyade Süvari Nefer 1328 1330 1329 1335 1335 1336 ŞENTÜRK OK GÜRGEN 1954 1946 134 135 136 1310 / 1894 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 2 2 2 2 3 3 3 3 6 2 3 5 6 1 2 3 7 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Karakuyu Çaybaşı Arslanlar Şehitler Kuşçuburnu Yukarı Mahalle Ayrancılar Dirmil Yukarı Mahalle Taşkesiği 66 89 59 84 16 26 18 5 21 Müteveffa Hacı İbrahim Müteveffa Arnavut Recep Ali Müteveffa İbrahim Hamid Kürt Mustafa Mehmet Süleyman Müteveffa Muhacir Mehmet Çekes Mehmet oğullarından Salih Güzel Yusuf Osman Sadık İsmail Ahmet Arif Hasan Veli Hasan Halil Karakuyu Çaybaşı Arslanlar İştip Kuşçuburnu Torbalı Ayrancılar Dirmil Torbalı Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Onb.Bl.Al. 1.Frk.Bl.61. 5.Tb.24 12 2 Dağkızılca Çengele 37 Kacar Salih oğlu Mehmet Hasan Seyid Hüseyin Halil İbrahim Ahmet Halil İbrahim Çengele Jandar.Tb.Bl. Nefer Nefer Nefer Nefer Onb. Al.4.Tb.3.Bl.8.2.12.5. 20.depo Al.Bl.59.2.38.4.Tb.Al.4.1.Bl. 1. 2.Bl.Al.Kol.61.Tb.Frk.Al. 4.66.4. 1333 BAYRAM 1957 147 11 7 3 Torbalı Taşkesiği 35 Nif Piyade Çvş.65.62. 6.Frk.Bl.Bl.Kol.3. Kars Jandar. 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1334 1336 IRMAK KARAKOÇ TEPEDELEN BULUT ATLI ZEYBEK ŞEN ÖZEL GÖKÇE 1957 1954 1969 1943 1951 1968 1960 1978 1938 138 139 140 141 142 143 144 145 146 10 7 2 Torbalı 20 Rıza Bayram Rasim Şerif Mehmet Seyfettin Ali Hasan Kafkas Piyade Nefer 1330 42.Tfk.Kol.Al.3.Tb.Tb.Kol.123.Bl.Bl.Frk. Adana Jandar. 1330 1.1.Al. 1330 42. 48.Bl.Bl.Kol42. 26.Frk.125.Kol.Al.

Seydiköy Harici Bl.Al.Al.3.3.Bl.126.Kol.28.Tb. Bandırma Bl.2.Al. AK 1977 158 22 13 2 Torbalı Çaybaşı 51 Ahmet Halil İbrahim Mehmet Nebi Recep Osman Durmuş Durmuş Abdullah Nafil Rauf Hamza İbrahim Ethem Ali Çaybaşı Mak. Depo Tb.Al.Tb.148.Bl.66.Al.1. Jandar.1.1.66.4. KARABULUT 159 23 13 4 Dağkızılca Karacaağaç 5 Mak. 1335 AKSEL 173 44 .3. Oğlananası Karakolu Mustakil Jan.Frk. 1332 1330 1331 1331 1963 1953 1964 1942 1970 1968 166 167 168 169 170 171 Nefer Onb. Nakliye Sıhhıye Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer 1331 1337 1333 20. 1335 1339 1334 1335 1339 1338 1335 1334 1338 1332 1335 GÜNAY 1333(?) 161 162 27 29 23 2 24 50 26 31 78 46 Pehlivan Halil Mehmet Ali Derelioğullarından Himmet Kırlı Hasan Dayı Müteveffa Ali Ömer Yozgat'lı Mustafa Fehmi Şefik Ali DİKER CAN SARI KEVZENOĞLU ÖZLÜ YENER YILDIZ TEK CİN 1341 1979 163 164 165 Nefer Nefer Çvş.Tb.Bl.Bl. 1335 ÖZ 160 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 14 16 19 19 28 31 34 4 4 4 4 2 1 1 2 1 1 1 1 2 3 4 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Karakuyu Yeniköy Çaybaşı Çakallar Çaybaşı Tepeköy Hamidiye Eğerci Eğerci Eğerci Çapak 50 93 Karakuyu Süvari Çaybaşı Çakallar Tire Göktepe Tepeköy Hamidiye Eğerci Antalya Eğerci Çapak Top.Al.5.Al.Bl.Al.Tb.Al.Bl.Tb.Bl.5. Nefer 1331 11.Bl.Bl. 1332 ASLANBOĞA 1947 172 36 4 6 Dağkızılca Cumalı 2 2 İbrahim Cumalı Piyade 1331 42.12.Tb. 2.2. 47.Kol.48.Bl.Frk.1.3.Al.Tb.Kol.Tfk.Tb.9. Jandar. Onb. 15.2.Frk. 28.Tb.Bl. Jandar.Al. 3.61.Krh.Karasi Tb.Al.Tfk. İzmir Harici Jandarma Efradından İzmir Jandarma Alayı 1335 1335 1334 1335 1335 1 My 1339 1335 UYSAL ÖZDAMAR AYTEKİN YAMA KUNDUZ 1973 1935 1956 153 154 155 156 1974 157 21 12 3 Torbalı 32 Derviş Kara Hasan oğullarından Cemal Köseoğullarından Mehmet Ali Hacı İbrahim oğullarından Mehmet Hasan Mehmet Hudula Piyade Nefer 131.42. 65.Tb.Bl. Nefer Çvş.Frk.Frk. Top.2.Top. 18. Nefer 1331 1329 2 Hz 1337 1331 1330 4.9. Nefer Nefer 1331 1334 1331 1331 35 4 5 Torbalı Ayrancılar 20 Sarı Alioğullarından Hasan Molla İbrahim oğullarından Ali Ayrancılar Piyade Nefer 1331 7.Al. Der-Saadet Çamlıca Sıhhıye Deposu Çayırlıbahçe Hizmet Taburu 42.19.Frk.Kol.16 17 18 19 20 9 9 9 10 10 4 4 5 2 4 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Torbalı Bozköy Yoğurtçular Yukarı Mahalle Ayrancılar Yukarı Mahalle Bozköy 32 31 2 8 36 89 Serez muhacirlerinden Mustafa Hüseyin Kasap Mehmet Manav Mehmet Dervişoğullarından Mehmet Salih Ali İbrahim Ali Hüseyin Serez Yoğurtçular Torbalı Ayrancılar Torbalı Piyade Jandar. Top. 15.141.

Onb. Mak.1.1.Frk.Kol.2.Frk.72.Mekkare Bl.Al.6.48.Tb.Bl. Soma Amele Bl. 1335 KOÇ 174 1311 / 1895 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 3 3 3 10 11 11 11 11 11 12 5 6 7 1 2 3 5 6 7 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Hortuna Hortuna Hortuna Çakallar Karaot Karacaağaç Belenbaşı Belenbaşı Belenbaşı Yoğurtçular 26 27 4 30 17 18 60 94 56 30 14 18 60 94 56 33 43 13 13 33 43 13 6 Reis Ahmet Ali Sinan Ali Karaca Ahmet Mustafa Çoban Ali Molla Musa oğullarından Mehmet Musa Cabaroğlu Mustafa Müteveffa Arnavut oğullarından Mehmet Numanoğullarından Hüseyin Kabasakal Ali Deveci Kara Mehmet Şeyh Ali Mustafa Mehmet Tatar Hüseyin Kuru Mustafa oğullarından Seyid Ali evladı hafidi Mustafa Ahmet Salih Sami Mestan İbrahim Ethem İbrahim Mehmet Eyyüb Mehmet İsmail Yoğurtçular Hortuna Hortuna Hortuna Çakallar Karaot Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade 1331 1330 1331 1331 1331 1332 1331 1331 1331 1331 İzmir İmalathanesi 16 Frk.Depo Al. Ağır Top.1.3.Al. 1335 1336 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 GÜL TURAN ŞEN GÜRBÜZ ÖZKAN ÖZDOĞAN GÜLCAN TORUN İLHAN GÜLTEN 1953 1929 1975 1961 1972 1958 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 11 12 13 14 15 16 17 12 13 13 16 16 19 19 2 1 5 1 2 1 2 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Hortuna Çengele Yoğurtçular Tepeköy Tepeköy Hortuna Çapak Süleyman Hamid Ahmet Abbas Bedri Süleyman Ahmet Çorlu Çengele Yoğurtçular Tepeköy Girit Hortuna Çapak Piyade Jandar.Bl.1.Tb. 64.152.Tb.Al.Tfk.Kol. 4. 1334 UZUNEL 1332 194 1312 / 1896 DOĞUMLULAR 1 2 1 2 3 3 Torbalı Torbalı Demirci Karakuyu 14 44 Akçaoğullarından Yusuf Kırlı İbrahim Mehmet Hasan Ali Demirci Karakuyu Piyade Sıhhıye Nefer Onb.Bl. Bahr-i Sefit Boğazı Mevkii Müstahkem Krh. 1331 56. 1335 ÇAN 1968 193 19 23 1 Torbalı Karakuyu 57 Hüseyin Karakuyu Cebel Bt. 1331 1331 1331 1330 1331 1331 1331 17.Al.Al.Tb. 1330 2.Tb.Al. 2. Jandar. 17.174.Tb.2. Balıkesir 3.Bl.Al.İnzibat Bl.4.38.Bl.Bl. 60. İzmir Harici Bl.2.Kol.Bl.1.2.Kol. Mak.Al.4. 1335 1334 1335 1335 1335 1335 1336 ÇOŞKUN ÖZCAN GENÇTÜRK AKEREN PARK BOZDAĞ KOCABIYIK 1963 1976 1971 1967 1928 186 187 188 189 190 191 192 18 19 3 Torbalı Çapak 74 73 Ali Çapak Ağır Top.Tfk.Tb.11.2. İzmir Jan. 1331 1331 15.Tb.Bl.Tb. 174.Al.3.Al. 14. 16.Tb.İzmir Ahz-ı Askeriye heyeti İzmir Mrkz.37 4 7 Dağkızılca Cumalı 23 21 Mehmet Ali İbrahim Cumalı Piyade 1331 10.Al. 1335 1335 ERASLAN DÖNMEZ 1954 1965 195 196 45 .Bl.1.Tb.1.Söke 20.Al.Frk. Ağır Top.29.

İstanbul İmalathanesi Keşan 5.Frk.Depo Al.2. Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer 1331 1331 1332 1332 İzmir Harici Bl.Tb.3.Karakolu AKBABA ARDA ORHAN MUTLU /ÖZSEZER ÇETİN KUTLU ŞİMŞEK ACAR ANDAÇ 1987 202 203 1970 1929 1969 1978 1976 1927 1971 204 205 206 207 208 209 210 17 18 19 20 21 22 8 9 10 10 10 10 7 1 1 2 3 4 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Karaot Bozköy Hortuna Saibler Ayrancılar Doğancılar 5 24 69 4 3 36 Ahmet Mustafa Cafer Abdül Mehmet Hüseyin Karaot Bozköy Hortuna Saibler Ayrancılar Ayrancılar Jandar.12.Al.Tb.Kol. 175.menzil Amale Tb.Depo Al. 5.1.45.lığı Krh.Bl. Piyade Jandar. Jandar.Bl. 47.3 4 5 6 3 3 3 3 1 2 3 4 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Arslanlar Arslanlar Arslanlar Hortuna 82 81 42 15 9 Cemali Mustafa Müteveffa İbrahim Bozoğlan oğullarından İsmail Yaşar Kamil Selahattin Mehmet Arslanlar Arslanlar Arslanlar Belenbaşı Piyade Top.Bl. İzmir İst. Jandar.Bl. İzmir Harici Bl. 26 Ey 1336 1335 1335 1335 1339 1332 1334 1331 1336 1335 SERT 1964 201 8 9 10 11 12 13 14 15 16 3 4 4 5 7 8 8 8 8 7 1 2 1 7 2 3 5 6 Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Çapak Çapak Çapak Saibler Meşhet Taşkesiği Merkez Doğancılar Doğancılar 32 31 3 69 7 35 3 5 37 35 32 31 Osman Mustafa Ali Müteveffa İbrahim Yunus Mehmet Arap Süleyman Beratlı Abdullah Küçük Mehmet Koyucuoğllarından Halil Avcıoğlu Ali Ahmet çavuş oğullarından İbrahim Emiroğlu Mehmet Çolak Abidin Mehmet Karaköse Ali Manav oğullarından Mehmet Küçük Hüseyin oğullarından Mehmet Veli Süleyman Hüseyin Mustafa Sadık Osman Hasan Durmuş Hüseyin Ahmet Halil Mehmet Arif Çapak Çapak Çapak Saibler Arapçı Dirizar Dağkızılca Doğancılar Doğancılar Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Onb.1. 1335 1335 1335 1335 TAŞ AYDIN BAĞERİ TİDAN 1988 1956 1961 217 218 219 220 88 88 13 1 46 . 1.3. İzmir Harici Bl.Piyade Muhafız Bl.Tb.1.Al. Jandar.1.Al.1.3. Nefer 1331 1332 1332 1331 17.Frk.Al.Al.4.Tb.Al. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 5. 5.Bl.Bl.Bl. Nefer Çvş. 5.Bl.9.K. Emir eri Çvş. 47. Piyade Piyade Onb. Torbalı Dağkızılca Nahiyesi Jan.Al. Jandar.Al.10.Frk.Kol. 15. Nefer Nefer Nefer Nefer 1331 1332 1332 1331 1331 1340 1335 1335 1335 1335 1335 ÖZER AVCI DİNÇ ÖNCEL YENGİNER YAMA 1334 1982 1968 1928 1943 211 212 213 214 215 216 7. 23 24 25 26 10 10 11 11 5 6 6 7 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Çakırbeyli Bozköy Karakızlar Hortuna 42 42 22 Hüseyin İsa Halil Mehmet Numan Çakırbeyli Bozköy Ceceler Çorlu Jandar. 1336 1331 1331 1331 1331 1330 1332 1329 1331 1331 Kıran grubu 64.56.46. İzmir Harici Bl.161.depo Al.Tb.Tb.Bl.2.Frk. İzmir Harici Bl.Tb. 10.Al. 1336 1335 1336 1335 GÜÇLÜ KURT YILMAZ KOR 1967 1963 1963 1977 197 198 199 200 7 3 6 Torbalı Çapak 77 Arnavut Mehmet Ömer Çapak Piyade Nefer 23 Ey. 8. 179.İnş.172.Frk. İzmir Harici Bl.Tb.12.

24.5.4. Top.Tb. Ağır Top Talim Tb. Ağır Mak.Tb. İst. 4.1.Al.126.Bl.Kol.Frk.Kol.Tb.170.Bt İzmir Ağır Erzak Kolu Keşan Şimendüfer Hattı İnş.Depo Al. 21. Nakliye Şimen düfer Şimen düfer B.Kol.11.3.Al.Bl.Krh.Depo Al.Al. İst.Tfk. Sarıyer 17.Kol.3.144. 4. 1332 1332 1332 1332 1332 1332 1333 1335 1337 1331 1332 İst.Frk.Frk.Sarıyer 17. 9.Kol.Kol.3.Tuna Talim Tb.Frk. 1. 17.1.Bt.Saadet Zeytinburnu Fab.Tb.Al.27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 13 13 14 16 16 16 16 25 31 31 31 1 3 2 1 3 7 5 1 3 4 5 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Çapak Dağkızılca Yoğurtçular Çapak Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Eğerci Hortuna Merkez Kayas 47 39 9 21 8 35 8 47 42 49 33 56 15 8 28 5 Buldan'lı Ahmet Ethem Müteveffa İsmail Dirmil'li Abdullah Kulakoğullarından Mehmet Ahmet Mustafa Kocabaşoğullarından Mustafa Kuru Cemal Halil Mustafa Hüseyin Balaban Ali Ali Ahmet Mustafa Mehmet Bekir Mehmet Şerif Salih İsmail Hakkı Nesimi Çapak Mak.Al.Tb. Der .Kol.4.Bl. Nişancı Tb.İmalathanesi Hilal İzmir 46. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1331 1331 1331 1331 1331 1331 1331 1332 1957 231 1313 / 1897 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 5 5 5 5 5 6 6 6 6 6 7 1 2 4 5 7 1 2 3 4 6 4 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Yeniköy Çakallar Dirmil Dirmil Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çengele Yukarı Mahalle 23 27 16 2 49 56 10 4 2 43 37 28 Ali Müteveffa Karaca Halil İbrahim Kırlı Hasan Deveci Ahmet Veli Müteveffa Hacı Ahmet Avrethisar muhacirlerinden Halil Bıçakçı Hasan Mustafa Mehmet Ayvaz Kör Ahmet Ömer Ali Sabri Hamid Ali Zekeriya Davut İbrahim Halil Mustafa Ali Mustafa Yeniköy Keler Dirmil Dirmil Çapak Çapak Avrethisar Çapak Çapak Çengele Torbalı Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Onb.Tfk.Al.1. 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1334 1335 1334 1334 GÜNAY ÇETİNKAYA EVRAN ÖZCAN GÜNDÜZ TOPUZ AKBAŞ BOZKURT CAN TOK BALABAN 1960 1973 1971 1965 1940 1969 1950 1945 1972 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 Yoğurtçular Çapak Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Eğerci Hortuna Krotaba Darende Ağır Top.2.135. 172.Şimendüfer Bl.Bl. 57.İzmir 3. 4.Al.Tb. Top.Kol. 10.1. Top.Bl.Bl.2.Bt.Çvş. 55.Tb.Frk.Tb.4.Al.4.Frk.Askeri Kalemi 63.1.Tb.Bl.Bl. Nefer 1332 1330 1331 55.2.58.1.6.Beygir Deposu 1335 1335 1335 1335 1334 1335 1335 1335 1339 1336 1335 KAYA DUMAN SAPMAZ DOĞAN AYDIN KARABIYIK AKCAN MİLYARDER ÇAĞLAR KARAGÖZ ÖNER 1964 1970 1958 1977 1958 1933 1965 1973 1964 1983 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 47 .170.Tb. 5.Sarıyer 17.

Frk. 1336 1336 1335 1335 AKGÜN KURT ANTALYALI ERGİN 1975 244 245 1973 1960 246 247 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 12 13 13 13 13 14 14 14 15 15 15 15 16 6 3 5 6 7 5 6 7 1 2 6 6 1 Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dereköy Merkez Merkez Merkez Karaot Karacaağaç Çakırbeyli Hortuna Hortuna Çengele Dağkızılca Çakırbeyli Hüseyin Hüseyin Mehmet Mehmet Hamid Yusuf Ali Kadri Şükrü Ahmet Nazif Mustafa Osman Dağkızılca Piyade Piyade Nefer 1332 1332 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 CANSEVER AYBEY KORKMAN GÜVEN GENÇER AYDIN GÖNLÜGÜR ŞEN AK EGE KARAYEL KAYNAK KABACA 1971 248 249 Dağkızılca Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 1332 1967 1955 1971 1946 250 251 252 253 254 Dağkızılca Karaot Jandar.Bl.Kol.31.Bl. 1335 ERDAL 1979 266 35 21 5 Torbalı Mehmet Çakırbeyli Piyade Nefer 1332 17.Al.Tb.5.Tb.Tb.3.Harici Bl.2.75.Frk.Al.1.1.Frk.Tb. İzmir Jan. 25. İzmir Jan.2.1. İzmir Jan.Tb.12.174.75. 1335 DOĞAN 1959 267 48 . İzmir İmalathanesi 15.Al.8.Kol. Jandar. 1331 14.Frk.Al. 1335 1335 TEKİN KARGIN 1970 1966 264 265 34 21 4 Torbalı 47 Hasan Tire Piyade Çvş. 1335 1335 1335 ÖZER AŞKIN KARAKAN 1964 1984 1971 261 262 263 32 33 18 21 1 3 Dağkızılca Torbalı Saibler Dağkızılca Çimenler (Mecidiye) Çakırbeyli 8 2 35 1 26 İbrahim Kadir Süvari Piyade Nefer Nefer 1332 1332 14.45.Bl.Yıldırım Ordusu 3.Frk.38. İzmir Jan. 7.Bl.Harici Bl. Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 İzmir Jan. İst. 25.12 13 14 15 8 8 12 12 3 4 1 2 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Saibler Helvacı Arapçı Ertuğrul 4 48 10 44 8 4 22 2 21 59 80 21 59 80 11 1 13 11 15 78 29 10 0 4 15 78 29 10 10 0 4 Durmuş Çoban İsmail hafidi İsmail Antalya'lı Mehmet Topal Selimoğulla.10.Harici Bl.Bl.Kol.Harici Bl.2.Jan.Tb. İst. Nefer Nefer 1332 1331 1332 1333 46. 1978 1965 1950 1971 1977 1981 255 256 257 258 259 260 29 30 31 16 16 16 2 3 5 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Çakırbeyli Yoğurtçular Çengele 55 27 21 Ali Hamid İbrahim Avandere Yoğurtçular Gökyaka / Teke Saibler Dağkızılca Jandar.Harici Bl. Bl.Bl.Frk.Al.1.75. Jandar.Frk.Al.1.Frk. Jandar.2. İzmir Jan.Bl. Jandar.rından Mehmet Veli Yörük Mehmet Koca Ahmet oğullarından Hüseyin Hacı Ömer oğullarından Osman Ömer Muhacir Hüseyin oğullarından Mehmet Cemal Kerim Osman Hüseyin Hasan Ali İbrahim Saibler Helvacı Arapçı Kandiye Piyade Piyade Piyade Jandar.Bl.Bl.Al.Tb. 19.Krh.Bl.17.rından Selim Zumaki Cadıoğullarından Mahmut Ali Rıza Korukoğullarından Şakir Ali Hacıoğllarından Osman Halil Aydınoğullarından Ali Çalıkoğullarından İbrahim Bardakoğullarından Hasan Cemali Babacan Hasan Garip Mustafa Abdülvahit Çakaloğullarından Süleyman Müteveffa Fevzi oğulla. Bab-ı Ali Bl.Tb. Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 1332 1332 1332 1332 Çakırbeyli Hortuna Hortuna Çengele Dağkızılca Çakırbeyli Piyade Jandar.Harici Bl.3.9.6.Kol.Seydiköy Jan.Tb.Al.Harici Bl. İzmir Seyyar Jan.8. 24.Al. İzmir Jan.3.2. 25. 1. Jandar.Zabit Mektebi Mhfz. 17.Bl 85. İzmir Jan. Jandar.Harici Bl.Tb.Frk. Nefer Çvş.Al.11.

3.Tb.Al. 166.11.Tb. 29.5.28.Tb.Al.11.Al.Bl.Al.Al.Tb.Al.Bl. 5.Tb.3.76.Tk.Frk. 1336 KARATOKLU 1957 283 52 53 54 4 4 4 5 6 7 Torbalı Torbalı Torbalı Çaybaşı Çaybaşı Yeniköy 39 23 10 34 21 10 Mahmut Ömer Mehmet Çaybaşı Çaybaşı Yeniköy Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer 1332 1331 1332 17. İstihkam Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Top.39.Frk.515.3.175.Bl.10.Kol.38. Piyade Piyade Piyade Piyade Onb.Frk.Al.2.14.Top.57.6.36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 24 27 30 2 2 2 2 3 3 3 3 1 1 1 4 1 1 1 4 5 6 7 3 5 6 7 1 3 4 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Çapak Dirmil Tepeköy Tepeköy Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Ahmetli Ahmetli Hamidiye Çakırbeyli Yoğurtçular Çaybaşı Çakırbeyli 65 35 40 4 10 3 24 19 51 12 6 37 16 2 30 19 51 12 5 35 74 33 40 4 10 3 20 10 1 61 Bekir Mehmet oğulla. Der.3.1.rından Osman Ahmet Ahmet Çakır Mehmet Ali Durmuş Mehmet Abdullah Hüseyin Müteveffa Abdil Nasuhoğullarından Hacı Mehmet Salihoğullarından İbrahim Veli Hacı Osman Salih Müteveffa Sarı Kadir oğullarından Mahmut Kirli'li Ahmet oğullarından Hasan Velişoğullarından Süleyman Veliş Mehmet Kara Hüseyin Mehmet Hüseyin Ahmet Hasan Kasım Ali Ahmet Osman Mustafa Mustafa Salih Osman Ramazan Muharrem İbiş Nadire Dirmil Tepeköy Tepeköy Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Arapçı Ahmetli Hamidiye Çakırbeyli Yoğurtçular Katerin Hamidiye Sah.Al.83.Ordu Krh. 4. Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 1332 1332 1332 1333 1331 1332 1332 1333 1332 1332 1332 1330 56.Frk.Bl.Müdafa-i Milliye Tahrirat ve Melbusat 6.1.4.Al.3. 26.Al.144.Bl.76. 47.Frk.75.3.Depo Al.Kol.Kol.3.Bl. İst.Kol.Saadet Küçük Zabit Mektebi 46.Al.Frk. 9. Çvş.Bl.Al.Müstakil Tb.Bl. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Çvş.Kol. Ağır Top.Tb. Söke 174. 1335 1335 1335 1335 MUMCU KAYALI TURGUT SÜZER/ÖZKUL 1932 1975 287 288 289 290 49 .Bl. 1335 1335 1335 1334 1335 1339 1334 1333 1335 1335 1339 1335 1335 1335 1335 ÇELİK DURAGAN ÇAKIROĞLU ARICI ONAN ATEŞ ŞENOĞUL KÖSE KOÇ TOPÇU EREZ ÇETİNKAYA BALCI ÖZCAN ÖZBEK 1979 1956 1929 1968 1974 1970 1937 1960 1973 1954 1936 1968 1940 1965 1976 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 51 4 2 Torbalı Çaybaşı 88 76 Hüseyin Çaybaşı Piyade Nefer 1332 6. Ağır Mak.Bl.Kol.Tb.3.4. İzmir Depo Al.Tb. 21.Al.75. 53. 1.Bl.Muhfz.Bl.4.Tb.25.Kol. 5.Tb.2. 1336 1334 1335 TÜRK VELİŞ KURTLU 1972 1953 284 285 286 1314 / 1898 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 1 1 1 2 3 5 6 3 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Karacaağaç Demirci Demirci Ertuğrul 23 61 69 Halil Emin Efendi oğullarından Osman Hüseyin Müteveffa Arif Sabri Kadir Hüseyin Mehmet Demirci Demirci Tepeköy Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1333 1333 İzmir Hilal İmalathanesi 9.2. 25.Al.Bl.Muhfz.Tb.Tfk.Tb.Tb.2.Kol.Frk.Frk. 14.2.

1.2. 46.1340 8 Ns 1340 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 KARACA 1940 305 20 21 22 23 24 25 26 27 28 5 6 6 6 6 7 7 7 7 5 2 4 6 7 1 3 4 6 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Çakallar Dirmil Dirmil Eğerci Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak 5 53 14 48 23 31 5 53 11 6 91 84 Karaca Mustafa Ahmet Molla Hasan Arif Molla Mehmet oğullarından Halil Yanık Mehmet Müteveffa Ahmet Tatar Hüseyin Ali Ali İbrahim Hamid Ali Mustafa Hüseyin Osman Mehmet Ahmet Çakallar Dirmil Dirmil Eğerci Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer 50.İnş.Al.Frk.Frk.Kol. 1335 GÜNEY 1340 304 19 5 4 Torbalı Çakallar 14 Osman Çakallar Piyade Nefer 8AĞ.Al.Kol.Krh.Depo Tb.2.4.Bl.Bl. 17. 17.Tb. 1335 1335 1335 1335 1335 1335 İRİ TOY SOYKAN YILDIRIM UZUNEL GÜNBAY 1971 1963 1968 1983 291 292 293 294 295 Nefer 1333 1967 296 11 12 13 14 15 16 17 3 4 4 4 4 5 5 7 2 4 5 7 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Çaybaşı Çaybaşı Arslanlar Ayrancılar Arslanlar Kuşçuburun Yukarı Mahalle Yeniköy 14 6 51 99 83 8 50 10 27 Hasan Ahmet Sefer İbrahim Bayram İsa Eyyüp Mehmet Çaybaşı Karaferya Arslanlar Ayrancılar Arslanlar Kuşçuburun Torbalı Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Onb.Bl.5. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1334 1332 1332 1332 1332 1333 51. 1336 1335 1335 1335 1335 1335 1335 KARABULUT DÖMEKE ASLAN SEVER ÜNAL DİNDAR AKTAŞ 1978 297 298 1960 1966 1974 1965 1955 299 300 301 302 303 18 5 3 Torbalı 2 Tahir Yeniköy Piyade 1333 Bandırma İnş.Ord. 5.Tb.Frk.Tb. 4. 54.65. 8.1.Tb.Bl. 5.Al.rından Mehmet Ali Çavuş Hasan Mustafa Kara Veli oğullarından Abdullah Kara Hasan oğullarından Cemali Haşim Çavuş Cihan Yusuf oğullarından Haşim Kadri Halil Veli Müteveffa Hacı Giritli Abdullah Bedel Mehmet oğulla.2.Bl.5. 2.Bl.Al.Bl.Al.Al.Bl.2.Depo. 28.6.47.Bl.Al.165.Al.Tlgrf.Kol.Frk.1.Tb. 1.İzmir 7.Nİ.Al.Tb.Depo Al.3.Bl.Kol.Mürfezesi Bandırma Ziraat Bl.Kol.Bl.56.Depo Al.Çvş.Al.Hayvan Deposu 5.3. Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1333 1332 1332 1333 1332 1332 50 .Araba Kolunda 42.161. 17.1335 8 Ağ 1335 1332 17.146.Kol.Frk.Bl. 5.Tb. Keşan Cephane Deposu 17.51.1.2. İzmir 5.Tb.Frk.Tb.Tb. 170.Bl.3. Balıkesir 5.Bl.Erzak Kolunda KARACA GÜZELAYDIN ŞEN KARACA EFE DAL PALA TAN GANİ 1980 1978 1962 1946 1969 1968 1962 1970 1974 306 307 308 309 310 311 312 313 314 Nefer Nefer B.5 6 7 8 9 10 2 3 3 3 3 3 4 1 2 3 4 5 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu 10 3 6 4 17 89 5 5 57 96 Eğri Ali oğullarından Hüseyin Durmuş Ali Kırlı Ahmet oğulla.3.rından Mehmet Emin Şevval Musa Hasan Osman Şükrü Mehmet Kadir Durmuş Ali Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 1332 1332 5.10.Al.Depo Al.1.

Bl.1.Frk.Tb.Frk. 1. 3.Depo Al. 6.Al.Al. Sah.Kafkas Frk.45.1.Bl. Jandar.Bl.Tb.Kol. 1335 1335 1339 1334 1334 1335 1335 1336 1336 1335 1335 1335 1335 1334 1 Ns 1334 1335 1334 KS 1335 1334 1334 1334 4 My 1334 1335 1335 1335 1335 DUMAN GİRGİN ASLAN ÖZKAN ÜNAL AYDIN ŞENYİĞİT GÜVEN DEMİRTAŞ ÖZDEMİR ACAR TOSUN KARASU ÜZÜMCÜ EKİCİ ÖZTÜRK 1972 1962 1980 1979 1969 1977 1986 1969 1950 1987 1984 1983 1971 1983 1973 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 46 47 48 49 50 16 17 18 21 21 7 7 1 1 2 Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Çakırbeyli Tepeköy Demirci Çapak Çapak Yukarı Mahalle Hortuna Demirci Merkez 75 14 14 7 75 53 77 Yusuf Mahmut Çavuş Kutlu Yusuf Hacı Ahmet Mehmet Çakırbeyli Osmaniye Büyük Karapınar Çapak Çapak Piyade Piyade Piyade Sah.Depo Al. 3.2. İzmir 5.Tb. Şimendüfer Sıhhıye Mak. Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer KARAYEL TEZCAN KUTLU DAL UÇAR 1983 1958 1994 1986 1958 332 333 334 335 336 51 52 53 54 27 30 32 32 2 1 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı 77 1 75 Samancızade Ömer Halil Çavuş Yusuf Ahmet Hasan Ramazan Hasan Ali Rıza Torbalı Hortuna Demirci İzmir Nefer Nefer Nefer Nefer İzmir Şimendüfer Mektebi 5.1. İzmir Jandarma Al.Frk.4.1.Bl. Dağkızılca Karakolu Jandarma Harici Bl.5.Tlf.1. 16.1. 15.Depo Al.Top.Tb. 4.Bl.Frk. 54. 3.Top.70.29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 7 8 8 8 8 9 9 13 13 13 14 14 15 15 15 16 16 7 1 3 4 6 2 3 1 3 5 5 6 2 3 4 5 6 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Cumalı Cumalı Karakızlar Karakızlar Karakızlar Helvacı Helvacı Merkez Dağkızılca Dağkızılca Doğancılar Doğancılar Çakırbeyli Karakızlar Arslanlar Çakırbeyli Çakırbeyli 23 14 9 14 9 68 21 25 75 80 84 5 32 59 23 14 7 22 40 Gümeli Ali Hasan Hafız Ali Sabancı Mustafa Çalık Kürt Mehmet Hacı İbrahim oğullarından Ali İbrahim Kadı İbrahim Müteveffa Ali Mustafa Ali Halil Koca Alioğullarından Mustafa Karasu Mustafa Murat Hacı Osman Galip paşaoğullarından Ahmet Mustafa Ali Nuri İsmail Ali Şükrü Halil Ahmet Mehmet Ali Osman Mustafa Ahmet Ahmet Hüseyin Mustafa Ömer Ali Ahmet Şükrü Mustafa Hasan Hüseyin Salih Karakızlar Karakızlar Karakızlar Helvacı Helvacı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Doğancılar Çakırbeyli Karakızlar Koçana Çakırbeyli Çakırbeyli Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Jandar.Bl.Depo Al. 17. İzmir 5. SAMANCI FİLİZ KUTLU ZENCİ 1960 1971 1994 1974 337 338 339 340 51 .Al.9.3.Al. Nefer Nefer Nefer Nefer Onb.Frk.Piyd. 56. İzmir-Hilal Bl.Tb. 5.Bl.Depo Al.Tb.1. 1.Al. 123.Krh.Al. 2.Sıhh.Frk.Bl.Bl. 5.Bl.Kol.48.Kol. 63.Bl.Al.Frk.Bl.2.1.Muhfz.174.Tfk.8. Amele Tb.2.3. 16. Odun-Kömür İmali 17.Bl.Top. 1.Bl.Tb.2. Piyade Jandar. Nefer Piyade Nefer 1332 1331 1334 1333 1333 1332 1331 1332 1332 1332 1332 1332 1332 1333 11 Ey 1332 1332 1332 Ey 1333 1332 1332 1333 4 Ns 1334 131 1333 1332 1331 Der-Saadet Batarya Bl.3.Tb.10.Frk.Al.1.Kol. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Onb.Bl.Sah.56.Kol.

Frk. 5.Tb. İzmir 5. 17.Depo Al. 1333 1335 1335 ÖZAY ÜNLÜ AKGÜN 1940 1963 1973 341 342 343 1315 / 1899 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 2 2 3 3 3 3 3 3 4 4 6 6 6 6 6 6 7 7 8 8 8 8 9 1 6 1 2 4 5 6 7 2 4 1 1 2 4 5 7 5 6 1 4 5 6 1 Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Ayrancılar Tepeköy Yoğurtçular Ertuğrul Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Çaybaşı Ertuğrul Ertuğrul Yeniköy Yukarı Mahalle Yeniköy Hortuna Dirmil Çakırbeyli Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna 28 24 24 21 22 31 59 39 70 27 10 6 65 93 1 92 40 15 21 50 28 37 69 47 66 68 Abdullah İsmail Şerif Ali Müteveffa Recep Kocakülah İbrahim Halil Yörük Mestan Zor Ali hafidi Mustafa Muhacir Abdullah Deli Mehmet oğlu Mehmet Müteveffa Hasan Refik Hasanaki Müteveffa Selim Yörük Osman Nasuh Müteveffa Mehmet Abdil Fettah Kırlı Hasan Çavuş Ahmet Abidin Ali Yusuf Hacı Hüseyin oğullarından Mehmet Mehmet Cemal Ahmet Salih Hüseyin Mehmet Hakkı Zor Mehmet Mustafa Hasan Tahsin Hüseyin Mehmet Sabri Mehmet Ahmet Ahmet Cemali Veli Mustafa Arif Yusuf Raşit Rıfat Ayrancılar Tepeköy Yoğurtçular Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Alasonya Kandiye Katerin Yeniköy Torbalı Yeniköy Hortuna Dirmil Avandere Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Piyade Piyade Muhbr.1. Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1333 1333 1333 1334 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1334 1333 1333 1333 İzmir 1.66.Kol. 17.Tb. 10.Krh. Nakliye Nefer Nefer Nefer 1330 1332 1332 21.12.5.12.39.Al.55 56 57 32 34 36 4 1 1 Torbalı Torbalı Torbalı Karaot Demirci Çapak 27 31 27 27 31 Üsküp Muhacirlerinden Mustafa Hüseyin Hacı Ali Mehmet Ali Veli Koçana Demirci Çapak Mak. Hizmet Tb.Bl.Bl.Frk. 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1339 1335 1335 1335 1335 1335 1334 1335 1335 1335 ÇALIŞKAN GÜÇSAV ZEYBEK UYGUN TEKİN ZOR GÜLER SUBAKAN DUYMAZ GÜNAY AKKIN HASER ŞENBAŞ TAŞ ÖZKAYA SOYKAN SONKAN DİNÇ TAŞKAYA ÖZ SELÜT AKÇA 1937 1926 1332 1969 1965 1971 1985 1969 351 1961 1967 353 1980 1970 1984 356 1948 1945 358 1978 1947 1979 1975 1982 1975 1974 1969 366 359 360 361 362 363 364 365 357 354 355 352 344 345 346 347 348 349 350 52 .Frk.3. İzmir Muhabere Bl.1.Tb.Kol.4.Bl.2.Jan. İzmir 5.Bl.Al. 47.Al.Depo Al.Depo Al. Muhbr.Tfk.Depo Al. 5. 42.Frk.57. Tb. Muhbr.Al.2.Depo Al.4.11.Kol.175.Al. İzmir 5.Al.Tfk.Bl.Depo Al.2.Bl. 17.Kol. İzmir 18. 5. İzmir 5.5.2.Frk. 5.Bl.Bl. 57. 12.Tb.12.Krh.Al.Depo Al.Depo.Depo Al.Bl. Konya Şube Muhafızı İzmir 5.Tb. İhtiyat Küçük Zabit Al. 5.2. 161. 47.Tb. Mak.Depo Al.Al.Tb.Al.

Bl.Tb.Al.2. İzmir Harici Jan.Tb.Depo Al.Kol.Al. 2.Tb.Bl.12.10.Frk. Bl.47. 17.1. 17.2. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1334 1333 1333 1334 1333 1335 1335 1335 1335 1335 1335 TUNÇEL ÖNCEL KESKİN KARDAŞ ÖZOĞUL ÇOŞKUN 1977 370 1970 1976 1968 373 1954 374 371 372 10 9 53 .3.24 9 4 Torbalı Ayrancılar 45 Deveci Bekir Hüseyin Belenbaşı Piyade Nefer 1 Ağ 1334 Sevk Tb.Bl. Bl.5.Al.3.Tb.56.2. 1.Depo Al.Frk. İzmir Harici Jan. 15 Ey 1334 BAYHAN 1942 367 25 26 9 9 5 7 Dağkızılca Dağkızılca Cumalı Yoğurtçular 1 Mehmet Müteveffa Mustafa Ali Muhittin Ahmet Tevfik İzzet Mehmet İsmail Hakkı Ahmet Ahmet Yoğurtçular Piyade Piyade Nefer 1333 1334 2.Kol.9.Bl. İzmir 5.Depo Al.148. 1335 1955 TAŞKIN 368 YAŞAR 1955 369 27 28 29 30 31 32 10 11 17 18 19 19 3 2 6 2 1 4 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Karakızlar Saibler Merkez Merkez Karakuyu Yoğurtçular 40 40 4 38 23 71 Mustafa oğullarından İsmail Mehmet Mustafa Osman Urfalı Mehmet Tekelioğullarından Mehmet Ali Karakızlar Saibler Dağkızılca Dağkızılca Karakuyu Yoğurtçular Piyade Piyade Piyade Piyade Jandar. Jandar.Bl. Köstenada 5.174.Kol. 48.Tb.Frk.

MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI ARŞİVİNE GÖRE TORBALI'DAN ŞEHİT LİSTESİ 54 .

AHMET 37 .MEHMET 19 .MUSTAFA 43 .ALİ 39 .ŞÜKRÜ 15 .HAMİT 35 .MEHMET 23 .İBRAHİM 36 .VELİ 28 .MEHMET 30 .RECEP 14 .MUSTAFA 33 .SÜLEYMAN 17 .MEHMET ALİ 22 .ALİ 29 .İBRAHİM 45 .HASAN 32 .ALİ 13 .OSMAN 18 .MEHMET 25 .ALİ 24 .BAYRAM ALİ 34 .MEHMET ALİ 40 .AHMET HÜSEYİN 20 .İBRAHİM 26 .ALİ 12 .HÜSEYİN 11 .MEHMET 16 .YUSUF 46 .MEHMET 27 .SÜLEYMAN 38 .AHMET 41 .MUSTAFA KARA VELİOĞULLARI 1894 1889 1891 LAZOĞULLARI KÜRTOĞULLARI HATİPOĞULLARI 1888 1881 1894 1879 1889 1877 1881 1879 SİROZ MUHACİRLERİNDEN LAZOĞULLARI 1879 1888 1883 1882 1883 1893 VEKEMOĞULLARI 1891 1892 SARI ÇOLAKOĞULLARI 1892 1876 ATEŞOĞULLARI 1892 1897 1889 1877 1893 1895 1877 1892 HACI HOCAOĞULLARI 1876 1872 55 .AHMET 47 .İBRAHİM 44 .No 123456789- Adı BAYRAM ALİ İBRAHİM VELİ MEHMET HÜSEYİN ALİ CEMAL HÜSEYİN HASAN Baba Adı DEMİR SEYİT CAFER HASAN HALİL MUSTAFA İSMAİL ALİ ABDULLAH HALİL MEHMET MEHMET ÖMER HASAN MUSTAFA MEHMET MUSTAFA VELİ NAZİF MEHMET HÜSEYİN OSMAN HALİL MUSTAFA MEHMET ALİ HACI HÜSEYİN MEHMET ALİ ABDULLAH ŞÜKRÜ MEHMET MEHMET OSMAN ŞAKİR AHMET MOLLA ABDURRAHMAN MUSTAFA MEHMET İBİŞ İSMAİL HACIAHMETIGVANI HACI HALİL İBRAHİM HALİL MEHMET ALİ ABDULLAH RECEP MEHMET Lakabı DEMİROĞULLARI GİRİTLİ KADIOĞULLARI HAFIZOĞULLARI Doğum Yılı 1879 1887 1875 1892 1890 1889 1895 1891 1880 10 .HASAN 21 .HALİL 31 .OSMAN 42 .

000 kişi incelenmiş. Kayıtlardaki kişilerin künyelerinin geldiği tarihlerden 212’sinin sadece yılı. “Çanakkale Harbi”.Dünya Savaşı’nda Çeşitli Cephelerde Askerde Kalanlar. “Askeri hastane”. “Askerde şehit”. En çok Hortuna Köyü’nden 36 kişinin askerde kaldığı tespit edilmiştir. “Harb-i Umumi”. 2003 yılından beri gerek Torbalı Nüfus Müdürlüğü arşivi ve gerekse alan araştırması ile Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinde askerde kalan 614 kişi tespit edilmiş. “Arabistan”. yaklaşık olarak ifade edilmiştir.Dünya Savaşı’nda çeşitli cephelerde kalan asker sayısı bugüne kadar kesin rakamlarla tespit edilememiş. “Arıburrnu şehiden”. “Rus Harbi”. “Bornova Askeri Hastanede”. gün ve yılı yazılıdır. Çalışmada 614 kişinin kimlik bilgileri ve idari birimleri verilmiştir. “Esarette”. “Çorlu Hastanesi”. “Çanakkale şehiden”.Askerden Dönmeyenler I. “Kafkas cephesi”. “Anafartalar”.Nüfus Kayıtlarına Göre Torbalı ve Köylerinden I. “Mekke-i Mükerreme’de vurulmuştur” şeklindedir. “Harbiye Hastanede”. “Sebdülbahir”. “İkitelli Hastanesinde”. “Kafkasya”. 56 . “Harpte”. “Seferberlik”. kişi bilgilerinin ölüm kayıtlarında düşülen kayıtlar (406 kişi) ve 1934 yılı nüfus tarama bilgileri (208 kişi) birleştirilerek 614 kişinin askerde kaldığı tespit edilmiştir. “Bağdat’ta harpte”. “Askerde”. “Umumi Harp”. 61 hanede birden fazla kişi askerde kalmıştır. Kayıtlar: “ Şehiden”.Ordu”. kayıtlar mümkün olduğunca ailelerle yapılan görüşmelerle de desteklenmeye çalışılmıştır. Doğum yerlerine baktığımızda bazılarının bugünkü sınırlarımız dışında olduğu görülmektedir. Künyelerin geliş kaydına bakarsak 1330 yılında 17. 1331 yılında 91. “Topçu Hastanesi”. “4. Kişilerin doğum yılları 1269 ile 1317 yılları arasında değişmektedir. Aynı hanede askerde kalan en fazla kişi sayısı 4 ile Çengele köyündedir. Nüfus Müdürlüğü arşivinde bulunan 17 nüfus esas defterde yaklaşık 12. diğer 43‘ünün ay. Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinin toplam idari birim sayısı 42’dir.

197 kişi tespit edilmiştir. Büyük Torbalı Gazetesi. ölüm kayıtları taranarak. 55 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Bir Osmanlı tabiiyetinde hane vardır. 61 Bugün adı Atatürk Mahallesi’dir. 59 Helvacı Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin. 64 I. Helvacı59 5 Çaybaşı60. Necat Çetin. 62 Bugün adı yeni mahalle’dir. Hamidiye67 8 Çakırbeyli. Yeni 9 Ayrancılar69. 14 Ağustos 2002. Eylül 2009. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. 68 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. 57 . Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir." Maşat’ta (Şehitler Köyü) Bir Bulgar Mahallesi". 69 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. 67 Bugün adı Özbey Mahallesi’dir. İlçe olduğu 1926 yılına kadar idari birim olarak İzmir merkezine bağlı nahiye olarak görünen Torbalı’nın 4’ü mahalle olmak üzere toplam 42 idari birimi bulunmaktadır. Bozköy. Sepetçiler Mecidiye Mahallesi62 6 Meşhet63. 56 Yunan işgalinde dağılan köylerdendir. Tepe Ertuğrul Mahallesi54 3 Çapak55. Sepetçiler61. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. 60 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Meşhet Bulgar Mahallesi64 7 Ahmetli. Cumhuriyet sonrası Tire ilçesinden Torbalı’ya bağlanmıştır. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Yoğurtçular 4 Hortuna58. Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Eğerci Köyü Araştırması. Dirmil74. 2003 yılından 2005 yılına kadar 42 idari birimdeki askerde kalanların ulaşılabilen aileleriyle görüşme yapılmış. “Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Helvacı Köyü Araştırması”. Çengele” Yöntem: Torbalı Nüfus Müdürlüğü arşivinde bulunan 1321 yılı son Osmanlı tahrir defterleri 2003 yılında alınan izin ve onayla 1334 yılına kadar yaklaşık 12. Ayrıca üç klasörde tutulan 1934 yılı nüfus tarama cetvelleri . 66 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Kuva-yı Milliye’nin 90. Eğerci66. 54 1335 yılından itibaren ayrı mahalledir. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. 16 Eylül 2006. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Nüfus kayıtları esas alınarak ilçe boyutunda yapılan ilk araştırmadır. Bugünkü nüfus belgelerimize dayanak belgeleridir. 1334 yılında 80 ve 1335 yılında 33 kişi bulunmaktadır. defter kayıtlarına eklenmiştir. Torbalı nahiye merkezi 2 Arslanlar. Eğerci Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin. Tiryanda57. Yunan işgali sonrası köy dağılmıştır. “Anlatımlara Göre Torbalı Bölgesinde Yunan İşgali ve Bilinmeyen Bir Kuva-yı Milliyeci: Hortunalı Hamit Efe“ . Bak. 30 Ocak 2006. 65 Bugün adı Pamukyazı Mahallesi’dir. 58 Bugün adı Yazıbaşı’dır. Saibler 5 53 1321yılı son Osmanlı nüfus tahririnde Torbalı merkez ve köylerinde 2. 25 hanenin ise savaştan sonra başka idari birimlere nakil gittiği görülmektedir. 63 Bugün adı Şehitler Mahallesidir. Kuşçuburnu72 11 Arıtaşı73. Torbalı Hilal Gazetesi. Kayas71. erkek kayıtlarının ölüm kayıtlarında düşülen “askerde” veya “şehiden” gibi kayıtlar tek tek not edilmiş. 1321 son Osmanlı nüfus tahririnde bu idari birimlere ait Torbalı Nüfus Müdürlüğü arşivinde bulunan nüfus esas defterlerinin dökümü şu şekildedir53: ATİK NÜFUS ESAS DEFTERLERİNİN ARŞİV TASNİFİ Cilt No Yazılı idari birim/birimler 1 Tepeköy. Necat Çetin. Yılında İzmir ve Batı Anadolu Uluslararası Sempozyum”. Araştırmaya dahil edilmemiştir. . Ölüm kayıtlarının ortalama yaşı 30. Döğerlik. Çorlu56. Belenbaşı70. kayıtlar anekdotlarla teyit edilmeye çalışılmıştır. Karakuyu68. Şehit. Arapçı65.1332 yılında 200. "Torbalı bölgesinde Yunan işgali(1919-1922)". İzmir.455 nüfus hanesinde toplam 11.000 kişinin kayıtları incelenmiş. Dünya savaşı sonunda burada bulunan Bulgarlar Bulgaristan’a dönmüştür.64’dür Kayıtlardaki hanelerden 199’unun nüfus kayıtlarının “ kapalı kayıt” konumunda olduğu . Nüfus kaydı. Anahtar kelimeler: “Torbalı. Büyük Torbalı Gazetesi. 1333 yılında 167. Bkz. Askerde. 57 Rum köyüdür. Torbalı Yankı Gazetesi.

Nüfus defterleri ve tarama cetvelleri esas alınarak ne yazık ki asker kayıpları hakkında bugüne kadar hiçbir çalışma yapılmamıştır. Yer No: 112.Ü. Tarih Dergisi 32.12 13 14 15 16 17 Dağkızılca. Bazı defterler aşırı yıpranma nedeni ile dağılmış durumdadır. ölüm ve kayıp olanlar için hazırlanan listelerin incelenmesi ile deftere kaydı olmayan askerde kalanların künye yılı ve askerde kaldıkları yerler her kişi için ayrı numara verilerek yazılmıştır89. Büyük Torbalı Gazetesi.16. Askerde kalanların tespitinde yararlanılan diğer kaynak 1934 yılında tüm idari birimlerde yapılan nüfus tarama cetvelleridir. 70 1937 yılında idari birim olarak Buca ilçesine bağlanmıştır.E. Sayı:12976.331–348. Bakınız: BCA. 72 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir.F.0 Yer No: 78. Defterler yenilemenin yapıldığı 1976 yılına kadar kullanılmıştır. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30. Doğancılar79. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30.16. "Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Dağtekke Köyü Araştırması".42.11. 11 Ağustos 2006." Torbalı’nın Dağılan Köyü:Arıtaş Köyü". Tarih: 28/12/1954 Sayı: 27394 Dosya: Fon Kodu: 30. 81 Dağtekke Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin.11.16. 73 1926 yılında dağılmış.1937. (1979). Fon Kodu: 30. Kayda alınmayan haneler88 nedeniyle hane numaralarında bazı değişiklikler olmuştur. Mevcut durumunu tespit etmek amacıyla 1934 yılında doğup ta kayda geçmeyen.0. Çengele86 Demirci.1. 12 Eylül 2006. Yunan işgali sonrası köy terk edilmiş. Büyük Torbalı Gazetesi. Bu tahrirde kaydı yapılan idari birimlerdeki silâhaltına alınan kişilerin özlük bilgileri bu nedenle çok önemlidir. "Tarihi Demografisi ve Kitabeleri İle Korucuk(Dirmil) Köyü Araştırması".1. Tarih: 05. Bakınız: BCA.11.11.1.0 Yer No: 78.0.7. 74 Bugünkü adı Korucuk’tur.11. 80 1937 yılında idari birim olarak Buca ilçesine bağlanmıştır. 83 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır. Bakınız: BCA.17. Ancak 2006 yılında çıkarılan nüfus kanununda nüfus defterleri bilimsel araştırma ve incelemelere kapatılmıştır. Büyük Torbalı Gazetesi.1. “Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Karakızlar Köyü Araştırması”. Sayı:12976. BCA.0 Yer No: 78. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30. 88 Hane deyimi hakkında bakınız: Nejat Göynüç.1937. Çakallar84.11. İnsan unsurunun en önemli dayanak belgeleri nüfus kayıtlarıdır. 82 Karaot Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin. Bakınız: BCA. Fetrek76. 77 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır. 13 kişinin kaydı yenileme sırasında kayda alınmamıştır. 87 1954 yılında idari birim olarak Buca ilçesine bağlanmıştır. Necat Çetin. Bugün adı Pancar’dır. “Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Karaot Köyü Araştırması”.05. Yer No: 112.11. 89 Ekteki askerde kalanların kayıtları olduğu nüfus tarama cetveli ilgili kişinin kaydında verilmiştir. Kırıklar80 Dağtekke81 Karaot82 Cumalı83. 86 Bugünkü adı Ormanköy’dür. Nüfus ve Vatandaşlık Genel Müdürlüğü şuan 1976 öncesi tüm defterleri merkeze toplamaktadır.0 Yer No: 78. Necat Çetin. 25 Ocak 2004. Hâlbuki dönemdeki savaşlarda en önemli unsur insan kaynağıdır. 75 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır. Bakınız. boyutundadır. Karakızlar85..1. Büyük Torbalı Gazetesi. s.11. 84 Bugünkü adı Çamlıca’dır.1. Karacaağaç87 Arşivde bulunan nüfus esas defterleri 50 X 70 cm. Dere75.11. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30.17. ölü ve kayıp olduğu halde ölüm düşümleri yapılmayan ve evlenmesine rağmen kayda geçmeyenler için 30 X 50 cm boyutunda hazırlanan cetvellere idari birimdeki muhtar ve ihtiyar heyetince listeler oluşturulmuş. 1924 yılında mübadiller yerleştirilmiştir. 85 Karakızlar Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin.1.1. 14 Temmuz 2006. 11 Ağustos 2006.17. Sinek78 Bozköy. Bakınız: BCA. 79 2003 yılında Buca ilçesine bağlanmıştır. 78 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır.16. Torbalı bölgesinde en son nüfus tahriri 1321 yani 1905 yılında yapılmıştır. Tarih: 05. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir.11. İ.0 Yer No: 248.1.16.17.0 Yer No: 78. 58 . Bakınız: BCA. idari statüsü ortadan kalmıştır.05.7. 76 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır. Gökyaka Teke77.. “Hane deyimi hakkında”. Büyük Torbalı Gazetesi. Bakınız: Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (bundan sonra sadece BCA). Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30.17. 71 Rum köyüdür. Fon Kodu: 30.

kişi bilgilerinin ölüm kayıtlarında düşülen kayıtlar (406 kişi) ve 1934 yılı nüfus tarama bilgileri (208 kişi) birleştirilerek 553 hanede toplam 614 kişinin askerde kaldığı tespit edilmiştir. Kanal: 280.556. en azından doğan çocuklarına isimlerini verdikleri gözlemlenmiştir.600. Kaynak: http://www. (Ölü.000. Acem: 20.000.315 ölü.org/wiki/I. Medine. Bakû.167.000.000 kişi olduğu tahmin edilmektedir.html.tarihimiz. I. 59 hanede birden fazla kişi askerde kalmıştır. 59 .php? f=31&t=16427 92 http://www. Sayı 1. Bu nedenle bu araştırma önem arz etmektedir.852 392. Kafkasya: 270. arkasında resmi rakamlara göre toplam 8.038. Osmanlı Devleti dâhil olduğu I. Toplam asker kaybının 1.000. kayıtlar mümkün olduğunca ailelerle yapılan görüşmelerle de kayıtlar desteklenmeye çalışılmıştır. Askerde en çok Hortuna Köyü’nden 36 kişinin kaldığı tespit edilmiştir.147 80.167.b) Toplam Sadece cephelerdeki ölen asker sayısı 2.915 383. Körfez: 220. Yapılan alan araştırması sırasında künyesi gelen askerlerin ulaşılan ve görüşülen hanelerinde yaşayan kişilerden alınan anekdotlar da ailelerin seferberlik döneminde askerde kalanlarını unutmadıkları. Bu kayıtlar ilgili idari birimdeki asker kayıplarını net biçimde ortaya çıkarmaktadır. Yemen) Makedonya'da Türlü cephelerde (Kafkaslar.945 kayıp veya esir bırakmıştır90. Arabistan-Yemen: 280. yaklaşık olarak ifade edilmiştir. 21.600. Kayıp ve Yaralılarla 253.091 Yara veya hastalıktan ötürü hastanede tedavi edilenler 3 .810 askerin katıldığı savaş.059 . gün ve yılı yazılıdır.Ölen kişiler ilgili hanenin defterdeki kaydına işlenmektedir. Şehiden._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1.841 218. Çalışmada 614 kişinin kimlik bilgileri ve idari birimleri verilmiştir. Künyesi gelen kişilerin ölüm kayıtlarında genellikle "Askerde. yaradan veya hastalıktan ölenler) 501 .000.452 yaralı ve 7. Osmanlı İmparatorluğunun askeri kayıpları konusunda bazı araştırmalar yapılmıştır91. Kayıtlardaki kişilerin künyelerinin geldiği tarihlerden 212’sinin sadece yılı ( %34) diğer 402 ‘sının ay.211 4 .721 9. Künyelerin geldiği yıllara bakarsak karşımıza şöyle bir tablo çıkmaktadır: ÖLÜM YILLARINA GÖRE KİŞİ SAYISI Yıl 1330 90 Sayı 17 Yıl 1337 Sayı 5 http://tr.750. Galiçya-Bulgaristan: 60.Şubat 2009.Dünya Savaşı’nda çeşitli cephelerde kalan asker sayısı bugüne kadar kesin rakamlarla tespit edilememiş.878 101 . birimlere ait nüfus defterleri ve tarama cetvellerine göre büyük savaşın başladığı 1330 yani 1914 yılı esas alınarak Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinde askerde kalan 614 kişi tespit edilmiş.764 44.205 Hastaneden taburcu edilmiş 2.DUNYA-SAVASI-OSMANLI-BILANCOSU.841 Malûller 891 . Yapılan diğer bir araştırma ise daha net rakamlar ifade etmektedir92. Tüm ülkelerden 65.000 [Hasta.896]. Dünya Savaşı’nda ana ve yardımcı cephelerde savaşmıştır. Sayfa 21.219. 91 Osmanlı İmparatorluğu toplam kayıp asker sayısı: 1. İdari.166 4.364 Toplam Muhtelif cephelerdeki ölüler sayısı Kafkas cephesinde Çanakkalede Filistine cephesinde Irak'ta. NTV Tarih dergisi .000. Aynı hanede askerde kalan en fazla kişi sayısı 4 ile Çengele Köyü’ndedir. İzmir ve Antalya'da (amele taburları çoğu sıtmadan) Galiçya'da Romanya ve Dobruca'da Hicaz'da (Mekke.272 4.net/v3/Haberler/OsmanliTarihi2/1.166 878 74.wikipedia.000.trmilitary. Sebdülbahir Kerevizdere'de kaybolduğu şerh verildi" gibi şerh düşülmüştür. Dağıstan v. Nüfus müdürlüğü arşivinde bulunan 17 nüfus esas defter incelenmiş. Çanakkale: 101.704 Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinin toplam idari birim sayısı 42’dir.com/forum/viewtopic.

1331 1332 1333 1334 1335 1336 Toplam 91 200 167 80 33 9 597 1338 1339 1340 1341 Toplam Bilinmeyen Genel Toplam 2 3 1 1 12 5 614 kişi Künyelerin geliş ve deftere kaydına bakarsak 1330 yılında: 17. aynı haneden üç kişi askerde kalan hane sayısı:4. Bağdat’ta harpte. Harpte. 1332 yılında 200. 1 Dirmil 4 Doğancılar 1 Karakuyu 2 Karakızlar 3 Çengele 1 Hortuna 6 1 Taşkesik 1 Saibler 1 Torbalı Mah. Kafkasya. Aynı haneden iki kişi askerde kalan hane sayısı:54. Askerde. 59 hanede birden fazla kişi askerde kalmıştır. aynı haneden dört kişi askerde kalan hane sayısı:1'dir Aynı haneden iki ve daha fazla kişi sayısını gösteren tablo İdari birim HS93 İdari birim HS Kişi sayısı 2 3 4 Kişi sayısı 2 3 4 Ahmetli 1 Arslanlar 1 Çakırbeyli 4 Tepeköy Mah. İkitelli Hastanesinde. Arabistan. Şehiden. Bornova Askeri Hastanede. 1333 yılında 167. KÜNYE KAYITLARI 4. Harb-i Umumi. Çorlu Hastanesi. 1 Helvacı 2 1 S.Mecidiye Mah. Askerde şehit. Sebdülbahir.Ordu. Askeri hastane. Çanakkale şehiden. Harbiye Hastanede. Çorlu Sinek Özbey Cumalı Kırıklar Çapak Dağkızılca Karacaağaç Toplam 1 2 1 1 1 2 2 4 29 1 1 Yoğurtçular Arıtaş Dere Fetrek Bozköy Sepetçiler Dağtekke Eyerci Karaot Toplam 1 1 2 2 1 1 1 1 2 25 1 3 Defter ve tarama cetvel kayıtlarına baktığımızda. Çanakkale Harbi. 1334 yılında 80 ve 1335 yılında ise 33 kişinin kaydı bulunmaktadır. Rus Harbi. Arıburnu şehiden. Seferberlik. Esarette. 60 . ordu 3 Harb-i Umumi 70 Anafartalar 1 Harbiye Hastanesi 2 Arabistan 1 Irak 1 Arıburnu Şehiden 1 İkitelli Hastanesinde 1 Askerde 367 Kafkasya Cephesi 2 Askerde Şehiden 53 Mekke-i Şerife'de vurulmuştur 1 Askeri Hastane 2 Rus Harbi 1 Bağdat’ta Harpte 2 Sebdülbahir 1 Bağdat Hastanesi 1 Seferberlik 68 Bornova Askeri Hastane 1 Tedbil havada 1 Çanakkale Harbi 12 Topçu Hastanesi 1 93 Hane sayısı. Topçu Hastanesi. 1331 yılında 91. Mekke-i Mükerreme’de şeklinde kayıt düşülmüştür. Anafartalar. Kafkas Cephesi. Umumi harp. 4. Görüleceği üzere en çok 1332 yani 1916 yılında (%33) künye ölüm kaydı vardır.

61 .Çanakkale Harbi Şehiden Çorlu Hastanesinde Esarette Harbde 4 Umumi Harb 1 Yemen 1 Belirsiz 1 TOPLAM TOPLAM 614 11 2 1 614 Tabloda da görüleceği üzere 367 kişinin kaydında "Askerde" ibaresi vardır. Künye ölüm kayıtlarında yaş ve kişi sayısı şu şekildedir. Doğum tarihi gruplamasına baktığımızda ise tablo şu şekildedir. DOĞUM YILLARINA GÖRE KİŞİ SAYISI Yıl 1269 1271 1280 1281 1282 1283 1285 1286 1287 1288 Sayı Yıl 1 1 1 1 1 1 6 10 8 4 34 1289 1290 1291 1292 1293 1294 1295 1296 1297 1298 Sayı 18 17 17 8 24 22 16 26 18 31 197 Yıl 1299 1300 1301 1302 1303 1304 1305 1306 1307 1308 Sayı Yıl 31 20 22 6 15 22 28 12 27 28 211 Toplam 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 1316 1317 Sayı 26 18 41 24 26 12 19 4 2 172 614 kişi Görüleceği üzere 1311 doğumlular 41 kişi ile en kalabalık grubu teşkil etmektedir.64 Bu tabloya göre en küçük yaş 13 yaşında 1317 doğumlu olan ve 1330 yılında ölen Kuşçuburun Köyü 8. hanede kayıtlı Kara Ali oğlu İbrahim'e aittir. ÖLÜM YAŞLARINA GÖRE KİŞİ SAYISI Yaş Grubu 13 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Kişi Sayısı 1 2 4 12 16 27 36 33 28 21 29 Yaş Grubu 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 Kişi Sayısı 25 20 14 20 19 11 16 34 27 20 Yaş Grubu 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 Kişi Sayısı 16 14 27 21 13 21 10 11 9 7 5 Yaş Grubu 48 49 50 51 52 53 60 61 Toplam Kişi Sayısı 6 2 1 1 1 1 1 1 614 26 47 Ölüm Yaş Ortalaması 30. Ölüm kaydına göre en yaşlı kişi ise 61 yaş ile 1269 doğumlu ve 1330 yılında ölen Çakırbeyli Köyü 44. Bu tablodan şu anlaşılmaktadır: Vatan savunması için her yaş grubundan kişiler cephelere koşmuştur. 94 Dönemde silah altına alınmalardaki anlatımlara göre ortalama 45 kg. hanede kaydı bulunan Şaban oğlu Eyüp'e aittir94. 58 kişinin "Şehit" kaydı bulunmaktadır. gelen ve omzuna astığı tüfeği yere değmeyenler dahi silah altına alınmıştır.

Deftere kayıt tarihilerine baktığımızda kimilerinin muhacir olarak geldikleri gibi silahaltına alındıkları görülmektedir. Baltalar. Demirhisar. Katerin. Selanik. Dağkızılca Dağtekke Demirci Döğerlik Doğancılar Eğerci Helvacı Karakızlar Karakuyu Karaot 95 96 H98 16 25 6 11 26 7 24 13 17 11 20 5 10 10 3 16 13 24 28 11 KS99 D100 T101 K102 N103 17 26 6 13 30 7 26 14 17 12 24 6 10 10 6 17 16 27 30 13 17 11 12 12 2 26 4 17 6 13 4 6 7 6 3 14 22 4 15 6 1 18 5 10 6 11 2 4 3 6 11 13 13 8 9 10 10 2 1 2 1 8 6 10 3 8 2 4 10 2 4 8 2 3 1 1 1 1 2 1 3 1 2 İdari birim Dirmil Kuşçuburun Çengele Özbey Arapçı Saibler Taşkesik Hortuna Yeniköy Yoğurtçular Torbalı Mah. Siroz. Koçana. Künyesi gelen askerlerden bazılarının doğum yerleri bugünkü sınırlarımız dışındandır: Bunlar genellikle Balkan ve Girit ağırlıklı olup doğum yerleri şöyledir: Nörekop. Tuna. İ İdari birim Ahmetli S. 9 3 Ertuğrul Kırıklar 1 Fetrek 15 Toplam 14 5 Toplam 97 N 2 3 1 5 1 11 Y 3 3 6 İ İdari birim Çaybaşı Karakuyu Hortuna Dere Toplam N 6 1 2 1 10 Y 4 2 1 7 Nakil gelen toplam hane sayısı: 53 hane olup bunun 33 tanesi bu günkü sınırlarımız dışındaki idari birimlerden gelmiştir. Serez. 100 Defter kaydı. Kardiça. Radovişta. 1321 sayımından sonra nüfus esas defterine kayıtlı oldukları tespit edilmiştir. 103 Nakil giden hane sayısı. Belenbaşı Toplam 95 N 96 1 7 1 8 1 18 İdari birimlere nakil gelenler Y İ N Y İ İdari birim İdari birim 1 Arslanlar 1 Sepetçiler 6 Dağtekke 1 Eyerci 1 Özbey 2 2 Arapçı 7 Tepeköy Mah. Kayalar. Yenişehir. Niğbolu. Dobruca. Avlonya. Arıtaş Çorlu Gökyaka Teke Sinek Dere Cumalı Belenbaşı H 13 9 12 15 9 2 5 29 5 5 25 18 18 3 4 8 10 19 6 4 KS 17 9 13 16 9 3 6 36 5 6 26 19 18 4 6 8 11 21 7 4 D 13 3 8 9 8 T 4 6 5 7 1 3 6 15 1 6 4 7 2 K 5 8 2 8 7 5 14 3 9 6 5 4 1 4 3 6 1 1 N 1 1 21 4 6 20 15 11 2 6 8 11 21 7 4 3 1 3 İdari birim Nakil gelen hane sayısı 97 Nakil gelen hanelerden bu gün sınırlarımız dışından gelen hane sayısı.Kayıtlardaki hanelerden 199 ‘nun nüfus kayıtlarının kapalı kayıt konumunda olduğu. Babadağ. Tırnova. Uçhisar. Künyesi gelen askerlerin kayıtlı oldukları idari birime naklen geldikleri. Feretor. 102 Kapalı kayıt hane sayısı. Kafkasya. Dömeke. Varna. 62 . Edirne Hasköy. 101 Tarama cetvel kaydı. Girit. 98 İdari birimde askerde hane sayısı. 25 hanenin ise savaştan sonra başka idari birimlere nakli gittiği görülmektedir. Karabina.Mecidiye Mah.Mecidiye Mah. Yanya. 99 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı. Ertuğrul Mah. Çengele Torbalı Mah. Tepeköy Mah. İdari birim Ahmetli Arslanlar Ayrancılar Bozköy Çakırbeyli Çakallar Çapak Sepetçiler Çaybaşı S. Debre-i bala.

Savaş yıllarında ilçe toplam nüfusunun yaklaşık 12. savaşın en şiddetli olduğu 1915-1916-1917 yıllarında gelmiştir. Dünya Savaşı’nda nüfus kayıtlarına göre Torbalı’nın 42 idari biriminden toplam 566 hanede 625 kişinin silâhaltındayken şehit olduğu veya askerde kaldığı tespit edilmiştir.Fetrek Karacaağaç 14 13 16 14 16 14 4 7 Kırıklar Genel Toplam 11 553 13 614 13 406 208 3 199 25 Sonuç ve değerlendirme: 1914 ile 1918 yılları arasında süren I. bunun yaklaşık % 20’si askerden gelmemiştir. Bu çok büyük bir nüfus kaybıdır.000 kişi olduğunu kabul edersek. Ölüm kayıtlarına göre en fazla künye. Bu araştırma nüfus kayıtlarına göre bir ilçeden büyük harpte kalanların tespiti yönünden ilk çalışmadır. Alan araştırması sırasında askerde kalanların aileleri tarafından unutulmadığı görülmektedir. 63 . Bu tür çalışmalar diğer il ve ilçeler bazında da yapılmalıdır.

114 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.Sıra Hane Adı Babası Doğum Yeri ve yılı Kayıt ve tarihi AHMETLİ 104 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 10454 105 8 7 10 13 15 16 18 19 20 26 27 28 28 33 39 45 47120 2 5 8 12 16 18 26 28 31 33 39 40 Hasan Ali Nasuh107 Nasuh 105 Mahmut Hacı Mustafa Ali Uzun Mehmet Hacı Hasan Karabacak İlyas Ahmet İsmail Mahmut Kazıkırık Bekir Hamza Ali Mustafa İlyas Dağlı Osman Abacı oğlu Ali Zeynel Dede Mustafa Ramazan Abdi Seyfettin Ahmet Çavuş Bıyıklı Hüseyin Zekeriya Haşim Paşalarlı İzzet Vehbi Resul Habib Hacı Hamit Yaylayaka106 Ahmetli Ahmetli Kuyumcu Ahmetli Ahmetli Belevi Ahmetli Yeniköy Ahmetli Ahmetli Mersinli Mersinli Yaylayaka Yeniköy Zeytun Nörekop122 ARSLANLAR123 Arslanlar Arslanlar Arslanlar Kardiça 128 116 1297 1297 1301 1296 1296 1313 1285 1287 1313 1313 1313 1310 1311 1312 1298 1293 1315 1305 1312 1308 1299 1311 1308 1308 1304 1300 1296 1302 1289 Şehiden Askerde Askeri hastane Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde 28 Ahmet108 Hacı Hasan oğlu Hasan109 Ahmet110 Hasan Hüseyin'in üvey oğlu Hüseyin111 Etcileroğlu Hacı İbrahim Süleyman Mustafa 112 113 1 0 30 02 Mehmet114 Süleyman Mehmet 115 117 0 0 İbrahim Abacı Ali oğlu Osman Hasan Ali119 Nörekop muhacirlerinden Abdullah121 Bekir 124 125 126 118 2 1 Kadir Ali 127 Necip Salih129 Halil 130 131 Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Kardiça Tahsin Ahmet 1 Hasan132 Bayram133 Aziz İbrahim 0 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:37. 119 Hanenin konumu: Kapalı kayıt 120 Deftere kayıt tarihi:1332. 107 Naime Köyü nüfus defteri hane no: 7’den aktarıldı. 113 Aile Tire Doyranlı Köyü'ne nakil gitti. 121 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 106 Torbalının 19. yüzyılda dağılan köylerindendir. 110 Hanenin konumu: Kapalı kayıt 111 Aile Selçuk'a nakil gitti. yüzyılda dağılan köylerindendir. 118 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 108 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 117 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 112 Aile Tire Doyranlı Köyü'ne nakil gitti. 115 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 64 . nüfus:159. 109 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 116 Torbalının 19.

134 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2963.49. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 148 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/881. Babası kaçmış. Aile Ahmetli köyüne nakil gitti. Hasta hasta jandarmalar geri götürmüş. 132 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2944. Yunanca: Νευροκόπι / Nevrokópi. Gidiyor. 1316 doğumlu. 124 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2817. vur emri var” diyor. 144 Deftere kayıt tarihi:1327. 123 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:110. 138 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2974. Kayınpederim söylerdi. 2004 yılında Arslanlar köyünde yapılan görüşme. Dedem hasta olmuş. Babam söylerdi. Necip benim annemin kardeşi. 2004 yılında Arslanlar köyünde yapılan görüşme.Yaş:78). 126 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2910. “Vurarlar” diyor. (İsmail Dalar-Yaş:72). Yunanistan'da. (Ahmet Ali Güngör-Yaş:55. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 129 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2920. 143 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Babam kardeşinin adını bana vermiş. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Mehmet amcam olur.13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 1 2 3 4 122 43 45 46 48 49 49 60 67 75 85 96 99 107 Seyfeddin Mustafa Hüsrev İsmail 134 Veli Salih Cemali Bahaddin Talib Talip Mahmut 140 Kardiça Arslanlar Akhisar Arslanlar Kardiça Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Kardiça Kardiça Arslanlar 1291 1308 1308 1309 1300 1309 1316 1309 1308 1308 1287 1288 1308 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik 0 Recep135 136 137 Mehmet Necip139 138 Bayram Ali Şakir 141 Abdullah oğlu Şakir Nafil 142 10 Elmas'ın oğlu Ali Hayrettin143 Genç Osman oğlu Abdülfettah Yusuf Elmas Abdi Genç Osman Abdi Şakir Mehmet Mehmet Mustafa 1 0 21 117144 Şuayip145 9 10 13 14 Hasan147 İbrahim 148 149 150 Gönen 1308 AYRANCILAR146 Ayrancı 1315 Belenbaşı Ayrancı Ayrancı 1300 1294 1301 Mehmet Durmuş Ali Hasan (Bulgarca: Гоце Делчев / Gotse Delçev. Kayınpederim ile aynı bölükte kalmış. 125 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2903. 146 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:19. 133 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2946. 139 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2972. nüfus:404. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Bir daha haber alınmamış. İsmail amcam Çanakkale’de askerde kalmış.60 Mehmet oğlu Necip. Ordu” diye ayırmışlar. Babasına “kaçacağım” demiş. 141 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.). Yani dayım olurmuş. Babam da 17 sene askerlik yapmış. Eski adı: Bulgarca: Неврокоп / Nevrokop. 130 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2923. H. Jandarmalar gelmiş. 65 . Batı Tesalya'da bir kent. 2004 yılında Arslanlar Köyünde yapılan görüşme). 140 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Yemen’de askerde kalmış. “Torbalılı Necip 4. Babası “kaçma. 128 Karditsa (Yunanca: Καρδίτσα / Karditsa). Babam ufakmış. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. İstanbul’da Topkapı Sarayı önünde karşılaşmışlar. 147 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/873. 131 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2935. O gidiş. 127 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2913. Nevrâkop. Ağlardı. 135 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2964. (Muhittin Özkan. 149 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/887. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 136 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2971. 150 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/889. 2004 yılında Arslanlar köyünde yapılan görüşme. 145 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3039. Güneybatı Bulgaristan'ın Pirin Makedonyasında bulunan bir şehir. En son mektubu Yemenden gelmiş. Anekdot: Ali dedem olur. nüfus:121. Roma İmparatorluğu döneminde Nestrum). 137 Anekdot: H. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 142 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Baba oğul askere alınmış. Babam “Ben babasız büyüdüm “derdi.

Hasan. yani kız kardeşi Zeynep'in kocası idi. Amcam Hasan askerde seferberlikte kalmış.: H. 153 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:30. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme. 160 Anekdot: Dedemin kardeşi. 159 Bozköy nüfus tarama cetveli:1934/2732. Mehmet Yıldırım (1326 doğumlu). Yaş:65). Seferberlikte kalınca benim adımı koymuşlar. Şam’da kalmış. Seferberlikte kalanlar: 1310’ lu Düdünün Mehmet.(Adil Özkan. Amcaoğlum olur.Ok’lardan 3 kişi. Babam anlatırdı. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme. Süleyman. Hasan. Üçü de askerde kaldı. H. Büyük amcam. (Mustafa ÇETİN. Seferberliğe 10-12 kişi gitti.lu. H. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme. Yaş-63). Yaş 64). Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/899. Gülleoğullarından. Balkan Harbi’nde (1328) askerde kalmıştır. Halil. Biz Yıldırım. 156 Anekdot: Mehmet.5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 151 152 18 19 5 5 5 7 9 11 12 157 Mehmet151 Hüseyin 152 Hüseyin Hasan Kıllı İbrahim Kıllı İbrahim Kıllı İbrahim Mustafa İbrahim Ali oğlu Durmuş Ali İbiş oğlu Yusuf Mustafa 159 Ayrancı Göçebe BOZKÖY153 Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy 1298 1314 1311 1313 1315 1305 1312 1312 1299 1304 1287 1293 Seferberlik Seferberlik Askerde Askerde Bağdad'da harbte Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Umumi Harp Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Şehiden Harb-i Umumi Harb-i Umumi Süleyman154 Osman Halil Mehmet155 Ali Mehmet Mehmet Hasan 158 156 0 0 08 16 2 16 18 19 21 24 24161 1 3 3 4 5 5 6 167 16 Çolak Mustafa Kara Veli Veli160 Hüseyin Mustafa İsmail İbiş Mercan Hacı Veli oğlu Gani Emiroğlu Mehmet Emiroğlu Mehmet Topal İsmail Veli Boğuş oğlu Veli Süleyman Ali Kabaca oğlu Ali 168 2 Bozköy 1288 Bozköy 1308 Bozköy 1312 ÇAKIRBEYLİ162 Tiryanda 1305 Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli 1309 1295 1309 1296 1299 1306 1291 1317 1311 1 1 Velioğlu Mehmet163 İbrahim164 Kabaca oğlu Ali165 Halil 166 Hüseyin Kabaca oğlu İsmail Mehmet Hacı Alişan oğlu Ahmet169 Hacı Alişan oğlu Hasan 170 Yusuf Kabaca oğlu Yusuf Mehmet Halim 6 7 7 2 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/894. Anekdot: İbiş oğlu Çolak Mustafa.( Hakkı Önal. 66 . Dedem Kıllı İbrahim de kalmış. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme.10 Hoppalının İsmail. 162 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:63. Anekdot: Bir ilkindi vakti Jandarma geldi.lu. Babam askerde kalan kardeşi Hakkı’nın adını bana vermiş. İbili'nin Halil. 157 Aileden 1303 doğumlu Yusuf oğlu İbiş oğlu Yusuf. Dedem Ahmet de Çanakkale’de kalmış. Hasan'ın oğlu Mehmet ve Ali. Ahmetli’den gelmişler. Çanakkale’ de kalmış. Osman. 4 kardeşi seferberlikte kalmış. 154 Anekdot: Babam anlatırdı. Seferberlikte kalmış. (Durmuş Öz -76 yaşında). 155 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Çam Hasan oğullarından . 1 kişi geri geldi. Hiçbir haber alınamamış. 2004 yılında Ayrancılar’da yapılan görüşme. Nenem geride 3 oğlan 1 kız çocuğu ile kalmış. nüfus:346. amcam olur. 1912 doğumlu Şükrü Aydın ile 2004 yılında Bozköy Köyü'nde yapılan görüşme. 158 Anekdot: Dedem olur. O zamanlar çadırlarda Kaplancık'ta idik.13 Efe Hüseyin oğlu Halil 1313 doğ. yaş-52). (Sami Akar. 161 Aileden 1315 doğumlu Yusuf oğlu Emir oğlu Hamit.16 Mehmet oğlu Mustafa 1282 doğ. ve Hakkı (1315). Balkan Harbi’nde (1333) askerde kalmıştır. nüfus:168.Bu kayıtlı olanlardan başka Şükrü Aydın’ın ifadesine göre şu kişilerde askerden gelmemiştir. 1308 Mehmet oğlu H.21 Gani oğlu Ahmet 1296 doğumlu. babamın eniştesi. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme.

Mehmet bekarmış. 168 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2074. Mehmet ve İbiş. Mehmet amcam gelmemiş. Çakırbeyli köyünde 2004 yılında yapılan görüşme. Birisi Rusya ‘da esir kalmış. 3 oğlu varmış. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 181 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1988. (Yusuf Çetin-Yaş:68) . Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. O zaman kargaşalık varmış. Babam “Kardeşim askerden gelse de malımın yarısını veririm” derdi. Arabistan da . Nerede kaldıklarını bilmiyorum. diğerleri bilir. (Mustafa Şen-Yaş:66). (Veli Özdal -Yaş: 60). Mehmet ise meçhul. Anekdot: Memişoğlu Mehmet Amcam olurmuş. 167 Aileden 1299 doğumlu Yusuf oğlu Kabaca oğlu Osman Balkan harbinde (1328) askerde kalmıştır. İki amcam da Çanakkale Harbi’nde kalmış. Bu kişiler babamın kardeşleri imiş. Mehmet’in adı bana verilmiş. yüzyılda dağılan köy. Babam da Balkan savaşında. Birisi bilmez. Babam adını bana vermiş. 171 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2114. diğer amcam da askerde kalmış. Bir daha haber gelmemiş. Babam da beş yıl askerlik yapmış. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 169 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2084. 175 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2057. 170 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2085. Anekdot: Babam Balkan savaşında savaşmış. Geriye 2 kardeş kalmışlar. Bağdat’tan öldü haberi gelmiş. İbrahim’in künyesi gelmiş. Çanakkale harbine bir gitmiş. Babam Tire medresesinde okurken askere alınmış. Kafkas cephesinde esir düştüğünü duymuş. İbrahim Çanakkale’de kalmış diye duyardım. Dedem “Mehmet’im ölmedi” diye laf edermiş. (Ali Kurt –Yaş:81). Kaydı bulunamadı. Halim Benim babam olur. Yemen’de . (Mehmet BaşarırYaş:78). 172 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2061. 5 oğlu 1 kızı varmış.Yaş:79). Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme.Anekdot: Osman.11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 9 15 16 17 18 25 26 27 33 35 37 39 42 44 45 48 Ahmet Bardakoğlu Mustafa171 Ahmet Memiş oğlu Mehmet172 Memiş oğlu Hasan Ali mahdumu Hüseyin173 Gençoğlu Ahmet Hilmi174 Kerim kardeşi Ali175 Darıcıoğlu Yusuf176 Halim 177 178 Çakaloğlu Mehmet oğlu Hasan Hasan Sarı Osman oğlu Mehmet İsmail Hasan Ali Durmuş Ali Hasan İbrahim Ahmet Ali Hasan Abddullah Mehmet Hamza Hacı Kerim oğlu Ali Karabudak Veli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Özbey Avandere179 Çakırbeyli Özbey Çakırbeyli Çakırbeyli Hamidiye 1299 1311 1310 1315 1294 1314 1299 1299 1296 1309 1310 1299 1302 1269 1303 1298 Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Askerde 0 20 16 Ali oğlu Ahmet 28 Avcıoğlu evladı manevisi Hüseyin Bağuşoğlu Ali180 Küçük Hüseyin oğlu Mahmut181 Kara Ali oğlu İbrahim182 Hacı Kerim oğlu Ali mahdumu Kerim İbrahim 183 2 1 163 Çakırbeyli köyü nüfus tarama cetveli:1934/2018. (İbrahim Gökçen-Yaş:80). Çanakkale’de ve İstiklal Harbinde savaşmış. Anekdot: Babamın küçük kardeşi imiş. Babam ben daha hamile iken seferberlikte kalmış. (Ahmet ZeytinciYaş:72) . Babam anlatırdı. Amcam Yemen’de kalmış. 67 . İzne hiç gelmemiş. Diğer amcam Ali tekvilhavada ölmüş. Toplam 20 yıl o cephe senin. Gidiş o gidiş. 176 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2109. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 165 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2051. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2073. bu cephe benim. 1 tanesi hava değişiminde. Amcamlarım olur. Mustafa amcam ise seferberlikte kalmış. İbiş’in 4-5 tane çocuğu varmış. Geriye 2 oğlu kalmış. Anekdot: Darıcıoğlu Yusuf amcam olur. 179 Menderes Çileme köyü yakınlarında 19. 164 Anekdot: Aynı evden iki kardeş askerde kalmış. (Halil Ünver. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. bir daha gelmemiş. Askerde Yemen’de kalmış. Bekarmış. Babamdan duyardım. Anekdot: Şehit olan kişi amcammış. 2 oğlu harp zamanı ölmüş. Mehmet evli imiş. (Hidayet Kabaca-Yaş:77) . 166 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2037. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme 177 Anekdot: Halim büyük amcammış. (Mecit Şimşek-Yaş:72). 178 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2068. Çakırbeyli köyünde 2004 yılında yapılan görüşme. 12 kardeşlermiş. Yusuf babamın küçüğü imiş. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. Mehmet. 180 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2056. Aile Yeniköy Köyü'ne nakil gitti. İsmail. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. Dedem de Yemen şehit olmuş. Çakırbeyli köyünde 2004 yılında yapılan görüşme. Nerede olduğu belirsiz kalmış. 182 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2032. Anekdot: Mehmet ve İbrahim. (Veli Karabudak –Yaş: 82). Çanakkale harbinde kalmış. 173 Anekdot: Babamlar 6 kardeşlermiş. 174 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2096.

197 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Anekdot: Veziroğlu İbrahim kayınbabam olur. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 185 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2031. Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Seferberlikte kalmış. Hepsi Yemen'de birleşmiş. 187 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2013.27 28 29 30 1 2 3 4 5 6 7 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 52 52 58 60 1 4 7 11 24 26 36 4 9 14 15 17 24 27 38 41 41 43 45 57 Solak Mehmet184 Solak İbrahim Ahmet 186 185 Celil Celil Hacı Kerim oğlu Hasan Kadri Deli Ali Küçük Mehmet Sarı Hüseyin Ahmet Hüseyin Durmuş Çakaloğlu Bekir Çakır Hasan Buldanlı Ahmet Ali Eğrioğlu Mehmet Hacı Ali Hasan 198 Çakırbeyli Çakırbeyli Palamutarası Çakırbeyli 188 1307 1310 1302 1299 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Askerde Askerde Askerde Çanakkale Harbi Şehiden Şehiden 4 Ordu Seferberlik 4. 184 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2030. Ordu Şehiden Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde 31 06 2 Veziroğlu ibrahim187 Deli Ali oğulların dan H İbrahim189 Osman190 İbrahim191 Durmuş Ali Halil Mehmet Ali Mehmet Ahmet İsmail Ali Osman Mustafa Mustafa Aydınlıoğlu Hüseyin197 Deveci Hüseyin oğlu Mehmet Mehmet İbrahim199 Mehmet200 Mehmet Abdurrahman201 Halil 194 193 192 ÇAKALLAR Çakallar 1307 Çakallar 1311 Çakallar Çakallar Çakallar Çakallar Bayındır-Uladı Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak 195 196 1314 1289 1287 1296 1309 1304 1312 1313 1312 1310 1288 1311 1295 1308 1311 1300 1308 1298 2 14 ÇAPAK 1 2 1 Deveci Hüseyin Koca Veli Ali Ali Abid oğlu Mustafa Hamza Ali oğlu Mehmet Koca Hasarı oğlu Mehmet 16 2 1 2 183 Anekdot: İbrahim. amcam olur. Bir daha gelmemiş. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 186 Anekdot: Ahmet. Amcam ise Çanakkale’de kalmış. 195 Bugünkü Yakapınar Köyü. Babam Yemen’de savaşmış. O da harp de kalmış. 68 . dedemin kardeşi olurmuş. Hiç gelmemiş. (Veli Karabudak –Yaş: 82).(Amcaoğlusu Yusuf Çetin). 189 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1292. 191 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1302. Adı Çamlıca olarak değiştirilmiştir. 194 Aile Taşkesik Köyü'ne nakil gitti. 198 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. nüfus:183. Anekdot: Babam anlatırdı. Su doldurmaya gitmişler. 199 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 188 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:36. 193 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1346. 190 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1295. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. nüfus:603. 196 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:106. (Emine Akkan – Yaş: 92). Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 200 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. (Vehbi Öğüt-Yaş:55). 192 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1311. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 201 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.

216 Bugünkü Torbalı Göllüce Köyü. Yani büyük dedem Buradaki lakabı “Oğlan Hüseyin”. Dedemden duyardım. 2004 yılında Çaybaşı Atatürk Mahallesinde yapılan görüşme. 210 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/323. 206 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:27. 217 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.Bugün Çaybaşı Mahallesidir. (Atatürk Mahallesi) 207 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/286. 209 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/312. 212 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/333. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Anekdot: . Hanenin konumu: Kapalı kayıt. nüfus:146. 213 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/341. 215 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/349.14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 61 62 66 68 70 72 76 87 89 92 92 100 101 1 2 10 13 16211 16 18 19 20 22 25 27 Mehmet Emin Ömer Ahmet nam diğer Mehmet Yaşar Çakır Mustafa Ali Mustafa Bekir202 Mehmet İsmail203 Demirci hafidi Mehmet204 Mustafa205 Halil Çırak Ali Hüseyin Ali208 Arnavut209 Ali 210 207 Hüseyin Kürd Mehmet Molla Süleyman Ali Kırlı Osman Köse Hasan oğlu Mehmet Deli Ahmet Gani'nin oğlu Ali Mehmet Koca Demircioğlu Hasan Koca Demircioğlu Hasan Koca Kelle oğlu Hasan Koca Çırakoğlu Ali Adalı Hasan Koca Mehmet oğlu Ali Koca Ali Ali Putu oğlu Halil Putu oğlu Mehmet 213 Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak SEPETÇİLER Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Tire-Göktepe216 Sepetçiler 1301 1305 1305 1300 1310 1298 1301 1293 1311 1299 1305 1311 1294 206 Rus Harbi Askerde Askerde Çanakkale Harbi Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Harbiye hastanede Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde İkitelli hastanesinde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 09 01 2 0 0 1 00 0 17 1294 1309 1315 1315 1309 1303 1285 1299 1289 1292 1303 1316 1 15 30 30 Halil212 Hüseyin Cabu oğlu Veli İbrahim 214 215 15 1 Mustafa İbrahim Mustafa Bayram Yusuf Hüseyin Ali 2 22 Cabu oğlu Ali 3 Bayram oğlu Durmuş İhtiyar Hüseyin oğlu Yusuf mahdumu Durmuş İhtiyar Hüseyin oğlu Ali217 2 20 202 203 Aile Arapçı Köyü'ne nakil gitti. 69 . Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Dedem anlatırdı. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 204 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 208 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/289. Birisi dedemin babası. Dedem babası askerde kaldığında kundakta kalmış. 214 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/345. 205 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 211 Aileden 1309 doğumlu Putu oğlu Halil oğlu Mehmet askerde (06 Mart 1329) kalmıştır. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. (Mehmet Adalı-Yaş: 42). Büyük dedem seferberlikte kalmış.

234 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 231 (Makedonca: Кочани) Makedonya'nın doğu kesiminde bir kasaba. 225 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.13 14 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 218 219 34218 42220 10 12 16 41 49 53 64 65 78 87 102 110 229 Elekçi Hüseyin oğlu Hüseyin219 Kekik oğlu Mehmet221 Hasan 223 Hüseyin Mehmet Ahmet Rüstem Osman Ömer Çavuş Halil Mustafa Baltalarlı Abdi oğlu Hüseyin İbrahim Çarka Salih Hüseyin Tire Göktepe Sepetçiler ÇAYBAŞI Çaybaşı Çaybaşı Çaybaşı Çaybaşı Çaybaşı Dömeke226 Çaybaşı Baltalar Antalya Kardiça Kardiça Koçana Koçana Pertek İskilip Alasonya237 Alasonya Katerin Çimenler Yenişehir Yenişehir Yenişehir Alaşehir Uçhisar Kardiça Baltalar Serez 251 231 222 1292 1295 1305 1305 1307 1305 1306 1295 1304 1294 1308 1289 1287 1296 1312 1296 1301 1293 1303 1310 1315 1297 1299 1300 1306 1305 1296 1292 1280 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Tedbilhavada Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Harbiye Hastanesi Askerde Askerde Askerde 12 12 0 09 Cemali Süleyman224 Recep225 Ali Hasan Recep Baltalarlı Salih oğlu Mehmet Veli 227 1 2 21 Kara Hüseyin oğlu Behlül Muhacir Ziver'in oğlu Mustafa Beşir oğlu Hüseyin Kadri 232 233 234 230 228 2 Ziver Beşir Mehmet Kazım Hafız Osman Mustafa Hüseyin Kadir Apdullah Bekir 113 121 122 140 1 4 6 7 19 32243 33 245 Mehmetşah 0 Hafız Hüseyin mahdumu Osman Muharrem Abidin239 Osman Hasan 240 241 242 3 138235 İbrahim Efendi236 SEPETÇİLER ÇİMENLER-MECİDİYE MAHALLESİ238 0 27 10 Kantarcı oğlu Fethi Ahmet244 Talib Hasan247 Hasan Ağa248 Serezli Osman 250 Yusuf Hüseyin Mehmet Mustafa Salih Hüseyin Mehmet 2 Keşirli Küçük Hasan 14 2 38246 40 45 249 3 Deftere kayıt tarihi:1328. 70 . 223 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/383. 230 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 227 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. nüfus:431. 222 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:103. 233 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Yenilemede kayda alınmamıştır. 229 Deftere kayıt tarihi:1329. 232 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Yenilemede kayda alınmamıştır. 220 Deftere kayıt tarihi:1329.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Yenilemede kayda alınmamıştır. 228 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Yenilemede kayda alınmamıştır. 226 Yunanistan Teselya bölgesinde Yenişehir yakınlarında bir yerleşim. Yenilemede kayda alınmamıştır. 221 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/418. 224 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.

nüfus:101. 262 Hane konumu: Kapalı kayıt. 264 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3810.Cumhuriyet öncesi nahiye merkezidir. 243 Deftere kayıt tarihi:1327. 71 .Serres). Yunanistan 'ın Orta Makedonya bölgesinde idari birim. 246 Deftere kayıt tarihi:1330. 259 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 258 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 238 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:26. 247 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/166. 241 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 257 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3665. 255 Sivas Kemaliye. 256 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 249 Deftere kayıt tarihi:1330. 244 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/159. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 260 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3781. 237 Yunanistan'da Mora Yenişehir'e bağlı idari birim. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 253 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:102. 248 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 261 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3687. 254 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3655. 252 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/195. 267 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3699. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 240 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/127. 265 Aile İstanbul'a nakil gitti. 242 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 250 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/186. Hane konumu: Kapalı kayıt. Yenilemede kayada alınmamıştır. 266 Aileden 1296 doğumlu Hasan Hüseyin oğlu Hasan askerde (30 Haziran 1328) kalmıştır. Hane konumu: Kapalı kayıt. 263 Aile İstanbul'a nakil gitti. 239 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/122.Çaybaşı Mahallesindedir. nüfus:550.11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 235 236 45 48 4 6 12 12 14 16 25 31 33 36 36 38 39 41266 49 53 Siroz muhacirlerinden Ali Serezli Demir oğlu Bayram Kuloğlu İsmail Kazım Şükrü Yusuf 256 257 258 254 252 Halil Demir Ahmet Hasan Abdullah Mustafa Çolakoğlu Mustafa Ahmet Siroz Serez DAĞKIZILCA Eğin255 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Akşehir Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca 1295 1295 253 Askerde Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Askerde 1 22 1298 1313 1315 1303 1286 1304 1313 1296 1307 1286 1293 1291 1289 1307 1305 1305 Çömezoğlu Abdullah Dağkızılca Mahmut Hüseyin259 Hüseyin260 Sarıoğlu Ahmet Mehmet Karakulak oğullarından Hüseyin262 Kocakulak oğullarından Eyüp263 Ali 264 265 261 1 25 Mustafa Genç Osman oğullarından Hasan İbrahim İbrahim Hüseyin İbrahim Hasan Hüseyin Mustafa Gani bey oğlu Halil 27 Kara Veli oğullarından Mehmet Mehmet267 Kocabaş oğullarından Şükrü Kamil 268 19 28 Deftere kayıt tarihi:1330. (Yeni Mahalle). 251 (Yunanca'da Σέρρες . 245 Deftere kayıt tarihi:1329.

2004 yılında Dağtekke Köyü'nde yapılan görüşme. 33. 281 Dağtekke Köyü nüfus tarama cetveli:1934/ 982. Çanakkale’de harpte kalmış. 282 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:67. Er. nüfus:189. 02 Nisan 1332. Hane konumu: Kapalı kayıt. (Enver ŞahinYaş:50).Tabur 4. Bölük Çanakkele cephesi. 24. 280 Aile Bayındır Kızılcaova Köyü'ne nakil gitti. Mustafa. Piyade er. Dedem babama adını vermiş. 3. 286 Demirci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3416. dedemin kardeşi imiş. 23 Şubat 1331. Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3764. 287 Demirci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3449. Büyüklerimden duyardım. 284 Şehit kaydı vardır. Hane konumu: Kapalı kayıt. 270 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3732. Aile Taşkesik Köyü'ne nakil gitti. Süleyman seferberlikte kalmışmış. 272 Aileden 1307 doğumlu Esat oğlu Ali Balkan harbinde (1328) kalmıştır. nüfus:338.Kol. 271 Hane konumu: Kapalı kayıt. Alay 1 Tabur 1. Hane konumu: Kapalı kayıt. (Fatma Bircan-Yaş:80). 285 Demirci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3406. 288 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:36.17 18 19 20 21 22 23 24 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 268 269 53 66 66 71 75 76 87272 90 4 276 Hamit Mestan 269 Gani bey oğlu Halil Veli Çavuş Veli Çavuş 271 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Hadim Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca DAĞTEKKE 275 1308 1290 1296 1287 1293 1294 1293 1312 1307 1305 1307 1293 1307 1303 282 Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Şehiden Harb-i Umumi Şehiden Askerde Şehiden Seferberlikte Askerde Seferberlik Şehiden Seferberlik Seferberlik Şehiden Seferberlik Askerde Askerde Askerde Harb-i Umumi 27 07 Musa270 Cezayirli oğlu Mehmet Dane Halil İbrahim Halil273 Osman Veli 277 278 274 Koca Ali Dane Halil Mehmet Esat Mehmet Mehmet Ali Mehmet Ali Ali Halil Ağa Dağtekke Dağtekke Dağtekke Dağtekke Dağtekke Dağtekke DEMİRCİ Demirci Demirci Demirci Demirci Demirci Demirci Demirci Gördes Demirci İzmir DOĞANCILAR Doğancılar 4 8 14 18 24 12 17 22 29 36 46 62 63 65 66 12 Süleyman Ahmet279 İbrahim 19 Hasan Ali Ahmet 281 280 Abdullah Hacı İbrahim Ahmet 283 284 18 Hüseyin Zeybek Arif Hüseyin 285 286 1295 1313 1298 1295 1292 1292 1313 1298 1306 1293 288 0 Zeybek Ali Abdullah Mehmet İbrahim Halil 287 0 Kırlı Abdullah oğlu Ali Tosyalı Hasan 2 0 04 Halil oğlu Hasan Tahir Mustafa oğlu Mehmet Mustafa Hasan Mehmet Çalıkoğlu Hüseyin289 1 Mustafa Gördesli Ali Necip Ömer Efendi İbrahim 12 0 1307 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3713.Kol. 2004 yılında Dügerlik Köyü'nde yapılan görüşme. Dağtekke Köyü nüfus tarama cetveli:1934/921. Anekdot: Dayılarım Çakaloğlu Veli. Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3728. 279 Anekdot: Ahmet. 4. 277 Şehit kaydı vardır. 276 Aileden 1307 doğumlu Mehmet Ali oğlu Mustafa Yemen’de (09 TE 1326) kalmıştır. 278 Dağtekke Köyü nüfus tarama cetveli:1934/ 922. Alay 1. nüfus:161. 283 Demirci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3355. 275 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:26. Bölük Kafkas cephesi. 72 . Babamdan duyardım.Şuan Buca ilçesine idari olarak bağlanmıştır. 273 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3763. Aile Dögerlik Köyü'ne nakil gitti. Hane konumu: Kapalı kayıt. 274 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3767. Aile Taşkesik Köyü'ne nakil gitti.

Dedesi Denizli Çardak'’a eğitim almış. 292 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/753. 293 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/754. 2004 yılında Düğerlik Köyü'nde yapılan görüşme. 297 Hane konumu: Kapalı kayıt. 298 Anekdot: Dedem Kosti İsmail anlatırdı. Çanakkale harbi çıkınca kıtası harbe gitmiş. Diğer ikisini hatırıma gelmedi.2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5 6 7 289 16 20 20 20 25 2 3 4 5 9 13 15 17 18 25 302 Ali oğlu İbrahim290 Kara Ahmet oğlu Hasan 291 Ali Ahmet Ahmet Ahmet Ali Aşma Mehmet Temel Hüsnü Veli Gökmen Mehmet Mehmet Hasan Gökoğlu Ali Halil Cabbaroğlu Hüseyin Ali Efendi Talib Abdülkadir Doğancılar Doğancılar Doğancılar Doğancılar Doğancılar DÖĞERLİK295 Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Akseki EĞERCİ 304 1297 1309 1311 1312 1297 1299 1288 1299 1299 1299 1298 1295 1303 1298 1315 1298 1300 1307 1301 1290 1311 1310 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 02 17 Kara Ahmet oğlu Mehmet292 Kara Ahmet oğlu Mahmut Eskicioğlu Hüseyin Hacı Osman296 Molla Yusuf Halil Durmuş298 Süleyman Hüseyin Halil Mustafa Ahmet Ali306 Yusuf oğlu Aziz Ramazan 308 309 307 303 299 300 297 294 293 11 06 05 Altıparmak İbrahim 23 31 Ahmet301 12 0 9 13 15 17 19 21 34 305 Eğerci Eğerci Eğerci Eğerci Yenişehir Yenişehir Eğerci 01 08 0 Yusuf Koruk Salih Recep Hasan Tahsin 30 Kurd Recep oğlu Azmi Ali311 0 Hasan üveyoğlu Kadir310 18 06 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/755. 2004 yılında Doğancılar Köyü'nde yapılan görüşme. nüfus:119. 2004 yılında Eğerci Köyü'nde yapılan görüşme. 308 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1703. 299 Döğerlik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/441. 300 Döğerlik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/442. Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:242. 303 Döğerlik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/476. 305 Hane konumu: Kapalı kayıt. Yani dedem olur. 294 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/756. 296 Anekdot: Nenem rahmetli ağlayarak anlatırdı. Seferberlikte kalmış. 304 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:54.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Celiloğlu Ahmet. ( Hüsamettin Cömert. (Mehmet Köken. 2004 yılında Düğerlik Köyü'nde yapılan görüşme. "Çakır Ali" derlermiş. 307 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1701. “4 kardeşim Çanakkale harbinde kaldı “ derdi. 309 Hane konumu: Kapalı kayıt. 290 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/751. Durmuş Ali seferberlikte askerde kalmış. Benim babamın babası. Bir daha dönmemiş. 291 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/752.Yaş: 49). Anekdot: Babam 1328'li idi. (Ali Kandemir). 73 . Çanakkale'de kalmış. Babadan duyardım. 301 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 295 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:23. Bunları anlattığında biz küçüktük. Balıkesir'’e hastalanmış. Hane konumu: Kapalı kayıt. Babamın babası Hüseyin seferberlikte silah altına alındığında 2. Kerim. Yaş:55). 306 Anekdot: Abdülkadir oğlu Ali. (Cemalettin Özcan-Yaş 60). 6 ay hava değişimi almış. Bunlar aklımda kalmış.5 yaşında kalmış. Babam anlatırdı. 310 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1710. Hane konumu: Kapalı kayıt. 302 Deftere kayıt tarihi:1332.

314 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1756. Hane konumu: Kapalı kayıt. 332 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1443. 330 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1281.8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 44 45 47 49 51 52 52 56 318 Veli Çavuş312 Koca Ali oğlu Ahmet Kadri314 Meco Ali Haşim İbrahim Ali 317 319 316 315 Halil İbrahim İsmail Mehmet Veli oğlu Salih Hüseyin Hüseyin Banuş Abdullah Abbas Yenişehir313 Dömeke Yenişehir Dömeke Dömeke Girit Girit Diriza 320 322 1293 1290 1290 1299 1294 1306 1314 1296 1299 1299 324 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 0 20 T 16 30 04 06 1 26 Arnavut Abbas Sadık 321 16 59 66 Avlonya Feretor Adem323 06 HELVACI 1 2 3 4 5 6 7 8 4 9 9 10 17 20 22 22 Topçu oğlu Ahmet325 Hacı İbrahim oğlu Halil326 Mustafa Necip 328 329 330 327 Mehmet Ahmet Ahmet Mehmet Molla Ahmet Osman Hacı İbrahim oğlu Ali Hacı İbrahim oğlu Ali Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı 1293 1293 1295 1297 1297 1297 1296 1312 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Seferberlikte Seferberlikte Harb-i Umumi Harb-i Umumi Molla Ahmet Molla oğlu Hacı Osman Hacı İbrahim oğlu Mehmet331 Hacı İbrahim oğlu İbrahim332 311 312 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1733. Askere almışlar. Anekdot: Topçu dedem olur. 317 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1768. 331 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1442. (Metin Tetik – Köy Muhtarı). Dedem eve gelmiş. Anekdot: Babamın babası. 321 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1783. 324 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:46. Seferberlikte Arabistan’da kalmış. Anekdot: Necip dedemin kardeşi. Ahmet ve Saiplerden İnceoğlanlardaki Fatma (Safiye Ceyhan(kızlık soyadı Sezgin) Yaş: 76). Annem Kerime’nin ilk kocası Mustafa askerde seferberlik zamanı namaz kılarken vurulmuş. O zamanlar çete zamanı. 320 Arnavutluk'ta Ergeri'ye bağlı idari birim. 318 Deftere kayıt tarihi:1329.Thessalía. 315 Hane konumu: Kapalı kayıt. 329 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1377. Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1751. Geriye iki çocuğu kalmış. Çanakkale de kalmış. Hane konumu: Kapalı kayıt. 325 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1392. 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. Yunanistan'da bir idari birim. 327 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1411. 328 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1416. Hane konumu: Kapalı kayıt. 323 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1786. Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:270. 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. Bunun ayağına peştamal takılıyor. 3 gün 3 gece düğünü olmuş. 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. 326 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/140.3 aylık evliymiş. Arnavutluk'ta bir şehir. 7 sene sonra künyesi gelmiş. 74 . Babam anlatırdı. Hane konumu: Kapalı kayıt. Yani dedem. (Özel Güneş-Yaş:65). 322 (Arnavutça: Vlorë). 319 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1780. Çetelr vurmuş. 313 Yunanca: Θεσσαλία . 316 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1767.

352 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2561. (Mustafa Aydemir-Yaş:65). Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1456. 75 . Amcalarım harpte kalmış. Geri dönmemiş. İsimleri geride kalanların çocuklarına verilmiş. (Mehmet Sadık Altaş-Yaş:77). 340 Aileden 1299 doğumlu Ali Bey oğlu Mehmet Yemen’de (26 TE 1322) kalmıştır. 347 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2659. İkisi de askere alınmış. Jandarmalar götürmüş. dedemin babası. Rahmetli nenem anlatırdı. Gidiş o gidiş. Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2620. 348 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2585. 341 Hane konumu: Kapalı kayıt. Askerde kalmış. 2. Mustafa. Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1495. 337 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1485. 339 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1487.(Mehmet Kemal Pala. Seferberlik ilanı ile tarladan götürmüşler. Mustafa adını bana vermişler. Aile Kemalpaşa Yukarı Kızılca Köyü'ne nakil gitti. 351 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2660. 346 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2656. 342 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:84. 350 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2559. Aile Kemalpaşa Yukarı Kızılca Köyü'ne nakil gitti. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2655. Büyük amcam. 338 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1486. 335 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1461. Baba ve dedem söylerdi. Kendisi dedem olur. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. Kendisi seferberlikte askerde kalmış. 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. 344 Anekdot: Halil ve Hamit . 334 Anekdot: Dedemin kardeşi.9 10 11 12 13 14 15 16 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 26333 27 32 38 38 38 40 44 340 Mehmet Sadık334 Pala Hasan Hüseyin336 Mustafa337 Hüseyin338 Mehmet İsmail 339 335 Osman Pala Mehmet Edremitli oğlu Molla Mehmet Mahmut Mahmut Mahmut Mehmet Ali Bey Yörük Osman Mustafa Mehmet Mustafa Hasan Faydaoğlu Hasan Ahmet Mehmet Efendi Mustafa Hüseyin İsmail Musa beslemesi Mehmet Süleyman Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı KARAKIZLAR Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar 1309 1305 1293 1296 1303 1314 1307 1303 342 Şehiden Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Umumi Harpte Umumi Harpte Askerde Umumi Harpte Askerde Askerde Umumi Harpte Askerde Askerde Askerde 06 A Hasan Hüseyin 341 07 T 0 3 6 10 12 343 345 Yörük Osman oğlu Ali Osman Mustafa Halil 347 344 346 1289 1294 1309 1291 1309 1301 1304 1313 1307 1286 1293 1313 1306 22 T 11 T 24 Süleyman Abdullah Mehmet Mehmet Nasuh 12 13 16 21 23 26 30 30 37 1 348 Osman349 350 351 2 Mehmet352 İsmail Ağa Hamid 1 2 333 336 Aileden 1301 doğumlu Osman oğlu Mustafa Balkan harbinde (1328) kalmıştır. 345 Aileden 1284 doğumlu Hacı Ali oğlu Mustafa Balkan harbinde (1328) kalmıştır. Askerde kalmışlar. nüfus:431. Dedem dönmüş. 349 Hane konumu: Kapalı kayıt. Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1471. Onun ismini bana vermişler. Annem söylerdi.Yaş:65). 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. (Ali Üstün Toprak-Yaş:68). anekdot: Babamgiller 5 kardeş yetim kalmış. Anekdot: Amcam. 343 Aileden 1309 doğumlu Mahmut oğlu Ali Umumi harpte (16 Eylül 1328) kalmıştır. Aile Kemalpaşa Yukarı Kızılca Köyü'ne nakil gitti. Yani büyük dedem. Kardeşi Mustafa’da askerde kalmış. Mehmet Sadık askerde kalmış.

Çanakkale’de seferberlikte kalmış. Yani Büyük amcam. 363 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2546.Yaş. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. 354 Anekdot: Osman Sabancı oğlu Osman. Hane konumu: Kapalı kayıt. 365 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:103. 355 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2729. nüfus:614. 367 Hane konumu: Kapalı kayıt. 364 Aile Torbalı’ya nakil gitti.65). Amcammış. En son Yunanistan tarafından mektup gelmiş.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Ahmet Sabri de kardeşi. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. 360 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2712. Anekdot: Amcalarım Mustafa ve Hamit askerde kalmışlar. Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. 361 Aileden 1299 doğumlu Mustafa oğlu Hüseyin Balkan harbinde (1328) kalmıştır. (Mustafa Avcı-Yaş:77). 359 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2648. 366 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2822. Hane konumu: Kapalı kayıt. 4 kardeşlermiş. 368 Anekdot: Mehmet Ali: Dedemin kardeşi olur. Askerde kalmış. 358 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2627. (Mehmet Kasapoğlu-Yaş:64). Çanakkale’de vurulmuş. 76 . Büyüklerimden duyardım. Osman ismi amcaoğluma verildi. Yenilemede kayada alınmamıştır. (Sami Kösten-Yaş:72). Diğer amcam Mustafa da seferberlikte kalmış. (Erdoğan Korkmaz-Karakuyu. Bir daha haber alınamamış. Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2588. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme.14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 1 2 3 4 5 6 7 8 41 44 51 53 53 55 55 56 59 61 62 361 Mehmet353 Osman Tevfik 354 355 Kırlı Ali Çavuş Sabancı oğlu İsmail Emin Kasapoğlu Mehmet Kasapoğlu Mehmet Abdurrahman oğlu Mustafa Abdurrahman oğlu Mustafa Osman Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Çakırbeyli Karakızlar 1314 1305 1314 1297 1305 1305 1304 1313 1289 1308 1291 1315 1298 1286 365 Umumi Harpte Şehiden Umumi Harpte Şehiden Askerde Askerde Askerde Umumi Harpte Umumi Harpte Umumi Harpte Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Şehiden Seferberlik Bornova askeri hastanesinde 2 Mustafa356 Hamid Abdurrahman Murad357 Yusuf358 Mehmet Hasan 359 360 362 14 T 0 2 19 2 Ali İbrahim Ali 16 Mehmet Ali Tahir363 Hüseyin 64 69 83 9 19 20 21 22 24 33 36 Mehmet Efendi Ağadaki364 Ali 366 367 Mehmet Karakızlar Hacı Mehmet oğlu Düğerlik Veli Salih Efendi Ağadaki Kandiye KARAKUYU Osman Abdurrahman İbrahim Efendi Hacı İsmail Hüseyin Aydın'lı Ahmet Kel Hasan Köse Osman Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu 2 01 1307 1298 1311 1313 1293 1304 1290 1282 Eskici Abdurrahman oğlu Mustafa Ahmet Sabri Mehmet Ali Mehmet Hasan Hüseyin Halil Köse Osman oğlu Ali 368 12 A 17 25 H 04 353 356 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2700. 357 Anekdot: Murat. 362 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2556.

Yaş. Geri gelmiş. Anekdot: Kamil. Kendisi Yemen ‘de 8 sene kalmış. Babam anlatırdı. Bulamadım. Seferberlikte askere alınmış.65). Bir daha haber alınmamış.76). 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Dayım Ahmet çavuş anlatırdı. sonra Kafkasya cephesine gidiyor. Seferberlikte kalmış.Hane konumu: Kapalı kayıt. Seferberlikte askerde kalmış. Öyle söylerdi babam. Bir daha geri dönmüyor. Salih.Yaş:46). 372 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2851. O geri dönebilenlerden. Hapse giriyor. Babamın babası olur. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. 370 Anekdot: Ali oğlu Salih. 377 Anekdot: Mehmet Ali: Deden olur. Babamdan annemden duyardım. Burada babuçculuk (Ayakkabıcılık) yapıyorlarmış. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Askerden hayvan çiğnedi diye künyesi gelmiş. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Babam ve nenem ben küçükken öldüler. Bir gidiyor. 378 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2864. 382 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2881. 381 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2845. Seferberlikte silâhaltına alınıyor.77).Karakuyu. 379 Hane konumu: Kapalı kayıt. Nenem anlatırdı. (Süleyman Acar. Çanakkale’de kalmış. 12 bayram (6 yıl) askerde geçiyor. Önce Yemen. 2. 371 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934//2849. (Mehmet Veysel ÖzYaş: 64). Nerden bulacan?(Enver Çetinay –Yaş. Kamil . Dayım dedem ve büyük amcamların harpten dönmediğini anlatırdı. Ahmet. Kendisi askere alınıyor. Fakat şaka ile ölüme sebebiyet verdiği için az bir hapis cezası almış. Büyüklerimden duyardım. Ben Çanakkale’ye mezarlarını aramaya gittim. Nenem “hiçbir çocuğum geri gelmedi” diye ağlaya ağlaya gözleri kör olmuş.Yaş:48). ( Ahmet Yardımcı. Çanakkale’de kalmış. Mehmet. 77 . 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Amcan olur. (Süleyman Aydın-Yaş:70). Kardeşi Salih’ten hiç haber alınmıyor. Dedem hükümete haber vermemiş. 373 Anekdot: Hatipoğlu Mehmet: Dedem olur. Bir daha geri gelmemiş. Süleyman ve Mehmet Ali toplam 5 kardeş seferberlik ilan edildiğinde hepsini askere almışlar. 375 Anekdot: Dedem Mustafa Ali ve diğer erkek kardeşleri Hasan Çavuş. Sadece babam kalmış. Kardeşim İbrahim amcamın adı konmuş. (Mestan Şengün Karakuyu. Hapisten çıktıktan sonra askere alınmış. Askerde kalmış. (Niyazi Çakır. Duyuşuma göre Salih amcam silahla şaka yaparken kardeşi Mehmet’i öldürmüş. 374 Anekdot: Mustafa Ali: Dedem olur. 380 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2867.Mehmet. Benim amcam olur. Babam kardeşim doğunca adımı vermiş. 5-6 kardeşmiş. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. anekdot: İbrahim. (İsmet Çetinay. 383 Hane konumu: Kapalı kayıt.Yaş:62).Karakuyu.9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 39 42 43 45 45 46 47 48 51 53 54 59 63 72 72 80 86 90 94 95 İbrahim İbrahim369 Salih 370 371 Muhacir Hacı Ahmet Karakuyu Çakır İbrahim oğlu Karakuyu Veli Ali Karakuyu Molla Abidin Molla Abidin İbrahim Karakuyulu Halil Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu 1307 1307 1305 1289 1285 1301 1298 1312 1297 1297 1307 1311 1299 1311 1308 1314 1313 1304 1309 1290 Askerde Askerde Seferberlik Seferberlik Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Çanakkale Harbi Şehiden Seferberlik Seferberlik Şehiden Seferberlik Askerde 25 H 26 T Hasan Molla Abidin oğlu Süleyman Bekir İbrahim Mahmut 372 373 30 0 21 T Ahmet Veli Çavuşoğlu Hüseyin Çavuşoğlu Hüseyin Mustafa Kocakulak İbrahim Dağlı Ahmet Sancaktar oğlu Mustafa Ali Mehmet Ali Süleyman Karasulu oğlu Hasan Halil 383 Hatip Veli oğlu Mehmet Çavuşoğlu Hüseyin hafidi Mustafa Ali374 Mehmet Hasan375 Hüseyin376 Kocakulak İbrahim oğlu Mehmet Ali377 Hüseyin378 Ali379 Kamil380 Mustafa381 Mehmet Tevfik Süleyman 382 08 H 27 1 0 21 T 2 15 Gülcüoğlu Durmuş Ali Gülcüoğlu Mehmet 11 369 Anekdot: İbrahim benim amcamdı. Çanakkale’de kalmış. 376 Hane konumu: Kapalı kayıt. Babamlar Bulgaritan’dan Tırnova’dan muhacir olarak gelmişler.Yaş. Çanakkale’de kalmışlar. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Geriye sadece babam kalmış. Babamgillerin en büyükleri imiş. Babam Ahmet anlatırdı. 3 oğlan kardeşlermiş. Ama kendisini de ret etmiş. Bunları rahmetli annem anlatırdı.

Bunlar kalmış. Anekdot: Amcam. 390 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2250. Kalanlar dönmemiş. nüfus:210. Kaçanlar kurtulmuş.29 30 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1 2 3 4 5 6 7 8 384 99 Mehmet384 Abdülmuttalib Karakuyu oğullarından Mehmet Abdullah Hacı İbrahim 388 1310 1311 387 Askerde Seferberlik Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Seferberlik Seferberlik Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Seferberlik Seferberlik Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde 20 T 115385 Süleyman386 1 11 12 12 13391 13 14 15 17 22 23 37 38 4 5 5 20 20 21 22 31 Ali Kırlıoğlu Hüseyin Mustafa 389 390 Karakuyu KARAOT Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot DİRMİL 399 1313 1286 1294 1296 1309 1311 1311 1296 1286 1313 1301 1299 1310 1300 1298 1304 1297 1301 1286 1308 1291 1 Kırlı Ahmet Hüseyin Hüseyin Ali Ali Ali Mavioğlu Ahmet oğlu Halil Ali Deli Mustafa Halil Yörük Ali Hüseyin Yörük Recep Süleyman Kara Mehmet mahdumu Süleyman İçelli Ahmet İçelli Ahmet İnce Mehmet İçelli oğlu Hüseyin Abdül Ahmet Aydınlıoğlu Mehmet392 Aydınlıoğlu Hüseyin393 Yetim oğlu Arif İbrahim 395 394 2 Hasan Ali oğlu İbrahim396 Ali İbrahim oğlu Hamit397 Yörük Ali oğlu Mustafa Menemenli Yaşar Mustafa400 Mehmet Halil İçelli Ahmet oğlu Osman Mehmet Mustafa Osman Hacı Osman oğlu Yörük Süleyman 403 404 402 401 398 12 12 Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Çakallar 04 A 2 06 03 1 01 H Anekdot: Mehmet: Babamın babası yani dedem olur. Mehmet. 389 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2249. İki kardeş seferberlikte kalmış. Mustafa Ali. 403 Hane konumu: Kapalı kayıt. Ben doğunca adını bana vermişler. Kardeşim doğunca biraderime Arif adını vermiş babam. Babam ben doğunca benim adımı askerde kalan iki kardeşinin adını birden koymuş. 388 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2247. Hacı Ali oğulları. 401 Dirmil Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1807. 400 Dirmil Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1805. (Hüseyin Aydın-79). 395 Hane konumu: Kapalı kayıt. Aile Dağkızılca Köyü’ne nakil gitti. Anekdot: Cemali. Emmiler yörüklerinden. 394 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2288. 396 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2266. 78 . asker gitmiş. (Hamit Bolsoy-Yaş:80).Hüseyin Üçü de benim amcam olur. 387 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:39. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. 2004 yılında Karaot Köyü'nde yapılan görüşme. 2004 yılında Karaot Köyü'nde yapılan görüşme. 402 Hane konumu: Kapalı kayıt. Bir daha haber alınamamış. 392 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2255. (Ali Özatar-80). Ali ve Mustafa. Babam anlatırdı. 398 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2281. Hane konumu: Kapalı kayıt.Adı Korucuk olarak değiştirilmiştir. Hacallar. 399 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:65. Aile Dağkızılca Köyü’ne nakil gitti. (Mustafa Ali Günay Yaş:70). Seferberlikten gelmemiş. 393 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2256. 386 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2895. nüfus:349. Kaydı bulunamadı. Köyün kurucularındanmış. Anekdot: Amcamız. Yaralı olduğunu buraya bildirmiş. 397 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2304. 385 Deftere kayıt tarihi:1330. Seferberlikte kalmış. 2004 yılında Karaot Köyü'nde yapılan görüşme. 391 Aileden 1309 doğumlu Ali oğlu Aydınlı oğlu Mehmet Balkan harbinde (1328) kalmıştır. 404 Hane konumu: Kapalı kayıt. Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2254.

Eskicilerin çocukları. 79 . Elinden silahını alamamışlar. Hane konumu: Kapalı kayıt. (Kudret Çetin-Yaş:55). 420 Anekdot: Mehmet Ali” Amcam olur. 411 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1245. Anekdot: Mehmet Ali” Benim amcam olur. 416 Aileden 1300 Yenipazar doğumlu Koca Tahir oğlu Hüseyin Umumi harpta (1329) ve 1297 Deliorman doğumlu Salih oğlu Tuzlu Osman Umumi harpte (1329) kalmıştır. 413 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1251.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Balkan harbinde kalmış. (Mehmet Ali Alkan -Yaş: 82). Çanakkale harbi çıkınca Jandarmalar hasta halinde zorla tekrar geri götürmüşler. Amcamın Çanakkale cephesinden silah arkadaşı imiş. Köye dönmüş.2004 yılında Torbalı'da evimde yapılan görüşme. Hastaneye götürülesiye kadar kan kaybından vefat etmiş.9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 2 3 34 34 38 41 43 46 46 60 62 1 2 3 6 7 8 13 14 416 Halil405 Ahmet Hasan 406 Kürd oğlu Hüseyin Hüseyin Ramazan Hatipoğlu Halil İsmail Hüseyin Şekerci Mehmet Hüseyin Hasan Ali Mehmet Ali Durmuş Ali Paşa Abdullah Küçük Mehmet 413 Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Yenişehir Çatalca Bayraklı Çatalca Çatalca Kuşçuburun Kuşçuburun Çatalca Tuna Çatalca ÇENGELE 419 1311 1307 1305 1313 1291 1300 1293 1299 1308 1300 1286 1298 1299 1301 1317 1301 1297 1294 1298 1305 1290 Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Askerde Şehiden Askerde Harb-i Umumi Askeri Hastane Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Çanakkale Harbi Askerde 16 Mehmet 407 14 Arap Selim'in hafidi Mehmet Şekerci Hüseyin408 İçelli Şeker Mehmet Mehmet Mehmet Hüseyin410 Ensari Halid 411 09 A 26 0 08 KUŞÇUBURUN409 16 412 03 Süleyman Hayri 414 415 Uzun İsmail Kara Ali Şaban Hacıoğlu Hayrettin 417 Eyyüp Osman Tunalı Osman Bahattin 418 16 Salih Paşa Eyyüp Mehmet Hüseyin 422 17 4 13 19 Mehmet Ali420 Mehmet Ali 421 Çengele Çengele Çengele 2 Sarılar aşiretinden Bekir Halil 16 405 406 Hane konumu: Kapalı kayıt. 419 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:44. 407 Dirmil Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1863. Nerdensin? Diye sordu. Hane konumu: Kapalı kayıt. 410 Hane konumu: Kapalı kayıt. 418 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1284. 412 Hane konumu: Kapalı kayıt. Babam doğunca babasının adını vermişler. Şerifelerin çocukları. Anlatırlardı. Ben doğunca babam kardeşinin adını bana vermiş. 421 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1929. 2004 yılında Korucuk Köyü'nde yapılan görüşme. Ben 24-25 yaşlarında idim. Bir İngiliz saldırısında makineli tüfek ateşine kapılmış. gülerken ölmüş. Babam dedem öldüğünde nenemin gövdesinde üç aylık hamileymiş. Hane konumu: Kapalı kayıt. 414 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1255. Hane konumu: Kapalı kayıt.(Niyazi BaykurtYaş:78). 409 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:17. Dedem Bekir orta yaşta olmasına rağmen askere alınmış. Cephede bir İngiliz saldırısında ayağından şarapnel almış. Vücudu ikiye bölmüş. 417 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1271. Ayşe ninem söylerdi. Hastalanmış. Bir Perşembe günü eşekle Tepeköy pazarından gelirken Çiftetepeler de arkamdan Cumalıköy’den olduğunu söyleyen sakallı ve yaşlı birisi eşekle bana yetişti. 415 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1256. Anekdot: Dedem olur. 408 Dirmil Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1867.2004 yılında Ormanköy Köyü'nde yapılan görüşme.Adı Ormanköy olarak değiştirilmiştir. nüfus:236. Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. Çengele’den Halil onbaşılardan diye cevap verdim. nüfus:88. Mısırlıların çocukları hep harpte kalmış. 422 Bu araştırmayan yapan kişi olarak büyük dedemdir. Hane konumu: Kapalı kayıt.

4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 24 25 25 25 25 32 36 40 44428 45 430 Hamit İslam Halil423 Ahmet424 Hamit 425 İbrahim Mustafa Mustafa Mustafa Mustafa Mustafa Mehmet Abdullah Çengele Çengele Çengele Çengele Çengele Çengele Çengele Çengele 1313 1300 1300 1303 1305 1298 1303 1311 Şehit Sebdülbahir Çanakkale Harbi Çanakkale Harbi Çanakkale Harbi Çanakkale harbinde Anafartalar Çanakkale Harbi 29 H Osman Necip426 Osman427 15 Hasan429 Mustafa 431 Mustafa Mısırlı Mustafa oğlu Mehmet Süleyman Memiş oğlu İsmail Mehmet 436 Çengele Çengele ÖZBEY432 1311 1314 Askerde Şehiden 0 06 A 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 423 424 3 8 11 20 435 Satıcı Mehmet433 Ethem Hüseyin Mustafa 434 Kasaba Fetrek Özbey Arapçı Özbey Hamidiye Tırnova Özbey Özbey Edirne Hasköy445 440 1291 1309 1314 1301 1308 1287 1303 1310 1310 1290 Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Çanakkale Harbi Çanakkale Harbi Askerde 06 2 Veziroğlu Hasan 437 Veziroğlu Gani Nizamoğlu Hüseyin 438 0 23 30 35 36 39 442 Koca Veli oğlu hafidi Mehmet Mehmet İsmail 439 441 443 Kara Ahmet Hasan Süleyman Kara Recep Mustafa Hoca 25 Mahmut 40 Mustafa hoca oğlu Ahmet444 2 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1902. Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1903. 426 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1919. (Musa Özbek . 432 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:52. trl: Veliko Tarnovo).Yaş: 65). 444 Hane konumu: Kapalı kayıt. 427 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1922. Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1959.(Mehmet Özer Tosun. Aile İzmir’e nakil gitti. Aile İzmir’e nakil gitti. yardım sever biri imiş. Babam 1918 de silah bırakıldığında Yunan işgalinde Hortunalı Hamit ile birlikte hareket etmiş. Aileden 1287 Lofça doğumlu Ahmet oğlu Mısırlı Ahmet oğlu Mehmet Ç:anakkale Sebdülbahir (29 KS 1329) ve 1309 doğumlu Mısırlı Ahmet oğlu Ali Osman Askerde (11 TE 1329)kalmıştır. 430 Deftere kayıt tarihi:1329. Bulgaristan'ın güneyindeki bir ildir. Dedem Tarsus’ta Fransızlarla orada çarpışırken orada kalmış. 433 Hane konumu: Kapalı kayıt. 80 . 2004 yılında Ormanköy Köyü'nde yapılan görüşme. ve 1305 doğumlu Mustafa oğlu Mehmet Yemen’de (1327) kalmıştır. Çanakkale cephesinde kalmış. 436 Aile Bozköy Köyü’ne nakil gitti.Yaş:71). 437 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1567. Hane konumu: Kapalı kayıt. 435 Aileden 1306 Torbalı Mersinli doğumlu Üzeyir oğlu Gani oğlu Hüseyin Balkan harbinde (1329) kalmıştır. Bulgaristan'ın bir şehridir. Hane konumu: Kapalı kayıt. 438 Anekdot: Koca Velioğullarından Mehmet. Babam anlatırdı. Hane konumu: Kapalı kayıt. 442 Aileden 1308 doğumlu Kara Recep oğlu Mahmut Balkan harbinde (1329) kalmıştır. Aile İzmir’e nakil gitti. 445 (Bulgarca: Област Хасково / Oblast Khaskovo). Çanakkale’de cephede hep beraberler imiş. Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1565. 429 Hane konumu: Kapalı kayıt.Cumhuriyet öncesi adı Hamidiye’dir. Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1586. 434 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1550. 425 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1904. 443 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1587. 428 Aileden 1307 doğumlu Mustafa oğlu Süleyman Şehiden (02 Şubat 1329). 441 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1584. Hane konumu: Kapalı kayıt. 431 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:214. Dirmil’den asker arkadaşı anlatırdı. 439 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1581. 2004 yılında Özbey Köyü'nde yapılan görüşme. Dedemin babası Hüseyin ile birlikte seferberlikte askere alınmış. Çok iyi. 440 (Bulgarca: Велико Търново. Anekdot: Tosun Necip” Büyük amcam olur.

Yaş:64). 465 Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1521. 456 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. Yaş:70). 455 Hane konumu: Kapalı kayıt. “İki oğlumun künyesi gelmedi” derdi. 459 Hane konumu: Kapalı kayıt. İkisi de amcalarım olur. 2004 yılında Saipler Köyü'nde yapılan görüşme. Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1508.11 12 13 14 15 16 1 2 3 4 5 6 7 8 9 40 41 47 52 53 450 Mehmet446 Boğuş oğlu Mehmet Yusuf 448 449 447 Mustafa Hoca oğlu Mehmet Salih Mehmet Mehmet kahya Mehmet Salih Traş Mehmet Koca Durmuş Ali Mehmet Hüseyin Süllü Kâhya Süleyman Süllü Kâhya Süleyman Ayrancı İsmail Kadayıf Mehmet Aşık Mehmet Hamidiye Edirne Hasköy Hamidiye Edirne Hasköy Edirne Hasköy Selanik ARAPÇI453 Arapçı Arapçı Arapçı Arapçı Arapçı Arapçı Tulum Arapçı Arapçı SAİBLER 463 1311 1290 1313 1298 1293 1300 1296 1307 1316 1307 1296 1300 1294 1313 1311 Askerde Askerde Harb-i Umumi Askerde Askerde Seferberlik Umumi Harb Askerde Askerde Topçu hastanesi Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 29 08 Mehmet Kâhya oğlu Halil Hasköy'lü Hacı İsmail Hüseyin452 Traşe Ali454 Mustafa Ali Halil455 Süleyman456 03 3 59451 1 4 7 11 14 15 24 27 45461 21 20 23 T 06 Süllü Kahya oğlu Durmuş457 Süllü Kâhya oğlu Hasan458 Ayrancı oğlu Mehmet459 Ahmet 460 3 2 16 A Şükrü462 08 1 2 3 8 8 9466 Hacı Ömer oğlu Ömer464 Hacı Ömer oğlu Mehmet465 Hüseyin467 Nebi Nebi Mehmet Ali Saibler Saibler Saibler 1312 1313 1312 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi 446 447 Hane konumu: Kapalı kayıt. 458 Hane konumu: Kapalı kayıt. Anekdot: Ömer-Mehmet. Dedem anlatırdı. Adı Pamukyazı olarak değiştirilmiştir. (Kemal Çelik. 463 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:14. 81 . Anekdot: Amcam olur. Yaş:63) . ve 1301 doğumlu Osman oğlu Hacı Ömer oğlu Osman oğlu Hüseyin Balkan harbinde (1328) kalmıştır. Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:160. 461 Deftere kayıt tarihi:1330. 451 Deftere kayıt tarihi:1330. (Yaşar Suhan. Bir daha geri gelmemişler. Birisi 16. 462 Hane konumu: Kapalı kayıt. 457 Hane konumu: Kapalı kayıt. (Kazım Çevik. 464 Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1520. 2004 yılında Saipler Köyü'nde yapılan görüşme. dirisinden de ölüsünden de bir haber çıkmadı derdi. 450 Deftere kayıt tarihi:1323. Gece bir tıkırtı (ses) oldu mu acaba geri geldi mi ? dermiş. 453 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:39. 454 Arapçı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1. nüfus:117. Duydum Seferberlikte kalmış. 2004 yılında Özbey Köyü'nde yapılan görüşme. Çocuklar seferberliğe bir gitti.. 466 Aileden 1299 doğumlu Süleyman oğlu Hacı Ömer oğlu Osman oğlu Mehmet Balkan harbinde (1328) Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1507. Hane konumu: Kapalı kayıt. 452 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1603. 449 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1595. 448 Anekdot: Nenem Rabia söylerdi. 467 Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1509.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. diğeri 18 yaşında seferberlikte silah altına alınmış. Babamın kardeşleri. 460 Hane konumu: Kapalı kayıt.

Piyade er. Hane konumu: Kapalı kayıt. 484 Hane konumu: Kapalı kayıt. 487 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3118. Alay 4. Mustafa Doğa (82). Çanakkale cephesi Soğanlıdere. 82 . Bölük. Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/256. 481 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3101. 475 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3083. 2004 yılında Yazıbaşı Beldesinde yapılan görüşme.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. 488 Hane konumu: Kapalı kayıt. 480 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3100. 477 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3087. Hane konumu: Kapalı kayıt. Anekdot: Hasan onbaşı oğlu Abdül ile Topkapı sarayı önünde karşılaşmışlar. (Mehmet Filiz. 479 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3092.Kol. 476 Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Yazıbaşı Beldesinde yapılan görüşme. 474 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:102. 42.TAŞKESİK 1 2 3 4 5 6 1 2 9 10 28 28 Şaban Yusuf 468 469 Hasan Musa Hacı Yakup Mehmet Sait Salih 471 472 Kafkasya Kafkasya Kafkasya Kafkasya Havuzbaşı Havuzbaşı HORTUNA 474 1315 1286 1290 1289 1297 1311 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Osman470 Hüseyin Mehmet Kadir 473 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 3 4 7 7 18 19 21 24 24 28 483 Molla Halil oğlu Halil İbrahim475 Tat Osman476 Molla Mehmet oğlu Durmuş477 Hüseyin Osman 478 479 Halil Hacı Halil Mehmet Hasan Hasan Mustafa Hacı Osman Hüseyin Abdullah Abdül İsmail Sersem İsmail Alekooğlu Halil Abdullah Mecu Mehmet Mehmet Hacı Ali Efendi oğlu Recep Hortuna Hortuna Hortuna Arıtaş Arıtaş Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Çatalca Kulaklıoba Kulaklıoba Hortuna Çatalca Hortuna Hortuna 1315 1294 1305 1308 1304 1307 1291 1290 1296 1298 1315 1298 1298 1294 1294 1292 1300 Seferberlik Şehiden Kafkasya Cephesi Seferberlik Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Seferberlik Seferberlik Askerde Askerde Seferberlik Askerde Şehiden Askerde 02 A 1 Mehmet namı diğeri Ali Kara Süleyman İsmail Apdül Aziz 481 480 06 2 Süleyman482 484 28 32 33 34 36 36 Salih485 Salih486 Hüsrev Cemali Ahmet Mehmet488 487 1 14 14 20 A 25 468 470 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/250. 472 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/269. Şehit kaydı vardır. nüfus:517. 485 Hane konumu: Kapalı kayıt. 471 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/257. 5. Tabur 2. Hane konumu: Kapalı kayıt. 473 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/270. Babam geri dönmüyor. Yaş:84). Hane konumu: Kapalı kayıt. 469 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/252. Hane konumu: Kapalı kayıt. Adı Yazıbaşı olarak değiştirilmiştir. 486 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. Aile İzmir'e nakil gitti. Amcaoğlum olur. 483 Aileden 1300 Çatalca doğumlu İsmail oğlu Aziz Balkan harbinde (1328) kalmıştır. 478 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3091. Oğlu dönüyor. 482 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3102. 30 Haziran 1331. Anekdot: Askerde Çanakkale'de savaşta kalmış. Abdül eniştemden duyardım.

18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 1 2 3 4 5 38 40 50 51 52 54 54 55 55 55 59 61 74 90 90 91 92 103 502 Yaşar489 Mustafa Fettah490 Osman491 Mehmet 492 493 İlyas Hacı Ali Kara Osman Fettah Kurt Hüseyin Köse Salih Köse Salih Kara Veli Kara Veli Kara Veli Seyit Ali Süleyman Kırımlı Mustafa Kadir Kadir 500 499 Hortuna Hortuna Çatalca Çatalca Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Çatalca Hortuna Hortuna Hortuna Çatalca Hortuna Kasaba Radoviştina505 YENİKÖY 506 1291 1291 1289 1311 1302 1306 1312 1314 1307 1309 1309 1289 1309 1298 1306 1281 1311 1302 1309 1294 1304 1293 1293 1296 509 Çanakkale Harbi Askerde Dördüncü Ordu Esarette Seferberlik Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Seferberlik Seferberlik Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 21 Köse Salih oğlu Şakir Ramazan494 Salih 495 496 0 04 Yaşar 21 Süleyman Halil497 Halil Onbaşı498 Mehmet Salih Hüseyin Efendi Çatalcalı Ahmet Bayram Ali 501 503 01 A 11 12 İsmail Süleyman Hüseyin Hüseyin Ahmet Mehmet Efendi Mustafa nam oğlu Mehmet Kara Mehmet İmamoğlu Mustafa 27 1 Narinceli aşiretinden Ahmet 09 T 110504 Ali 6 8 16 17 19 Mustafa İbrahim Koca Mahmut oğlu Ali507 Kara Mehmet oğlu Ahmet508 İmamoğlu Mustafa mahdumu Abdurrahman 08 T Yeniköy Yeniköy Yaylayaka Yeniköy Seydişehir 2 09 10 A 08 12 YOĞURTÇULAR 489 490 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3131. nüfus:144. 504 Deftere kayıt tarihi:1329. 494 Hane konumu: Kapalı kayıt. 495 Hane konumu: Kapalı kayıt. 509 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:29. 502 Deftere kayıt tarihi:1324. 501 Hane konumu: Kapalı kayıt. 491 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3148. Hane konumu: Kapalı kayıt. 497 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3159. Babam askere normal dedem ihtiyat olarak alınmış. 498 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3164. 508 Hane konumu: Kapalı kayıt. 506 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:28. 83 . Hane konumu: Kapalı kayıt. 499 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3180. 496 Hane konumu: Kapalı kayıt. 493 Hane konumu: Kapalı kayıt. (Hasan Kar. nüfus:130. 2004 yılında Yazıbaşı Beldesinde yapılan görüşme. Deden geri dönmemiş. 507 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3147. 500 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3188. 492 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3153. 505 (Makedonca: Радовиш) Makedonya’nın güneydoğusunda yer alan bir idari birim. Anekdot: Halil Onbaşı. Dedem olur. 503 Hane konumu: Kapalı kayıt. Yaş:73).

4. 513 Yenilemede kayda alınmamıştır. nüfus:444. 84 . Alay 2.İlçenin merkez mahallelerindendir. Tabur 5. Aile Tepeköy Mahallesine nakil gitti. 527 Hane konumu: Kapalı kayıt. 516 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1012. 514 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:105. 524 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1106.1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 8 8 17 21 25 27 4 16 17 19 23 31 38 55 59 70 73 77 79 82 82 85 98 98 Süleyman Mahmut Halil511 Hafızoğlu Mehmet Ahmet Dedeoğlu Halil Mehmet515 Hüseyin Hamdi Hasan Topal Mehmet oğlu Ahmet Abdullah Yusuf İbrahim519 Karabacak Ahmet520 Yusuf 521 522 516 517 513 512 Molla Abdurrahman Molla Abdurrahman Deveci Mehmet Şeker Mehmet Balcıoğlu Mehmet Koca Abdullah Lazoğlu Mustafa Nasuh İbrahim Halil Çavuş Deli İbrahim oğlu İsmail Topal Mehmet İbrahim Osman Kürt Ali Mehmet Eskici Salih Mustafa Sülüdaki Faydalı oğlu Ahmet Mustafa Mustafa Halil Topal Hasan Memiş oğlu Hasan Ömer Ahmet Hamidabat510 Hamidabat Yoğurtçular Yoğurtçular Yoğurtçular Hortuna Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Uçhisar Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Girit Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Tire-Göktepe Çaybaşı Torbalı Edirne-Kocanlı 1291 1312 1309 1294 1312 1294 514 Askerde Askerde Şehiden Şehiden Askerde Bağdat'ta harpte Askerde şehit Askerde şehit Askerde şehit Askerde şehit Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Harbde Askerde Askerde Askerde Çorlu hastanesinde Askerde Askerde Askerde 2 02 H 0 22 T 21 A TORBALI MAHALLESİ 1303 1311 1296 1305 1311 1285 1310 1295 1300 1291 1313 1313 1310 1315 1312 1295 1309 1305 1311 1290 04 04 07 Deveci oğlu Hüseyin 518 03 H 14 27 12 26 02 1 Salih Sülüdaki Ahmet523 Halil 524 13 07 Mehmet Emin Yörük Halil oğlu Süleyman Süleyman Mustafa 2 01 A 29 23 21 107525 Kocakulak Bekir'in üvey oğlu İsmail 120526 Hasan Vasfi Efendi527 26 510 512 Bugünkü Kemalpaşa Beşpınar Köyü. 11. 15 Şubat 1331. 523 Hane konumu: Kapalı kayıt. 519 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1083. 515 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1011. 525 Deftere kayıt tarihi:1325. 511 Şehit kaydı vardır. Piyade onbaşı. 522 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1097. Çanakkale cephesi Arıburnu Kanlıdere. 521 Hane konumu: Kapalı kayıt. 526 Deftere kayıt tarihi:1327. Fırka 33. Bölük.Kol. 520 Hane konumu: Kapalı kayıt. Aile Ayrancılar Köyü’ne nakil gitti. 518 Hane konumu: Kapalı kayıt. 517 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1013.

532 Deftere kayıt tarihi:1332. 85 . Hane konumu: Kapalı kayıt. 545 Aile Cumaovası Karakuyu Köyü’ne nakil gitti. 537 Aile Selçuk’a nakil gitti. 546 Deftere kayıt tarihi:1326. 543 Aile Kırbaş Köyü’ne nakil gitti.İlçenin merkez mahallelerindendir. Yenilemede kayda alınmamıştır. Hane konumu: Kapalı kayıt. 536 Tepeköy Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2314. 539 Hane konumu: Kapalı kayıt. Yenilemede kayda alınmamıştır. 549 Hane konumu: Kapalı kayıt. 534 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:63. 533 Hane konumu: Kapalı kayıt. 550 Deftere kayıt tarihi:1330. 538 Tepeköy Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2361. 547 Tepeköy Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2448. 551 Hane konumu: Kapalı kayıt. 544 Deftere kayıt tarihi:1324. 530 Hane konumu: Kapalı kayıt. Yenilemede kayda alınmamıştır.21 22 23 24 25 26 142528 İlyas529 154 155 175 532 Hasan Mehmet Mehmet Mustafa Damalaki Bayram Hutbi Koçana Siroz Garabin Girit 1301 1292 1304 1301 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 2 Yusuf 530 09 Hakkı531 Hasan 533 28 28 177 181 Selanik muhaciri Yaşar Behzat Selanik 1305 Küretepe 1314 -Karabina TEPEKÖY MAHALLESİ534 Tepeköy Uşak Tepeköy Arapçı Tepeköy Tepeköy Tepeköy Aydos Girit-Hanya Tepeköy Dersadet Tepeköy Tepeköy Torbalı Meşhet Erzincan Debre-i bala Dırama 1304 1304 1301 1300 1309 1304 1308 1293 1293 1304 1295 1295 1306 1298 1291 1299 1299 1304 30 A 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 3 4 4 5 13 30 44 49 50 51 65541 73 78 84 96 542 Durmuş İbrahim535 Mehmet Salih Ali 536 537 538 Çakaloğlu Hasan Hüseyin Mehmet Mustafa Ali Seyit oğlu Halil Eskici Ali İzmirli Mustafa 540 Arıburnu Şehiden Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde 20 06 02 07 İsmail İbrahim539 Muhacir Mehmet Mustafa Arap Halid Kadri Osman Recep Musa oğlu Musa545 Arif 547 549 551 543 30 Ali Nazif Ali Zenci Kamil Hasan Mustafa Hüseyin Hüsnü İbrahim Yusuf Bayram Hasan Hüseyin Nazifaki 28 T 22 17 14 09 12 12 75 544 79 546 548 550 Adem 22 104 Drama muhacirlerinden Ahmet 18 528 531 Deftere kayıt tarihi:1330. 540 Hane konumu: Kapalı kayıt. Yenilemede kayda alınmamıştır. 548 Deftere kayıt tarihi:1329. Yenilemede kayda alınmamıştır. 541 Deftere kayıt tarihi:1322. 542 Deftere kayıt tarihi:1323. 529 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:208. 535 Tepeköy Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2313.

562 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2514. Hane konumu: Kapalı kayıt. 570 Hane konumu: Kapalı kayıt. 559 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2501.Dağılan köylerdendir. 555 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2455. 563 Hane konumu: Kapalı kayıt. 568 Aileden 1295 doğumlu Mehmet oğlu Mehmet Balkan harbinde (1329) kalmıştır. Aile Aydın Söke’ye nakil gitti. 560 Hane konumu: Kapalı kayıt. 561 Deftere kayıt tarihi:1327. 86 .19 105 Kayalar muhacirlerinden Rıfat552 Tayyip Kayalar 1310 Askerde 10 ERTUĞRUL MAHALLESİ553 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 1 2 3 4 1 552 553 2 5 6 8 12 15 31 34 37 42 43 56 59 61 76 558 Arif Ademaki Selim Mehmet Mustafa İbrahim İsmail 556 554 İbrahim Halil Yeniçeraki Hasan Serdaraki Cemali Maksut Hasan Osman Kandiyeli Mehmet Ağa Bilal Ömer Tatar İslam Selim Mehmet Çerkez Ali İsmail Hüseyin Salih İsmail Hacı İsmail Molla Hüseyin Mazak Hasan Mazak Hasan Alişan oğlu Numan Kandiye Kandiye Kandiye Girit Dobruca Girit Bursa Girit Girit Niğboılu Babadağ Girit Torbalı İzmir Varna Keşan 1285 1307 1315 1298 1293 1306 1295 1291 1292 1283 1295 1311 1311 1304 1307 1298 Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde 04 11 23 28 Hüsnü Kerimaki 555 Karatobaski Musa Mustafa Bilalaki Hacı Geldi biraderi Emin Çavuş Haşim Cafer Ahmet557 Recep İsmail Ali 562 559 560 25 T 01 23 27 71 561 12 82 Salih mahdumu Mehmet563 100564 Demirhisar muhacirlerinden Osman565 1568 2 12 12 2 Hüseyin569 Osman 570 Yanya 1313 566 Demirhisar 1310 ARITAŞ567 Arıtaş Arıtaş Arıtaş Arıtaş ÇORLU 573 04 1316 1315 1299 1308 1311 25 Abdullah571 İbrahim Ali 574 572 24 H Çorlu 02 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 571 Arıtaş Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2782. 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:59. 557 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2500. Nüfus defteri Hortuna Köyü’ne eklenmiştir. 565 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2529. 556 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2470.Dağılan köylerdendir. 566 (Makedonca: Демир Хисар) Makedonya’nın güneyinde yer alan bir idari birim. 573 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:14. Nüfus defteri Çakallar Köyü’ne eklenmiştir. 554 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2451. Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:250. 558 Deftere kayıt tarihi:1324. nüfus:73. 569 Arıtaş Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2779. nüfus:114. Hane konumu: Kapalı kayıt. 572 Hane konumu: Kapalı kayıt. 567 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:14. Hane konumu: Kapalı kayıt.İlçenin merkez mahallelerindendir. 564 Deftere kayıt tarihi:1331.

590 Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir. 25 Temmuz 1331. Çanakkale cephesi Gümüşsuyu hastanesi. 577 Aile Ahmetli Köyü’ne nakil gitti. 580 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:39. nüfus:227. Alay 4.Kol. 588 Hane konumu: Kapalı kayıt. 587 Hane konumu: Kapalı kayıt. Tabur 2. 581 Hane konumu: Kapalı kayıt. 591 Hane konumu: Kapalı kayıt. 87 . 589 Hane konumu: Kapalı kayıt. 578 Aile Cumaovası Karakuyu Köyü’ne nakil gitti. Aile Buca Kaynaklar Köyü’ne nakil gitti. 5.2 3 4 5 6 6 6 9 14 14 Ali575 Ali 576 Hocaoğlu Ali Mustafa Hacı Ali Koca Köse Bekir oğlu Musa Koca Köse Bekir oğlu Musa Mehmet Çavuş Bekir Koca Ahmet oğlu Abdullah Düvenci Süleyman Mehmet Ali Mehmet Ahmet Bekir Çavuş Mehmet Ali Mustafa Bekir 588 Çorlu Çorlu Çorlu Çorlu Çorlu 1301 1301 1312 1310 1311 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 29 29 Hüseyin577 Musa578 Mehmet579 01 T 21 24 GÖKYAKA TEKEKÖY580 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 2 3 574 575 1 10 12 13 16 30 34 37 4 8 10 11 14 14 16 18 31 38 39 10 11 12 Osman581 Ekizoğlu Mehmet582 Mehmet Hasan Molla Mustafa hafidi Hafız İbrahim583 Ahmet584 Hüseyin İsmail 585 Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke SİNEK586 Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek DERE590 Dereköy Dereköy Dereköy 1291 1285 1290 1296 1293 1305 1289 1308 1294 1296 1308 1305 1300 1305 1297 1309 1300 1298 1311 1306 1307 1290 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Şehiden Askerde Şehiden Askerde Askerde Bağdat Hastanesi Şehiden Şehiden Askerde 10 19 10 21 25 21 12 20 Kölemenoğlu Osman587 Mustafa Ali Şükrü Hasan Hamit Hüseyin Mehmet Ali Mustafa Ahmet589 Hüseyin Himmet Mehmet591 Ali Aydnlı Halil oğlu Abdullah 29 08 05 Nasuh oğlu Osman Nasuh oğlu Ahmet Nasuh oğlu Ahmet Hüseyin İbrahim Koca Bekir hafidi Bekir Kocabaşoğlu Yusuf Hasan Halil oğlu Halil Aşık Hüseyin Halil 10 09 24 T 15 14 H 04 25 13 14 H 17 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:362. 584 Hane konumu: Kapalı kayıt. Bölük. 583 Şehitlik kaydı vardır. 42. 576 Aile Buca Kaynaklar Köyü’ne nakil gitti. 582 Hane konumu: Kapalı kayıt. 579 Aile Cumaovası Karakuyu Köyü’ne nakil gitti. 586 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:68. Piyade er.Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir.Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir. Adı Yeşilköy olarak değiştirilmiştir. 585 Hane konumu: Kapalı kayıt.

594 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:312. 597 Hane konumu: Kapalı kayıt.Şuan Buca ilçesinin köylerindendir.4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 1 2 3 4 5 6 7 1 2 3 4 14 15 21 24 27 31 34 36 39 40 40 52 54 55 58 58 68 70596 27 29 32 599 Mehmet592 İsmail Ahmet Osman Deli Uzunoğlu Abdullah Mehmet Halil594 İbrahim Halil Arap Musa oğlu Ahmet Hüseyin Ahmet Hacıoğlanoğlu Nebi Balcıoğlu Hacı İsmail Mehmet Ali Mustafa Domuzcuoğlu Durmuş Osman597 Türkmenoğlu Emirzade mahdumu Mehmet Celal İsmail Halil Raşit İsmail Hakkı Yörük Halil İbrahim Veli 600 595 593 Kafa Mehmet Mahmut Mustafa Sarıbaşoğlu Ömer Deli Uzun Mehmet Hekimoğlu Halil Kocakelleoğlu Ali Koca Ali Halil Amcaoğlu İsmail Musa Musa Süleyman Mahmut Hüseyin Ali Çavuş Ali Çavuş Hüseyin Osman Türkmenoğlu Mehmet efendi İbrahim Solak Mehmet Solak Mehmet Hüseyin Efendi Halil İbrahim Alaiyeli Hüseyin Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Ermenek Selanik CUMALI Cumalı Cumalı Cumalı Cumalı Cumalı Cumalı Cumalı BELENBAŞI 601 598 1294 1301 1307 1311 1294 1290 1290 1297 1296 1298 1300 1294 1289 1291 1299 1307 1299 1290 1303 1308 1299 1302 1299 1289 1308 1297 1311 1312 1289 605 Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 05 H 29 H 12 14 06 03 25 26 18 04 09 21 24 07 01 06 A 02 26 30 Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde 27 20 32 36 37 48 15 27 28 47603 21 07 T Hüseyin Mehmet Mustafa 602 Osman Çil Mehmet Hacı Mustafa’nın oğlu Musa Eskici Mehmet Belenbaşı Yaylayaka Yaylayaka Belenbaşı KIRIKLAR 11 T 09 T 17 Cabbaroğlu Hasan604 12 592 593 Hane konumu: Kapalı kayıt. 601 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:30. 599 Aileden 1293 doğumlu Solak Mehmet oğlu Abdullah Askerde (1328) kalmıştır. 602 Anekdot: Dayım olur. Mehmet Gülcan (1320 doğumlu). nüfus:268. 595 Hane konumu: Kapalı kayıt. 88 . Dayım Demirci Hüseyin Çanakkale harbinde kaldı. 605 Şuan Buca ilçesinin köylerindendir. Menderes Karakuyu Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 598 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:49. 600 Hane konumu: Kapalı kayıt. Köy hocası ve köylü olarak kuran okuya okuya onları seferberliğe uğurladık. 596 Deftere kayıt tarihi:1328. Gelmediler. 604 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. Anekdot: Seferberlikte köyden 30-40 kişi gitti. Belenbaşı Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. Hüseyin Çetin (1329 doğumlu).Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir. 603 Deftere kayıt tarihi:1325.

617 Hane konumu: Kapalı kayıt. 608 Hane konumu: Kapalı kayıt. 610 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:48. 619 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:216. nüfus:461. 614 Hane konumu: Kapalı kayıt. 609 Deftere kayıt tarihi:1324. 612 Hane konumu: Kapalı kayıt. 615 Hane konumu: Kapalı kayıt. 89 . 618 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:93. 613 Hane konumu: Kapalı kayıt.Şuan Buca ilçesinin köylerindendir. 616 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 611 Hane konumu: Kapalı kayıt.Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir.1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1 2 3 4 5 6 606 607 3 3 6 9 10 11 11 16 27 31 41 46 48 609 Hasan Hüseyin İbrahim Osman Kurt Mustafa oğlu Mahmut Hafızoğlu Hasan Hafızoğlu Ahmet Osman Halil oğlu Hasan Halil607 Topaloğlu Ali Şükrü İsmail 608 606 Ali Ali İbrahim oğlu Mustafa Hüseyin Mustafa Mehmet Mehmet Mustafa Halil Mustafa Abdullah Kürt Mehmet Abdullah Said oğlu Mahmut Sarı İsmail oğlu Mehmet Ali İnce Mehmet Süleyman Mehmet Ali Osman İsmail İsmail Halil Ali Ali Eyüp oğlu Mehmet Ali Kara Hacıoğlu Süleyman Süleyman Salih oğlu Osman Hacı Ahmet Deli ktakke Mustafa Köselioğlu Hasan 615 Kırıklar Kırıklar Kırıklar Hortuna Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar 1312 1313 1287 1289 1301 1298 1308 1310 1298 1311 1299 1297 Askerde Askerde Askerde Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Şehiden Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Şehiden Harb-i Umumi Çanakkale Şehiden Askerde Çanakkale Şehiden Askerde Şehiden Arabistan Irak Çanakkale Şehiden Yemen Askerde Çanakkale Yemen Kafkasya Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 24 09 M 09 A 12 T 29 12 T 29 Zenci Ahmet Hasan Osman Hüseyin Halil İbrahim611 Ovalıoğlu Ahmet612 Hüseyin Ali 613 1 2 6 10 16 22 34 31 38 34 43 43 36 37 2 3 3 10 11 20 620 İzmir 1299 KARACAAĞAÇ610 Ermenek 1298 Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç 1289 1271 1307 1289 1294 1312 1315 1308 1293 1312 1315 1312 17 A 05 H 21 21 27 13 12 13 Alaaddin614 Mehmet Ali616 Hüseyin617 Ali Osman Koca Mustafa oğlu Mustafa Mustafa Mehmet Salih Hacı Ahmet oğlu Mustafa Ahmet Veli 619 19 Devecioğlu Mehmet 27 09 M 20 08 M Karacaağaç 1286 FETREK618 Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek 1304 1303 1306 1296 1311 1309 09 23 30 09 20 20 24 Hane konumu: Kapalı kayıt.

Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 30 25 14 19 27 07 29 31 A 26 28 620 621 Aileden 1292 doğumlu Deli Veli oğlu Köseoğlu Hasan İskenderun hastanesinde (30 Mayıs 1329) kalmıştır. Hane konumu: Kapalı kayıt. 90 . 624 Deftere kayıt tarihi:1331.7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 21 24 24 26 48 58 64 80 92 96624 Halil621 Hamit Hakkı Arif Mız Mehmet Ali Halil Osman622 Arif Mehmet Mehmet İzmirli Mehmet hafidi Mehmet 623 Köselioğlu Mustafa Tavaslıoğlu Ahmet Tavaslıoğlu Ahmet Salih Muhacir Ali Dayı Nalbantoğlu Hasan Hacı Ahmet Bedel Hasan oğlu Ahmet Kara Hacıoğlu Hasan Abdullah Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek 1311 1309 1315 1304 1304 1301 1311 1311 1301 1296 Askerde Askerde Askerde Mekke-i Şerife'de vurulmuştur. 622 Hane konumu: Kapalı kayıt. 623 Hane konumu: Kapalı kayıt.

Dr. Güvertede bulunan Mustafa Kemal'in yanına giden Mahmut Ekrem Bey selam verir ve “Hoş geldiniz Paşam” diyerek Mustafa Kemal'i Samsun'da ilk karşılayan kişi olur.gov. Ali Şevket (Öndersav) 12.Şifre Kâtibi yardımcısı (Atasev) 626 Atatürk. Mustafa Vasfi (Süsoy) 13. 19 Mayıs 1919 Salı günü sabahı saat 6.Kurmay Bşk.00 'da Samsun limanındaydı. Cevat Abbas (Gürer) 9Yzb. yoksa Karakaş Mustafa'nın mı çıkardığı tartışılsa da daha sonra resmi olarak Karakaş Mustafa'nın çıkardığı kabul edilerek Karakaş'a 625 19 Mayıs denilince ilk akla gelen isim olan Bandırma Vapuru'nun orijinal planları kullanılarak inşa edilen birebir kopyası ise bugün Samsun sahilinde müze gemi olarak ziyarete açık tutuluyor. Başkanı. Alb.aspx? F6E10F8892433CFFD52DD97CAAFACAC8BFC39FECE206F9A6 91 . Ancak biz bu konuya girmeden asıl konumuz olan “Atatürk'ü Samsun iskelesinde karşılayan tek kadın olan Sakine Hanım”ı anlatacağız.Dr. Alb. Samsun'a Müfettişlik Karargâhının 18 subayı ile birlikte çıkıyorlardı.627 Samsun’da karşılama: Fırtınalı bir pazartesi günü Samsun sahiline demir atan ve bilinen adıyla Bandırma Gemisi'ndeki Mustafa Kemal ve arkadaşlarını ilk olarak Havuzlu İsmail'in kullandığı sandalla Kurmay Binbaşı Mahmut Ekrem Bey karşılar. yardımcısı Yarbay Arif (Ayıcı) 5.Üçüncü Kolordu Komutanı Kur. karadan Samsun'a yol olup olmadığını sordu.Üsteğmen Abdullah 16. Heyet iki gün sonra 18 Mayıs 1919'da Sinop'a geldi.Yzb.bazı şikâyetleri yerinde tetkik ve tedbir almak üzere Karargâhı Havza'ya nakleddiği " gerekçesiyle Havza'ya geldi.. ayağa kaldırmak üzere.sams55. Binbaşı Refik (Saydam) 8.com/ataturk. Savaşlardan yenik çıkmış bölünmüş.Üsteğmen Hayati 14.tr/TR/BelgeGoster. Samsun'a gelişinin dördüncü ve beşinci günleri. Kazım (Dirik) 3.Müfettişlik Karargahı İstihbarat Müdürü Binbaşı Hüsrev (Gerede) 6. Mümtaz (Tunay) 10. Alb. 626 http://www. Dokuzuncu Ordu Kıta'ları Müfettişliğine atanan Mustafa Kemal Paşa (Atatürk) ile maiyetini Samsun'a götürüyordu. 627 http://www. Atatürk.Müfettişlik Sağlık D. Uzun yıllar Mustafa Kemal'i karaya Havuzlu İsmail'in mi. İstanbul Hükümetinin ve hele itilaf Devletlerinin kuşku duyacağı davranışları ile dikkatleri üzerinde toplamış bulunuyordu.kultur. Atatürk'ün Samsun'a geleceği.. Burası iki katli taş bir yapıydı. iskeleye çıkarak.Üsteğmen Arif Hikmet (Gerçekçi) 15. 25 Mayıs 1919'da da ". Samsun'a geldiğinin ilk günü emrindeki valilikler ve kolordu komutanlarından bölgenin asayiş durumunu sordu. İsmail Hakki (Ede) 11.htm . doğruca kendisi ve arkadaşları için hazırlanan Mıntıka Palas'a yerleşti." telle bildirirken Erzurum'daki 15. İstanbul'dan telgrafla mutasarrıfa duyurulunca bu bina hazırlanmıştı. Kurtuluş Mücadelesi'ni başlatacak olan Mustafa Kemal'i karada ise Karakaş Mustafa lakaplı kayıkçı çıkarır. İbrahim Tali (Öngören) 4..Başyaver Yzb.Mustafa Kemal’i 19 Mayıs 1919 ‘da Samsun Reji İskelesi’nde Karşılayan Tek Kadın: Sakine Hanım 19 Mayıs 1919.Atatürk Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919 günü Samsun’a çıkışı Türk İstiklal Harbi’nin başlaması ve kendisinin de doğum günü kabul ettiği gündür.Topçu Binbaşı Kemal (Doğan) 7.. o saatti. çalışmalarını burada sürdürdü. çileli bir milleti yeniden diriltmek. Samsun ve çevresinde asayişi düzenlemekle görevli idi.Teğmen Muzaffer (Kılıç) 17. Bu subaylar.Müfettişlik Kur.Şifre Kâtibi Faik (Aybars) 18. Refet (Bele) 2. Atatürk'ün Samsuna gidiş nedeni ve yanındaki kişi sayısı devamlı araştırma konusu olmuştur.8m. olmadığını öğrenince de tekrar vapura binerek Samsun'a hareket etti. o günkü rütbeleri ile şunlardı : 1.Yzb. Atatürk. ertesi günü Sadrazam Damad Ferid'e "İzmir`in işgalini milletin asla kabul etmeyeceğini.Yzb. umutsuz yorgun. Atatürk o gün ve sonraki günler hep bu otelde kaldı. Kolordu Komutanı Kazım (Karabekir) Paşa ile de bağlantı kurdu. Giriş: 16 Mayıs 1919 Cumartesi günü. Bşk. "İşte Benim Doğum Tarihim" K. İstanbul'dan Samsun’a hareket eden kaptan İsmail Hakkı (Durusu) idaresindeki Bandırma Vapuru625. Atatürk'ün Samsun'a ve Anadolu'ya ilk ayak basışı o gün.

ailenin bu fotoğrafları Samsun Belediyesine gönderdiğini. Samsun'dan ayrıldıktan sonra 'eski Ankara yolu' olarak bilinen güzergâh üzerindeki Avdan Köyü'nde karargâh kurup bir süre de burada kaldıktan sonra Havza'ya geçtiği belirtiliyor630. Beş yıl sonra (20 Eylül 1924) büyük coşkuyla karşılanacak olan Mustafa Kemal'in Samsun'a ilk gelişi ise o günkü gazetelerde yeterince yer bulmaz. Atatürk'ün Samsun'a gelişi İngilizler tarafından tedirginlik yaratırken. ancak bir tek Fransızlara ait Reji İskelesi sağlam kalmıştır. Görüşme Ağustos 2008 ‘de olmuştur. uzun yıllar “Mıntıka Palas” olarak adlandırılmış ve günümüzde “Gazi Müzesi” olarak kullanılmaktadır. bu konuda İstanbul'da yaşayan bir ailede bazı fotoğraflar olduğunu. Bu arada Amerikalı doktorlardan İngilizce ve Latin alfabesini 628 629 http://www. Özel bir havayolu şirketinde pilot olarak çalışmaktadır. Sakine Hanım tek sakat çocukla kadın başına kışın 2. Sakine Hanım 1896 doğumlu.webhatti. Çıktı da. Yani sakat. Ancak o kayıtta bir tutarsızlık var631. 19 Mayıs’tan Günümüze Ayakta Kalan Tek İskele(Reji İskelesi): Mustafa Kemal ve arkadaşları Samsun'a ilk adımlarını Reji İskelesi'nden atarlar. Şimdi asıl konumuza dönelim. Hastanede ortopedist Amerikalı doktorlar çalışmaktadır. Sakine Hanım hastaneye hastabakıcı olarak işe alınır. Mustafa Kemal ve arkadaşlarını Samsun'da küçük bir grup karşılar. Orhan Bey’in dediğine göre Erzurum İspir ilçesi Baksır-Kındız köyü doğumlu.ölümünde resmi tören yapılır. Sakine Hanım 1911 veya 1912’ de Muhsin Bey ile evlenmiş. Yani her ne kadar Hasan Reis. Ancak emekli pilot binbaşı Sayın Celal Uzar629 bana 19 Mayıs 1919’da çekilen. İskele'nin adı bu nedenle Tütün İskelesi olarak da geçmektedir. Amerikalı doktorlar oğlunu tedavi ederken Sakine Hanım diğer hastalarla yakından ilgilenir. Birazdan yazacağız. Torbalı ilçesi ile ilgili bu tür sohbetlerden bir araştırma konusu çıkar düşüncesindeydim. Bu durum Amerikalı doktorların dikkatini çeker. Mantika Palas. Her ne kadar oğlu Erzurum doğumlu dese de nüfus kaydına göre Samsun doğumlu. Grubun Konaklaması: Mustafa Kemal ve arkadaşları kalabalık oldukları için tek otele yerleştirilemezler. Orhan Bey bir ara sohbet sırasında annesi Sakine Hanım’ın kendilerine hayatı boyunca “Ben Mustafa Kemal Paşa’yı Samsun’da 19 Mayıs 1919 günü iskelede karşılayan tek kadındım. Mutasarrıf rahatsız olduğunu belirterek yerine muhasebe müdürü Osman Bey'den heyeti karşılamasını ve ağırlama işleriyle ilgilenmesini istemiştir. Paşa’yı karşılayan Samsunluların arasında ise tek bir kadın vardır: Sakine Hanım. Babası Hasan Reis. Birinci Dünya Savaşı'nda Ruslar tarafından kentin bütün iskeleleri bombalanmış. ancak bu fotoğrafların kayıp olduğunu söyledi. Erzurumlu ise de gurbetçi.5 ay süren bir yolculuktan sonra Samsun’a.html 631 Ekteki nüfus kayıt belgelerine bakınız. babasına sığınmış. Yani bir bakıma gönüllü hastabakıcıdır. Atatürk ve bir maiyetindeki bir grup Jean İonnis Mantika'ya ait olan “Mantika Palas”a yerleştirilirler. Ancak çocuğun ayakları içe doğru 90 derece dönük. Oğlu Lütfü ameliyatla tedavi olur.kadinlarkulubu. Diğerleri ise bugünkü Samsun Ticaret ve Sanayi Odası'nın yerinde bulunan o zamanki Karadeniz Oteli'nde kalırlar. Samsun’a varınca önce oğlunu düzgün yürüyebilmesi için Samsun’un önde gelen eşraflarından Ömerzadeler aracılığı ile devlet hastanesine yatırır. 630 http://www. 25 Mayıs'ta Havza'ya giden Mustafa Kemal. Belki bir gün bir yerden çıkar. Asri Mezarlık'ta yatan Havuzlu İsmail'in (Yurtsever) de Mustafa Karakaş'ın da mezar taşlarında Atatürk'ü Samsun'da karaya çıkaran kişi oldukları yazısı yer alıyor. 632 Ekteki Lütfü Şahiner’in nüfus kayıt belgelerine bakınız 92 .628 Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışına ait canlandırma dışında fotoğrafının bulunmadığı belirtiliyor. Bugün. halk tarafından henüz önemi anlaşılamamıştır. Orhan Bey annesinin İspir’den Samsun’a süren yolculuk sırasında geçtikleri köylerdeki Ermeni mezalimini anlatırken özellikle kazığa oturtulmuş Müslümanları anlatırken ağladığını belirtti. Babası Hasan Bey. “ diye gurur duyduğunu anlatınca bu konuyu araştırayım dedim. Romanya-Köstence’den Samsun’a petrol taşıyorlarmış..Sakine Hanım’ın yaşadığı köyde bulunan Türkler Ermenilerin katliamına uğramış. bazı kaynaklara göre Mantika Palas'ta kısa süre konaklamış. Bu arada kocası Muhsin Bey Yemen Harbi’nde askerde kalmış.com/mustafa-kemal-ataturk/38971-19-mayis-1919-a.com/milli-bayramlar/6591-19-mayis-1919-mustafa-kemal-samsun-da. Sakine Hanım’ın annesi Münire Hanım. Fransızlar o dönemde Samsun’da kurulu bir fabrikada (Reji) sigara üretmektedirler. Bu evlilikten 1913 yılında Lütfü adında bir oğlu olmuş632. Samsun’da eşraftan Ömerzadelerin yanında takada çalışıyor. Nüfus kağıdına göre Samsun doğumlu. Karşılamada Samsun Mutasarrıfı İbrahim Ethem Bey bulunmamaktadır.html Emekli hava pilot binbaşısı. 29 Haziran 2008 günü Torbalı parkında Sayın Orhan Baturay ve bir çok yaşlı kimse ile sohbet ediyorduk. Sakine Hanım.

Kendisi de 1974 yılında vefat eder. Bir süre sonra Sakine Hanım’la tanışırlar ve evlenirler. Bakanlıkça sıtma savaş memuru olarak 1929 yılında Torbalı’ya atanır. özellikle de tarih araştırma kitaplarına. Lütfü Şahiner’e ait kayıtta annesinin adı Sakine olarak geçmektedir. yakınında bulunmuş kişilerden aynı yönde bilgiyi teyit ettim. Abdullah Bey ticarette başarılı olamaz. Bu çalışmada benimle bilgi ve özel fotoğraf arşivini paylaşan Sayın Orhan Baturay’a . Köylerde âdeta sıtma doktoru olur. Sakine Hanım İstiklal Harbi boyunca Samsunlu kadınları örgütler. Geride tek yaşayan Orhan Bey kalmıştır. Her ne kadar bu küçük ayrıntı o gün için önemsiz de olsa bugün için bilinmesi açısından bence önemli. Tüm hatalar tarafıma aittir. Sakine Hanım mahallenin sağlıkçısıdır. 93 . Makine Mühendisi olur. Ben bu araştırma sırasında. Yine komşularının oğlu olan bugün Torbalı’da yaşayan 76 yaşındaki Sayın Çetin Çorapçıoğlu da aynı yönde bilgi verdi. Sayın Celal Uzar’a . 11 yıl doğu cephesinde görev yapar. Sahra hastanesinde sıhhiye çavuşu olur. Ömerzadeler de kendini destekler. Gözleri göremez ve 1954 yılında malûlen emekli olur. Hastaneye hastabakıcı arandığına dair ilânı görünce imtihana alınır ve işe başlar. Abdullah Bey sıtma ile savaşta adeta sağlını feda eder. Çal Nüfus Müdürlüğünün talebi ile ölümünden 28 yıl sonra 05/12/2001 tarihinde adı Sekine olarak değiştirilmiş. Seferberlik (Mondros Mütarekesi )sonrası terhis olur. O günün şartlarında Mustafa Kemal’i karşılama cesaretini gösteren bu aydın Türk kadınını saygı ve rahmetle anıyoruz. Sırf çocuklarına değil etraftaki kişilere de. Bu araştırmanın ileride yapılacak akademik çalışmalara ışık tutması dileği ile. Sakine Hanım tüm hayatı boyunca bu ana tanıklık eden tek kadın olmanın gururunu çocuklarına hep anlatır. Amacımız bu ayrıntının kayıt altına alınmasıdır. Diğer oğlu Orhan Bey sanat enstitüsü elektrik bölümünü bitirir. Sakine Hanım ile evliliğinden 2 çocuğu olur. bana aynı bilgiyi kendisinden duyduğunu söyledi. Çünkü bu denizaltılara isimleri bizzat Atatürk tarafından verilmiştir (Saldıray Baturay . Denizli’nin Çal ilçesinin Süller köyünden olan Abdullah Bey rüşdiye (ortaokul) mezunudur. Onlardan yün toplatır. Doktorlar rutubetli havanın olmadığı yerde yaşaması gerektiğini bildirir. Torbalı’nın ilk sokak elektrik tesisatını çeker. Abdullah Bey Samsun’a gelişinden üç-dört yıl sonra ailesi ile birlikte memleketine dönmek zorunda kalır. Sayın Hasan Varlık’635a. kongreye katılmamı sağlayan Torbalı Belediye Başkanlığına buradan teşekkürlerimi sunuyorum. aktif ve zeki biridir. İzmit Seka’ da çalışır. 633 Sakine Hanım okumaya çok düşkündür.Yıldıray). Sonuç: Bugün elimizde sadece Sakine Hanım ile ilgili nüfus kayıtları bulunmaktadır. Bu da bana nasip oldu. Bu dönemde devlet toplum sağlığı konusunda sıtmaya savaş açmıştır. İflas eder. İlk oğlu Lütfü Şahiner yatılı olarak endüstri meslek lisesini okur. Memleketine gemi ile dönmek için Samsun’a varır. Çal’da halı ticaretine atılır. Diğer oğlu Mehmet emekli olur . At sırtında yıllarca Torbalı ve Menderes köylerinde sıtma ile mücadele eder.öğrenir. ORHAN BATURAY İLE YAPILAN GÖRÜŞMENİN METNİ Görüşme tarihi: 29 Haziran 2008 633 634 Ekteki nüfus kayıt bilgilerine bakınız. Cephedeki askeri sıcak tutması için çamaşır olarak dokunur ve denkler halinde cepheye gönderilir. Bugünün deyimi ile o günün adeta doktoru. Ama ileride ortaya çıkabilecek bir belge veya anı defteri veya günlük veya bir fotoğraf bu bilginin güçlenmesini sağlayacaktır. Devletten tekrar sıhhiye memuru olarak atama ister. 1973 yılında vefat eder. 1930 doğumlu Orhan ve 1931 doğumlu Mehmet. aldığı kan örneklerini İzmir’e göndermekte ve kinin tedavisini bizzat yürütmektedir. 635 Halen Torbalı mahallesinde yaşamaktadır. Bunlar kadınlar tarafından kirmanlarda eğrilir. Evden atla bir çıktı mı ancak 20 gün sonra evine dönmekte. Hiçbir iddiam yoktur. Askere sıhhiye eri olarak alınır. Şehre Mustafa Kemal’in geleceğini öğrenince eşraftaki kişilerle beraber tek kadın olarak iskelede onu karşılar. Örneğin Torbalı’da yaşayan eski ev sahibi ve komşusunun oğlu Sayın Hasan Varlık Bey’e konuyu açtığımda. Sakine Hanım’ın adı daha sonraları bilemediğimiz nedenle Sekine olarak değişir634. Ancak Samsun’un havası Abdullah Bey’in sağlığını bozar.Konumu hastabakıcı da olsa şehirde ne olup bittiğini saati saatine öğrenmektedir. Ardından II. . Bu bilgiyi yazılı olarak teyit etme şansı şu an için ne yazık ki yok. Sıtma o dönemde en korkulu hastalıktır. Ancak ailenin esas nüfus kaydında ilk kayıt “Poturay” iken sonraki kayıtlar “Baturay” olarak düzeltilmiştir. Sakine Hanım girişken... Dünya Savaşı sırasında devlet tarafından İsveçre’ye üniversiteye eğitime gönderilir. Abdullah Bey soyadını Atatürk döneminin ünlü denizaltısı Baturay olarak alır.

-Geçenlerde . -Bu katliamı yapanlar Ermeniler mi? -Tabii ki Ermeniler. 638 Oğlu Lütfü bey 1913 doğumlu.O nedenle gidiyor Samsun’a.1941 – 43 Harp yıllarında her şey karnelerle veriliyor.Daha sonra . Şu soruyu soruyorum. Bakınız Lütfü Şahiner’e ait nüfus kayıt örneği 94 . Kındız kardeşinin köyü. Orhan bey yanılıyor olabilir. Ona geleceğim de şimdi giderken yanındaki grup arkadaşları diyorlar ki .Kış ayıydı. Çünkü benim ilkokul ve ortaokul diplomalarımda doğum yeri Torbalı yazıyor. -Babası orada yani Samsun’da? -Şimdi Doğu’daki erkekler çalışmaya çıkarlar dışarıya. -Peki kocası? -Kocası Yemen’de askerdeymiş. Yalnız bizde karışıklık olmuş. -Tabii. 1915 olabilir. genç kazıklar sivriltilmiş ve üzerine oturtulmuş insanlar gördük biz. 636 -Torbalı doğumlu musunuz? -Esasen Torbalı doğumluyum. Ağlardı anlatırken “oğlum yollarda öyle insanlar gördük ki kadın. Anne ismini bilemiyorum. çocuk. . Camilere oğlum camilere insanları doldurup yaktılar.Tabii sonradan fark ediyor. Orada evleniyor -Yani Erzurum İspir Baksı köyü doğumlu.Samsun’da 19 Mayıs 1919’da.Kındız köyü doğumlu. Bir kayıtta doğum yeri Samsun.Endüstri meslek lisesinde yazılan kütüğe göre Çal doğumlu. burada sohbet ederken annenizin Mustafa Kemal’i Samsun’da iskelede karşılayan kadın olduğunu söylemiştiniz. Nüfus kağıtları içinde. Aşağı yukarı iki buçuk ay falan bulundukları köyden Samsun’a gidiyorlar. Kim geldiğini veya kim olduğunu bilmiyorum. Sen bu topal çocuğu neden atmadın?” ayak yani şu taban 90 derece içe bakıyor. . Ben 1930 doğumluyum.Oradan nüfus kağıdı bilgileri geliyor. akaryakıt çekiyor.Peki anneniz kaç doğumlu? -1311 aşağı yukarı 1895 – 86 doğumlu olması gerekiyor.Tabi o zamanlar 11-12 yaşlarında bir çocuktum. -Ermeni katliamından kaçıyorlar yani.Peki annenizin kaç kardeşi varmış ? 636 637 Ekteki nüfus kayıt bilgileri Sakine hanımın nüfus kayıtlarında bazı tutarsızlık bulunmaktadır. -Evet . Ne oldu diyorum . Yemen Harbi’ndeymiş.sanırım iki hafta önce. ihtiyar. Herhalde dışarı çıkmış. Takasıyla. Ekteki nüfus kaydı bilgilerine bakınız.Anneniz aslen Samsun doğumlu mu ? -Hayır. Oradaki kütüğe göre doğum yerim Çal kalmış.(Sakine Baturay’ın oğlu) -Kaç doğumlusunuz Orhan Bey? -Nüfus kağıdı 1931. .637 Bunlar hep Ermeni isimleri. Rahmetli anneme iğneyi yapmış. Çünkü orada evleniyor ve o köyde bir çocuğu oluyor. 700 küsur yıl Ermenilerle Türkler iç içe yaşamış. İlk önce. Son Osmanlı kayıtlarında Samsun kaydı bulunmaktadır.1945 yıllarında olması gerekiyor . Karnelerde nüfus kâğıdı kullanmak gerekiyor.Ben tekrar annenize dönmek istiyorum.O ikinci şey de oluyor. Eve iğne yapmaya bir kadın gelmiş. -Dedenizin ismi? -Dedemin ismi Hasan Reis. çanta içeride kalıyor ve çanta kayboluyor. diğerinde ise Çal yazılıdır.Onun da tarihçesi olarak şöyle diyelim: Olay şöyle gelişiyor.Gidiş sebebi de rahmetli dedemiz Samsun -Köstence arasında akaryakıt çekiyormuş. Rahmetli annem Erzurum’un İspir ilçesinin Baksı. Ayakta başta hiçbir şey kalmamış. 1946 senesinde gittik oraya.638 Bilemem çünkü şöyle diyelim. -Kaç yıllarında bu? -Yaşına bakarsak 19 Mayıs 1919’ da orada olduğuna göre demek ki 1915 – 16 -17 senelerinde olması gerekir. Erzurum doğumlu İspir doğumlu.O aldı da diyemiyor.Bunun üzerine rahmetli babam hemen kütüğü olan Denizli Çal’a müracaatını yapıyor.Annemin çantası bir kenarda duruyormuş. . Yemen Harbi’nde ölmüş. Ermeni katliamından. Babası Köstence -Tampınar arasında akaryakıt çekiyor -Tabii. Orhan beyin anlatımına göre ise Erzurum İlspir ilçesi Kındız doğumlu.Yer: Torbalı Belediye Parkı Görüşülen kişi: Orhan Baturay. “Ya herkes sağlam çocuğunu attı.

“Bizi bıraktı gitti.639 Bir onu biliyorum ben.Babanızla annenizin tanışması Mustafa Kemal’in Samsun’a gelmesinden önce mi sonra mı? -Daha önce. Makine mühendisliği tahsili yaptı. -Babanızla annenizin tanışması Samsun’da mı? -Evet Samsun’ da tesadüfen oluyor.Abim hastanede yatarken demek ki o da yanında kaldı. Ömer Bey de çocuğun ayağını tedavi ettirmek amacıyla onu Samsun Devlet Hastanesine yatırmış. Bu böyle giderken rahmetli babam da on bir yıl askerlik yapmış.Kendi çocuğundan başka şeylerle de ilgilenmeye başlamış.Tabi yazmak yok. devlet tarafından iki defa okudu. Başka kardeşi olup olmadığını bilmiyorum. Hatta annem derdi ki rahmetli dedemi sevmezdi. Lisede okudu. -O zaman Samsun’da Amerikan hastanesi mi varmış? -Amerikan değil .Mekaniğe dayalı olarak çalışır. İktisat teşekküllüğü yaptı. -Babasını Samsun’da buluyor. Tam bilmiyorum. Müthiş eleman yetiştiriyorlardı. 639 Teyzesinin nüfus kayıt bilgileri ektedir. Yanları demirli. Anlatırdı annem. -Karındaşınız? -Evet Karındaş.Mustafa Kemal’in Samsun’a geleceğini duyuyor ve kadın olarak o grubun (Mustafa Kemal’i karşılayan) içerisine katılıyor. Bu Ermeni davası olmasa orada yok olup gidecek. ne duygularla anlatırdı? -Şimdi geminin yanaşması büyük bir olay oluyor da.dalan bir kadındı. Annem bana derdi ki: Kendi takası değildi. Onun da bir hikayesi var. Tahminim. Seka İznik Kâğıt Fabrikası kurulmuştu. Hatta anlatacağım. Babasıyla beraber müstakil bir evde kalıyor. Annem anlatırdı: “Oğlum abine doktorlar ayakkabı yaparlardı. Sonra annemi hastanede çalıştırmaya başlamışlar. Ama biliyorsunuz. Türk hastanesi . terk etti. Teyzem hatta buraya gelmişti. O zaman Samsun büyük bir il değil. yok. -Öğreniyor. -Yani o zaman evliymiş.Bu olayı gururla anlatırdı “Ben 19 Mayıs 1919’da bir kadın olarak Samsun’da iskelede Atatürk’ü karşılamaya gittim. Hastanede Amerikalı ortopedi doktorları bakıyor.Devlete çok yararlı işler yapmış. -Peki Orhan Bey anneniz hastanede çalışıyor. Hastaneye yatırılıyor. -Babasının yanına geliyor. -Tanıyorsunuz yani. -Erkek mi kız mı ? -Erkek. Ömerzadelerin yanında devamlı çalışıyor.19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal Paşa’nın geleceği Samsun’da duyulmuş.Mesela ben orta okulda okuduğum zaman İngilizceyle ilgili telaffuz öyle değil böyle derdi. -Tanıyorum tabii. . Rahmetli birader “ Latin alfabesini ben annemden öğrendim. -Selüloz Mühendisi mi idi ? -Selüloz değil. Devamlı değiştire değiştire onların(doktorların) nezaretinde ayağı normal hale gelmiş.” derdi. Tahmin etmiyorum yirmi bin de nüfusu yoktur. Ne de olsa beş on binlik bir ilçe büyüklüğünde. Bunlar ilk işaret ilk kıvılcımlar Türkiye’de. ama Amerikalı uzman doktorlar varmış. İngilizce de öğreniyor. -Peki Mustafa Kemal’in geleceğini nereden duymuş? -Şimdi.Ayağını düzeltmişler bu arada rahmetli ( annem )çok açık göz bir kadındı. Şimdi orada Latin alfabesini öğreniyor. Onların adına petrol çekiyor. İki üç ayda demir eğrilirdi” derdi. Bugün Kındız köyü Pazaryolu ilçesine bağlanmış ve Laleli adını almıştır. Oralarda Ömerzadeler varmış. Abime ameliyat yapıyorlar . -Peki oradan ne kadarlık sürede varıyor Samsun’a? -İki buçuk ayda Samsun’a varıyor. Evet. … Ömer Bey’e söylemişler.-Annem şimdi benim teyzem var gördüğüm. Selüloz mekanik bir fabrikadır. Makine mühendisi idi. derdi rahmetli” -Köyde bıraktı . Ömerzadelerin evinde mi kalıyor? -Yok. Samsun’un eşraflarından. Her şeyi görebilen. 95 . Onlarla (Ömerzadeler) bir ilişkisi yok. babasının yanında kalıyor. Mesleği kâğıtçılık üzerine. Mustafa Kemal’i o gün için… -Ne anlatırdı mesela. Orada Amerikalı doktorlardan İngilizce ve Latin alfabesini o zaman öğrenmiş. Çünkü şöyle anlatabilirim ki devlet iktisadi teşekkülleri Türkiye’de bir üniversiteydi.” derdi. Bu.

Sonra geldi zaten nüfus kütüğü buraya. Doktor da babama senin mutlaka bu rutubetli yerden gitmen lazım deyince terk ediyorlar Samsun’u. -Hali hazırda nüfusunuz hala Çal’a bağlı mı? -Tabi benim nüfusum Çal olarak bağlı.Ne kadar gönderdiklerini bilmiyorum tabi.Herkes yastığından. askere gönderelim” diyen bir kadın. Sahra hastanesine ne gelir yüzde 80 yaralı gelir. Ağaçların altına atmışlar. Oturalım da senden alacağım şeyler var.-İlk meşalenin yandığı yer. Rahmetli babamla. Genç. Öyle bir şey ki mesela “Ömerzadelere: Siz eşrafısınız. Peki babanız aslen nereli? -Denizli ilinin Çal ilçesi Süller köyü(nden). -Çal olarak kayıtlı. -Çocuklarınki? -Torbalı. Sadece karşılıyorlar.Mesela Kındız’dan annemin küçüğü kardeşinin köyü Kındız ‘dan Danzut arasında Modloso. Onlar üç dört yıl kalmış veya kalmamış. -Mustafa Kemal’le konuşmuş mu hiç? Ona bir şey sormuş mu ? -Onu hiç bilemiyorum.Rahmetli babamla evlendikten sonra babamın sağlığı müsaade etmemiş orada . hastanenin askeri erkanından bilgi aldı. Onların evlenmesi bir tesadüf oluyor. Ordu . Sahra hastanesi değişmiş. köylerin isimleri falan var değişmiş. 19 yaşlarında falan askere gidiyor. -Peki Orhan Bey Mustafa Kemal’i karşılıyor ve ayrılıyor. Rüştiyeye kayıt yaptılar onu. Nüfus kağıdımda doğum yeri Çal diye yazar.Karakızlardan Abdullah babamın lakabı.Orada kaldık birkaç gün. Danzut’a gelin olarak gitmiş. Evimiz o zaman bağda idi.640 -Babanız köyde doğuyor büyüyor. -Burada mı oturuyor? -Burada oturuyor da şimdi ben ondan evvelsi gün gece geldim.Ben hepsini gördüm onların. Bir daha rahmetli uğraşmamış . Kars.Baturay. Daha sonra nüfus kağıtları yırtılmış olarak bulundu. Saldıray denizaltıların isimlerinden esinlenmişler. dokuyalım. Ordu? -4.Annemin gelin gittiği yer. Onun ifadesiyle benim aklımda kalan “Mustafa Kemal’i iskelede karşılayan tek kadındım” derdi. Yıldıray. Ama o demek ki hastanede. Bir şey söylersem yalan olur. Soyadı çıktıktan sonra rahmetli birader devlet hesabına okuduğu için onun ismini Şahin olarak koymuşlar. -Onların kayıtları buraya geldi mi ki? -Yo onların burada çıkarıldı. Sıhhiye çavuşu olmuş. -Şimdi kütüğünüz burada mı ? -Burada şimdi. -Anons çok mühim burada(Samsun’da). -Annem “Onlar Samsun’a geldiğinde karşılayanların arasındayım” derdi. -Mustafa Kemal’in yanındaki toplam kişi sayısı on dokuz. Sahra hastanesinde.Hep ermeni isimleri bunlar.Askerliği doğuya çıkıyor -4. -Sizin kaydınız hala orada o zaman.11 yıl. —Sağlıkçı olmuş yani 640 Abdullah Baturay ve ailesine ait kayıt bilgileri ekte verilmiştir. Ardahan dolaylarında yapmış askerliğini. Zaten Mustafa Kemal birkaç gün kalıyor orada. Ordu dahi iletişimi olmayan bir çağda muharebeye girmiş. Orayla bir işimiz kalmadı.Atılım yapmak isteyen bir kadındı. Yani o zaman kütük. Şöyle iki üç yüz kilometrelik bir çemberin içerisinde. Bakmışlar ki içinde para yok. Şey olarak geldi zaten kütük gelişinde Çal olarak geldi. Ve çok meraklı bir kadındı zaten kendisi . Sonra bizim ismimizi Baturay olarak almış.Anons yapılamadığı için her yerde iletişim bugünkü kadar bu kadar ileri değil ki.Modloso köyü hatta sert akan bir suyun içerisinden geçtik oradan. Rahmetli annem Baksı’da evlenmiş. Belki Samsun’da kalacaklardı.Babamın sülalesinin hepsi Baturay’dır. Erzurum. -Peki babanızın lakapları neymiş Çal’daki? -Karakızlar.Ve bir grup yapmışlar.İspir’in köyleri bunlar. -Orada rüştiyede . Ne kadar kalabalık olduğunu ben pek bilmiyorum. -Peki annenizin Erzurum İspir ‘deki köyünüzde lakapları neymiş? -Şimdi benim orda doğma büyüme teyze kızım var.Danzut. 96 .Kabuğuna sığmayan bir kadındı. yatağından bir miktar pamuk çıkarsın. Ve bu orada bir operatör gibi olmuş.

O tabii. İri kemikleri de yanaştırmış birbirine. Bakıyor ayak yerinde . -Kurtuluş Savaşı’nı orda mı geçirmişler? -Bitmiş artık babam terhis olmuş.kaval kemiğinin olduğu yer parçalanmış. Askeri sıcak tutacak yün kazak çorap. Ben motordan düşüyorum.Cımbızla ince kemiklerin tamamını temizliyor. “Abdullah Efendi hastanenin başı.İyileşme devresinde… Sana bir şey tarif etmeye gerek yok. -Anneniz? -Hayır hayır babam derdi. Sen bu ayağı diz altından kes.Ayakları kırılıyor. -Denklerle tabii. Rahmetli Kazım abi.Bir açıyor bakıyor . Ben beş yaşlarındaydım.Geçerken sağlıkçı eleman aranıyor diye yazı görmüş eski Türkçe. Diyor ne yaptın sen?Kangren olur bu.Ayağıma uzun uzun tahtalar koydu. Geliyorlar denizyoluyla İstanbul’a. Şimdi Amerikalı doktor. Yün kazak. Kurtuluş Savaşı’nda Samsun’da.Daha çok çorap ve kazak.Doktor binip gidiyor. Bütün ev yiyecek doldu diyor aklına ne gelirse…o kadar soğukta kışta benimde ufak piyanom var. Ayağım kırılıyor.20 günde ayağa kalktım. Hatta şöyle annem şöyle bir şey anlatır.5 yaşında vardım işte. Büyük bir hastalığa yakalanmış yani orada. Muhakkak İstanbul’a gitmesi lazım . -Don? -Don değil.” Babam. İzmir’den Denizli. Hasan Varlık’ın babası var. Hemen dalıyor içeriye. “Tamam doktor bey.Sert mizaçlı birisiymiş rahmetli babam. -Evet.Hurda huş oluyor. Cam silerken pencereden düşüyor. Çünkü onlar 1928’de Torbalı’ya gelmişler. -Seferberlikten mi terhis olmuş ? Kurtuluş Savaşı’nda Samsun’da mı? -Şimdi karşıdan gelmiyor. -Babanız piyano çalıyor? -Onu diyor taşırdım giderken çalardım diyor piyanoyu.Sardı bir şeyler yaptı.İşte ben şu bölgelerde askeri sahra hastanesinde şu kadar yıldır efendim yaralılara gerekli müdahaleyi yapan askeri ekibin içinde askerliğimi tamamladım. -Samsun’da bunun önderliğini mi yapmış? -Evet önderlerden bir tanesi . -Orada evleniyorlar. orduya yollamışlar.Bunu deniz yoluyla İstanbul’a gönderiyorlar Amerikalı doktoru. Tedavisi Samsun’da mümkün değil . Demek ki oradan tesadüfen geçerken.O da (Amerikalı doktor) giderken bakıyor babama. . Ona göre sargısını bağlıyor. 20. Önce çekti acıdı bir canım. -Memleketine mi? -Memleketine .2-3-4 saat sürmüş temizleme ameliyatı. . Geldi babam.30 gündür bu tip yani. -Pamuk değil yün. Onu taşıdım diyor rahmetli.Hemen işe alıyorlar bunu. Hemen geliyor babama haber veriyor işte .Buna ön bir imtihan yapıyorlar ki bakıyorlar profesyonel birisi iyi bu işte.Annem derdi “ah oğlum zengin bir aileye düştün. Babam da bereket köylere çıkmamış. Terhis oluyor. -Annenler pamuk toplayıp pamuk alıp da elbise dokuyup. -Nerede? -Samsun Devlet Hastanesinde. Ufak bir piyano nerden geçmişse eline… Bu arada babamın sağlığı bozulmuş. -Annenizle öyle mi tanışıyor? -Öyle tanışıyor. -Yün. Oradan İzmir.-Sağlıklı olmuş. katta zenginlerden birisi bayan. -Orada evleniyorlar. Sağlık binası orası. Ömerzadelerin de çok büyük katkısı olmuştur bu işte.Bunun tamir olma imkanı yok. Şimdi şöyle söyleyeyim. “ Abdullah Efendi. Babama sormuş: -Abdullah Bey ne yaptın o hastanın ayağını? Nasıl oldu kesilen yer? -Buyrun beraber bakalım./Hastalara söyle cehennem taşı …” böyle bir şey etmiş. Şimdi oradan Samsun’a geliyor. Beni eve götürüyor. hali vakti iyiymiş rahmetli dedemin. O zaman kalkıyorlar. Babam kırık ayağı uzunlamasına.” diyor. Sağlık şeyinde istasyondaki tarihi bina.1928’de olmayabilir onları ben tam olarak detaylı bilmiyorum. Nerede atlet nerde tutacak askeri sıcak.20-25 gün sonra Amerikalı doktor gelmiş.Yazmışlar. Bilinçli yaptı yani. İnsan ilerisini 97 .Şarkı mısrası aklında kalmış.orasını iyice yarıyor.2.O yara devresinde pembeleşme meydana geliyor.

Çünkü bana derdi. Bu günkü gibi bütan gaz veya doğalgaz yok.Burada orta mahallede Saliko’nun evi varmış. Gidiyor memleketine. Komutana: .Öğleden sonra o zamanlar bütün okullar öğleye kadardı.düşünemez ki şimdi hatıralar olur ya günlük insanlar öyle bir şey olsa belki.Çok tasarrufluydu yani.Altınları falan erimiş.Annem Perşembe günü pazara gidiyor.Bu arada dedemden babama 90 mı 120 tane mi koyun düşmüş. Yalnız bu şimdiki oluşan bina 1948 yılında yapıldı. -Peki anneniz Sakine hanım? -Annem okumaya çok meraklıydı. O da dışarıda ayrı bir yerde olduğu için.Sarılı.Askerken Erbil soy isminde bir tabur komutanı vardı. Ankara’ya gittiğinde illa bana oradan bir tarih kitabı bak. -Depremde burada mıymış? -Hayır.Buradan bir arazi arıyorlar. Bağ.Kimden referans alacaksın? Gittim .O ayrı bir sanat.O zaman kültür birikimi yok tu ki kişilerin.Macır mahallesinde. patronsunuz diye.Aaaa !!! Annemin mektubuymuş.Bir muhtaç halde geliyor buraya.Ben şeyleri çok iyi biliyorum.Ben 1945 senesinde gittim .Tamam dedi. benim annem tarihe çok meraklı. -Tekrar bakanlığa mı baş vuruyor? -Aydın’a müracaat ediyor.Torbalı’ya sağlık memuru olarak tayini çıkıyor. -Ne yangını oldu? -Bir denk halı vardı burada .Abime mektup gelmiş 1937’ de İzmit’te.Her evin önünde araba gördüm.Dayanışma olan bir yer.Şaşırdım ben bu işe dedi. Sıra evler derler.Bana izin verirseniz anneme kitap alacağım.işte elde kalanı satıyorlar.Depremden 2 sene sonra o köylere uzun müddet gitmiştir.Ben ehliyet alıyorum.Kışın arabayı çıkarıyorsunuz ortak.Alış veriş yapmaya. Tamam diyor. Onlarda bir ev kiraladık. O dünya oluşumundan bu tarafa tarih kitabı istiyor. O zaman yönetim Aydın’daymış.Okumuş kültürlü insanlar.Bir ömrü feda etti .1954 senesinde gözlerini kaybetti.Köy çok büyük bir köy. Cumartesi günüydü.Bu evimizde o seneki hasılat 40 çuval çekirdeksiz üzüm. Bu kadar tarihe meraklı bir kadın.Kazım ağabeylerin evi vardı.Malulen emekli oldu.Ticareti beceremiyor.Ben çalışıyorum.Bize piyade eğitimi veriyor. -Eviniz mi yandı? -Kiralık ev kendi evimiz de değil. memur evleri derler. Lütfü mektubun var demişler. Nereden kaynak alabilirim.Bütün okullar.Bugün Denizli’nin yüzde 80 nakliyesini yapan bir beldedir.Mezuniyet şeylerini de gördüm.Biz sokağın köşesinde oturuyorduk.1946 senesinde gelin almaya gittiğimizde. -Peki istifa mı ediyor oradan (Samsun Devlet Hastanesi)? -Oradan ayrılıyor. Babam ticaretle uğraşırken.Dedim böyle böyle.Annem tasarruflu bir kadındı.Çok büyük bir yıkıntı oldu bize. Kerpiç bina yapmaya başlamışlar.Öğleye kadar piyade subayı girdi. -Buraya kaç yılında geliyor? -1929 senesinde. Rahmetli Hasan dedemiz Samsun’dan bize geliyor.70-75 senesinde gittik. Buraya ( Torbalı) tayini çıkıyor. -Sonra sıtmaya savaş ilan edildiği dönem. Mutfak takımı haricinde.Siz şoförsünüz.Çünkü yangın olduğu zaman 1937’ de .Yangın bizim evde .Çünkü ben Ankara’ya gittiğim zaman Dil Tarih Coğrafya Fakültesine gittim.Depremden 1 sene sonrası dediler.Çünkü beşiği orası. Abim:.Orada ne kadar kaldık. Sigaradan ev yanıyor -Dedeniz mi yapıyor? -Evet. Annemin bütün ömrü kitap okumakla geçerdi. Mesela siz tarihçisiniz.Seka’ da.Çok memnun oldum ya. En ufak bir şey kurtulmadı.Yaşlı tabi.Çok büyük bir şey o..Alıyor 3-5 yüz tane halı. başka kimse yok evde. Temin etmek. 4 sene onun evinde oturmuşlar.Ayağım orada kırılmıştı benim. Belediyeydi orası.Hiçbir şey kalmadı. Onları da Çal’dan getirmiş buraya.Torbalı’ya geliyor. -Çal’ın -Süller köyü -Her evin önünde iki üç tane araba gördüm ben. Yunanlılardan kalma. Onu tanıştırabilseydim.Halıcılık. 600 küsur metrekare.tamam dedi.Kimisi bir yatak getirdi.Onlarla bir ev tamamladık.Amma 98 .Kurt kaptı bilemem ne oldu öldü. … O evi almış. Çobanların elinde yok olmuş gitmiş hep. Oraya gittik. -Evet sıtma savaşı . Demir yolu boyunda. Hemen cevap veriyorlar . Memlekette babası tamam oğlum diyor ticaretle uğraş. Keşke o zaman da tarihçi olan bir kişiyle ben tanışabilseydim.Depremden bir sene sonrası derdi rahmetli birader.Kimisi bir yorgan getirdi.Sürüyle.

Bir de onun müfettiş başları var.Ben şöyle başlayayım ona. köylerini. -Hangi ülkede? -İsviçre’de canım. -Tarama yapılır.Belki bir yardımım dokunur diye. Sınıflama yapılır köylüler. bir kızı var. -Peki Orhan Bey anneniz kaç yaşında öldü? -Annem 1974 yılında vefat etti. Meraklı şöyle meraklı bir kadındı.Onlar Frasansızca konuşulan kantonda falan okuyor..Ben ilkokul son senelerimde1943-1944 senelerinde 4 ile 5 arasında.Eve geliyorum tercüme ediyorum .Teknik okulda okuyor adam.Eski Türkçe yazı yazıyor. _O bir macera şimdi.Hadi be demişler. -Yo o zaman öyle yok bunlar direk devlet hesabına. 641 Torbalı Kazımpaşa İlköğretim okulu 1926 yılında eğitim öğretime başlamış. -İsviçre’de mi okumuş? -O zaman onu bir müfettiş okula almış.1943 senesinde. -Şimdi 47 ‘de geliyor… 4 sene okuyor.642 -Tarama.Bu gitti yurtdışına götürüyor bunu da. Geldiği zaman hafta sonuna denk gelir. -Sizin yanınızda mı yetişti? -Tabi okudu.İnanmamışlar.Kızı İzmit’te… 1939 doğumlu. Burada bir şey yok 3’e kadarmış.Karşıdaki evde oturuyor.Almanlar Almanca. . -Ortaokulu nereye gidiyor.O Fransızca okudu.. 99 . Torbalı’da Sağlığın Tarihçesi ve Bir Kinin Belgesi.Oğlu Alanya’da.15 yaş vardı derdi annem.Sıhhiyeci Abdullah.O imkanları ben de kaçırdım.Bakar.15 köy . Ben sabaha kadar aldığı kan numunelerini hastaların isimlerini.Endüstri meslek lisesi mezunları parmakla gösterilecek bir durumda o zaman. -Babanız Sıhhiyeci Abdullah Bey.Mithatpaşa (Meslek Lisesi _ İzmir) orta ve lise bölümü bir arada.Tekrar aynı Seka’ya geliyor. Böyle bir yıl atlattım diyor.Oradan mezun oluyor.Sonra orada Seka’da atölyede şef olarak yükselmiş. -İzmit’e gittim. Yazın çok gittim ben 20 gün 5 gün dolaşırdık atın sırtında Köylere tarama(yapar). Parmakla gösteremezsin.” Dil yok.Gelir şimdi o.İzmir'e giderdik bayramlarda. Bir oğlu. -Çocukları orada. Devlet hesabına. O devirde okuma yazma bilen kişi bile yok.Herhangi bir imtihana gerek duymadan hemen bir eğitimden geçirip seçtiler . harbin içerisinde. -Kaç kardeşsiniz? -Biraderle beraber 3 kardeş oluyoruz. -4 sene mühendis olarak -4 sene mühendis olarak okuyor. -Buradan çıkıyormuş atla.Annemin yazısını. Kazımpaşa’da da okudu641.3-5. Diğer 2 saatlik zamanını askeri kitaba ayırır. -Komutanlara göre değişiyor -Evet bunlar İtalyanlar İtalyanca.Aşağı yukarı. çevire çevire okur. Hala aynı binada eğitime devam ediyor. -Burada mı o da? -Çocukları burada oturuyor.Mithatpaşa’ya gidiyor.Kemeraltı’na falan girerdik.İki buçuk saatinin yarım saatini orada bize harcar. -Sınıflara göre değişik.ilaç dağıtırdık. -Diğer kardeşinizin ismi neydi? -Mehmet. Okul hayatım olmayınca.İlk önce Alpullu’ya tayini çıkıyor. Büyük Torbalı Gazetesi. -Lütfü abiniz kaç doğumluydu? -Valla annem 15 yaşlarında genç evlenmiş. -2 tane. Necat ÇETİN.10 köyü dolaşmıştır. 642 Bu konuda bakınız.İlk sene geçtim demişti hiç unutmuyorum.güzel yazı demişler.Askeriye memuriyet.Bir yığın orada Fransızca ders almak zorunda.Sonra emekli oldu kendisi.Döndüm eve geldim. -Hatta siz İzmit’e gitmişsiniz galiba. -4 sene mi okuyor orada. İkisi de öldü. Sıtma taraması. Abim anlatırdı: “O kadar zorluk çektim ki ilk sene.Açar açar bakar.

Bulduğu her şeyi okurdu. -Orhan Bey peki anneniz Atatürk geldiğinde burada mıymış? 1929 olduğuna göre burada olması lazım. Nüfus kayıt bilgilerine göre . memleketin iç ve dış sorunları. Hikmet Orhan isminde bir okul müdürümüz vardı.Ona yardım ederdim ben.Şeyin olmadığı .Tabii yakalar çıkarıldı. -Burada mı ? -Evet. Artık o gözlük kafi gelmedi."Niye ağlıyorsunuz öğretmenim" Bak dedi bana.Bizim şimdiki okulun olduğu yerde kulüp kahvesi vardı.Şimdi her şey ayaklarında arabalar falan.atılgan olduğum 643 644 Bakınız Necat ÇETİN.1939 senesinde harp çıktığı (İkinci Dünya Savaşı) zaman.Tam bir fedakarlık örneği idi o. Tarlasındaki suyu kesik açacak suyu akıtacak.Çok da büyük yetkiler verilmişti onlara.Bizi alırdı orada bir radyo vardı.Ben ona genç olduğum. Sakine Hanım 1976 yılında vefat etmiş.Biz şöyle cenazesi elimi sürttü geçti. Jandarmaya söylerdi.Biz ordaydık.Cumaovası’na. -Evet.Ailecek görüşürdük.. bunları okurdu. Hikmet Bey’in ağlamasını gördüm ben.Böyle alır okurdu.Ama neyi okur? Magazin asla ve asla.-Yani en salgın hastalık sıtma. Gazetem Torbalı.1973 yılında vefat etti644.Okumaktan o kadar çok zevk alırdı ki. Atatürk’ün Torbalı Ziyareti ve Bozkurt Kıraathanesi.Bir gün bana dedi ki rahmetli babam "Hikmet Bey’e sor bakalım akşam müsait mi? Akşam köylere gidiyor falan akşam gelmek istiyoruz.Çok büyük bir bakımı var. “Hah oğlum iyi yapmışsın..Varken olmadı.” derdi. -Cenazesi kalktı şeye …Yavuz da bizimle geldi.O haber mutlaka bitecekti.Böyle bir şeydi.Etnografya Müzesi’ne götürdük.Şimdi büyük komutan.Oradan trene bindik. -34'lerde falan? -Yok.Büyüteç aldım.Beyler sokağından ben şey aldım. Kulüp kahvesi.köyden köye geçeceksin 20 -25 gün çoluğuna çocuğuna hasret. Bakınız ekteki nüfus kayıt bilgileri.Ondan sonra bu tarafa gider.Cumaovası buraya bağlıydı sağlık yönünden. -Veremden daha çok salgındı.Atatürk sevgisi öyle lafla olmaz.Her şeyin Allah'tan geldiğini kabul ederdi. -Peki Atatürk'ü gördünüz mü? -Hayır cenazesini gördüm.Onla görüşürdük.O şeyle okulla gitti oraya. -Neye geldiğinde? -Atatürk buraya Bozkurt Kıraathanesi’ne. -O zaman tabii..27 km atın sırtında gideceksin ..Baktım Atatürk’ün resimleri. -Evet.Çok sabırlı bir insandı. Ali Çavuş’un yanına gelmiş.Ben her zaman söylerim Atatürk sevgisi bambaşka bir şey diye. Ve malulen emekli oldu.tabii ya buradadır. Haber saatinde haber bitinceye kadar her gün biz oraya giderdik. -Paraları pulları hepsini kaldırdı.Şeye götürdük. -Atatürk çok büyük bir inkılapçıydı.Siyaset.Annemin de gözleri görmemeye başladı. Aşağı yukarı 10cm çapının üzerinde büyüteç aldım..Yoktan var etmiş. Okul müdürümüzün. Menderes’e giderdi. Sıtma sineği oluşmayacak. -Atatürk'ün cenazesini .Şimdi onun okuma hırsı var ya.Çok ender gelmiş kişilerden birisiydi. Ondan sonra Atatürk çok büyük bir siyasetçi idi. Benim ortaokul diğer kitaplarım bitmiştir. Jandarmalar falan .Onun tepkisiydi. -Orhan Bey! -Çok büyük komutan.Gözlük kullanıyordu.Çok büyük siyasetçi çok büyük inkılapçı. 34 .643 -Kaç yılında gelmiş acaba? -36 -Yok.Rahmetli abimin düğün işleri vardı.Her gün.Geçenlerde onun bir gözlük sapı vardı.Dolmabahçe’den geldik. 100 .Atatürk çok büyük bir şeydi kumandandı. " diye. -Hiç anneniz söz etti mi? -Yok duymadım böyle bir şey -Peki babanız kaçlıydı? -1308-09 yılları arasındaydı. 1955'te gözlerini tamamen kaybetti. Abdullah Bey 1973.Atın üstünde gitmek.

Dünyanın kuruluşuyla ilgili bu kitapları bulma ihtimali var. güneyinden geçtiğini.Şimdi o (annem) Orta Asya’dan Türkler’in Hazar’ın kuzeyinden.Şarkı söyleme.Siz % 80 bu bilgileri verebilirsiniz bana. -Aşık geleneğini mi? -Aşık geleneğini okur.Başından sonuna kadar.Bu kitaplar tarih kitabı.Kerem ile Aslı’nın hikayesini ezberlemiş.Ezberinde. Yeri geldiği zaman noktayı koyar ondan sonra başlar şey yapmaya. Aşkının şeyini bilir.zamanda fazla yardımım olmadı. Sakine (Sekine) Baturay 101 .Efendim nereye yerleştiklerini….Onlar şey böyle şarkıyla karşılık verirler. Sayın Orhan Bey çok teşekkür ederim.. O kadar güzel sesi vardır. Ne zaman bunlar yok oldu.Ne zaman bunlar kuruldu.Mesela öyle şey ki anlayacağın.Mesela şimdi ben size desem ben de meraklıyımdır yani.türkü söyleme.

Abdullah Baturay (Eşi) Orhan Baturay (oğlu) (29 Haziran 2008 Torbalı Parkı) 102 .

Sakine ve Abdullah Baturay. oğulları Orhan Baturay’ın çocuklarının sünnetinde AİLENİN NÜFUS KAYITLARI ÖRNEKLERİ (Kayıtlar Orhan Baturay’ın izni ile yayınlanmıştır) SAKİNE HANIMIN POTURAY SOYADI İLE KAYIT ÖRNEĞİ(DENİZLİ – ÇAL – SÜLLER KÖYÜ) 103 .

SAKİNE (SEKİNE) HANIMIN BATURAY SOYADI İLE KAYIT ÖRNEĞİ (İZMİR – TORBALI – TORBALI MAHALLESİ KAYDI) MUHSİN BEYDEN OLAN İLK OĞLU LÜTFÜ ŞAHİNER ‘İN KAYIT ÖRNEĞİNDE ANNE ADI “SAKİNE” 104 .

SAKİNE HANIMIN KARDEŞ VE YEĞENİNE AİT KAYIT ÖRNEĞİ ( BUGÜN PAZARYOLU İLÇESİNE ANCAK ESKİDEN İSPİR İLÇESİNE BAĞLI (KINDIZ) LALELİ KÖYÜ KAYDI) SAKİNE HANIMIN ABDULLAH BEYDLE EVLİLİĞİNDEN OLAN OĞLU ORHAN BATURAY’A AİT KAYIT ÖRNEĞİ 105 .

Giriş Osmanlı devletinin I. bazı Rumlar köyde meyhane işletmekte.2006 (3. Torbalı ilçesinin Yunan işgali dönemindeki tüm köyleri 2000 ile 2009 yılları arasında dolaşılmıştır. Ne yazık ki dönemle ilgili şu an için araştırma sahasında sadece Hamit Efe’ye ait bir fotoğrafın dışında belge bulunamamıştır. Kaynak kişilerin büyük bir çoğunluğu şu an yaşamamaktadır. Hamit çetesi Yörük Ali grubuna bağlı faaliyette bulunmaktadır. Aşağı mahalle (İstasyon) ise Rumların oturduğu mahalledir. Çünkü bölgede belli başlı yerlerde yabancı uyruklu yerli Rumlar bulunmaktadırlar647. 650 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 651 Mehmet Taşgın’ın anlatımı 106 . şarapçılık649 ve domuz yetiştiriciliği ile geçimlerini sağlamaktadırlar. Torbalı merkezi bugünkü Torbalı orta mahallededir.651 İzmir’e Yunan askerlerinin çıkması halk arasında önce bir panik havasına neden olur. Görüntü kayıtları özel arşivimde saklanmaktadır. Dünya Savaşı’ndan yenik çıkması ile 30 Ekim 1918 tarihinde imzaladığı Mondros Mütarekesi (Ateşkes) ile daha savaş devam ederken imzalanan gizli anlaşmalar ile İzmir başta olmak üzere Ege Bölgesi İtalyanlara taraf değiştirmenin ödülü olarak verilmişti. Anlatımların bir kısmı not olarak tutulmuş. Ancak dünya siyasetine o gün için politikası ile ünlü İngiltere çıkarlarına ters gördüğü bu paylaşıma aykırı olarak bu bölgeyi Yunanistan’a işgal ettirmişti. İşgale karşı bugünkü adı Yazıbaşı olan yerde Hamit adlı bir genç işgal kuvvetlerine karşı yanına aldığı az sayıdaki kişi ile çete halinde direniş göstermiştir. hatta köyde Rum doktor dahi bulunmaktadır. Anahtar kelimeler “Hortunalı Hamit. Demiryolunun bulunduğu bölge Rumların yoğun olarak yaşadığı yerdir650. Mesela düğün yapılıyorsa gelinler ata bindirilme yerine hemen 645 646 2007 yılı görüntüleri öğretmen Gürkan Adam tarafından çekilmiştir. Rumların işgal öncesi Türklerle hiçbir problemi bulunmamaktadır. Özellikle Söke bölgesinde Sökeli (Halezar) Cafer Efe’ye Bakınız.baskı) 647 Şerife Yavuz aktarımı 648 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 649 Mehmet Taşgın anlatımı. İstanbul. bir kısmı ise görüntülü şekilde kayda alınmıştır645. Farklı taktiklerle Yunan karakollarına baskınlar düzenler. Torbalı bölgesinde halkın saygısı ve sevgini kazanır. Hortunalı Hamit hakkında şu ana kadar bir belge bulunamamıştır. 1922 yılında Yunanlar tarafından satın alınan kendi adamları tarafından öldürülür.SÖZLÜ ANLATIMLARA GÖRE TORBALI YÖRESİNDE YUNAN İŞGALİ VE BİLİNMEYEN BİR KUVA-YI MİLLİYECİ: HORTUNALI HAMİT EFE Özet Bu araştırma Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinde Yunan işgal dönemini yaşamış tanıkların anlatımları ile yaşayanların yakınlarına anlattığı anlatımlara dayalı bir alan araştırmasıdır.Torbalı bölgesi 20 Mayıs 1919 günü Yunan işgaline uğramıştır. Torbalı. İzmir ve Torbalı bölgesi aslında Yunanlara yabancı değildir. Örneğin Karakuyu gibi yerlerde tütün ekimi ve bağcılık yapmakta. Kuva-yı Milliye“ Yöntem: Bu araştırma Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinde Yunan işgal dönemini yaşamış tanıkların anlatımları ile yaşayanların yakınlarına anlattığı anlatımlara dayalı bir alan araştırmasıdır. çiftçilikle geçinmekte648 özellikle Türk halkının bilmediği ancak ileriki tarihlerde ustası olacağı tütüncülük yapmaktadırlar. Yunan işgali. Sökeli Cafer Efe. Sabahattin Burhan. Kendisine teşekkür ederim. Yerli Rumlar bulundukları yerlerde genellikle ticaretle uğraşmakta. Bazı aileler ise büyük toprak sahiplerinin arazilerinde ve kendi arazilerinde bağcılık. Bu durum İtalyanların her fırsatta Yunanlılara karşı baskın yapan çeteci gruplara646 yani Kuva-yı Milliye birliklerine kendi işgal topraklarında saklama ve destek vermesine neden olacaktır. Dönemi yaşan ve yaşayanların yakınlarına aktardıkları sözlü anlatımlar kayıt altına alınmaya çalışılmıştır.

İşgalden sonra geri dönmüşlerdir. Helvacı ve Yazıbaşı666 köylerinde karakol kurarlar. İşgal edilen köylerde halk önce kuzeydeki Nif Dağı’na . anlatımı 670 Saniye Uçar’ın anlatımı. Köylülere konuşurlardı. Serdar. Bir şeyler anlatırlardı. Taşkesik660. Bazıları ise işgal boyunca çadırda yaşarlar. İzmir’in işgali ve Aydın’daki yankıları.. Halkta panik ve korku başlamış. Celat (Sağlık) demiryolu kenarında. Dağtekke köyünde ikamet edenlerin ise ova köylerine doğru (Ovakızılca-Taşkesik.. SARISIR.gibi) kaçması670 dikkat çekicidir671. Bakınız. düğün kısa kesilmektedir652. Düdüğünü bir öttürdüm. Yunan askerleri Torbalı istasyonun yakınındaki merkezde bir yerli Rum’un evi başta olmak üzere Dağkızılca . Torbalı tarafında olanlar Ormanköy. Bazıları bir süre sonra çaresizce evlerine dönerler. halk yerde oturuyor. İstanbul. Tire tarafında olanlar Tire’ye. Sayı 12 Cilt 3( Eylül 1968) Belge . Ufak diye dikkate almadılar.53 656 Salih Tünaydın’ın anlatımı 657 Mehmet Yıldırım’ın anlatımı 658 Karakol kurulan ev Langırdak Şükrü olarak bilinen şahsın evidir. Kumandan sandalyede bacak bacak üstüne atmış. Çamurun içine yuvarlandım gitti. 659 Enver Aydın’ın anlatımı 660 Hakkı Taşlıoğlu aktarımı 661 İştipli Hüseyin’den aktaran Hakkı Taşlıoğlu 662 Musa Özbek’in aktarımı 663 Ayşe Yay’ın anlatımı 664 Hasan Uysal’ın anlatımı 665 Hüseyin Çetin’in anlatımı 666 Yazıbaşı’ndaki karakol Hortunalı Hamit’in baba einin yanındaki evdir. Ben çocuğum. Dereköy663. Yunan işgal kuvvetleri ilk başlarda yumuşak bir işgal politikası uygularlar674. O günleri yaşayan Sabri Fidan işgal günlerini şöyle anlatmaktadır: “Dağkızılca Yunan kumandanı etrafına yaşlıları topladı. Halk da bırakın o daha çocuk demişler. Belgelerle Türk Tarihi Dergisi. Çakırbeyli köylüleri Ormanköy ile Karakızlar arasındaki “Eşme Deresi” mevkiine. İzmir 19191922 Tanıklar. Göçebe yaşam sürdürenler ise önce Afyon yöresine672. Askeri Tarih Araştırmaları Dergisi. 669 “Yunan köyü basınca yemek haranısını ocağın üstünde bıraktık. Çorlu665.s. Bakınız: Pelin Böke. Sayı 9. Çaybaşı659 .s. Ahmetli662. Yunan subayı bana bir tokat attı. Ben ağlayarak kalktım. Dr. Bir endişe vardır. 2006 672 Bu ailelere halenTorbalı Ayrancılar’da“Afyonlu” denmektedir.. Başında da nöbetçi duruyor. Buralar bizim olacak. s. Köylerde ise köylüler evlerini terk ederek dağlara sığınıyorlardı653. 667 Sami Kösten’in annesinden aktarımı 668 Aynı tedirginlik ve tepki bakla tanıkların ifadelerinde de yer almaktadır.:9 655 Bazı araştırmalar Torbalı’nın işgal gününü 21 Mayıs 1919 olarak vermektedir. Ayrancılar657. 2006. GÜNEŞ. Karacaağaç664. Dağtekke. Kıçının üstünde düdük sallanık duru. Karakuyu658. Buralara yerleşeceğiz.” 652 653 Mehmet Taşgın’ın anlatımı ve Hulisi Demirtaş’ın aktarımı Mustafa Yoldaş ve Hüseyin Baykurt’un anlatımı 654 “ Torbalı muhabere memurunun bildirdiğine atfen 20/5/1335 günü Yunan askerleri tarafından mezkur mevkinin işgal edilmiş olduğu arz olunur” Bakınız: BUTULLUOĞLU. diye söylüyordu.Çıplak. Çocuğum. İzmir’in işgalinden bir süre sonra (20 Mayıs 1919654) Torbalı ve köyleri düşman işgaline uğramıştır655. Bazı yerli Rumların Yunanlar ile işbirliği sonucu evler basılır ve yerli halka zulümler yapılır667. İşgalin Başlaması ve Gelişimi: 15 Mayıs 1919’da Yunan İzmir’e çıkmış. Pelin Böke. Seslenmediler. Subaşı661. Biz burada devamlı kalacağız. İşgal İzmir’den demiryolu boyunca olmuştur656. Yunan tokatını da yedik.Hamdi “Milli Mücadele Başlıyor”. Ben arkadan yanaştım. O günleri çok iyi hatırlayanlar İtalyanlar için “İyi cavurdu” ibaresini kullanmaktadır673. Ancak ticaretle uğraşan yerli Rumlar tedirgindir. Konak’ta (Osman Nevres)Hasan Tahsin ilk kurşunu sıkmıştır. kaçtık oğlum” Keziban Barut.Günver. Mustafa Kılınç’ın annesinden aktarımı 671 Bu konuda yapılan bir araştırma için bakınız . Helvacı tarafındaki dağlık yöreye. Benim babalığı burada Yunan pehlivanları ile güreştirirlerdi. Afyon da işgal edilince İtalyan işgal bölgesi olan Antalya bölgesine sığınırlar. İstanbul. Düdüğü gördüm. Atalanı.136 vd. 673 Mehmet Yıldırım’ın ifadesi 674 Sabri Fidan anlatımı 107 . Demoğrafik Oyun Sürgün (1919-1922. Şubat 2007. Çünkü işleri bozulmaya başlamıştır668. ancak bu zamanla baskı ve şiddete dönüşür.arabaya bindirilmekte. Çorlu köylüleri Dağtekke dağlarındaki yüksek yerlere (Zeybek mezarlığı mevkii) kaçarlar669.

Ayrıca kadın kıyafetinde Özbey köyüne Hafız Ali’nin yanına gider. Hamit Efe’nin ailesi de köyün yerlilerindendir. 676 108 . Ben bu olaya tanık oldum. Ailenin aslı Akkeçili yörüklerine dayanıp Antalya’nın “Murtuna” köyünden zamanında köye göç edip yerleşmişlerdir679. Molla İbrahim’in evinde kalır. Ödemiş bölgesine geçiş böyle olur. Karı kocadan para istediler.44008491460) 2. Bu kişi Hortunalı Hamit Efe’dir. Hatta aile eski köylerinin unutulmaması için soyadı kanunundan sonra “MURTUNA / ORAL” soyadını kullanmıştır680. Amcaoğulları “ORAL” soyadını kullanmaktadır. Başka birisi beş sarı lirası varmış. Dereköy’de Sığırtmaçoğlu’nun Yunan işbirlikçisi olduğunu belirtmektedir. Bu arada bazı kişiler gizlice ve yavaş yavaş örgütlemelere başlarlar. Benim de içim ağladı. Yazıbaşı eski belediye başkanı Nihat Gönülal anlatımı. Paranın nereye gideceğini öğrenince ağlıyordu. çok çevik. atik. Toplayan da ağlıyor. Bilinmeyen Bir Kuva-yı Milliyeci: Bugün “Yazıbaşı” olan beldenin eski adı “Hortuna” köyüdür. 681 20 Mayıs 1321 tarihli Hortuna son Osmanlı nüfus sayım defterinde aile hane no: 70 ‘dir. Beşini de verdi. Ertuğrul Mahallesi’nde ileride belediye başkanı olacak olan Molla İbrahim (TÖR) ve Giritli Aslan Mehmet ile görüşür. Toplayan üçünü aldı. Yüzbaşıyı karısının yanında yatakta vurmuş”. Babası “Kara Hüseyin”dir681. Çocuğudur. gördüğü dayanışma manzarasını şöyle aktarmaktadır: “Koyu milliyeye (Kuva-yı Milliye) para toplamaya köydeyken676 şahit oldum. Bu para orduya gidiyor dedi. Evleri ve Yörük çadırlarını soymaya. Daha sonra nişanlanırlar. Köyden “Ayşe” isimli bir kızla gizlice görüşmektedir. veren de. astığı astık kestiği kestik bu kişilerin içinde bir kişi vardır ki bu farklıdır. Köydeydim. Annesi “Havva”. kara yağız genç bir delikanlıdır. Alan adam sordu: -Siz bu parayı nereye veriyorsunuz biliyor musunuz ? diye sordu. Bazı kişiler iki-üç kişi birleşerek eşkıyalık yapmaya başlarlar. ata meraklı ve cesaret sahibi. Hamit Efe. çok iyi. halka zulmetmeye başlar. Mezartaşında da ölüm tarihi 1338 yani 1922 yılı yazılıdır. Adam hem ağlıyor. Halbuki kızı Hamdiye 1922 doğumludur. Örneğin Perşembe günü Tepeköy pazarına gidenler yolda soyulur. Bunlar Halil Ağa (Murtuna) (1880-1965) . Yani erkek olarak soy devam etmemektedir.1893) yılında o günkü adıyla Hortuna bugünkü adıyla Yazıbaşı’nda doğmuştur. Adam: -Yok. Bu olaya şahit olan Mustafa Yoldaş. ( 1851-1921) hanede kişi sayısı 9’dur. Üç tane sarı lira. Celal Bayar.İşgalin başlamasıyla “işbirlikçiler” de ortaya çıkmaya başlamıştır675. Adam aldığı üç sarı liranın bir tanesini geri verdi. dedi. Kara Hüseyin’in Hortuna’da çiftçilikle özellikle hayvancılık. Ölüm kaydı 1 Mart 1920 yazmaktadır. Ancak eli silahlı. at yetiştiriciliği yapmakta ve İzmir-İkiçeşmelik’te iş hanı bulunmaktadır. Başka paran var mı? Diye sordu. Yeğenleri Rıza ise iş hanı işletmektedir. Yunan işgaline karşı halkta pek tepki görülmez. hem geri verdi. Rıza işgalde Yunanlar tarafından İzmir’den köye gelirken Seydiköy’de (Bugünkü Gaziemir) yolda at sırtında vurularak öldürülmüştür682. Gözümle gördüm. Bu kişiler zaman zaman gizlice bölgeden Kuvay-ı Milliye için para ve silah toplarlar. Hamit ( TC. Gizli ordudaki adamları doyurmak için bu paraları topluyoruz. Efe’nin iki erkek bir de kız kardeşi vardır. Dedi ki gizli bir ordu kuruldu. -Siz de çoluk çocuk sahibisiniz. dedi. Giritliler ve Mora muhacirleri ise daha önceden Yunanları tanıdıkları için endişelidirler. 675 Ayşe Yay. Birisi çıkardı ağlayarak parayı verdi. boylu. Halk bu kişilere “Çalı Kakıcı” adını takmıştır678. dedi.Tahir Ağa (Murtuna)(1883-1946) ve kız kardeşi Makbule(Vasviye)(1887-?)’dir. Hamit 26 yaşında gözü pek.677 Yörede asayişsizlik kol gezmektedir. 682 “Rıza’yı vuran Seydiköy Yunan kumandanı Yüzbaşı’nın evini Hamit gece basmış. Çakallar[Çamlıca] Köyü 677 Hafız Ali’den aktaran oğlu Hüseyin Türkmen 678 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 679 Hortunalı Hamit Efe araştırmasını 2001 yılında ilk defa ödev olarak yapan Yazıbaşı’lı öğrencim Didem Öz’ün araştırma notları.” Aynı tarihlerde Celal Bayar da “Galip Hoca” takma adı ve imam kıyafetiyle yöredeki örgütlemeyi sağlamaya çalışmaktadır. Hane reisi “Kara Hüseyin Ağa” dır. Bir karı koca da vardı. Orada bulunan herkes ağlıyordu. Vatanı ve sizi kurtarmak için çalışanlara veriyorsunuz bu parayı. Onlar geldiler. 680 Bu gün Murtuna soyadı kapalı kayıttır. İkisini geri verdi. İki kişi gelmişler. Ailenin ekonomik olarak günün koşullarına göre durumları oldukça iyidir. Rumi 1309 (M.

Bu paralarla silah ve mermi alır. Onları orada öldürür. Yunan Jandarması gece dışarı çıkamazdı. İşgal sırasında Hamit’in ailesi evlerine Fransız bayrağı çekerek Fransız tebaasına geçmişlerdir. ilk önce arkadaşı Ethem ile babasının evini basar. İlginç olan tarafı ise yakaladıkları her Rum’u ve Yunan askerini hemen orada mahkeme etmesidir. Yanına da çevre köylerden bazı kişiler katılır. İşte Hamit Efe efsanesi böyle başlar ve Efe dağdan inmez. Çarşıda işi bitince hana atını almaya gelir . Bu adamlarından en çok Küçük Mehmet ile Ethem Ağa’ya güvenmektedir. Hüseyin Çetin 688 Mehmet Taşkın. Tabi her mahkeme idam cezası ile sonuçlanır ve hemen infaz edilir. Ama vermezler. .Ancak atı yoktur. Rum. kendisinin de bir şey diyemediğini. Aile. Hamit’i aynı köyden “Ferda” adlı kızla nişanlar. Ancak bu sayı sürekli olarak 3-5 kişiyi geçmez. Hamit gençliğin verdiği heyecanla Çakaloğlu hanından aldığı bir atla arkalarından koşar. işbirlikçi yerli Rumları acımasızca vurmuştur689. Karakızlar’dan Çete Osman’dı692. Bu konudaki infazların yüzlerce olduğu söylenmektedir. Bu nedenle Yunan işgal kuvvetlerinin baskı ve zulmünden kurtulurlar690. Ferda’yı Karaot köyüne kaçırır684. alım yaptığı tütün parasını yanında taşımaz. gösterişli beyaz bir atı vardır. Hamit. Çünkü bunlar hem uzaktan akraba ve hem de çocukluk arkadaşlarıdır. Karakuyu’dan Abdurrahman'ın Mecit (Buruncuk). Hamit Efe’nin bir kişiyi öldürmesi için Yunan veya yerli işbirlikçi Rum olması yeterlidir. Kendisi artık Yunanların aradığı ve öldürecekleri biridir. Bir gün Tepeköy’e atıyla gelir. Hamit’in Dağa Çıkması: İşgal günlerinde Hortunalı Hamit’in çok iyi koşan. Hamit Efe yeğeni Rıza’nın da Yunan askeri tarafından vurulmasından sonra gerek baskın yaptığı Yunan karakollarındaki Yunan askerlerini ve gerekse gördüğü. Ancak ailesi sana vereceğiz diye kandırırlar. Tabii Yunanla işbirliği içinde olanlar da Efe’nin hıncından nasibini alır. “Hamit geliyor!” sözü Yunan askerleri ve yerli Rumların artık korkması için yetmektedir. Kara Yusuf oğlu kır bekçisi Raşit(Öz).Hamit Yılmaz Oral anlatımı 686 Aktaran: Salih Tünaydın 687 “Hamit’in maiyeti vardı. İlk sorusu “Ülen size Yunan toprakları dar mı geldi? Burada topraklarımızda ne işiniz var?”dır. Parası Hamit’in babası Kara Hüseyin’de emanet olarak durmaktadır. Ayşe Yay ve Saipler’den İsmail Baykal’ın anlatımı 689 . İlk efelik parasını böyle oluşturmuştur. Ferda da daha sonraları bir subayla evlenecektir685. Hamit Efe çetesinin başlıca elemanları Hortuna’dan Küçük Mehmet (Küçük ). Eğer cavur öldürmek günah ise Allah bizi affetsin” derdi. Çalılıklarda gece yatarlardı”. infazcı ise Küçük Mehmet’tir. Hamit Efe dağa çıkarken ilginç bir yola başvurur. Eğer birden fazla ise ardı ardına dizer tek mavzer kurşunu ile vururduk. Aynı günlerde Hamit’in babası da sattığı tütünün parasını evinde tutmaktadır. Ayşe’ye o kadar bağlıdır ki haftalarca mezarının başında geceleri yatar683. Hancıya sorar. Ancak yaptığımız araştırmalarda bu kişilerin halka kötü davrandıklarını. Aynı dönemde yörede dağa efeliğe çıkan başka kişiler de vardır. Tüccar Rum’un parasını aldığı gibi babasının parasını da alır. Hamit gece baskınları yapardı. Bozköy’den Kara Ahmet (Yiğit)691. Çakırbeyli’den Piç Ali. Anlatan Ali Cin. Helvacı ve Dağkızılca köylerinde kurulan Yunan karakollarına baskınlar düzenler ve Yunanların belası haline gelir688. Çünkü Ayşe hastalık sonucu (verem) vefat eder. O da Yunan işgaline tepkili birkaç çocukluk arkadaşı ile birlikte dağa çıkar687. Hancı atını Yunan askerlerinin beğenip aldığını. ortamdan yararlanarak kendi çıkarlarına göre hareket ettiklerini 683 684 Nihat Gönülal anlatımı Şevket Önder’in aktarımı 685 Yazıbaşı eski belediye başkanı İbrahim Cinkılıç’ın halası. Kemalpaşa Sinekköy'den (Bugünkü adı Yeşilköy) Yörük Hasan. 690 Hamit Yılmaz Oral aktarımı 691 Gani Özkan’ın anlatımı 692 Saniye Uçar’ın anlatımı 109 . “Babam Ethem bana “Oğlum Hamit ile beraber belki 100 Yunan askerini vurduk. Özbey tarafında bulunan “Uyuzdere” mevkiinde iki Yunan askerine yetişir. Atını geri alır686. yardımcısı ise Çapak’tan Ethem Ağa (Cin). Hamit Efe devamlı olarak Karakuyu. Atını o günün usulü gereğince bugünkü Esenler çarşısının bulunduğu yerdeki hana bağlar. Ama adı duyulur. Mahkeme başkanı Hamit Efe.Ne var ki çift evlenemez. Hatta bazı Türk aileler direnişin sembolü olarak yeni doğan çocuklarına “Hamit” adını verir. askerlerin iki kişi olduğunu ve Özbey köyüne doğru gittiklerini söyler. Tütün tüccarlığı yapan yerli bir Rum vardır. Çapak köyünden Ethem Ağa (Cin).

bir gün ağabeyi Halil Ağa’nın Hortuna’daki kahvesinde otururken. hali vakti iyi olanlardan zoraki de olsa para toplamakta ve bu paralarla hem adamlarına bakmakta hem de durumu iyi olmayanlara aynı Ödemişli Çakıcı Efe gibi dağıtmaktadır. kızgın zeytin yağı ile vücudu dağlama gibi çeşitli işkencelerin uygulanmasıdır695. Efe hemen “atı ben gezdireyim” deyip askerin atını alır ve onu kahveye gönderir. Topçunun Süleman (Süleymanige – Macır Süleyman). Bardağı taşıran son olay ise Ormanköy’de (Çengele) Gökoğlan isimli kişinin evinin basılması ve Gökoğlan’ın parasını almak için dayak. Osmanlardan Ateş İbrahim. Bu evliliğin ardından çift Dağtekke köyüne yerleşmiştir697. Oradan da kaçması kolay olmuştur. 699 İbrahim Özkan’ın aktarması. Anlatımlara göre Nazlı. Bekir Çavuş. ceplerini doldurmaktadırlar693. İsmail Kölemen. Tire Bülbüldere köyünden Uşaklı İsmail’i verebiliriz: Muammer Şahin. Özellikle giydiği İngiliz külot pantolonun iç ve dış kısmında aynı subaylar gibi kırmızı şeritler olması dikkat çekicidir699. Hamit’in kavuşamadığı yavuklusu Ayşe’ye çok benzediğinden Hamit bir görüşte Nazlı’ya aşık olmuş. çatışma çıkmış. Hamit Efe’nin Nazlı'nın oturduğu Dağtekke köyündeki eve geldiği bir gün. Atı terlidir. yeğenini öldürteni karısının yanında öldürerek alır. Sözlü Anlatımlarda Hamit Efe Hamit Efe hakkında ancak anlatılanlardan derleyebildiğimiz birkaç olayı aktaralım: Hamit Efe. Hamit ilk önceleri bu çetelerle beraber hareket etmektedir694. Yunan işbirlikçisi (Hortuna’dan) Arif Kahya tarafından takip edilmekte ve devamlı Yunan karakoluna bilgi verilmektedir696. Canlı’dan Çolak Ali. Bayındır Arıkbaşı köyünden(Eski adı Çerkezler) İlyas. Efe çok çevik ve akıllı bir adamdır. Hamit Akarsu’nun anlatımları 694 Ali Özüzeybek’in anlatımı 695 Anlatan: Gökoğlan’ın torunu Kemal Dağdeviren 696 Anlatan: Salih Tünaydın. 698 Gani Zafer Öncel ve İsmail Acar’ın anlatımları. Atın teri soğuyuncaya kadar gezdirilmesi lazımdır. Halk arasında “Çalı Kakıcı” olarak adlandırılan ve nefretle anılan bu kişiler. Bu durum halk arasında daha da çok sevilmesine neden olmaktadır698. Yeğeni Rıza’nın intikamını Rıza’nın vurulduğu yerdeki Seydiköy Yunan karakol komutanı yüzbaşının gece evini basarak. Hemen ortada bulunan masa üzerine zıplar. Efe özellikle Cuma günleri değişik köylerde Cuma namazını kılmakta. Köy zaman zaman Yunan askeri tarafından kuşatılmakta. Tabi bu durum ününün iyicene artmasına neden olur. bu olaydan sonra “Çalı Kakıcılar”la yolunu ayırır. Bu arada Hamit. Bayındır Karaveliler köyünden Karadiş. Uladı’dan yaman Veli. Ancak bir süre sonra. nişanlı olmasına rağmen Nazlı’yı kaçırmış ve onunla evlenmiştir. Kahveye giren asker orada bulunanlara Hamit Efe’yi sorunca yanıt “atını alan adam” olur. Şükrü Aydın. sokağa çıkma yasağı konularak sıkı aramadan geçirilmekte. Hamit Efe’nin bu evlilikten Hamdiye isimli bir kız çocuğu dünyaya gelmiştir. Oradan da yaklaşık olarak üç metre yükseklikteki çatıya çıkan tavan deliğine çıkar. 693 Bu “Çalı Kakıcı”lara örnek olarak Bayındır Keçiköy'den (Bugünkü Balcılar Köyü) Kabakdelen. köy Yunan askerleri tarafından basılmış. Kızalcaköy (Kızılcaova) Kadir Çiftçigediği’nden Abdül. Efe evden atla çıkarak kaçmaya çalışmış. Hamit Efe. Yunan askerlerinin eli yine boş kalmıştır. Kahvenin normal çıkış kapısından çıkanlar hemen yakalanacaktır. bu arada Dağtekke köyünde gördüğü “Nazlı” (Nazife) kadın ile evlenmiştir. kendi çetesini kurar. Yine bir gün Çapak’ta Ethem Ağa’nın kahvesinde otururken etrafı Yunan askeri sarar. Dikkatimizi çeken bir konu da Hamit Efe’nin otantik Efe elbiselerini giymediği. “Babam Hamit için yüzbaşı veya binbaşı olduğunu söylerdi”. Yaralı vaziyette Torbalı’ya kaçarak daha önce aile ahbabı olduğu sanılan sarışın bir kadının evinde (Burunsuz Esma lakaplı) iyileşinceye kadar sığınmış ve iyileşince tekrar grubunu toplayarak dağlara dönmüştür. ceket pantolon giydiğidir.öğreniyoruz. Bu yüzden halk arasında lakabı “Yıldırım”dır700. bıçak ve çakılar da dahil olmak üzere tüm kesici ve delici aletler toplanmaktadır. “Çalı Kakıcılar”ın halka yaptığı işkence ve zulüm Hamit Efe’nin tepkisine neden olur. Hamit Efe. ancak sağ sırtından mavzer kurşunu almıştır. 697 Nazlı(Nazife) Hanım’ın yeğeni İzzet Bulut’un anlatımı. Anlatan Kemal Kurucu 700 Mehmet Yıldırım’ın anlatımı ve Cevat Şen’in aktarımı 110 . Mahmut Dağı ve en çok Karakızlar köyü sınırları içinde bulunan “Kurupınar” mevkiinde konaklamış. Hamit Efe o köyden evli olduğu için zaman zaman Dağtekke’ de kalmaktadır. Nif Dağı. Kavakalan’dan (Çınardibi) Korucu Ali (İbarhim oğlu). atlı bir Yunan askeri gelir ve Hamit Efe’yi tanımaz. o günlerde kendi başlarına buyruk hareket etmekte.

O yıllarda çocuk olan 1331 doğumlu Zehra Ak’ın anlatımında Hamit Efe ve çetesinin “adil, namuslu, iyilikten yana, gözükara” tavırları ön plana çıkmaktadır: “Ben Yoğurtçular’danım.Ayrancı Ahmet benim kardeşim. Hamit ile birlikti. Çok Yunan öldürdüler. Anamgil Rumlara tütün kırmaya gelirdi. Ben çocuğum. Tütün kırdıran Rum kadının üç kızını dağa kaldırmışlar. Bu Rum kadın Hamit’ten yardım istedi. Hamit namussuzları sevmezdi. Hamit bu kadına yardım etti. Kızlarını buldu. Çeştiman tepesi deriz. Orada Yunanlar gelirken önlerine geçmişler. İyiliğe çok iyiydiler. Çoluğun çocuğun aç mı? Yardım ederlerdi. Öyle dövelim ,çarpalım, para alalım demezlerdi. Sen fakirsin, sana yardım ederlerdi. Fakirleri kollarlardı. Hem abim hem Hamit kabadayı idi. Bunlar hiç kimseden korkmazdı. Hiç kimseden yılmazdı. Zenginden alıp fakire verirlerdi. Burada biri vardı. Adamı tarlada işlettirmişler. Çalıştırmışlar. Parasını vermiyorlar. Yakasını bir tuttular. Sen bu adamın parasını verecek misin yoksa vermeyecek misin? Aman aman vereceğim. Hemen gitmiş getirip gelmiş”. Hamit’i bizzat gören ve onunla çalışan Gani Özkan onunla yaşadıklarını ve o günleri duygulanarak anlatmaktadır: “Yunan geldiğinde iki tokadını yedim. İki asker gelmişti. Yumurta ( avra) istedi. Yok deyince dövdü. Baba Çanakkale’de kalmış. Fakirdik. Hamit gece çalışırdı. Bilirim. Ben Hamit Efe’ye yemek götürürdüm. Kavağın yanına. Kuyulu tarlaya. Yanında beş altı kişi vardı.Halamızın kocası Ahmet dayı adamı idi. Basacakları Yunan karakollarını Ahmet dayıya söylerdi. Hamit’le üç dört sefer görüştüm. İyi bir adamdı. Lafı doğru biriydi. Çalı kakıcı değildi. Çalı kakıcı olsa belli olur. Bir gün iki günde belli olur. Dediği sözü yerine getiren bir adamdı. Çok çevik, atik , gözü karaydı. “Hamit vuruldu” diye zaman zaman yaygara çıkarırlardı. Yunan tarafı mahsus yapardı.Biz tedbir aldık. Akşam, gece gece buluşmak, gece gece konuşmak gibi. Helal hoş olsun. Ekmek götürürdüm. Onun işi Yunan’laydı. Kavağın olduğu yere, Fetrek çayının olduğu yere gelirdi. Biz hangi gün, hangi saatte geleceğini bilirdik. Bize falan yere ekmek getirin diye haber yollardı. Atla gelirdi. Beyaz bir at. Ben o zamanlar 14-15 yaşlarındaydım. Yunan’la çarpışması el altından duyulurdu. Akşamları kongre olduğunda duyulurdu. Gündüz Yunan gelirdi. Akşam evlerde toplanırdık. Toplantılarda Yunan’ı yeneceğimizi konuşurduk. Toplantılarda 5-10 kişi olurduk. Her toplantıyı farklı evlerde yapardık. Her gün aynı evde olursa öte yandan yolu bekler. Yunan tarafı seni kıvırır. (Vurma anlamında) Yunan’a bilgi verenler de vardı. Hamit’le olanlar da bilinirdi. Hamit, Kuvvacı’ydı. Bana birkaç sefer talimat verdi. Şunu şu kişiye götür. Şunu şuna söyle derdi. Görüşmeye genellikle yalnız giderdim. Silahsız, boş gitmezdik. Benim nüfusum geç alındı. Ben nüfusumun çıktığını biliyorum. Köyde 2-3 kişi Hamit’ten talimat alırdı. Kalabalık olmazdı. Gece yanına giden ben, büyük kardeşim İbrahim, Kara Ahmet, Has Ahmet. Önce Kara Ahmet’ten aldığımız talimatla giderdik. Aldığımız talimatı verirdik. Bugün dahi bu yaşımda ülke o günleri yaşasa aynı şekilde talimat alsak giderim”. Hamit Efe’ye Yataklık Edenler: Yukarıdaki anlatımdan da anlaşılacağı gibi Hamit Efe’nin çeşitli köylerde zaman zaman sığındığı “yatak” tabir edilen adamları vardır. Bu yataklardan tespit edebildiklerimiz: Buca Karacaağaç köyünden Deli Hüseyin (Uysal), Demirci Köyden Hacı Fettah, Yoğurtçular köyünden Ayrancı Mehmet701, Doğancılar’dan Avcıoğlu, Dirmil köyünden Karaoğlanların Ali Molla702, Çengele köyünden Gacarlardan Hamza Ali Ağa703, Helvacı köyden Sürsalan Cemali704. Çete dağda bulunduğu sırada yiyecek ve para yönünden en büyük desteği yörük çadırlarından görmektedirler. Anladığımız kadarı ile Hamit Efe, bir dönem Ödemiş havalisinde efelik yapan 1911 yılında Osmanlı tarafından vurularak öldürülen Çakıcı Mehmet Efe’nin izlediği yolu izlemiştir. Taktikleri ve yaptıkları bunu göstermektedir. Adeta bölgede yeni bir “Çakıcı” olmuştur. Tabii tek farkla. Çakıcı, Osmanlı’ya karşı direnmiş; Hamit Efe ise işgalci Yunan’a karşı. Kendi köyüne geldiği zamanlarda arkadaşları Bekçi Raşit (Öz) ve Küçük Mehmet705 , Fevzi’nin İbrahim , Katil Cemal’den ve Gök Mehmet (Ekeren) ten yardım görür; ekmek, yemek ve haber alır. Dağtekke köyünden Şahlı lakabıyla tanınan Mustafa (Şahin) çetenin parasını teslim ettiği kişidir706. Yine aynı köyden kaynı Kırlı İbrahim (Bulut) de yataklardan biridir.
701

Zehra Ak’ın anlatımı Osman Sözen’in n aktarması 703 Benim babaannemin babası 704 Peker Sürsalan’ın anlatımı 705 Fevzi Küçük’ün aktarımı 706 Nihat Gönülal’ın aktarımı
702

111

O yıllarda Yazıbaşı’nda “Üç Oluk” çeşmesinde bulunan içi oyuk büyük bir dut ağacı vardır. (Bugün ne yazık ki bu dut ağacı ortadan kaldırılmıştır) Ekmek, yemek ve mermiler bir çıkın içinde burada dutun içine iple sarkıtılır. Efe bu çıkını buradan adamlarına aldırır. Yataklardan bir kısmı Yunan istihbaratına yakalanınca Çapaktan Ethem Ağa, Bekçi Raşit ve Kır bekçisi Mehmet hakkında Atina’daki esir kampına sürgün kararı çıkar. Bu sürgün Karakızlar'dan hem Efelerle hem de Yunan’la işbirliği halinde olan Derelilerden Ali Bey olarak adlandırılan kişinin araya girmesi ile önlenir. Ancak Ali Bey daha sonraları Hamit Efe’nin vurulmasında rol oynayacaktır. Bunun bedelini de canı ile ödemiştir. Efe’nin Yeniköy’deki yatakları da Mustafa Ali Filiz ve Ali Kutlu’dur. Kendisini Yeniköy'ün altında bulunan değirmen tarafındaki tarlasının kenarındaki kür (Ahıdudu) ormanlarında çok gizlemiş , yemek ve diğer ihtiyaçlarını karşılamışlardır707. Hamit’in yatakları istihbarat konusunda da Efe’ye yardımcı olmuşlar, onun baskınlarında rol almışlar ve bedelini de ödemek zorunda kalmışlardır. 1328 doğumlu Sabri Fidan şahit olduklarını şöyle anlatmaktadır: “Ben çocuktum. Pehlivan Mustafa domuz öldürür, Yunanlara verirdi. Kovayla süt getirir, verirdi. Onlarla birlik görünürdü. Ama Hamit’in adamıydı. Bizim babalık Hamit’e bilgi toplardı. İstihbarat toplardı. Çelik İbrahim ile Pehlivan Mustafa ve Hamit Yunan karakolunu arkadaşları ile beraber gece bastı. Kapıdaki Yunan jandarmasını öldürdüler. Müsademeyi biz duyuyorduk708. Pehlivan Mustafa benim babalık olur. Babalığı tanımışlar. Ama emin değiller. Cenazeyi ayağı ile kaktırmış. Bunu görünce babalığı yakaladılar. Babalık Atina’ya sürgün edildi. Esir değişiminde geldi709”. Efelerin gerek işgalci Yunan’a ve gerekse işbirlikçi Rum ve Türklere karşı acımasız tutumu bölgede sevilmelerine ve saklanmalarında yardımcı olunmasını sağlar. Efenin düşmana karşı bu direnişleri bölgede de Kuvay-ı Milliye’nin doğmasına neden olmuştur. Aydınlı Yörük Ali Efe bir gün Hortuna’ya gelerek bekçi Raşit ve ceştuman710 Hüseyin’i bulur, Kuvva-yı Milliye’yi anlatır. Efelere yardım edilmesi gerektiğini ve çete savaşları yapılmasını anlatır. Halkın çoğunluğu Kuvva-yı Milliye’ye ve Efelere yardımcı olmuştur. Efeler kimi zaman birbirlerine düşmüşler kimi zaman da direnişe katılmayan halka eziyet etmişlerdir. Yörük Ali, Hamit Efe’ye başının sıkıştığında kendisine sığınması için açık kapı bırakır. Nitekim 1921-2(?) yılında Hamit Efe, bir ara bu dağlarda barınamayacağını anlayınca, Yörük Ali’nin yanına gider711. Birkaç ay orada kalır. Hatta Yörük Ali grubunda yer alan Sökeli Cafer ve adamları ile birlikte Selçuk –Çamlık’taki Yunan karakolunu basarlar. Çatışma gün boyu sürer. Sökeli Cafer burada yaralanır. Ama grup İtalyan işgal bölgesine çekilerek, yardıma gelen Yunan askerleri tarafından yok edilmekten kurtulur. Yörük Ali bu bölgedeki bazı operasyonları Hamit’e havale etmektedir.712 Para için kandırılan adamlarından Piç Ali ve Yörük Hasan, Dirmilli Ahmet Çavuş ,Aydın bölgesine sığınan Efe’nin yanına gider. Yörük Ali gelen adamlardan huylanır ve durumdan şüphelenir. Gelen adamları vurdurmak ister. Ama Hamit Efe arkadaşlarına kanar. Kendi mıntıkasına dönmek ister. Yörük Ali yanına sağlam adamlarından birkaç kişi vermek ister. Efe bunu korkaklık olarak değerlendirip kabul etmez. Tekrar Akkaya’ya döner. Fakat Efe aşırı cesaret ve tedbirsizliğini hayatı ile ödeyecektir713. Hamit Efe bir gün köyü Hortuna’ya arkadaşları ile geldiğinde Üç Oluk (Koca Çeşme) önünde Yunan jandarmalarıyla karşılaşır. Jandarmalarla çete arasında çatışma çıkar. Efe’nin kendisine yeni katılan bir arkadaşı (Sezai) ölür714. Hamit Efe Yunan jandarmalarından altı tanesini öldürür ve kafalarını kesip Hortuna’daki Yunan karakolunun bahçesine atar. Karakol derhal kapatılır. Hamit Efe’ye mermi temin eden kişi kendi köylüsü İbrahim Özcan’dır. Efe, İbrahim’e para verir, mermi aldırır.

707 708

Mustafa Ali Filiz’in oğlunun anlatımı Aynı olay başka bir tanık tarafından da anlatılmıştır.Bakınız BÖKE Pelin, İzmir 1919-1922 Tanıklar, İstanbul, 2006, s. 121, İbrahim Kozan anlatımı 709 Yunanlıların Türkleri Atina’ya sürgün için bakınız, , SARISIR Dr. Serdar, Demoğrafik Oyun Sürgün (1919-1922, İstanbul, 2006, s.275,276,277,297 710 Eskiden köy bekçilerine ceştuman denirdi. 711 Abdurrahman Şentürk , Rıza Oral aktarımı
712 713

Abdullah Fırat aktarımı

Hamit Yılmaz Oral anlatımı 714 Mustafa Filiz’in anlatımı

112

Efe yine bir gün köye geldiğinde Yunanlar tarafından sıkıştırılır, ama kadın kıyafeti giyerek buradan da kurtulur. Efe’nin en çok şehir merkezine geldiğinde yaptığı gizleme kadın kıyafetine girmedir715. Bu arada Yunan işgal komutanlığı Hamit Efe’nin kellesini getirene bir torba (300) altın ödül verileceğini ilan eder. Hamit’in başına ödül konulmuştur, ama iddia üzerine Karakuyu ve Helvacı Yunan karakolunu basarak 12 adet jandarma mavzerini köye getirmiştir. Efelerin dağda barınmalarının bir yolu da kendilerini gizleyen ve yardım edenlerle beraber halkın elini ekonomik yönden tutmalarıdır. Hatta bir gece Ertuğrul kahvesini adamları ile basarlar. Halktan para toplarlar. Toplanan kişilerin içinde Yunan kuvvetleri ile işbirliği içinde olan Giritlilerden “Süvari Hasan716” adlı kişiyi Yunanlılarla düşüp kalktığı için herkesin ortasında döver. Onurunu kırar. Amaç göz korkutmadır717. Grup çekilirken havaya üç el ateş eder. Bir süre sonra Yunan devriyesi gelir. Ertuğrul mahalle muhtarı “Kara Mustafa718” adlı kişidir. Devriyelere hitaben “Aradığınız adam Hamit Efe şu tarafa gitti. İşte o tarafta. Gidin yakalayın. Yarın bizi sıkıştırmayın” der. Hamit Efe ismi Yunan askeri için korkulu rüyadır. Devriyeler tekrar geri dönerler. Efe topladığı paralardan bir kısmını da Kuva-yı Milliye’ye göndermektedir. Bu konuda da Aydın Kuva-yı Milliye Komutanlığına “kendine topluyor” diye şikayet yapılır. Söke’de bulunan Aydın Kuva-yı Milliye Komutanlığına bağlı 12. Kol olarak adlandırılan gruptan birisi gizlice teftişe gönderilir. Şikayet doğru değildir. Toplanan paraların bir kısmı Aydın Kuva-yı Milliye Komutanlığına gitmektedir. Paranın artanı ise Dağtekke’den Şahlı’da (Mustafa Şahin) kalmaktadır. Öldükten sonrada parasının onda kaldığı ve bu para ile Şahlı’nın Torbalı’da bugünkü Alpkent’in kurulduğu yer olan yerde 73 dekar arazi ve Tepeköy merkezde ev ve dükkanlar aldığı yaşlılar tarafından aktarılmıştır719. Özellikle Yazıbaşı eski belediye başkanı Nihat Gönülal bu konuyu bizzat Şahlı ile görüştüğünü, Şahlı’nın ,Hamit Efe’nin parasının kendinde kaldığını söylediğini aktarmaktadır. Efe zaman zaman “Alyanak” lakabı ile bilinen Burunsuzlardan bir kadınla (Burunsuz Esma) görüşmektedir. Bu genç kızla görüştüğü Yunan tarafınca öğrenilir. Kızın evi gizlice takibe alınır. Bir gece kızın evine geldiğinde, ev Yunan askerleri tarafından basılır. Hamit Efe burada yaralanır. Ama çok sevdiği atını bırakarak kaçar. At güzel olduğu için Yunan işgal komutanı yüzbaşı atı beğenir ve kendisi binmeye başlar. Yunan merkez komutanı yüzbaşıya haber gönderir. “Atıma iyi baksın. Yoksa onu temizlerim. Falan gün, falan yerde kendisini namlumdan geçirdim. Ancak atım zarar göreceği için dokunmadım. Hayvanın hatırına kendisini bağışladım” der. Yunan yüzbaşısı kendisine iletilen yeri ve zamanı hatırlar. Olay doğrudur. Hemen istavroz çıkartır. Ucuz kurtulmuştur. Bu yüzbaşı ileride Efe’ye olan saygısından dolayı Efe’nin cesedine kötü muamele edilmesini engelleyen kişi olacaktır. Çünkü Hamit Efe “kahraman düşman”dır. Hamit Efenin Vurulması: 1922 yılı başlarında Efe’nin başı için para ödülü (300 altın )konur. İkili oynayan Karakızlar'dan Ali Bey, Hamit Efe’nin yanında bulunan adamlarını para ile kandırır720. Çünkü Ali Bey Yunan askerleri tarafından da iki taraflı olduğu öğrenilmiş ve sıkıştırılmaktadır. Bu arada Efe’nin adamlarından olan Piç Ali ve Yörük Hasan, Efe’nin en sevmediği iş olan vurgun ve talancılığa başlamışlardır. Hatta Efe adına oradan, buradan para almaya çalışmışlar, kendilerinin de ortamdan yararlanarak ceplerini doldurmaya başladıkları görülmeye başlamıştır. Hamit Efe’ nin en çok zıt gittiği durumlardan biri de bu tür olaylardır ve bu konuyu hiç affetmemektedir. Bu arada Yunan askerleri Çakırbeyli’deki Piç Ali’nin evini basarak babasını ve kardeşini hapse atarlar,onlara eziyet ederler. Piç Ali’ye de gizliden haber gönderirler. Eğer babası ve kardeşini kurtarmak istiyorsa “Efe’yi namludan geçirmesi” yani “kancıklaması” gerekmektedir. Zaten para ödülü de konmuştur. Eğer Piç Ali, Hamit Efe’yi vurursa hem yakınları kurtulacak hem para ödülü sahibi olacak hem de Efe’yi vurduğu için ucuz kahraman olacaktır. Sinekköylü Yörük Hasan ise Cumalıköy’den ve etraf köylerden Hamit Efe’nin haberi olmadan para toplamaktadır. Bu olay duyulunca kendisi korkuya kapılıyor. Eğer kendisi Hamit Efe’yi öldürmese Efe bu tip adamları affetmemektedir.. Ondan dolayı Piç Ali ile birlikte hareket ediyor. Karakızlar’dan Ali Bey açısından ise durum malum. Epey sıkıştırılmış. Rahatlamak istiyor.
715 716

Enver Aydın’ın anlatımı Aile soyadları CAMBAZLAR 717 Salih Tünaydın’ın anlatımı 718 Aile soyadları AŞICI 719 Babam derdi ki “Şahlı Dayı dört ağaç zeytin, sekiz keçi ile bu yerleri alamaz”. Ali Cin 720 Osman Sözen’in aktarması

113

Yörük Hasan ve Piç Ali. Hamit’imin bıyıkları kana boyandı. Ağır yaralıdır. Bu yangından Ahmetli gibi yol üzerinde bulunan köyler de nasibini alır.Kafatasında kurşun deliği vardı”. bunu duyan yakın arkadaşları ve adamlarının cenazeye gelemediklerini yakınlarından öğrenmiş bulunmaktayız. Seferihisarlı Ahmet (Dönmez) ve Fevzi Çavuş (Tekin) tarafından toprağa verilir727. Necati Akkoç’tan derlediğimiz bir ağıtta şunlar denmektedir: “Zeytinin dalında tabakam kaldı. Suyumu koyun……”726 Annesinin “unutman” diye tembihleyerek söylediği türkü ise uzun yıllar geçmesine rağmen Saniye Uçar’ın hafızasından silinmemiş: “Kabrimi derin kazın bol olsun.diriyken neredeydiniz?”der ve Kuyucu Şerif’i orada döver725. Kabrimi yol içine koysunlar. İlk ateş edenin Piç Ali olduğu söylenmektedir. Piç Ali ise ucuz kahramanlık ve Yunan’a yalakalık peşindedir. diğer adamlarının bulunmadığı bir sırada mavzerle atış talimi yapar görünerek. Etrafı lale. Efe hemen ölmez. insanlar sırf para için öldürülür729. Yunan askerleri Türklerin maneviyatını kırmak için Hamit Efe’nin cesedini bütün Torbalı’da dolaştırdıktan sonra Yunan karakolunun önüne getirirler724.722 Efe son nefesinde. tekme – tokat vurulur ve küfredilir. Mehmet Tekin anlatımı 728 Hamit Akarsu’nun anlatımı 729 730 Durmuş Dayan aktarımı Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 731 Mehmet Taşgın’ın anlatımı 114 . Yunan’a teslim etmeyin” olur721.Vatanı için savaşanlar kahraman insanlardır. Kıyafet ve ad değişikliği yapar. sözde “kaza kurşunu” ile Efe’yi vurmuşlardır. binlerce yıllık geleneklere uyarak Efe’nin yasını tutmaktadır. Hatta Kuyucu Şerif .. Yörük Hasan ise kaçar. Seyit Kahya’nın yeğeni İslam Özen’in aktarması 726 Necati Akkoç ‘tan derlenmiştir. Bunu gören Yunan yüzbaşı (Kendisini daha önce atından dolayı bağışladığı kişi) tepki göstererek :”Çok ayıp ettiniz. Halk. Kendisini vuranlara son sözü ise “Erkekseniz beni öldürün. Amaç halkın maneviyatını kırmaktır. Hamit Efe için ağıtlar ve türküler yakılır. Burada Kuyucu Şerif (Koyuncu lakaplı) ve Hortuna’dan Arif Kahya tarafından Hamit’in cesedine eziyet yapılır. 1922 yılı ilkbaharında ( 1 Mart1338 (1922) Karakızlar köyündeki Akkaya mevkiindeki bir sığınakta pantolonunun söküğünü yamarken adamları Sinekköylü Yörük Hasan ve Piç Ali tarafından öldürülür. oyuna getirildiğini daha doğrusu satıldığını anlamıştır.. Civar köylerden de bu tür haberler 721 722 Osman Sözen’in aktarması “Mezar açıldı. Ölümcül kurşunu kafasından yemiştir. 727 İslam Özen . Tabii babası ve kardeşi de hapisten salınır. Aydın bölgesinden geri çekilen 18. Orada bulunan eski bir öküz arabasıyla da önce Dağkızılca’ya oradan da Karakuyu köyüne gezdirilerek ardından Torbalı’ya getirilir723. sümbül bol olsun.. Köyler basılır. İşgalin Sona Ermesi ve Acı Olaylar: Afyon cephesinin bozulduğu ve geri çekilme olayı Torbalı’da çabuk duyulur730. Torbalı Camisinde ezanlar okunur. Cenazesi Seyit Kahya (Özen). İzmir’e yerleşir. Gelen geçen Hamit Zeybek ölmüş desinler” Cenaze namazının Torbalı Camii’nde kılındığını ve hatta cenazesine gelir diye diğer zeybek arkadaşları için mezarlık ve çevresinde Yunan askerlerinin pusu kurduğunu . Arkadaşları ancak 1939 yılındaki köyüne nakil törenine katılabilmişlerdir 728. Efe’nin cesedi Piç Ali ve Yunan askerleri tarafından önce katır sırtında Sinekköy’e getirilir.o. Yerli Rumlar başlarına gelecekleri bildiğinden bulundukları yerleri Yunanistan’a kaçmak için terk ederler731. Hamit Efe’nin vurulduğu etrafta hemen duyulur.Hamit Efe’nin saatini ve tabancasını ganimet gibi üzerinden almak ister. Hamit Akarsu anlatımı 723 Sabri Fidan’ın anlatımı 724 Osman Sözen’in anlatımı 725 Mehmet Taşgın’ın anlatımı.Hamit Efe’nin vurulmasından sonra bölge diğer çalıkakıcı çetelerin talanına maruz kalır. 300 altınlık ödülü Piç Ali alır.Hortunalı Hamit Efe. Ölüye herkes vurur .Yunan Süvari Alayı geçtiği köyleri ateşe vermektedir. vatanı için savaştı.

Süvari Alayı ise Sağlık yönünden Yörük Ali Efe grubu ile takip harekatında görevlidir. Hamit Efe’yi para ödülü için vuran Çakırbeyli'den Piç Ali740 ve Karakuyu'da Yunan askerlerine kadınlık yapan Devecilerden Gülizar741 silahla vurulur. 8 Eylül 1922 günü Şirince Rumlarını ve Yunan askerlerini taşıyan katar gelir. Saçlarından çama asılarak öldürülür. İki gün Yazıbaşı ovasında çarpışma yaşanır. Artık savaş hukuku ve merhamet sadece sözlükte kalmıştır. Treni terk edenler Arapkahve ve Kaplancık tarafından İzmir’e doğru kaçmaya başlar743. Kazık Ali gibi) yakaladıkları Yunan askerlerini bugün devlet hastanesinin bulunduğu yerde adeta kasaplar gibi kırmızı peştamal takarak intikam ateşini söndürmeye çalışırlar. Özellikle bölge halkı işgal olduğundan askere alınmış gençler yetişmiştir. Burası da yağmadan payını alır. Şirince treni ise Gurgur dağından Ahmet Müfit742 Beyi’n açtığı top ateşi ile havaya uçurulur. Karacaağaç üzerinden Buca bölgesine girerler. Bu asker Çaybaşı yolu üzerinde bir söğüt ağacına canlı olarak ayaklarından çengelle asılır. Bize anlatılanlara göre Yunan kuvvetleri her fırsatta bulunduğu noktayı tutmaya çalışmış. gebe kadın üzerinde bahis oynayan askerin biri yakalanır. Çünkü acı tohum ekilmiş. Bu arada ortam iyice bozulmuştur. Bu arada 8 Eylül 1922 günü Torbalı ve çevresi tam olarak işgalden temizlenmiştir.5 kuruş) esir Yunan askeri satın aldıkları ve boğazladıkları olmuştur. Şimdi artık hesaplaşma zamanıdır. hayvanları yağmalanır737. Yangın iki üç gün sürer. İsmet Aşıcı aktarımı 743 Ahmet Aktaş’ın aktarımı 744 İhsan Sevinç aktarımı 745 Ahmet Aktaş’ın aktarımı 115 . Geri çekilen Yunan kuvvetleri girebildikleri köyleri yağmalamakta. Bu kişilerden örnek vermek gerekirse Karakuyu köyünden Kahveci kızı739 Helvacı dağında yakalanır. Bu arada Selçuk ve civarındaki köylerde yerleşen Rumlar eşyaları ile birlikte trenle İzmir’e doğru kaçmaktadır. Kimden işbirlikçi diye şüpheleniliyorsa vurulur. Nitekim özellikle Girit’ten aileleri Rumların katliamına uğramış ve bir yolunu bulup Anadolu’ya mülteci olarak sığınmış kişilerden bazıları (Aslan Mehmet. Resmen katliam başlar. Dağkızılca yakılır735. Bayındır Tren yolu çeteler tarafından havaya uçurulur. Kaçanların evleri. çarpışa çarpışa geri çekilmiştir. Anlatılanlara göre bazılarının intikam için 100 paraya (2. Artık bozgun yaşanmaktadır. Albay Çolak İbrahim’in alayı ise Arslanlar tarafına gelir. Bu kişilerin cesetleri yol kıyılarında günlerce bekletilir.Süvari Tümeni Bayındır tarafından ve 27. Eşek Ali. Çolak İbrahim Bey kuvvetleri geri kalan Yunan kuvvetlerini temizleye temizleye Ayrancılar . Özellikle bu bölgede acımasızca davrananlar kendilerini tanıyan kişilerce acımasızca katledilecektir. 7 Eylül 1922 günü Çaybaşı'nda kalır736. Ormanköy734 gibi köylerde ahali camilere doldurulmuş ve camiler ateşe verilmiştir.Demirci Köy. Halk tekrar dağlara sığınır. Hatta yukarıda anlattık. Torbalı ve köylerinde bulunan Rumlar da kaçmaya başlarlar. Mesela Arıkbaş733ı.lli mücadele sonrası Torbalı’ya yerleşmiştir. Tepeköy ve Torbalı yakılır. Trendekiler geçtikleri yerleri ateşe verirler. Çırpıköy. Yunanlarla işbirliği içine girenler yani işbirlikçi Türkler ve Rum askerleri ile düşüp kalkan kadınlar da yakalandıkları yerde öldürülür738.gelmektedir. Köylerde akıl almaz vahşet ve katliam yaşanır732. Ertuğrul'dan Deveci Salih (Tünaydın) bu alaya asker olarak burada katılır. Örneğin Karakuyu köyüne getirilen 732 733 Salih Tünaydın’ın anlatımı Arıkbaşı istasyonunda katledilen 18 kişi için abide dikilmiştir. Geride kalan ve esir edilen Yunan askerleri ise belirli merkezlerde toplanmaktadır. Bu gençler köşede bucakta saklanan silahlarla milis kuvvetlere katılacaktır. Yunan işgal komutanlığının şu an Alpkent sitesi yakınındaki malzeme ve silah deposu Rumca bildiği için Giritli Deli Hüseyin’e teslim edilir744. Gelene geçene parça parça kesilerek kasaplık hayvan gibi dağıtılır. 734 Kemal Dağdeviren’in anlatımı 735 Sabri Fidan ve Mehmet Taşgın’ın anlatımları 736 Enver Aydın’ın anlatımı 737 Abdurrahman Şentürk anlatımı 738 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 739 Mehmet Taşkın’ın anlatımı 740 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 741 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 742 Ahmet Müfit bey topçu subayıdır. Yangını söndürmek isteyenlerden birisi genç biri kadın olmak üzere öldürmeler başlar. kan ve gözyaşı biçilecektir. Mi. Halen bazı evlerde bu yağma eşyaları ganimet olarak vardır. Albay Çolak İbrahim Bey komutasındaki 3. daha doğrusu katliam yaparak yakmaktadır745. Aile soyadı ÖZÇAKIR. Trendeki eşyalar 10 gün boyunca yağmalanacaktır. Köylerden akın akın işgalden zarar görenler ellerinde palalarla intikam alma peşindedirler.

Ali Bey de Çakırbeyli köyü altında “Buruncuk” mevkiinde Karakuyu'dan Abdurrahman’ın Mecit tarafından ilk ateş edilerek grupça vurularak. Bu esirler Üşera komutanlıklarına teslim edilir746. Ali Bey’i dışarı çağırır. Bu askerler hemen orada bağ testeresi ile kendilerini tanıyan ve bu vahşette yakınlarını kaybedenlerce boğazlanır. İzmir Karşıyaka Gümüşpala’da zenci bir kadın Düriye Hanım ile evlenir. 8 Eylül 1922 günü Yörük Ali Hortuna’da Hamit Efe’nin en yakın adamı Küçük Mehmet’in evinde geceler. Yaralı kurtulur. Geri kalan esirlerin en büyük derdi ise bu kişilere yeme . Hamit Efe’nin Mezarının Nakledilmesi Hamit’in cenazesi ilk olarak. Bir iki yıl sonra da esir değişimi ile dönebilenler ülkesine döner. Hamit’in mezarı da 1939 yılında köyüne. Hayatı boyunca her an Hamit’in etrafı ve adamları tarafından vurulma korkusu ile yaşar. Kurtarıcılar Torbalı’ya girdiklerinde Hamit’in katili Piç Ali de çekilen Yunan kuvvetleri ile kaçmak için Torbalı’ya gelmiştir. Mecit. 3 yıl cezaevinde yatar. Zaman zaman köyüne geldiğinde Kurupınar’da daha önce gizlice topladığı paraları sakladığı yeri arar. Bu kişi Hamit Efe’nin arkadaşıdır. Ancak bu çok uzun bir zaman alacaktır.Çetin Çorapçıoğlu anlatımı Ahmet Aktaş’ın aktarımı 748 Mehmet Taşkın (Cumalı köyü) anlatımı 749 Yörük Hasan’ın yanında yıllarca çalışmış olan Kudret Çetin gözlem. Cezaevinden çıkınca Hamit Efe’nin kardeşleri tarafından İzmir Başoturak’ta öldürülmek istenir. barınma ve güvenlik sağlanmasıdır.Muhtarın ve Ramazan dayının adları verilmez. Bu dönem için Halide Edip Adıvar'ın “Bursa’dan İzmir’e” ve “Türkün Ateşle İmtihanı” adlı anılarının okunması gerekir. Ancak bu olayla ilgili olarak daha sonra yakalanır ve yargılanır. Yıllar sonra Torbalı’daki mezarlık şehir içinde kaldığından mezarlar başka yerlere nakledilir. Biz tekrar konumuza dönelim. Yörük Ali Efe’nin intikamını da kendi alacaktır. Kol adlı gruptan Kayserili birisine gösterilir. Ali Bey ile Mecit arasında kız isteme yüzünden de husumeti vardır. Ali Bey daha önce sürgünden kurtararak iyilik yaptığı Ethem’i görünce kendisine dokunulmayacağını sanarak evin dışına çıkar. Bir kaç gün sonra Piç Ali’nin Çakırbeyli’deki evi de yakılır. 7 Eylül 1922’de Aydın’dan gelen askeri kuvvetler ve Efeler tarafından düşman işgalinden kurtarılır. Ancak Ali Bey’in etrafı kalabalık ve evi kale gibidir. 15 yıl saklanır.askerlerden iki tanesi Dağkızılca yangını ve vahşetini yapanlardır.içme. Ordu bir süre sonra normale geçtiğinde yıllardır askerlik yapanlar evlerine dönebilecektir. Ali Bey’i vurduğu yerin mevki adı olan “Buruncuk” ismini de soyadı olarak alır. Çünkü Piç Ali’nin başına gelenleri unutmamaktadır749. Korunabilenler korunur. anlatım ve aktarmaları. Yine Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun “Yaban” adlı romanını örnek verebiliriz. Korunamayanlar ise intikam ateşi ile öldürülür. Hele hele Yunan kuvvetlerinin Salihli ve Manisa bölgesinde yaptıkları vahşet anlatılacak gibi değildir. Rumların terk ettiği evlere ise mübadele ile gelenler yerleştirilecektir. Hatta Mecit. bugün Torbalı 1 Nolu Sağlık Ocağı (o zamanlarki adıyla Yukarı Mahalle) olan yerdeki mezarlığa defnedilmiştir. Fakat köydeki akrabalık bağları öne geçerek Yunan tarafı olarak bilinen Arif Kahya’nın. Fakat geç kalmıştır. Köylerdeki özellikle Yunan tarafı olanları vurdurmak ister. Parayı sakladığı çamın beline unutmaması için bir kama saplamıştır. Ancak Ethem Ağa her zaman kendisinin silahını ateşlemediğini anlatır. 116 . Kısacası Yörük Hasan’ın parası dağda kalır. parçalanarak öldürülür. Hemen Konya taraflarına kaçar748. Bu problemler zaten Türk askerinin en büyük derdidir. Bu kamada Dağtekke köyünden sürü güden bir kadın eline geçer . Piç Ali hemen vurularak öldürülür ve cesedi yakılır. Köyüne dahi gizlice kılık değiştirerek geldiği ve en ufak bir sesten ürktüğü söylenmektedir. Ali Bey’i vurmakla hem efesinin intikamını almış hem de oğluna vermediği kızın intikamını almıştır. Dışarıda grup beklemektedir. Yakılan yıkılan yerleşimler tekrar yaralarını sarmaya başlar. Bu durum edebiyatımıza da yansımıştır. Yörük Hasan ise izini kaybettirir. Ama o da kamayı aldığı çamı unutmuştur. Ayrıca bir süre sonra vurulmasında etken rol oynayan Karakızlar'dan Ali Bey’in evi Hamit Efe’nin arkadaşları tarafından basılmak istenir. babası ve kardeşi vurularak öldürülür. Kaçmaya çalışırken etraftan tanınır ve Torbalı Camii karşısında Koca Mehmet’in (Çakaloğlu) babası tarafından Aydın’dan gelen Söke grubuna bağlı 12. Kendisi de 1970’lerde İzmir’de ölür. Anlatılanlara göre çizmesi Yunanlılardan aldığı altınla doludur747. Hamit Efe’nin Katillerinin Sonu: Torbalı. Ethem Ağa. Bu evlilikten çocuğu olmaz veya olmasını istememiştir. Taşlıoğlu 746 747 Torbalı’dan Çetin Çorapçıoğlu’nun dedesi miralay Osman Üşera komutanıdır.

Mezarlığı’na getirilmiştir. Nakilden önce, çocukluk yıllarında Torbalı Mahallesi’ndeki mezarı ziyaret eden 1929 doğumlu Sezai Çetinel, izlenimlerini şöyle aktarmaktadır: “Mezarı sağlık ocağının bulunduğu yerde üçüncü çam ağacının dibindeydi. Orası mezarlıktı. İlkokulda 3. sınıfta öğretmenimiz Nedim Tuğrul Çetinel bizi 1939 yılında sınıfça hepimizi yola dizdi. Hamit Efe’yi anlattı.Yunan ordusuna direniş gösteren vatanperver birisiymiş. Öğretmenimiz mezartaşını okudu. Defterinizi, kaleminizi çıkartın dedi. Öğretmenimiz eski yazıyı okudu. Biz defterimize yazdık. Öğretmenimiz, “Bu ezberlenecek.” dedi. Biz de ezberledik. Hala hatırımda. Öğretmenimiz tarih okumuş” Hamit 1939 yılında ebedi istirahatına çekilir. Başına iki tane büyük mezar taşı dikilir. Eski yazı harflerle mezar taşına şunlar yazılır: “Hüvel baki Sene 1338 Ben bir Hamit idim dağ kahramanı Yıldırmıştım her dem kafir Yunan’ı Vatanı her yandan sarmıştı düşman Ayaklar altında ehl-i imanı Allah’a sığınıp çıktım dağlara Feda ettim vatan uğruna canı Titrerdi ismimi işiten düşman Duramaz kaçardı hücum zamanı Kancıklık eyleyip bir refik Gafletle şehit eyledi beni Henüz 22 yaşında iken750 Çete halinde Yunan ordusu ile cenk iden Kara Hüseyin Oğlu Hamit. Ruhuna El- Fatiha” Yazıbaşı belediye binasında bulunan köşede ise kitabe kısaltılmış haldedir. Ben bir Hamit idim dağ kahramanı Yıldırmıştım her dem kafir Yunan’ı Allah’a sığınıp çıktım dağlara Feda ettim vatan uğruna canı Kancıklık eyleyip bir refik gafletle Şehit eyledi beni henüz 22 yaşında İken düşman ordusu ile savaşan Kara Hüseyin Oğlu Hamit. Sonuç Yanına aldığı Küçük Mehmet(Yazıbaşı), Ethem Ağa (Çapak), Çete Osman (Karakızlar), Piç Ali (Çakırbeyli) gibi arkadaşları vardır. Hamit ve adamları zaman zaman etraf köylerdeki Yunan karakollarını basar. Yakaladığı Rum ve askerleri hemen orada ayak üstü mahkemede “Size Yunanistan dar mı geldi?” ile başlayan sorgu ile cezalandırır. Tabii karar her zaman ölüm olacaktır. Bu durum Hamit Efe’nin civarda ünlenmesine neden olur. Yeni doğan çocuklara “Hamit” adı verilir. Köyler ise gündüz Yunan gece ise çete kontrolü altındadır. Gündüzleri Yunan askeri gelir çeteleri sorar, silah toplarlar. Gece olur çeteler “Neden bilgi verdin? Para ver, silah ver, Yunanla ne konuştun?” diye köylüyü bunaltırlar. Bazı aileler bu baskıdan bunalır. Kimi aileler Torbalı’ya , ova köylerine yakın köylere mesela Taşkesi, gibi köylere, bazıları ise İzmir’e göçer. Öğrendiğimiz kadarı ile Dağtekke köyü adeta boşalmıştır. Sadece köyde bir aile ile boşaltılan bir evde Yunan askerleri kalır. Bu bölgede belli başlı çete grubu Karadiş, Kabakdelen ve Hamit Efe'dir. Rum çocukları Türk çocuklarına Rumca “Kopsi kefala” yani “kafanızı koparacağız” diye bağırmakta, onurlarını kırmaktadırlar751. Türkler ise suskundur. Bu suskunluk bazı yerli Rumları ürpertmektedir. Çünkü bir gün Türkler bunların hesabını soracaktır ve sorulmuştur da. Hatta bazı olaylarda araya yerli Rumlar
750

Mezartaşında 22 yaşında olduğu bilgisi yanlıştır. Çünkü Hamit 1309 yani 1893 doğumludur. 1922 yılında öldürüldüğüne göre yaşı 29 olmalıdır. 751 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı

117

girerek Yunan askerlerinin elinden Türkleri almıştır. Bazı Giritliler de Rumca bildiğinden arabuluculuk yaparlar. Eğer savaş biterse her şey eskisi gibi olmayacağını onlar da bilmektedir. Bu yüzden bazı Rum aileler grup grup Rodos, Girit, Yunanistan’a göç ederler. Ama akılları hep buradadır. Hamit Efe’nin başına ödül konur. Arkadaşlarının evlerine sık sık baskınlar düzenlenir. Yakınları hapse atılır. Hamit yaptığı baskınlarla öldürdüğü Rum ve Yunan askerleri ile temiz ahlakı ile soyguncu olmaması ile efsanedir. Bu arada bazı yerlerde özellikle dağ köylerinde Yunan devriyeleri ve askerleri ile çatışmalar çıkar. Bu çatışmalarda her iki taraftan da zaiyat verilir. Örneğin Hamit ve adamlarını, Dağkızılca Yunan karakolu baskınında bir Yunan askeri ve Kemalpaşa Dereköy’den çarpışmada ölür. Sıkışan gruplar ya sarp dağlara çekilir ya da İtalyan işgal bölgesine sığınırlar. Zaman zaman uygulanan bir taktik de işgal komutanlığının emirnamelerini yaymnlamaktır. Bölgede Yunan askerlerinin gizlice uygulamaya koyduğu bir diğer olay iğrençtir. Yapılı, gösterişli, sağlıklı genç kızlar ve erkekler zorla Yunanistan’a insan haralarına götürülür. Burada Türk kızları Yunan erkeklerinden çocuk doğurmaya zorlanırlar. Tabi Türk erkeklerine de Yunan kızları verilir. Burada amaç ırk seleksiyonu yapmaktır. Bu kişilerden kimi 1923 yılında ülkeye dönebilirler. Kimisi ise ölümü seçecektir. Özellikle bu tip kişilerin yakınlarının intikamı daha da korkunç olur. 1 Mayıs 1922 günü Hamit Efe para karşılığı arkadaşı tarafından vurulur. Cenazesi bir at arabasında köy köy gezdirilir752. Artık “Hamit geliyor” kelimesi ile kaçışan Rumlar rahatlamıştır. Torbalı içinde de gezdirilir. Amaç halkın maneviyatını kırmaktır. Yunan kuvvetleri bir bozgunu geri çekilmeyi düşünmemektedir. Çaybaşı Mahallesi’nden müzisyen Ali Hasırcı bu yiğit Kuva-yı Milliyeci için bir türkü yazmıştır.753 Bu konu ile ilgili anılarını benimle paylaşan Milli Mücadelenin SON TANIKLARI, bizzat o dönemi yaşayan Deveci Salih Tünaydın’a (Ertuğrul Mahallesi), Mustafa Yoldaş’a (Çamlıca Köyü), Enver Aydın’a (Çaybaşı), Hüseyin Filiz’e (Yazıbaşı), Leblebici Mehmet Dede’ye (Ayrancılar), Sabri Fidan’a(Sabri çavuş) (Dağkızılca), Hasan Uysal’a (Karacaağaç)Deveci Mehmet Taşkın’a(Karakuyu) Hüseyin Baykurt’a (Ormanköy), daha adını sayamadığım babalarından veya yakınlarından dönemle ilgili duyduklarını bana aktaranlara (bunlardan sadece bir kaçı yaşamaktadır) sonsuz teşekkür ediyor ve rahmetli olanları saygı ile anıyorum.

752 753

Mustafa Yoldaş’ın anlatımı Ekte verilmiştir.

118

Hamit Efe’nin bilinen tek fotoğrafı

Hamit Efe’nin mezarı (Yazıbaşı Mahallesi Taşlıoğlu Mezarlığı )

119

Mezartaşının baş kısmı 120 .

Görüşme yapılan kişiler Doğum Yılı 1335 1327 1329 1333 1322 1935 1327 1932 1326 1936 1327 1335 1330 1325 1925 1329 1329 1328 1955 1334 1936 1936 1926 1948 1939 1935 1331 1936 1927 1929 1949 1928 1946 1947 1934 Görüşme yapılan yer Ayrancılar Çamlıca (Çakallar) Karakuyu Ormanköy Ertuğrul Mahallesi Arslanlar Çaybaşı Özbey Ayrancılar Karakızlar Karakızlar Dağtekke Dağkızılca Dereköy Yazıbaşı Belenbaşı Saipler Bozköy Dağtekke Bozköy Ormanköy Dağtekke Çakırbeyli Çakırbeyli Çınardibi Yeniköy Ayrancılar Helvacı Yazıbaşı Torbalı Mahallesi Ormanköy Dağtekke Torbalı Mahallesi Bozköy Torbalı Mahallesi Adı-Soyadı Şerife Yavuz Mustafa Yoldaş Mehmet Taşgın Hüseyin Baykurt Salih Tünaydın Hakkı Taşlıoğlu Enver Aydın Musa Özbek Mehmet Yıldırım Sami Kösten Saniye Uçar Mustafa Kılınç Sabri Fidan Ayşe Yay Nihal Gönülal Hüseyin Çetin İsmail Baykal Gani Özkan Muammer Şahin Şükrü Aydın Kemal Dağdeviren İzzet Bulut İsmail Acar Gani Zafer Öncel Kemal Kurucu Cevat Şen Zehra Ak Peker Sürsalan Fevzi Küçük Sezayi Çetinel Kudret Çetin Abdurrahman Şentürk Ahmet Aktaş İbrahim Özkan Çetin Çorapçıoğlu Görüşme tarihi 2002 2002 2007 2001 2002 2002 2002 2007 2002 2007 2007-2009 2002 2007 2000 2002 2000 2000 2007 2007 2000 2007 2002-2007 2009 2002-2007 2007 2007 2007 2007 2002 2007 2009 2007 2009 2007 200-2007 121 .

Mehmet Taşkın Ali Cin Necati Karakoç Hasan Uysal Mustafa Filiz Şevket Önder Hulisi Demirtaş İslam Özen Hamit Yılmaz Oral Halil Türkmen Osman Sözen Hüseyin Türkmen Keziban Barut Ali Özüzeybek İhsan Sevinç İsmet Açıcı Durmuş Dayan Abdullah Fırat 1939 1937 1938 1329 1966 1932 1335 1924 1935 1341 1936 1340 1331 1945 1928 1933 1337 1934 Cumalı Çapak Çaybaşı Karacaağaç Yeniköy Karaot Dağkızılca Torbalı Mahallesi Yazıbaşı Ahmetli Korucuk Tepeköy Mahallesi Yazıbaşı Karaveliler Ertuğrul Mahallesi Ertuğrul Mahallesi Sinekköy (Yeşilköy) Dernekli 2004-2007 2007 2002-2007 2007-2009 2007 2007 2009 2009 2007 2007 2007 2007 2001 2007 2007 2009 2007 2007 122 .

HORTUNALI HAMİT TÜRKÜSÜ 123 .

büyük kardeşim İbrahim. “Hamit vuruldu!” diye zaman zaman yaygara çıkarırlardı. Basacakları Yunan karakollarını Ahmet dayıya söylerdi. Onun işi Yunan’ laydı. Gece gece konuşmak gibi. Nakliye yapardı.Biz tedbir aldık.Babam. (İbrahim Özkan .Yarım İngiliz külot pantolonun arasında aynı subay gibi kırmızı şeritli kadife olduğunu söylerdi. Onları basmak istiyor. Helal hoş olsun. Biz hangi gün. Her toplantıyı farklı evlerde yapardık. Ne kadar atik ne kadar çevikti anla. Babam ormana seslenip bırakırmış. Dağkızılca’da iki Yunan öldürdü. Dediği sözü yerine getiren bir adamdı. Akşam. Hamit. “20 sarı lira verdik. Hamit’ten duyduklarını zaman zaman bize aktarırdı.İki defa bize geldi. Adamı.HORTUNALI HAMİT İLE İLGİLİ ANLATIMLAR Yunan geldiğinde iki tokadını yedim.Gece yanına giden ben. Kuyulu tarlaya. Parası var. Yunan tarafı seni kıvırır. Kara Ahmet. Para bittiğinde para istermiş. öldürmek istiyor.Babam deveciydi. “ Amca git Yunanlara haber ver. 1953 doğumlu) Eskiden buralarda Rum çoktu.1332 doğumlu) Ayağında çizme. Yok deyince dövdü. Çok itilleşti. Görüşmeye genellikle yalnız giderdim. dışarıda oturdu. İki asker gelmişti. boş gitmezdik. İkinci gelişiydi.100 lira.Bir Kabadelen. İyi bir adamdı. Lafı doğru biriydi.Gündüz Yunan gelirdi. Ayağında çizmeyle at üzerinde gelirlermiş. Çakırbeyli’den Piç Ali vurmuş.Esas kötülüğü Çakırbeyli’den Piç Ali yapmış. Hafız Hoca.” dedi. Biz okula gidiyoruz. Dedem o zaman verirmiş. Hamit gece çalışırdı. gözü karaydı. Her gün aynı evde olursa öte yandan yolu bekler. Anadan Deli aşağıda çardakta dururmuş. Önce Kara Ahmet’ten aldığımız talimatla giderdik. Sarı lira bir lira. Ondan alırmış. Babam Kara Ahmet (Yiğit) yanında bedelmiş. Ben Hamit Efe’ye yemek götürürdüm. Karakaya’da pantolonun söküğünü dikerken vurulmuş. Dede: “ Ne yapcan parayı ? “ dermiş. Karakol dışarıda yatıyor.Ben o zamanlar 14-15 yaşlarındaydım. Şunu şuna söyle. Hamit’le üç dört sefer görüştüm. Akşamları kongre olduğunda duyulurdu. Yanında beş altı kişi vardı. Yumurta ( avra) istedi. Kalabalık olmazdı. Üzerinde çapraz fişekliler. Kalbur üstü zenginlerden para toplarmış. Hamit asker elbisesi giyermiş. Fakirdik. Onlardan kendinizi muhafaza edin. Hamit’in beş – altı kişi ile dolaştığını söylerdi. Dağkızılca’ nın bir mahallesini cavur bu yüzden yaktı. Yunan’la çarpışması el altında duyulurdu. “ Biraderin oraya çete gelmiş.Bana birkaç sefer talimat verdi.1947 doğumlu) Savran dedeme gelirmiş. İki türlü çalışmış. külot pantolonunun içi kadife olduğunu babam söylerdi. Atla gelirdi.derdi. Burada Yunan’la çok harp etti. Hepimiz şaşırdık.Kuvvacı’ydı. Şunu şu kişiye götür. Çalı kakıcı olsa belli olur. Beyaz bir at.” derdi. hangi saatte geleceğini bilirdik. Yunan kaçışında dört 124 . Babam. Çok çevik. Beygir arabasının üstünde getirdiler. Toplantılarda 5-10 olurduk. Hi bir köpek havlamadan içeri girdi. Kavağın yanına. Çıksın meydana!” dedi. Ekmek götürürdüm.Benim nüfusum geç alındı. “Bre melun!Nedir senden çektiğimiz?” dedi. Köpeklerimiz vardı. Buraya Hamit geldi. atik . Hamit . bir Karadiş çetesi gibi değilmiş. Akşam evlerde toplanırdık. “Mermi alcam. Hayvan haşat çok.Kavağın olduğu yere. Babam kara kalpağın başında olduğunu söylerdi. (Kemal Akgün. Aldığımız talimatı verirdik.Amcam karakola gidiyor. Fetrek Çayı’nın olduğu yere gelirdi. Yunan kaçarken hepsi kaçtı gitti. Anadan Deli’ye gidermiş. Yunan’a yaltakçılık yapıyor.” dermiş. Bir gün iki günde belli olur. Ben nüfusumun çıktığını biliyorum. Dedem rahmetli . Silahsız. “ Selamün aleyküm!” dedi.”Biraderlerin çocukları var. Hamit’ten çok iyilik gördüklerini söylerdi.Dedem. Çalı kakıcı değildi. Hamit’le olanlar da bilinirdi. Has Ahmet. Kimse bir şey diyemedi. Köy meydanında arabadan aşağıya attılar. Buğdayın ayarı (boş gaz tenekesi ölçüsü) bir lira. gece gece buluşmak. Köyde 2-3 kişi Hamit’ten talimat alırdı.Bize falan yere ekmek getirin diye haber yollardı.Babam Kara Ahmet tarafından hazırlanan yemeği Hamit’e götürdüğünü söylerdi. Bilirim. 50 lira. Dedem o vakit 7000 dönüm buğday ekmiş. Toplantılarda Yunan’ı yeneceğimiz konuşurduk. Yunan tarafı mahsus yaparlardı.” diyor. ( Gani Özkan: Bozköy.Halamızın kocası Ahmet dayı adamı idi. Yunan’dan evvel tanışıyorlarmış. Bazen babama basacakları karakolları haber verirlermiş. (Vurma anlamında) Yunan’a bilgi verenler de vardı. Baba Çanakkale’de kalmış. “Burada başka ev var mı ?”dedi. Daha önceden Hamit’le babam tanışmışlar. Bugün dahi bu yaşımda ülke o günleri yaşasa aynı şekilde talimat alsak giderim.

Babam. Satıcı akşam eve dönerken şurada bir kör kuyu var. Babam Hamit’in parasının Şahlı’da olduğunu söyledi. barut mu satarız? Bizim kendimize lazım. Hamit ile babam çocukluk arkadaşı. bir kıyıda yidirdi. bir şey olur. Ama çok büyük bir dövüşle ölür gider. Bunlar bir takımmış. “Eğer cavur öldürmek günahsa ( Yunan askeri) biz çok azap çekeriz. Gece öününe geçmiş. Çürümüş . Baba(m) derdi ki. “Şimdi saçma. Annem ufak çocukmuş. Dedemi Karakızlar Akkaya’ da vuruyorlar. 1937 doğumlu) Şahlı dayı bize. Meydanlar almadı.Ona asıl kızan benim. Asker dedemi soruyor. Müsademede adamı vurulunca toplanma parolasını bar bağırırmış. (Ali Cin. saçma barut satan bir Rum gelirmiş. İçi boşmuş.” Babamın yanında bu lafları ediyorlarmış. Yunan bozulduktan sonra Hamit’in arkadaşları Ali Bey’i almışlar. Şahlı dayı orayı 15000 liraya almış. götürdü. bunlar benim arkadaşlarım. Kongreleri Atatürk başlatınca yerli Rumlar anlamışlar. Hamit’in mutfağı yok.Torbalı’da bir baskında beş Yunan askerini bir mavzer kurşununda tırmık gibi düşürerek öldürmüşler.” demiş.” diyor.Küçük Mehmet adamıymış. büyüdük. Babam Hamit’in bu bölgedeki devamlı adamıymış. Büyükannem ilk dağa çıkışını atını alan Yunan askerlerini öldürdüğü için derdi. Dedem pencereden atlıyor. “ Hamit’in parası bende kaldı. Ondan kurşun atmadım derdi. Bir kızanı orada vurulmuş. dayanamaz. yaptı. istememişler. Ama Hamit onlar gibi değildi. Nitekim onların dediği oldu. gitti. Kabakdelenler. Köydeki parola “Portakal” mış. Kime lazım saçma barut ?”diyor.” dedi. ( Mehmet Taşgın. Çapak’tan Ethem Ağa en yakın arkadaşı.Kimse cesedi yıkamamış korkudan. Onlarda yavaş yavaş ufak ufak hareketin başladığını fark ediyorlarmış. Hamit . Vuruyor ve kör kuyuya atmış.Dedem ölünce annem kundaktaymış. öldürmüşler. Satıcı Rum. “Yok.” Babamı Atina’ya sürgüne gönderceklermiş. Köye bir gün eşekle daha önceden çay. Yerli Rumların bakkal dükkanları varmış mandıraları varmış. Çok zoruna gitmiş. Hamit zenginden alıp fakire veriyormuş. Bu köylü ona baktı. ( Nihat Gönülal. Babaannem anlatırdı. Atını alan adam diyorlar. Köydeki diğer bir yatağı Hacı Velilerden Hacı Veli Mustafa’ydı. O zamanın behrinde “kuvva” için para toplamışlar Karadiş. Şahlı dayının Alpkent’in olduğu yere biz iki üç sene buğday ektik. patlar. Uçoluk çeşmesinin olduğu yerde bir dut ağacı varmış. Hüseyin Ağa’nın bağı dereye yakınmış. dedeme: “ Hamit ben bunlardan şüpheleniyorum. 1926 doğumlu) Hamit Efe benim öz dedem. Bazı ileri görenler çoluğunu çocuğunu Yunanistan’a göndermeye başlamış. Hamit’in abisi Tahir Ağa’ya kızını vermiş dedem. şeker.” derdi. Bir kötülüğü yoktu. Bir süre sonra Aydın’dan buraya geliyorlar.Yunan’ın buraya işgalini onlar sevmemişler. Bunları babam duymuş. Yerli Rumlarla derdimiz yok arkadaştık derdi. Bir gün köydeki avcılar saçma barut istemiş. Yağmurlar alıp götürmüş cesedi.Amcaları büyütmüş. Biz burada doğduk. Çarşıda bir sürü evleri var. Ahbaplık dedelerimizden. Karakızlar’dan Ali Bey Yunan taraftarı ya göndertmemiş. Bunlardan uyuz oldum. Yörük Ali. “Ben kurşun atmadım.jandarmanın önünde bir sürü insan.Kahvedeki ihtiyarlar Rum’un dediğine bak.” demiş. 125 . saçma barut bize lazım diyor demişler.” demiş. Silah deposu yoktu. Tren hatlarını çeteler bozmuştu. Nerden alacan orayı? Babam derdi ki Şahlı dayı orada (dağtekke) dört tane keçi. Uçoluk çeşmesinde bir müsademe olmuş Yunan askerleriyle. Mahalle aralarında satıcılık yaparmış. Yunan askeri bir gün köye gelmiş. “Bu Türk Milleti bunu çekemez. Bir gün çekemez. Küçük Mehmet çok atıcıymış. Yörük Ali anlamış. Yemeğini aldı. İple içine ekmek salarlarmış. “Hamit bu kızanlar bana kalsın. Vuranlar Aydın’a gidip bulmuşlar. Derlermiş ki. 70 sene önce Şahlı dayı nerden bulacak? Babam şüpheleniyordu zaten. Hiçbir namussuzluğu duyulmadı. Çok yağmur yağmış. 72 dekardır orası. Eşeği üzerindeyken “Kaldır bakalım kollarını. Posta posta getirdiler. Torbalı’ya götürdüler. Tren de çalışmıyordu. 1329 doğumlu) Hamit’in abisi babamın eniştesiydi. Hamit’i herkes seviyordu. Dedemi Yunan askeri çok sıkıştırınca Aydın’a Yörük Ali’nin yanına kaçıp sığınmış. Yunan işgalinde pazara gidenlere çok eziyet ederlermiş. Gavur askeri saçını başını yolmuş. onun Hamit’i öldürttüğünü biliyoruz ama Atina gözümün önüne geldi.” diyor. sekiz ağaç zeytinle bunları alamazdı. “ Atını gezdireyim. Dedem. Sadece onun evine gidermiş.Yunan’a karşı efelik yaptı. Vurulan cesedi beygirle dereye sürümüş Yunan askeri. Millet cephanesini verdi. ama kaçar gider.

) Op. (İbrahim Özcan’ın oğlu Ekrem Özcan.Burada esas Hamit Efe’ye yardım eden Küçük Mehmet. Hamit’in çok iyi biri olduğunu anlatırdı. Dedem Raşit sık sık dağa yemek götürdüğünü konuştuklarını anlatırdı.” demiş. Hamit parası olan insanları üzmüş. 1929 doğumlu) Babam medrese bitirmiş. Hamit Efe köye sık gelir. Celal Bayar’ı babama göndermiş. Yüzbaşı . ( 1340 Yeniköy doğumlu Hafız Ali’nin oğlu) 126 . İşgal başlayınca köylüler dağlara kaçmış. Yunan’a yataklık edenleri öldürüp Çapak yolundaki kuyuya atarlarmış. Dedem. Aşiretlere göndermiş.” derdi.İyiliğini anlatırdı. Hafızdı.Yunan askerlerine rahat vermiyorlar. Küçük Mehmet. Ben onu öldürmedim. Bizim yaşlılardan duyardım. “ Hamit’in parası tamamen Kuvayı Milliye’ye gitti. Karadiş düşünüyor.1931 doğumlu) Hamit Efe. Bunun üzerine üç sene İzmir’de duruyorlar. Hamit’e yemek götüren Mustafa Ali Filiz ve Ali Kutlu. 12 mavzeri hem de onların hayvanına sardırarak köye getirmiş. Yunan’ın İzmir’e çıkacağını. babam da içerilere gönderirmiş. Mehmet Karadeniz. paralarını almış. o saatte söylenen yerde. Hatta 1949 yılında Bayar. O gün. Hamit kendisine diyormuş ki: “Ulen Raşit. Hamit Efe Ahmetli’de Hacı Halil’in Mehmet Ağa’nın kulübesinde iki Yunan askerini öldürmüş.O bez göründüğünde kadınlar hemen köyü dolaşır . Çapak’tan Ethem Ağa( Hamit’in akrabası. (Sakar Ali) Yeniköy’ün üstüne geldiğinde daha önceden belirledikleri yere bir bez bağlıyormuş. gözü kara biriymiş. Dedem şöyle bir olay da anlattı. Etem Ağa’nın oğlu Fevzi söyledi. “Beni öldürmeyin. Katil Cemali Türk. İzmir teşkilatı babama gönderir. Ertuğrul’dan Molla İbrahim. ben seni haziran ayının şu günü Karakaya’nın şurasında saat altıda namlumdan geçirdim.” diyor. 1948 doğumlu) Babam Fevzi İbrahim. Hamit’e yardımından şüphelendikleri için Atina’ya üç sene sürgün gitmiş. Hamit.Yunan askeri yoksa bir çalının üzerine geniş bir çarşaf seriyorlarmış. babamın dayısının kızı. Hamit’in Torunu. Bu hadise Mehmet Ağa’nın ağılında olduğu için duramıyor. Köyde Yunan.Köye tebdil-i kıyafetle geldiğini defalarca anlatırdı. Mehmet Ağa’nın hanımı.Karakol komutanı izinnameyi görünce hemen toparlanmış.Feyzi’nin İbrahim bu bölgede bilgi verirmiş. Dr. O da Atina’ya sürgüne gitmiş.İbrahim Öz 1949 doğumlu Hamit Efe’nin ölüsüne hiç kimse sahip çıkmamış. birinde ben. Ona yardım edermiş. köyler boşaltılmış. Seyit Kahya ve Vidalı Ali mezarlığa gömmüşler. İzmir’e. İzmir’e kalkıp gidiyor. Hamit Efe’yi Karadiş grubu bir gün kıstırmışlar. o bir vatan kahramanı. Katil Cemali.Yunan yüzbaşısı dahi onun yaptığını iyi görmemiş. Babam içeriye adam kaçırmada rol oynamış. Annem kız çocuğu olduğu için Yunan askerleri dokunmamış. Torbalı’ya geldiğinde Molla İbrahim’in oğlu Topal Emin’i gördüğünde “Hafız Ali sağ mı?” diye sormuş. Kafasına da sarık. Bunu bana Çaybaşı’ndan Dayı Kemal de söyledi. “Senin yaptığın çok ayıp. Daha önceden belirlenen yere yemek götürüyorlarmış. (Sezai Çetinel.Kız mari kız mari demişler öldürmemişler. teşkilat kurulacağını kendisi ile köyde görüştüğünü anlatırdı. Hamit ile beraber dağa çıkmış. Celal Bey’e hoca elbisesi vermiş.Birini sen durcan.” demiş. dedem bekçi Raşit Öz’ün yaşıtı ve arkadaşı. Hamit Efe adeta bizim evimizin bir dedesi gibidir. öksüz olmasan seni dağa çıkaracaktım. dedemde ekmek yemek yermiş. Celal Bayar’ la tanışıyorlar. Yunan zamanı köyden başkalarıyla üç sene İzmir’de kalmışlar. Bu köyde Yunan askerinin olmadığının işareti imiş.” Hamit Efe iddia üzerine Fetrek Çayı’nın göle döküldüğü yerde demiryolu kenarında Yunan karakolunu basmış. karakol kurmuş. cepheye göndermiş. 15 gün arayla İzmir Yunan valisinden izin kağıdı alırmış.Hamit’e yardım edenler dedem. İki daire tutuyor. Uçoluk’taki dut ağacının içine ekmek koyarlarmış. Sağ olduğunu öğrenince selamı geldi.Okumuş insanlar az. Yörük Ali işgalden bir hafta önce köye gelmiş. Dedem öksüzmüş. Korkusuz biriymiş. Ölüsünü Kuyucu ( Dondurmacı ) Şerif tekmelemiş. Celal Bey Aydın cephesine aşiretler aracılığı ile gitmiş. İstanbul. Yunan yüzbaşısı müdahale etmiş. Celal Bey köye geldiğinde bir hafta babamın yanında domuz sürek avına gitmiş. Küçük Mehmet var. Çok iyi atıcı . “İstersen güvenlik de vereyim. Öldürmüyorlar.

Venezilos’un bakımı iyi.Bildiklerim onlardan duyma. Çorlu köyünde Yunan çeteleri ile çarpışmışlar. Bazen silah atarmış. Duyardık.” demiş. Cemil Öz ( Bekçi Raşit’in oğlu) Hamit Efe annemin amcaoğlu oluyordu.Ben Kahveci kökenliyim.Yunan jandarmaları ezan okunduğunda camiye gitmeyenlere bakar.fakirlere verirmiş. Mustafa Kemal’in bakımı ölmeyecek kadar. Hatta Kemal köpeği devamlı döverlermiş. Dağda yatarlardı. Çapak’tan Ethem Ağa.Cumaovası’nın yarısı Rum’du. Annem Hamit Efe için “Çok atik. Anneme “Pantolon dikerken vurmuşlar. Dayılarımı –Hüseyin ve Şakir. 1340 doğumlu . Para aldılar.” diye geri almışlar. (Necati Karakoç. Dermiş.Demirciköy) Yunan geldiğinde mektepte 2.alıp Atina’ya hapse göndermişler. Burada bizim mektebi karakol yaptılar. diğerinin adı Mustafa Kemal. Zenginden alır. Hamit korkusundan halka işkence yapmadılar. ( 1938 doğumlu Dayı Kemal Erdal) Hamit Efe’nin yeğeni oluyorum. “Hamit geldi.Buraya geldiğinde annemlere belli edermiş. gördüğü kadarıyla Hamit’e bilgi verirmiş.” derdi. Hamit Efe’nin amca kızıyla evliyim.Mermisi kalmadı mı bu karakolu basarmış. Fakirlere yardımcı olurmuş. (1939 doğumlu. Sülalesi Hamit Aşkın. Bir de Ayrancı Mehmet. Halil Ağa’nın kahvesine gelirmiş. Amcam vurulunca babamlar Hamdiye halamı almışlar. Hamit’in arkadaşı tarafından vurulduğunu duydum. Bu evlilikten Hamdiye halam olmuş. Karacaağaç ve Dağkızılca karakollarını basmış.Hamit zuhur ettiği vakit bu Rum çeteler kayboldu. (Yıldız Erdal (Kızlık soyadı Oral) 1938 doğumlu) Hamit Efe vurulduktan sonra kızlar ovaya pamuk toplamaya giderlerken türkü yakmışlar. Yunan karakollarına çok baskın yaptı. Birisinin adı Venizelos. Hamit’e ekmek veriyorsunuz diye.Karakoldakiler “ Hamit geliyor!” diye kaçarlarmış. Bu karakolda iki köpek varmış. para verdim. döverdi. “ Vercez. Hamit çok milliyetçi biriydi. Dedemle babam konuşurlardı. Yavaş Hasan’ın evini de bastılar. Rum çeteleri amcamın evine baskın yaptı. Buca’da 25 hane Türk vardı.Lakabı Çete Hamit olmasına rağmen Hamit Efe derler. Ondan çok severlermiş. Karacaağaç.Kısık olduğu gibi Rum’du. (Mehmet Dinçer. Ayşe teyzemi bir sürü insanın içinden kaçırmış. Soygun yaptılar. Hamit’in adamları.” derdi.Dağtekke’den Nazlı ile evlenmiş. Yoğurtçular’da Hamit’e destek veren Acem Dede derlerdi. Çorlu’da çatışma yaptılar. Burada destekleyen dedem Deli Hüseyin’di. Babam hem ağlar hem anlatırdı. Nenem (Babannem)söylerdi.” derdi.Abdestsiz namaz kıldırırlardı. Hamit’i Çakırbeyli’den Piç Ali vurmuş. Küçük Mehmet. çevik. Hamit korkusundan. Babamın amcası olur. Hamit’in çok iyi bir adam olduğunu söylerlerdi. Ali amcamın. 1938 doğumlu) Hamit köye geldiğinde babamı görürmüş. Geri yanı hep Rum’du. (Hasan Uysal. Yörük Hamit derlerdi. Onlar mübadelede ancak geliyor. Rum çeteleri Buca’daydı. Dışarı giderlerdi.Bölük Torbalı’da. çok değerli biriydi. Evlendirmişler. Hamit ve adamları beş altı Rum çetesini orada öldürdüler. Karakoldaki askerler gece oldu mu karakolda yatmazlardı. Yunanların demiryolu köprüsü kenarında karakolu varmış. “Raşit Ağa köyde ne var ne yok?” Babam bilgi verirmiş.Rum çeteleri Yunan işgalinde Türk köylerine baskın yapıyordu. İbrahim Cinkılıç’ın halası. “Oğlum. Mustafa Aşkın Ayrancılar’da. Onlar büyütmüşler. 20 küsur yaşında. 1329 doğumlu) 127 . Sorarmış: “ Yunan’la kim ilgileniyor?” Babam duyduğu. Ama vermemişler.Babam vurulduğunu duyduğunda hüngür hüngür ağlamış. sınıfta okuyordum. gözü karaydı. Hamit Hortuna’dandı. Seydiköy hep Rum’du. Babama çok güvenirmiş. Ama mangal kadar yüreği varmış.

Annem, Hamit için “çatalyürekli” derdi. ( Ahmet Şencer, 1938 doğumlu, Belenbaşı) Ahmet Çetin amca Hamit hakkında bizlere anlatırdı.Onlar Hortuna’nın üzerinde çadır hayatı yaşarken Yunan askerleri çadırları basar, Hamit’i araştırırlarmış. Yunan askerlerinin eziyet ve cefalarını, Yunan askerlerinin Hamit’ten çok korktuklarını anlatırdı. ( Sabit Tayfur, Belenbaşı) En büyük abim dedemle harman yerinde gece otururken bir şahıs geliyor yanlarına. Selam veriyor. “Buyrun gelin!” diyorlar. Oturuyor. Dedeme, “Dayı size burada bir baskı yapan, kötülük yapan var mı?” diye soruyor. Dedem, “Yok oğlum.” diyor. Gelen kişi Hamit Efe’ymiş. Dedemlerin hal hareketini öğrendikten sonra etrafa bir işaret veriyor. Etrafı adamları ile doluymuş. Adamları geliyor.Hamit, dedeme orda buradan her şeyi soruyor, ondan öğreniyor. Bilgi alıyor, araştırma yapıyor. Bilgi edindikten sonra “Amca sana ihtiyacımız var.” diyor. Dedem “Ne o?” diyor.”Biraz ekmek ihtiyacımız var.” diyor. Dedem, “Veririm oğlum.” diyor. Gece ağabeyimi eve yolluyor. Köy yakın. Abim evden ekmek alıyor, katık alıyor. Ordan tekrar tarlaya dönmüş. Yemeklerini yemişler. Dedemden özür dilemiş. “ Amca biz dağa doğru gitcez. Bizim geldiğimizi, gittiğimizi kimseye söyleme!” diyor. “Biz köyün etrafında daima bulunuyoruz, siz hiç korkman.” diyor. (İsmail Uyanık, Kırıklar köyü, 1341 doğumlu) Annemin babası vardı. Dedem. Hamit Efe’den zikrederken gözlerinden yaş gelirdi. Derdi ki, “Yunan cavuru onun ismini duyduğu zaman çil yavrusu gibi dağılırdı. Kaçacak delik arardı.” Hamit’e karşı büyük bir sevgi ve hürmet beslerdi. Bir defa atın üzerinde görmüş. Öyle bir duruşu ve ihtişamı varmış ki... Onun olmadığı yerde dahi ismi geçsin Yunan hemen orayı terk edermiş. (Rakip Becer, Kırıklar köyü muhtarı) . Köyümüzdeki yaşlılardan Mustafa Bıçak anlattı. 1315 doğumluydu. Devamlı köy kahvesinde anlatırdı.Köy kenarında gece orman içinde bek yaparken Hamit yan tarafta bir duvarın üstünde adamları ile görünmüş. Tüfeği çaprazlama omzunda iki eli ile tutuyormuş. 15- 20 dakika köyü dinlemiş. Ses dinliyormuş.Köyü kontrol ediyormuş. Köyün tam karşısında. Yüksek bir yere çıkıyor. Köyü dinliyor. Mustafa dede korkusundan soluk dahi almamış. Hamit adamlarına, “Köy sakin, herhangi bir şey yok.” diyor. Yavaşça çekip gidiyorlar. Bunu Mustafa dede devamlı anlatırdı. (Nihat Ünal, Kırıklar ,1942 doğumlu) Ben büyüklerimden Hamit hakkında Kuva-yı Milliye’ye yardım eden, çalışan, buradan topladığı parayı Afyon cephesine gönderen biri olarak duyardım. Kırıklar’da Rum Yorgi varmış. Dağda keçileri varmış. “Bunu korkutuver.” demişler. Yorgi’ye “Venizelos” derler korkmazmış. “Allah” derler korkmazmış. “Hamit” diyorlar, Yorgi’nin her tarafı başlarmış kıpırdamaya. Korkudan titrermiş. ( İsmail Özdemir, 1928 doğumlu, Doğancılar) Hamit Efe bir sefer bu köyden geçiyor. Bakıyor bir evde şavk yok. Aşağı mahallede bir evde şavk görüyor. Doğru Kırıklar köyüne geçiyor. Elekçi denen bir gavurun oğlu varmış. O, “Hamit’i bulsak şöyle keseceğiz, böyle keseceğiz.” dermiş. Hamit Efe kahvenin içine girivermiş o anda.Herkes pusuyor.Cavur kaçarken babuçlarını dahi atmış. Doğru Buca’ya kaçıyor. Buca’ya varıyor. “Ben kahvede atıp tutuyordum. Ben o adamı bir sefer gördüm, korkudan donuma pisledim.” diyor. “Sakın üzerine gitmeyin. Yalın ayak canımı zor kurtardım.” diyor. Bunu anlatırlardı. Babam muhtardı. Yunan cavuru gelince köyde bir tane silah bırakmadı, topladı. Komşumuz babama silah vermiş. Bunu sakla diye. Hem bu duyulmuş hem de Hamit Efe’ye ekmek veriyor diye ihbar etmişler. Babam İzmir pazarına gitmişti. Eşyaları hayvandan indirdi. Köyün karşısında orman yangını çıkmıştı. Köye Yunan
128

askeri geldi.Babamı Yunan jandarması götürdü. Babamı mapushaneye attılar. Orda döve döve öldürmüşler. Biz üç çocuk ortada kaldık. Yunan askerleri köylüye caminin avlusunda dayak attılar. Hem de ne dayak. Dayak yiyenlerin feryadından dağlar inledi. Caminin arkasına bir de bizim evin arkasına bomba attılar. Anam bizi evin altındaki mahzene indirdi, sakladı. (Mehmet Avcı, 1330 doğumlu, Doğancılar) Dedem Ali Kutlu, Hamit Efe’nin köyde yatağı imiş. Dedem, Hamit Efe’nin çok iyi bir adam olduğunu söylerdi. Bu bölgede Türk Milleti’ne yapılan eziyetleri ortadan kaldırmak için çalıştığını söylerdi.Yunan askerlerinin baskısından halkı kurtarmak için çabaladığını söylerdi. Hamit’e yataklık yaptığı için sürgün yemiş Atina’ya. Yeniköy’den Mustafa Ali Filiz., Özbey’den Topal Hüseyin lakaplı Hüseyin Özbek yatağı imiş. Ali dedem ve Hüseyin Özbek Sarıkışla’da bu yüzden hapsedilmişler. Dedem Yunanistan’da 18 ay hapsediliyor. Suçu Hamit’e yardım ve yataklık yaptığı için. İbadullah Yıldız dedemden dinledim. Yunan hükümeti Hamit çetesini haliyle yakalamak ister. Devamlı takip.Ancak bir türlü yakalayamaz. Hamit Efe de bundan etkilenir. Rahat hareket edemediği için ormanlık bölgede bir yerde Yunan müfrezesini namludan geçirir. Yunan yüzbaşısına kıyamaz. Hem de altındaki at kendisinindir. Ata bir şey olur diye düşünmektedir. Yunan yüzbaşısına bir mektup gönderir. Seni falan gün falan yerde namlumdan geçirdim. Kıyamadım. Beni aramaktan vaz geçin. Atıma iyi bak, almaya geleceğim, der. Bak bir daha affetmem der. Mesaj yerini bulmuştur.Yunan yüzbaşısı takip işini gevşetir. Hamit dağda tüfek bakımı sırasında Yunan askerleri tarafından satın alınan Piç Ali tarafından vurulmuş. Önce silah almamış. Hamit irkiliyor. Ne oldu:? Diye sormuş. Piç Ali tetik düştü demiş. Üç beş dakika sonra tekrar bir hazırlık yapmış. Akkaya’da vurulduğu söyleniyor. (Hüseyin Kutlu, Ahmetli) Hamit bu bölgeye çok iyilik yapan bir kişiymiş. Büyüklerimden duyardım. Köyün üstüne bir işaret verirmiş.Hemen köye dağılınır. Yunan’dan bir tehlike yoksa bir çalının üzerine kırmızı peştamal sererlermiş. Hamit ve adamları anlarlarmış. Köye inerlermiş. Köyden ne ihtiyacı varsa görür gidermiş. Millete zarar vermezmiş. ( Mustafa Dönmez, 1941, Yeniköy) Hamit Efe’nin Yeniköy’deki yatağı ve arkadaşı Mustafa Filiz, dedem olur. Hamit Efe köye geldiğinde dedemle irtibata geçermiş.Yiyecek, giyecek gibi şeylerde destek sağlarmış. Yunanlılarla ilgili haber sağlarmış. (Mustafa Filiz, 1966 doğumlu) Babalarımızdan dinlerdik. Hamit Efe bu köyleri karşı çetelerden kollarmış. Yunan zulmünden halka kalkan olmuş. Hamit Efe’yi yakalamak için bir komutan tayin edilmiş. And içmiş, “ Mutlaka yakalayacağım.” diye. Hamit’in peşine düşüyor. Amansız bir takip. Hamit bundan rahatsız oluyor. Sıkı bir takip.Pusu kuruyor. Bir gece, ay aydınında onu arayan komutan menziline giriyor. Fakat kıyamıyor. Martinin ucunda gezdiriyor, gezdiriyor.Tetiği bir türlü basmıyor. Bir mektup yazıyor.Falan yerde falan saatte altındaki atın şunu şunu yaptı. Eşkal veriyor. Tetiği bastığım an düşecektin. Kıyamadım. Peşimi bırak. Ayağını denk al. (Mehmet Güney, Yeniköy, 1946) Babam Hüseyin Özbek Hamit Efe’nin Özbey’deki adamı. Yunan jandarmaları Ahmetli köyünde maden işletiyorlarmış. Cellat Gölü’ne balık tutmaya giderlermiş. Babamgil Hamit’le beraber bunlardan dört tanesini vuruyor. Bundan dolayı babam yakalanmış. İzmir’de 35 sene hapis vermiş. Yunan hakim babama, “ 35 sene yaşayacak mısın?” Babam da Yunan hakime, “Sen burada 3,5 sene kalacak mısın ?” diyor. İşgalden sonra Atina’dan salıvermişler.Babam Hamit’in çok atılgan ve atıcı olduğunu söylerdi. Yeniköy altında değirmen vardı. Manol adında bir Rum değirmeni işletiyormuş. Yunan askerlerine ziyafet vermiş. Hamit bunu duymuş. Babamlarla değirmeni basmış. Manol’a bir

129

kuşun çekmiş. Manol’un bir kulağından girmiş diğer kulağından çıkmış. Hamit kulağını kesiyor, anam rahmetliye dahi gösteriyor. ( Musa Özbek, 1932 doğumlu, Özbey) Hortunalı Hamit çetelikte topladığı parayı askeriyeye verirmiş.Büyüklerimizden duyardık. Hamit çalı kakıcı değilmiş. Devlete yardım eden biri diye duyardık. (Mehmet Doğan, 1341, Çakallar) Annem anlatırdı. Dağtekkesi’nde gece arazide yatarken gece birisi annemim başına bir çubuk türtmüş. “Yenge falan kişiyi gördünüz mü?” Anam, “Görmedim.” demiş. Cavurlar gelirmiş. “Tavuk ver, yumurta ver.” derlermiş. Anam da, “Size taş var, taş.” dermiş. (Fatma Bircan, 1336, Düğerlik) Yunan gelince Hamit karşı gelmiş. Yunanlılarla zıt olmuşlar.Dağda geziyor. Yunanlılarla çarpışıyor. Yunalılar gelince çıkmış meydana , Halka kötülük etmemiş. Yunan karakollarını basıyormuş. ( Hüseyin Tek, Ayrancılar, 1337 doğumlu) Babımdan duyduğuma göre bizim oraya çok gelirmiş. Dedem İsmail bakarmış. Hamit Efe’nin mermi ihtiyacını Kemalpaşa’dan Rumlar parayla sağlarmış. Çete onlardan mermi alırmış. Köyün bekçisi cavur neneme laf atmış. Nenem dedeme, dedem de Hamit’e söylüyor. Kafasını koparıp neneme göstermiş. Bu adam mıydı diye. Nenem o adam diyor. Namussuzluğa hiç amanı yokmuş. ( İsmail Doğan, Vişneli, 1936) Hasan Kabadelen’in oğluyum. Osmanlar deresinde babamlarla Hamit derede otururken Yunanlılarla müsaderemeye girişiyorlar. Hamit Yunan atımı almasın diye atı vuruyor. Müsaderemeden sıyırmışlar. Babamgillerin taraftarlarına baskı yapmışlar. Teslim olmuşlar. Amcamla Atina’ya sürgün gitmişler. Esir değişiminde gelmişler. ( Nazmi Kabakdelen, 1936) Yunanlılar köyü bastığı zaman İzzet adlı biriyle Hamit Efe’ye haber salıyorlar. Köye Yunan askerleri geldi diye.İzzet’i kim ispiyon etmiş bilmiyorum, vurmuşlar. Annem yeni evliymiş. Kabakdelenler dedemin evini basmışlar. Altınları getir, seni kesmeyelim bırakalım, diyor.Kızına yani anneme haber salıyor. Altınları versin. Beni kesecekler diye.Annem altınları verip dedemi kurtarıyor. (Mehmet Ali Yıldız, 1927 doğumlu, Dereköy) Cumalı’dan Sıçmazlı (Mustafa Kurt), Kabakdelen çetesi bunların ikisini de tanırım. Bunların ikisi bir yere çalışıyorlar. Köylere baskın yapıyorlar. Köylerde kimlerde ziynet altın var.Onları dayakla döverek ellerindeki altın ve ziynetleri alıyorlar. Hortunalı Hamit düşmana karşı , böyle kötülük yapanlara karşı bir cephe almış bir insan. İyi niyetli. Fakiri kollayan insan. Halkı kollayan insan Düşman burayı işgal ettiğinde. Sığıtmaçoğlu muhtar. Onlarla temas kurmuş. Köye kötülük yapmasın diye. Köyde o zaman su şuradaki pınardan sağlanıyormuş. Yunanlılar da oradan su aldıkları için rahatsız oluyormuş. Sığıtmaçoğlu kumandana rahatsızlığı iletiyor. Askerlerin başındaki subay askerleri uyarıyor. Pınara pek varman. Kadınlar rahat suyunu alsın diyor. Sığırtmaçoğlu’nun Yunanlılarla işbirliği yapması Hamit çetesi buradan Sığırtmaçoğlu’nu alıyorlar. Mahmut Dağı’na götürüyorlar. Orada öldürüyorlar. Günlerce ölüsü orada kalmış. Şakir Aydın, Dereköy, 1340)

130

) Evvela bizim kazamız Tepeköy’dü. zenginden alıp fakire dağıtan biri. Ondan duyduklarım: Yunanlılar buraya geldikleri zaman halka kötü muamele yapmışlar. Celal Bayar’ı Yeniköy’deki Hafız Ali’ye götürmüş. Çakırbeyli’den Piç Ali. 15 yıl kaçmış. 1935 doğumlu. Ama olmamış. (Halil Türkmen . Uyuzdere tarafına kaçmışlar. Konya taraflarına kaçmış. Ertuğrul) Yunan köye gelmiş. 1931.Yunan karakolu Ertuğrul Camii’nin dibindeki eski başçavuş Mehmet Tekşen’in eviymiş. Hanımıla pazar yaptık. acık 10 dakika uyuyayım . Yunan askerleri hamile kadınların rahimini süngüleyip çocuğu havaya atar altına süngü tutarak öldürürlermiş. Orada üç sene durmuş. Hatta benim babam Bedevi bir tütün kalıp makinesi almış. Hasan demiş. Hamit devamlı dağlarda duran . Köyde evliymiş. Ahmetli) Biz yaşlılara gazete okurduk. burada Küçük Mehmet.Bunlar grup halinde çete. Bu parayı yanında gezdirmez şayan-ı itimat olana bırakırmış.1341.Hortunalı Hamit .Bana.Kurt Ali (Ali Kurt). (Mustafa Park.Yunan kaçınca ev boşalmış. Onu biliyorum. Öğlen yemeği yiyip yola çıkacaktık. Soygunculuk yapan çeteler Hamit gelince kaçarlarmış. Sen etrafa bak. Hamit’in arkadaşı Sarı Mehmet derlerdi. 1942. Yörük Hasan beni de vuracaklar diye ortadan kaybolmuş.Cumhuriyet’ten sonra ortaya çıkmış. Hamit köylere gider zengin adamlardan yardım alırmış. Esas hasarı Aydın tarafından trenle gelenler yapmış. Ertuğrul Camii yanındaki Yunan karakolunu basmış. Sonra Karşıyaka’da Arap Düriye ile evlenmiş. 1340 doğumlu) Kayınannem söylerdi. Dayısının oğluyum. 7 Eylül kutlamalarında kürsüye çıkıp o günleri anlatırdı. Gelen kızıymış. Ödemiş’ten gelen treni kırmızı köprüyü bombalayarak trenin bu tarafa geçmesini engellemiş. Karısı başkası ile evlenmiş.Gökyaka. Hamit’in kahve bastığını duydum. Subaydı.” dedim. Eskiden nakliyecilik yapan Aslan Mehmet kadın kıyafeti ile Hamidiye (Özbey ) köyüne Hafız Alinin yanına götürmüş. Hamit’i dağda vurmuşlar. Uyuyunca Hasan vurmuş. Yörük Hasan. Çapak’tan Ethem. ( Meral Serin. Gökyaka Tekeköy.Hamit Efe’nin bu köydeki yatakları Hafız Ali’nin Mehmet Ali ile Yörük Hasan. “Hamit çok iyi bir delikanlıymış. Teyzem hamile kadının karnını süngülediklerini görmüş. ( Mehmet Gürcan.”demiş. Sıçmazlı (Asıl adı Mustafa Kurt – Ali Kurt’un kardeşi) Bunlarla düşüp kalkarmış. Cumalı. Bu parayla peyderpey 131 . Yörük Hasan’ın kardeşi Hüseyin’i kahvede Hamit yakınları vurmuşlar. Bu şekilde Yunanlıyı sindirmek hedefleri. Nişanlısı ölünce Taşlıoğulları’ndan Ferda ile nişanlanmış. Trendeki bütün eşyalar buradaki yerli halk tarafından yağmalanmış. “Ben ağırlaştım. Onlar da bize Hamit’i anlatırlardı.Baskıdan bıktığı için babam İzmir’e taşınmış. Öğlen yemeği yemişler.Yıllarca kullandık. Buradan İbrahim Efendi’nin kızına nişanlıymış. Ertuğrul) Büyüklerimden duyardım. Yemeği yiyeceğimiz zaman bir kadın geldi. 1947 doğumlu) Teyzem Yunan zamanını yaşamış. Halamın kızı Hortuna’da. Hortuna’ya gittik. “Babamın hasmını şu anda bulursam öldürürüm.” dedi. ( Mehmet Ali Sönmez . Diğerlerine hep yetiştik. Hamit burada nişanlıymış. Yörük Hasan vurmuş. Bu asker işgal bittiğinde yakalanıp ağaca asılarak parça parça kesilmiş. Yunan çekilirken büyük hasar yapmış.Şurdan buradan laf ederken çete lafından çıktı. Akkaya Kurupınar’da (Yörük) Hasan vurmuş. Hamit Yunanlı gelince dağa çıkıyor.Ahmet Müfit vardı. Geri gelmiş. 3-4 tane . Bunu duyduk. Veya zenginden alıp silah ve malzeme alıyor. Yunanlılar Hasan’a para vermişler. Hasan vurmuş.Ağlayan çocukları “Hamit geliyor” diye korkuturlarmış. Ertuğrul’da Aslan Mehmet diye biri vardı. Bana nerde oturduğumu sordu.Rahimden çıkardıkları çocuğu havaya atıp altına süngü tutarak öldürdüklerine bizzat şahit olmuş. evi basmış. ( Hikmet Odaman. Bizim evi Yunan karakolu yapmışlar.Eşek sırtında köye Cumalı’ya getirmişler.Ertuğrul’da Kuva-yı Milliyeci subaylardan Ahmet Müfit vardı. Bayındırlılar var. Bir Hamit’i bilmiyoruz. Yunan kaçarken çok samimi oldukları Rumlar teyzemlere sığınıp “bizi saklayın” diye yalvarmışlar. Bazı yerlerde taşkınlık yapmışlar.

İnsan merhametliydi. Burada Üçoluk çeşmesinde arkadaşını Yunanlılar vurdu. Subay hep beraber yaşıyacağız dermiş. Aynı akşamı Yunan karakoluna Hamit baskın çekmiş. Akkaya’da arkadan vurmuşlar.. Hamit’i görmüşler. 1328) Torbalı’da Yunanlıların karakolu varmış. Burada çevre köylerde Yunanlılarla çok mücadele etti. Geceleri evleri dinlerdi. Selanikli. Vurmaya kıyamamış. Yunanlılara karşı acımasızdı. Haber gönderiyor. Ben subayım. Benim babam güzel Rumca bilirdi. Babam seferberlikte başçavuşmuş. Perde arkasında kardeşleri var.Bakın çaresine. Hamit çok iyi bir adammış. Kuşçuburun altında demiryolunu bozmuşlar. Biz dağlara Karakızlar’a kaçtık. Ali Ağa’nın Abdullah. Özbey yaka yaka kaçmış Yunanlılar. Kim kötülük yapıyorsa başına bela olurdu. Yardım eden. Onlarla tanıştım. Buları okuyunca cavur korkuyor.Çolak İbrahim babama. Korkmayın. Abdullah. Piç Ali tekmeyle çeviriyor. Gavur nahiyeye gidiyor. samanları almaya geliyor. Hamit’i görmek istemezler. Yunan askerleri diyor ki beraber gidelim. Buraya önce karakol kurdular.Yunanlılar Hamit’te muska var. Benim anam Hamit’i emzirmiş. Arpacık alnında dayalı. Efeler vurmuş bağların içinde. Hep beraber yaşıyacağız dermiş. Bunları nerde barındıracağız. Dağtekke’den Şahlı bana Hamit’in parasının kendisinde kaldığını. Namludan arpacıktan geçirmiş. bugünkü Alpkent’in olduğu yeri ve çarşıda yer aldığını söyledi. Hamit o gece baskın yapacağı gün Piç Ali varmış. Köyleri yaktı. Kardeşleri daha sonra kemiklerini mezarından götürdüler. babam 14 yaşındaymış. Bu kefereler bizim Nahiye’ye (Dağkızılca) yemleri. Yunan’ın geldiğini de gittiğini de bilirim. Çolak İbrahim’le beraber İzmir’e girmişler. Yalnız “Yaşasın Venezilos!” deyecekesiniz. Biliyorum. Diyor ki ben Hamit’i vurdum. Kadınlar bağırıyor. Piç Ali’ye sen gözcülük et. O anlatıyordu. Piç Ali. Mesela burada (Yazıbaşı)Fevzi İbrahim’in babası Feyzo’ya bırakırmış. Hamit kadın kılığında kaçtı. Halil Ağa. Karagöz lakaplı Yunan zabiti varmış. Pantolon dikerken vurmuşlar. Ahmetli. Biz Venezilos tanımıyoruz demiş. Yeniköy. Ben şu pantolonu dikeyim diyor. Torbalı) Yunan buraya çıkıyor. işinize gideceksiniz demiş. Bu Hamit’i öldüren. Biz o an damlardaydık. Yüzbaşı. Dün Nahiye’ye gidiyordun. Piç Ali vurmuş. Baş kaldıramıyorduk. Kaçarken yakıp yıktı. Önce babasının evini bastı. Hamit zaman zaman Yunan karakollarına baskın çekermiş. Yazıbaşı) Yunan buradaydı. Hamit orta boylu az sarıntraktı. Karakolu vardı. kurşun işlemiyor diye inanırlarmış. Ali’ye diyorlar ki git tekme ile çevir görelim. Buradan bazıları dağa çıktı. Çapak’tan Ethem Ağa. Yunan kaçarken ilk önce babam ateş ediyor. Anası ölmüş. Hamit’in kızanları varmış . Üç sene. Hamit çok fedakardı. O zaman çok berbattı. ayağındaki çizme sarıydı. Bir gece kaldı. Eve baskın çekmişler. Altına bir at vermişler. Yazıbaşı. Kadir Efe anlatıyor. Karakızlar’dan Ali Bey’i kancıkladılar. Tahir Ağa. Üzerine kapak atın demiş. Kara Hüseyin’in Hamit. Çolak İbrahim’in karşısına çıkıyor. Bizim yiyecek ekmeğimiz dahi yok.silah ve mühimmat alırmış. Kambur Kerim vardı. Arkaya geçip vuruyor. Başını kesiyorlar. Kuyuya atlamış. Çarşıda Yunan subayı bir sandalyenin üzerine. İdare onların elindeymiş. Benim anam Hamit’in süt anasıydı. Üzerine akağı atmışlar.5 ay durdu. 3. Buradaki Yunan karakolunu bastı. Yakışıklıymış . (Nihat Gönülal. (Mehmet Çakaloğlu) 132 . Yunan askeri bastı. Hamit yatıyor tabi. Hem de çok.Babamgil. Yunan kaçarken bu ova insan doldu. Oraya aramışlar burayı aramışlar. Bağıra bağıra öldü. Yunan taraftarı Arif Kahya (Dincer). Çok çevik biriydi. Öteki adamlarına haber bırakarak Kavakalan taraflarında pantolonu sökülmüş. Yunanlılar yanına korkudan yanaşamıyor. Mahalleyi gezdirip teşhir ediyorlar. İmha etmekten başka çaremiz yok. Yunan askerleri Piç Ali ile gidiyorlar oraya. Küçük Mehmet. Pencereleri dinlerdi. Silahların hepsini üzerine doğrulturlar. “Bunları himaye edemeyiz. daima kaçarlarmış.Bir gün onların evine gelmiş. Anama süt ana diye seslenirdi. Bir gün de düğün vardı. Babam anlatırdı. 1922 doğumlu. Bir arabaya geriyorlar. Dedem Hamit’e mektup yazdırmış. Köye Yörük Ali geldi. Altındaki at kırdı.nerde tutacağız?” demiş. İstavrozu çıkarıyor. O zaman Yunanlılar Hamit’in öldüğüne inanıyorlar. Bir elinde kırbaç. Yunanlılar da evi gözetliyorlarmış. Ancak subaydan emir alırım diyor. esirler için. Baskı içersindeydik. Geliyor Torbalı’ya. ( Mustafa Filiz. Evin bahçesinde kör kuyu varmış. (İbrahim Kesici.

Yörük Ali grubunun içersindeymiş. Ulan Hasan sen ne arıyorsun burada. Büyük çarpışma Kuşçuburun tarafında oldu. Siz çeteye ekmek veriyorsunuz diye. İplerle. Ordu geliyordu. Yanında yandaşları da varmış. Süvari Hasan bunlar ne olduysa ben de ondan olacağım diyor. Hatta top mermisinin bir tanesi trene denk geldi. Bizim fırka iki ateş arasında kalınca Çeşme tarafına yöneldi. Gavur şapkasını çıkardı. Ateş başlayınca gavurlar bir telaşa düştü. Aynı üç gün içinde Torbalı’ya da toplamışlardı.O zaman bir manga askerle evlerine gönderdiler. Asıl adı Mustafa. Fırkamızın merkezi Hortuna idi. Yörük Ali Yunan fırkasını takip ediyordu. Oraya doldurdular. Köyü yakmaktan Saffet Hoca kurtarmış. Yakacaklardı. O Yörük Hasan denen adam amcam Parmaksız İbrahim’in evine gelmiş. Babam rahmetli anlatırdı. Caminin içinde babam da vardı. Ama bir tanesi dahi sağlam değil. Üç tane topu vardı. Torbalı’da bağların içinde öldürdüler. Ahmetli tarafında çekiliyor. Kayıntam vardı. Kızılçullu’dan sonra esir düşmeye başladı. Hamit Efe halk için çalışan dürüst bir efeymiş. Bakıyorlar. Buradaki çetelerle de savaşmış. Yunan çekildikçe biz takip ediyorduk. Atım zarar görür diye seni öldürmedim. Yörük Hasan: “ Dayı. Girit’ten buraya gelmiş. Subaya haber gönderiyor. buradan Yörük Hasan efeyle zıt gitmişler. Teşhir ettiler. Yakacakmış. Bir miktar para istiyor. Daha sonra bu yüzden öldürüldü. Yunan köyü ateşe verecekmiş. Gezdirdiler. Biz Karacaağaç Belenbaşı Buca tarafından Çeşme’ye yöneldik. Yangın yapan Yunan fırkası. Buradaki fırka daha dönmemişti. rezil ediyormuş. Bu sefer çeteler başladı Gurgur Dağı tarafından ateş etmeye. Arkalarından ateş ettiler. Biz İzmir’e girmedik. Başımıza bir çavuş verdiler. Derelilerin Niyazi deriz. Yunan taraftarıydı. Seni filan yerde kıstırmıştım. Hamit Efe. Ama o buraya gelmedi Sökeli grubundan olan sonra burada nüfus memurluğu yaptı Mehmet. Girit’te ağır ceza reisi imiş. O gün bizi askerin ağırlığına aldılar. Yörük Ali de geldi Hortuna’ya. Sonra biz Kuşçuburun’da iki gün kaldık. Hamit burayı bastığı zaman yanında Sökeliler vardı. “Ulan ben bu yaşta 133 . Yakacaklar.Hamit’i vurmuşlar. Hastanenin orda bir cavuru dilim dilim kestiler. Koca bir fırka. Piç Ali de Yunan kaçarken öldürülüyor. Yakıp çekiliyor. Siz yaşarken nerdeydiniz. Düşmanın arkasından Çeşme’ye kadar gittik. Çırpıköy ‘de Arıkbaşı’nda yaktılar. Hamit Efenin selamı var. Amcam . 1939 doğumlu) Büyüklerimden duyardım. Benim atıma iyi bak. Hamile rahimini süngüleyen askerdi. İçlerinde Yunanla beraber hareket eden bir de Ermeni vardı. Onlara ağırlık deniyordu. Kemal’i de böyle yapcaz. Bizim buraları çeteler baskı ediyormuş. Çete değil. Nasliçli Malik. aykırı gitmişler. Bir araba üzerinde dikeltmişler. “Ey!” . Her taraf silah. Oradan Seferihisar’da alayı bekledik. Dağ taş tam teçhizatlı asker. dayı!” diye seslenmiş.diyor. Dirmilli Ahmet Çavuş. Fetrek Çayı’na gittik. Hamit yok demişler. Mekanizmasını atmış. Fazla yaşatmamışlar onu. Önce buraya topladılar. Çırpköy ile Arslanlar arasında bekliyorduk. O gece yakılmaktan kurtulduk. O bir kahramandı diyor. Bu insanları eli kolu bağlı yakmaya utanmıyor musunuz diyor Süvari Hasan. Burada çete yok. Biz kapıdan o telaş anında kaçtık. Yerli Rumlar kaçtı.Yunan öyle bir dövmüşler ki bir sepet soğan az gelmiş. Gazi’ ye. Bazıları cami duvarından atlayıp kaçtı. Amcam.Kaçamıyanları tuttuklarını öldürüyorlardı. Vagonlardaki gavurlar da gidemiyorlar. 18 gün sonra eve döndük. Ondan sonra Torbalı’ya caminin altına kapattılar. Almaya geleceğim. Bir öksürük oluyor. 15’ lik. Treni patlattı. Rumca bilirmiş. Ben de oradaydım. Halıları taşıyan. Diğeri Bağırsakçı Ali. 7 katır vardır. O da Yunan’a baş kaldırmış. Saffet Hoca. Yörük Hasan geliyor. Hamit burada Burunsuz’un evinde baskın yedi. Bunlar köyü yaktırmamışlar. Bu Ertuğrul Camii’ne 124 kişiyi doldurdular. Kuşçuburun’a pusu kurdular. Cennet yengem ekmek ediyor. Hortuna (Yazıbaşı) köyündenmiş. Etrafa gaz tenekelerini sıralamışlardı. Ahmet Müfit Gurgur Dağı’ndan top ateşi ile demiryolunu bozmuştu. O yüzbaşı Hamit’in cesedine eziyeti engelleyendi.Bizim ev yakın. Yarasına beresine soğan şırkıp acısını alsın diye. Dediği yer ve zaman doğru. Burada pamuk hanı vardı. Buraya ilk defa Çolak İbrahim grubu girdi. Cephenin bozulduğu duyulunca bizi her tarafta topladılar camilere doldurdular. Biz orduya dahil olduk.” derlerdi. Yunan askeri onlarla uğraşırken camidekilerin hepsi kaçtı. Görüyorum. Askerdi. Albay Çolak İbrahim’i görüyorduk. Gavur bir düşünüyor.Halil Efe derler. Atını bırakıp kaçabilmiş. O gece Arslanlar’da yattık. Çakırbeyli köyünden Piç Ali. Hepsi süvariydi. At Yunan subayını eline geçmiş. ( Salih Tünaydın) (Mehmet Taşkın. Birer ceket birer pantolon verdiler. Cumalı Köyü. Sökelilerin bir kolu Cafer’di. Gavur diyor ki seni bir askerle eve göndereyim diyor. Karakızlar’dan Ali Bey de Yunanlılarla düşüp kalkıyordu. Sünnetçi Mehmet de derlerdi. Süvari Hasan’ı tanıdığı bir gavur görüyor.” Hamit’i öldürdük. O günü hatırlıyorum.

Hamit benden para mı ister diyor. Birisi Hasan’ın biraderi Hüseyin. Karaot köyü basılmış. Dedem söylerdi. Hamit’i çok severmiş. Bir çama kama ( hançer) ziplemiş (saplamış) o çamı arıyor derlerdi. Hamit böyle şeyleri sevmezmiş. Kimse tanımasın diye Kafasını sarmış. Hamit vurulduktan sonra Arıkbaşı köyünden çete Çerkez İlyas buralarda bir gecede dört kişiyi öldürmüşler. İncedalan bir delikanlıymış. Hamit atın boynuna sarılmış. Çalının arkasından biri çıkacak gibi.Hamit kimseye eza cefa yapmamış. Çakırbeyli’den Piç Ali. Yörük Hasan telâşe düşüyor.” diyor. (Durmuş Dayan. Ama Hasan o an orda. Hamit buralarda kötülük yapmamış. Çakır Ali’nin anası. Benim efemin (ağabeyimin) anadan kardeşi Yörük Hasan. Nişanlısını kaçırdığı zaman bizim eve getirmiş. Yunan askerleri “ Biz bunu dağ parçası sanırdık “ diyorlar. Uzun yıllar dışarıda durmuş. Hasan Karşıyaka’da duruyordu. Yörük Hasan ito tayfasındanmış ( Külhanbeyi. Hamit öldürülünce meydanı boş bulmuşlar. Bizim İbrahim tanımış. Efe’nin vurulduğu yerlere gidiyormuş. Sinekköy) Hamit Efe başıymış. Köylüler duyuyor. Dağkızılca’ da karakolu basıyor. Ben değilim ben size yakalatayım demiş. Ayakkabıları burada kalmış. Evdekiler atın kıçına bir değnek vuruyor. bulmuşlar. Katır sırtından indirmişler. Deveci İbrahim derler . Oralarda arıyormuş. Baba ayrı. İlkindi zamanı mavzer atılmış. Bu ev kahveymiş. Amcam .Babamı yanına almak istemiş. Hamit atı gezdirivereyim demiş. Hasan’ın biraderi varmış. İbrahim’in anası. İkisi bir Piç Ali ve Yörük Hasan öldürüyor(Hamit’i).” diyor. Onda hapsaneye girmiş. Bunu Yunanlılar zannedermiş ki dağ parçası. Ben duymadım. Devamlı tedirgindi. Ve dağa çıkıyor.parayı nerde bulcam? O bana yollasın. Hamit pantolonunun söküğünü dikerken Piç Ali vuruyor. Bu subayı vuruyor. Dağkızılca köyünde bu bölgeyi kontrol eden karakolları varmış. Yunan askeri öldürüyor. Ama Sürsalan Cemal’ den başka bir de Çengele’den biri varmış. Yunan askerleri buraları gelir evleri basar süngü ile her tarafı. Yunan askerleri evin etrafını sarmış. Bir tavşan gibi.Hamit’i bilirmiş. Yörük Hasan kardeşi öldürüldükten sonra köyden gitmiş. Çiğneye çiğneye öldürmüşler. 1337 doğumlu. Yörük Hasan uyanık bir adammış. Hamit dürüst adammış. (Şevket Önder. Alasıya buraya kaçırmış.Ondan sonra Yunan’a teslim etmişler. Yunan askerleri hayvanın sırtından indirirken kıpırdamış. Yunan süvarisi Hamit arıyormuş. (Ahmet Özer. Yörük Hasan bu ödülü alalım diye öldürmüşler. Efe’yi çok seviyorlarmış. Hüseyin’i Hasan’ın kardeşi diye öldürüyor. Ürkek bir adamdı. Karaot. Hamit para ister mi? Yörük Hasan kendi yiyecek. Yunan askerleri daha ölmedi diye ürkmüşler. 50-60 yılları arası köye gelip gitmeye başladı. 1932) Dedem Şakir’den Hamit ile ilgili şeyler duyardım. Sonra Yörük Hasan gidiyor. Hüseyin. benim amcamın oğlu. Yunan jandarmaları gelmiş. Yaşlılar söylerlerdi. Hamit beşiğe sığar mı? Genellikle yalnızmış. Sofu dayı. 1949) Binlerce dedem Ahmet anlatırdı. Ama amcaoğlum İbrahim tanımış. Ölüsünü getiriyorlar. Onun yanına katılan buradan Yörük Hasan. Kurupınar’da vurulmuş.Ben o adamı hatırlıyorum. Amcam Yörük Hasan için . Dedem vermemiş. Hamit’in vurulduğu duyulunca bütün millet ağlamış. Buraları terk etmiş.Kendini unutturmak için. Koca Ethem’in babası. Onu suya yollamışlar. Dağa çıkması handan Yunan subayının atını alması. yatak aralarını Hamit ararlarmış. Hamit bizim eve gelmiş.Birden evden 134 . Karaot köyü . Hamit’i bizim Akkaya’nın arkasında vuruyorlar. Onların yanında Helvacı’dan Sürsalan Cemali varmış.Adamlara o kadar korku salmış ki beşikte dahi ararlarmış. Burada Mehmet Çavuş derler. Cesedi dağdan katır sırtında indirmişler. 1950 yılından sonra ortaya çıkmış. Bu köye geldiğinde ben görürdüm. Ben atmadım Ali attı. Para ararken karıların adamların üstüne çıkmışlar. Hamit’in kardeşleri İzmir’de takip etmişler. Dağa çıkardı. (Fevzi Lütfü Taşkın. Hasan vurmamış. “İtoğlu it kereta! Parayı kendisi yiyecek. Piç Ali vurmuş. Yunanlılar Hamit Efe’nin başına ödül koymuşlar. Hamit buraya dedemin yanına gelirmiş. Yunanlılar peşine düşüyorlar. İstanbul mu Konya mı o taraflara gitmiş.makbul sayılmayan) Birkaç yerde böyle yapmışlar. Buralara gelir giderdi. Para aramaya geliyor derlerdi. Buradan Yörük Hasan varmış. 1952 doğumlu) Benim büyüklerden duyduklarım şöyle. Hamit varken hiç bu tarafa geçmemiş. Onun çeyizlerini dahi almışlar. Abim Hasan’ı çok sıkıştırdım derdi.O karakolu birden fazla bastığını duydum. Hamit’i vurmuşlar. Kurşunlamışlar. Sinek köy camii önüne getirmişler.

öldürdü. Yunan subayları korkmuşlar. Yunan jandarması büyük bir ev var. Bunu sadece kayınbabam söylemezdi. Kayınpederim anlatırdı.tarlasına gitmek isterse yakalayıp dövüyorlarmış. Sanki canlanmış gibi. Kültürlü adamdı. Yukarı köylere buradan geçermiş. Yakacaklarmış. Kurşun atmışlar ama vuramamışlar. (Ali Can Zıh. Kadınlara kızlara mezalim. (Üzeyir Yiğit. Mola İbrahim Efendi de çok methederdi. Hamit’in tüyleri dikilmiş. vatanperver bir adammış.büyüklerden duyardık. Köyden bir kadın kızanlara haber vermiş. Buradaki arkadaşları Paşa (Acar). Bütün Yunan askeri ondan korkarmış. Öküz arabasının önüne karakolun önüne getirdiler geldiler. Kızanlarımın içinde en çok seni seviyorum dermiş. Sevilmeyenler Karadiş. Cemali’yi Hamit babasının elinden alıp gitmiş. Köylüyü sıkıştırıp: “Çete Hamit nereye gitti. Bilgili adammış. Yunan işgali devamlı mezalim. Olanlardan alırmış olmayana verirmiş. Burada Yunan karakolu varmış. Devrini almaya gittiğimde. (Mehmet Esen Kalkan. Yunan askerleriyle. Ben onu gördüm.Cemali’ye “ Ülen çocuk seni ben çok seviyorum. Haliloğulların Süleyman (Cerit). Hamit’in haberi olmuş. Dedem öyle anlatırdı.Güç). Halk arasında ismi çok anılırmış. Çerkez İlyas. Bunu kayıpederimden duydum. Bir de Tekke’den Sarı varmış. Hamit’i vurmuşlar.Vatansever adammış. Çekemiyormuş. Bunları köyün ileri gelenlerinden . Subaşı. Türtesiye ceset kıpırdamış. Yunan askerleri çok korkmuş. Hamit’i herkes severdi burada. Hamit öldürüldüğünde Yunan askerleri emin olmak için türtmüşler. Hamit çok iyi biriymiş.Hayır yaparmış. Onlarla buluşurmuş. Yunan karakol komutanına ben İstanbul’da rastladım. Arkadan yine gelir dermiş. nerden geldi?” diye büyük tahkikat yapıyorlarmış. Hamit Efe’nin öyküsünü bundan 30 sene evvel ( 1977) Yörüklerden Faki dayı vardı. O anda Keçiköy’ün öte taraflarındaymış. Benim kayınpederim olur. Gökoğlan İbrahim Dayı (Balcı-Dağdeviren). Pusuda 14 Yunan askeri kayıp veriyorlar. Yunan askerlerinin bir anlık şaşkınlığından kurtulmuş. Ethem Ağa oğlunun birinin adını Hamit koydu. Yunanlılar Keçiköy’ü basmışlar. Yunan zamanı devamlı buraya geliryormuş. 1928) Hortunalı Hamit’in arkadaşı bu köyden Sürsalan Cemali’ymiş.yıldırım gibi çıkmış. Kabakdelen. Gelirmiş pencereden Ali Bey’e. Ondan dinledim. Ali Bey aman elleşme. Ama Keçiköy’de olmuş. Buralarda çarpışma yapmamışlar. Yunanlılar 120 kişiyi içlerinden babam da dahil gazla yakmak istemişler.Çok arkalıymış. (Mehmet Ali Can. Bir Yunan askerini çeşmenin başında vurmuşlar. Birkaç el etrafta silah atmış. İstanbul’dan araba aldım. Havaliyi sindirmiş birisi. Onlarla anlaşırlarmış. Buranın ağası idi. Cepte taşıncak bir şey olsan seni cepte taşırdım “ dermiş. Helvacı köyü. Yunan’ın geçeceği tek yol varmış. Buradaki arkadaşlarından bilgi alıp sohbet edip gidiyormuş. sayılıyormuş. Hamit’in vücudu çok tüylüymüş. Kayınbabamı öyle çok severmiş. Sarılarak. Çalışmasını millet takdir edermiş. Yunan askerleri bunu bildiği için her gün sabahleyin köyü etrafını çeviriyorlarmış.Hamit’in mert olduğunu duyardım. Getirdiler gelmişler.1933) Çete Hamit. Sanki atın üzerinde insan yok şeklinde çıkmış. Ormanköy. Karakuyu. Bunları temizlersi. Gelin Yunanlılar çocukları yakacak diyor. Demek kadın o taraflarda olduklarını biliyormuş. 1926) Büyüklerimizden Hamit’in iyi bir efe olduğunu görüldüğü yerde cavurların korktuğunu söylerlerdi. Kim köyde erken çıkıp işine . (Ömer Uçar. Hamza Ali Ağa (Çetin. Hamit örlü adammış. Orada duruyordu.1977 yıllarında. Aydın’da bütün efelerin heykelleri var. Oradan çağırıyor. “Bunları (Yunan askerleri) temizliyevereyim mi?” dermiş. buranın ağası Ali Bey varmış. Kızan olarak. Hamit . Öküz arabasının üzerinde ölüsünü gösterdiler. Helvacı köyü. Halk tarafından seviliyormuş. Ben de yaptırmak istedim. Langırdak Şükrü’nün evi. Orayı tutuyorlar. Dürüst. Dolaşıyor geliyorlar. 1335) Yunan zamanı Hamit gelir. Görenlerin ödü patlamış.Çakırbeyli’deki namussuz kançıkladı. Köyü bunlar yakacak rezil olacağız dermiş. 1921 doğumlu) Ben daha önceki yıllarda il genel meclisi daimi encümen üyesi iken heykelini yaptırmak istedim. 135 .Pantolonun söküğünü dikerken öldürmüş. Ben ufak çocuktum. Köyde çocukları toplamışlar camiye. Babam Rumcayı çok iyi bilirdi.

Uzun Durmuş’un evini Yunan askerleri basmış. Dağlara kaçın demiş. babam 96yaşında öldü. Çocuklarını Yunanlılar öldürmüş. Akşam çete gelirmiş kapıya. Arnavut Dudu teyze vardı. Kayınbabam çeteler öşür alıyordu. Antalya’ya göç etmişler. Gebe bırakmış. Annem kucağında bir çocuk bir de yanında. Çok rezillik çektik. Hanım Torbalı Subaşı deyince sormuş kimlerdensin hanım İbrahim Çavuş’un kızıyım.Kayınvalidemin anası (Kuru gelinlerden Emine) bu Yunan demiş çocuğu düşürtmüş. O çaltılar (dikenli çalı) o kürler (dikenli böğütlen) bana pamuk gibi geldi derdi. Ben Türk’üm diyor. Biri dermiş bunu vuralım. Zabit Giritliymiş. Yeniköy’e girememiş.15-20 sene cami yanık durdu. Diğer asker benim çocuğum yok . Orada bir gece kalmışlar.Ahmetli) Yunan cephesi bozulunca buradaki Yunan zabiti köylüyü uyarmış.Yunan arındıktan sonra memleketine geri gelmişler. 1938) Annem 108. derdi. (Mehmet Kahraman. Sağlık. Kadın bacanın içine saklanmış. Yunan yakmış.Ailemi otele bırakmıştım. Kendisi kurtulmuş. Ben Ahmetli’den geldim diyor. Ormana atın kendinizi diye uyarmış. Bizi dövüyorlardı derdi. Kanı hala üzerinde duran tahra çıktı. Köye geldiğimizde cami ve evler yanıktı. Söyle halka kaçsın. (Osman Çelik. yakıp yıkıp geliyor demiş. Çok çektik derlerdi. 136 .Yeniköy’e gelmiş. Soygunculuk yaparlarmış. O komutan buradan bir kadını yoldan çıkarmış. Yunan çekildikten sonra geri gelmişiz. Köydeki arkadaşını uyarmış. Caminin bahçesine gömmüşler. Bayağı komşularmış. Yunan çekilirken annemler biz gidiyoruz derlermiş. Yunanlılar uyuyunca köye kaçmış.Kabri cami avlusundadır.Bir kişi ormana gitmemiş. Dur diyorlar vuralım. Giritli Osman ben sizdenim. O bahsederdi bize. Baskı yapıyorlarmış. Bunun üzerine halk köyü boşaltmış. O anlatırdı. Ahmetli. Köyden Giritli Osman’ı Arapkahve’ye kadar götürmüşler.Elimizden her şeylerimizi alıyorlardı. 1929 . 1939) Babam 1312 doğumluydu. Bacanın içindeki duvarda çivilere tutunmuş. Afyon bozuldu demişler. 50 kadar sığır evde. Subaşı. Başkan Muzaffer’in anasıydı. Rumların haberi olmuş. paralarını alıyormuş. Koca Ömer diye birisi cavur sanmış. Bazı Yunanlılar Subaşı’nın kadınları ile evlenmişler. Köyü yakmış. Bizim hanıma sormuş. çocuklarını Yunanlılar öldürmüş. Bunu ben evlatlık yapacam demiş. O zaman evler sazdan. Elif diye birisi. Bina yıkıldığında bodrum katından bir sürü insan kafası iskeleti çıktı. Kimin cavur kimin ne olduğu belli değil. Çeteler zeytinyağını kızdırmışlar Tulum’dan Miri nenenin göbeğine dökmüşler. Yunan buraya çıktığı zaman tüm Yörük obası (Karatekeli) İtalyanlara sığınmışlar. Onlara bilmem ne cavuru derler. Arap Ahmet’in kardeşini (Nedim) Yunanlılar öldürmüşler.Kendini bildiriyor. Fırında 8-10 ekmek kalmış. Çeteler gelir ellerinden mahsüllerini ( buğday) alıyor.Kadınları korkutuyorlarmış. (Ramazan Gülten. Yörükçülük yapıyormuş. Tak tak tak. Ancak Yunanlılar. Bülbüdere’den Uşaklı İsmail vurucu kırıcı bir adammış. Burada yerli cavurlar varmış. 1931) Büyüklerimden Çirkince’den gelen Rum çetelerinin eziyetini duydum. Ahmetli) Yunan zamanı ben Antalya’da doğmuşum. Kaçtım. Yunan çekilirken köyde Kopçasız lakaplı birini öldürmüş. Bizimkiler oradaymış. Bir sağmal inek 6 sarı lira. Getir parayı. 1337. Çocuklar ağlaştığında diğer komşular Yunan çocukları duyacaklar diye saklandırırlarmış. Ağlaşa ağlaşa gitmişler.Galip Hoca olarak Yeniköy’den Hafız Ali’nin yanına geldiğini duydum. Korkularından kadınlar ses edemezmiş. Hiçbir huzursuzluk çekmemişler. İnek sattın. Çocuklar acıkınca ağlaşmışlar. Subaşı Kooperatifi’nin eski binası Yunan karakoluymuş. Sakın köyde durmayın. Maden ocağına gitmişler. Anlatıyor. Celal Bayar’ın .Yunanlılar yakmış. Demiş beni çok iyi baktınız. Köyde çetelerin adamları varmış. Onu çekilen Yunan askerleri öldürmüş. Köyü yakmış. (Melek Dinçer. Kim yapar bu vahşeti. İstanbul’a gezmeye gelmiş. Nerelisin diye. Dağda pelit yimişler. Bize anlatırdı. Yunanlılar öldürdükleri insanları bu bodruma atmışlar. Onlar anlatırdı. Yerli cavurlardan hiç zarar gelmemiş. (Mustafa Cerit. Beni cavur götürdü. Yunan zamanı birisi inek satarsa haberleri olurmuş. Ellemiyorlar. Komutanın adı Konkunaki.

Rum komşusu Yunan subayına Rumca bir şeyler konuşmuş. Aslanlardan Recep Ağa’nın evini basmışlar. Bunlar bizim rahatımızı bozacaklar diye. Babam anlatırdı. Geri vermiş. Bunun anasını babasını çeteler öldürmüş. Tüfek patlayınca Yunan askerleri bizim eve her taraftan çevirmişler. (Cevat Güven. Yunan’ın zararı köye olmamış. Torbalı’da tren hattını çeteler yolu açmış (bozmuş) Trenden inip kaçmışlar. Giritli kurtulmuş. Soygunculuk yapmışlar. astarına koymuş. Köyün en zengini Sami Ağa. Dağdan karakola ateşe tutuyor. Arapkahve’de kamp kurulunca kaçmış. Kızı Rakibe. (Mehmet Alkan. Yunan’la işbirliği yapanlar Yunan’la beraber kaçmış. ( Hüseyin Yılmaz. Arapçı) Yunan süvarisi köye gelince köyde kimse kalmamış. Biz gidiyoruz. Kaçarken Torbalı’nın ileri gelenlerini toplamışlar. Başlamışlar işkenceye. Köyde yerli Rumlar varmış. Babamları öldüreceklermiş. Tire tarafından silah sesleri gelmeye başlamış. Halbuki burada iki tarafta geçinip gidiyorlarmış. Hacı Seyfittin’e söylüyor. Ben öldürürüm sizin adamlar beni tutar demiş. Yunan işgalinden en çok yerli Rumlar rahatsız olmuş. Yunan binbaşısı tüfeği kokmuş. “ Hamit’e tedbir al. 1923. Ordan buradan koyun toplamışlar. Yunan kaçıyormuş.Ali Bey hem Yunan tarafı hem de Türk tarafı. Köyde Yunan karakolu varmış. Yeniköy’den kendilerine sıkı (kurşun) atılınca burada Türk askeri var diye köyü aşağısından doğru geçmişler. Yunan çekilirken köyü yakmış. Casim’e Hamit’i öldürür müsün?Öldürürrüm demiş. Çırpıköy’den Mercanların Ali. Kimin neyi varsa bildiriyormuş. Köylüden bıçakları dahi toplamış. Rum komşusu subaya bu taraflarda domuz çok. Bir şey yok. Ali Bey. (Abdi Doğan. Sandıkları açıyorlar. Hamit Casim’e: “ Ne var . Yunan karakolu köyde varmış. Hamit Sağlık’ta Yunan karakolunu basmış. Köyü Hasan Çavuşlardan İbrahim basmış. Rum komşu binbaşıya bunun kadar namuslu adam bu köyde yok demiş. Birisi daha insancılmış. Buradan Kopçasız öldürülmüş. Çapak’tan Ethem. koşmuş. Şehitler. Köydeki arkadaşı Gacarların Casim varmış.Hamit’in kızanı ya.”demiş. Sadece bir dolma tüfek bırakmış. Köyde Yunan’la beraber işbirliği yapanlar varmış. Dönersek birazını bize verirsiniz. Casim bir gün köyde kalıyor. Köylüye güttürmüşler. Köyden Kör Osman bunlara yataklık yapıyormuş. Buradan kinle gidiyorlarmış. Açıyorlar kasayı. Eğerci) Annemden.mermileri köy dışındaki damlara saklamış. Ellerinden almış. Karakızlar’dan Ali Bey varmış. Babamgil Arslanlar’dan geliyormuş. Çeler Sami Ağa’nın ağılını basmışlar. Yerli Rumlar da kaçmışlar.Yunan askerlerini öldürmüş. “Sağ ayağının 137 . Siz ne yapıyorsunuz demiş. Köyden yerli Rum komşusu gelmiş. Bin tane koyunu var. Bir oğlan çocuğunu götürmüşler. Sağ ayağının astarın altında Yunanlıların kağıdı var. Yunan bize bir ekmek çakısı bırakmazdı derdi. Kalanı da bırakırlar mı? Bırakmazlar. Ahmetli. nenemden duyardım. Sağ ayağının çizmesinin içine. (Cemali Aslan. Biliyorlar ki bir gün bunlar gidecek. 1337) Hamit bizim eve gelirmiş. Arıkbaşı ve Çırpıköy’ de milleti camiye doldurup yakmışlar. 1934) Yunan zamanı Yunan askerleri burada keçi pınarında maden ocağı işletiyorlarmış.ne yok Casim?” diyor. Domuza attılar demiş. Casim’e de Yunan jandarması tutmasın diye bir kağıt vermiş. Sami Ağa koyunun başında . Şimdi Süleyman dayının evlerinin olduğu yer. 1933) İhtiyarlar burayı Yunan’ın işgal ettiğini fazla eziyet ve ızdırap çektirdiklerini söylerlerdi. Kemal’in askerleri geliyor demişler. Dövüyormuş. 1932. Kaçarlarken bu hayvanları da bırakıp kaçmışlar. Ertesi günü Dernekli ‘de dağda Hamit’i buluyor. 1932. Nerde bulacağını biliyor. Rum kadınları kaçıyormuş. Şehitler) Yerli Rumlarla iyi geçinmişler. Zaten Yunan buraya çıktığında yerli Rumlar başlamışlar söylenmeye.Rumlar bizim rahatımız da bozulacak derlermiş.(Mehmet Cerit. Casim’e dikkat et. Yunan karakolu Ali Bey’e bir mektup göndermiş. Hamit çetesi madeni basmış. Annem orda. Kaçmaları çok acayip olmuş. Rum’un en ihtiyarında silah omzunda. Paraları almış. Oraya buraya saklanmış. (Adlarını söylemek istemedi) Bunların bazısını çeteler öldürmüş. Yunan geldikten sonra işleri bozulmuş. Nenem Yunan askerlerini görünce tüfeği atıvermiş. Bak şurada şu kadar çalkanık buğday var. Babamlar ovada darı ( mısır) suluyormuş o an. Babam mavzerleri. Çeteler köyü basmış. Çengele. Bunlar Karhat’tan(Gökçen).

1336. Nikol köylüyü uyarmış. Gidiyor Ali Bey’e. Dernekli) Sarı Efe Mehmet. Yunanlıları berbat etmesin diye Hidayet Bey’in babası vurdurmuş. 1954. Helvacı’dan Sürsalan Cemali. İşgalde burada adliyesini dahi kurmuş. Nikol da Zeytinköy’den adalara ulaşmış. Çeteler kaçmış. Kızılcaova’ya göçmüş. Hamit fakiri gözeten biri. Ödemiş tarafından gelenler ilk Torbalı’ya girmişler. Babam mühürü (istifa) atmış. Gezdirmişler. Hamit Yunan’a tavkırırmış. 1927. Yunan çekilirken köylüyü camiye doldurmuşlar. Bir kurşun çekip öldürüyor. Gaz tenekeleri dahi hazırmış. Kilisesi vardı. Sabri dayıya bu işler ödünçtür ödünç demiş. Öyle kurtulmuş.tahrasını alan Torbalı’ya Yunan öldürmeye gelmiş. Amcamı Dağtekke’de Kocabıyık’ın evinde vurmuşlar. Vurduran Dağlı Emine. Düğerlik) Dedem Kırışık Mehmet o vakit köyün zenginlerindenmiş. Gurk tavuğun altındaki yumurtayı dahi almışlar. Kaçan bir Rum. Aşiret milletine pek zararı olmamış. Yunan geliyor dedemin evini yakıyor. Hamit Yunanlıları berbat ediyormuş. En çok korktuğu Hamit Efe. Oğlananası) Yunan işgalinde babamlar Kütahya’ya göçmüşler. Yunan askerine yataklık yapan da varmış. Kıbrıslı Mustafa kesmiş. (Halil İbrahim Duma. 1920. Kırışık Mehmet’in evini yakmışlar. Evlerde kimse yokmuş gibi görünürmüş. Bakıyorlar ki Yunan komutanlığının kağıdı.. (Yusuf Karadayı .çizmesini çıkar. Yunalılar gelirmiş . Korkudan tapuyu verirmiş. (Naim Özkarademir. Hamit Efe’den çok korkarlarmış. (Veli Koç. Casim ben sene ne yapayım diyor.Bunu Hamit duymuş. Gece oldu mu evlerde lambalar yanmazmış. Köylüler kaçan yerli Rumların evlerini hayvanlarını yağma yapmışlar. Düğerlik köyünde evinin üstünde çarpışma olmuş. Arıkbaşından İlyas. Çeteler dedeme yemek yemeye gelmişler. Ahmetli) Tepeköy’de eşkıya fırıncı Abbas Akeren babaannemin babasının göbeğine kızgın zeytinyağı dökmüş. Karatekeli aşireti. amcam olur. Baskıyla istediği paraya elindeki malı alırmış. babamgil Hamit’in adamları. Herkes bakla tarlasına saklanırmış. (Veli Ayaydın. Alemin malını karıştırma demiş. Yunan askeri gelirmiş köye. Nahiye’den (Dağkızılca) bekçi gelmiş. Yumurta alırlarmış. Kıbrıslı Fevzi Çavuş varmış. Torbalı) Yunan askerleri evlere dağılırmış. Kalan paralarını arıyorlar diye duyduk. Vuran Pomak Topçu Süleyman. Sakın malınızı satmayın. Teşhir etmişler. Kaldırıyorlar. Biri de gidip Karakuyu’daki Yunan jandarmasına haber vermiş. Köyde askeriyeye yardım toplarmış. 1939) O zamanki durumda cepheye para toplayıp Yunan askerleri ile çarpışırmış. dermiş. Mezarı sağlık ocağının olduğu yerdeydi. Karakızlar’dan Hidayet Bey’in babası Ali Bey birisine para veriyor. Çengele’den Nalbant İbrahim.Burada Rumlar varmış. Yataklık yapanlar Gökçen Mustafası. Çakallar. Köylü ne yapsın.” Çıkartıyorlar. Geliyorlar. Git Hamit’i vur diye. babam köyde muhtarmış. Siz çetelere yataklık yapıyorsunuz diye her gün karakola görünmeye gidermiş. Ali Bey milletin malını zapt edermiş. 138 . İnsanlar Kaplancık tarafından kaçmışlar. Bir tepeyi zapt etmiş. Taban astarını kaldırın. Birkaç kurşun atmış. Annem anlatırdı .1929 .Vurduruyor. Bunlar köylülere zarar veriyormuş. Arabanın üzerine bağlamışlar.Yunan kaçarken tüfeğini alan . Yunan çekilişinde demiryolu bozulmuş.Bir gavur kıstırmışlar. Tedbirli dur. Hamit burada Burunsuz Esma diye bilinen birine gelirmiş. Diğerini de zapt etmeye uğraşırmış. Vurulmuş. Çalı kakıcı değilmiş. Tren burada kalmış. Yunanlılar bunları sık sık rahatsız edermiş. Yıllar sonra buradan kaçan Rumlar burayı ziyaretye geldiler. Camiden kaçan doğu kısmında bir bakla tarlası varmış. Hemen bırakıp gitmişler. (Ahmet Yılmaz. Fakirlere diyormuş.

Babam İzmir2den silah ve cephane ile Karpuzlu (Canlı) istasyonunda Yunan askerleri tarafından yakalanmış.Kaçırıyor. Buraya Certoğlu mevkiinde kömür ocağında işkence ile dağda öldürüyor. Parça parça etmiş. Gemikaya mevkiinde. Çetesi caminin kapısında toplanmış. Aydınlı bir asker terki silah etmiş. O dönemde Kabakdelen Hasanlar. Hamit . İki kişi şehit düşmüş. Buradan Topçu Süleyman vardı. Topçu Süleyman dağda asker soyarmış. Gerisini Hamit Efe’ye havale etmişler. Osmanlar) Hamit iyi arkadaşmış. Herkes korkuyor. 139 .Rahmetli nenem yunan gardiyanınına para yediriyor. (Halil Akkeçili. Burada da adamları varmış. Süleyman köy bekçisi imiş. Bunu büyüklerden duyardık. Kölemen’in karısı eski usullerle çamdan akma ile yarayı iyileştirmiş. Çerkezlerden (Arıkbaşı) çete İlyas diğer çetelermiş. Hamit çetesi ile beraber gelmiş. Bunu anlatırlardı.İbrahim Çavuş arkadaşı. Bunlar birlikmiş. Ölüsünü görmüş.Çete Hamit yakalıyor bunu.Bu işi bitireceksin demiş. 1932. Yakalıyorlar. Dereköy muhtarı (Sığırtmaçoğlu)Yunan taraftarıymış. (Saffet Çoban. Kavakalanı) Hortunalı Hamit iyi adammış. Birkaç el silah atılmış. Etrafı sıkıştırıyor. Sarı Mehmet kapıya doğru dönmüş. Ölüsünü çakallar yemiş. Parmağında altın yüzük varmış. Dernekli) Karısı ile arası açılmış. Keçiköy altında Yunan askerleri ile çarpışma olmuş. Hamit’in adamı yemek yerken adamını öldürüyor. (Ali Yoldaş. ( Ziya Arun .Dürüst bir efe olduğunu söylerdi. Hamit’in Aydın koluna bağlı olduğu apaçık. Çınardibi) Hamit’len dayım ve korucu İbrahim. babam Mehmet Korucu. Hiç mani olmuyormuş. Köydeki arkadaşıymış. Rahmetli dedem Nazır Mehmet orada keçi çobanı. Evini yakmışlar. Pomak’ı (Topçu Süleyman) yakalayamamışlar. 1338.1940 . Üç ay burada çadırda kalmış. Karadiş . Topçu Süleyman’ı vurdurmuş. Üç ay Aydın mapushanesine gönderilmiş. Yunan askerleri kadınlarla dalga geçiyorlarmış. (Ramazan Türkoğlu . Osmanlar Çınardibi) Hamit adını çok duydum. Çatışma olmuş. 1936 . Sarı Efe’yi. Namaz bitmiş. (Enver Kavaklan . Asker iyileşince Aydın’a ulaşmış. Yanına bir arkadaş almış Bunu alma demişler.Kavakalan) Korucu ailesi Hamit’in adamı. 1934. Aydın’dan 90 atlı gelip Pomak’ın evini basmışlar. Hamit Efe Topçu Süleyman’ı Kurt gediğinde tuzağa düşürüp temizliyor. Namussuzluğu sevmezmiş. Nenem rahmetli durumu Hamit’e anlatıyor. Görevi Hamit Efe’ye bırakıyor. (Kemal Korucu. Bir numaralı Yunan taraftarı.Sanki dağda vurulmuş gibi.1958) Eski zeybek mezarı Kurupınar denilen yerde Hamit’i öldürüyorlar. Burada söyleniyordu. Bu işi sen takip edeceksin diye. Adamını Deli Süleyman’ın vurduğunu söylüyor. Sarı Efe’yi de öldüren kişi. Alıyorlar bu adamın cesedi karşıdaki dağa götürmüş. Pusuya düşürür üstündekileri soyarmış. (Şerif Akkeçili. 1951) Atalarımızdan duyduğumuza göre Kovanlık denen yerde yemek yerken askerler baskın yapmış. Ama ellerinden kaçırırız diye işkence ile orada öldürüyorlar. İbrahim Korucu. Mamut dağında korucu Süleyman tarafından vurulmuş. Bir bakmış ki Hamit pürsilah kapıda. Mezarları dahi orada duruyor. Bu asker yaralı olarak Yörük çadırlarında Kölemen’e sığınmış.1340. Hamit ve adamlarını Kurt gediği dediğimiz yerde pusu kurduruyorlar. İyi biriymiş. Hemen tekrar dönüyor. İbrahim. Tekbir alıyor tekrar namaza duruyor. Burada köy meydanında idam edeceklermiş.Aydın Yörük Ali koluna bağlıymış. Dernekli) Hortunalı Hamit’i halamın kocası Mustafa Ali Şahinol anlatırdı. 1939. Uyarıyı dinlememiş. Burada Hamit’in yüzbaşı veya binbaşı olduğunu duyuyorduk.(Abdullah Fırat. Süleyman’ı Yunan karakoluna gönderiyorlar. Hamit köye namaz vakti gelmiş.

Benim adım Yunan zamanı Yunanlılar tarafından vurulan Rıza. Babam Yunan askerini öldürüyor. Bir iki hafta orada yatmış. Sen anlamazsın. (Nevin Oral. İkisini de bağlayıp öldürmüşler. Çetelere ekmek veriyorsunuz diye.anlatırdı.Amcamı arkadaşı silah temizleme bahanesi ile vurmuş. Ayşe Hanım. Hatta babası tütün parası almış. 1937. Hamit amcam vurulunca İzmir’den kalkıp buraya amcamı vuranlardan öç almaya gelirken Kısık tarafında Yunan askeriyle karşılaşıyor. Öldürmüşler. Bülbüldere) Uşaklı İsmail babam olur. Gök Mehmet derler evinden yemek alırmış. Keçiköy’den ( Balcılar) Deli Ağa’nın evini. Çeşme başında çatışma olmuş. Yörük Ali haklı çıkıyor. (Halil İbrahim Akkavak . (Yılmaz Oral. Sen dua ettin . Taşlıoğulları’ndan. Hamit babamın çete arkadaşıymış. Kadını kurşunlamışlar. Dernekli’den Karadiş. Hamit Kuvay-ı Miliyeye alıp yatırırmış. Bir süre Çerkez Ethem’in yanında kalmış. eski Yörük Hüseyin Efe varmış. Yunan tebasına geçen bekçi Arif Kahya varmış. 1937. Arkadaş vurulur mu? Ve aynı adam Hamit’i vuruyor.Birincisinde silah çaktırmış. köy camisini yakmışlar. Hem kardeşini döve döve hem de kardeşini kuşunla öldürüyorlar. Deli Ağa.1929. Bunları anneannemlerden duyardım. Benim adımı vermişler. Manavkovanlığı’nda Yunan askeri ile çatışma olmuş. Rumca bilen bir Giritli varmış. ---------------------------------------------(İrfan Çoban. Nasıl düğüne girecek. Amca amca vurulmuş. Dağtekke’den biriyle -Nazlı ileevleniyor. Olmuyor. Mezarlıktan amcamı getirememişler. Yazbaşı ) Hamit çok cesur. Amcamın mezarını getirmişler. Buradan arkadaşı Küçük Mehmet. Hasan Çavuşlar’da İbrahim Efe. 1927. Amca dut ağacına asar gider oradan alırmış. Onu görmek istiyor. Bizimkiler Fransız tebasına geçmiş. Bazı kişilerden yardım toplarmış Önceden bilinmiyormuş. Çakırbeyli’den Piç Ali. Yukarıdan Süllüler evine İtalyan bayrağı asmış. Versin parayı diyor. Dedem zor getirmiş. Arif Kahya Yunan taraftarıymış.bizim başımıza bunlar geldi diye. Yardım edenler Bekçi Raşit. 1940. Bunların içinden sana şu adamdan zarar gelecek . Bundan dolayı zenginler rahatsız olmuş. Bülbüldere) Yunan giderken bu caminin imamını alıp gitmiş. Köyün muhtarıymış. Bazı zenginlerden para toplayıp oraya aktarıyormuş.Bıraktırmak için uğraşıyor. 1945. Düğünde gitmiş yanına oturmuş. Keçiköy) Yunan zamanı Kabadelen çetesi . Bunu giderken yolda hallet. Hoşuna gitmemiş.Kimse anlamamış. Ondan Hamide oluyor. O gece babasının evini basıp onun dahi parasını almış. Davet ediyor. Ayşe Hanım veremden ölüyor. Hortuna) Ben Kara Hüseyin’in oğlu Tahir’in torunu Hamit Efe’nin yeğeni oluyorum. İkincisinde vurmuş. Hamit’e diyor ki. (Durmuş Ali Şenel. -------------------------------------------01 Haziran 2007 (Rıza Oral.(İbrahim Şenel. “Bak gençsin. Ayşe’ ye benziyor diye Feda Hanım’ı vermişler. Büyük amcamın milli mücadelede Kuva-yı Milliyeye yardım ettiğini duydum. Yazıbaşı) Kara Hüseyin Tahir’in torunu. Dağa çıkıyor. İki kişi ölmüş. Amcam devamlı Yunan askeri ile çatışırmış. Biz çocuktuk . Keçiköy) Yunanlılar Halil’in Mehmet’i dövüyorlarmış. Amcam öz teyzemle nişanlıymış. Sonra askere topladığı anlaşılmış. Orada vuruluyor. Buraya yanındaki adamlarla Aydın’ın Karacasu’ya gidiyor. 30 Mayıs 2007 140 . atik ne zaman nerede olduğunu hiç belli etmeyen biriymiş. Kadın zarı (çarşaf) giymiş. Yunan rahatsız etmesin diye. Kardeşi feryat figan etmiş. Rumca bilen.” diyor. Köyde bir düğün oluyor. Öldükten sonra köy köy gezdirip teşhir etmişler. Bunları hem abim anlatırdı hem de Kazım Dayı (Kanyılmaz). Amcam Yunan zamanı dağa çıkıyor. Küçük Mehmet’i gönderiyor. Yörük Ali bu taraftan böyle bir gencin türediğini duyuyor. Hamit tabii tecrübesiz. Tekrar geri dönüp kendi çetesini kurmuş. süt annesine gidermiş.

Köyde anası babası olmayan çok güzel bir kız vardı. Çerkezlerden Uzun Musa idamdan üç sefer almış. Saliha derlerdi. Vurulan orda kaldı. Elini kolunu bağladılar. Bir süre sonra adam almış yanına. Recep Ağa’yı kaç sefer bastılar. Evimizden görünüyordu. Bir Arap kurtuldu. Evine silahlı asker gönderirdi. Hamit dayı aldatamazlar . Karnını doyurmuş. Yunan bölük bölük demiryolu buyunca gelirmiş. Hamit zaten durmazdı. Üst tarafta çalının içinde oturuyormuş.(Zehra Dinçer. Birer gece birer gece askerleri everirmiş. Hamit Efe buralarda oturuyordur. Düğüne geldi . Yanına aldığı arkadaşı ona hinayetlik yaptı. gelse de görsek diyor. Ama para çetesi değildi. Birisi Yörük Hasan diğeri de Piç Ali. Yunan subayı bir hafta kullanır sonra askerlere verirdi. Sonra evine gönderirdi. Türk bayrağının çekilişini de gördüm. Ateş İbrahim. Hiç toplanmadı bunlar. Kadınlar kızlar bir görsek dermiş. Bize zarar yapmadı. Aradan bir süre geçti mi tekrar asker gönderir. Orada üstümüze elbise verdiler. Yunan da öldü. Gündüzleri dağda geceleri bir kenarda yatardı. Biliyorum. Hamit kimseden korkmazdı. Yakan Yunan jandarması. demiş. İki kardeşti. Ayakta dikelterek. Kızı kullanırdı. Çürüdü gitti. Torbalı’ya dayım Mehmet Kemal’in yanına gittik. diyor. Yalnız bir efeydi o. Hamit Efe dinleyip duru. Su getirirdik. 1330) (19 Temmuz 2007) Yunan’ın buraya geldiğini bilirim. Kokudan geçemezdiniz. Hamit Efe kadınlara görünmeden dereden köye dutun dibine varmış. Çırpıköy’ü yaktı. İp ellerinde yürü diyorlar. Marmaraç Dernekli) 03 haziran 2007 Babam Karadiş’in yanında kızan. Asker buraya geldi. Hortuna’dan gelin aldılar. Yunan demiryolu boyunca kaçıyordu. Muhtarmış. Hem kendisi hem askerler. Dedem de avluda. Hepsini dayaktan geçirdiler. Arslanlar. Hamit’in atını 141 . Adı kapansın diye öldürmüş. Hamit efeliğe çıktığında adı çok konuşulurmuş. Her taraf ceset. Biz askerlere sakalık yaptık.Kızın ölüsünü canavarlar yisin diye orada bırakıyor. Dağkızılca. Dağtekke köyünden bizim köye gelirken üç kadın odun yapıyormuş. Komşunun kızını aldılar.Saliha’yı Başpınar’da tüfekle öldürdü. Taşkesik’te Yunan karakolu vardı. Babam bizi orda buldu. Sarı’yı karısı Topçunun Süleyman’a vurduruyor. Yunan çekilirken Fetrek Çayı’nda büyük çarpışma oldu. Malanda Yaylası’nda yakalamışlar. Aylarca kokudan geçilmezdi. Osmanlar’dan Akçocuk arkadaşı. Hasan kahveleri yapıyor dışarı çıkıp döküyor. Yunan askerini öldürdü. Yani 40 adam varmış gibi. Topları Fetrek Çayı’na kurdular. 1328 doğumlu) Köyde Hamit Yunan karakolunu bastı.İpi çekerlerdi. Arap’ı bilirim. Ayakta ip bağlı yörünür mü? Yörü dayak. Hamit Kırlıların İbrahim’in kız kardeşi ile evliymiş. Bir gün bütün köyün erkeklerini topladılar. Dedem bu adamları beğenmemiş. Biz önce Karakızlar’a kaçtık. Birisi de diyor ki Halilbeyli tütünün kokusu burnuma geldi. Hiç kimsenin burnunu kanatmadılar. Hasan 40 tane kahve yap. Yunan’la şimdi kardeş diyorlar Yunan’la hiç kardeşlik olur mu? Yunan bayrağının indirilişini ben gördüm. Köye Yunan jandarması gelirdi. Köyde Koca Haşim. Kadınların konuşmasını dinliyormuş. İzmir’de Urumkuş sokağında ev tuttuk. O zaman gördüm. Ayaklarında ip bağlı. Yunan kaçarken Arıkbaşı’nda bir sürü insan yaktı. Bizimkilerden de ölen oldu. Geceleri askerler Hamit basacak diye karakolda yatmazlarmış. ( Hüseyin Kölemen. Bunun üzerine Yunan evlerimizi yaktı.Çapak’tan Kahveci Hasan bana anlattı. Yunanlı gitti. Çok eziyet yaptılar. Hortunalı Hamit’i bilirim. Etraftaki çalı diplerinde yatarlarmış. 1928. Yunan gidişi biraz kıpırdadı buralarda. Kadının birisi aşağıdan Hamit Efe yakışıklı bir delikanlıymış. İlyas vardı. Babamın parasıyla yiyecek giyecek almışlar. Yanından at demiş. Öldürselerdi korkmazdı. Yunanlılara karşı çeteydi. Bu kızı Yunan çekilince amcası Sevdiye’nin Halil . Hamit Halilbeyli tütününden sigara sarmış. Hamit’in ölüsünü kağnı arabası ile götürmüşler. Takip askerleri Çapak’ta Hasan’ın kahvesinde otururken Hamit kapıdan içeri giriyor. Bu zamana kadar efe görmedin mi? Eli kabaklı hoca görsün onun yüzünü diyor. Hiçbir karıya kıza bakmazmış. Dedemden biraz ekmek ve zeytin istemiş. Çete köydeki evi bastı. Kadınlar da karakolun önünde. Gördüm. Ama ne dayak. Dedem de babamda temiz delikanlı derdi. Davranmayın yakarım diyor. dışarıdaki arkadaşlarıma diyor. Bunlar seni aldatır demiş. Yunan takibi Hamit’in peşinde. Bir o kaçmış. Daha sonra Yunan çekilince köye döndük. Dışarıya çıkarıyorlar. Karargah burasıydı. Aşağı köyleri yaktı. Hamit’in arkadaşıydı. Üç ay dahi durduğunu bilirim. Sigaranın dumanını kadının birinin burnu almış. Hakaret yapmadıkları kalmadı. Dedem kendisini hemen saklamış. Hamit çeteydi. (Rasim Şekeroğlu. İnsan ölüsü kokusu olduğunu sonra öğrendik. Süvari askeri. Kıymetli eşyaları kırmışlar.

Ali’nin babasını öldürüyorlar. Çete arkadaşı Sürsalan Cemali varmış. Amcam olsun babam olsun çok temiz çocukmuş. Mehmet Hasırcı bana anlatırdı. Hamit’i (Yörük) Hasan vurmuş. Buralarda evleri basmaya başlamışlar. Helvacı) 03 haziran 2007 Babam Hamit’in asker arkadaşıymış. Kimin canını yaktın da aldın bunları. Sonra Ali’yi Yunan tarafı aldatmış. Askerler kurşunlamış. Sağlık’tan İbrahim Kahya Cellat gölü’nün balığını satın alır. Hamit’i öküz arabasının üstüne 142 . Keçiköy’de karakol kurmuşlar. Bunlara Böcanlı sülalesi derler. Yunan kaçarken Ali’yi Torbalı’da öldürmüşler. Köyü alan talan yapmışlar. Dedemin durumu çok iyi imiş. Analık kızını almış başka yerde saklanmış. 1930 . Ali’nin amcasını öldürüyorlar. Be küçüktüm annem anlatırdı. İbrahim Kahya’nın evini bombalamışlar. Anamı ve çocuğunu öldürmeye buraya geliyorlar. Kış günüymüş. satarmış. 1938 . Onların evini basıyorlar.” dermiş. Biraderi Hacı Ahmet derlerdi.” Gelenler Mustafa’ya : “ Sen çocuklarını al.” diyor. Ali biraz hareketliymiş. Düğünlerde hadise çıkarırmış. Ona (Ethem’in babasına) yardım etmiş. (Hüseyin Karakuş.” Bunu babamdan duydum. Dedem merhametliymiş. Yunan’a yaranmak için ben vurdum demiş. Onu bile bıçaklamış. Ethem Ağa da içinde. Kendisi de oğlu da ölmüş. 1959. Ethem sonra şöyle demiş: “ Ben onlara Eşekçi Veli’ye gönderdiydim. Buradan geçerken babamın yanına bir uğrarmış. Ali’nin babasının yüz verdiğini bilirmiş. subayın elinden silahını almış. Babam diyor ki “Gel bak. Sağlık’ta Yunan oturuyormuş. Ali bu sefer Yunan’a çalışmaya başlamış. Onunla haber göndermişler. Hamit. Saipler’den dedemi Babuşoğlu Veli Ağa’yı öldürmüşler. Hamit’in karısını arıyorlarmış. Çakırbeyli) Piç Ali’nin hanımı Ayşe (Eşe) benim analık olurdu. Öyle kurtulmuş. kucağına bir küçük yastık vermiş. Yunan köyü basmış. (Feridun Akdoğu. O Kaçmış. Ali köyde birkaç kişiyi bıçaklamış. Benim amcam varmış.” dermiş . Kendini kör kuyuya atmış. Yunan köyde camide yatık kalmış. Aman oğlum ellemeyin o benim gelinim demiş. Nasıl aldattıysa bilemiyorum.” demişler. 1932. Hamit babamdan bir şeyler sorarmış. Biz Durmuş Ali ile bundan 50 sene evveli bir yerde çalıştık.bakan kişi. Yunan kaçtığında karakoldaki telefon santrali Dernekli’deydi. bir kenara çekil. “Ah ulan yapamadılar . Ali eve altın eşya getirdiğinde benim analık: “ Götür götür. Evi yakıyorlar. Köy dağılmış. Yunan askerine gelinim hasta . İçlerinde Çapak’tan Ethem de varmış. Köyden bir yaşlı kadın alnını çelmiş. Kız kardeşini de öldürmüşler. Ormanköy) Benim annem vardı. Kabakdelen zenginleri soyarmış. Git geri ver. Ali’nin Mustafa amcası varmış. Biz ötekilerin hepsini öldüreceğiz. çocukları var. Yanlış gitmişler. Ekinlere hayvanlarını salmışlar. Yunan’la ilgili bilgi alırmış. Akşamüstü Yerlikaya’da kurşunlamışlar.Dirmil) Dirmil (Korucuk) köyünde Hamit Ağa yatağı imiş. Babam kabul etmemiş. En düzgün olan Hamit Efe’ymiş.Kabakdelen ayrı çete. Mehmet Hasırcı suyun içine işemiş. Subaşı’ndan Durmuş Ali arkadaşı. “Bu çocuğu şımartmayın.Ben Veli Dayı’ya değil öteki Veli Dayı’ya göndermiştim.(Piç) Ali’yi de almış. Bu çocuk başıma bela olacak. (Veli Başarır. Ali dermiş: “ Amcan bana çok kızıyor. İbrahim Kahya söylememiş. Büyükleri anlatırmış. Hamit’te asla öyle bir şey yok. Keçiköy’de Arap oğlu Şuayip. Ali onlara durumu anlatırmış. Delikız Yunanlılara müzevirlik yaparmış. Çaybaşı) Büyüklerimiz Hamit’in ismini söylerdi. Parçalamışlar.” demiş. Babama çok dağa çıkalım diye söylemiş. Ethem. Karakolu basacağız diye. Buraya geldiğinde Hamit’i iyi ağırlarlarmış. demiş. Çaybaşı’nda demiryolu kenarında karakolu varmış. Ethem’in babası Denizli Çal’dan. Eşe’yi çocuğunu bir de Ali’nin biraderlerini. Nasıl öldürelim?” diyor. “Öldürün bunu. Dedemi öldürmüşler. Analık anlatırdı. (Yıldız Özcan. Çeteler öldürmüş. Kendi gelini haline sokmuş. (Necip Ünal. daha yeni doğum yaptı diye onları geçiştirmiş. Hamit buraları korumak için buralardan arkadaş almış. Kırk tulum peynir varmış evde. Gelenler Ali’nin amcalarını öldürüyorlar. Onu da komutan sen bunu işemişsin köpürüyor diye dövmüş. 1930. Yunan karakolunda su yokmuş ona su taşıtırlarmış. Gelenler Ethem Ağa’nın adamları.

Hamit’in cesedini Torbalı’nın içinde beygir (at) arabasının ön tarafına oturtup bağlamışlar. Hamit vurulunca cenazesini o yıkamış. Giritli Ömer’i elleyen olmadı.” dedi. Duyuşumuza göre Hamit dürüst adammış. 1335) Burada Yunan’la düşüp kalkan Saliha’nın kardeşi Safiye olacak. Geliyor Yunan jandarmaları bunları topluyor. Çapak) Ben Bayburt’ta askerdim. O defin ettirmiş. Yunan bu sebepten köyü yakıyor. İzmir’de Araphanı varmış.Dağkızılca. İki evliydi. Orda öldürüyor. Yunan İzmir’e çıkmış. diyor. Bak bak Yunan taraftarı değil diye. Aman elini ayağını öpeyim. Düğünü varmış. (Hulisi Demirtaş . 38 ay sonra Yunan denize dökülüyor. Bunu öldürün. Hâlbuki o bir numaralı Yunan taraftarı. diyor. Çakırbeyli’den Piç Ali pantolonunu dikerken kancıklayıp vurmuş. Zeybek Mehmet. Yunan jandarması evin etrafındaki çalılara gaz döküyor. Giritli Ömer Yunan tarafına çalışıyormuş. Gidiyor Yunan hükümetine haber ediyor. Çelik İbrahim. Ahmet Ağaların evi Yunan karakoluna yakın.Biraz önce atını gezdireyim deyen adamdı. Sonra mübadele esir karşılığı geri gelmişler. Torbalı’da Hamit’i öldüreni yakalayıp öldürüyorlar. Arka bulamamış. Karakolu beş on gün evvel Tepeköy’e kaldırıyorlar. Çok cesurmuş. Dambaşında (taş evlerin toprak olan üst bölümü) yatarmış. Yemen Süleyman. Pehlivan Mustafa. Ahmet Ağaların oraya çeteler basmış. Bir ara Yunan’akarşı grup oluşturmaya çalışmış. Yunan köyü yakarken Hakkı Dede diye biri vardı. Piç Ali’yi. Çeteler diyor Araphanı kahvesinde oturuyor. Hamit biz buralardayken sağken korkmayın. Kendini affettirmeye çalışıyor.Bunun üzerine etraftaki esnaf sopayla.” diye cevap verince bana : “Hamit’i tanır mısın ?”diye sordu. Kürt Hasan. Babam Arabacı Osman. 1932. Dedemi öldürmüşler. Yunan jandarmaları canlandı. Giritli Ömer’in kardeşi. Aşağı yukarı bir hafta sonra buralara geliyor. Hamit ölünce eşkıyalar basmış. Hortuna’dan Kara Hüseyin’in oğlu. At arabası yürürken hareket ettiğinde ceset de hareket edermiş. Bir haber almışlar. Araphanı kahvesinde otururken bunları Giritli Ömer görmüş. Gezdirmişler. Mezarının sağlık ocağının olduğu yerde olduğunu söyledi. Esas Yunan taraftarı Giritli Mustafa varmış. Yunanla düşüp kalkan kendi öz kardeşinin kızını Boyalığa (Dağkızılca köyünün kuzeyinde bir mevki) götürüyor. Ben. (Ömer Aydın.. Tam karşıdaki pencereden Ömüroğlu’nun karısı kadını da pencereden olan biteni seyrederken bir kurşunda ona çekiyor. Yılan gözlü insanları makbul saymazlar. Gözleri yılan gözlüymüş. Yunan’a karşı olduğunu göstermeye çalışıyor. sandalye ile linç edip öldürmüş. tekrar canlanacak diye ödleri koparmış. Köyde bekçi. Gelin gezdiriyorlarmış.. Karakol iki defa yer değiştirmiş. Aynı canlı gibi. böyleyim. Oradan Atina’ya. dermiş. Bizim başçavuş herkese soruyordu: “Nerelisin?” diye. Hade Girit adasına sürgün. Büyüklerden duyardım. öldürüyor. Çok kurnazmış.Afyon cephesi bozulunca bunlar farkına varıyorlar. Babam da çeteciymiş. Burada Eski Cavur diye birisi varmış. Ben şöyleyim.bağlamışlar. Yunan subayı kahvedekilere sormuş: Hamit nerde? Kahvedekiler: . Bundan hayır gelmez. Birisi Hacı Kamil’in evi. Aslen Kayserili. Bunlar da Yunan’a karşı çeteler. Yunanlılarla çok kavga etmiş. Babamlar elbiselerini silahlarını dağda bırakıp saklamışlar. Karakol ilk kurulduğunda evlerdeki silahları toplamışlar. Kabak Hüseyin Rumca biliyormuş. Hamit fırlayıp : . Yunan nöbetçisini vurmuşlar. Yunan subayı Hortuna’ya gezmeye gelmiş. İzmir’e inelim. Başçavuş dedi ki: “ Yunan zamanı benim babam Torbalı camiinde imammış. Karaot’tan Kabak Hüseyin vardı. 15 Mayıs’ta İzmir’e çıkıyor. Kurtuluyor. Şu an evi yıkıklık. Hamit’ten ayrı bir kafile. 143 . Alelacele evine götürüyorlar. Hakkı eni oğlu 17-18 yaşlarında bekar delikanlıyı ve bir de kadını vrup öldürmüş. Ömer Ağa (Özyurt) anlatırdı. Asıl zararı bizim köylü ondan görmüş. Karadağlı’nın yetişkin bir oğlu varmış. Silahlardan beş-on tanesini ayırıp saklamış. “ Torbalılıyım.Atını dolaştırayım. Yunanla beraber kaçarken İzmir Başoturak’ta kendisini bizim köyden birisi tanımış. Babam söylerdi. Ben “Kuva-yı Milliye zamanında öldürülmüş diye duyardım. Genci öldürüyor. bir gezelim diyorlar.Bu yılan gözlü. Yanan yeri söndürmeye çalışan delikanlı suyla söndürmeye çalışanakurşun çekiyor. Kollarını kazıklara bağlamışlar. Teri soğusun deyip alıp kaçmış. Mert adamdı. Yunan subayı bunu görünce Rumca :. Sabahleyin Yunan askeri karakolun penceresinden keyfi bir kurşun çekip O’nu da orada öldürüyor.” dedim. Senden ne çekti bu millet diye bağırmış. demişler.

1926) Çocukken duyardım. Dağtekke’ye korkudan çıkmazmış. Dağlı Emine’nin yanında bir ay kadar ya duruyor ya durmuyor. Karacaağaç) 02/08/09 Hamit’i burada(Karacaağaç köyü) gördüm. Dağtekke’den Kırlıların Dağlı Emine dedemi Dağtekke’ye çağırmış. 12 yıl askerlik yapıyor. Yunanlı bu kadınların içinde çok güzel bir kız varmış. Başka bayrak çektin mi o devletin tabiiyetine geçmiş oluyormuşsun. Orada duruyormuş. Yunan askerleri Yoğurtçular’dan dağa kadın kaldırdı. (Münire Kutlu.” diyor. üç erkeği öldürmüş. Irzına geçtikten sonra kadını bırakmışlar. Sarnıç tarafından. Hortuna altında vurdular. Nenem Hanife’yi Sarı dedem bırakmış Marmaraç’ta. Dağlı Emine ayarlamış. Dedemi Kavakalan’dan (Çınardibi) Macır Süleyman’a vurdurtuyor. Bekir emmilerimin evlerinin yanında evleri varmış. Dağlı Emine’yi amcaoğulları (Dağtekke’den Kırlılar)dahi sevmezdi.” diyor.5 adamla daha evlenmiş. Helvacı’dan Sürsalan Cemali’yi. Tırmık yaparken Yunan atlısı asker Krikor diye biri gelmiş. Yarısı İzmir’e yarısı Gümüldür’e. Yunan tarafı oldu. Arkadaşı vurmuş. Yunan’la düşüp kalkan köyden Giritli Süleyman. Deli Ağa derlerdi.” Kara İbrahim buralarda çetelik yapmış. Dedemi kapının ağzına yığıyor. Zevkine öldürmüş. Adı Hayriye imiş. onu almaktan vaz geçiyor. Yunan askeri kaçarken Mersinli Kahve’nin altında Yunan askeri bir gece geceliyor. 144 . Hamit. Dedem : “ Hamit beni affet. Irzına geçmişler. Yunan zamanı evine İsmail Efendi ve Hacı Fettah İtalyan bayrağı çekmiş derler. Ölüsünü dağda çobanlar bulmuş. Hep kadınlar arasında konuşulurdu. Onunla ikinci evliliğini yapmış. Kapıdan kafasını çıkarınca mavzerle vuruyor. Dağlı Emine kalkıyor başka bir adam sevmeye. Tarlada ekin biçip deste çekiyorlarmış. Bunlara Yunan dokunamamış. Dedeyanı deriz. (Şefika Küçüksolak. Macır Süleyman evine gelmiş. Bizi ellemesin diye. Muğlalıların Seyit Ahmet. Yunan buraya çıktığı zaman dedem Hindistan’dan esirlikten daha yeni gelmiş. Demirciköy’den Seyit Ahmet’e geldiğini söylerlerdi. Yine buradan Hüseyin Çavuş’a da gelirdi. Macır Süleyman : “Biz geldiğini gördük. “Askere genç gittim ihtiyar geldim. Sürsalan Kör Cemali diyor ki Sarı gibi adamı bir ayda vurduran beni ne yapar diye. Çocuğu olmadı. Demirciköy.Ecinli Hüseyin. 1329. Bir daha kadını aramamışlar. Yunan bir bayrak asardı buraya. Belenbaşı’nda yedi kadın üç erkeği orada öldürüyorlar. Gavurlara tercümanlık yaparken gavurlaştı. Çocukları Diner soyadını kullanıyor. Anam Hatice anlatırdı. Canlı) Dedem Sarı Mehmet olur. 1941. Kağnı ile. (Osman Kutlu 1940 ) Hamit buraya geldiği zaman dedemle Halil Erbay’ı yanına istemiş. Muğlalı soyadı. dedeme: “Bana kızanlık yapar mısın?” diye soruyor.(Hasan Uysal. Yatakları buradan Delibozuk Ali.” demiş. Dede Hüseyin. Hamit’in Yunanla çarpışması Dağkızılca’da oldu. Yunan geldiği zaman. Yunan kaçarken kaçtı. Dağlı Emine daha sonra 3.çocukken anlatırdı. Kaçırmışlar. “Kapıdan baksın. 30 sarı liraya. Haziran ayı imiş. Dedem yok dedirtmiş. Yoğurtçular’dan Necibe’yi de dağa kaçırmışlar. Çağırtmış. Yunan yedi kadını. Kaçınca karısını oğlan kardeşi aldı. “Macır Süleyman” derlerdi. Çolak İbrahim’in ordusu ovadan geçti. Keçi güden çobanları zevkine karı kocayı vurmuş. Oraya. Kadının adı Araplı Peni’nin imam nikahlı karısı Necibe.

trenle “Teoka şehrine” nakledilerek. karargahlık ve geri kademe halinde 2’ye bölünmüştü. 08-17 Kasım 1950’de 25. tamamının toplanması 26 Kasım tarihine kadar sürmüştü. Bu taarruza doğruca genel karargaha bağlı olan Kore yarımadasının kuzey doğu köşesinde bulunan Amerikan kolordusu iştirak ediyordu. Amerikan kolordunun ve yakın mahiyeti Kolordu komutanının davetine icabetle Taegu’ya kolordu karargahına gidip dönmüşlerdi. kademe Kunuri’ye naklolunmuştu. Türklerin Kore’ye ayak basmaları tarihine kadar devredeki hareketin başlıca safhaları. Birlikler “Coton. Tugay birlikleri bir kısmı motorlu araçlarla mütebakası (geri kalanı) trenle 10 Kasım’dan itibaren nakle başlanmıştır. 24-25 kasım günleri tespit olınan günlük hedeflere varılmıştı. Bazı haritalarda “Chotan” yerine “Tongjannı” yazısı mevcuttur. 2. Bu maksatla birinci Tabur. Amerikan kolordusuna bağlanmıştı. 14 Kasım’da tugay 25. Bu devrenin önemli olayları: . bir ön heyeti tertiplenerek 9 Kasım’da sevk edilmiştir. Keşif ve taramalar yapıldı. genişlik ve 50 km derinliğinde bir saha içinde yol ve köprü emniyeti tıkama mevzileri işgali ve bu bölgede bulunan kominist çetecilerin temizlenmesi görevi verildi. 1V. Buraya intikalini 23 Kasım günü tamamlaması gereken tugay vahit ve tertip edilen kamyonların yeterli sayıda ve zamanında verilmemesi yüzünden. Kolordu karargahlığına bir irtibat subayı Kurmay Yüzbaşı Hakkı İnceoğlu 03 Kasım 1950 günü Kolordu merkezi bölgesindeki iki tümen ve dokuz Amerikan piyade alayı 145 . 18-20 Ekim günleri “Pusan şehri” limanına karaya ayak basmış olan Türk Tugayı. Amerika bilfiil müdahale etti . 25 Haziran 949 günü Kuzey Kore komünist orduları baskın şeklinde bir taarruz ile Güney Kore’yi istilaya başladılar. Taegu’daki şehir içinde başlıca silahlı kuvvet olarak Türk tugayına alarm verilmiştir. “Munsunni” yerine “Kunuri” kuzey batısındaki “Chotan istasyonu” civarında toplanıldı. Tugayın kuzeye intikali elindeki vasıtalara ve tümence sağlanan araçlara göre tertip edildi. Knesong. Mütearruz Kuzey Kore’ye karşı diğer devletleri çağırdı.KORE’DE NASIL Anlatan:Ahmet Balkı SAVAŞTIK? Türk Tugayının Kore’ye ayak basması tarihine kadar olan devrede Kore’de cereyan eden harekete kuş bakışı bir nazar. Tugay “Musanni” bölgesine intikali hakkında alınan emir üzerine. 04-27 Ekim 1950 günü saat 22 ‘de 18. Tümen’den tugayın “Kunuri” bölgesine intikali ve orada kolordunun ihtiyatına girmesi hakkında emir alındı.25 Kasım 1950. Taegu’dan Kunuri’ye hareket: 20 Ekim . Bu devrenin başlıca meşguliyet ve hadiseleri şunlardır: Birlikler Teoka’dan ayrılış tarihi olan 10 Kasım’a kadar eğitimle meşgul olmuşlardı. Bazı mülahazalar dolayısı ile alay karargahlığı lağvedilerek. Tugay 25 km. Kunehon” bölgelerine yaklaşıldı. Bu görevin tugayı müstahkem vazifelere alıştırmak maksadına matuf olduğunu bilahere öğrenilmiştir. Düşman ve dost durumu hakkında şunlar biliniyordu.Birleşmiş Milletler teşkilatı meseleye el koydu.Muhtemel bir muharebe vazifesine hazırlık olarak tugay toplanma bölgesinde kuzey doğuya giden yollara istikam bölüğü ve keşif takımı vasıtası ile keşif edildi. İkinci Dünya Savaşı sonunda Japonlar teslim olunca evvelce Japon hakimiyeti altında bulunan Kore’de Japonlara karşı savaşmış olan Amerikalılarla Rusların kontrolü altına girmişti. Birliklerdeki ve şahıslardaki büyük ağırlık muayetindeki eşya ayrılıp “Kunuri” kasabasında bir depoda toplanmıştı. 3. Toplanma bölgesinin değiştirilmesi üzerine. B. Kolordu Komutanlığı’ndan Taegu’nun güney bölgesindeki 2.M. Kunuri Muharebeleri: (26 Kasım. piyade taburları doğruca tugay komutanlığına bağlanmıştır. Türk tugayı. bir eğitim kampına misafir edilmişlerdi. Bu devre içinde Tugay 18.Tabur ve alay muharebe gurubu adıyla vasıflandırılan tugayın büyük kısmını birbirleriyle irtibatı ile ayrı bölgelerde vazife aldı. Türkiye’den getirilen Amerikan tipi silah ve vasıtaların kadro noksanlarını kısmen tamamlamışlardı. tümenin emrine verildi ve tümenle irtibata geçildi. Tugay. Davete icap eden ilk 16 devlete mensup silahlı kuvvetler peyderpey harekete katıldılar. Kore Tümeni keşif kıtası tarafından kovalanan bir kısım komünist kuvvetlerinin Teogu’ya saldırması ihtimaline karşı hazırlıklı bulunması hakkında bir emir alınmış. 8.7 Aralık 1950 ) 26 Kasım 1950 günü Türk Tugayı “Kunuri” civarında 1. Kolordu’nun ihtiyatı olarak toplanmış bulunuyordu.Ordu kuvvetlerinin gayesi “Mancurya” hududu olan bir umumi taaruza 24 Kasım günü sabahı başlamıştı. 340 bin kişilik bir Çin kuvvetinin “Mancuruya” hududu boyunca sığınak yapmış olduğu Kuzey Kore kuvvetleri arasında bazı komünist Çin birlikleri bulunduğu Birinci Kolordu cephesinde ise 30 bin kadar düşman kuvveti olduğu öğrenilmişti.

00’da geriye gelerek yolun bir yerde kaybolduğunu söylemiştir.00’de gelmişti. bir silah takımı ve iki piyade taburu ( 1. Bu emir ile “Kunuri istikametinde ileriden kapatılmasının kastedildiği anlaşılmaktaydı. 2.muharebe idare yerleri ziyaret edilerek. Kolordudan ikmal edilen kuvvetli telsiz arabasının arızalanarak yolu tıkaması yüzünden.” Durum hakkında fazla aydınlanmak mümkün olmamıştır. Albay Dora 6. gözetleyiciler yardımıyla piyadeyi desteklemeye başlamıştır. taburu kuzey kanadından çalışmasından ve başka bir kolun köyün 2 Km kuzeyinde geçen yolla batıya doğru bazı hareketlerinin yapıldığı haber alınması üzerine. Grup ileri kısımları ile emredilen bölgeye sat 21. bölüklere yaptırdığı taarruz ve süngü hücumu ile düşman doğu kuzey istikametine 3 ve 4 km geriye atılmıştır. 3. Ordu komutanı. O gün saat 14.Tabur ve Top Taburu ve uçaksavar bataryasının intikali gece yarısını bulmuştu. Tugay Komutan Muavini Albay Celal Dora emrinde bir motorlu keşif kıtası takımını. Mevcut yolların hepsinden faydalanmak düşünülmüştür. Bu kolordusunun sağ yanını tehdit etmektedir. Topçu erkenden “Dovvu mahrici” yakınında mevzilenerek o sıra çıka gelen topçu uçaklarının verdiği gözetlemelerle ve mutabiken ileri sürülmüş. Ancak sol kolun takip edeceği yolla ileri sürülmüş keşif kolu. Orada Hunghank bölgesi ise çok sarp ormanlık ve kısmen motorlu olan birliğin açılıp yayılmasına gayri müsait idi. “Tokehon” şehri düşman tarafından kuşatılmıştır. Tabur sabaha karşı 10. Bir bölge için sırt edilen mahsuru da ihtiva ediyordu. bölüğün cephesinden kendini gittikçe arttırarak göstermeye başlamıştı. Türk Tugayı’nın bu yolla haraket ederek “Tokehon’u” işgal etmesini ve iki tümenle irtibat sağlanmasını ve burada kuzeybatıya geçen yollar emniyet altına almasını emretmişti. Kolordu komşu emri vermişti. Silah sesleri üzerine birliklere alarm verilmiştir. Bilahere sabit olan saat 17. 06-26 Kasım 1950 günü saat 11. Tabura 3 bölük takviye edilmiştir. Bu şehri almak üzere muharebe edeceksiniz.Süvari Tümeni “Sunehon” bölgesinde yarın sabaha kadar toplanabileceğinizi sanıyorum. taburda kuzey batı istikametine tahrik edilmiş ve bu 2 taburuda sevi idaresini Albay Celal Dora Deruhte eylemiştir. Bölük) düşman baskısına ve taarruzuna maruz kaldı. Yine “Khın” Çinlilerin savaşa katılacaklarına ihtimal verilmediği bilahir anlaşılmıştır. Ancak bir bölgede tertiplenmek için zaman kalmamıştı.şoseden sağ kol olarak o sabah erkenden ilerlemeye başlamıştır. Çünkü kuşatılmak istemeyiz. Taburlar) bir tank takımından mürekkep top taburu henüz tugaya katılmamıştı. kuzeyinden geçen yoldan sol kol olarak tugayın diğer muharip birlikleri . kuzeye ve güneye karşı kapanması halinde bir emir almıştır. daha doğusunda kalarak doğuya.Bölük’ün cephesine gitmiş olan Amerikan müşavir grubundan Albay “Kombi” farkına varmadan düşmanın az evvel çekildiği yere gitmiş ve yakından ateşe maruz kalması yüzünden o civardaki bir kulübeye sığınmıştır. 3. “Kore 1. kısmen yaya olarak “Tokehoni” istikametinde tahrik edilmiştir. Kolordu emrinin aynen tatbik edilmesi sorumluluğunu yüklenmek sureti ile tugay komutanı “Vovvon’a” dönülmesi ve bölgede vazifenin yazılması kararını verdi. muharebe durumu hakkında izah alınmış ve zayıf düşman kuvvetlerini kırarak ilerlenildiği öğrenilmişti. Bir muherebe grubu teşkil edilerek toplanan kamyonlarla kısmen motorlu. Fazla olarak mevcudiyeti haber verilen düşman varlığına karşı tugayın gerisinde açık kalacaktı. ancak saat 15. Bunun üzerine muharebe gurubu komutanı sol kolunda sağda şoseye alınmasını emretmişti.Bölüğün sağ ve solunda mevzilinerek muharebeye girmiştir. bu baskında ağır zaiyat vermiş ve dağılmıştır. Bu suretle başlayan “Voyvon” muharebesinde bitayette tazziki hasseden 10. 04-26 Kasım 1950 günü saat 15.00’de artçı olarak kalan mürettep keşif kıtası ve mütabiken daha ileri karakol bölüğü (10. Bu vazife 6001 rakımlı tepe “Sochond” 5400 rakımlı tepe “Hongdogn”u ve “Vovvon” bölgelerinden başlıca istikametleri kapatmak sureti ile yapılabilirdi. bazı bölüklerin bazı mevzi şeklinde geriye alınmasını emretmişti. Bölükler arasında boşluklar olması sebebi ile grup komutanı. Buna göre takviyeli 2 Tabur ana yolu 4-5 Km.00’te tugay komutanı ve yakın yardımcıları kolordu karargahına davet edilmişti. hemen hareket etmemiz çok mühimdir. ve 2. Durumun öğrenilmesi üzerine daima pasif kalmış ve kendisine verilen vazifeleri muhtelif bahanelerle yapmaktan kaçınmış 146 . bir istikam takımı. bir piyade takımı kuvvetinde saat 09. Kore Rok Kolordusu geriye çekiliyor. ve 7.30’da hesap ve tahminler hilafına yürüyüş kolu ileri kısmı henüz o sarp araziden çıkmamış iken kolordu komutanlığından telsiz ile “Chonksonni” 5710’ rakımlı tepede bir alay düşman bulunduğu. hareket kabiliyetini kaybeden keşif kıtası. Bu tabur. Saat 14:00 sıralarında muharebenin cereyan tarzını görmek üzere 10. Çok isabetli olduğu ve tugayı mutlak bir imhadan kurtaran kararın tatbikine geçildi. Fakat tamamının buraya dönüşü gece yarısını buldu. 27 Kasım 1950 günü yapılan ileri hareket o gün belki de malum sarp araziden çıkar çıkmaz düşman ile çatışmak ihtimaline göre düzenlenmişti . Grubun vazifesi “Choyanmyon” bölgesine kadar gitmek ve burada tugayın mutabaki kısmının yanaşmasını korumak ve keşif yapmaktı.00’te şoseye çıkabilmişti. Düşmanın 3.00’den itibaren birlikler Vovvon bölgesine toplanmaya başlamıştır. Burada bizzat 9.

I. Saat 18. Yaralıları da nakletmek. “Sinimni” “Yank Yonni” 5192 rakımlı tepe yolunda bir düşman yürüyüş kolunun ilerlediğinin öğrenilmesi üzerine topçu ateşi altına alındı. Orada mevcut subayların yardımıyla erat yeniden manga ve bölüklere ayrılarak “Kuojong”un hemen doğusundaki sırtlar işgal edildi. artçı olan tank ateşle karşılaşmış ve neticede o da çekilmeye muvaffak olmuştur. Bu emrin icrası içinde tugayın düşmandan sıyrılması ve karar serbetini elde etmesi lazım geliyordu. Mevzilerdeki topçu eratı toplandı. Evvel bir talimgah bölüğü olarak tazyik alınan ikmal bölüğünden bir piyade grubunun. Bölük’ün büyük kısmı köyden ayrılırken düşman çekildiğimizi sezmiş ve yol boyunca takibe başlamış. Bu sırada kolordu karargahından gelen irtibat subaylarımız tugayın çekilmekte olan 2. Baskına uğrayan birliklerden bir kısmı karışık bir şekilde tugay karargahına “Kuojong Köyü’ne doğru çekildiler. Kademeli bir suretle topçudan başlamak üzere yeni mevzi intikali başlamıştır.00 de piyade taburları ve havan bölüğüne telsizle telli irtibat sağlanamamış. Sabaha kadar yolun açılması için çalışıldı. Tabur’un muhasarada kaldığı anlaşıldı. III. “Kaesong”ta yeniden tesis edilen mevzinin yolun kuzeyindeki parçası 1. Diğer istikametlerdeki emniyet tedbirleri arttırıldı.00 sıralarında I. Ancak yol “Sinnimni”den çekilen araçlardan dolayı tıkalı olduğu için buna imkan hasıl olmadı.30’ da taarruz esnasında dar tutulmuş cephelerden ve düşmanla sıkı bir hal alan muharebe teması ile bulunan bölgeye düşman daha fazla oyalanacağı kanaat getirilmemesi üzerine 28 ve 29 gecesi muharebe temasını kesmeye ve 6 Km diğer bir mevzii işgaline karar verilerek icraata geçilmiştir. İrtibat subayları tugayın kararlarından kolordu ve 2 tümeni haberdar ve 2 tümenin sağ kanadının nerede bulunduğu üzerine vazifesi başına dönmüştür. Çekilmeyi örtmek maksadıyla 1. Artçı olarak bırakılan 2.Tabur’dan bazı kısımlar sıyrılarak “Kaesong”a geldi. 1. Mahsur taburları kanatlarını kuşatmış olan düşmanın bertaraf edilmesi üzerine taburlar bulundukları yerlerden yaralıları da taşıyarak çekilmişlerdi. 29 Kasım sabahı karşı illerdeki taburlar bölgesinden gelen ateş sesleri ziyadeleşti.Tabur cephesine sapan düşman sayısı gittikçe çoğaldı. Bazı yaralılar da var idi. cepheye getirmek baskının verdiği şaşkınlıkla Kunuri’ye kadar gitmiş olan grupları çevirmek ve nihayet tugayın son ihtiyatı olan talimgahın diğer piyade grubunu celp etmek. Topçu taburunun mütabakisi mevziye sokuldu.topçu bataryası son piyade taburu çekilinceye kadar ateşe devam etmiştir. gerekli keşifleri yapması “Sinnimni” bölgesindeki ağırlıkların geriye sevki istenmiştir. Tabur ve topçu daha evvel sızıp gizlendiği tahmin edilen bir düşmanın havanlarla yaptığı bir ateş baskınına uğradı. 1.sekesine gönderilmiş.Tabur ve 1. “Sinnimni” köyü bölgesine intikal eden birlikler orada birleşmişler 28-29 Kasım gecesi ihtiyatta bulunan 3. muharebe idare yerlerine gönderilen subay tarafından bulunamamıştır.Tabur cephesine doğru koşarak ilerleyen 15-20 düşman eri teslim olma işaretleri yapmaya başladı. havanın kararması sebebi ile tabur. Cephane ikmali yapıldı. Muharebe temasını kesmeleri ve çekilmeleri emredilmiştir.00’a doğru kendi tümenlerinin sağ kanadını korumak üzere 2. Bu taburların muharebe irtibatları durumunu aydınlatmak için ve taburlara yardım etmek üzere tank takımını ileri sürülmek istendi. Alayı . Tabur’un bir bölüğüyle beraber “Kaesong” bölgesine geldi. 5 havanla havan bölüğü ve tugay emrindeki tank takımından mürekkep bir kuvvet ve topçu taburunun desteğiyle “Sinimni” köyü istikametinde bir karşı taaruz yapıldı.Tabur’un eldeki kısmına. SİNNİMNİ GECE BASKINI Muharebe temasını kesme ve çekilme muvaffakiyetle başarılmış.piyade grubu 1 piyade bölüğü .tümenin sağ kanadı ile irtibatlı olarak 10109 998 rakamlı bir /250 bin ölçekli haritadan geçen ve takriben 30 Km kadar uzunluktaki bir mevzinin işgali altında kolordunun şifahi emrini yerine getirmiştir. bölükler teker teker yürüyüş kolunda Sinnimni’ye intikale başlamıştır. Burada tugay komutanının şahsi müdaheleleri ile erat vasıtalardan indirildi. Sabahleyin kıtaya biraz daha çeki düzen verildi. yolun güneyindeki parçası 3.Tümeni’yle tekrar irtibat kurmak üzere karargahtan bazı subaylar memur edildi. Saat 10. Biraz sonra yakın mesafeden ateş muharebesi tekrar başladı. komşu Amerikan 2. 2. Tümen’in 38.Tabur’un toplanabilen aksamına verildi. Geriye çekilenlerin cephanesi pek mahdut sayıda idi. Saat 11:30’da talimgahın II. Saat 16. Tabur’dan bindirilen bir bölükle ilerlenerek “Albay Kombi” kurtarılmıştır. “Sinnimni” köyü bölgesindeki yeni mevziyi kısmen işgal ederek tugayın o bölgeye intikalini ve tertiplenmesini korumak üzere talimgahın bir piyade gurubu ve istihkam bölüğünün bakiyesi vazifelendirilmiştir. Tabur mevziinin hakim arazi kısmında düşmanın yakınına sokulmuş 147 . Fakat silahlarını bırakmadılar. bir piyade bölüğü kuvvetinde motorlu olarak muharebe bölgesine tahriki talimgah komutanına emredilmişti. Ortalık ağarırken 1.olan tugay “Amulhak” Tank Taburu’na bir kısmı . Bugünkü muharebe baskınına ugrayan keşif kıtasındaki kayıplardan ve şehitlerden gayri 6 yaralı 3 şehit 9 kişi zaiyat verilmiştir. Takriben saat 15. Başka vazifesi olmadığı ifade edilen tabura yolun kuzeyinde bulunan bölgenin sorumluluğu terk edildi.

00’de vapurumuz hayırlısı ile hareket etti ve o günkü gece ve gündüz yolumuz çok iyi geçmiştir. Tugayın eksiklerini tamamlamak ve kendisine çeki düzen vermek üzere Kayasunk kasabasına alınması emredildi.11. 30.11.951 11.951 günü 18. Bölük’ün 1. Ordu karargahından alınan bir emirle 10 Aralık’tan itibaren Kimpo Yarımadası’nın gözetlenmesi görevi tugaya verildi. Türk Tugayı düşmanın başlıca kuşatıcı kolunu en az dört gün geciktirmek ve bu suretle 8.00’te kampta 6 gün kaldıktan sonra bizi takımlara ayırdılar. Kunuri Boğazı’ndaki gece muharebesi 30 Kasım saat 10’a kadar devam etti. Arz Dairesi’ni geçtik. Artçıların büyük bir kısmı ilerleyerek taburlara yetişti.951 günü yine yolculuğumuz çok iyi geçti .11. Bu gece saatler 1 saat geri alındı ve alarm verildi. taburlar tahrik edildi.Tugay ancak bu çekilme muharebelerinde vermiş olduğu zayiat miktarı ayrı fasıldadır. Takımı’nın 1. Saat 2. ve 3. Ben de 4. 29.6.Tabur himayesi altında “Kunuri” istikametine çekilmek ve düşmandan kurtulmak için karanlıktan istifade ederek çözülme kararı verildi. Saat 12’de “İncon” limanında vapura bindik. diğeri güneye giden Sunchon yolu . 8 Aralık’tan itibaren birlikler Kuzey Kore’nin merkezi Pianyonk’da toplanmaya başladı. dalga çok fazla idi ve bugün alarm verildi. hava iyi. Saat 17.29. saatler yine 1 saat geri alındı.Çok üstün kuvvetlerle taarruzun yapılmakta olduğu ve Çinlilerin savaşa katıldığı anlaşıldı. Tabur Yongyonni bölgesine verildi. Bu arada alay karargahı da yeniden kuruldu. Chotan’a kadar çekilme.Çoğu erat tren ve motorlu vasıtalarla evvela Kayasunk’a. Bugün çok güzel manzaralı yerlerden 148 . Kıtalar Kunuri ve Sunchon arasındaki boğazda da düşman ateşine maruz kalmış ve sarılımış olan 2. bilahere ikmalin kolay cereyanı için Sosari’ye alındı.11. Biri batı istikametinde Anju’ya giden yol. KURTULUŞ: Kore Savunma Mevzilerinden Kampa Hareket :19 Eylül 1951 günü saat 03. Orada Siyamlıları indirdi.30’ da hava kararırken çekilmeye başlayan bu iki tabur Kaesong’un 1 km batısına varınca havan ve makineli tüfek ateşleri ile karşılaştık.7 Aralık’ta Sosori’de toplanan tugay.951 günü hava çok rüzgarlı. Kısmen ve parekende olarak bunlardan faydalanan taburlar yaya olmak üzere batı güney bölgesine tugayın ihtiyat olarak bulunduğu yerde toplandı.00 ‘e kadar devam etti.951 günü aynı yolculuk devam.Kısmen derlenmiş olan 2. Türk ve Amerikan motorlu vasıtalarının yolu tıkaması sebebiyle 5095 rakımlı tepede durmak mecburiyeti hasıl oldu.951 Cumartesi günü hava çok güzel.1 Ekim 951 günü hava yağmurlu ve mutfak vazifesi bizim bölükte idi ve bugün de alarm verildi. deniz dalgasız. Ve 6 gün sonra vapurla oradan hareketimiz: 26 eylül 951 günü Ssabah saat 5. Bu saatten sonra yaplan ateş saat 15. Saat 20.00.00’de hareket etti ve o gün Formoz adalarından geçtik. Vapur Singapur limanına uğradı.11. 4 ağır bölüğü 1 bölük yaptılar. Tabur da Kuniri bölgesine girdi.951 Cuma günü hava yağmurlu ve deniz dalgalı ve bugün erat gazinosunda Cuma namazı kılındı. Bu sabahtan sonra Amerikan taburunun telsizi ile tümenle yaptığı irtibat ve isteği üzerine bu tabura bir miktar tank ve kamyon gönderildi. Bu durumda tugayın her iki yanı kuşatılmak üzere açık bırakılmış bulunuyordu. 2 Ekim 951 günü hava çok güzeldi. Tugay için iki çekilme yolu vardı.4. Haraketsiz kalan vasıtalardan inmiş olan bu artçı ile birlikte Kaesong’un 1. Artçı ucundan kalan bazı kısımlar Amerikan taburunun etraftaki artçı ucuna mülaki oldu. Her ikisi de tehlikeden ari değildi.00’de düşman tazyiki karşısında Amerikan taburunun hiçbir haber vermeksizin mevzilerinden çözülerek mevcut motorlu araçları ile çekilmeye başladığı görüldü . bazı bölüklerin ilavesi ve talimgahta bulunan askerin ikmal mürettebatı olarak birliklere dağıtılması . Bu maksatla 3. Hep kustular .3. Manga komutanı idim. Diğer taraftan Amerikan taburunun artçısını korumak üzere geride kalan 5 tankın himayesinde 1. 27 Eylül 951 günü çok salladı ve bütün eratı vapur tuttu. Kunuri Çekilme Muhcubeleri:Saat 17. Taburlar muharebe ederek çekilmeye başladı.11. Bu tepede düşmanın teşebbüs ettiği iki baskın ateşle püskürtüldü.bulunması sebebi ile burada düşmana hayli zayiat verdirildi. deniz dalgalı.00’de Okirova limanına geldik ve vapur orada 2 saat kaldı.30’da 38. Tugayın Yeniden Teşkilatlanması: İmjinhan nehirlerinin savunulması.5. Tümen’in karargahını kurtarmak sureti ile boğazı muharebe ile açarak ilerlemiştir. Amerikan Ordusu’nun çekilmesine imkan sağlamak suretiyle vazifesini yapmış oldu.5 km batısında 107 rakımlı tepenin hemen kuzeyindeki tepeciği çepeçevre tuttu. Bunun üzerine mevzideki I. eksik silah ve malzemenin tamamlanması ile yeniden muharebe gücünü kazandı. 2.11. Motorlu vasıtaların ve ağır silahların çoğu kaybedilmiştir.30’da arabalarımız hareket etti ve saat 6. Bu gece yarısında saatler 1 saat geri alındı. Cepheden çekilen düşman tarafından Anju yolu Tongjonnu’dan Sunchon’a Togjon yolu tabi çekilme yolu olduğu için taburların Sunchon yolundan ilerlemeleri ve Peanyon’da toplanmaları emri şifaen tugay komutanı Tahsin Yazıcı tarafından teklif edildi.

O gün saat 11’de oradan Süveyş Kanalına girdik ve Ankara’dan şarkılar dinledik . 8 Ekim Pazartesi günü deniz dalgalı. Bugün elbiseler yıkandı ve alarm verildi. Nevşidim bugün İsmailli’ye geldik.11. “Ahım gibi ah var mı?” Bu şarkıyı13 ay sonra duyuşum beni çok üzdü ve bugün çok manzaralı yerlerden geçtik. 7. 20 Ekim günü aynı sevinçle geçti. deniz çok güzel idi.11.951 Pazar günü sabahleyin hava yağmurlu geçti ve sonra açıldı. Orada kayıklardan alış veriş yaptık. 11. bütün erat yerlere kustular. Arkadaşlar poligon alayına gittiler.951 Çarşamba günü vapur saat 12.10. Bu akşam sinemada güzel film vardı.11.11. Bugün mutfak yine bizim blokta idi. 21 Ekim günü bir sevinçli günümüz oldu. 24 Ekim günü teskere aldık. 19 Ekim Cuma günü deniz dalgalı ve rüzgarlı.00’de Kolombiya Limanı’na geldi. Çünkü yarın saat 4’te İzmir Limanı’na yanaşıp ve anavatana 13 ay sonra kavuşacak olmamız bizi çok sevindirdi. 149 .951 Salı günü yine aynı yolculuk. 22 Ekim Pazartesi günü saat 7’de İzmir Güzelyalı’ya indik ve ben hemen köye geldim. deniz dalgalı geçti.Hava rüzgarlı. Burası Hindistan yarımadasının bir limanı ve İngiliz müstemlekesi altında. 9.Gece saat 11’de Portsayit Limanı’na geldik.geçtik.951 Perşembe günü sabahleyin yağmurlu geçti ve bu gece vapur bu limanda sabahladı.

KORE GAZİLERİ 150 .

Yeri Demirci Pazarcık Tire Karakızlar Şahinler Dağkızılca Torbalı Arslanlar Torbalı Pazarcık Torbalı İzmir Şehitler Akça Pazarcık Karakızlar İştip Bayındır Torbalı Ahatköy Pazarcık Dağkızılca Torbalı Çapak Torbalı Biga Tepeköy Torbalı Yoğurtçular Til. 1930 1929 1929 1929 1930 1930 1930 1929 1928 1929 1930 1930 1931 1930 1930 1929 1929 1929 1929 1929 1930 1930 1930 1931 1929 1929 1929 1929 1929 1929 1930 1929 1929 1929 1930 1929 1929 1930 1929 1930 1930 1930 1930 1928 1931 1931 1931 1929 1930 1929 1930 1930 1930 D. İzmir Bülbüldere Popava Tulum Pravadi Pazarcık Kocular Pravadi Göllüce Kerimler Şubaşı Bozköy Gümülcine Kasımlar Karakuyu Tavas Tire Çakırbeyli Çakırbeyli Saipler Çapak Torbalı Ulucak Nüfus kaydı Demirci Torbalı Torbalı Karakızlar Pancar Dağkızılca Ertuğrul Arslanlar Ahmetli Pancar Torbalı Tepeköy Şehitler Arslanlar Pancar Karakızlar Şehitler Dağkızılca Çapak Yeniköy Yeniköy Dağkızılca Çapak Çapak Torbalı Torbalı Tepeköy Torbalı Pamukyazı Pancar Naime Bülbüldere Kuşcuburun Tulum Kuşcuburun Yeniköy Taşkesik Kuşcuburun Göllüce Şehitler Şubaşı Bozköy Tepeköy Tepeköy Karakuyu Pamukyazı Kırbaş Çakırbeyli Çakırbeyli Saipler Çapak Çapak Mehmet Mehmet Hüseyin Ferhat Hüseyin İbrahim Hüseyin Hakkı 1930 1929 1929 1930 1930 1929 1930 1931 Torbalı Dağkızılca Akhisar Pazarcık Pravadi Çapak Sepetçiler Acıpayam Torbalı Dağkızılca Özbey Yeniköy Kuşcuburun Çapak Torbalı Tepeköy 151 .Sıra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 Adı-Soyadı Ali Fuat DİNÇER Hakkı OĞUZCAN Mehmet TAGA İbrahim YILMAZ Mümin İNAN İhsan BAYTUS Gündüz OZAR Recep KARAGÖZ Ramazan GÜLTEN Ali BİCİL Selahattin ÇOŞAR Ahmet Şükrü KOÇ Ali İrfan ÇETİN Halil ÜREL Yunus BASIM Halil GÜVEN Salih TÜRK Mehmet Ali SOBAY Ali Osman SAVAŞ Salih SATIÇ Hasan ÇAKIR Hüseyin BOZKURT Mehmet Ali SERT Celalettin ÖZÇAPIN Emin ŞENBAŞ Mümin UYSUN Şükrü ARICI Remzi KUŞKULU Muharrem KÖKEN Mustafa KÖSE Şerif PİLANA Mehmet GÜLEÇ Yahya ÖZLEK Mustafa KÖSE Muharrem ULAŞ Mehmet FİDAN Ali KESİMCİ Mustafa TİLBE İbrahim GÖÇER Sait İLBAŞ Abdullah Fehmi VAROL Mustafa İÇÖZ Veli ÖZTÜRK Yusuf GEZER Ömer GÜCÜ Ahmet UYAR Şükrü MANAZ İbrahim SALCAN Veli PINAR Yusuf GÜLSEVER Hüseyin AKGÜN Ali İhsan GANİ Emin ÖZ Hakkı KIRLI Necdet ERDOĞAN Yusuf UGUR Ahmet SOYDAN Ali ALKAN Ahmet BALKI Şaban ERTE Ahmet KAPLAN Halim AHBAP Hasan DURMAZ Süleyman KÜÇÜK Abdullah APA Baba adı Osman Kadir Mehmet Hamit Süleyman Tevfik Cemali Şükrü Şaban Salih Muzaffer Şerif Osman Kamil Hadi Ali Hüseyin Mümin Durmuş Ali Tahir Tahir Yusuf Mahmut Ömer Aziz Mehmet Salih Hasan Mustafa Mehmet Ali Ali Cemal Ali Veysel Nebi Nuh Rıza Mehmet Hüseyin Ali İsmail Abidin Hasan Mehmet Ali Salih Yaşar Mustafa Latif İbrahim İsmail Osman Ahmet Osman Mustafa D.Tar.

tüm görüşme kayıtları (ses ve görüntü) arşivlenerek görüntü kayıtlarına bağlı kalınarak çözümlemeler yapılmıştır.AVNİ Baba Adı ALİ AKİF ALİ MEHMET OSMAN ALİ Lakabı GÖÇER KIRILAN ÇİMENOĞULLARI ÇAPACIOĞULLARI DEMİRKIRANOĞULLARI DERİCİ BOZANOĞULLARI Doğum Yılı 1929 1929 1929 1930 1930 1930 1930 4 . diğerleri ise gazi olarak geri dönmüşlerdir.MEHMET 5H. Torbalı ilçesinden “Hüseyin Kurtuldu” 2.Yapılan müracaata bugüne kadar cevap verilmemiştir. Torbalı ilçesinden harekata katılan askerler 1953 ve 1954 doğumludur. İçlerinden çok azı devre kaybı olarak silahaltına alındığı için daha yaşlıydı.OSMAN 7 .MEHMET MUSTAFA 6 . Harekatta şehit olmuş. Görüşülen kişilerden bazılarının fotoğraf arşivinden yararlanılmıştır. Kıbrıs Harekatı ile ilgili bazı anı ve araştırmalar yayınlanmıştır. Harekata katılan 2 kişinin vefat ettiği tespit edilmiştir. Araştırma yöntemi: Araştırma için önce Torbalı Askerlik Şube Başkanlığı’na müracaat edilmiş.HÜSEYİN Kıbrıs Barış Harekâtına Torbalı’dan Katılan Askerler ve Bu Askerlerden Bazılarının Anıları 1974 yılında Türk Ordusunun “Atilla Harekâtı” koduyla Kıbrıs’a gerçekleştirdiği askeri harekâta Torbalı’dan tespit edebildiğimiz kadarıyla yaklaşık 79 asker çeşitli birliklerden ve sınıflardan katılmıştır. Tespit edilebilen askerler aşağıdaki gibidir: 152 . Çalışma için 2010 Ocak ayı içerisinde Torbalı’ya bağlı idari birimler taranarak görüşmeler yapılmış. ancak verilen cevapta Genelkurmay Başkanlığı’na müracaat edilmesi gerektiği bilgisi verilmiştir.İBRAHİM 2 .ŞEVKET 3 . Görüşmeler genellikle ilk harekât üzerine yoğunlaşmıştır. Bazı askerler psikolojik etki devam ettiği için görüşmeye katılmamıştır.KORE KOREŞEHİTLERİ Adı No 1 .

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 Hasan Hasan Süleyman Kemal Mustafa Mustafa DUMAN Hilmi Selahattin YILDIZ Hasan Arslan Mehmet KÖKEN Cemali Hamza Ali BUĞDAY Halil İbrahim Merih BİTER Kazım Erdal UYGUN Halil İbrahim Mehmet Yaşar KELLE Kamil Muhammet ÖZCAN Celil Mazlum SARAN Ali Celalettin KIVILCIM İzzet Hüseyin YANIK İbrahim Fikri KARA Adil İrfan YOLDAŞ Abdullah Bahattin DEMİR Abdullah İbrahim KARANFİL Ali Ahmet ASKEROĞLU Ali Ramazan SOYKAN Ahmet Niyazi KIVANÇ Zennu Eyüp YENGİNER Ahmet Cafer DUYAR Niyazi Sait KARAKURT Abdullah KAYA Recep Cihan DALAR Nazım Hasan ŞINIĞ Halil Bedri KIZRAK Durahmet Çetin GÜMÜŞ Süleyman İbrahim KARAASLAN Mehmet Mustafa PALAOĞLU Mehmet Adı Soyadı Cemil TUNAY Mustafa BAYRAKÇI Cevat ŞEN Veli AKYOL Metin TERZİOĞLU Muzaffer GÖBEKLİ Macit BURUNCUK Ayhan ÇAM Mehmet OLGUN Yaşar KANDEMİR Duran KARAÇOBAN Yusuf TANIRĞAN Cemal ÜLKÜ Yahya DEMİR Mehmet DOĞAN Abdullah AKAT Mehmet Hasan GÜNAY Veli OK Yüksel AKDEMİR İsmail SALCAN Hüdayi ALAN Baba adı Şükrü Osman Yaşar Kazım Kenan Mehmet İbrahim Sabri Mahmut Ahmet Halil Ethem Ahmet Şerif Ali Abdurrahman Mustafa Mehmet D.Yılı Doğum Yeri 1954 Demirci 1953 Kırbaş 1953 Helvacı 1954 Pancar 1953 Torbalı 1954 Tire 1954 Karakuyu 1953 Çaybaşı 1947 Siverek 1954 Çakırbeyli 1954 Kale 1954 Torbalı 1949 Hıfziye 1954 Helvacı 1954 Ormanköy 1953 Torbalı 1953 1953 1951 1953 1954 1953 1954 1953 1953 1954 1953 1953 1953 1954 1954 1954 1953 1953 1953 1954 1952 1954 1954 1953 1954 1951 1953 1953 1954 1954 1954 1953 Karakuyu Torbalı Saipler Kırbaş Arslanlar Yazıbaşı Haşmat Düğerlik Torbalı Tepeköy Karakuyu Gedik Çakırbeyli Göçmen Ayrancılar Pınarlıbelen Kuşçuburun Torbalı Çapak Dimanlı Akşehir Korucuk Kuşçuburun Ayrancılar Köprülü Arslanlar Çaybaşı Ahmetli Yeniköy Pamukyazı Korucuk Tepeköy Nüfus Kaydı Demirci Tepeköy Helvacı Pancar Torbalı Göllüce Karakuyu Çaybaşı Torbalı Çakırbeyli Çaybaşı Torbalı Tepeköy Helvacı Ormanköy Torbalı Karakuyu Çapak Saipler Kırbaş Arslanlar Ayrancılar Şehitler Düğerlik Çapak Pancar Karakuyu Çaybaşı Çakırbeyli Muratbey Ayrancılar Ayrancılar Kuşcuburun Çapak Çapak Tepeköy Tepeköy Korucuk Kuşcuburun Ayrancılar Tepeköy Arslanlar Çaybaşı Ahmetli Yeniköy Pamukyazı Korucuk Ertuğrul 153 .

1974 Mart’ta askere piyade olarak gittim. Kucaklarındaki mektup zarflarını askere dağıtıyordu. Tüm alay konvoy halinde. Tüm subaylarda rütbe yok. Verdim. Dördüncü alarmda alaydan çıktık. Mermiyi suya attılar. Gece yol gittik. Askere gidesiye kadar marangozdum. Kaptan konuşma yaptı. Sabaha karşı beş sıralarında Beşparmaklar göründü. 154 . Gemiye bindiğimizde silah dağıtıldı. ufacık çocuklar duran arabaya su veriyordu. Emir geliyor yükle. Biz buraya barış için geldik diye. Tb.Ali PEKDEMİR Nurettin YURDAGELDİ Yaşar DOĞULU Halil AKKAN Ümüt YILMAZ Şerafettin İMRE Mustafa Ali KÖKÇÜ Ergül CANER Mihri KESİCİ İsa GÜNENÇ İbrahim EKMEKCİOĞLU Kenan KARAKAŞ Mehmet TOPÇU Hasan NAZLI Özer YILDEMİR Halit DİNÇER Ali AKGÜL Ali Hikmet DEMİREL Hüseyin SÖBÜ Mehmet KARACA Necmittin KABASAKAL Abdullah YAPIŞIK Mehmet SEVİNÇ Ahmet Mehmet Mehmet Nazif Arif Sadettin Veli Mehmet Kenan Abdürrahim Hüsnü Tahir Yaşar Ali Rıza Remzi Ethem Ali İhsan Kazım Yaşar Mustafa İslam Yaşar Hüseyin Mehmet Ali Cemal Fazlı Mehmet Cemali Hüseyin Elmas Nebi ANILAR 1954 1953 1954 1954 1954 1954 1953 1953 1954 1954 1954 1954 1954 1953 1953 1954 1954 1953 1954 1953 1954 1950 1953 1954 1953 1953 1953 1953 1953 1954 Atalan Bülbüldere Torbalı Yoğurtçular Arslanlar Arslanlar Demirci Büyükevren Ahmetli Pamukyazı Arslanlar Demirci Pancar Çapak Kırbaş Torbalı Dağkızılca Milas Çaybaşı Ahmetli Pınarbaşı Divriği Naime Veyselli Karakuyu Küçükkale Torbalı Ormanköy Veyselli Ayrancılar Atalan Bülbüldere Çakırbeyli Yoğurtçular Arslanlar Arslanlar Demirci Özbey Sağlık Kuşcuburun Arslanlar Demirci Pancar Çapak Kırbaş Torbalı Dağkızılca Ayrancılar Şehitler Ahmetli Çaybaşı Tepeköy Naime Muratbey Karakuyu Muratbey Torbalı Ormanköy Muratbey Ayrancılar Yusuf TANIRGAN. emir geliyor boşalt. Her alarmda bunu yapmaya başladık. İnsanın içi boşalıyor. Patlamadı. Sarıldık. yiyecek. Biz tatbikat sanıyoruz. Muhripler vardı. Mersin’e Alata’ya gittik. Herkes helalleşti. içecek getirdi. Hava indirme gelmeden biz yaklaştık. Sadece savaşa odaklanıyorsun. Çıkartma gemilerine yükleme boşaltma eğitimi verilmeye başlandı. Gemide bilgilendirildik. “Caddelere. Sivas’tan Ankara’ya geldim. Hemen iki kelime yazın diye.50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 Ahmet SAĞIR Muzaffer YÜKSEL Mustafa AKBAŞ Ahmet GEZER Abdullah GÜÇLÜ Süleyman SAVURAN Muhsin ÜNLÜ M. İki şehrin sivil halkı yol üzerinde bizi uğurluyordu. Askere dağıtıldı. binalara afişler yapıştırdık. İnsanlar. Piyade Alayı 1. Torbalı’dan şehit olan Hüseyin Kurtuldu ile Alata’da karşılaştık. Karargâh Destek Bölüğü’ne katıldım. Uçaklar geldi. Alata’da Mersin’in hali vakti yerinde olanları kamyonlarla ekmek. Uyursanız buradakiler gibi olursunuz”. Bombalamaya başladı.”Adresinizi yazın bize verin” diye. Akşamüzeri yola çıktık. Olmaz böyle şey! Harp orada başlamıştı. Barış için savaşıyoruz diye. Alay karargâh gemisine havan düştü. Dağ yanıyor. Hüseyin sonra şehit oldu. Bize ateş başladı. Ben yazdım. Geminin içinde sinek uçsa sesi duyulur hale geldi. Oradan Osmaniye 50. Alayda alarmlar başladı.

Rum mevzilerine giriyoruz. O zaman bilgimiz oldu. Gece çatışma oldu.Önce deniz piyadeleri çıktı. Bir sızmada Rum binbaşısı ile askerlerini yakaladık. Oradan İskenderun’a sevk edildim. 12 kişi yandı. Burası bir Türk köyü idi. Aynı gün şehit oldu. Mevzi yok. gemiye biniş eğitimi vermeye başladılar. Bölük komutanımız Derviş Karaosmanoğlu’ydu. Limasol’a doğru kaçtılar. alay komutanımız olan albayın kaldığı binaya havan mermisi isabet etti. 7 gün sonra Antalya’ya muhabere bölüğüne gönderildim. Gündüz yavaş yavaş dağa yanaştık.sakal karışık. Esir aldığımız bazı askerleri esir toplama kampına bırakıyorduk. Oradaki şehitler için nöbet tutuyorduk. Yüzbaşı tel örgünün yanında tekmil alırdı. Adresimiz B 2017 idi. Her bölük tüm teçhizat ile bir gemiye biniyordu. saç. biz de evlere yapıştırıyorduk. Arkadaşları denize atarak kurtardık. Girne’ye doğru ilerledik. Esir aldığımız Rum askerleriyle yiyeceğimizi paylaşıyorduk. Tekirdağ’dan Adem şehit oldu. Hemen oraya bir çukur açtık. Plajdaki 5 numaralı odaya bayrağı biz diktik. Ayvasıl köyünde 1963 senesinde Rumlar 167 kişiyi diri diri gömüp katliam yapmışlar. Arkadan biz piyadeler. Bize ateş edenler oluyordu. Devamlı ileriye. İkinci harekatta arazi taramasına çıkıyorduk. Gömdükleri yer tel örgü içindeydi. Bizim önümüzden deniz komandoları çıkmış. Hemen hemen hepsi Türkçe biliyordu. Kanlıköy’e geçtik. Girne’nin batı tarafında otele yakın plaja çıktık. Girne içinde Kalealtı’nda kaldık. Bunlardan biri Balıkesirli Mustafa Dangaz idi. Tanklar arkamızdan geliyordu. İlk tıraşı Sultan Çukur denilen yerde ekin tarlasında olduk. Sahilde. İkinci harekat için akşamdan emir geldi. 1974/1 silâh altına alındım. Biz çok yakındık. Girne’den Beşparmaklar’ı aştık. Ağaçlarda yanan oldu. Karaya ayak bastığımızda hava indirme başladı. Hazır basılmış afişleri dağıttılar. Girne’den sonra başka bir bölgeye gittik. Şehrin içinde Yunanistan’dan gelen askerlerle yüz yüze çatışma oluyordu. Utanılacak şeyler bunlar. 2. Fazla da yedin mi kabız oluyorsun. Düzlük araziden Beşparmak Dağları’na yöneldik. İki taneydi. Tel örgünün içini göstererek “Uyursanız buradakiler gibi olursunuz” dedi. Torbalı Mah. dört tankı esir aldık. Çünkü sızma olabilir. işaret yok. Taarruzda araçlar ve telsizler yandı. Yara alana bakan yok. Bir kısmı ateşe düştü. Her yerden asker geliyordu. Bir tankla karşılaştık. Bir tanesinin 155 . Çıkartma anında 7-8 kişi şehit oldu.) Yaşar KANDEMİR “ Plajdaki 5 numaralı odaya bayrağı biz diktik. İkinci harekattan sonra sıcak yemek yedik. Türk köylerinde bize anlatılanlara göre EOKA’cılar 15 yaşındaki kızlara silah zoruyla tecavüz ediyorlarmış. Komutanlarımız yere gemi resmi çizerek .25-30 tane vardı. Oradan Osmaniye 39. Ateşkesten sonra aldığımız yerlerden geri çekildik. Rumlar ateş ediyordu.19 Temmuz günü yola çıktık. Kıbrıs kargaşası başladı. Herkes kendi nöbetini tutuyor.(Marmaris’te ikamet etmektedir. “Burada Rumlar tarafından diri diri gömülen 167 Türk yatıyor” dedi.Yüzbaşı Cengiz Mandaş böyle vuruldu. Arazi taramasında Girne’nin 1 km dışında arazide 7 askerimizin cesedini bulduk. Dağlar gözükünce mermi dağıttılar. binalara afişler yapıştırdık. 27 Ocak 2010. Biz onları arkamıza yani geriye gönderiyorduk. Caddelere. Oraya gömdük. Açlığa susuzluğa alıştırma eğitimi verildi.” Askere gidesiye kadar çiftçilik yaptım. Ben 213 numaralı çıkartma gemisine bindim. Fota Köyü’ne yerleştik. Esir aldıklarımıza iyi davranıyorduk. Çok sıcaktı. İrtibatımız kesildi. Piyade alayına gittik. Ayak bileğinden aşağıda çorap yok.O haliyle sahile dikildi. Alay sancağı yara aldı. Fantom uçaklar. Piyade olarak Isparta’ya gittim. Bazıları da bize silah çekiyordu. Işıksız üç kol halinde gidiyorduk. Çıkartmada uçaklar desteğe geldi. Çok berbat işkenceyle öldürülmüşler. Çatışma daha çok gece oluyordu. Sürekli asker geliyordu. Yiyecek içecek (olarak) keçiboynuzu ile besleniyorduk. Daha önceden savaş gemilerimiz sabah dağları top atışı ile dövdü. Akşamüstü sanırım Yunan uçakları bize taarruz etti.tümen 50. 10 Temmuz’dan sonra Kıbrıs’a gidebileceğimizi söylediler. Bir sigara izmaritini üç kişi içerken esire de veriyorduk. 20 Temmuz sabaha karşı Kıbrıs’a vardık. Öldürüleli çok olmuş. Onu yüzbaşımızdan öğrendik. Açlık var. Ondan önce keçiboynuzu ile beslendik. Herkes helâlleşti. Göğüs hizasında suya atladık. En önde birliğimiz vardı. Terden. Hazırlandık. İlk gün parola yok. Rum evlerinin mutfağına girdiğinde ev adeta içki deposu gibiydi. Girne’nin içine girdikten sonra ara ara sıcak çatışma oluyordu. Arkamızda tank birliği vardı. Alnından vurulmuş. Barış için savaşıyoruz diye. Kaçamayanlar vardı. Sürekli üzerimize ateş açılıyor. 14 Temmuz gecesi cemselere binildi. Rum evlerine girdik. Ordu komutanı Suat Aktolga geldi. Ayakta kim olursa olsun vurmak mecburiyetindesin. Sancağımız da gazi olmuştu. Bazen bir kesiğe 25-30 kişi sığınıyorduk. Mersin’e toplanma bölgesine gidildi. Sahile çıktık. 106’lık havan mermileri ile denizde üzerimize ateş başlamıştı. Silahları daha moderndi. Şehitliğe alamadık. Çok şiddetli bir çarpışma oldu. Komandoydular. Sabah yürüyüşe başladık. Her birliğin istikameti. Biz buraya barış için geldik diye. Uçaklardan napalm bombası atılmış. Dimitri köyünü aldık. bölgesi ayrıydı. tuzdan yeşil elbiseler beyaz. Deniz çıkartma gemileri ile doluydu.

Peruk vardı. acı geliyorsa yeme. Asker araziye yayıldığında bölük komutanları megafonla cip üstünde askerini topluyordu. Piyade olarak Sivas Temeltepe’ye gittim. Orası düz arazi idi. Rumlar bize en çok havanla saldırıyordu. Onlar da… İkinci gün Girne ile Magosa arasında Arapyokuşu denilen yerde bayağı çatışma oldu. Mesela muhtar rahmetli Ali Kabaca çok duygu dolu mektup yazmış. Harekatın başladığı bombalamadan anlaşıldı. Onlar “ Türk askeri haklı. Gurur duyduğunu anlatmış. Zaman zaman sızma oluyordu. Sert davranılırdı.. Ön tarafı açık ve inşaatlar vardı. O çavuş aklını yitirdi. Korkma ölmezsin”. Acı gelmiyorsa al onu hayvan gibi ye. Yolda herkes bize yardımcı oluyordu. Evden üç günde mektup geliyordu. Derdi ki: “Al otu. Bütün mektuplarımız ailemize gelmiş. Dahil olduğumuz bölük ilk çıkartmada 36 şehit vermiş. 20 Ocak 2010. İstanbullu 27 yaşında bir çavuşumuz bir yerden televizyon almış. Sonra ateşkes olduğu için boşalttık.Silahlar G3 idi.Otobüsle konvoy halinde Mersin’e geldik. Kıbrıs olayı patladığında her bölükten gönüllü arıyorlardı. Her şeyi ile gömdük. Askeri mahkemeye verildi. var olsun Makariyos” diye bağırıyorlardı. Üç gün hiçbir şey yemedik. Mesela dağda savaşırken dağın başına mektup gelirdi.5 ay banyo yapmadık.1 Ağustos’ta gece çıkartma gemileri hareket etti. ısır. Köylüler bize yiyecek verdiler. Karpas köylerine doğru yöneldik.Girne’den çıktık. Yapraklarını dahi yedik. Başında miğferi . Üzerimizdeki ter kirden görünmüyordu. Zeytinköy’den 1km uzakta bir yer. Para veriyorsun almıyor. Harekâtta İngiliz hava üssü bizi geçirmedi. Geri çekildik. Mersinli birinin elinde belki de 200 mektup var. Ya ortalık düzelecekti ya da savaş (olacaktı)… Komandolar bizden ayrıydı.. Takım komutanımız Elazığlı Süleyman Asteğmen oraya gömdürdü. Mesela makineli tüfek namlusu ısındığında biz yarım saat soğuması için beklerken onlarınki havalıydı. Asteğmenim oraya gömdürdü. Yolda havan ateşine tutulduk. 2. Bizim arkamızdan “dispostik” yani sıhhiyeler geliyordu. Askerlerin saçı sakalı birbirine girmiş. Her bölükten 6 er 1 onbaşı. Sonra çok hızlı mektup gelmeye başladı. O günün şartlarında çok hızlı.” 156 . Eğitime başladık. tükür. Adresimiz B 2017 idi. İki tarafı kara selvilik bir tarla. Komutandan habersiz gönüllü yazıldım. 15 ay kaldım. O zamanın parası ile 5 lira. Esir aldıklarımız hemen “Kahrolsun Nikos Samson. Korkma ölmezsin. Aç susuz biz de böyle çarpışsaydık. “Acaba bu kadar mektubu postaya atar mı?” diye tekrar yazıyorsun. Gürpınar’dan terhis olduk.” diyorlardı. Acaba gidenler ölüyor muydu? Ben İzmirliyim.Gece dağıtım olduk. Meriç Havaalanı yani Ercan Havaalanı’na vardık. ısır. Karavana yok.Havan ateşinde 3 şehit verdik. Selahattin YILMAZ “Al otu. Rumların silahları daha moderndi. Bir köye gittik. Etrafından dolandık. Askere gidesiye kadar Torbalı Sanayi Sitesi’nde kaynakçılık yaptım. Ağzımız sulansın diye. Hangi asker çıkıyorsa koltuğu kabarıyordu. Sabaha karşı yanaştık. Otobüslerin önünde “askeriyeye aittir” diye yazı vardı.Kiracıköy’e geldik. Masa Tepelere sonra Tınaz -tepe’ye çekildik. Yunan ilk girse İzmir’e girecek. Gaziköy’ü aldık. Torbalı Yeni Halk Yapı Sitesi. Dağları uçaklar bombalamış. Akşama kadar kıyıdaki her ağacın altına üç kişiyi beklettiler. Künyelerini de almadık. Çok para değil. Mevzide komutan görmüş. Larnaka bölgesindeydik. Unutamıyorum. Devamlı yer değiştiriyorduk. Susuzluğa karşı beyaz parlak taş bulduğumuzda ağzımıza atıyorduk. Çatışma başlıyordu. Esirler toplanma bölgesine götürülüyordu. İnsan moral buluyordu. Bir patlıcan tarlasından geçtik. Oradan Malatya sonra şöfor olarak Kars’a. elinde silahı olmasa asker olduğunu anlamazsın. Komutan okumuş. Keçilerin geçmediği yerlerden geçtik. Harekata hazırlıklı idik. Bir hafta eski askerlerle eğitimde kaynaştık. Uçaklar ise bombalamaya… Biz de ateşe başladık. Mersin’de ailelerimize mektup yazdık. Öyle işkenceyle öldürmüşler ki. Tanklar devamlı arkamızdan ateş ediyordu. Savaş başlamıştı. 1. Bölük arkadaşlarımız kendi aralarında bize yolda harçlık topladı. 36 yaşındaymış. Beni tebrik etti. Havanların 25 kiloluk malzemelerini onlara taşıttık. Erkeklik torbalarını (testis) kerpetenle sıkarak patlaşmışlar. Kaskatı kalmış. Askere gittiğimde evliydim. Silah olarak hiçbir şey yok. Taşıyabildiğimiz kadar mermi aldık. Askerin üstündeki elbise simsiyah… Elbise demezsin. İstanbul Kerpiç Sokak yazıyordu. Acı geliyorsa yeme. İki esir almıştık. İlk bir ay evden haber almadık. Bir sefer çarşı iznine çıktım. Dikkatimizi çeken şey ise Rumların tüfeklerinin dürbünlü oluşuydu. İkinci harekatta biz bayrak çektik.Üç gün sonra silah verdiler. tükür.Askerlerin karnını doyuruyorlardı. Jilet yok. Milleti korku saldı. Doğulu bir arkadaşım vardı. Gemiler top ateşine başladı. Açtık. Anızdan sigara yakıyorduk. Öbürküler kuşunlaydı.üzerinde not çıktı. Zaman zaman arama yapılırdı. Sürekli asker isteniyordu. Bizlere destek verenler öğretmen ve imamlardı. biz de başarılı olurduk. Pantolonlarını sıyırmışlar. Bir tanesini bir evin içinden aldık.Gelesiye kadar hangi benzinhaneye girdiysek kimse otobüslerden para almadı. Acı gelmiyorsa al onu hayvan gibi ye.

Bombardımanlarda ada adeta yerinden oynuyor gibiydi. Ben Kıbrıs’ta bunu gördüm. Doğu bölgesinin bütün otobüs firmalarının otobüslerini durdurmuşlar. Orada canı yanan Türkler harekâta destek 157 . Bu bilgileri sadece hanımımla paylaştım. Tam tefarruatlı olarak donatıldık. Şehitler Köyü. 74 otobüs ile Erdemli’ye getirdiler. O küçük radyo dahi bana o kadar ağır geliyordu ki anlatamam. Hastaneye girdiğimle çıkmam bir olur.Asker hangi bölükteyse o bölük düğün yapardı. Hava sıcak. Bizim bölükten 4 kişi o köyden evlendi. Rumlar tarafından mevziden askerlerimize yoğun ateş açıldı. Dört saat yerimizden kıpırdayamadık. Bir yere gittiğinde anadan doğma aranıyordun. Rumların elindeki kobra mermisini ilk defa orada gördüm. Erdemli’de elbiselerimizi değiştirmişlerdi. Asıl olayı halleden uçaklar ve havanlardı.Her bölük 125 kişiden oluşuyordu. Kıbrıs alınması gereken yerdenmiş.Allah insana devletinin bozukluğunu yaşatmasın. yıkmadıkları yer kalmadı. Bu çok enteresan bir mermiydi. O akşam düğünde. Necmettin KABASAKAL “Elbiselerimiz kısa kollu.9 er. Gemiler tekrar geri döndü. İzne gelmiştim. menzil dışına. Biz takviyeye çıkıyoruz. 1 çavuş . Bizi bu hale niye getirdiniz? Yemek olarak bir kepçe sulu bir kepçe kuru yemek… Küçük bir radyodan harekatı takip ediyorduk. Tanklar desteğe geldi. Sadece sabah sporunda. Asker ziyaretlerine sadece Girne’de izin veriliyordu. Her bölüğe 2 komutan . Kızı komutanlar isterdi. Zaten sana soruyorlar. Yaşlı bir teyze vardı. O gece silah olarak G3 verdiler. Ne aileni koruyabiliyorsun. Girne’nin alt bölgesine yanaşmaya çalıştık. Sabah yaya sahile indirdiler. Havan mermileri gemilerin yanına düşmeye başladı. Oradan terhis oldum. 2. Para almazdı. 5 sterlin maaş vermeye başladılar. Bu konular açılınca bozuluyorum.. Gemiler orada. Sanki bizi Kıbrıs’a pikniğe gönderiyorlar. Arazide çatışma halinde iki kişi durmak yasak. Türkiye’ye gidersen kız bol.Bir gemiye bindi. Ortalık düzeldiğinde askerler oradan kız bulmaya başladı. Düşünmedim bile. İki misli yer aldık. Komutanlar cepheye gelirdi. Dağlar ateşle kaplandı. Şimdi düşünüyordum. Biz ilk birliklerin ilerleyemedikleri . Oralar ikinci harekatta hayli yer alındı. Zenginlerin rahatı kaçmış. 14 Ocak 2010. Kasıklarımıza kadar suyun içinden çıktık.Dört saat denizde bekledik. Çok güzel düğünler olurdu. Sivil halk boşaltmış. Erzurum’dan çavuş olarak katıldım. Mermi yemiş gibi kol acıları çektik. Bugün aynı şekilde olsa giderdim. İnşaat ustası olarak hayata devam ettim. Allah başındaki devlete bozgunluk vermesin. Dört uçak geldi. Bize kalmamız teklif edildi. Evinde erkek kalmamış. Kollarımız yaralar içerisinde . Her gittiğimde Hellim peyniri verirdi. Havada yanışı ve sesi insanı psikoljik olarak ürkütüyordu. En çok zayiat o anda verilmiş. Ateşkes oldu. Hepsini EOKA cılar öldürmüşler. Erdemli ‘de çamlığın içerisine yayıldık. Kısa kollu. Köylere giremezsin. Kapaklar açıldı. Kızlar çok istekli olurlardı. Kollarımız yaralar içerisinde . Tüm gökyüzü paraşütçü birliklerle doldu. Sanki bizi Kıbrıs’a pikniğe gönderiyorlar. 2 astsubay 2 bölük komutanı bindi. Harekat öncesi Lefkoşe üzerindeydik. Beşparmaklar’dan atılıyordu.57’lik toplar şüpheli bölgelere top ateşine başladı. Türk köyleri hemen belli oluyor.Doğu bölgesinden her birlikten gönüllü 10 kişi. Komandolar paraşütçüler pervaneli uçaklarla geldi. Gemiler dörder dörder yola çıktı. Gece nereye kadar geldin. Tezkeresi gelen bir süre sonra kızı almaya gelirdi. Dönüşte askeri hazırlık yapılmaya başlandığının farkına vardık. Tedirginlik vardı. Yanaştık. Fakirler bize iyi davranırlardı. 21 Temmuz’da Girne’ye yaklaştık.yani 2 asteğmen. 7 ay o bölgede kaldık. Ben herhalde film çeviriyoruz derdim. Çıkartma gemilerine bindik. Aile bozukluğundan daha tehlikeli. Cip kullanmaya başladım. Kimse ayrılmadı. Girne’nin içerisine doğru girdik. Hastaneye. geri çekildikleri yerde harekata katıldık. hemen mevzi yapıyorduk. ne namusunu koruyabiliyorsun. Sese göre ve merminin geliş istikametine göre ateş açabiliyorduk. Mermi yemiş gibi kol acıları çektik” 1973 Temmuz’da piyade olarak Kayseri’ye gittim. Yaya (olarak) Güzelyurt bölgesine getirildik. Çok sıkı tutuyorlardı. Tezkere aldıktan sonra epey psikolojim bozuldu. O kadar tehlikeli ki. İyi paraydı. Beşparmaklar’da bombalamadıkları . Girne dışında çarpışma çok oldu. Bekar isen kendileri kızlarını vermek için talip oluyorlardı. 14 Ağustos’ ta. Bir komuta hatasından. Başımızdakilerden nefret ediyorduk.Radyo bizim hayati konumdaydı. Aileden 15 günde mektup geliyordu. Yolda gelirken harekata başlanacağı öğrenildi. 2 el bombası.Uçak bombardımanlarında sırtımızda tanıtma bezleri vardı. Dağların dumanından yararlandık. Bizden önce çıkan gemiler yaralıları geri getiriyordu.Benim mangadan da şehit oldu..O yazın sıcağında ayaklarımızın altı patlıyordu. Gönüllü olmayanlar ayrılsın dendi. Samsunlu bir asker de yoğun ateş altında şehit oldu. Her hafta düğün olurdu. O kadar dere içlerinde taşın dikenin üzerinde sürünüyoruz. cenazeye gidemem.Mogosa yakınlarında Değirmendere denilen yere konuşlandık.Çünkü evler toprak.Tabii fısıltı halinde.

mevzi değiştir gibi. Biz mağara gibi yerler de aldık. Tam teçhizat araç binildi. Subay takviyesi yapıldı. Görerek ateş yok. Bülbülderesi Köyü. Halen öyle”. Subaylar bize bol bol limon yeme emri verdi. top. Yoğun 106’ lık havan ateşi vardı. Çok sivil esir aldık. En çok sıkıntı çekenler komandolar oldu. 2 el bombası. Rumlar ateşkesi dinlemiyordu. Önümüze ne geldiyse… Düz araziye indik. Buradaki hayattan söz ederdi. 2 gün önce.Yolda bizi gemi tutmuştu. Geceleri çok bağırarak kalkardım. Alarm vurdu. Silah başı. Bizim tabur komutanı 3 yıl Kıbrıs değiştirme birliğinde görev yapmış. Bizleri arayan soran olmadı. Sabaha kadar kendimizle çarpışmışız. Kademede çok araç tamir ettim. Kimse uyumadı.veriyordu. Bize.Limonlar bizi kendimize getirdi. Muzaffer GÖBEKLİ “Herkes atletini çıkarsın. Herkesin mesleğine göre iş ve ev verilecekti. Evlere tarama için giriyorduk. Döndük. dağlar yanıyor. Halen öyle. Bulunduğumuz yerde geceledik. Sabaha karşı uçaklar geldi. Dağda çok terk edilmiş yemek sofralarına rastladık. Tam tesisat arazide yatıyorduk. Sonra verildi. Zırhlı Tugayı’na gittim. Teskereye geleceğimiz zaman orada yerleşmemiz için teklif edildi. Bitlenmiştik. Mersin’de Taşucu’na geldik. İçkiye başladım. Bu bilgileri kimseyle paylaşmadım. Dağdan aşağıya inmeye başladık. En fazla kaldığım yer Omorfo bölgesiydi. Üç beş gün sonra ateşkes oldu. Adamlar hazırlıklıymış. İnsanları farkında olmadan kırıyordum. 1973 yılında piyade olarak askere alındım. Silahım G1 piyade tüfeği idi. Tüm alay konvoy halinde idi. Her taraf duman. İkinci gün Girne’nin üstünde dağa çıktık. Hemen 19 Temmuz’da çıkartma gemisine bindik. Savaş devam ediyor. Askerliğimin etkisi uzun yıllar devam etti. İkinci harekata kadar Beşparmaklar’da bekledik. Rum kesimine geldik. Evlere subaylar giriş izni vermiyordu. Bölükten şehit olan oldu. Oradan terhis oldum. Yolda öğrendik. Yola çıktık. Yanımıza harp paketi verilmişti. Muzaffer YÜKSEL “İrtibat olmadığı için birbirimize ateş ettiğimiz oldu. Bize moral konuşması yaptı. General Bedrettin Dalan geldi. Sabah şafakta Girne’ye çıktık. Akşam çok çatışma çıkıyorduk. Plajdan çıkar çıkmaz karşımızdaki limon bahçelerine girdik. Akşam saat 8 civarında hareket ettik. Bölük komutamız Yüzbaşı Yıldırım Kılkılıç idi. Türk köylerine girdiğimiz zaman bize yiyecek içecek verilirdi. tank hepsi vardı. Bunlar hep Kıbrıs’ın eseri oldu. Rüyalarımda çok çatışmalara girdim. Çıkartmadan bir ay sonra ancak tıraş olup banyo yaptık. Havan. Gece ateş devam etti. Bizim görevimiz keşifti. Mersin Limanı’na gittik. Beşparmak dağları bombalandı. Kafam keçe gibi. Herkes atletini çıkarsın sırtına bağlasın dedi. Kıbrıs’a gittiğimiz söylendi. Uçaklar bombalama yapmaya başladı. İleride oldu. Sabaha kadar kendimizle çarpışmışız. Dağda çok şiddetli çatışma oldu. Atatürk mah. İleri harekata geçtik. Girne’ye çıktık. Askere gidesiye kadar çitçilik yaptım. Uçaklar geldi. sırtına bağlasın” 1974 Mart’ta piyade olarak Antalya’da askere alındım. Bir tayını 30-35 kişi paylaştık. Biz dağda Lefkoşa tarafına kuş bakışı bakıyoruz. Sürekli hareket halindeydik. Çok sık arama yapılırdı. İnerken 50 m. Yağma olmadı. Uçakların Rum kesimine dalışını seyrediyoruz. 140 mermi verildi. Bugün aynı harekat olsa hemen giderim. En son Omorfo tarafına geçtik. Halen etkisi var. Dört saat denizde bekledik. Uçakların bizi bombalamaması içinmiş. İlk gün şehit vermedik. 09 Ocak 2010. Unutkanlık var. Sürekli hareket halinde idik. Dağda üç kişiyi esir aldık. Beş sene önce bıraktım. Piyade Alayı. 158 . Bölük komutanı belki bizi bir haftada toplayabildi. 14 Ağustos’ta harekat başladı. Oradan Islahiye’ye. Gece yüzbaşı bizi topladı. Sabah saat 8’ de Kıbrıs’a ulaştık. Yolda halk bize karpuz. Çıkartma gemisine bindik. İlerleyen günlerde dinlenebildik. Bir gece kaldık. İrtibat olmadığı için birbirimize ateş ettiğimiz oldu. üzüm veriyordu. Askeriyeden hafıza kaybım oldu. Ailem harp sahasından geldiğim için beni sakinleştirirdi. 40. yayan suyun içinden geçtik. Asıl savaş ikinci harekatta oldu. İşi düzgün Rumlarla işi olanlar daha biz oradayken harekâtı istemiyorlardı. Ateş edilen yere ateş ediyorduk. Korku hissi gelmedi. Geriye gönderildim. Evde çok huzursuzluk yaşadım. 49. Savaş başlamıştı. Çıkan bölük dağıldı. Dağda betondan mevzileri aldık. Taarruza geçtik. Mekanizma Piyade Alayı’na… Gece alarm verildi. Gaziantep 5. Yanaştırma gemisi ile sahile çıktık. 2 Ocak 2010. Bölük değiştirildi. Düzde çalışır vaziyette tanklar gördüm. O akşam Beşparmaklar’da kurşun yağmuru başladı. Alay komutanın şehit olduğunu hemen duyduk. Kafam keçe gibi. Çok gece ailemin yanından kalkıp gittiğim oldu.

Rum. “Beni merak etme. Sonra Magosa istikametine yöneldik.Yaklaşık 1000 mermi. susuzluk en büyük sıkıntı . Çam ağaçlarının altında mücahitler Rumca soruyorlardı. hani bana mektup yok mu ? Komutanım sizin postanız var” 1951 doğumlu olmama rağmen askerliğe hemofili hastası olduğum için 2 sene tehirli gittim. 24 kişi. Mermi dağıtıldı. Şehit oldu. Teslim edildi. Hatırladığım subay tümen komutanı Tümgeneral Osman Fazıl Polat ikinci harekatta bizle beraber çatışmaya girdi. Binbaşı İlhan Oba ciple geldi. Öğlenden sonra 3-4 arası ateş kesildi. 4 Ocak 2010 Göllüce Köyü Mustafa PALAOĞLU “ Türko asker vurmaz. Bir hafta bir köyde kaldık. yirmi dört gün bir tepede kaldık. 58. İndirdik. Açlık. Bir hafta dinlenmeye çekildik. 16 Temmuz günü idi. Barış gücü karargâha geldi. Boğaz bölgesinde askeri hastane kurulmuştu. Tümen komutanı dahil. Komutanlar geldi. 45 dakikada Kıbrıs’a indik. helikopterler… 20 Temmuz sabahı harekat başlamış. Sigara fabrikasına gelen dört Rum askerini silahları ile beraber esir aldık. Tanımıyorduk. Kurşunu önden yemiş arkasından çıkmış. Oradan 50. Rumlar çekilmeye kaçmaya başladı. Her seferde 20 helikopter devamlı asker taşıyordu.” dedim. Kalanlar oldu. İzmirliymiş. Kıbrıs’a çıkılacağını belki 10 gün önceden biliyordum. Askere gidesiye kadar çiftçilik yaptım. Çatışma başladı. Çavuş olduk. yiğitlerim!” diye tebrik etti. Silahlarını aldık. Ortaköy Gönyeli’ye indik. Tüm evrakları ben alır dağıtırdım. Yanımızda harp paketi var. İkisi yaralıydı. Mücahitler bizi araçla bekliyordu. Her gün sıkı eğitim ve ders başladı. O ara alayın alarmı vurdu. Her taraf asker. Aldık.Levent’te Mustafa Güneri Boğaz Hastanesi’ne götürdük. İki ay sonra haberleştim. 40. Topçuydum. Zaman zaman arama yapılırdı. Ovacık mevkiine konuşlandık. Babama mektup yazdık. Bölükten az kişi şehit verildi. Barış gücü kontrol ediyordu. Çatışma devam ediyordu. “ Türko asker vurmaz. Vatan aşkı. Orada komando birliğini basmışlar. 372 liraya tekamül eden maaş alıyorduk. Yeşil hat orada çekilmiş. Silahım çatal ayak G1 idi. Konvoy 159 . Bayraklı’dan. Bütün araçlara cephane yüklendi. Geri çekilirken bir komanda eri göğsünden mermi yemiş. 17 Temmuz’da bir gece Ankara’da kaldık. Bol miktarda mermi dağıtıldı. En emniyetli bölgeymiş. Bölgeyi ele geçirdik. Aracı taramışlar.Topçu Tugayı’na.Yağmaya izin verilmedi. Arkadaşım Piyade Çavuş Samsunlu Maksut Birinci şehit oldu. Evliymiş. Sallamaya başladık. İkinci taarruza hazırlık yapıldı. Ankara’ya gittik. Konyalı asteğmenimizin vücuduna şarapnel parçası geldi. Köyün çıkışında pusuya düşürmüşler. Karşımızda Boğaz bölgesi vardı. Oradan terhis oldum. Sivil otobüslerle Mersin’e hareket ettik. Eco (Ecevit) ‘nun askeri asker vurmaz” diye bağırıyorlardı. Yaralı ve şehitleri bir gün sonra gördüm. Oradan Lefkoşa yanında Değirmenlik Köyü’nde kaldık. O sıcakta kurtlanmış. 1. Biz baskının üzerine gittik. hemen tabur binasının önündeki alarmı bizzat kendi verdi. Tümen komutanı elinde tabancası ile bize katıldı. 1974 yılında 28. Sabaha karşı taarruz istikameti Magosa sanayi bölgesi. Tekrar pusuya düşmemek için geri çekildik. Bütün subaylar bölüklerinin başına koştu. Takviyeye gittik. Bu askerle yıllar sonra Menekşe çay bahçesinde yanımdaki arkadaşım ailesi ile tanışmış.Takım kuruluşu yapıldı. Tümen komutanı bizlere “Benim askerlerim böyle cesur. Yaralarını sardık. Toplam 60 helikopter. Parçalandı. Sanayi bölgesine girdik. Subaylar yabancıydı. Mustafa EFE “Hey topçu. Evrakı önce ben kaydederken okuyorum. taciz ateşi açardı. Müthiş bir moral. İlk çatışmamız Sıhari’de oldu. Bugün aynı şey olsa hemen savaşa giderim. Beş sterlin maaş alıyorduk. Bizim nereye gideceğimiz belli değil. Üç tane esir aldık. Bizim komutanlar karşılık verdirmezdi. Yaklaştık. Kişiye özel evrak hariç tüm evraklar elimden geçerdi. Ben takım çavuşuydum. Yaralı ve şehitleri orada gördüm. Isparta’ya gittim. iki çocuğu varmış. İlk gün Tinbu bölgesini ele geçirdik. Silahlarımızla sedye yaptık. 9 Ocak 2010. Silahlar. Yarası ağırdı. ayakkabı… Birlik Paşaköy’de kaldı. Elimize beyaz bayrak verildi. Cepheye gittik. Tümen emrine verildik. Bize kalmamız için hak tanıdılar. Eco (Ecevit) ‘nun askeri asker vurmaz” Askere kadar işçilik yaptım. Biz öğlen oradaydık.Piyade Alayı’na askere alındım. Uçaklar önümüzde bombalamaya başladı. Piyade Alayı’na gittim. Zırhlı piyade olduğumuz için. Hastaneye gönderdik. 1973’te askere alındım. Tüfeklerine beyaz bayrak asmışlar. Denizli’ye çavuş talimgahına geldim. Avcı kümesi üzerinde 3 saat görerek ateş ettik. Yüzbaşı bir sterlinin karşılığının 165 lira olduğunu söyledi. Oradan terhis oldum. Önce Kıbrıs haritaları geldi. Tabur önünde içtima halindeyiz. Haber merkezindeydim. Ağlaşmışlar. Bir manga 10 kişi bir helikoptere biniyordu. Her türden sanayi. Sigara. Alpkent Mah. Bütün üst rütbeli subaylar geldi. Yağma olayı görmedim. Hemen helikopterlere bindik. Kurşundan burnumuzu dahi kaldıramıyoruz. Rum-Türk karışık idi.

halinde akşamüzeri yola çıktık. Kıbrıs gazisi olmak benim için onur. Sevimli bir kişiliği vardı. Arkasından yoğun ateş… Dağlarda yıllar öncesinden beton mevziler yapılmış. 8 sterlin maaş aldık. 160 . Girdiğimiz evlerde yemek haricinde hiçbir şey düşünemiyorsun. Ne buluyorsak yiyorduk. Erdemli’nin üstündeki çamlığa konuşlandırdık. Akşam karanlığında açıldık. İkinci Harekat bittikten sonra subaylar astsubaylar asıl savaş durumunda olması gerektiği şekilde rütbeli geldi. Metin TERZİOĞLU “Çok aç kaldık. Bu zamana kadar Girne’de bekledik. Biz de bir hava binbaşısı vardı. Kıbrıs’a oğlum sayesinde tekrar gittim. Makineli tüfek ile gece ateş gelen yere ateş ediyorduk. Sıkı tutuluyordu. Girne’nin sahilinde bize havan ateşi açılmaya başladı. Evliydi. Bu 3-4 gün devam etti. Sabah Mersin’deydik. İkinci harekat bittikten sonra Aybasıl’da evlere yerleştik. Dört gün kaldım. Dağlar tekrar bombalanmaya başladı. Uçaklar ona göre bombalıyordu. Bölük komutanı Torbalı Askerlik Şubesi ile irtibata geçmiş. Bizden hemen önce deniz piyadeleri çıkmış plaja. Sıçramışım. Lefke’ye doğru yöneldik. mandalin bahçelerine dağıldı. Alay komutanımız rahmetli Albay İbrahim Karaoğlanoğlu sırtında bir parke. Alarm vurmaya başladı. Biz ise karşılık veriyoruz. Birbirini kırdı. Çıkartmaya başladık. Sabah tabur komutanı yaralı idi. Bana takılırdı. Sabaha karşı Kıbrıs’a yaklaştık. Gemilerin arasına mermiler düşmeye başladı. İlk içtimayı ikinci harekâttan sonra olduk. Hemen yer değiştirdik. Şuurum bozuluyor. Albay alay sancağını diktiğimiz binada şehit oldu. Yüzünü çevirdik. Küçük bebeleri vardı. Filo halinde etrafımızda savaş gemileri eşliğinde gidiyoruz. “ Hey topçu hani bana mektup yok mu?”. Üst aramaları başladı. Çatışma başladı. Oğlumun dağıtımı Kıbrıs’a çıkmış. Ağlıyorum. Bugün karışıklık olsa derhal giderim. Alay komutanı ikinci veya üçüncü gün şehit oldu. Makineli tüfekle ateş ederken mermim bitti. Kiliselerde sivilleri topladık. Bizim alay her yıl orada hazırlık yaparmış. Demirciköy. Elinde evrakları ile izne geldi. Bir ara yorgunluktan sızmışım. Dağlar yanmaya başladı. Fotoğraflarını gösterirdi. Hikmet‘le bir araçtan birer kasa mermi aldık. Girne’de esir aldığımız oldu. Havan yemiş. Bu benim için büyük bir onur oldu. Elazığ’dan Hikmet Koman yanımdaydı. Oradan terhis olduk.6 makinelide yanımda. Tümen komutanı Bedrettin Demirel bizim alaya çok gelir. şehit olanlar aklıma geliyor. Bir bölük bir gemiye biniyor. Savaştığım yerleri dolaştım. Gemiler sürekli yer değiştiriyor. Yem bizdik. portatif bir sandalye üzerine oturmuş yüklemeyi kontrol ediyordu. Albayımı Osmaniye’de her gün görüyordum. Ancak oraya varasıya kadar aylarca mevzi kazdık. Bizi selamlıyordu. Kıbrıs gazisi babasının birliğine özellikle göndermişler. Yaklaşık 30 kadar. Her gece Rumlar gece aydınlatma mermisi atıyor. İkinci Harekat’ta Girne’den Beşparmaklar’ı ancak aştık. Evraklara bir baktım benim Kıbrıs’ta askerlik yaptığım birliğe gidiyor. 5-6 yakın arkadaşım şehit oldu. Uçaklar geldiğinde ilk olarak bu binbaşı ile irtibat kuruyordu. 12. Hikmet beni kurtardı. Aramız 100 m idi. Alay komutanı şehit olduktan sonra tümen komutanını tankın üzerinde Girne’ye girerken gördüm. Sabaha kadar çatışma oldu. Şarapneller insan arıyor. Boğaza yöneldik. Büyük telsizlerin yanında bulunuyordu. Ankara’ya tankçı olarak gitti. Uçaklar bombalamaya. Topladık. Denize iniyoruz. Sekiz ay toprakta yattım. Hiç çarşı iznine çıkmadım. Açıkta beklemedeyiz. Ne olduğumu anlayamadım. Duvarların her tarafı kan. Sırtımızda deri kalmadı. Asker yorgun. Mersin halkı evlerden yemek getirdiler. Mevzilere tankımız revolar arkasında topla girse gizleme ağını çektin mi görünmezdi. Hikmet sonra şehit oldu. Savaşa gittiğimiz belli. Harekatın üçüncü günü Rumların tankları geldi. Birliğin içine girdi. 19 Temmuz günü akşamüzeri denizin yüzü çıkartma gemileri ile dolu. Plaj zamanıymış. Çavuşlar 10 sterlin alıyordu. Zar zor tahrip ettik. Ama onlar kadar etkili değil. Her devlet helikopterlerle sivillerini aldı. Bir oğlum var. Lefkoşa tarafına Yılmazköy’e yöneldik. Değiştirme birliğinde sıcak yemek bulduk”. Bizim bölük komutanı üsteğmen Osman Yılmaz’dı. Gece cephane ve el bombası dağıtıldı. Bir binanın dibine sığındık. Savaşı yaşayan bilir. Devamlı ateş altındayız. En büyük eksik harekatta muhaberesizlikti. Savaş filmlerine baktığım zaman o günlerim aklıma geliyor. Bir emir geliyor geriye. Sipere girerken bir asker vuruldu. Yardımcısı yarbay kurtulmuş. Herkes kendi yerine yerleşti. Nereye gittiğimiz belli değil. Bindirme yapıldı. Havan mermisi binanın içine girmiş. Arkadaşlarım. Hikmet’miş. Komutanımı çok severdim. Kasığa kadar suyun içinden çıktık. En yakın arkadaşım şehit oldu. İkinci Harekat’tan sonra 120 kişilik bölükten 67 kişi kaldığımızı öğrendik. Ateş gelen yere ateş ediyoruz. Önce biz çıkartmaya başladık. Alarm verildi. Hepimizde saç sakal. Bölükler birbiri ile çatıştı. Onların Beşparmaklar’dan attığı her mermi bize zayiat veriyor. 17 Ocak 2010. savaş gemileri de ateşe başladı. Ben de kendisine “ Komutanım sizin postanız var” derdim. Yolu geçen askeri araç portakal. Bu arada devamlı asker çıkarıldı. Tepemizden havan mermileri ses yaparak geçiyordu.

Oradan terhis oldum. Kıbrıs karışmaya başlayınca izin bitmeden kendim geri döndüm. Geceleri yoğun ateş devam ediyordu. İkinci Harekat’ın başladığında taarruz emri verildi. Dokunmadık. Toplanan esirler tercümanlık yapıyorlardı. Mermi sıkıntısı çekmedik. Bölük komutanımız çok kurnazdı. Gemiye bindik. Olduğu gibi esir doluydu. Türk köyleri bize peynir ve köy ekmeği verdiler. Osmaniye’den Mersin’e geçtik. Bize giderken peksimet verdiler. Alarm verildi. Gaziantep 5. 5 Ocak 2010. Zırhlı Tugayı’ndan Kıbrıs’a gittim. Sağımızda solumuzda donanmadan koruma gemileri vardı. Türk köylerine kontrol altında gidiyorduk. Rumlardan çok sızma oluyordu. Çok yaralı ve şehitle karşılaştık. Çıkartma yapılmıştı. Temmuz ayı idi. 1973’ te mekanize piyade olarak askere gittim. Bizim arkamızda veya önümüzde tanklar vardı. Sabah 8’ de. Ben 50. Küçük radyolar vardı. Zaten fırsat yoktu. Harekât’tan sonra Rum köyüne yerleştik. Aynı bölükten Yusuf Tanırgan komşusu olduğunu söyledi. Piyade Alayı’na katıldım. Akşamüstü yola koyulduk. Birinci Harekat’tan sonra Lefkoşa tarafına geçtik. 5 Ocak 2010. Üzerimizde yaklaşık 200 mermi vardı. Köyün Rum muhtarı kaçamamış. Üsteğmen Haşmet Karatmaca. Araç olduğu yerde kaldı. Biz denizdeyken savaş başlamış. 1. Böyle bir manzara vardı.2. Araç üstünde çavuş arkadaşımız uçaksavarı kullanıyordu.5. Yaklaşık 800 sivil esir vardı. Torbalı Mah. Sahilde toplanmış vaziyetteydik. Bize ateş Beşparmak’tan geliyordu. Asker esirler boğazdaydı. Yaya piyadelerin arkasından gidiyorduk. Görerek çatışmadan çok ateşin geldiği yere ateş ediyorduk. Tecrübesizlikten. Piyade Alayı’na takviye olarak seçildi. Mehmet SEVİNÇ “Dosyam kayıp. Çünkü dosyam kayıptı. Ayrancılar. Silah olarak ayaklı G1 verildi. mücahit tercüme ediyordu. Piyade olarak Sivas Silah Taburu’na. Yağma olayı olmadı. Devamlı sağdan soldan asker geliyordu. Bacağı roketatarla koptu. Çok aç kaldık.” Askere gidesiye kadar çiftçilik yaptım. Dom Oteli vardı. Bölük 125-130 kişiydi. Tabur .Askere kadar işçiydim. 60 kişiydik. Keçiboynuzu ile çok günümüzü geçirdik. İkinci Harekat’ta Torbalı’dan Hüseyin Kurtuldu şehit oldu. Her alaydan asker seçiliyordu. Oradan terhis oldum. biz hırsız kovalar gibi arkalarından koşuyorduk. Ovada çatışmaya girdik. Kırnı’ya geldik. Suyu bulmak mucize bir şey. Limanda boş arazide bekledik. Birinci Harekat’ta Girne’deydik. 2. Çok yaralı askerle karşılaştık. Feramuz Kalay kıdemli üsteğmen bölük komutanıydı. Yığınak yapılıyordu. Rum askerleri kaçıyor. oradan Sarıkamış Dağcılık Taburu’na gittim. İçi cephane dolu. Levyeli. Rum’u hepsi vardı. Bayrak radyosu. Barış Gücü sonra geldi. Domuz çiftliği vardı. Yunan’ı. Havan ateşi açıldı. Komutanlara yardımcı oluyorlardı. Beşparmak’a doğru hareket ettik. Yeşil hatta kadar ilerledik. Diğer arkadaşlarım helikopterlerle Beşparmak’a indi. Bölük komutanım olacak o harekata hemen girerim. Biz ona yardımcı oluyorduk. Gemiler destek kıtaları devamlı destek ateşi yapıyordu. Yol gösteriyordu. Bölük komutanı vurulmuş yerine teğmen geçmiş. Başka araçta bulunan arkadaşımın adı sanırım Fethi idi. Neyin ne olacağını hesaplıyordu. Kıbrıs’a gideceğimizi anladık. Kariyer kullanıyordum. Rum askerlerinden ölenler bizim mevzilerin arasındaydı. 100 m sahile uzak suyun içinde çıktık gemiden. Moral veriyordu. Araç kullandığımız için biz yoldan takip ettik. Savaş suçlusu olarak yargılanmaktan korkuyordum. Kulaktan kulağa alay komutanının şehit olduğunu duyduk. Arkadan gelen sıhhiye birlikleri yaralıları alıyordu. 50 m önünü veya 50 m arkasını koruyabilir. Tek battaniye ile mevzide uyuyorduk. Asıl çatışmaya ikinci gün girdik. 161 . Dosyalar elimize verildi. 20 civarında aracımız vardı. 500 m geri çekildiler. Bölük’ten 28 kişinin sağ kaldığını biliyorum. 1974 Mart’ta asker oldum. Diken üstündeydim. 1. Isparta’ya. Lefkoşa tarafına geçesiye kadar çatışmaya girmedik. Zaman zaman arama yapılırdı. Üç dört ay boyunca savaş suçlusu olarak yargılanmaktan korktum. Açlık çektik. Oradan Osmaniye ‘ye her birlikten beşer kişi 50. Beşparmaklar bombalanıyordu. Mücahitler bize Girne’den katıldı. Ateşkes yapıldı. Daha sonra inzibat olarak Girne’ye verdiler. Gaziantep tren istasyonunda trene araçları yükledik.2 ay sonra banyo yapabildik. Değiştirme birliğinde sıcak yemek bulduk.4. Aynı bölükte ama ayrı takımdaydık. Bir tanesinin adını hatırlıyorum. Dağlar yanıyordu. Sabah Kıbrıs’a vardık. Mersin’e geldik. Alay çok zayiat vermişti. Ailemle hiç irtibatım olmadı. Sabaha kadar yol gittik. Mesela bizi Girne’de gece geri çekmese hepimizi tek tek avlarlardı. Harekattan önce izne geldim. 19 Temmuz günü yola çıktık. Gemiler sahile yanaşamıyordu. hazır vaziyette yola çıktık. Göndeme köyü. Girne’ye çıktık. Nerde taşıyacaksın ki? Terhisime 5 ay kala yatak yorgan yüzü gördük. Komutanlar soruyor.

Hazırlık varmış. Sularını verdim. Eş. Çevremden ayrılmazdı. Hiç unutmam Nasır Karatay. Kalmak isteyenler evli olmayacak. Gemi komutanı konuşmaya başladı. İçimizde suyu görmemiş kişiler de vardı. Binbaşı İnal Oba idi. Hepsi bekliyor. Aklıma gelen duayı okudum. Çanakkaleli ve Aydınlı çavuş. 3 Ocak 2010. İsabet almadık. Geri hizmetteydik. Bir cip. İki koldan esirlere su veriyoruz. Hadi geriye. Acele köye mektup yaz. Alayda kimse kalmadı. Tüm canlılar etkileniyor. Şafak söktü. Tüfeğini bırakmış. İnzibatlık yaptık. Magosa’ya doğru yürüdüler. Mevziler kazdık. Girne tarafından uçaksavar ateşi başladı. bir doç geçti. Dikoma’ya yerleştik. İç çamaşırlarımızı evlerden temin ediyorduk. Ankara’dan Erzurum’a gittim.Uyumuşum. Mardin Cizre’den. Hemen ardından uçaklar geldi. Beşparmaklar’mış. 1975 Mart’ta terhis oldum. Karaya 500 m yaklaştık. 3 gecedir uyku yoktu. 10 ay kaldım. Kayalık tarafa vardık. Kıbrıs’a gemiyle giderek Girne’ye ayak bastık. Kapak askıda kaldı. Burdur’a. Köylü olmam nedeniyle kümesleri açtım. Bana” Mehmet benim tüfek yoktur. Tam teçhizat. Savaş hiç iyi bir şey değil. Dirmil’den İbrahim Karaaslan araçla geçerken yere not attı. Buzağısı emdi. bir kayzer. Yaklaştık. Burada künyemi beklemişler. Birinci Harekat başlamıştı. Tankçılar en çok kızdıkları insandı. Su bazı yerde insan boyu. Takviye birlik olarak Osmaniye’ ye geçtik Açlık eğitimi aldık.45’te. Gece devamlı alarm veriliyordu. Islık çalarak havan mermisi geliyor. Tank birliği harekete geçince serbest bıraktılar. Kıyıya çıktık. Köylü çocuğuyuz. Tekrar suya atladım. Orası buradan en az 20 yıl ileride. 5 m yüzdük. Serdarlı’ da 21 Rum askeri getirmişler. Evler terk edilmiş. Kızılhaç’a teslim ediyorduk. Gidip gitmediğimiz belli değil. Dikoma’da çeteci Rumlar baskın yaptı.”dedi. Onlar nasıl davranıyordu bilmiyorum. Gemiye mermi vurduğunda net duyuyorsun.00 civarı. Güneş doğmadan gemi gelmiyor. Araştırma yapılıyor. İnek barım barım bağırıyor.Sadece bizim gemi hareket etti. Türkçe dahi zor konuşuyordu. Evlerden topladığımız eşyaları ihtiyaç sahiplerine dağıtıyorduk. Elleri arkasına bağlı. Kilisede toplandığını öğrenmişler. 14 Ağustos sabahı harekat başladı. Rum sivilleri askerin gözetimi altında tutuyorduk. 04. Mehmet DOĞAN “Alay komutanının vurulduğu duyulunca asker hırs küpü oldu. Gelişmeleri oradan takip ediyorduk. Bizim gemi yemmiş. Gemi hızını artırdı. 19 Temmuz günü sabaha karşı farklı bir yere gittik. Ben tüfeğimi kendisine verdim. Onun tüfeğini 162 . 16 Temmuz’da alarm verildi. Ortalığı birbirine katıyor. Aldık. Kimsenin bilgisi yok. Yani Beşparmak Dağları. ev. Ölünü dirini istiyorlar. içeceğini temin edip gözetim altında tutuyorduk. Güneş ağardıkça ortam belli oluyor. İneklerin memeleri davul gibi olmuş. Anlaşmayla vermediler. Tavukların kümesi kapalı kalmış. Üç ay mektup yazmadım. Rumlar tankçıyı gördüler mi herkes onun başına çöker. Piyade Topçu Taburu’na gittim. Mermiler geminin dibine düşüyor. Tasla içirirdim. O anda dışarıya baktım. Bilmeyenleri yüzme bilenler kurtardı. Bir arabamız yanlışlıkla Rum kesimine geçmiş. Saat 11. Karşıda sadece küçük bir sırt gözüküyor. Burdur’da yaptığımız eğitimin iki mislini 33 günde yapmıştık. ondan sonra ben çıktım. Adamlar hazırlıklıymış. Tek gemiye biz bindik. Savaş sadece insanlara karşı olan bir şey değil. Karakol komutanı tankçıydı. Yüreğim dayanmaz. Esir olarak. Suya ineceğiz. Teslim olanları kiliseye toplayıp yiyeceğini. ordan Osmaniye 50. Öyle sağ olduğumu öğrendiler. Kara 1 km uzakta. Domuz avluda kalmış.Türkiye’de fakir olan askerimizden orada kalanlar oldu. Dögerlik köyü. Yoğun çatışma oldu. Tutmasını söyledim. Açıldı. Sivilleri Türk askerinden kaçırmak mümkün mü? Küçük bir radyomuz vardı. 21 tane daha çıkartma gemisi. 5 sterlin maaşımız vardı. Savaş sadece insanlara karşı olan bir şey değil. Bize söylenen deniz tatbikatı yapılacakmış. Yemlerini veriyordum. Aç. Gece dalga var. 2-3 havan düştü. Çıkartmaya hareket eden bizdik. Deniz kenarına iniyoruz. Mart 1974’ te topçu olarak askere alındım. Yakındaki tank birliği hemen harekete geçti. Tüm canlılar etkileniyor. Bizim bölüğün işi her köye karakol kurmaktı. sivil hayattaki mesleğine uygun iş veriliyordu. Patladığında minare boyu su yükseliyor. Nerede olduğumuzu bilmiyoruz. Buzağısını koyuverdim. Akşamları herkes onun başına toplanıyorduk. İkinci Harekat öncesi radyodan barış sağlanamamıştır dedi. Bir bölük bir gemiye bindi. Üstün kalan yaşamış. Çıkartma gemisine. Mersin Alata diye çamlığın içine girdik.” Askere gidesiye kadar mobilyacıydım. Torbalı Demirci köyden Mustafa Efe. Tavuklar açlıktan birbirinin etini yemiş.” 1973 Temmuz’da muhabere olarak Mamak’a askere alındım. Limana vardık. Biz yemmişiz. Gemi hareket etti. “ Arkadaşlar Kıbrıs’a barış harekatı yapacağız” . Güneş enerjisini ilk orada gördüm. Komutan.Karaya ayak basan beşinci kişiydim. İlk çıkan Bursalı asteğmen. Nihayetinde o da bir insan Biz esirlere böyle davranıyorduk. Sabah Serdarlı’ya oradan Maradona köyüne gittik. Ama kimse bilmiyor.Mehmet KÖKEN “Savaş hiç iyi bir şey değil. Bizden başka gelen gemi yoktu. Gemide ışık yok.

Emir geldi. İmha olunan tankın uçaksavarını söktük. Albayın vurulduğu binaya yakın bir silahı susturamadık. Bir şeyler söylüyor. Rum askerleriymiş. İçemedim. Mümkün olduğunca gizleniyorsun. Savaşı unuttum. Döktüm. Sahilde yaralılar var. Dimdik elinde tüfekle duran gibi. Sahildeki küçük bir set bizi korudu. Bir eve girdik. 14 Ağustos’a kadar Girne bölgesindeydik. Yanında kimse yok. Askerin içersinde de şok olan var. En az iki hafta keçiboynuzu ile idare ettik. Köydeki bahçe yaptığımız motor aklıma geldi. Bir iki saat geçti. Zar zor geriye vardık.Yanan çalıların kazıkları kalmış. Binanın kuzey köşesinde alay komutanımız Albay İbrahim Karaoğlanoğlu’nu gördüm. İlk ateşim. gittim. Orasını burasını 163 . Sol tarafım üzerine sürünerek 3040 m. Bizi vurmaya çalışıyorlar. Soldan sıfırdan gidiyorum. İçinde pancar su motoru var. O su bana şerbet gibi geldi. Onların mermisi ile bizim silahla deneme ateşi açtık. Bir çukurda su gördüm.O silah öyle susturuldu. Ellerini kaldırıp bana doğru koşarak geliyor. Beni yakaladı. Onlardan birini aldım. Benim bildiğim üç kişi havan mermisi yakınlarına düşmüş. Küfü sıyırdık. Beraber tankların yanına gittik. Kısa kolluyuz. Öyle hızlı geçti ki. Diğer silahı birisi elimden aldı. Asker yattı. Küçük bir el feneri ile bakıyor. Geri sürünerek gittim. Buyur asteğmenim. Kafamı geri çevirdim. Ateş açtım. Anlamıyorum. Açlık akla gelmiyor. Rumların silahını taktık. Bu arada sağ taraftaki evin önünde üzüm asmasını gördüm. Kafayı bir soktum. 15-16 yaşında bir kız çocuğu. Ses geliyor. Yola çıktık. İki çanta da mermi aldım. Bir mandalikteyiz. Ses bana doğru geliyor. Ambulâns geçti. Albayın vurulduğu ağızdan ağza duyuldu. Geri döndüm. Kuş gibi çığırıyor. Kollarımız yanıyor. Bölük komutanımız Yüzbaşı Erol idi. Bize ateş eden olmadıktan sonra ateş etmiyorduk. Bu arada paraşütçü komandolar inmeye başladı. Yaralı çok oldu. Matarayı da doldurdum. Asker dağıldı. Batarya komutanı üsteğmen Ahmet Çırpan idi. Herkes bir yere gizlendi. Girne alınmış. Deniz suyu olduğu aklıma geldi.Girne boşaltılmış. Mermiler birbirine uyuyor. Subaylarda rütbe yok. İçim yanmış. Yaklaştı ellerini belime kilitledi. Gürültü arkadan geliyor. Mutfakta kahvaltısını bırakmış. Beşparmak Dağları’na saldırdı. Yedik. Su var. Rumlar tepeden baktığı için bizi rahat görüyor. Girne sahil kısmından ilerledik. Ev kaba inşatta bir ev. Yolun karşına geçti. Kanasıya kadar içtim. Flama diktik. Şok olmuş. Bir ormanın yanına çöktüm. Her şeyi bırakıp gitmişler. Bir de bot aldım. Arka arkaya beş tank geliyormuş. Göğsüme üzümleri doldurdum. İnsan kendinden tiksinmeye başlıyor. Deniz kenarındayım. Yemyeşil. Tam hatırlamıyorum. Harekat’a kadar kaldık. albayın vurulduğunu öğrenince hırs küpü oldu. Kendi kendime dedim ki ne çabuk yaralanan oldu da ambulans olsun. Uçaksavar mermisiyle. O ana kadar yaralı ve şehit olmadı. Bir kişi daha kaybetmiş demek ki. Girne’de 2. 300 m ilerideki binaya girdiğini gördüm. Rumların silahlarının daha modern. Tekrar tank taarruzu bilgisi geldi. 1 km geri gittik. Bizim silahı söktük. Herkes Rum aramaya başladı. Sanki uçarak geliyor. Silahı doğrulttum. 5-10 adım gitmedik. Ahmet Çırpan roket atarı yola. daha teknolojik olduğunu gördük. var. Tuzlu olduğu aklıma dahi gelmedi. Şok olmuş. Trafik solda. Tanklar gelmedi. İki hafta sonra ekmek geldi. Dibinde kuyu. İleride durmuş. O şekilde kız çocuğunu götürdüm. Her taraftan kurşun yağıyor. Çitlembik ağacının altında.Bir ambulans ölümüne geliyor sanki. Döndüm. Adıyamanlı Çavuş İhsan Toraman geldi. Aldığımız eğitime göre kapağına suyu doldurdum. Asteğmen ayıktı. Benim dibimden elinle vurmaya çalıştı.Susmuyor. Arı gibi gidiyor. Bir kulübe var. Ses yok.ararken iki tüfek buldum. Asteğmen beni geri çağırma işareti yaptı. Onun durumunu görünce askere yatın arkadaşlar diye bağırdım. Bölükten ateş idare kısmından şehit olan oldu. Üzümleri arkadaşlara dağıttım. 8-10 kişi vardı.Bir araba sesi geliyor. Kayalıkların düzlüğü Girne’den Lefke’ye giden yol yanıyor. Onların vasıtasıyla ayakta kaldık. Yoğun ateş var ama biz bir tepeciğin arkasındayız bizi etkilemiyor. İlerlemeye başladık. Küf yapmış. Yerinin belirli olmaması için. Sivil halk çok nadir kalmış. Sabah oldu. Yani o alan kontrol altında. O arada bize kuzeyden tank taarruzuna uğrayacağımız bilgisi geldi. Herkes siperde. En sonunda uçakla havaya uçuruldu. Esirler de var. 3. Bıraktım. İçine taş attım. Kapılar açık. Bir süre sonra susamışım. Yat emri verdi. Beşinci tankı vurduktan sonra yaklaştık. Çocuk İngiliz’miş. İki katlı bir binaydı. O civardaki bütün asker oraya ateş ediyor. Başka bir asker beni çocuktan kurtardı. Geriye baktım. Bölük komutanı duyunca güldü. Geri döndük. Cüsseli biriydi. Ayağa kalktım. Kapattı cebine koydu. Ben de bir bina temeline gizlendim. Ellerini açtıramıyorum. Biraz daha gittik. Bina haşat oldu. Elinde küçük bir defter gibi bir şey var. Rumların attığı bir kör kurşuna gitti. Kayalıklara çıktık. Miğferi ve botları terhiste teslim ettim.Girne’ye doğru. İç çamaşırı bir ay sonra değiştirdik. Sanki motoru patlayacak şekilde. Asker. Oraya vardık. Bazı yerlerden hafif duman çıkıyor. Bir tokat vurdum. Sususuz. Bu arada Rum miğferleri başa daha oturaklı. Herkes er görünümünde. Bizi mücahitler karşıladı. tankların geldiği yöne ayarlamış. İlk çıkan tankı vurdu. Sürünmede kollarımızı kazıklar yarıyor. Yolun üst tarafına geçtim. Gece ateş etmek yasak. Küçük evdi. Geri döndüm. Aramızda 10-15 m.

Gün araçlarla beraber çıkartma gemilerine bindirdiler. Mücahitlerden de yaralı geliyordu. Ormanköy. Uykularımdan bağırarak uyanıyordum. Alata’ da. Ayvasıl köyünden terhis oldum. Her gittiğimiz yere tabur komutanının cipini gizlemek için yer yapmaya başladık. Şans eseri kurtulduk. Matarayı doldurdum. Bir seferinde yaralı almaya gidiyorduk. Bir gecelik. Eski adı Yorgo. Mersin’e giden arkadaşların getirdiği gazetelerden Türk ordusunun hazırlıklı olduğunu okuduk. Bağırıyordu. Üstünü kaplıyorum. Ben gelen tahtalarla kenarları kaplıyorum. İkinci Harekât’ta aynı yerdeydik.Tüm bölük bayram ettik. Alay’dan Kıbrıs’a katıldım. Şerit halinde. Gemide mermi dağıtıldı. Dudak okuyarak anlıyor. 6 ay sonra öğrendim. Sivil otobüslerle Mersin’e gittik. Bu arada ben yalnızım. Su içtim. Bana yaşadığım ve gördüğüm şeylerden sonra kriz geldi. bir yarısı kalmış. Acil ameliyatlar orada yapılsa da helikopterlerle Adana’ya gönderiliyordu. Adadaki darbeden sonra bize alarm verildi. 20 Temmuz sabahı sabah 5-6 gibi Kıbrıs’a vardık. Arabayı gizledik. Moral izninde öğrendim. O mektup daha evde duruyor. Sağ olduğumuzu bildirdik. Hüseyin Söbü yaralı olarak oraya geldi. Oralara yerleştik. Devamlı hareket ediyorduk. 18 Temmuz’da oradaydık. Beyaz kiliseye yerleştik. Macit BURUNCUK “Babamın vefatını 6 ay sonra öğrendim. Boğaz bölgesine gittik. Etkisi iki yıl devam etti. Dikoma tarafından ciple bir üsteğmen getirdiler. Sıhhiye olarak Samsun’a gittim. Şu an kalp ve akciğer rahatsızıyım. Kıbrıs’a gidileceğini bilmiyorduk. Yaralılar bize geliyordu. Gemiyle ilk gün çıkmadık. Tank olanlarda vardı. İlk tedaviden sonra Kızılay hastanesine gönderebiliyorduk. Ateş idare yeri. Askerken Kıbrıs’ta tanışıp şu an burada evli olan arkadaşlarım var. Girne’den çıktık. hem de o buz gibi suda yıkandık. 2. Bir iki gün dağ eteğinde kaldık. Babam biz Kıbrıs’a çıktıktan 11 gün sonra vefat etmiş. Bir yarısı yanmış. 10 Ocak 2010. Paşa bir konuşma yaptı. Yazdık. Sık sık arama yapılıyordu. İslahiye’den zırhlı birlikler bize katıldı. Mehmet Yaşar KELLE “Hüseyin’in naşını anız tarlasında yanmış olarak buldum. Boğaz bölgesine doğru Türk köylerine doğru hareket ettik. Ateş gece başlıyordu. Asker susuzluktan yanmış. Kıbrıs’a yaklaşınca bize 164 . Terhis olduktan sonra bu etki çok devam etti. 12 aylıktım. Yılmazköy ile Lefkoşe arasında. Araçlarla Mersin’e geldik. Aniden topladılar. Bazılarını Lefkoşa’ya gönderiyorduk. 6 Ocak 2010. Bir savaş filmi seyretsem o günler aklıma geliyor. Bayındır Canlı’dan Ahmet Sağır geldi. olmayanlarda. Ortam düzeldi. Şehit olanlar dozerin kazdığı mezarlara konuyordu. Harekat’tan çok kısa önce tüm askerden ailelerine mektup yazılması istendi. Oradan terhis oldum. Onun üzerine toprak. Elbiseyle suyun altına girdim. Yaz olduğu için zaman yoktu. Az duyuyor. Motor sesini duyan geldi. Orayı hastaneye çevirdik.” 1973 Ağustos ayında Isparta’da piyade olarak askere alındım. Havanların atıldığını görüyorsun. Asker susuzluğunu hem giderdi.Birer gece kaldık. Gazeteciler geldi.kurcalarken su motorunu çalıştırdım. Devamlı hareket halindeyiz. Osmaniye 50. Mont kemerinin göğsünün üzerinde naylon bir cüzdan vardı. Asker kazıyor. Bir iki gün hazır bekledik. Ama ne yazık ki orada şehit oldu. Diğer tarafını parçalayıp çıkmış. Araçlar tekrar gizlendi. Mektuplaşma çok sonra oldu. 5 sterlin maaş alıyorduk. Omorfo ile Girne arası. Başçavuş kucağında getirdi. Marangoz olduğum biliniyor. Halen kendi kendime konuşuyordum. Cephane sıkıntısı çekmedik. 60 yataklı askeri hastane kurduk. Su borusunu takip ettim. Hukuk kalmıyordu. Herkes mevzi kazıyor. Yüzbaşı önce kızdı. En çok karacı asker geliyordu. Başından şarapnel almış. Köylerin yakınında mevziler vardı. Hastane kurarken ilk müdahale evi olarak kullandığımız Dikoma köyünün girişindeki ev havanla uçuruldu. Asabım bozuluyor. Ambulansı delik deşik ettiler. Ovada bir yerdesin. Ayvasiloz köyü. Türk köylerine girdik. Ertesi gün orayı bırakıyorsun. Beşparmak arkasında bir sırta yerleştik. Çarşı izninde harcıyorduk. 3. 3-4 gün açıkta bekledik. Sterlin olarak maaş aldık. 19 Temmuz günü idi. Kurşun boğazının bir tarafından girmiş. o motor 24 saat yaklaşık çalıştı. İsyan ediyordun. Şu anki şehitliğin olduğu yer. Eczacılığı bıraktım. Köylüler bizi karşıladı. Yüzbaşı da geldi. Bizim önümüze piyadeler geçti. Trabzon Askeri Hastanesi’ne gönderildim. Aynısını gittiğimiz yere yapıyoruz. Savaş anında aklına hiçbir şey gelmiyordu. Su içip içmediğimi sordu. Keçiboynuzu olmasaydı mahvolmuştuk.Ertuğrul Mah.” Askere gidesiye kadar eczacı kalfasıydım. Boğazdan sonra Tepebaşı’na gittik. Aileme gazeteciler aracılığı ile mesaj gönderdim. Askerler her yerinden vurulmuştu. Sivil gemiye tanklarla beraber bindik. Suyun akışını buldum. Her bölük bir çıkartma gemisine bindi. İyileşsem değil Kıbrıs’a her yere gitmek isterim. Yoğun ateş vardı. Sinirlerin laçka oluyordu. Biz nereye gittiğimizi yine bilmiyoruz.

Çok esir aldık. Biz de ağır silahlarla ateşe başladık. Askerden sonra getirdim. Bir kap yemeği 7-8 kişi paylaştık. ve 6. Bölük’ten. Çok yaralı ve şehidimiz olduğu ve mühimmatımız da bittiği için bölük ihtiyata çekildi. Bölük komutanımız değişti. İndiğimizde mücahitlerle yaralı topladık. Ondan sonra asıl hedef Yunan alayına yöneldik. Askeri gemi ile Mersin’e geldik. Türk bölgesine geçince uçaklardan atladık. Bu arada düz arazide ilerlediğimizden o gün 38 arkadaşımız şehit oldu. 165 . Uçaklar ateşe başladı. 4-5 gün kaldıktan sonra Boğaz’dan Lefkoşa yönünde Hamit Köyü’nün üzerinde kaldık. Bayağı şehit verdik. Ben de ayakkabıcıydım. Kemal YAŞA “Havada çok arkadaşım vuruldu. Bol konteynır atılırdı. Subaylarımızın rütbesi yoktu. Sabah Lefkoşe’nin üstünde küçük bir bölge vardı. Girne’ye giden boğazda. Girne’den sahilden çıktık. Çekildik. Subaylar bizim moralimiz bozulmasın diye “ Bunlara inanmayın. Bölük itiyatta kaldı. Bizden önce deniz piyadeleri vardı. Çoğu zaman yemek bulamadık. Bölük komutanımız Salih Demirland yüzbaşıydı. Sabah uçakların dağları bombaladığını gördük. Biz onlarla değiştirdik. Bölük komutanımız Üsteğmen Hasan Zengin’di. Ateşkes olduğunda araziye onun için çıktım. Asıl bölük komutanımızı İkinci Harekât’tan sonra gördük. Kıbrıs’a çıkınca takviye olarak 250 kişi oldu. Hüseyinler bize destek olarak gelmişlerdi. İki tankımız karşı ateşte imha oldu. Güvenliği sağlamışlar. Bölük mevcudumuz 135 kişiydi. Beşparmaklar’dan ateş ediliyordu. Hemen ateş açıldı. 4. Bizim zayiatımızın çok olmasının nedeni tankların geri çekilmesiyle bizlerin meydanda kalmamız oldu. Karagah destek bölüğündeydim. Biz eteklerinde kaldık. 4. Lefkoşa yönünde Yunan alayının olduğunu öğrendik. Yaralanan çoktu.bilgi verildi. Rum tarafına düşenler esir değişmesinde geldi. Hüseyin’in naaşını anız tarlasında yanmış olarak buldum. Mevzileri kazdık. 2-3 gün sonra ateşkes oldu. Değiştirme birliğinin güvenli bölgesine inmeye çalışıyorduk. Gönyeli. Sabaha karşı kargo uçaklarına bindik. Biz düz arazide ilerliyoruz. bir yarısı kalmış. Rum Yerelokko Köyü vardı. Gece yarısı dağa çıkmaya başladık. Ailesine verdim. Bölüğümüz Lefkoşa havaalanının 1 km yakınına konuşlandı. Yunan alay sancağını bizim bölük komutanı alıp tabur komutanlığına teslim etti. 3 Ocak 2010. Çaybaşı. Dağlardan ateş geliyordu. Bursa’dan Osman Hasisi’i hatırlıyorum. G3 silahım ve 100 mermi verildi. Gece çok çiğ yağıyordu. “ Buralarda sivil halktan kimseler var. Sabaha kadar çatışma sürdü. Ateşkesten sonra mutfak kuruldu. Sıhhiye olarak askere alındım. Boğazda bir köyde gece konakladık. Beşparmak Dağları’ndan ve Lefkoşa’da evlerin üzerinden ateş açılıyordu. Bölük taarruza kalktı. Önce jetler destek verdi. Rum köyünde Rum milli muhafız taburu.” Askere gidesiye kadar ayakkabıcıydım. Erkilet hava alanına gittik. 52/3. Arkadaşların anlattığına göre kaçmasınlar diye onları havanların ayaklarına zincirle bağlamışlar. Elbiseyi sıksan suyu çıkardı. İki arkadaşımı sırtıma aldım. Rum tarafı mevzide. Ondan sonra komando eğitimi aldım. Elbiselerinde ay yıldız vardı. Önce Rumlara ateş ettik. 1975 Şubatında terhis olduk. Bölüğümüzün yarısı yok. Çatışma 16 Ağustos’a kadar devamlı sürdü. Çil yavrusu gibi dağılmaya başladılar. Alarm verildi. Yunan alayındaki askerler ateşkesten önce silahlarını bırakıp kaçmaya başlamışlardı. İlk gün bölüğün görevi Yerelokko Köyü’ndeki Rum muhafız taburunu ateş altına alıp geriye püskürterek Yunan alayına doğru taarruza geçmekti. Kızı askerdeyken olmuştu. Yarı belimize kadar suyun içersindeydik. Dağlara doğru yürüdük. Alay komutanının şehit olduğunu duyduk. Orada kaldık. Binalardan sürekli uçaksavar ateşi açılıyordu. Güney tarafımızda da ayrı bir Rum taburu vardı. Geriye gönderdik. Toplanma bölgesine gittim. Şehit arkadaşlarımdan ismini hatırladıklarım: Ödemiş Adagüme’den Kamil Alkan. 106 havanların mermileri hiç kalmamıştı. Askere gitmeden önce terziydi. 53/1-2 tertipler katıldı.Esas taarruza akşamüzeri geçtik. 5. Uçaklar Rumların üzerinden dolaşarak atladık. Orada kalmamız teklif edildi. Herhangi bir şey olmadıktan sonra dokunmayın”. Askere gitmeden önce tanışıyorduk. Rum bölgesine de düşen oldu. Bizi subaylar uyardı. Bir uçağa 70 kişi bindik. Ben evliydim. Günaydın gazetesi aracılığı ile eve bildiri yaptık. Şehitler ateşkesten sonra toplandı. Torbalı’dan Hüseyin Kurtuldu. Özellikle Beşparmak Dağı’na… Sürülmüş tarlaların tezeklerini mevzi yaptık. Bir yarısı yanmış. Bunlar karşı tarafın uydurması” dediler. Bizi mücahitler karşıladı. En önde hedefte biz vardık. Kalan arkadaşlar oldu. İlk gün Beşparmak Dağı eteğinde kaldık. Mont kemerinin göğsünün üzerinde naylon bir cüzdan vardı. Yunan alayına girdik. Yabancı turistler var. Orada bizim hava indirmeler vardı. İkinci Harekat anlaşmanın olmadığından bir gün önce bize haber edildi. Sağır ve dilsizler okuluna yerleştik. Ateşe hemen cevap verdik. İlk sıcak temasımız orada oldu. Sonra Kayseri Hava indirmede paraşütçü eğitimi aldım. 13 aylık askerken harekata katıldım. Havada çok arkadaşım vuruldu. İlk ateşkese kadar yüz yüze düşmanla karşılaşmadık.

Vatan sevgisi çok farklı bir şey. Bize Ortaköy’de yerimiz söylendi.40. Paraşütçülerden rüzgarla dağılanı toplamak bizim görevimizdi. Su deposuna müzik çalar açtık. Makineli tüfek verildi. Alayda ayrı bir komutan tarafından harita ve pusula üzerine eğitim aldık. Gece yerleştik. Hemen. Günlük nöbet altı saate çıktı. (İrfan Yoldaş’ın o anı hatırladığı için ağlaması. İrfan YOLDAŞ . Eğitim bir ay sürdü.) Bayraklar 1. Mermi. Gece tüfek bakımı yapıldı. Dağa yaklaştığımızda ateşkes oldu. Piyade Alayı’na. 166 . Saat 02. Paraşütlere Rumlar tarafından çok ateş açıldı. Kıbrıs Rumlarının kendi arasında bir çatışma vardı.Köylere girdik.İkinci Harekat’a kadar Beşparmak Dağları’nın eteğinde kaldık.5 m arasındaydı. Bugün Kıbrıs’a çağrılsam derhal aynı şekilde giderim. Taciz atışları yoğunlaştı.1973 yılı Temmuz ayında piyade sınıfında Isparta’ya askere gittim. İkinci harekatta tanklarımız geldi. Ölüm aklına gelmiyor. Günaydın gazetesi aracılığı ile eve bildiri yaptık. Burada iki aylık eğitimden sonra Kıbrıs’a değiştirme birliğine gitmek üzere 24 kişi seçildik. Gemiye binmeden önce her birimizin üzerine göğüs bölgesine şerit halinde bantlı olarak mermi sarıldı. 6. lav silahları verildi. Jetlerden yaklaşık olarak 45 dakika sonra hava indirme başladı. Her taraf duman. Çıkartma olacağından o gece haberimiz oldu. Sızmaya giden oldu. Aslında gizli bir yığınak yapılıyordu. değdiği zaman yanarak aşağıya iniyor. Bunun için gemide ayrıca eğitim aldık. sevinç nidaları.5 ay kaldık.. Burası Rum askerlerinin en güçlü olduğu yerdi. Orada üç ay dağcılık. Çekildiğimiz belli olmasın diye.5 – 4 gibi çıktık. Rum askerinin tutunacak yeri kalmadı. 18 Ocak 2010. İkinci Harekat’ta Torodos dağlarına yöneldik. Alayda herkes ayaktaydı. Asker seçimini bizzat tümen komutanı yaptı. Magosa’ya çıktık. Paraşüt saf ipekti. Anız tarlaları da yanmaya başladı. Bölüğümüz Ortaköy’de idi. Dağlar yanmaya başladı. tesisatımı versinler. Başçavuşumu hatırlıyorum. İnilecek olan yerlere uçaklar geldiğinde bayrak açıldı. Bölük komutanımız Yüzbaşı Korkut Eken. Makariyos ile Eoka’cılar arasında. Gece geç saatte Susurluk’tan Hilmi Onbaşım geldi. Mersin’de. Uyku uyuyamaz hale geldik. Sabahleyin ilk görevimiz emniyetli alan açarak paraşüt tugayının inişini sağlamaktı. Bir ay sağlık tedavisi ve kontrolden geçtik. Evle irtibatımız yoktu. yakın boğuşma gibi konularda eğitim aldık. Boşaltılmış.” Savaş olsun . Rumlar kaçıyor. 27 Şubat 1974’ te Erkin gemisi ile 325 kişi Kıbrıs’a gittik. Takım komutanı Teğmen Faruk Akkalp çıkartma olacağını anlattı. Gece eğitimlerinde mevzi kazıyorduk. İlk ateşkeste tekrar dağ eteğine döndük. giderim. Hiçbir şey alınmayacak diye kesin emir vardı. Üzerine bez örttüm. Çıkartmanın yapılacağı bize bildirilmedi. Bizdeydi. İşe yarayacak hiçbir şey bırakmadık. Bende 250 tane vardı. Beşparmak Dağları bombalandı. Paraşütçüler inmeye başladığında bağrışmalar. 10 gün botu ayağımdan çıkarmadım. Sevgi gösterileri. Yunan alayının tam karşısında eski İngiliz esir kampı vardı. İlk görevimiz orayı almaktı. Konuşma yaptı. Gemide bol elbise giydik. Mevlüt İlhan. Tüfeğimle geri çekilmemi söyledi. sonra elektrikçilik yaptım. Çok arkadaşımızın paraşütü mermi nedeniyle delindiği için yere çakıldı. Rum tarafına . Havancılar da destek birliği idi. Disiplinliydi. Tepeköy Mah. O kazdığımız mevziler hava indirme tugayının işine çok yaradı. Askere gittiğimde evliydim. Bu mermiler bizimkilere gizlice götürülüyordu. Kayseri’de tören geçişlerine katıldık. Ben askerken çocuğum olmuş. Botla yatmaya başladık. Türk köyüne girdiğimiz hemen belli olurdu. Değiştirme birliği paraşütçülerin ineceği yeri ay halinde çevirdik. İçerdeki küreğin sapını tüfek namlusu gibi gösterdim. Özel eğitim aldık. Yaklaşık 70 kişilik bölüğümüz vardı.. Bana paraşütümü. Gönyeli’de topçu birliği vardı. Şafak sökmeden ilk jetler geldi. Rahatsızlık başlamıştı. Duygulu bir ortam. Sonra asker indi.10’ da bulunduğumuz yerden çekilme emri geldi. Çıkartmadan 10 gün önce azıttılar.5 m ile 2. Çok kardeşimiz daha inmeden şehit oldu. Gece eğitimi yapar gibi sessizce sıkı bir yürüyüşle bir saatte 7 km yürüyerek alaya çekildik. Değiştirme birliği 650 kişi idi.” Torbalı Çapak Köyü 1953 doğumluyum. Nöbet yerlerindeyken Rum kesiminden arada sırada ateş açılıyordu. Özel harp eğitimi gibi. Türk köylerine de girdik. Daha sonra Kayseri’ye çekildik. “Eşek geçmez deresi” denilen eğitim yerine. 10 gün sonra ilk defa banyo yaptım. Rumlar ateşle karşılık veriyordu. Askere gidesiye kadar önce çiftçilik.Yaklaşık 2 km idi. Alaydan saat 3. Mesela benzinimizi lağıma boşalttık. İskenderun’a gittik. Mermi ve el bombası. Görevimiz stratejik tepeyi ele geçirmekti. Mesafe yakındı. O anki heyecanı yaşamak . Nöbetlerimiz sıklaştırıldı. Sularımızı Türk köylerinden sağladık. Her altı ayda bir yarısı değiştirildi. Bunları görüyorsun. Biz izliyoruz. Alkışlar. O zaman anladık ki çıkartmaya hazırlık yapılıyormuş. Burası sadece değiştirme birliğinin eğitim gördüğü birlikti. Mücahitlerle az görüşüyorduk. Barış Gücünün kontrolünde birliğimize gittik. Birlikte üzerimizdeki mermiler alındı. Girne’ye Lapta oteline geldik. İlk önce içinde ihtiyaç malzemeleri olan maketler atıldı. Alay komutanı Kurmay Albay Eşref Bitlis bize bilgi verdi.

Genellikle göğüslerinden vurulmuş. Tümen komutanımız Bedrettin Demirle idi.İnen askerleri topladık. İlk geldiğim zamanlarda geceleri bağırarak uyandığım zaman oluyordu. Üsteğmen Hikmet Taymes. Çok büyük problem yoktu.Dağın altında tüneli ele geçirdik.” Askere gidesiye kadar çiftçilik yaptım. Yara soğuduktan sonra hissettim. İnen askerleri korumak için. Vatan sevgisi çok farklı bir şey. Her taraf yasak. her şeyimizi getiriyorlardı. Ondan sonra taarruza kalktık. Bu etki 2-3 yıl devam etti. Sonradan çıkartmayla Girne tarafından gelenlerle birleştik. Geri döndükten sonra yılbaşında çatışma oldu. Bizden İzmirli Bekir vardı. Bir şey bulunursa sert ceza veriyorlardı. Oradan başka yere. gün ben vuruldum. Erdemli Davultepe denilen ormanlık bir yere konuşlandık. Gece sızma olayı var. Zaman zaman arama yapılıyordu. Bize dediler bunlar nasıl geldi? Rumlardan kalma bir eve yerleştirdik. Yardımcım Isparta’dan İbrahim Yeniay ayağımı sardı. Orada bir hafta kaldık. Tabancam tüfeğim yanımda. top mermisi geliyor!” gibi. giderim. Devamlı hareket ediliyordu. İlk gün Ortaköy Mahallesi’nin yaşlısı. Eşim uyandırırdı. Eskiden hastanelerde Kıbrıs gazisi olarak saygı görüyorduk. Muhabere kripto arabaları vardı. Tekrar biz ele geçirimişiz.com/haber_detay. Orada gördüm. Serdarlı yanıyordu. Hemen Mersin’e gittik. En çok zayiat paraşüt tugayında oldu. Serdarlı’dan 2-3 km uzakta Lefkonik denilen bir yer vardı. Daha önceden hazırlık varmış. Haber merkezindeydik. Bugün aynı şey olsa hemen katılırım. En çok zorlandığımız yer Stratejik Tepenin güneyindeki kilise oldu. Erkin gemisiyle gittik. Rum köyleri bakımlı. Savaş olsun . Üçüncü gün ayağımdan vuruldum. Her taraf yanıyordu. Paşaköy’e. Komutanlar izin vermezdi. Bir yere varıyorsun.asp?haberID=59 (Erişim tarihi: 30/07/2010) İbrahim KARAASLAN “Karargahtaki subaylar oraları hep biliyorlardı. Alçıya aldılar. Yanıyordu. Bizle beraber çatışmaya girdi. külot kalıyordu. Harekatta olmam bana onur ve gurur veriyor. Birinci Harekat başladı. Gece dönemedim. Yarbaydı. Ayaklar da var. Denizlili idi. Bölüm bölüm gönderdiler. gelmiş. Terhis olduktan sonra epey dengemi bulamadım. Daha önceden değişik kimlikle oraya hep gitmişler. Ölüm aklına gelmiyor. 39. Yüksekten ateş edildiği için. Oradaki Türklerin çok desteğini gördük. Faruk Akkalp ile ilgili başka bir gazinin anısı için bakınız: http://sinopsehitlervegaziler. Paraşütçülerden yaralananlara askerler ve mücahitler yardım ediyordu. Bir köye girdiğinde Rum köyü mü . Dağı ertesi gün ele geçirdik. Türk köyleri bakımsız. Kalmadım. Yoğun ateş hiç kesilmedi. Yağma olayı hiç olmadı. Girişte hastaneyi bile yakmışlar. Şehit oldu. Biz Lefkoşa’ya yakın olmamızdan dolayı şanslıydık. Mesela 167 . Balıkesirli Hilmi Onbaşı yaralandı. Kilisenin içinde 150-200 kişi esir vardı. Daha sonra Yunan alayına yöneldik. Hastanede topuğum parçalanmış. Biz bir yandan Rum tarafına ateş açtık. Seyyar telefon hatları çekiyorduk. Subaylarda rütbe sökülmüştü. Komutanlar şaşırdı. Sızmalara karşı öncüler giderdi. Daha çatışmalar yeni bitmiş. Serdarlı’ya girdiğimizde savaş devam ediyordu. Gemiyle bir ay hava değişimine geldim. Girne’de çıkartmanın yapıldığı yere çıktık. 2-3 gün yanımda kaldı. Babamlara yardımcı oldular. Karargahtaki subaylar oraları hep biliyorlardı. Babam ziyarete geldi. Kiliseden bize çok ateş ediliyordu. Muratbey Mah. Türk halkı bizi devamlı ziyaret ederdi. Tepeyi tekrar Rumlar ele geçirmiş. Hastanede çok yaralı vardı. Taarruzda Kayseri’den Kadir şehit oldu. Serdarlı tarafına Paşaköy’e gittik. Üzerimizde sadece atlet. Rum mahallesiydi. Daha önceden değişik kimlikle oraya sürekli gitmişler. Kurşun topuğumdan girip çıkmış. arabaları gizliyorsun. Stratejik Tepeyi aldık. 18 Temmuz günü alarm vurdu. Bazen ağlarım. O anki heyecanı yaşamak . Ömrümde görmediğim şeyleri gördüm. Psikolojim bozuktu. Buradan bölükte 1992’ de vefat eden Ayhan Çam vardı. Mevzi kazıyorsun. Askerden sonra çeşitli yerlerde şoför olarak çalıştım. Rum evleri düzgün. Evliydim. Hava indirmenin bir kısmı bize katıldı. Üsteğmen ciple uçakları yönlendiriyordu. Muazzam bir planlaması vardı. 1 Ağustos’ta bize sıra geldi. Yaşadıklarım aklıma geliyor. Uykudan “Kaç! Havan mermisi geliyor. 1974 Mart ayında muhabere olarak askere alındım.Tümen’in muhabere merkezi bizdik. çoluğu çocuğu bizim suyumuzu . hemen belli oluyordu. Her tarafta EOKA-B yazısı yazılıydı. Zaman zaman arama yapılırdı. Bize kalmamız söylendi. Akşama kadar sürdü. Kurmay Başkanı daha sonra Jandarma Genel Komutanı olan Teoman Koman’dı. Oraya göreve gittim. Ankara’ya oradan da İskenderun’a gittim. Birlik Serdarlı’daydı. Bir yolunu bulmuş. 7 Ocak 2010. Parolalar değişirdi. Arabasına havan mermisi düştü. Emekli oldum. Bizim bulunduğumuz bölgeye helikopterle indirme olmadı.Türk köyü mü. 3. Seve seve gönüllü giderim. O güne kadar oraya hiç gelen giden olmamıştı. Daha sonra devlet memuru olarak çalıştım. Derenin içine sıhhiyeler götürdü.

Ayağımdaki botu 1. Bölüğüme katıldım. Rumlar. Lapta’da çatışmada şehit düşmüş.Yaklaşık bir hafta gezdirdim. 1973 Mart’ta komanda olarak Eğridir’e oradan Bolu Dağ Komando’ya katıldım. Hastaneden kaçtım. Cesurum. Kırnı köyü. Daha sonra Rumlar tarafından vurulduğunu duyduk.” Askere gidesiye kadar terzilik. Fatma Girik. Hastaneden kaçtım. O günleri yaşamaya başlıyorum. berberlik. Beşparmaklar’a yakın bir bölgede Bayraktepe denilen yer vardı. Bir gün öncesinden radyodan Kıbrıs’taki kaynaşmayı duyduğum için şüphelendim. Bu filmde figüranlık yaptık. İkinci Harekat’ın bitimine kadar orada kaldık. Girne sahiline vardık. Takviye komutanlar verildi. Diğer birlikler de oraya gelmişti. Beni oraya gönderin diye. Yol kenarında kazan kaynatmışlar. Bugün aynı şey olsa giderim. Biz çıkartma gemileri ile çıktık.00 gibi bize açıklama yapıldı. Karakuyu köyünden Macit Buruncuk’la karşılaştım.Torbalı Alp Mah. 19 Temmuz gecesi saat 23. Kalmak isteyenler için. Gazetecilerin geldiği söylendi. Aldığımız eğitim ve disiplin böyleydi. Silah yiyecek. aldık” Askere gidene kadar demirciydim. 10 Ocak 2010. Hastanedeyken İkinci Harekat başladı. Mücahitler bize Kırnı Köyü’nde dahil oldu. Banyon yok. Tugayın bir kısmı 20 Temmuz sabahı Beşparmak Dağları’nın arkasına helikopterlerle intikal etti. Cüneyt Arkın. Ovacık’ta sadece biz değildik. Terhis olduk. geldik.her evin üzerinde güneş enerjisi vardı. Savaş filmi seyredemiyorum. Komutana çıktım. Esirler bize geliyordu. Lapta girişte pusuya düşürmüşler.. İşkenceyle öldürmüşler. Orada Barış Harekatı ile ilgili sinema filmi çekildi. Kozmik büro komutanıydı. Üsteğmenim çok değerli bir insandı. Askerlerimiz bulmuş. Hasan Nazlı’dan Hüseyin Kurtuldu’nun şehit olduğunu öğrendim. Albay beni bizzat kendi aracı ile götürdü. Sivil esirlerin çoğu EOKA’cılardı. Temmuz 1973’te Isparta’da dağ komandosu olarak askere alındım. Biz 24 Temmuz’da çıktığımız için bölge temizlenmişti. Bugün aynı şey olsa giderim. Rumların silahlarının çoğu uçak savar ve moderndi. Belirli bir dönem üzerimizde taşıyacak kadar. Bunları pek anlatmadım. Süheyl Eğriboz. Albayıma yalvardım. Bölüğüme katıldım. Gönyeli’de çatışmanın devam ettiğini öğrendik. cesedi bulamasınlar diye baş aşağı küpün içine atmışlar. Bana iyi baktı. Gazeteci arkadaşları gezdirdim. Filmin adı “Önce Vatan” idi. Kömürcü. Rum yığınaklarını incelediler. Yemek verdiler. Küpü kırmışlar. Adem Yavuz benim bir fotoğrafımı çekti. Orası Rumların elindeydi. Bizim askerler “Biz sizi kurtardık “deyip marketlerden ucuz almaya çalışmışlar. Havan ateşi yedik. Eoka’cılar . Bolu’dan tam teçhizat ayrıldık.Gazeteci Adem Yavuz’u ben dolaştırdım. Türk köylüleri beni hastaneye götürdüler. Orada kalan . Birkaç gün sonra geri dönüp kalanlar oldu. 16 Ocak 2010.evlenenler oldu. Girne Boğaz bölgesinden Kırnı köyüne gittik.5 ay sonra çıkardım. Üzerini örttüler. Hüdai ALAN 2 Ocak 2010. Üsteğmen Nermi Tonbul. 1975 yılında terhis oldum. Ele geçirildi. Yatırmışlar. Yolu kestiler. Öğrendik.. Arslanlar Köyü. Şu an evimde. Adları Cüneyt Arcayürek diğeri ise Adem Yavuz idi. Etkisi uzun yıllar sürdü. Tıraş olmadım. işçilik yaptım. Kömürcü Köyü’nde pusuya düştük. Hasan Nazlı “Esir düşen subaylarımızı bulduk. 16 Temmuz sabahı Ankara. Topal topal 4 km gittim. Oradan Bolu Komando Tugayı’na gittim. Tuğay komutanımız Sabri Demirbağ idi. Yağma olayı olmadı. Araba devrildi. Beşparmak Dağları’na götürdüm. Adem Yavuz’un çektiği fotoğrafları Lefkoşa’da resim sergi sarayında gördüm. 16 Temmuz gecesi alarm verildi. 15 ay orada kaldım. Çumra’da köylüler Kıbrıs olayını biliyorlarmış.19 Temmuz’ da Mersin Taşucu’ya geldik. 15 Temmuz’ da alarm verildi. Ankaralı çavuşum Rum bayrağını indirip Türk bayrağını çekerken uçaksavar ateşi ile kolu koptu. Hatırladığım tabur komutanı Yarbay Celal Eruç’tu Gece mermi dağıtıldı. Sorgularda mücahitler tercüme ediyordu. Bize üç 168 . Mermileri de dumdum mermisi yani hedefte bir daha patlıyordu. Aylarca unutamadım. Sevkiyatlarda bulunduk.Ayrıca buna izin verilmezdi. Güneş enerjisinin ne olduğunu bilmiyoruz. Problemler de ortaya çıkmaya başladı. Kamplara gönderiliyordu.Konya üzerinden Mersin’e Ovacık bölgesine geldik. Boğazdaki Sahra Hastanesi’nde 12 gün kaldım. Yarbay İsmail Hakkı Bili’nin şöförüydüm. Esas birlik komutanımız şehit düştü. İkinci harekat bittikten sonra Bellepalis Köyü’nün yakınında bir şatoda kaldık. Terhisimizde bize form dağıttılar. Bir Türkiye ve bir bayrağımız var. Terhis olmuş. Korucuk Köyü Hüseyin SÖBÜ “Hastanedeyken İkinci Harekat başladı. Ortalık düzeldikten sonra sivillerle iletişim başladı.

Pilot yarbaya soruyor:” Yarbayım deniz üzerinde vurulursak ne yapacağız?” Pilot yarbay: “Başçavuş. O muhbiri bulduk. Arabaya durması için vurmaya başladım. Bu bizi kabızlığa sevk ediyordu. Bunların Rum olduğunu söyledim. Bolca keçiboynuzu yiyoruz. Her taraftan ateşe maruz kalıyoruz. iki şelale arasında emniyetimiz açısından muazzam bir yerden çıkmaya başladık.. Biz girmeden Rum orada halkın arasına karışan mücahitleri katliama uğratmış. Beşparmak Dağları’ndan ateş açılıyordu. Yanımda İstanbullu Baki Çavuş bir şeyler soruyor. İkinci Harekat’ta Gaziveren bölgesine geldik. Ateşkes resmiyette vardı. O ana kadar şehit vermedik. Namluyu dayadım. Titriyorlar. Batı cephesine geçtiler. Haberini aldık. Taksi ağır rolante de geçiyor. Ben de arabaya göre yüksekteyim. Biz karşılık verelim akşam haberlerde dinlersin. Sessiz ölüm dediğimiz olay olmuş. Diğeri de sanıyorsam Adana’ya indirildi. Bazıları tanınmayacak kadar yanık olanlar var. 45 dakika sonra Kırnı Ovası’na indik. aldık” diye yazdık. Yürürken gözleri açık uyuyorduk. Bayağı da zayiat verdik. Yanımızda mücahitler var. Lefke Birinci Harekat’ta Rumlara düşmüş. Dağa çok dik. Nöbettekileri öldürmüşler. Bu Makariyos’a verilen bir cevaptı. 20 kadar şehit vermişiz. baskına uğramamız bizi sersemletti. Rumlara haber sızdırırken yakaladık. Salyangoz şöyle yenir. Biz bunlara karşı taarruza geçtik. Beşparmak Dağları’na yöneldik. Rum mevzilerinden de ateş ediliyordu. Değiştirme alayımızın mevcut olduğu alana indik. 40 civarı helikopter vardı. Şehitlerimizi bulmaya başladık. Onlara yakın olanlardan. Mesela taarruza kalkacağız. Bazen önce o taraftan kendi tarafımıza havaya ateş ediyorduk.. Bir kazma bulduk. Bagajı açtık. ama nerede olduğumuzu bilmiyorlar. onlar bize güveniyor. Bunların ikmalini kestik. Mücahitlerden şehit olanlar da var.gün hayatı idame eğitimi verilmişti. Gece batı cephesinden baskına uğramıştık. Rum çekildi. Baktık ki oğlu Rum Milli Muhafız Ordusu içinde. kendisi ise mücahitlerin içinde askerlik yapıyor. Biz buralara üç dört sefer baskın yaptık. Sabah 5 civarı helikopterlerin başına gittik. Başçavuş geldi. Sonra su deposunu. Ağaçlara bağlamışlar. Kendi kendimize zayiat verdik. Biz orda dağda kalan Rumlara karşı üç defa taarruz ettik. Çemberi genişletmeye çalışıyoruz. Salağa yatıyor. Dinleyen 169 . Ayaklarının altında miğfer gördüm. ilk temas. Biz otomatik yatak açacağız. Barış Gücü teslim aldı.makiliği ateşe veriyor. Halası orada. Ben de onlara göz ucu ile bakıyorum. Anlaşma ile şehir teslim edilecek. Mevziye girdik. Silahlar ortaya çıktı. Yolu kestik. Gönyeli’de bizim emniyetimizi almışlar. Bitkilerden yaprağı tüylü olan şudur. Kazım Başçavuşumuz aslen oralı. Kıbrıs Türklerinden mücahit casusluk yapıyor. Sekiz kişiye bir ekmek düşüyordu. Rum oldukları ortaya çıktı. Vahşet! Tabur komutanımız “ Ben böyle bir hataya nasıl düşerim?” diye havan mermisi ile intihara kalkıştı. İşkenceyle öldürmüşler. öpüyorlar.Gece Rumlar sızma ile baskın yapmış. Bunların Rum askeri olduğunu hissettim. “Be kadın çekil işimiz var”. En çok yiyecek sıkıntısı çektik. Bu eğitimi almamış. Makineli tüfek ile çıkanı tarıyorlar. bir o kadar da yaralı olarak arabaya taşıdığım var. Fiiliyatta yoktu. Nasıl olsa Barış Gücü ses çıkarmıyor. Barış Gücü bizi durdurdu. Bizi arıyor. Yani deniz üzerinde helikopteri terk etme gibi. Benim gördüğüm otuzun üzerinde şehit. Rumlara haber götürürken yakaladık. Askerlik boyunca aldığımız komanda eğitimi hep karşımıza çıktı. Biri düşürüldü. Akşam ezanında Lefke’ye girdik. Dizdik. O kadınlar arabalarda bizlere sarılıyor. Başçavuş bir şeyler söyledi. Her taarruzumuzu haber alıyorlar ve hazırlık yapıyorlar. Biz bu esnada kendimize geldik. Tıraş olmamışlardı. Yola dikildim. Bu alan mücahitlerin eğitim alanıymış. Bunlar başladı tim tim kucağımıza düşmeye. Uyku yok. Rumlar bizim oraya çıktığımızı gözetliyorlar. Buraları yıllarca muazzam tüneller haline getirerek mevziler yapmışlar. Bize son anda bir başçavuş verildi. Durdu. O bölgeye 15 dakika kala ateşe veriyor. O arabadan tam sekiz kişi çıktı. Önce bir evi bombaladı. Rum miğferi. Sabah doğu cephesinden de baskına uğradık. Uyumuşuz. Biz kamufule olmuştuk. İçeriyi kesiyorum. Sarp insanın inmesi mümkün değil. Yarbay pilot bize daha önceden almış olduğumuz bazı eğitimleri hatırlattı. Bir kaçış yerimiz var. Karakol binasına roket atmışlar.” Güneş henüz doğmamıştı. Santarollo Kalesi’ne çıkıyoruz. Bizim mücahitlerin miğferi değil. Bunlar ateşkesten önce oldu. Kırnı tarafından. Biz mücahitlere güveniyoruz yorgunuz. Gece baskınında bizden de esir düşenler olmuş. Çalılığı . Rumlar ateş etsin rapor yok. Rumların daha önce ele geçirdiği bölgeye “Cesurum. İki saat sonra iki tane Yunan uçağı bize taarruz etti. Türkiye’de silahlı kuvvetlere katılmış. Ateşkes olduktan sonra ancak oradan ayrıldım. Böyle böyle onları imha ettik. Durumu anlattım. İmdadımıza bizim uçaklar geldi. Mücahitlerle buluştuk. 64 Şavrole taksi geliyor. Bizim bölgeye bizden sonra paraşüt birliği geldi. İlk günün gecesi oraya ulaşmıştık. Lefke’ye yürümeye başladık. Esir düşen subaylarımızı bulduk. Genelde gece baskınları yapıyoruz. İçeridekilerin üzerinde mücahit elbisesi vardı. tüysüz olan şöyle yenir. İstihbaratın olmayışı. O da Girne tarafı. bizi oraya sokmuyor. Sıcak çatışma başladı. kaplumbağa böyle yenir. Doğudan saldıran komando birliklerini dağıttık. geldik. başçavuş askerin moralini bozma. Bizi taramaya başladılar.

Orada Kayseri Zincirdere mevkiindeki Hava İndirme Tugayı’na gittim. Ama olayı biz biliyoruz.” diye. Bütün askere dağıttım. Tabur komutanı ateş açanın kim olduğunun bulunmasını istiyor.O gün akşam yemekten sonra birliği meydana topladılar. eğer şehitlik mertebesine erişmemişsen cevap yaz. Postacı abi gönderiyor. Revirdeki sağlıkçı tugaya haber ediyor. Terhis için halamdan borç para istedim.. Tarihi Ayaetomas manastırı (Ayios Ionnis Chrysostomos Manastırı) vardı. Sabah içtimada herkesin yüzü gözü şiş.4 sıralarında. Rum mevzileri boşalmış. Adresi kapalı. Sabaha karşı oraya çıktık. Piyade Alayı’na askere alındım.Oraya doldurmuşlar. Kimi yeri açılmış. Çok uzun zaman param gelmedi. Eğirdir Dağ Komando Okulu’na gidip komando ve paraşüt eğitimi aldım. Mektubun arka kısmında boş bir yer buldum. zarf yok. Ateşkes olduktan sonra Rumlar karşımızda mevzilenmeye başladılar. Mektubu içersine koydum. Kimse çıkmıyor. Futbol sahasına topladıklarını saldık. Başladık gece bal çalmaya.Diyor ki: “Sayın kayınçom.Birlikten gelirken taktığımız paraşüt.Herkes alabildiği kadar mermi alsın dediler. Birliğin önünde ambalaj yapıyorlardı.” dedi. Zaten zarf açık.O gün sabaha kadar uyuyamadık.Bezin içinde uzun uzun bir şeyler oluyordu. Daha sonra o bölgeyi her hangi bir baskında. Bir daha para istemedim. Tüm millet ishal. Oradan terhis oldum. bilmiyorum.Sabaha karşı toparlandık. Subaylar geldi. Bizi oranın halkı çok incitti. Ele geçirdiğimiz yerleri piyadeye teslim ediyorduk. Birkaç gün sonra duyulmuş. Eniştem yazmış. Mayından bubi tuzağı ihtimaline karşı durduk. Daha sonra Dipkarpaz tarafında baskın ve arazi aramalarında bulunduk. alarmda toplanma bölgesi yaptık.Arkası açılıyordu. Çam ağaçlarından akan reçine ile yapıştırdım. Zarfı açtım. Onunla terhis oldum. Bize ait olan bölgede arı kovanı buluyorsak bal çalıyorduk. Şaşırdık. Daha sonra bu insanlar gittiğimizde su yemek ikramında bulunuyorlardı. hislenmiş. 3. Reçine ile yapışmış. hakkınızı helal edin. Mermiyi havaalanında aldık. Su tahlil ediliyor. 1973 yılında Isparta 40. Biraz konuşma yaptı ama hatırlayamıyorum.Subaylarımız “Postaneye atarız.Çetin) Hamza Ali BUĞDAY Erdal UYGUN “ Botla yatıyorsunuz botla kalkıyorsunuz” Askere kadar mobilyacı çırağı olarak İzmir’e gittim. Bir postacı abinin eline geçmiş.Onu da bize öğrettikleri şekilde sırtladık mermilerimizi aldık. Paraşüt atlayacak şekilde.Silahlarımız vardı. Bir asker mektubu. Gönderdim. Ama o bal bizi kendimize getirdi. Maaşla yetinmeye başladık. Pakette bir o kadar zarf bir o kadar zarf. Duygu yüklü bir mektup yazmış.Tüfek sırtımızda. Okumuş. Dağda iken ilk defa mektubum geldi.” Yazalım da neye yazacağız? Kağıt yok. Ergin Konuksever olmalı.Onlar da ulaşmış buraya. Koleradan şüpheleniliyor.Zor yürüyorduk zaten.4 ay orada paraşüt kursu gördüm. Baba fakir. (N. Bizlerden zarar veya baskı görmeyince rahat ettiler. Bizden değil mücahitlerden şüpheleniyorlar. 8 Ocak 2010. Daha sonra Bufavento Kalesi’ne ihtiyata çekildik..Bir zorluk yok diyerek moral verdi. Uçak 90 kişi alıyordu.Hep beraber birbirimize tutuna tutuna 170 . Ama arkadaşımızı ele vermedik.Kıbrıs’a gideceğiz. Dindar biriydi. Bırakın vazifemizi yapalım. Tersine çevirdim.Hemen birkaç satır bir şey yazdık. Ama ora halkı için düşünürüm. Bana daha sonra bir mektup ve bir paket geldi. Tahliller temiz çıkınca tugay komutanı Sabri Demirbağ geldi. Daha sonra sterlin olarak maaş dağıtıldı. Ancak orada 20 gün kaldım. Bölük komutanından güzel bir dayak yedik.Uçak vardı. Yanındaki de ateşe başladı. Sağ salim inişimizi yapacağız. Ali’ye porno dergi tutmuşlar.Yemekten sonra hazırlandık.Eşyalarımızı aldık. Oradan komandoya ayrıldım. Yazdım. Magosa’dan gemiyle geldim.Buraya mektup yazdık. Tabur komutanı bağırıyor: “Bal yemeyip de ishal olan öne çıksın.Oturduk arkadaşlarla sohbet ettik. Eteklerinde 500699 kovan var.Orada komutan her şeyi söyledi. Yağma olmadı. Benim dürbünle Rum mevzisini izleye başladı. Mektup eve geliyor.yok.”Gazanız mübarek olsun” dedi. Hiç tanımadığım bir postacı. İlerlediğimiz yol bakır madenine doğru vadi içerisinde kalan bir yol. Karanlık bastı. Her tarafımı doldurdum. Gece Ali makineli tüfekle o Rum mevziini taramaya başladı. Dağdayız. Rum köyleri adeta boştu. Rumlar yakın. 19 Temmuz akşamı birlikte Kıbrıs’a gideceğimizi söylediler. Tüm bölük gece bal çalmakta. Arama ve baskınlar gece oluyordu. Kayserili arkadaşım vardı Ali. Askere gidene kadar oradaydım.Hazırlık gibi bir şeyler oluyordu ama biz farkında değildik. Çaybaşı. Sızma var dedik. Bal çalmaktan dolayı adeta hepimiz arıcı olduk. Oradan araziye doğru yayılmaya başladık. 15 ay kaldım. Sırt çantamız vardı. İki satır mesaj yazdım. Bizim Ali adeta delirdi. Unutamayacağım bir olay var. İş başa düşünce aynı göreve giderim. Gittiğimiz gün akşam yemeği yedik topladılar. Çok sıkça gidiyorduk. Tanımıyorum. “Biz Kıbrıs’a gidiyoruz.

Biz öyle temizleye temizleye oraya gittik.Çift kapı ya. su içtik.Arkadan bir 3 daha geliyor bombalıyor.Böyle betondan Türkiye tarafına. Ormanda ağaçta takılı kaldı.Bütün uçaklar oradan geçiyor. Beşparmak Dağları’nda. Görüyoruz.Yani subayları değiştirdiler.Ama bir yandan da silah sesi geliyor.Artık onu da içtik.Kapının biri de açıktı.Her tarafım böyle şey gibiydi. Çatışmaya girdik.Betondan böyle akıl almaz mevziler yapmışlar. Takım komutanımız.Eğitimdeki gibi olmuyor işte.Bağırıyorlar aşağıda.Orada yaralanan arkadaşlar oluyor.Sonra karşıdan geldiler. Buradan giderken aldığımız peksimet gibi şeyler ve konserve vardı sırt çantasında. Bizim komando birliği devamlı ileriye. Ateş açıldı.Hiç unutmam koyun ağılları vardı.Dere yatağında su da varmış soğuk su.Biz ondan sonra yürüyoruz..Sivil halktan hiç öldürmek yok.20 Temmuz’da gittik.uçağa bindik. Sabaha karşı Akdeniz’i görüyorduk.Bizim subaylar değişti. Temizlik yapıyorduk. İlk gün şöyle bir dere yatağı vardı.Ben nereden bileyim.İşlemleri yaptık.Orası çok kuvvetli geçti.Onlar önce bombalıyor. Orada taarruz gibi bir harekete girdik.. Beş Parmak dağlarının aşağı kısmı buraları ova.Karmakarışık olduk.Birbirinin üstüne.Ne bileyim bambaşka bir şey. Oraya gider gitmez akşamına zaten başka subaylar geldi.Ben bir şey bilmiyorum.Adamlar öyle bir şey ki.Temizledikten sonra çıkarma yaptılar.Karşıki 171 . O uçaklar nasıl boşalıyor.Orada da savaştık.Çünkü havaalanına geldiğimizde bütün uçaklar sıralanmıştı. Bizi topladılar. Bizim artık yerimiz belli değil.Ondan sonra biz geriye gittik. “Korkma. Başladılar bizi sağlı sollu.Geldiler ellerinden bıçaklardan koparttılar.O gün orada konakladık.Sonra toparlandık.Hiç unutmam paraşüt takılı kaldı çözemedim.Bağırdı oradan..Bir de orada bir havaalanı var.Şöyle bir baktım ben aşağıya.Şöyle bir mevzi var.İstediği gibi inemiyorlar.Zaten tanımadığım arkadaşlarla beraber olduk orada.Aradan çok geçmedi.Öyle bir konaklayıp da yatıp uyuma diye bir şey yok. Tekrar biz geri çekildik.İpek olduğundan açılıyor. Yemek yedik. Yaralananlar oldu.5 saat geçti.Lefkoşa tarafı var.Bayrak radyosu vardı.Birinci Harekat bu.Kapattılar havalandık. kafanı kaldıramazsın.Ama şimdi gittiğimiz yerde köy gibi şehir gibi yerlerde yakaladıklarımızı geri teslim ediyoruz.İki tane de karşıda böyle sakallı iki asker. Sersemdim ben de. Birlikte subaylar değişti. sıcaktı.Tabi uçak gitti. İlerledik..Kapılar kapandı. Kayseri Erkilet Havaalanı’nda tahminimce 50 uçak vardı.Çok acayip mevziler var. Başımdan böyle bir şey geçmedi.Gerekli işlemleri yaptık.Tanımadım zaten. O an Girne’ deki işimiz bitti. ama komutanlar olsun bizler olsun yorulmak falan hiç aklımıza gelmiyor. En yoğun çatışmayı orada gördüm.Onlarla idare ettik o gün.Dedim Rum askerleri geliyor. O gün işte havaalanına geldik. Çatışma 1-1.Hayatımda böyle bir şey görmedim.Oraya geldik. İlk gün konaklamada perişan bir vaziyetteydik.Meğerse onlar mücahit askerleri imiş. Uçaklar bombardıman yapıyor.. Beşparmak Dağları’nda.Şimdi şöyle bir boğaz vardı.Yani onlar gibi yapmıyoruz.Oraları temizledik.Küçükkaymaklı Büyükkaymaklı diye.Bazı arkadaşlar yere çakılıyor. Beş Parmak Dağları temizlendi.Yüzde yüz onlar yaralandı.Sarı ışık yandı hazırlığımızı yaptık.Devamlı bir yerlerde istirahat ediyoruz.devamlı ileriye… Fazla durmazdık biz.Ondan sonra gemiyle çıkarma yaptı millet oraya.İlerleyen günlerde İkinci Harekat var. Her tarafta paraşütle inenler var. Şehit olan benim birkaç arkadaşım oldu. Beşparmak Dağları’nı temizledikten sonra çıkarma yapıldı.Kurşun paraşütleri deliyor.Kapılarda subaylar var..Biz oranın yabancısıyız. Paraşütün kancası var.Sabaha karşıydı zaten.İşte oraya yürüdük.Bağıranlar oluyor.Bindik. Beşparmak tarafına geldik.. Savaş diye bir şey görmemiştim hayatımda.Ben de normal indim.Nereye gittiysek hep böyle koştura koştura.İnerken bayağı bir zayiat oluyor. Tek geçişimiz o.İndirdiler Rahatladım.Takviye yaptılar. Bölük yoktu yani şimdi Bazı subaylar var.Ondan sonra ara ara geldi böyle konserve gibi.Bizim oraya başka bir yerden geçmiyor.Yunan alayının olduğu yer.Çıktık.Öyle bazı işte insan anladığı kadar böyle tuhaf oluyor.Bizi oraya yönlendirdiler. bölük komutanımız hepsi değişti.Ne ölmek geliyor aklına ne de başka bir şey.Askerleri dahi evlerin içinde yakaladık.Hepimizi attılar.Kapılardan alıyor.Dört tane samimi arkadaşım şehit oldu.Ondan sonra gemiyle çıkarma yapıldı.Örümcek ağı gibi.aşağıdan.Orada bir temizlik oldu. Beşparmak tarafından…Bayrak radyosu var. 1-1. iki kapıdan da atlıyoruz .Böyle üçlü üçlü uçaklar geliyor.Uluslararası bir havaalanı var.Hemen mevzimi aldım orada.Tekrar oradan Küçükkaymaklı diye bir yer var.Kancalarımız var uçağa geçiyor.O olay da Laçka tarafında oluyor.5 saat sürdü.Bizi oraya yönlendirdiler.Nakliye uçakları arkaları açılıyor.Bazı arkadaşlar paraşütle dolaşıyor.Bu taraftan o tarafa.Bazı arkadaşlarımız iniyor.Tüfeğin ucunda süngü var..Oralara ondan sonra valla bir bölgeye daha gittik.Önden uçaklar üçlü üçlü geliyor.Paraşütleri düzelttiler.Bombalıyor.Ondan sonra sabaha karşı Girne’ye geldik..Rum bölgesinde aldığımız yerleri temiz teslim ediyorduk. korkma!” dedi bana. soluklandık. Zaten hava da sıcak.Askerleri vuruyorsun ama yaşlı da olsa genç de olsa hepsini biz toparlayıp geri teslim ediyoruz.

Yatıyoruz mesela mevzi gibi yerlere yatıyoruz..Çadırımız arkamızda.Bizi görmüyorlar ama. çocuk annesinin arkasında. Magaso’ya geldik tekrar.Evi falan bırakmışlar. Hayatımda böyle bir şey yaşadığım için çok mutluyum. Oradan korktuk biz.Benim de kalmak canım istemedi. Soyunurduk.Karısı var..Yani onların kendi bölgesi.Arkadan piyade geliyor. Oradan terhis oldum. Hiç durmuyoruz.Yeşil hat oralara geldik.Aşağı yukarı dört ayımız da öyle geçti.Gidiyorlar. Motoru çektik oraya.14 Ağustos’ta başladı. Bütün millet çıkmış dışarıya.Lefke tarafı da aynı. sonra tren garına geldik.Böyle ateş ediyorlar oradan. Bizi topladılar.O böyle ana yol vardı. Torba gibi bir şeyin içindeydi. Mersin’e indik.Karısı adamın arkasına yapıştı. Eski yerimize geldiğimiz zaman orada durduk. ta o zaman yaptık.Yanaştı yanaştı. Yerleri kontrol ediyoruz hep Rum evi.Oradan trenlere bindik.Biz bir yerde. Dördüncü Paraşüt Taburu bizim.Böyle yalvarıyor. Birinci Tabur. Hayatımda yaşamadığım şeyleri yaşadım. Banyoyu Girne’ye geldik.Aynı o birinci olduğu gibi.Girne’den Magosa’ya gittik.Magosa’ya geldik. iki arkadaş bu tarafta.Durdurduk. Başka yere Güney’e gidiyorlar. kaçan oluyor.Tekrar birliğimize.Bu diyor nafaka nafaka diyor.Hep teslim ettik arkaya.Botla yatıyorsunuz.Uçaklar bir taraftan bombalıyor.Adam oradan torba çıkardı.Müthiş yoğun ilgi.Bekliyor.Oradan parayı çıkardı.Bizim her iki üç günde bir yoklama yapılırdı.teslim ediyoruz arkaya. bir yandan da anlaşma oluyormuş. Katliam yapmışlar köyde. Bölükten 6 -7 kişi şehit oldu. Bunlar Rum’du.Onlar köyleri olduğu gibi yok etmişler.Şimdi ilk buraya dönen de biziz. biz kovalıyoruz. Bizim bölük.Bir buçuk ay sonra banyo yaptık. 3 Ocak 2010.Hemen yola çıktı.İstediğin yerden bahçe veriyorlar. korkuyor. Tren geldi. Onlar kaçıyor.Çok disiplinli bir birlik.Yani normal hayatta böyle bir şey mi gördük?Bizim mesela eskiden orada yerimiz varmış.Oradan geliyor..Yeşil hat diyorlar oraya. Aranırdı.Biraz eşya almışlar motora. İkinci Harekat da aynısı yani.İki arkadaş o tarafta.Şort atlet kalırdık.Adam başladı titremeye.Cenevre’de mi nerede bir anlaşma o zaman.Saat 5 sıralarında bu anlaşma olmamış.Ama tabii biz öyle bir şey görmediğimizden gayet sersemledik.Onlar yaşlı genç dinlemiyor.Biz de aşağıda o evlerde kaldık beşer kişi beşer kişi.Biz devamlı savaşarak gidiyoruz.İçerilerde asker var mı?Yabancı insan var mı diye.Onlar biliyor kendi yaptıkları zulmü.Oturduk yemek yedik.Çoluk çocuk ne varsa vurup kıyıp geçiyorlar.portakal bahçesi çok.Her tarafta önümüze kattığımız zaman. Lefke bölgesine gittik.Lefke tarafına gittik biz. botla kalkıyorsunuz.Nereden geldiğini bilemezsin.İndirdik götürdük arkaya teslim ettik.Karakuyu .Kimi bölükler otellere gitti.Bir baktım karşıda Massey buldum.Şimdi parayı biz alacağız sanıyor.13’ünde biz oraya gelmiştik 14’ünde tekrar başladık biz.Mesela ben çiftçiyim.Taburu topladılar.Kaçamayanı yakalıyoruz . Bizi tekrar bırakmadılar.Magosa’da büyük liman var.Kolundaki saati çıkardı. Tabii o zaman birlik yoktu.Ama 5 sene kalmak mecburiyetindesin. Meydanda yani hepsi.Arkadan bizim topçular var mesela arkamızda onlar bir yandan top atışı yapıyor. biz hepimiz geceyi orada geçiriyoruz. Her an bir şey olabilir diye. Kaçan kaçıyor.Bütün oranın yerli Rumlarını teslim ettik.Limanın dört tarafında da bahçelik bir yer vardı.İmkanı yok.Elbiseleri bırakırdık oraya.Buradan da istemediler.Dinleniyoruz.Arada bir eğitim yapıyorduk.Mersin’de yürüyüş yapılacakmış. Tam tesisat.Aşağı yukarı orada iki saat yürüyüş yaptık.Çocuk var orada.Alın bunları diyor.Girne’ye geldiğimizde deniz kenarında şöyle bir mahalle vardı.Yani askerle çoğunlukla karşı karşıya gelemezsin.Orada kaldık.Hadi bakalım oradan kamyonlara bindik. O anda da ateşkes olmuş.Evlerde. temizlik yapıyor.Hiçbir şeyi ellemeden. Tekrar Girne’ye geldik biz.Büyük bir mahalle vardı.İki saat kadar bir yürüyüş yaptık. Komando birliği çok titizdi.Biz beş arkadaş bir yerde. Onlar bizim gibi değil hiçbir yerde durmazlar.Ne kalabalık ne kalabalık. Yakıyorlar yani.Nafaka nafaka bu diyor.135 Massey Ferguson traktör.Çoğu evde yangın çıkıyor. Tekrar bizi buradan götürdüler geriye.Doğruca Kayseri Hava İndirme Tugayı’na.Ana yolda nöbet tutuyorduk.Kontrol olurdu.Ama onlar öyle değil işte.İkincide de aynı şeyi yaşadık.Almış götürdüğü yerde harcayacak.Orada kalma şeyi söylediler.Hani öyle bir tane vicdanımız için ne bir yaşlı insan ne bir çoluk çocuk vurmadık hiç.70 – 80 kişi o civarlardaydı.Bağırıyor.Orada 20 dönüm limon bahçesi.Sırt çantası.Yolu kestik.Yani kendileri gibi bizi de öldürecek sanıyor.Şimdi bazı araçlar var.Onlar olsaydı hepsini kurşuna dizerdi orada.Üç dört gün kaldık.Millet yollara dizilmiş.Durdurduk motoru. aşağıda da deniz kenarında oteller vardı.Topladılar.Anlaşma.Yani giderken ne ev bırakıyorlar yakılmadık ne bir şey. 172 . İkinci Harekat oldu.Haftada bir sefer yani olurdu.Yirmi adım öne geçerdik.Lefke’de yolu kestik. Parmaklarımın uçları vıcık gibi olmuş botun içinde. Cesetler kokuyor sıcak temmuzda.Onu sakladı.evlerden ateş geliyor. bir çocuk var bir de kendi.Çocuk var.

Yaralanan oldu. Bizi 20 Temmuz sabahı helikopterlerle Kıbrıs’a taşıdılar. geri araçlara bindik. Hala daha çiftçilik yapıyorum. Acemi birliğini Antalya 70. sonra bizi geriye çektiler. 4 Mart 1974’ de önce istihkam olarak askere alındım. Taarruza geçtik. Harekât’ın başladığında emir geldi. Biz sonra köylerdeki evlerde kaldık. Kâğıt falan yoktu. Tekrar bir karışıklık veya harekât olsa giderim. Bazı evler boştu. Ben bölük komutanının aracını kullanıyordum. O Türkiye’de kalmıştı.Bir gece Mersin’de kaldık. Harekat’a kadar bekledik. Pamukyazı. Zaten savaş anında rütbeler söküldü. Sınıfım piyade. Bir çıkarma gemisine bir bölük biniyordu. Araziyi taradık. Bizim olduğumuz yerde mücahit yoktu.Şimdi şehitliğin olduğu yere. Temmuz ayının 17-18’ inde öğleden sonra bir alarm vurdu. Biz sahile çıktık. Dağda sivil kıyafetli askerleri esir aldık.Çetin GÜMÜŞ”Sabaha karşı geri dönüşün olmadığını anladık. Bazı insanlar duruyordu. Kuşaklarda 60-100 tane mermi vardı. Uçaklar bombardıman yapıyorlardı. Kıbrıs’a gideceğimiz söylendi. 754 17 Ocak 2010. Öğlen civarı. havaalanına kadar gittik.Köylerden de gençlerden falan aldık. Türk evleri kerpiçten yapılmıştı. Kıbrıs’a gideceğimiz belli değildi. “Beni merak etmeyin. İlk gün bize bıçak verdiler. Bu arada Girne tarafında çıkartma oldu. havan atışı yaptık. Ovacık’a vardık. Su kuyular vardı. Olduğumuz yerde kaldık. 220 kişiye yakındık. Usta birliğini Adana Osmaniye’de yaptım. suyu oradan alıyorduk. Görmedim. Akşamüzeri tekrar geriye çıktık. Hazırlandık. Çatışmada düşmanı pek göremiyorduk. Bir gece alarm çaldı. Gittiğimiz yere bayrak dikerdik. Özet olarak yazdım. 15 ocak 2010 . Köylere girdiğimizde manzara korkunçtu” Askere gidesiye kadar tütün tarlalarında çalıştım. Rum köylerinde vardı. patlamayan mermiler imha edildi. Bir helikoptere 10 kişi bindik. Ertesi gün tekrar bir alarm vurdu. biz uzaktaydık.5 helikopterden oluşuyordu. Çürük evler sayıldı.İlk gün bizim bölükten pek şehit olmadı. İyi davranırdı. Mersin’e doğru yola çıktık. Yılmazköy taraflarında 2. Mektubu yazdıktan 15 gün sonra ailemden mektup aldım. Yılmazköy’ün berisindeydik. Çıkartma gemilerine sabah 11-12 gibi bindik. ilk sıcak temas akşamüzeri Beşparmak Dağları’nda oldu. bindik araçlara. Yılmazköy’ü geçtik. Ondan sonra siviller yerleşti. Kıbrıs’a yaklaşınca sabaha karşı komutanlar bilgi verdi. Oradan Hatay Dörtyol’a şoför eğitimine gittim. Oradan terhis oldum. Aileme İkinci Harekat’tan sonra mektup gönderdim. O gün gemilerle dolaştırdılar bizi. 1974 yılının Mart ayında askere gittim. Uçaklar sabaha karşı geldiler. Bölük komutanımız Yüzbaşı Yavuz… soyismini hatırlamıyorum.Ondan önce bir limanda Alay komutanımız İbrahim Karaoğlanoğlu konuşma yaptı. Bayağı yukarı kadar. Bizden önce deniz piyadeleri çıkmış. O arıza yapmıştı yolda giderken. Bölük komutanı kıdemli üsteğmendi onun yerine yüzbaşı geldi bizim bölüğün başına. Helikopterler sürekli asker taşıyor.İlk çıkartmada yiyecek sıkıntısı çektik. Demirciköy. Savaşmak güzel. birlikleri düzenledik. Sabaha karşı alarm verildi. gün orada da kaldık. gemilere bindik. Beş şarjör dolu vardı zaten.Esir düşerlerse bir şey olmasın diye herhalde.” Askere gidene kadar çiftçilikle uğraşıyordum. Havaalanı ortada kaldı.Zaten küçük olduğu için fazla bir şey yazamadım. Bize ateş açılmadı o anda. Sigara kağıdına yazıp gönderdim. 19 Temmuz gece yarısı alarm verildi.Çıkartmadan bahsetti. Bir asker ve bir kız sürekli kaçıyorlardı. Lefkoşa tarafına. Köylerde tarama yaptık. Cemil TUNAY754 “Bölük komutanımız Yüzbaşı Korkut Eken’di. Önceleri sıcak yemek verilmiyordu . araçlarla iç kısma geçtik.Çünkü uçaklar devamlı yamaçları bombalıyordu. iyiyim. Aşağı indiriyorduk. O zamanlar buralarda güneş enerjisi yoktu. Havan top mermisi düşmüş yanına. Birde kuşaklarla dağıtıldı. Yaralılara sıhhiyeler geliyordu. Çıktığımızda silahlarla yürüdük tepeye kadar. geceyi orada geçirdik. Zirveye kadar çıktık. Ateşkese kadar o yamaçlarda kaldık.Zaten çıkartma yapacağımız yer gözüktü. 2. En sonunda kaçmasın diye kızı istediler. 2. Beklemeden direk çıktık. Araçlarla gittik. Bir helikopter filosu 4. Gemide mermi dağıtıldı.Sabaha karşı anladık biz artık bir dönüşünün olmadığını. Gündüzleri pek çatışma olmuyordu. Bizim paraşüt eğitimi tamamlanmamıştı. onur verici bir şey. 15 ay kaldım. Albay çıkartmanın 2. Piyade Alayı’nda yaptım.sonradan başladı. Kız isteme olayı oldu. Ben araçsızdım. Uçaklar dağların yamaçlarını bombalıyordu. Oradan Kayseri hava İndirme tugayına seçildim. Adaya yolculuk 45 dakika sürüyor. Sonra indik toplandık. Orası ormanlık olduğu için havan atışı yapıyorduk. Dağın yamaçlarına çıktık. Tanklar sonradan geldi.Toparlandık.Çıktığımızda su seviyesi dizlerimize geliyordu.” dedim. 173 . Sonra biz çıktık.günü akşamüzeri vuruldu.Onlar arka taraflardaydı. Mersin’e otobüslerle gittik. hepsi er oldular. Gemi baya yanaşmıştı.

Onun için geldik . Ateşkesten sonra Girne’ye geldik. İkinci harekatta cephe savaşı oldu. Yoksa bizde vurulacağız.Biz Hüseyin ile beraberdik. Rumlar yıllardan beri hazırlığını yapıyormuş. Kıbrıs’a yaklaştığımızda aşağısı duman içindeydi. Aşmışız.Önce Torbalı'ya uğradım.Ankara'dan da 20 Temmuz sabahı Kıbrıs'ta olmak üzere Mersin'de. Silahım G1’di. Ekin tarlaları ateşe verilmişti. Bir tanesinin adını hatırlıyorum. “İbo abi. Üç ay sonra eve mektup gönderdim. Biz Tunalı gemisi ile gittik. Uzun süre kaldık. Üçüncü havanda bulunduğumuz yere havan düştü. Biz o yeri piyadeye devir ediyorduk. Bizim sorumlu olduğumuz yer açık alan. Geride çoluk çocuk yaşlı kişiler kalmış. Bazen görerek. Sahilde büyük otele yerleştik.Ortasına mühimmat konuyor. Bizim arkamızda beyaz yer bezleri vardı. Bölük komutanımız Yüzbaşı Korkut Eken’di. El bombasını o anda vermediler bize. Sivil esirlerin toplanma yeri kiliseydi. Evlerden ateş açılıyordu. Salamis Oteli. Bakımsız kerpiç evler Türklerin.Anayı babayı bir göreyim dedim. Mücahitleri ikinci harekatta gördüm. sonra gittim. Şehit oldu orada kaldı o arkadaş. Şimdi yerini yurdunu biliyorum. Uykudan bağırarak uyanırdım. Yanımda zaten benim solumda vuruldu. Arkadaşım Hüseyin Kurtuldu idi. Beşparmak daha önceden mevzilenmiş. Etkisi uzun yıllar devam etti. Ön tarafından bir mazgal deliği.Daha sonra biz çıkartma yapmaya başladıktan sonra verdiler. Şu anki yeşil hatta kadar gittik. Bize mermileri ve silahları Mersin’de dağıttılar. Geriye gönderdik.Sol tarafımda (yanını göstererek) şuradan girdi bir kurşun. Birinci harekat bitiminden sonra dinlendik. Atlayışlar başladı. Sızma yapılmadı. Bombardımandan dolayı yanıyordu. Kıbrıs'a çıkartma yapılacağı Mersin'de söylediler. Şehit arkadaşlarla uğraşmamızın mümkünatı yok. 1974 senesinde Mart ayında asker oldum. Çatışma. Rum gençler cepheye gitmiş. Onlardan biri “ya Kıbrıs’a çıkartma yapılıyormuş savaş varmış oraya gidiyoruz” dedi.ya kalmadım ondan sonra Kıbrıs'a seçildik ve gittik. Makineli tüfek için. Sivil esir aldık. 7 ay sonra tekrar Kayseri’ye geldik. Kayseri’de kalan eğitimlerimize başladık. Rumlardan ateş geliyordu. Biz topluyorduk. Cephe şeklinde oldu. Dikiliydi. Acemi birliği Samsun 56. çocuğum olcak onu göreyim'' dedi.Oradan çıkartma hücum botlarına aktarıldık ve 755 5 Ocak 2010.Ben trenle gitmedim. Vurulan helikopter olmadı. 5-6 arkadaşım orada şehit oldu. savaşın içine geliyon? O hücum anında Hüseyin vuruldu. sen napıyon dedim. Bir köyün emniyetini aldıktan sonra araziye çıkılıyordu. Piyade Alayı oradan Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alayı Ankara. Yere 1 m. Kimisi piyadenin içine karışmış. Rütbeleri yoktu. Eğitime devam. Başımızda tim komutanı teğmen vardı. Köylere girdiğimizde manzara korkunçtu. Arkadaşlarımızın çoğu şehit oldu. Bolu dağ komandoları geldi. Piyade arkadan geliyordu. Boğaz’a indik. Yaralıları onlar topluyordu. Göğüs göğse muharebe olmadı. Sınıfım piyade. En çok zayiat vermemizin sebebi yerin acemisiydik. Oradan Lefkoşa yönüne yöneldik. Dağlar yanıyordu. Torbalı'dan. İletişim yoktu. Adana tarafından Adnan Damar. O zaman yerin acemiliği vardı. Direniyorlardı. Subaylar er gibiydi.Orada denizin ortasında kaldık. Köylerin Türk mü Rum mu olduğu karşıdan belli oluyordu. Havan ateşi ile dövmeye başladılar.Aslında arkadaş istedi o dedi ''Gidelim benim eşim yeni doğum yapacak. Harekat bittiğinde Rumlardan boşalmış evlerde kaldık. Devamlı hareket halindeydik. Ayrancılar. Banyoyu unuttum. Mücahitleri daha sonra gördüm.” Askere kadar çiftçiydim. Muazzam mevziler yapmışlar. Aynı bölüğün içinden birbirimizi kaybettik. bazen tahmini..Geldik Taşucu’na.. arkadaşımın ölümü… Celalettin KIVILCIM755. Bu gün yine aynı şey olsa giderim. O ortamın içinde irtibat sağlamak mümkün değil. Çok değerli çok titiz biriydi. Uçaklarımız yetişti. Makineli tüfek ateşi açtı. Rum evleri muazzam bakımlı. kala atladık.Bir ay kadar ya kaldım. Köylere tarama yapıyorduk. Yunan uçakları bizi sıkıştırdı. Sıhhiye taburunun yanındaki keçiboynuzu ağaçlarının altına gizlendik. Ankara'dan İskenderun'a trenle gittik. Sakallarımız hacı sakalı haline geldi. Biz de o arada gelirken “ya nereye gidiyoruz“ diye soruyoruz arkadaşlar arasında. Daha sonra Magosa tarafına geçtik. Yağma olayı olmadı. Çarpışmadan sonra 6-7 kişiyi ele geçirdik. Geri çekildik. 174 . Onları kiliseye bırakıyorduk. Temizliğe eğitime disipline önem verirdi. Sonra bir ay Beşparmak Dağları’nın zirvesinde Rumlardan kalma bir yerde kaldık. Ancak birinci harekattan sonra bir gece bizim içimize sızma yapıldı. Arazi yayılmaya uygun değildi. Rüyalarıma girerdi. Otobüslerle falan asker geliyordu Osmaniye'den. Dağlardaki mevzileri ekseriyetle uçaklar susturdu. Ateşe karşılık verdik. Ancak açlık çektiğimizde bakkal dükkânlarında evlerde bulduğumuzu yedik. 20 Temmuz sabahı ilk çıkartmadanız ilklerdeniz. Açık arazi.

“Burada acı yok” dedi. Aşağı yukarı boynuma kadar geliyordu su. Ateşkes oldu.Taarruz emri verildi. toprak yığmış.Benim yanımdaydı çünkü. Geriye döndük. Beşparmak Dağları’ndan çok yoğun ateş oldu bize. Genellikle ilk şehitlerimizi Beşparmak Dağları'nda verdik.Kazıyorsun kazabildiğin kadar.Biz kalktık.Oymuş yeri. Benim arkadaş “yandım Allah” dedi. Mevzilerde yatıyorduk.Dediler Türk askeri ele geçirmiş oraları. ilk gün verdik.Daha sonra ikinci üçüncü günü mü ne Türk askeri birbirimizi vurmuşuz.İşte 14-15 Ağustos'ta da Rum Birliği Muhafız Alayı'nın orada taarruza kalktık.İşte arkadaşımız Hüseyin orada şehit oldu. Hedef belliydi.Onların mermilerini kullandık.Biz onunla Ankara'dan beri samimiydik. İşte taarruza kalkılacak.O arada da seni hedef alıp atıyor. Bizim bölük bitti. Gittik. Oturduk emre kadar taarruz emri verilince hücum silahlarımızla yine taaruza kalktık.Onun içinde sabahlıyorsun. Rumlar aşağıdan vuruyormuş yukarıdan da geliyordu ateş sonra bir baktık Türk bayrağı yukarıda yanlışlıkla birbirimizi vurmuşuz. Direk dağa doğru ilerledik.Daha sonra biz onların kendi silahlarını aldık. Bezleri serdik.Kırmızı taraflarını öne serdik taaruza kalkacağız. Onlarla Beşparmak Dağları'nın eteklerine Girne'de çıkış yaptık. Yanlışlık olmuş. Ertesi gün sabah tekrar bize deniliyordu.Türk ismiyle Eskikuyu onun önünde de Rumların diliyle Gremeskos Sokağı vardı oraya yerleştik.Gerçi zaten yatma uyuma yok.Sabaha karşı namazdan sonra bize emir geldi. Gece oldu mu olduğumuz yerde kalıyorduk.Mermiler su aldı zaten. Bu sağırlar dilsizler okulu bombalanmış diyorlar. En son işte dayanılmaz olunca komutanlarımız dedi ki biz de taarruza kalkalım biz de bunlara cevabını verelim. Beton dökmüş. yanmış.Uçaklar bombardıman yapıyordu. Biz bekliyorduk. Sadece bu arada savaş olurken Mehmet Sevinç'in babası geldi oraya ziyarete. Ben yağma olayı duymadım. Düzlüktü. Ateşkes olmasına rağmen onlar ateşkesi dinlemiyordu hiç. Uçaklar gelecek.Sonra hemen portatif kazma küreği çıkaran mevzi kazıyordu. Karşıdan dediler: “Makaryus'un evi burası”. Mehmet'in yanına gitmiş Mehmet'i falan bulmuş. Dağın tepesine çıkmadık ama eteğinden doğuya doğru yürüdük.Uyumak yok. Kendim de gittim bizzat. Albay vardı.Aldık ambulanslara.Kalktık hücum ettik. Hüseyin Kurtuldu yanımdaydı.Biz o yoldan 3-4 gün sonra toplandık. Sonraki günlerde de verdik çatışmalarda.Yoksa dedi ki ben seni vururum çabuk yani hedef veriyorsun Rum'a.” ”Ulan” dedim. Beşparmak Dağları'nın eteğini.O şekilde aldık etleri geliyordu elimize yani. Biz evleri tarama yaptık.Adam yerin altından kaçıyor. Ben yani kurtaralım falan gibilerinden. Bir boy suyun içindeydik.Biz kendimizi koruyorduk. Hüseyin'in şehit oluşu işte beraberdik. Attığını vuruyordu adam. Zaten bize devamlı olarak oradan ateş ediliyordu.Gremeskos Sokağı'ndaki verilen taaruzda Hüseyin şehit oldu.Aldım üsteğmene verdim hatta künyesinin birisini ağzına sıkıştırdık. Asfalt boyunca sağlı sollu Boğazköy var hemen Beşparmak Dağları'nın altından oraya gittik.Mesela biz dağa doğru ateş ediyorduk.Yaşar Kelle’yi de tanıyordum zaten. Herhangi bir şey var mı diye.Üsteğmen de künyesini aldı. Boşluktan soldan patlamış. İşte ben tekrar Hüseyin'in yanına gelince Hüseyin zaten bir havan topu daha yemiş. “Benim babam nasıl gelecek buraya?” Bir gördüm İbo abiyi rahmetliyi şaşırdım tabi. Hüseyin düştü.Ateş edemiyorsun.Uçaklar gelecek önce bombardıman yapacak.Ben de cüzdanını aldım.Kimliği bu diye. Önünüze kırmızı tarafı yukarı gelecek şekilde bezlerinizi serin.Tanklar gelecek görsünler diye. En önce uçaklar vurdu sonra biz çıktık. Üsteğmen dedi ki “kalk işte sen de vurulcan” dedi. Kalktıktan sonra 100 metre ya gittik ya gitmedik.Orada da zaiyat verdik. Uçaklar bombalıyordu zaten o sıralarda. “Yürü!”Ben de yürüdüm artık.Yürüdük gece boğaza doğru.Yanmış vaziyette. İbrahim Karaoğlanoğlu Rumlardan temizlenen evlerde saklanmışlar sanırım arama esnasında vurulmuş diye duyduk biz.Orada çok zayiat verildi. Sabah 6-7 civarı.Baktım sağından vurulmuş.1-2 günde orada şavaştık.Dedi bildirilecek ilgili yerlere.hücum botlarla vardık. Ambulanslarla biz gitmedik tabi. “Acımayacaksın” dedi. Hatta tüfekleri havaya kaldırıp da geçtik. Üsteğmen vardı rütbelilerden ''kalk dedi sen de mi vurulcan?'' O hücum anında Hüseyin vuruldu. mevziler üstte biz altta . 14 Ağustos'ta komutanlar: “Asker arkadaşlar kimse yerinden kımıldamasın”dedi. Evet beraberdik. Düzlüktü zaten ama mağara gibiydi.Sonra uçaklar geldi saldırı yaptılar ondan sonra bize hücum emri verildi. Hüseyin falan dedim ben.Ondan sonra işte bize bir çorba gelmeye başladı. Sabah saat aşağı yukarı 8-9 sıralarıydı.Orada aşağı yukarı 2-3 gün kaldık. Dediler ki işte herkes şehidini toplasın.”Ulan İbo 175 .Bize sürekli ateş ediyorlardı. Cüzdanı ben aldım.Bezleri çıkardık çantadan. Zaten çok ölen oldu.Sabaha kadar bütün gece yol yürüyoruz. “Burası savaş alanı” dedi.Biz karşılık vermiyorduk ama. Tam akşam oldu.Oradan Dikoma'ya geçtik.Bize yardım olsun diye. Dikoma'dan aşağı yukarı 1 hafta 10 gün sonra biz Yılmazköye… Oradan Lefkoşa'nın Gönyeli Köyü vardı.Doğru benim yanıma geldi bir askeri jiple. Dikoma'ya geldik. Rumlar taarruz açar diye.”Hüseyin” falan dedim. En çok zaiyatı orada verdik. 14-15 taarruzunu geçirdikten sonra biz orada kaldık. Mevziyi kazıyorduk. Ben şaşırdım arkadaşlar dedi ki “Celaleddin baban geldi.

Yozgat’tan.İlk gün şehit vermedik. tümene 2. Gemiyle Ankara'ya geldik. gün ateşkes haberi geldi.Gece çatışma bitiyordu. Sonra bizim bölüğümüz 1. “Savaşın içine geliyon?”Kurşun yersen falan derken “bir şey olmaz” dedi.abi sen napıyon” dedim.Savaş yeri burası her an emir falan gelebilir.Gençler savaşa gitmişlerdi. Beşparmaklara yöneldik. 176 757 . Yanlışlıkla Rum bölgesine giriyorlar. Oğlundan kalan sigara içmek için tahta takım ve tırnak makasını götürdüm hediye olarak.Gönderiyorduk yani. Çünkü o anı o hissi yaşayan bilir kimse bilmez. Değiştirmede geri geldiler. Çünkü onlar araziyi biliyorlar. tavşan alıyorduk.” Makedonya Veyselli’den ailem 1956 yılında Türkiye’ye göç ederek gelmişler. Binbaşı postası ve şoförü esir oluyorlar. Uçaklar bombardıman yaptılar.Nakliye uçaklarıyla bizi Adana Havaalanına indirdiler.” Dedim: “Abi sen kusura bakma seni kovalamış gibi olmasın. Bir iki saat kadar konuştuk.harekat 3 gün sürdü. Beşparmaklarda buruna kadar biz topladık. Kızılcahisar'dandı. 5 Haziran 1973 tarihinde Eğridir dağ komando okuluna er olarak askere alındım.”Sonra oturduk. 3 bölük. Bizi Adana havaalanına indirdiler. İşkence yapmışlar . “Oğlumun kokusu senin üstünde” Askere gidene kadar çiftçilik yaptım.Bizim tabur komutanımız Binbaşı Bedris Tuncer esir düştü. Mücahitler Rumca anons yapıyorlardı. Sağırlar dilsizler okulunda bayağı bir kaldık. Daha sonra terhis oldum. Herkes dondu kaldı. Rumların mevzileri betondan. Evlere girdiğinizde evlerde genelde yaşlılar vardı. Bizi mücahitler karşıladılar. “Ben geldim sizi ziyarete. 756 11 Ocak 2010. Bir daha da gitmedim. Uzun boyluları seçtiler. Gökçenler Köyü’ne. Biz cevap vermezdik. Uçakların çok faydası oldu. Bizde Rum köyünden tavuk . 2. 4. Biz bir gün Abnat Gölüne yayan intikal ediyorduk. Bugün böyle bir şey olmuş olsa giderdim. Çınarlı. Bir helikoptere 9 kişi bindik. Serdarlı. Oradan Siirt ve Batman’a gittim. Biz geri çekildik. Annesi bana sarılıp ağladı “Oğlumun kokusu senin üstünde” diye. Silahımız G3 ve A4’ dü . Üç koldan ateş yiyorduk.Bizi unuttular 3 ay . Kıbrıs’a gideceğimiz söylenmedi. Orayı yok ettik.Hemen oradan ben onu aldım. 2. Kiliseye topluyorduk.Hedef vermemek için yani düzdeyiz ya biz. Herkes şehidini topluyordu.harekata kadar orada kaldık. Türk ve Rum köylerinden esir toplamaya başladık. Oradaki Rum Milli Muhafız Alayı’na taarruza girdik. Rahatsız olanlar ayrılsın dediler. Tümen komutanı Osman Fazıl Polat . Harekata Batman’dan katıldım. tümene bağlıydı. Onları pişirip yiyorduk. Piyade arkamızdan geliyordu. Samanlıklara saklanmış. Ateş hattı 50 m. Önden ve yanlardan. harekatta 39. Ortamıza düştü. İlk görev yerim Hozat. Böyle alttan asfalt geçiyordu oraya kadar götürdüm. Beşparmak'ta. Abdullah YAPIŞIK757 “ Havadan ıslık çalarak bir havan düştü.1973 Yılının Ağustos ayında jandarma komando olarak askere alındım. ama Boğazköy'de şehitlik mezarlığına defnediliyordu. Ölmedin mi savaş güzel.Yarbay dedi “Celaleddin oğlum babanı dedi yolcu et. 45 dakikada Kıbrıs’a vardık. Yanımızda bisküvi falan vardı. Bizim subaylarımız bilmiyorlar. Harekata bize geri çekilin talimatı verdiler.Sen git” dedim. Halk bizi çok güzel karşıladı. Kayseri’den şehitler verdik. Şehit olan arkadaşların mermilerini de alıyorduk.Jipe bindirip gönderdim. Şehit oldu arkadaşlarımızdan bazıları. Oradan yolcu ettim. Orada 4 ay eğitim gördüm. Bölük komutanı Yüzbaşı Mehmet Cennetoğlu. Ovacık’tan helikopterlerle bizi Kıbrıs’a çıkardılar.Açığa dereye indik. Ateşkes oluyordu. harekatta 28. Sivas’tan Lütfü (soyadını hatırlamıyor) . Terhisten iki sene sonra tekrar Kıbrıs’a gezmeye gittim. Hozat’ta görev yaptıktan 40 gün sonra İzmir Foça’ya geçtim. Uçaksavarlarla vurdular. Bölük komutanı üsteğmen İsmail Özgümüş idi.Yayan asfalt vardı. Kayserili arkadaşım sırt telsizcisi idi. Esirler önce Serdalı’ya sonra daha geriye gönderiliyordu. Sabaha karşı varmıştık zaten oraya. O anda çatışmaya girdik.O askerlerin hepsini… Daha sonraları taciz ateşi yaparlardı. 30 Ağustosta Ankara'ya gösteriye gideceğiz bizi dağdan indirdiler. Askerler genelde kimi kafasından kimi ayağından kimi karnından vuruldu. Biz gitmedik. Torbalı Mah. Üç ay sonra Bolu Dağ Komando Okulu üçüncü tabur dördüncü bölüğe geldim. Ercan Havaalanı’nın karşısına. Mermi sıkıntısı çekmedik. Bin kişiden 800 kişi kaldık. 2 Ocak 2010 Torbalı Tepeköy Mah. Oradan otobüslerle 2223 Temmuz’da Ovacık’a götürdüler. Abdullah AKAD756 “Bizi üç ay Beşparmak’ta unuttular. Şehit aileleriyle görüşmeye gittim. Yunan askerleri bizi görüce üzerimize ışık mermisi atmaya başladılar. Harekatta Magosa’ya kadar girdik. Defin ediyordu.Ben seni nerede koruyacağım. Mevzimiz yok.14 Ağustos sabahı 2. 2. Patlamadı.” “Bindirelim jipe bunu Lefkoşa'ya ya da Magosa'ya kadar yolcu edelim yoksa bu sakat. Denizli’den Osman Ilgan . Orada gözetleme mevzileri falan yaptık.

Emir geldi. Geri döndük. Aynı günün akşamı cephaneler sayılmaya başladı. Askeri araçlara (revo) yüklendi. Subay astsubayların evlerine gitmeleri yasaklandı. Biz şüphelendik. Televizyondan bazı şeyleri duyuyoruz. Komutanlardan Kıbrıs’a çıkartma yapılacağını duyuyoruz. Kıbrıs’a gidiyoruz, Kıbrıs’ı göreceğiz diye herkes sevinç içinde. Tüm tugay intikal etti. 16 Temmuz’ da hazırlıklar başladı. Revolarla yola çıktık. Bir gece Ankara’da 28. tümende kaldık. Mut tarafında halk yolu kesmiş, araçların içine üzüm atıyordu. 20 Temmuz günü Taşucu’na vardık. Bir gece kaldık. Harekât başlamış çıkartma yapılmış top sesleri duyuluyordu. Dağın eteğinde bir arazide kaldık. 21 Temmuz sabahı dağın eteğindeki koydan helikopterler bizi aldı. 10.15’ de havalandık. Bizimle beraber 15 – 20 helikopter kalktı. Helikopterde üç askerdik. Cephanelerimizi de yanımıza aldık. Helkopter pilotu bize şöyle seslendi;” Çocuklar bakın size güveniyoruz. Türkiye’nin en seçkin birliklerindensiniz. Bugün savaşın ikinci günü. Başarılar diliyoruz” dedi. Yolculuk yaklaşık 45 dakika sürdü. Denizin üstünde adaya yaklaştıkça yanan dağlar da görünmeye başladı. Saat 11.00’ de bizi Beşparmak Dağları’nın güney cephesine “Kırna “ denilen bölgeye indirdiler. Dağın Lefkoşe tarafına. İneceğimiz zaman bize makineli tüfek ve toplarla ateş açıldı. Biz dağlara indiğimiz için ateş bize ulaşmıyordu. Dağda kalmış olan Rum birliklerinde ateş ediliyordu. İndiğimiz yerde insan tulumlarının içine samanla doldurulmuş maketler vardı. Bizim paraşütçüler atmış. Kayseri hava indirme. O an için başımızda bir başçavuş vardı. İlk hatırladığım başçavuşun postası elindeki tomson makinalı tüfeği yanlışlıkla tetiğine dokunup silahı ateş alması ve başçavuşun pantolonunu delmesini hatırlıyorum. Yanımızda bolca teğmen ve bazı rütbeli subaylar vardı. Üsteğmen Nizamettin Sungur vardı. Yanımda şehit oldu. Subayların nezaretinde Beşparmak Dağları’nda dağlara tırmanarak “Beyazev” denilen bir adrese gittik. Önümüzde bizden bir gün önce çıkan piyade birlikleri Rumlardan gelen ateşlere cevap veriyordu. Boğazdan tırmandık. Beyazev’in kuzeyine döndüğünde karşında “Santiagon Kalesi” vardı. Hava oldukça sıcak. Saat 1-2 dolayları idi. 11 kişilik timler halinde bizi ayırdılar. Başımızda subaylar vardı. Bize çeşitli nokta hedefler verdiler. Teğmenin birisi de Servet Yanar’dı. Ben Üsteğmen Nizamettin Sungur’un grubunda kaldım. Bölgedeki küçük küçük parça parça kalan Rum birliklerine yöneldik. Görevimiz bu Rum birliklerinin imha edilmesi idi. Üsteğmen Nizamettin Sungur 758’un emrinde Beyazev denilen yerden Girne’ye doğru inmeye başladık. İnerken solumuzda 15-20 metre genişliğinde küçük bir derenin yanından gidiyorduk. Denizli’den çavuş veya onbaşı birliğini kaybetmiş. Bize katılmıştı. Bizimle beraber hareket ediyordu. Bir portakal ağacının üzerinde bir Rum askeri gördü. Tabancayla ateş etti. Ama vuramadı. Rum askeri kaçtı. Üsteğmen bizim önümüzde yürümeye başladı. Biz de beş metrelik ara ile avcı yürüyüşündeydik. Üsteğmeni takip ediyoruz. Bir ara üsteğmen “dağılın çocuklar” dedi. Dağıldık. Dağılırken ateş açıldı. Derenin karşı yüzünden bize ateş açıldı. İlk sıcak temas orada oldu. Saat 2-3 sıralarıydı. Hepimiz ağaç, kaya arkasına sığındık, araziye göre mevzi aldık. Onlardan yoğun bir ateş geldi. Biz de yoğun ateşle cevap verdik. Benim tüfeğim ilk ateşte tutukluk yaptı. Sağ tarafımda arkadaşım Konyalı çavuş Ahmet Tapur vardı. Dedi ki “ berber ne yapıyorsun?” “Ateş etmiyor” dedim. ”Şarjörünü iyi oturt!” Baktım şarjör tam oturmamış. Orturttum. Ateşe başladım. Herkesin üzerinde 100 mermi var.Yoğun ateş karşılıklı devam ediyor. Bu esnada bize göz yaşartıcı el bombası attılar. Herkesin gözü yanmaya başladı. Üsteğmen 13 veya 15 metre benim önümde. Ateş kesin emri verdi. Ateşi kestik. Bir sessizlik oldu. Ortada duman var. Rumlar tekrar devam etmeye başladı. Bizimkiler de ateşe başladı. O ikinci ateşte bizim üsteğmen şehit oldu. Miğferi paramparça olmuş. Omuzları, böbrekleri paramparça olmuş. Üsteğmen adeta kalbura dönmüş. Benim 15 metre önümde oldu bunlar. Üsteğmenin vurulduğunu hissettiğim. Çünkü bir daha hiç sesi çıkmadı. Yoğun ateşten sonra Bayındır’ın Yusuflu Köyü’nden İsmail Erbey ayağa kalktı. Derenin öbür tarafında yaralı bir Rum vardı. Elinde sten tabanca vardı. Silahını at dedi. Hem de eliyle işaret etti. Atmadı. Onu orada vurdu. İsmail bir tanesinin yaralı kaçtığını gördü. Herkes toparlandı. Kalktık. Bizim üsteğmenin üzerinde nereden baksan 15-20 mermi deliği vardı. Denizli’den bir pehlivan çocuk vardı. O yaralanmış.Başçavuşun emrine girdik.Başçavuş sıhhiyeciydi. “ Çocuklar toplanın” dedi. Toplandık. “Yaralı, şehit var mı?” Bir şehit bir yaralı diye bilgi verdik. Üsteğmenin postası telsizle S3 Yüzbaşı Cennetoğlu’nu aradı. Bilgi verdi. Yüzbaşı bize şehit ve yaralıyı alın geriye dönün emri verdi. Yüzbaşı Beyazev’den bölüğünü idare ediyor. İyi de nasıl getireceğiz? Ağır, yorgunluk sıcak, açlık... Bir de dağa tırmanacaksın. Yanımızda büsküviler vardı. Karargâhımız Beyazev’e gittiğimizde konserve veriyorlardı. Yaralıyı getirdik. Şehidi orada bıraktık. Akşamüzeri yüzbaşı beş kişilik bir tim oluşturdu. Bir landroverle şehidi almaya gönderdi. Şehidi nereye götürdüler bilmiyorum. Şehidin
758

Şehit Üsteğmen’in ailesine Sivas’ta ulaşılmış, kayıt örneği öğretmen kardeşine gönderilmiştir. 177

mezarı Boğaz şehitliğinde. Biz orada üç gün kaldık. Birinci harekât bitti bitmek üzere. Hava kuvvetleri yoğun bombardıman yapıyor. İlk çıkartmayı yapan 28. Tümen. Onlar bayağı bir zayiat vermiş. Karargahta çamların altında tüfek temizlerken havadan ıslık çalarak bir havan düştü. Ortamıza düştü. Patlamadı. Herkes dondu kaldı. Kademeci esmer alçak boylu Abdullah Başçavuş aldı, götürdü. Bazı arkadaşlarda küçük radyo vardı. Biz gelişmeleri dinlemeye çalışıyoruz. Bizim yanımıza Hürriyet Gazetesi muhabiri geldi. Bazı subay ve askerlerle röportaj yaptı. Bize dağların tepesinden eteklerine kadar tarama emri verildi. Rum kalıntısı varsa temizleyin dendi. Yaklaşık 20-30 km.lik bir alanı taradık. Gece döndük. O gün yorgunluktan bittik. Orasını piyade birliğine bıraktık. Sürekli yer değiştirmeye başladık. Gittiğimiz yerde 3-5 gün kalıyorduk. Nerelerde kaldığımızı bilmiyorum. 13 Ağustos gecesi yola çıktık. Lapta’ya geldik. Lapta ele geçirilememiş. Görev bizim tugaya ve bölüğe verildi. Sabah saat altı sıralarında biz 28. Tümenin önüne geldik ve karşılıklı yoğun ateş açılmaya başlandı. Saat 11-12 sularında Lapta düştü. Şehri ele geçirdik. Hâlbuki radyo saat 8-9 da Lapta’nın alındığını söyledi. Ama sıcak çatışma devam ediyordu. Lapta’da 15 -20 kişi esir aldık. Hatta bir tanesi subaydı. İstanbul’u çok iyi biliyordu. Biz geriye çekildik. Beşparmakların üzerinde düz bir araziye çıktık. Orası daha önce Rum birliğinin karargâhı imiş. Beş on gün orada kaldık. Tabur veya bölük komutanı: “Yoldan benden habersiz kimse geçmeyecek” diye emir vermişti. Bir gün 28. Tümen komutanı geldi. Yolu ancak yüzbaşı gelince açtık. Emir öyleydi. Asker bir gün keçiboynuzu yemiş. Keçiboynuzu kabız yapıyor. Özellikle kuru fasulye yemeği verildi. Hadi tüm asker ovada. Amel. Akşamüzeri tekrar toplandık. Omorfo tarafına gideceğiz. Gece bir top atışı başladı bize karşı. Top atış menziline girmemek için orada kaldık. Mevzi aldık. Ateş devam ediyor diye yolu değiştirdik. 15 Ağustos’ta Gaziveren Köyü’ne geldik. Rumlar bir gün önce Gaziveren köy halkını okula toplamışlar. Erkekleri de esir almışlar. Okulun dışında ve içinde mermi izleri vardı. Köydeki bir nene anlattı. Rumlar okulun içine halkı topladıktan sonra içlerine el bombası atmışlar. Orada bayağı çoluk çocuk öldürmüşler. Nene bize anlattı. Yanında 8-10 yaşlarında iki kız torunu vardı. Sarı boyalı bir evdi. Rumlar köyde katliam yapmışlar. O köyde arama ve tarama yapıldı. Birkaç esir yakalandı. Orada 5 gün kaldık. Oradan Lapta Köyü’ne Rum askeri birliğinin olduğu yere gittik. Piyade er. Şerif oğlu 1954 doğumlu.50. Piyade Alayı 2. Tb.Şehit olduğu yer ve tarih: Lefkoşa. 15 Ağustos 1974. Mehmet Remzi Gökhan, Kıbrıs Barış Harekatında İlginç Olaylar, İstanbul, 2007 (2. Baskı)Toplumsal Dönüşüm Yayınları., Muzaffer Sever (Mete Bey), 20 Temmuz 1974 Kıbrıs Bitmeyen Gece, İstanbul, 2010, Kastaş Yayınevi.,İsmail Müftüoğlu, Bilinmeyen Yönleriyle Kıbrıs Barış Harekatı ve Perde Arkası, İstanbul, Tarihsiz, Alioğlu Yayınevi,Mesut Günsev, 20 Temmuz 1974 Şafak Vakti Kıbrıs, İstanbul,2007 (5. Basım), Alfa Basım Yayım,İbrahim Artuç, Kıbrıs’ta Savaş ve Barış, İstanbul, 1999, Kastaş Yayınevi, Salih Şahin, 1974 Kıbrıs Gazisi Olmak ( Anılar ve Tavsiyeler), İstanbul, 2007, Kutup Yıldızı Yayınları, Ertuğrul Üçler, 35. Yılında Kıbrıs Deniz Çıkartmasının İç Yüzü 1974 Kıbrıs Çıkartması, İstanbul, 2009, Yeniyüzyıl Yayınları, Yard.Doç.Dr. Mustafa Tarakçı, Kıbrıs Barış Harekatı, İstanbul, 2010, Hiperlink Yayınları, Erol Mütercimler, Satılık Ada Kıbrıs Kıbrıs Harekatının Bilinmeyen Yönleri, İstanbul, 2010,(8. Baskı), Alfa Basım yayım, Ulvi Keser, Kıbrıs’ta Yer altı Faaliyetleri ve Türk Mukavemet Teşkilatı,İstanbul, 2007, Iq Kültür sanat yayıncılık. Em. Tümg. Cumhur EVCIL, Kıbrıs Barış Harekâtı Anıları, Önce Vatan Gazetesi, Tüm görüntü kayıtlarının bir örneği kongreyi gerçekleştiren derneğe verilmiştir. Ayhan Çam(Vefatı: 1990), M. Ali Pekdemir (Vefatı:2002).

Muzaffer YÜKSEL

178

Celalettin KIVILCIM

Abdül YAPIŞIK

Nejmittin KABASAKAL

Ali AKGÜL

179

Arama sırasında bir Rum evinden alınan ve halen saklanan fotoğraf Abdullah AKAT Metin TERZİOĞLU 180 .

Mehmet DOĞAN Hüseyin SÖBÜ 181 .

(Cüneyt Arkın ile Önce Vatan filmi çekiminde) Komando bölüğü Beşparmaklar’da (Günaydın Gazetesi) Adem Yavuz’uz Beşparmaklarda çektiği fotoğraf (Fatma Girik ile Önce Vatan filmi çekiminde) Arka fondaki asker Hüseyin Söbü (Günaydın Gazetesi) 182 .

İbrahim SOYKAN Komando bölük komutanı şehit üsteğmen Mermi TONBUL (Bu fotoğraf askeri Hüseyin Söbü tarafından 1974 yılından beri cüzdanında saklanmaktadır. Yusuf ÇAKIR İbrahim KARAASLAN Çetin GÜMÜŞ İbrahim Karaaslan’ın babasının Kıbrıs’ta ziyareti 183 .

Cemil TUNAY Macit BURUNCUK Gazeteden eve verilen mesaj (Günaydın Gazetesi) Paraşütle atlama için uçağa biniş anı Kemal YAŞA Mustafa EFE 184 .

Bayram tebriki (arkayüz) 185 .

186 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful