1908 YILINA AİT BİR OSMANLI ASKER TERHİS BELGESİ

Torbalı köyleri ile ilgili yaptığımız araştırmalar sırasında orijinal ve ilginç belgelere ulaşmaktayız. Bu hafta, 13 Aralık 2003 günü Demirciköy’de kahvecilik yaparak geçimini sağlayan Sayın Muhsin KAÇ, dedesi Kara İbrahim’e ait olan bir terhis belgesini getirdi. Yayın izni verdiği için bu belgeyi kültür araştırması çerçevesinde yayınlıyoruz

.

1

Belge sahibi ve ailesiyle ilgili birkaç not: Aslını verdiğimiz terhis belgesinin sahibi olan İbrahim KAÇ, Torbalı Demirciköy’de “Kara İbrahim” olarak tanınmıştır. 1321 (1905 miladi )tarihli Demirciköy nüfus tahrir defterine göre, aile hane reisliğini( Hane 4) “Karasakaloğlu Mehmet” adlı kişinin yaptığı ailedendir. Aileye önceleri “Karasakallar” denirmiş. Karasakaloğlu Mehmet, Hacı Hüseyin oğlu olup Demirci 1249 (1833) doğumludur. Aileye bugün Demirciköy’de “Savranlar” denmekte olup “KAÇ” soyadını kullanmaktadırlar. Terhis belgesine göre aileye “Hacı Hasanlar” denmektedir. Bu yanlış olsa gerektir. Çünkü aile nüfus kütüğünde Hasan değil Hüseyin’dir. Belge sahibi olan Mehmet oğlu İbrahim her ne kadar 1298 doğumlu yazılsa da 1321 (1905) kütük defterinde 1297 (1881) doğumludur. Köylülerinin deyimi ile Kara İbrahim , 31 Mayıs 1321 (1905) yılında ilk yazım defterinde ailenin 4 kardeşinden biridir. Aynı tarihte köyde 67 hane vardır ve toplam nüfus 338’dir. Aile yazımda toplam 6 kişidir. Babası “Hüseyin oğlu Mehmet” olup 1249 (1833) doğumludur. Babası Mehmet 15.02.1325 (1809) yılında vefat etmiş. Annesi Mustafa kızı “Arzu” olup Doğancılar köyü 1261 (1845) doğumludur. 13.04.1340 (1924) yılında vefat etmiştir. Kardeşlerine baktığımızda; abisi Hüseyin 1296(1880) doğumludur. 25.04.1332 tarihinde bekarken ölmüş. Diğer kardeşi Halil 1300 (1884) doğumludur. Bekar olarak 21.02.1335 tarihinde vefat etmiş. Üçüncü kardeşi Fatma 1308 (1892) doğumlu olup bekarken 01.04.1930 tarihinde vefat etmiş. İlk eşi Hasan kızı Zehra 1295 (1879) Demirci doğumludur. 14.04.1330 (1914) tarihinde vefat eder. Bu evlilikten 1330 (1914) Demirci doğumlu oğlu Mehmet doğar. İbrahim oğlu Mehmet 28.03.1935 tarihinde evlenir. 08.12.1962 tarihinde vefat eder. Yani babasından iki yıl sonra. Zehra Hanım vefat ettikten sonra aynı köyden Mehmet kızı Ayşe Hanım ile evlenir. İkinci eşi Ayşe Hanım 03.02.1978 yılında vefat eder. Bu evlilikten 5 çocuğu olur. Önce 1335 (1919)doğumlu Makbule olur. Makbule hanım 1937 yılında aynı köyden “Topal Şükrüler ” lakaplı TUNAY-KÖSE ailesine gelin gider.Diğer kızı, 1338 (1922) doğumlu İkbal Hanım’dır. İkbal Hanım da 1946 yılında İzmir’e gelin gider. Üçüncü kızı olan Nuriye 1926 doğumludur. Nuriye Hanım da 1949 yılında ablası gibi İzmir’e gelin gider. Ailenin ikinci oğlu Halil ise 1341(1925) doğumludur. Halil 1949 yılında evlenir. 03.02.2002 yılında vefat eder. Ailenin en küçük ferdi ise Raziye Hanım’dır. Raziye Hanım 1932 doğumludur. 1951 yılında ablaları gibi İzmir’e gelin gider. Asıl konumuz olan Kara İbrahim ise askerden gelip vefatına kadar Demirciköy’de çiftçilik yapar. 09.01.1960 tarihinde vefat eder. İbrahim Kaç yaptığımız araştırmaya göre Yunan işgaline karşı direnen bölge insanlarından biridir. Kendisini rahmet ve saygı ile anıyoruz. İlginç ve orijinal olduğu için yayımlanmasında Torbalı kültür tarihi bakımından yarar görüyoruz.

2

3

BELGENİN ÖN YÜZÜ (Görüleceği üzere en üstte Osmanlı devletinin devlet arması verilmiştir. 4 .

5 .

6 .

Sol üst köşedeki düşülen not:Cedid hane 4/3 Sayı:1184 Tiryanda nahiyesi Timürci Karyesi Cedidi nüfusa kayıd itdi. Sene 15 Kanunsani 324 İHTİYAT EFRADINA MAHSUS TEZKİREDİR 7 . .

8 .Sancak ve Kaza ve Karyesi İsmi ve Pederinin İsmi:İzmir sancağının Tiryanda nahiyesinin Teymürci karyesinde Hacı Hasan oğlu İbrahim bin Mehmed Sevk-i askeriyeye duhulü (Askere sevk edilip katıldığı tarih): 13 Nisan 1320(1904) Tevellüdü: 98 (1298) (Miladi:1882) Tertib numarosu: 64 Hane numarosu: Hane 228/5 Kıtasına tertib ve kısmında olduğu : Tertib-i evvel:319 Tertib-i sani: Kısım sani: İşgali Boyu: .sene dahi kendi kar ve kesbiyle meşgul olmaiçün doğruca memleketine 4/ azimet itmek ve memleketine vardığı gibi yani nizamiye selkinden saluverildiğinden itibaren birbuçuk mah muden içinde memleketinde 5/ redif yüzbaşısına isbat-ü vücut iderek işbu tezkeresini kayd ve tasdik itdirmek ve bu suretle memleketinde bulunduğu müddetçe 6/ kendi müteallik olduğu redif taburu dairesi dahilinde kain mahallerde keşt ve güzarına ve kar ve ticaretine ve emr-i teehhülüne 7/ kimse tarafından mümenaat olunmayub fakat merkumun tabur dairesinin haricinde sair mahallere gidebilmesi bil-icab onbeş 8/ günde nihayet bir ay içinde tabur merkezinde bulunacağı hakkında mücerret bulunduğu mahallin redif zabitini ve hükümet-i mahalleye-yi temin 9/ itmeğe mütevakkuf olub temin itmedikçe tabur dairesinden harice çıkmak veya bil-icab bir mahale sevk olunmak üzere 10/ ihtiyat efradı silah altına davet olunduğu halde heman tabur merkezine gidüb zabitan-ı askeriye tarafından virülen 11/ emir mucibince hareket itmek üzere ihtiyat sınıfına idhal olunmağla ve merkum olvechile tezkeresini redif yüzbaşısına 12/ kayd ve tasdiğini şu birbuçuk mah zarfında icra itdürmeyübde aradan vakit geçdikden sonra icra itdirir ise bu suretle 13/ kaydı tasdiksiz geçen zamanın müdün-ü merciyesi olan birbuçuk mahdan ziyadesi müddet-i ihtiyatiyesinden mahsub olacağını 14/ misüllü devletçe istenilen mahalle arkadaşlarıyla beraber gelmediği halde dahi hakkında firar-ı cezası icrası musammem bulunmakla buralarını 15/ bilüb ana göre hareket itmek üzere işbu tezkere ita kılındı.. Böylece kendi memleketinde bulunduğu sürece kendisinin bağlı olduğu askerlik dairesi sınırları içindeki yerlerde ticari kazanç için iş yapabilir ve bu sürede evlenebilir ve kendisine hiç kimse tarafından engel olunmayacak...seneyi mahduhen ikmal itmiş olduğundan devletce taburunda tevfik 3/ ve istihdamına lüzum olmadığı halde merkum bundan böyle... Çehresinin rengi: Gözlerinin rengi: Bedeninin rengi: Alamet-i ferikası(Belirgin işareti): Darende-i Kıbdidkızı (?) 18 Kanun-u Sani 1321 tezkere 1/ İkinci ordu-yu Hümayun Süvari Onbirinci alayı Birinci bölüğü Onuncu hayme neferi olub balada kendisi 2/ ve eşğali muharrer İbrahim bin Mehmed müddet-i nizamiyesi olan . doğruca memleketine gitmesine engel yoktur. Üzerindeki elbise-i askeriye efrad-ı dairesiyle yapdırılmıştır. Asker birliğinden ayrıldığı zamandan en geç bir buçuk ay içinde memleketine vardığında memleketindeki askerlik şubesi başkanlığındaki ihtiyat askerlerine bakan yüzbaşıya bizzat gidecek ve bu tezkereyi kayıt ve tasdik edip onaylatacak. Adı geçen kişi bundan sonra da geçimi için meşgul olmasına.. Fakat adı geçen kişi kendi askerlik şubesi dışında diğer yerlere gidip gelmesi on beş günü aşacak olursa veya bir ay içinde geri dönüp kendi şube sınırları içinde olacağı zorunlu olarak bu durumu bağlı olduğu şubenin yüzbaşısına ve hükümet yetkililerine haber vermesi gerekecektir. askerlik süresini doldurmuş olduğundan kendisine devletçe silah altında tutmaya artık ihtiyaç kalmamıştır... Sene/ 27 Temmuz 324 (Mühür:İkinci ordu-yu hümayun serkumandanlığı 1290) BELGENİN ARKA YÜZÜ Merkumda hiçbir eşya-yı askeriye yokdur.. 30 Temmuz 324 Kema kumandan ( Mühür: Esseyid Ali bin İbrahim) Kaymakam ( Mühür: Okunamadı) (Mühür: İkinci ordu-yu hümayun erkan-ı harbiyesi Yenice.1290 ) ( Mühür: İkinci Ordu-yu hümayun erkan-ı harbiye riyaseti) KISACA BELGENİN BUGÜNKÜ DİLDE ANLAMI İkinci ordu süvari alayı birinci bölük onuncu hayvandan sorumlu askeri olan yukarıda künyesi ve eşgali yazılı olan Mehmet oğlu İbrahim.

bu gecikmeden ve yukarıdaki emirlere uymazsa silah altına çağrıldığında bulunduğu yerdeki arkadaşları ile beraber gelmezse kendisi için firar cezası ile cezalandırılacağı bunları kendisinin bildiği ona göre hareket etmesi gerektiğinden bu tezkere kendisine verildi. Nahiye merkezi ise Tiryanda’dır. . yazıda bölüğünden ayrıldığından itibaren neler yapması gerektiği ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Kendisi ihtiyat sınıfına ayrılmış olmasından dolayı bu tezkereyi yedeklik yüzbaşısına bir buçuk ay içinde kayıt ve tasdik ettirecek.(Bugünkü Ayrancılar). Eğer bunları zamanında yapmazsa zaman geçtikten sonra yaptırırsa ihtiyatlığından düşeceği yani tekrar silah altına alınacağı. Beş yıl askerlikten sonra yedeklik sınıfına ayrılmıştır.Askerlik şube sınırları dışına çıktığı bir dönemde ihtiyat askerleri silah altına çağrıldığında hemen şube başkanlığına gidip subaylarca verilen emir gereğince hareket edecek. Bu belge yedeklik sınıfına ayrıldığına dair olup. 27 Temmuz 1908 (BELGENİN ÇEVİRİSİNDEN KAYNAKLANAN OLUŞABİLECEK TÜM HATALAR TARAFIMA AİTTİR) BELGENİN KISACA YORUMU: Bu askeri tezkere 1298 (miladi: 1882) doğumlu İzmir sancağı Tiryanda nahiyesine bağlı Demirci köyünden Hacı Hasan oğullarından Mehmet oğlu İbrahim’e aittir. Kendisi 13 Nisan 1904 günü silah altına alınmıştır. BABA BEN ÖLMEDİM 9 . O tarihte daha Torbalı nahiye değildir.

1929’ da Saliha.Sert. Çözüm toplu katliamdı. kamptaki ağır koşullar nedeniyle ölenler dışındaki askerleri teslim etmek. Duygulanmamak mümkün değil. Gökyaka 1276( 1860) doğumlu. Tabiî ki yeni kurulan devletin bin türlü sorunu vardı. 1315 doğumlu ve daha sonra Armutlu’ya gelin gitmiş. Kampın tam adı. Seferberlikte kalmış. Savaş bitmişti. Yıllar sonra tanınmayacak halde çıktı geldi ocaklarına. 26/08/1963 tarihinde vefat etmiş. Diğer oğlu 1308 doğumlu Hakkı. Kendisine teşekkür ediyorum. "Seydibeşir Kuveysna Osmanlı Useray-i Harbiye Kampı" idi. 1926 yılında Fatma. “ Yıldırımlar yaratan bir ırkın ahfadıyız”. 10 . Ama onlar UNUTMUYORLAR. 1939’ da ise son çocuğu Hüseyin. Hani Harbiye Marşını bilirsiniz. Elimdeki kayda göre 10 Şubat 1335 tarihinde ölmüş..... Ya evlatlar? Bir nesil babasız büyüdü. eziyet. Çocuklarının yanında hiç konuşmazmış. Ancak İngiliz askerleri dipçik darbeleri ile askerlerimizin havuzdan çıkmalarına izin vermiyorlardı. Önce fotoğrafların çekildiği bu esir kampı hakkında birkaç bilgi: Seydibeşir Usare Kampı: Birinci Dünya Savaşı'nda 150 bin askerimiz İngilizler’e esir düştü. 1927 yılında Abdullah. Diğer kızı Kamile. Mehmetçik. Analar hep bekledi evlatlarını. Vatan için o cephe senin bu cephe benim. Böyle bir ırkın evladı olmak hele hele bu bilgileri bilerek taşımak insanı duygusallaştırıyor. 4 sene Mısır. bele kadar gelen suya başlarını sokmak istemedi. Ancak suya normalin çok üzerinde krizol maddesi katılmıştı. Aile reisi “ İmamoğlu hafidi Abdullah” rençper imiş. Abdullah Bey’in 3 oğlu. Her zaman yardımcı oldular sağ olsunlar. Bu hesap sorma işi de unutuldu gitti. Kadınlar ise kocalarını. bu askerlerin yeniden karşılarına çıkabilecekleri. Babası ölü bilmiş. Tam beş yıl. Bu vahşet. mikrop kırma bahanesiyle. Diğer dedem yani dedemin babası seferberlikte askerde kalanlardan. disiplinli biriymiş.Tümen'in 48. şu an Kula ilçesinde polis memuru olan sayın Coşkun Gürcan gönderdi.azılı Türk düşmanı kesilmişlerdi. Kimisi kaldı kimisi döndü. Bunlardan birisi de 1930 yılına kadar Torbalı’ya bağlı iken şu an Kemalpaşa ilçesine bağlanan Gökyaka Teke köyden Halil Bey idi. 1932’ de Mehmet. İngilizler'in işine gelmiyordu. Köyüne döndükten sonra evlenmiş. Kamptaki Türkçe bilen Ermeni tercümanların yalan yanlış çevirileri ve kışkırtmaları nedeniyle. garnizon komutanı ve askerlerinin cezalandırılması için TBMM'nin teşebbüse geçmesini istediler. 7 Temmuz 1905 sayımında köy toplam 227 kişi. Fotoğraftaki Halil Bey’in ailesi ile ilgili kısa bilgi: Köydeki lakapları Hacı Ahmetler. Kimisi öldü denildi.. 7 sene Yemen. bunun faili olan İngiliz tabip. süngü zoruyla dezenfekte havuzlarına sokuldu. Askerlerimiz. İlk oğlu 1307 doğumlu Mehmet. Ne ana kuzuları kaldı seferberlikte. Allah rahmet eylesin. Dile kolay. Babamın dedesi Torbalı Çengele’den (Ormanköy) tam 14 yıl askerlik yapmış. Fotoğraftaki Halil Bey 1311(1895) doğumlu. 39 nüfus hanesi var. hane. kimisi ise kayıp. Şimdiki bazı nesebi bozuklar 14 aya dahi tahammül edemiyorlar. Dışarı çıkanların halini gören sıradaki askerlerimizin direnişleri de fayda etmedi ve 15 bin askerimiz kör oldu. Coşkun Bey’in kardeşi Halil Bey de Mersin’de hakim. Sarılar aşiretinden Bekir. Ancak başlarını sudan kaldıran artık göremiyordu. Bazısı ölü bilindi. 1918'de Filistin cephesinde esir düşen 16. Ancak bu kez İngilizler havaya ateş etmeye başladı. Çünkü gözleri yanmıştı. Çünkü olası yeni bir savaşta. Bu yüzden fazla bilgi alamadık. Bu askerlerden bir kısmı da Mısır'ın İskenderiye şehri yakınlarında bulunan Seydibeşir Usare Kampı'na hapsedildi. Hacı Ahmetler 19. Mısır'da esirlerin krizol banyosuna sokularak 15 bin vatan evladının gözlerinin kör edildiğini. kampın İngiliz komutanları.12 Haziran 1920'ye kadar iki yıl boyunca her türlü işkence. Askerlerimiz. Bu yazıyı yazarken dahi duygulanıyorum. Halil Bey seferberlikte askere alındıktan sonra Mondros Mütarekesi ile birlikte Mısır’da esir alınmış. Tam 14 yıl. 1 kızı var. Halil Bey 1895’te doğmuş. Yayına izin verdi. İngilizler’in beyinlerine işlenmişti.. Ermeniler tarafından.Seferberlik döneminde pek çok yakınımız esir oldu. 25 Mayıs 1921 tarihinde TBMM'de görüşüldü. daha ayağını soktuğunda. 1935’ te ise Mehmet Fahri doğmuş. Alayı'na bağlı Osmanlı askerleri esir tutuluyordu. Mehmetçikler. Bu kampta. Milletvekilleri Faik ve Şeref beyler bir önerge vererek. Bana fotoğrafları oğlu Abdullah’ın oğlu. Bu insanlık dışı muamelenin nedeni ise Ermeniler idi. ölmemek için çömelerek başlarını suya soktular. Ancak. aşırı krizol maddesi nedeniyle haşlanıyordu . ağır hakaret ve aşağılamaya maruz kaldılar. 3 sene Batum.

15 Temmuz 335 (1919) İkinci takımın esaret hatırası (soldan ikinci sıranın başındaki diz üstünde) Hatır-i esaretde takım arkadaşlarıyla beraber esaretin Yadigar hatırasıdır. Sene 15 Temmuz 335 11 .

Hatıra-i esaret Sene 1334 12 .

Kıbrısi (Kıbrıslı) Mehmet Ali Efendi 4. Çallı Latif 13 .Kütahyalı Rıza Efendi 3.Hatıra-i Esaret sene 1335. Birinci İzmirli Halil 2.

1945-46 yılı (oğulları Cavit ve Mehmet ile) Ön sıradaki sağdan veya soldan üçüncü kişi (başı sarıklı ve sakallı olan) 14 .

Halil Gürcan Halil Gürcan 15 .

Soyadları bugün BAYKURT. Aynen şöyle not düşümlü: “ Çanakkale Conkbayırı Kerevizdere ‘de kayıp olduğu şerh verildi. . Ruhum isyan ediyor. Neden Halil Onbaşılar diye araştırmıştım. ya kardeşini ya da kocasını. ya oğlunu. -Peki bölüğü burada sevk ve idare eden kim? Halil Onbaşı: . vatan için. Nasıl düşürsünler ki ? Ya babasını vermiş. Şu an dahi bu satırları yazarken halimi görmenizi istemem Gözlerim dolu. Köydeki evimize gelir anama derdi ki: .ANNE. kadınları kocasız bırakan insan değirmeni. Derelerin kan aktığı kutsal vatan toprağı. Halil Onbaşı kardeşi Mehmet Ali ile birlikte askere alınır.Olur yenge. kimisi Çanakkale harbinde. Çavuşlar da şehit olunca bölük komutanlığı Halil Onbaşı’ya kalır.” Lütfen bir düşünün.Şehit. BENİM BABAM KİM ? Eski insanların ağzından düşürmediği iki kelime vardır: Seferbirlik ve Çanakkale. Günde 6. bayrak için can vermeyi bir onur ve gurur saydı. Halil Onbaşı’nın karşısında esas duruşta tekmil verir. Iraz yengemin kardeşleri Çanakkale’de kalmış. Kimileri köyümde cephede bölük komutanlığı bile yapmış. Osman abi küçükken dedesi Ali Molla kendisini alır. hepimizi ağlatırdı. Daha neye benzetsin 16 . merminin mermiyle havada çarpıştığı yer.onun elini öpermiş.Bölük komutanı nerde? Halil Onbaşı cevap verir: . “Çanakkale içinde vurdular beni Ölmeden mezara koydular beni. -Ya gedikliler ? Cevap yine aynıdır: . Müdürü İbrahim Baykurt’un dedesi. Şehit Çavuş Haydar Arda İÖO. derdi. Cepheye gidenlerin çoğu ya şehit olmuş ya da gazi. Hangimizin bir yakını ya Çanakkale’de ya da seferberlikte askerde kalmamış ? Benim köyüm eski adıyla Çengele yeni adıyla Ormanköy’de tam tespit edebildiğim 18 kişi askerde kalmış. Kardeşi Halil aynı bölükte onbaşıdır.” Bir yandan söyler bir yandan ağlar. Hatta bölük komutanlığı çavuşlara kadar iner. Vatan savunmasının en şiddetli yaşandığı yarımada. Hep “Vatan Sağolsun” dedi. Vücudu ikiye bölünür. Halil Onbaşı bölüğü o bölgede sevk ve idare eder.Mukaddes sana bir türkü söyleyim mi? Anam. Karşısına bir avuç askerle Halil Onbaşı çıkar ve tekmil verir. Iraz yengem. Bir ömür boyu hasret çekmiş. bölük komutanlarını ziyaret ederlermiş. Bir süre sonra ateşkes olduğunda cephe komutanı Esat Paşa bölüğü teftişe gelir. Çanakkale değil mi ki o evlatları babasız. Yıldırımlar yaratan bir ırkın ahvadı değil miyiz ki ? Mehmet Akif . Türküler yakılmış gençliğe Çanakkale için.Şehit. Sırf Iraz yengem mi ? Bu topraklarda hemen hemen her hane şehit verdi.Benim kumandanım. O koç yiğitlere için için ağlıyor. Mehmet dedem babasını hiç görmemiş. O kadar şiddetli çarpışmalar yaşanır ki bölükte şehit olmadık ne subay ne de astsubay (gedikli) kalır. Esat Paşa bir süre daha komutanlığı Halil Onbaşı’dan almaz. Başlardı Çanakkale türküsünü söylemeye. Çanakkale’ de çarpışan askerlerimizi Peygamberimizle beraber Bedir ‘de savaşan aslanlara benzetiyor. Alın size bir örnek: Köydeki sülalelerden birisine Halil Onbaşılar denir. Cephe dönüşü Halil Onbaşı’nın bölüğünde asker olarak yer alan ve dönebilenlerden birisi de Dirmil’den Ali Molla’dır. bir bayram veya seyranda doğru Çengele köyüne gidermiş. Kayıt.7 bin kişinin şehit düştüğü yer. Rahmetli amcamın hanımı vardı. Babamın dedesi Sarılar aşiretinden Bekir’de Çanakkale’de kalmış. Rahmetli oldu. İki kardeş aynı bölükte Çanakkale’de çarpışırlar. Metrekareye 6 bin merminin düştüğü. tüm erkek evlatlarını Çanakkale cephesinde yitiren Şerifeler adlı sülaleye aitti. bırakın insanları . Bunu bana Dirmil’den sevgili abim Ali Mollanın Osman Abi anlatmıştı. o kınalı kuzulara Tanrı’dan rahmet diliyorum. yüreğim yanık. Ülke için. Kimi Yemen de kimisi Kafkas. Mehmet Ali bir İngiliz taarruzu sırasında makineli tüfek ateşine kapılır. Esat Paşa sorar: . Aynı şekilde Helvacı köyden cepheden dönen gazi askerler de bayramın ilk günü gelir. ya dedesini. Torbalı Nüfus Müdürlüğü arşivinde Osmanlı nüfus defterlerini incelerken kendi köyümle ilgili bir kişinin kaydı dikkatimi çekmişti.

Diyeceksiniz ki son zamanlarda fotoğraflara fazla taktın. Adalı Hasan’ın oğlu Hüseyin ikide bir annesi Ayşe Hanım’a soru sormaktadır: “ Anne benim babam kim. Babası Hüseyin Bey. İngiliz memur sorar: “ Bu adam oraya nasıl gitti?” Ayşe Hanım esir olduğunu söyler. Adalı Hasan. Orada hastane sıhhiye esiri olarak görev yapar. Tepeköy Yunan karakolu o günün oteli olan hanındadır. Adalı Hasan’ın hikayesini anlatan ve fotoğraflarının yayımlanmasına izin veren Adalı Hasan’ın oğlu Asri Adalı’ya . Resmi tespitli Çanakkale şehidi ise yaklaşık 40 kişi . Adalı Hasan 28/12/1951’de vefat eder. Asri amca bu gün 80 yaşında . okulun müdürlüğünü de yapacak olan Mehmet Sadık Atabek ile beraber olur. Ayşe Hanım fakir ve öksüzdür. Mektup Hindistan Bellara’dan gelmektedir. oradan yayan Torbalı’ya gelir. Tabii oğlu Hüseyin’in bir fotoğrafını çektirip zarfın içine koymayı ihmal etmez. Geride hanımı ve iki çocuğu kalır. Başlarında fes var. Kızı da aynı. İkisi de burma bıyıklı. Ancak ülke 1. Adalı Hasan da askere alınır. Yani dayı yeğen bir yerde esir. Oğlu Hüseyin artık babasını aramaktadır. 1911 yılında doğan abisi Hüseyin ile 1913 doğumlu Zeliha. Dünya Savaşı’na girer. Oğlu Hüseyin ise 15/07/1985’te vefat eder. Yaklaşık 3. Yani askerde kalmış.ki? Benim yaptığım araştırmalarda Torbalı merkez ve köylerinden yaklaşık 650 kişi seferberlikte kaybolmuş. Bu arada esirlikte İngilizce’yi de öğrenir.Ayşe Hanım 1893 Tepeköy doğumludur. Üzerlerinde sadece esir fistanı vardır. ya da kapalıdır. Kadın başına Alsancak Postanesine gider. Zaten soyadı kanunu çıktıktan sonra ADALI soyadını ondan almış. Şube başkanı Binbaşı. Ayşe Hanım ise 29/05/1981’de vefat eder. 17 . Kuşadası 1889 ( 1305) doğumlu. Trendeki Yunan devriye askeri Rumca “ Canım Türk kanı istiyor “ der. Fotoğraf bugün Adalı ailesinde. Ancak buradaki postane ya yoktur. kime benziyor?” Annesi Ayşe Hanım şuna benziyor buna benziyor diye oğluna cevap vermektedir. Ben yerel tarihçiyim. Adresi görünce şaşırır. Doğru İzmir’e gider. asker sayısı 12 kişiye kadar düşer. 1928 yılında Asri doğar. Babasının hikayesini anlatacağım size. annesi ise Cemile. yetim ve öksüzle evlenene askerlikten muafiyet vardır. Hasan Bey’den 3. Bu arada Yunan işgali vardır. Torbalı’da daha önce yaptırdığı hanı işletmeye başlar. 1928 doğumlu. Adalı Hasan torunu Asri Bey’in anlatımına göre Çanakkale cephesi kapanınca alay Hindistan bölgesine ( bence Irak cephesi olmalı. Vatan uğruna şehit düşen şehitlerimizi rahmet ve sevgi ile anıyorum.Ancak özel bir birlik olabilir. Babası Hüsnü. Askerlik kanunları değişir.5 yıl sonra aileye bir mektup gelir. Esirlikten sonra bir de Yunan işgalini yaşar. İzmir’e varıldığında İzmir Yunan işgali altında inlemektedir. Mehmet Sadık Bey aynı zamanda dayısıdır. Annesi bir gün askerlik şubesine gider .5 yıl hiç haber alamaz. Bir gemi ile önce Kuşadası’na . Elime ne geçerse onu yazar çizerim. fotoğraftan haberdar eden Hasan Adalı’ya buradan teşekkür ediyorum. annesi ise Emine Hanım. Tabii bu rakam çok komik. Günde 6000 kişinin kayıp verildiği yerde hem de savaş ortamında kaçının kaydı tutulsun .Tepeköy 3 no’lu haneye kayıtlı. Alayın mevcudu o kadar azalmıştır ki. Ayşe Hanım mektubu alınca kocasının esir olduğu Hindistan’a bir mektup yazdırır. Bu evlilikten ilk önce iki çocuk olur. Unutturamazlar. “Kuşadalı Tabaki”. Asri amcanın babası aslen Kuşaadası’ndan. Tüm eli silah tutanlar silahaltına alınır. Tabaki’ye göre boyu daha kısa. Tabii bunu Adalı Hasan anlamıştır. Aile.) gönderilir. Tepeköy’e gelip Köseoğulları’ndan Hüseyin’in kızı Ayşe Hanım’la evlenir. Hasan Bey ve Tabaki Mustafa bir ay süren bir gemi yolculuğundan sonra İstanbul’a varırlar. Çünkü Hindistan’a benim bildim kadar asker gönderilmedi ve cephe açılmadı.Esir kampının bulunduğu Hindistan’ın Bellara kasabasına götürülür. Adalı Hasan orada Belevi köyünden Giritlilerden Tabaki Mustafa ve Kazımpaşa ilkokul başöğretmenlerinden . Fotoğrafın arkasında ise “ Adalı Hasan Efendi’ye takdim”. Memur İngiliz’dir. Tekrar bir gemi ile Mudanya’ya giderler. Kuşadası’nda başlayan Tabaki Mustafa ile arkadaşlığı ömür boyu devam eder. Bugün sizinle paylaşmak istediğim asıl konu. Her neyse… Hikayeyi Tepeköy’ün ilk hanelerinden olan Adalı ailesinden Asri Adalı anlattı. Mondoros Mütarekesi ile esirler salınır. Kuşadası doğumlu olduğu için Rumca bilmektedir. Sıhhiye eri olarak doğru Çanakkale cephesine gider. Ayşe Hanım’a kocasının esir olduğu söyler. Hasan Bey’in kolunda “Kızılay” işareti var. Unutulmadılar. Hasan Bey mektupta esir olduğunu yazmakta ve arkadaşı Tabaki Mustafa ile beraber çekilmiş fotoğrafını göndermektedir. 1925 yılında kızı Cemile. Orada İngilizler’e esir düşer. Sol tarafta olan ise Adalı Hasan.Trenle İzmir’e hareket ederler. bir fotoğraf ve onun öyküsü. Fotoğrafta sağ tarafta olan Tabaki Mustafa. “ Muhterem Karındaşım” ibaresi vardır. Oğlu Hüseyin daha babasını tanımamaktadır. O günün askeri kanunlarına göre bir fakir.

18 .

19 .

KE. 11 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:15. 1328 1326 Aile soyadı Açıklama Piyade Binbaşı Kapalı kayıt 1934 tarama cevel no 1852 Balkan Savaşı Döneminde Askerde Kalanların Kayıt Örnekleri (1328 yılı) Köyü Ahmetli1 Bozköy2 Çakırbeyli Sepetçiler 3 Hane No 5 12 6 23 5 Adı Ali İbişoğlu Yusuf Kabaca oğlu Osman Zurnacı Hüseyin oğlu Hüseyin Hasan Mehmet Ali Kırıklarlıoğlu Mehmet Bekir Mustafa Ahmet Mustafa İsmail İkiz oğullarından İbrahim oğlu İbrahim Ali Mustafa Mustafa Hüseyin Ahmet Mustafa Hulusi Aydınlıoğlu Cemali Kütahyalı Mehmet Ali Ömer Baba adı Ömer Yusuf Yusuf Hüseyin Hasan Hüseyin İbrahim Esat Hüseyin Osman Osman Osman Osman Halil İbrahim Mahmut Hacı Ali Abti Mustafa İbrahim Arnavut Halil Ali Mehmet Ali Doğum yeri Ahmetli Bozköy Çakırbeyli Bayındır Çırpı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Demirci Döğerlik Döğerlik Döğerlik Helvacı Helvacı Ahmetli Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakuyu Karakuyu Karaot Karaot Dirmil Doğum Tarihi 1311 1303 1299 1300 1296 1307 1307 1307 1297 1308 1303 1301 1299 1311 1310 1284 1305 1299 1308 1304 1309 1304 1306 Kayıt Askerde Balkan Harbinde Balkan Harbinde Askerde Askerde Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbinde Balkan Harbinde Askerde Umumi Harpte Balkan Harbinde Balkan Harbinde Balkan Harbinde Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Ölüm Tarihi 1328 1328 1328 22.09. 9 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:34. 4 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:17. İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:16.06. 6 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:11.02.1328 1328 1328 14. 12 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:19. 8 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:20. 5 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:31. 3 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:32.Trablusgarp Savaşı’nda Kalanların Kayıtları Köyü Tepe Dirmil 32 Hane No Adı Necmettin Alamanoğlu yörük Nebi Baba adı Şeyh Mehmet Gaylani Alamanoğlu Halil Doğum yeri Tepe Emirali 1298 Doğum Tarihi Kayıt Trablusgarp İtalyan Harbi Ölüm Tarihi 10. 20 .1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 16. 7 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:15.06. 10 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:37.1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 Aile soyadı Açıklama Kapalı kayıt 1934 tarama cevel no YİĞİT-SAK-YİĞİTER ÜNAL-ÇETİN NİŞANCI-YANIK Kapalı kayıt KARAKUŞ-AKÇAY DÖNMEZ ŞENGÜL AYDIN AYDIN SARIBAŞ-BİRCAN AYDIN-AKTAŞ-BAYER SENEL ÖZCAN BOZKURT-TOPRAK AYDEMİR ÇETİN ÖLMEZ ZEYBEK SİVRİKAYA AYDIN UÇAR GÜLERCAN Kapalı kayıt Naime köyünden aktarıldı 2734 2073 356 4 Dağkızılca 41 70 87 3743 3764 3351 434 437 469 1456 1492 Demirci 6 15 11 11 23 Döğerlik 7 Helvacı 8 26 43 Karakızlar 9 3 10 12 18 62 2620 2655 2578 2588 2856 2861 2254 2259 1834 Karakuyu 10 61 70 Karaot11 13 16 Dirmil 12 18 1 2 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı: 18.1328 30.

Kuşçuburun 13 Çengele14 11 13 37 İskender Mehmet Ali Hasan Ali İbrahim Hacı Ömer oğlu Osman oğlu Mehmet Hacı Ömer oğlu Osman oğlu Hüseyin Deveci Ahmet Ziyaettin İbrahim Danaoğlu Mehmet Hasan Mehmet Abdullah Mustafa Süleyman Hüseyin Salih Mahmut Süleyman Osman Hacı Mehmet İsmail Koca Hüseyin Danaoğlu Bekir Kel İsmail Solak Mehmet Mehmet Ali Kuşçuburun Çengele Çengele Özbey Saibler Saibler Saibler Çatalca Bozköy Yeniköy Arıtaş Cumalı Cumalı 1306 1305 1292 1307 1299 1301 1261 1300 1303 1290 1308 1293 1308 Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Askerde Askerde 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 DURSUN BAYKURT KARAGÖZ ÖZ-SÜRÜCÜ ÇEVİK-TEKİN-GÜLEÇÖZYURT ÇEVİK-TEKİN-GÜLEÇÖZYURT AKGÜN-SEZER Kapalı kayıt 1262 1929 1941 1557 1507 1508 1529 Hamidiye Saibler16 15 15 9 9 11 Hortuna 17 28 10 18 Yeniköy 18 KURTLU DANACI Arıtaş19 Cumalı20 13 32 34 Kapalı kayıt Kapalı kayıt Kapalı kayıt Kapalı kayıt 3109 713 726 2813 BAĞIŞ-NEYIR ÖZÇETİN-ORHAN Balkan Savaşı Döneminde Askerde Kalanların Kayıt Örnekleri (1329 yılı) Arslanlar21 54 78 Çakallar 22 Deli Halil Recep Abdullah Ahmet Mehmet Mehmet Hasan Ali Mehmet Ali oğlu Cemal Mehmet Hüseyin Tuzlu Osman İsmail Deli Salih Latif Kara Hüseyin oğlu Durmuş Çiçek Mehmet Molla Ahmet oğlu Ali Putu oğlu Halil Gök Mehmet Bucaoğlu Hüseyin Ali Ahmet Koca Tahir Salih Şaban Kardiça Kardiça Çakallar Çakallar Çapak Sepetçiler Düğerlik Düğerlik Karakuyu Karakuyu Yenipazar Deliorman Kuşçuburun 1293 1297 1309 1297 1296 1309 1304 1302 1306 1309 1300 1297 1304 Askerde Askerde Harbiye Hastanesi Seferberlik Askerde Askerde Balkan Harbi Askerde Balkan Harbi Balkan Harbi Umumi harpte Umumi harpte Harb-i Umumi 1329 1329 25. 20 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:10. 18 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:8. 16 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:7.10.1329 45 Ali Osman Mısırlı Mustafa oğlu Mehmet Hamit nam diğeri Kara Hüseyin Çengele 1309 Askerde 11.10.02. 21 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:31.1329 1329 1329 1329 1329 1329 YASEMEN BOSTAN GÜL GÜL GÜLCAN-ŞENBOY TAŞLIOĞLU ÇINAR DUMAN BABA MADRAN GÖK Kapalı kayıt 2985 3013 26 27 Kapalı kayıt 1349 Çapak23 Sepetçiler Döğerlik 14 16 7 22 Kapalı kayıt 2883 Kapalı kayıt Kapalı kayıt Kapalı kayıt 1272 Kapalı kayıt 2892 Karakuyu 98 110 Kuşçuburnu 14 14 15 Çengele 44 Süleyman Mustafa Çengele 1307 Şehiden 02.05. 17 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:40.1329 Kapalı kayıt 1959 Hamidiye 17 Ali İsilce 1305 Balkan Harbi 1329 DEMİR Kapalı kayıt 1559 13 14 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:15. 19 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:6. İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:18. 15 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:21.1329 05.1329 03. 23 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:32. 21 .02. 22 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:9.09.1329 07.10.1329 30.06.1329 20.

03. dördüncü gün Manisa Spil Dağı dibindeki köylerin civarına. Nisan ayı içinde yayla dedikleri Kütahya’ya bağlı Gediz. yörüklerin canlı malları sığmazdı. Dumlupınar. Balmahmut. hem de gelin. inek verirler. Aile bu iki acıyı yaşarken halam çok genç yaşta dul kalmıştır. Bu yaylalara gidip Eylül sonları İzmir civarına göçerler. Göçebe yörükler her yıl yaylaya giderler. Yakın zamanda şehit olduğunu haber alırlar ve bu şehit 5 oğlan kardeşten biridir. Halamın kocası da artık zengin sayılır. Banaz hatta İnönü. tulum peynirini. Örencik Ovası. Onun da şehit olduğunu haber alırlar. Gidiş o gidiş.. keçi. İkinci kardeş halamın kocası Mehmet’i de askere alıp Çanakkale’ye savaşa göndeririler. Arazileri de vardır. Böylece hem mal gitmeyecek. Halam yörük beyinin (Tekeli ) torunudur. İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:17. Bu sefer tüm malı alıp götürmesi gerekecektir. Murat Dağı. develere yükleyip dönerler ve Salihli’ye gelince tüccarlara satarlar. Kayınbabası ve kayınvalidesi hem kendinden çok memnun. O zamanlarda zenginlik canlı malla oluyor.: Yaylaya gitme zamanı geldi mi eğer Özdere – Gümüldür’de kışlamışlarsa oradan göçüp bir günde Tahtalı Barajı’nın yapıldığı yere. İşte bu nedenle halamı gelin ederlerken kocasının ailesi de çok fakir olduğundan halama sürü ile koyun. Yükleri hafifler. beşinci gün Turgutlu – Armutlu civarına . Mesela bu göçebelerin yolculuğunu biraz anlatayım. Halamın kocasının büyük kayını Aptil’i askere alıp Çanakkale’ye savaşa göndeririler.05. Bu döngü hep böyle sürüp gider. Ertesi gün oradan göçüp Tekeli köyü civarına. Bütün yaz yaylada ürettikleri sütü.17 Ali Mehmet İsilce Torbalı Mersinli Özbey Saibler Hortuna Yenişehir Yeniköy Niğbolu Arıtaş Cumalı Fetrek 1306 Balkan Harbi 1329 DEMİR Kapalı kayıt 1560 20 Hüseyin Üzeyir oğlu Gani 1306 Balkan Harbi 1329 Kapalı kayıt 1565 39 Saibler Hortuna 1 68 83 Yeniköy Tepe Ertuğrul Mah24 Arıtaş Cumalı Fetrek 25 Salih Hamid İbrahim Ahmet Aycaoğlu İbrahim Mehmet Ali Mehmet Mehmet Köselioğlu Hasan Kara Recep Dığıllılı Mehmet Mehmet Veli Aycaoğlu Ali Ahmet Mehmet Mehmet Ali Deli Veli 1308 1306 1306 1296 1293 1300 1295 1296 1292 Balkan Harbi Askeri hastahanede Balkan Harbi Balkan Harbi Bursa askeri hastanede Askerde Balkan Harbi Askerde İskenderun Hastanesinde 1329 04. Şaphane. Fakat kocası şehit olunca dul olarak baba evine dönmesi gerekir.1329 FESCİ İLBEK ÇAKIRCA EKREN 1586 Kapalı kayıt 3171 3188 12 25 1 34 20 TAŞKAN TEKCAN ÖZÇETİN-ORHAN Kapalı kayıt Kapalı kayıt Kapalı kayıt 2465 ACI GERÇEK ( GAVLAK MEHMET ) ANLATAN: Ben 1933 doğumlu Rıza TUNÇEL. Evlendirirler.. Arazi falan neredeyse bedava. Karınca sürüsü gibi bu yayla yollarına.1329 1329 1329 11. Yukarıda söylediğim gibi o devirde mal geçerli akçe. altıncı gün Sart civarına . Hem halamı hem de Osman’ı razı ederler. Fakat birkaç kişiden fazla ziraat yapan yoktur. Bu yörük beyi çok zengindir. Altıntaş. 22 . konarlar. Çok yakınım olan Hatice halam ve eşiyle çocuklarının yaşadığı acı gerçeği anlatıyorum: Sene 1915. Bu Mehmet’in bir kız çocuğu vardır. Bulgurca civarına.03.1329 1329 1329 1329 30. Yokuşbaşı.yedinci gün Salihli’ye 24 25 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:18. hem çok malı olduğundan şehit olan kocasının küçüğü Osman’a yani kaynına vermeyi düşünürler. Çavdarhisar. tereyağını atlara. üçüncü gün Pınarbaşı yakınlarına .

Bu şehit Mehmet celepliğe yani kasaplığa başlıyor. Bu yolculuğu şu sebepten anlatıyorum. apayrı bir tipti. diyorlar. Eylül ‘de dönüş başlardı. her gelene Gavlak Sülü’nün oradan ne zaman geçeceğini sorar.Salihli’de bir adam seni arayıp soruyordu. Böylece her şeyi öğreniyor zaten. Ortaya çıkan bu adam. Fakat babası sıtma hastası olduğundan çok perişan durumdadır. Yani kızını verdikleri dayısının oğlu benim büyük amcamın oğlu idi.. Dumlupınar’da teyzem vardı. çok hastasın. diyor. o evliydi. der. yayla dönüşü tüm malları Salihli’de nasıl olsa tüccara satacak. Teyzemlerden mal almak istiyor. Onların da birkaç sürü koyunu vardı. Yörükler de hep birbirlerini tanıdığı için bu adam. bir kısmı da Uşak yoluna devamla Afyon yakınlarına giderlerdi. Bir kısmı Gediz yoluna. Büyük dayısının oğluna yeni gelin ettiler. Güre civarında dağılmaya başlarlar.görüp: . Onların tüm kardeşlerinin ön dişleri çok küçük. Aldığı cevap: -O Çanakkale’de şehit oldu. Bu kişi olacakları bildiği için baba evine dönmeyi düşünmüyor. -Sen Gavlak’ın oğlu Mehmet değil misin? 23 . Her gören ön dişlerini anlatıyor. Her geçen yörüğe : -Gavlak Sülü ve hanımı sağ mı? diye sorar. Orada kalmıştır. Çok zaman oldu hiç görmüyorum. Öğrendikleri ile temelli yıkılıyor. Birkaç ay içerisinde tüm yörükler o dedeyi yani “Gavlak Sülü (Süleyman)” yü. der. Şehit sanılan halamın kocasını iyi anlatabilmek için. Esaretten kurtulup Salihli’ye gelmiştir. Neden Salihli? Çünkü Salihli’yi geçtin mi hem yaylaya hem de kışlağa giderken Salihli’den sonra hepsi ayrı ayrı yönlere dağılırlar.yıl olarak kesin bilinmiyor.Kendisini tanıyan yörüklerden bu adamın kendisini tahkikat ettiğini öğreniyor ve o kişilere: . Yüzde yüz oğlum.geçince Kovukdere civarına. sekizinci gün Kula’ya yaklaşırlar. Tahminen ne gün geçeceklerini öğrenir. O kişi şehit sanılan “Mehmet”tir. Dokuzuncu gün Kula’yı geçerler ve birkaç gün sonra Güre civarına varırlar.Salihli’de bir adam ortaya çıkıyor. Yalnız anne ve babasını çok özlüyor. Bir gün bir kuşluk vakti babasının bir at ve bir de merkeple sırtlarında yükleri olduğu halde hayvanlarla geldiğini görüyor. “ Sen kimsin?” diye soranlara: -Mehmet benim Çanakkale’den asker arkadaşımdı. Babasını ata bindirip uğurluyor. Halam kaynı ile evlendikten çok sonra. Onlara ne oldu? -Karısını kardeşine verdiler. karısı ve kız çocuğu vardı. Teyzem kendisini tanıyor. Bunun dışında başka şeyleri de öğrenmeye çalışır. Şüphesi kalmıyor artık. O nedenle Salihli’de meydana çıkan bu adam. Hiç olmazsa babam. Araştırsa da netice alamıyor. bunu bildiği için Salihli’de yörüklerin yolunu keser ve yörüklerin hepsi Salihli’den geçeceği için orayı bekler. bu soruyu Salihli’ye gelen her yörüğe soruyor. Kendisini bildirmeden yanına koşup: -Baba yardım edeyim. Babasının malını indirip. İyice kanaat getiriyor. Baba evine dönmemeye kesin karar veriyor.Sizin gördüğünüz adamın eşkali nasıldı? diye tipini soruyor. Ayrıca: -Bu adamın oğlu Mehmet vardı. Aradan 3-5 yıl daha geçiyor. kız çocuğu da büyüdü. Dede de: “Salihli’de bana birisi evlat gibi yardım etmişti” diye düşünerek şüpheleniyor. Tüccarlardan da parasını alarak babasının cebine koyuyor. malını satar.Mehmet’in babasını. -Peki . orada görürüm ümidi ile babasının geleceği günü bekliyor. Bir gün yolu Dumlupınar’a düşüyor.

babacığının çok hasta olduğunu. 24 . Onlar da zaten mallarını bölüşmüşler. Dedemiz ölmüş. Bir de kaçak sigara sarıp. Salihli’de bir başka isimle tanındığını söylüyor. Ömründe başka giysi ile gezdiğine şahit değilim. O an bende bir fincan kahve yapıp eline verdim. dedi. diye sordum. O devirde evlerde kahve dolu. Benim amcaoğlu da aynı kişilerden hak istediğinde. Ben. Ben de: -Yalnız ben varım. Fakat aradan zaman geçtiğinden kendisini bulamıyorlar. -Oğlum biliyorsun. bir gün misafir kalıp kayboluyor. Halbuki aradıklarının birisi o kişi. üstünde eski zeybek elbisesi vardı. 1960’lı yıllar girmişti. fakat çay pek bilinmezdi. Öğle idi. Onların tümü Söke tarafına göçtü. Eskiden babası ile karşılaştığında. siz adam olmazsınız. Aradan birkaç yıl daha geçiyor. bir tas taze çökelek. Onu öldüreceğim ama hayırlı bir günde olsun diye düşünüyorum. Hem karnım aç hem kocakarı ile kavga ettik. biraz da kuru soğan. Bir avuç dövülmüş acı biber. bir tas turşu. Bir gün oraya iki delikanlı geliyor. Onları bulacağız. Bir gün okuldan geldim. babası giderken arkasından çok ağladığını anlatıyor. ateşi yakıp önüne sofrayı serdim. dedim. diye o delikanlılara bir bir amcalarını soruyor Osman. -Kim sizin amcalarınız. Sülü Dede hizmetimden memnun olduğu için bana: -Meymenetsizler. ısınayım. amcalarımızdan babamızın hakkı olan malı alacağız. o tarihlerde de bütün yörükler köylere yerleşiyor. Evde yalnızdım ve kendisini ben karşıladım. Güzelce karnını doyurdu. Şehitin kızı ile evli olan amcaoğlunun üç çocuğu yetim kalıyor. İç güveyliği böyle kavga ile geçer. O zamanın olanakları çok kısıtlı. biraz zeytin . yastığa yan gelip yatarak bana bakıyordu. Osman o delikanlılara: -Oğlum bu kışta kıyamette ne yapacaksınız köyde? diye soruyor. Bu şehidin babası ve anası 1949 ve 1951 yıllarında ölmüşlerdi. diyorlar. Evlendiğini. Çünkü çok sevdiğine öyle derdi. diyor. bir yandan da kahvesini içiyordu. Bu köyde amcalarımız varmış.Oğlum.Teyzemden kendini saklamıyor. O da çok zaman kışın kapalı olurdu. Birkaç yıl geçince şehit sanılan Mehmet’in kızı da ölüyor. Teyzemlere birkaç defa daha misafir oluyor. Topan don derlerdi pantolona. Mehmet. Sülü Dede bizim eve gelip: -Mustafa ! Elif ! diye sesleniyordu. Gençler de bu yaşlı adamın dediklerine inanıp hemen Salihli’ye dönüyorlar. Bir yandan sigarasını. Bu haberler babası ve kardeşlerine ulaşıyor. Sorduğu kişi de şehitin hanımı ile evlenen amcaları Osman. Bacaklarında efe tozlukları vardı. Sülü Dede ve karısı öleli 10 yılı geçmişti. -Anan baban yok mu ? dedi. Ben: -Dede neden kavga yaptınız . dedi. Annem bir tencere kuru fasulye pişirmiş. Şimdiki Yeşilköy’ün olduğu yerde sadece bir kahve vardı. Başından geçenleri anlatıyor. onu kattım. Bana: . -Biz Salihli’den geldik. -Oğlananası köyüne buradan mı gidilir? diye soruyorlar. Ayağında.bu sefer: -Git kayınbabandan iste. Acı biberi çok severdi. ateş yak. Tahtalı Kahve. Hatta iki ihtiyar çok kavga ederlerdi. diyordu. Salihli’de oturduğunu. -Ne istiyorsun Sülü Dede? dedim. Çünkü biliyordum ki bunları çok severdi. Onun için: -Oğlum sizin aradığınız adamlardan hiçbiri köyde kalmadı. Biliyordum ki kahve istiyordu.

Karşı taraf yalancı şahitler bularak: -Bizim öyle bir kardeşimiz yoktu. 2 26 Mersinli Mahallesi Dernekli Köyü Bayındır Canlı köyü ileriki yıllarda Belde olmuştur. dediler.Çamköy gibi değişik köylere kayıtları. Hatta amcaoğlu hakkını alabilmek için dava açtı. Bizim anlatacağımız olay işte orada. yani eski adı Kavakalan.Aradıkları yeni yaşam alanını Canlı köyünde27 bulmuşlar.Köy düz bir arazi üstünde etrafı ormanlarla çevrili bir yerde. Bugün ise yıkılmış evleri. Adı halk arasında "Marmaraç"26. Büyüksehir yasası ile Bayındır’a bağlı semt haline gelmiştir. diyor.Uluslararası Kuva-yı Milliyenin 90. Eylül 2009. ” Sözlü Anlatımlara Göre Torbalı’da Yunan İşgali ve Bilinmeyen Bir Kuva-yı Milliyeci: Hortunalı Hamit”. Bir Çanakkale Şehidinin Hikâyesi: Koca Alilerin Mustafa Bayındır ilçesinin yüksek dağlık kesiminde yörüklerin kurduğu bir köy vardır.” diyerek. hep hüzün veriyor insana. 28 Hortunalı Hamit ile ilgili yerel tarih araştırması için bakınız: Necat Çetin. bu üç çocuğun yetim hakkını yemeleri için onlara bırakıyor.12. bazıları Salihli’nin bir köyüne. Fakat o tarihlerde bir yere yerleşik olmadıklarından. Resmi adı da "Mersinli Mahallesi". Kimler gelmiş kimler geçmiş bu köyden. Bugün dağların tepesinde kışın yağan kar ve yağmurun. ailenin nüfus kayıtlarını getiremiyor. Not: Şehit sanılan “Gavlak Mehmet” hakkında yaptığımız tüm araştırmalardan ne yazık ki şu ana kadar sonuç alınamamıştır. hasta ve yardıma muhtaç bir durumda yaşamını sürdürmeye çalışıyor. Biri şu an Yazıbaşı beldesinde. “Öbür dünyada helalleşiriz. su vermiş. Köy yıllar önce susuzluktan ve geçim darlığından dolayı dağılmış. Ama hüzünlü ve yalnız. akmayan çeşmesi. İdari bakımdan daha önceleri ayrı iken sonraları Dernekli köyüne bağlanmış. Anlatım Çanakkale Savaşı’nın toplumsal sonuçları bakımından önemli görüldüğü için anlatıldığı şekilde 12. Ben biliyorum. Yılı Sempozyumu. bazıları da Menderes . 27 25 . SÜRÇ-İ LİSAN OLDU İSE AFFOLA. İzmir (Sunulan bildiriler). O yetimlerin en az 50-60 dekar arazisini satıp yediler.2002 tarihinde Torbalı ilçesi Ertuğrul Mahallesi’nde A. kapısı sökülmüş damları. yazın ise ılgıt ılgıt esen rüzgârların bağrında öylece tekrar canlanmayı bekler. Rıza TUNÇEL'in evinde derlenmiştir. Amcaoğlum biraz daha araştırıyor ama bir sonuç elde edemiyor. ailenin nüfus kayıtlarını getir. penceresi. Yunan işgali zamanında etraftaki çeteleri saklamış koynunda. amcaoğluma: -Git . Bu üç yetimden ikisi öldü.diyerek bir metelik vermediler. yeni adı Çınardibi olan köye giden yolun üstünde kurulu bu Marmaraç Köyü'nde olmuş. Hakim. Yunan’ın baş belası Hortunalı Hamit Efe’28yi de barındırmış bu köy. İnsanları ovada yeni yaşam alanları aramışlar. Kuvvacılara ekmek vermiş.

Bakınız: Aydın Vilayeti Salnamesi 1317. “Araplar31” ve “ Çelbeşikler32” idi. delikanlı olur. Kardeşi Mustafa da gelişir. Bu rakam genel ortalamanın çok üstündedir. Bakınız. Çünkü uzaktan da olsa orada akrabalarımız vardı. Soyadı: ÇETİN. derken vurulurlar birbirlerine. Ali. Önce kaçgöçler. Dernekli Köyü Muhtarlık arşivi. Sayımı yapılan 119 kişiden 59 kişi erkek (% 49. Kemalpaşa’nın Gökyaka Tekeköy’den birisi42 ile söz kesilir. Hane nüfus ortalaması 7. Torbalı Ormanköy Muhtarlık Arşivi. kimisi Dağtekke köyüne. Koca Aliler34. Ailenin soyadı: KÖLEMEN. Aslında oğluna Emine’yi gelin olarak almayı 29 27/07/1320 tarihli son Osmanlı nüfus sayımında köyde 16 nüfus hanesinde toplam 119 kişinin sayımı yapılmıştır.57). Hanede üç çocuk. Bu arada anası dayanamaz bu dünyanın kahrına vefat eder. En büyük çocuk kızdır. 41 Torbalı Çengele köyü Hane no: 20 “Sarılar aşiretinden Ali” Soyadı: GÜÇ. Diğeri de kızdır “Iraz37”. Keçi ve çoban ayrılmaz ikilidir dağlarda. Aynı kaynı Hamza Ali41 gibi. Başka bir alemdir keçicilik. Iraz ile ablası Ayşe arasında bayağı bir yaş farkı vardır. Bakınız. Torbalı Çengele köyü 19 hane reisi. Gelişip güzelleşir. Ben çocukluğumda 33 birkaç sefer bu köye gitme şansına sahip oldum.88) dul’dur. Sonradan öğrenmiştim. Iraz bir süre sonra büyür. Köyde en geniş aile “Kölemenler30”. 3 erkek çocuk olur önce. 43) ise bayandır. ( 1885-1965) Kapalı Kayıt. Artık evde beş kişi kalmıştır. Çobanın kendindense bir topan ekmek yersin. 33 1976 yılı. Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları. Yemen senin Balkan benim. Bakınız: Çengele nüfus esas defteri. Mustafa ile ablası Iraz’ın arası bir yaştır. bir dede35 ve anne36. 39 Torbalı Ormanköy 40 Dedemin babası. Bu Marmaraç köyünde bir aile varmış. 60 kişisi (%50. Bu köy pek öyle kalabalık bir köy değildi. Dernekli Köyü Muhtarlık arşivi. Hele bir avuç toprağın altın olduğu yerde. Eğer aylıklı çoban ise işte bak orada biraz duracaksın. Hemen babasına Emine’yi istemelerini söyler. Eğer helal ekmek yemişse çobanın. Adı “Ayşe”. Kimisi Kemalpaşa’nın Cumalı köyüne. Bakınız. Ailenin soyadı: VARTÜRK. Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları. Köyden yaşıtı Emine ile gizliden gizliye görüşmeler başlar. 15. İsa: Ese. Etraftan istemeler başlar. Abla Ayşe Çengele39 köyünden Sarılar aşiretinden Bekir40 ile evlenir. Bakınız: Çengele nüfus esas defteri. Nazlı. Kazım. Üçüncü kardeş ise “Mustafa38”. Her gelişinde bir çocuk. izne geldiği veya kaçıp geldiği askerlikten başka. 3 Erkek 3 kadın. Bakınız. Halil.18) evli. Dernekli Köyü Muhtarlık arşivi 32 1320 sayımında hanede(Hane numarası: 6) toplam 14 kişi kayıtlıdır. Ümmü. Benim anlatacağım olay 1915 yılında Çanakkale Savaşları sırasında geçer. dedemin anasından geliyormuş.43 kişidir. 30 1320 sayımında hanede (Hane numarası: 5) toplam 14 kişi kayıtlıdır. 35 Osman 36 Fatma. Mustafa ablası Ayşe gibi diğer ablasının hemen evlenmesini beklemektedir. Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları. Onlar da dağıldı şimdi çeşitli köylere. Akrabalığımız büyük ninemden.Köy canlı iken hayat sabah 6’da başlar. 119 kişiden 49 kişi (% 41. Mehmet. Babası Ali oğlunu kıramaz. bilemediniz 16 hane kadardı29. 63 kişi (% 52. Hane nüfus sayısı 6 kişidir.baba vardır. hangi havada hangi tarafa gideceğini. Ayşe: Eşe… gibi. Ailenin diğer lakabı "Osman Aliler". Halil oğlu 1292 doğumlu. 37 Yörükler Raziye ismini "Iraz" olarak söylerler. kimisi ise ovadaki Kızılcaova ve Canlı’ya. Iraz ablasına. 34 Nüfus hane no:1 1320 tarihli nüfus sayımında hane reisi olarak Bayındır 1260 doğumlu Koca Ali bulunmaktadır. Kocası zaman zaman askere çağrılmaktadır. yaşamak için yapacağın tek şey vardır: Sürü hayvancılığı. 1891 yılı sayımında köy nüfusu 117 kişidir. Dernekli Köyü Muhtarlık Arşivi. 38 1311 doğumlu. Çünkü çoban. kimisi Torbalı’nın Karakızlar köyüne.”Sarılar aşiretinden Bekir” Seferberlikte “askerde” kalmış. Şerife. Ölüm tarihine 1333(1917) notu deftere düşülmüş. Ailenin soyadı: ÖZMERSİNLİK. Doğru dürüst görememiş kocası karısını.94) bekar ve 7 kişisi (% 5. Bu evlilikten 2 kız. Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları. Ormanköy Muhtarlık Arşivi. hangi zaman hangi yerde sürüsünün doyacağını bilir. Yani sizin anlayacağınız toplam 6 kişidir. Evin yükü yörük kızı Iraz'’n üstündedir. keçilerin bayram eder dağlarda. 26 . 31 1320 sayımında hanede(Hane numarası: 2) toplam 16 kişi kayıtlıdır. Her neyse biz sizlere olayımızı anlatalım.

Kolordu 4. Mustafa da bir süre sonra Emine ile sözlenir Böylece aynı evde nişanlı iki kardeş olur. Alay 2. 46 Nüfus Vukuat Defterinde. Yolları bayağı uzundur. Önce Cumalıköy’e. Bütün eli silah tutanlar askere alınmaktadır. erkeçler kesilir. Baba Ali hemen oğlunun nişanlısının ailesi ile de anlaşır.com/sehitler. Ya doğruysa? Soyunu kim devam ettirecektir? Kim kucağına torun verecektir? Bir süre sonra kahrından o da ölür. Yöresel bir gelenektir.o da istemektedir.346 ) düşünüyorum. der. Evinin kapısı kapanır. evlerine dönmeye başlar. Keşkekler pişer. ilçe ve köyü bilinmeyen. Gökyaka Tekeköylü dünürler ile düğün günü kararlaştırılır. Oğlunun nişanlısı Emine o evin gelini olarak her gün kendi evinden sonra kayınbabasının evinin işlerini görür.geltag. evi siler. Belirlenen gün gelir çatar. Bir hafta önce Iraz gelin gidecek. Artık köye 500-600 m. 42 Ağa Mehmetler/ Kürt Ahmetler. Mustafa’nın ölüm kaydı vardır. Bir gün mutlaka gelecektir. Çünkü tek erkek evladıdır Mustafa. Koskoca evde baba tek başına kalakalır. Mustafa ile beraber 16 kişi daha köyün alt kısmında imamın dualarıyla.Bakınız: Köy Nüfus Esas Defteri. 44 Düğün evi yakını gençlerin gece evlenecek genç kızla birlikte meşaleler eşliğinde akrabalarını türkü ve uzunhavalar söyleyerek ziyaret etmesi ve hediyeler toplaması. Köyün insanları toplanır. Bir süre sonra köye. Oğlunun urbaları43 kesilir.Tabur. bir kürek bulan mezarlığa gider. Aynı ev birer hafta ile iki düğünü birden yaşayacaktır. Kayda göre Mustafa 1331 yılında Harb-i Umumi’de “askerde” kalmıştır. Kim bilir ertesi gün mü sabah mı varacaksın kendi köyüne. Sessizce köye varılır. doğum yılı bilinmiyor. Mustafa’nın Çanakkale’den künyesi gelir46. Yemek yapar. (http://www. 43 Yörede damatlık elbiseye eskiden urba denirdi. Köye Çırpı nahiye karakolundan iki jandarma gelir. Vatan seni bekliyor.asp? il_id=36&ilce_id=1&harf_id=0&sayfa_no=4. oradan Sinekköy’e. Oğlunu köyde nişanlısı. zurnalar ötmez. Çanakkale Harbi patlamıştır. Bir de bu işin geri dönüşü var. Önce cenaze toprağa verilecektir. Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri Cilt:2 sayfa:198. Ancak ikindi vakti varılabilir. Kına gecesi yapılır. Acaba ne oldu? Konu hemen anlaşılır. Davullar susar. Eh bir hafta sonra oğlu da evlenecektir. 5. Düğün yazın yapılacaktır. Iraz karşı çıkar ve der ki : -Önce evden sen çıkacaksın. Gökyaka Teke köyü hane:32. Mustafa'sı vurulamaz. Herkesi bir merak sarar. ET: 11/01/2010) 27 . Zeybek mezarlığını geçeceksin. Her şey iyi gitmektedir. Önce seni uğurlayacağım. Anlayışla karşılanır. süpürür. A ilenin soyadı: BULUT. Davullar zurnalar dağları inletmektedir.Kemalpaşa Gökyaka Köyü Muhtarlık Arşivi. Bölük piyade er Ali oğlu Mustafa. Eline bir çapa alan. bir hafta sonra da evine gelin gelecektir. Evinin duvarlarına geleneklere uygun asılır. Kayıttan da anlaşılacağı üzere Mustafa’nın vefat yılı 1915 yılıdır. Ya kaybolmuştur ya da esir düşmüştür. 45 Osman. Emine inanmaz. Koca Alilerin Ali ise oğlunun şehit haberini aldığında beyninden vurulmuşa döner. Herkesin keyfi yerinde. Ancak hiç umulmayan bir olay daha yaşanır. Heyamullar44 düzenlenir. Jandarmalara durum anlatılır. Gelinin evdeki yaşlı dedesi45 vefat etmiştir. O da ne? Davulların karşısına Marmaraç’tan iki kişi gelmez mi? Yoksa düğün bozuldu mu? Düğün idarecileri bir işaret eder. köylü tarafından askere uğurlanır. Mustafa önce ablasını çırak yani gelin çıkarmak ister. Allah bilir ! Öğlenden sonra davulların sesi yeri göğü inletmektedir.Şu an kalkmış durumda. Misafirler de yavaş yavaş köylerine. Ardından Iraz sessiz sedasız gelin gider. kallmıştır. Yemez içmez. Bir gün öncesinden etraf köylerde ne kadar hısım akraba varsa toplanır Marmaraç köyüne. hadi doğruca Cumalıköy dağına tırmanacaksın. Oradan Marmaraç köyüne doğru sarkacaksın. Mustafa bir İngiliz saldırısında şehit düşmüştür. Önce dede toprağa verilir. Ben ablayım.Çanakkale Savaşı dönemi. 23/06/1915 tarihinde Sebdülbahir muharebesinde şehit memleketi İzmir olan kişi olduğunu ( kayıt no:24. evinin duvarında urbaları öylece beklemektedir. Eğlence durur. Ya Gökyaka Tekeköy’den davullarla yola çıkanlara ne demeli? Sabaha karşı köyden çıkılır. Dünyaya küser. Çanakkale şehitlerimizin listesinde 1.

sayfa:199. Cilt:2. Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri’ne Göre (Cilt 2) Dernekli ve Marmaraç ( Mersinli) Köylerinden I. Babası: İsmail. Hane:16. Yani büyük dedem. Varır istemeye istemeye Osmanlar 51’dan bir adama. Annesi: Ümmü. . Askerde kaldığı yer: Harb-i Umumi.kadınları kocasız. Yunan bir yandan köyü basar. Yıl:1332. Bakınız: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri. Ailenin bugünkü soyadı: İNCEDAYI. Harp biter. Mustafa ile nişanlanalı tam 8 yıl olmuştur. Hane:11 Adı: Hasan. 50 Nüfus Vukuat Ölüm Defterinde diğerlerinin de bazılarının ölüm kayıtları vardır. Doğum yılı:1305. Benim ailem. 52 Not: Çengele (Ormanköyden) Sarılar aşiretinden Bekir benim dedem Mehmet ÇETİN’in babasıdır. “Askerde”. Ne Çanakkale’dir bu? Evlatları yiyen. Doğum yılı: 1311.Osman. Yıl:1331. Bekir de harpte vurulmuştur. Babası Bekir’in adı verilir. Zaten tüm ömrü 49 bu çocuklarını yetiştirmeye ancak yetecektir. Kendisine buradan teşekkür ediyorum. Annesi: Gülsüm. sağ kalan bütün askerler evlere dönmüştür. İdare Hane Baba Adı Birimi No adı Dernekli 1 Abdullah İbrahim 47 48 Anne adı Ayşe Doğum Doğum Vefat Ölüm Ölüm Yeri Yeri Tarihi Tarihi Kaydı Bayındır 1307 Harp-i Umumi 1331 Askerde ÇETİN ailesinin Torbalı Ormanköy’deki lakabı. Emine’yi babasından etraftan istemeye (evlilik teklifi) gelirler. Hane:4 Adı: Halil. Artık ümidini keser. Ayşe nenem halama hitaben : -Kızım siz ne gördünüz? Ben bir günde üç acıyı yaşadım. Umutludur. jandarma tarafından zorla götürülür. . Emine gelenlere: . Babası:İbrahim. Artık 10 yıldır süren seferberlik bitmiş. Bakınız: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri. Askerde kaldığı yer:Umumi Harp. Ancak ne Mustafa ne de diğerleri döner. Ailenin bugünkü soyadı:İNCEDAYI. sözünü gözleri yaşlı ifadelerle anlatılmıştır. Mustafa’sı yine gelmez. Doktor yok. Biz yine dönelim Marmaraç köyüne. Cilt:2. Yıl:1331. Aileden bazıları Kemalpaşa ilçesi Armutlu’ya ve Bayındır ilçesi Kızılcaova Köyü’ne nakil gitmiştir. sayfa:199. Babası: Mehmet. Cilt:2. Bakınız: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri. Ayşe geride 7 çocuğu ile kala kalmıştır. Askerde kaldığı yer: Harb-i Umumi. Annesi: Dudu. sayfa:198. Çeteler bir yandan. Aile Bayındır Canlı semtindedir. Bir süre sonra Yunan çıkar. Etraf köylere sağ kalabilen. Çok azı mutlu sonla biter52. Daha kısa bir süre önce izne gelmiştir. Ancak hastadır. Cilt:2. Ocaklar sönmektedir. Annesi: Ümmü. “Askerde”. Üç sene durur. Sirke ile yapılan ilaçlar da fayda vermez. “Askerde”. Doğum 7 ay sonra olur. Askerde kaldığı yer: Harb-i Umumi. askerler tek tük dönmeye başlar. Yunan kovalanır Mustafa’sı yine gelmez.Benim nişanlı olduğumu bilmez misiniz? der. Doğum yılı: 1314. Her taraf cavurdur.Aynı acı haber bir süre sonra Çengele’ye “Gacarlar47’a ulaşır.. sayfa:199. Aile Dernekli Köyü’ndedir. “Askerde”. Mustafa’sı gelmez. Köyden Mustafa ile birlikte askere alınanların teker teker künyeleri gelmeye başlar50.Dünya Savaşı Sırasında Askerde Kalanların Listesi. Adı: Halil. 51 Bayındır ilçesinin bir dağ köyü. Babası: İbrahim. Doğum yılı:1312. 49 Ayşe 1969 yılında vefat etmiştir.. Ailenin bugünkü soyadı: KÜÇÜKSOLAK. Aile Bayındır Yeşilova (Çıplak) Köyü’ne nakil gitmiştir. Adı:. Bu hikaye Ormanköy’den sevgili halam Fıtnat ÇETİN tarafından tarafıma anlatılmıştır. Aileden bazıları Kemalpaşa ilçesi Armutlu’ya ve Bayındır ilçesi Kızılcaova Köyü’ne nakil gitmiştir. Hane: 16. 28 . Hepsi gerçek. Bekir. Mustafa yine gelmez. Bakınız: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri. evlatları babasız bırakan Çanakkale. Jandarmalar dinlememiştir bu sefer. Giderken de hanımı Ayşe iki aylık hamiledir48. Cumhuriyet ilan edilir. Ailenin bugünkü soyadı:DUVA. hepsi acı dolu. Doğan çocuk erkektir. ilaç yok. Kayıttan da anlaşılacağı üzere Halil ve Osman kardeştir. Yıl:1331. Nice hikâyeler vardır böyle yaşanan. Bir süre sonra ölüm haberi gelir baba ocağına.

29 .Dernekli Dernekli Dernekli Dernekli Mersinli Mersinli Mersinli Mersinli Mersinli 4 6 9 15 1 4 11 16 16 Mehmet Abdullah Mustafa Mehmet Mustafa Halil Hasan Halil Osman Abdullah Mehmet Ahmet Süleyman Ali Mehmet İsmail İbrahim İbrahim Ayşe Ayşe Fatma Emine Fatma Dudu Gülsüm Ümmü Ümmü Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır 1304 1302 1303 1311 1311 1312 1305 1311 1314 Harp-i Umumi Harp-i Umumi Harp-i Umumi Harp-i Umumi Harp-i Umumi Harp-i Umumi Umumi Harpte Harp-i Umumi Harp-i Umumi 1332 1333 1332 1331 1331 1332 1331 1331 1333 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Mustafa’nın ölüm kaydı: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri-2 sayfa 198.

Osman Ali’nin Marmaraç köyündeki evinin şu anki görünümü. [2010 yılı (Necat Çetin arşivi)] Marmaraç (Mersinli Mahallesi Dernekli Köyü) görünüm [2010 yılı(Necat ÇETİN arşivi)] 30 .

1891). 1311(M. Çanakkale Savaşları ve İstiklal Harbi’ne katılan askerlerin kayıtlarını dikkatlice incelediğimizde bazı sonuçlara varmaktayız. 1307 (M.TORBALI’DAN BALKAN SAVAŞI. 1310 (M.110. ilçeye bağlı bucak ve köyleri de kapsamaktadır. 1306 (M. 24.Tabur 1.58 48 12.Örnek: 1304 doğumlu İzmir-Torbalı-Karakuyu köyüne kayıtlı Kütük no: 3 .43 17 4.DÜNYA SAVAŞI . Piyade çavuş. Tabur 5.1889).8 Kolordu 1.adedi. Yıllar(Rumi) (Miladi) 1304 (1888) 1305 (1889) 1306 (1890) 1307 (1891) 1309 (1893) 1310 (1894) 1311 (1895) 1312 (1896) 1313 (1897) 1314 (1898) 1315 (1899) Toplam As. 15.Alay karargahı. Piyade er. İzmir 5.1897). Bölük “ ALMANAVUSTURYA VE OSMANLI Harp madalyası vardır” Kimi kayıtlar askerin bedeni durumları ile ilgilidir. 1.28 391 %100 Kayıtlar rumi takvime göre 1304 (Miladi: 1888) yılından başlamakta ve 1308(M. Alay 1. Alay 1.Piyade er. 1306 Maşat (Bugünkü Şehitler) doğumlu Arap Süleyman oğlu Durmuş. 1312 (M. 1309 (M.Tabur 4.ay.Piyade er. Duhul tarihi: 1331 (silah altına alındığı tarih – Miladi.24 19 4. Birkaç örnek: 1307 Çapak doğumlu Deli Hasan oğlu Süleyman oğlu Ahmet Efendi.1899) yılında son bulmaktadır.1893).1898) ve 1315 (M. Terhis tarihi: 1335 ( Miladi.1308 (M. ve yıl olarak yazılmıştır. Askeri kayıtlar yıllara göre tutulmuş ve her askere bir kütük ve sayfa numarası verilmiştir. “Harb-i Umumide yaralanarak askerlikten ihraç edildi” . Bölük.Bölük “ 5. 1896).1892) yılı hariç olmak üzere 1305(M.1895). 1314 (M.Piyade er.86 37 9. 1.Bir örnek: 1312 Çapak doğumlu Müteveffa İbrahim oğlu Osman.41 40 10. Sayfa no: 1 Muhacir Hafız Mehmet oğlu Ali. ÇANAKKALE SAVAŞLARI VE KURTULUŞ SAVAŞINA KATILANLARIN ASKERLİK KAYITLARI ÜZERİNE YAPILAN BİR İNCELEME Bugün Torbalı Askerlik Şubesi arşivinde saklanan orijinal kayıtları eski yazı (Osmanlıca) olan Balkan Harbi.Bir örnek:1309 Tepeköy doğumlu Mustafa Çavuş oğlu Ahmet. 168. Tabur “Esir düşmüştür” 31 . Depo Alayı “Sınıfı sakat. Alay 2. Piyade Çavuş. Bölük Terhis tarihi: 01 Mayıs 1339 Kimi kayıtların kenarına önemli notlar düşülmüştür. dereceden malüldür ” Kimilerinin kayıtlarının sonunda savaşta veya savaştan sonra aldıkları madalyalarla ilgili bilgi bulunmaktadır. Piyade başçavuş.” İki harp madalyası vardır “ 1309 Dirmil doğumlu Hüseyin oğlu Ahmet.1890). Fırka 45 Alay 1.82 57 14. Dünya Savaşı. Kolordu 58.69 29 7. Piyade onbaşısı.88 33 8. Birkaç örnek: 1306 Demirci doğumlu Türkmen oğlu Türkmen’ in oğlu Hasan .Bu kayıtlar bugün dahi zaman zaman kullanılmaktadır. silahsızdır” Kimi kayıtlarda esir düşenler ile ilgili bilgiye rastlamaktayız. Gerçi bu kayıtlar sadece Torbalı merkezdeki askerleri değil.Duhul tarihi için örnek:1305 Çapak doğumlu Halil oğlu Abdullah.1919) Silah altına alınma tarihlerinde genellikle sadece yılı yazılı iken birkaç kayıtta duhul ve terhis işlemleri gün . 1313 ve 1314 tertiplilerin sayıca çok olduğu görülmektedir. 131. Bölük Duhul tarihi: 15 Temmuz 1325 Terhis tarihi için örnek: 1310 Bozköy doğumlu Derviş oğlu Mehmet. Toplam 11 kayıtlı yılın dökümünü yaptığımızda kayıtlı toplam asker bakımından şu tablo karşımıza çıkmaktadır: Burada toplam kayıtlı asker adetinin 391 olduğunu görmekteyiz.47 54 13. Tabur 3.1894).Şimdi askeri kayıtları inceleyelim.1915) . Alay 1. % dilimi 23 5. Tabur 3.34 34 8. 1892) kayıtlarının olmamasına da bir anlam veremedik. 12 Alay 2. 1313 (M.

Pehlivan oğlu.Kacar Salih oğlu Mehmet oğlu. Çapak.”Deveci Ahmet oğlu. Bazı mahalle adları değişikliğe uğramıştır. Karaot. Çimenler Ahmetli.Sinekköy. Örnek olatrak.”Ekşi Mehmet oğlu. Örnek: Sepetçiler (Çaybaşı Beldesi ) Atatürk Mahallesi’ne.Taşkesiği. Örnek: Tepeköy. Tulum.Torbalı Yukarı Mahalle .vb sayabiliriz... Buradan şu anlaşılmaktadır:Bu köyler . Kayas (Bu günkü Pancar). Hacı Hüseyin oğlu.”.”Karaca Mustafa oğlu. Subaşı.Çimenler gibi. Eğerci.”. Belenbaşı Buca . Çengele (Ormanköy). Hortuna (Yazıbaşı)Merkez.”Kara Hüseyin oğlu...”” Hatip Halil oğlu. Bazı köylerin isimlerinde çok az değişiklik vardır. Dağtekke.. Hamidiye (Özbey). Çaybaşı. Çakırbeyli. Çimenler (Çaybaşı Beldesi) ise Yeni Mahalle’ye dönüşmüş. Örnek: Cumalı. Dereköy. Saipler. Örnek olarak Naime.gibi Bazı köylerin adlarını aynen korudukları görülmektedir. Kuşçuburnu.”. Karakızlar. Ayrancılar. İlginç olan bir diğer kayıt ise Kayas (Bugünkü Pancar) köyünden 11 yılda sadece bir askerin kayıtlı olduğudur.”Garip Mustafa oğlu. Örnek olarak Çengele (Ormanköy). Göllüce. Ahmetli.. Örnek. Bugün idare merkez birimi Ertuğrul Mahallesi’ndeki binaya taşınmış.Yavaş oğlu Süleyman oğlu…”..”. Sepetçiler. Örnek: Kanlı Mehmet oğlu (Çaybaşı) Bugün bu aile Kanlı soyadını kullanmaktadır. Gere. Bu lakapların çoğu Soyadı Kanunu’ndan sonra soyadı olarak alınmıştır. Dağkızılca’nın etrafında olan köylerdir.Düğerlik. Bugün Torbalı ilçesine bağlı bazı köylerin adından hiç bahsedilmemektedir. Bu yerli Rumlar daha sonra mübadele ile gönderilecek yerlerine mübedele ile gelenler yerleştirilecektir.Ayrancılar. Hortuna (Yazıbaşı)Kayas (Pancar).Maşat(Şehitler). Kimi idari köy birimleri bazı yıllarda Dağkızılca’ya bağlı görünmektedir.” gibi daha bu lakap ve ünvanları çoğaltabiliriz. bu kayıtların tutulduğu yıllarda daha kurulmamış veya başka idari birim içindedir. Karakızlar…vb. Kaplancık gibi. Doğancılar.Avrethisar muhacirlerinden Halil oğlu. Helvacı.. Sanırız bu yıllarda Dağkızılca köyü bugün geçerliliğini yitirmiş olan nahiye birimi olmuştur.Dirmil (Korucuk). Demirci. Örnek. Bozköy... Fetrek (Bu günkü Vişneli köyü Kemalpaşaya bağlı) . Kırıklar. İdari yapılanma da karşımıza çıkmaktadır: Torbalı merkeze bağlı olan köyler ve mahaleler şunlardır:Karakuyu. Ertuğrul gibi. Şahısların daha iyi tanınmaları için baba adları ve namları da ilginçtir: Birkaç örnek: “Yozgatlı Mustafa oğlu…”.”.”.Karakızlar. Bazı mahalle isimleri aynen korunmuştur.Arapçı (Pamukyazı). “Kırlı Hasan oğlu.”Bıçakçı Hüseyin oğlu.”.Avandere. Yoğurtçular. Bazı mahalle isimleri bugün kullanılmamaktadır.”. Birkaç örnek: Çaybaşı.” . Atalanı. bu dönemde köyde sadece birkaç Türk ailenin yaşadığının ortaya çıkmasıdır..”. Tepeköy.. Bülbülderesi. Karakuyu. Çakallar.”. Örnek: Fetrek. Kuşçuburnu iken Kuşçuburun’a çevrilmiştir.Tekeköy ( Bugünkü Gökyaka köyü) Kemalpaşa. Sepetçiler .Yeniköy. Bazı köylerin adlarının değiştiğini görmekteyiz.”Çalık Kürt Hüseyin oğlu..Ayvaz Kör Ahmet oğlu. vb. Karapınar Menderes ilçelerine bağlıdır.Ertuğrul Mahallesi.Çoban İsmail Hafidi İsmail oğlu.. Arslanlar.Kayıtlara baktığımızda askerlerin kayıtlı olduğu köylerden bazılarının bugün Torbalı’ya bağlı olmadıklarını. Dirmil (Korucuk) Hamidiye (Özbey)Arapçı (Pamukyazı).. Yaptığımız araştırmada bu köyün nerede ise tamamının Rum kökenli olduğu. Torbalı Yukarı Mahalle ise kaldırılarak Torbalı Mahallesi’ne dönüştürülmüştür. 32 .Karacaağaç.Yukarı Mahalle . “Köse Ali oğlu.Fetrek..idari yönden ayrıldıklarını görüyoruz. Gacarlar (Ormanköy)..Maşat (Şehitler) . Yörükler (Korucuk). Arslanlar. Yeniköy. Çakırbeyli .Taşkesiği Taşkesik olmuştur. Karacaağaç (Bugün Buca’ya bağlı).”. Çapak. Karaot.. Bazıları ise soyadı olarak almalarına rağmen aile aynı ünvanı ile tanınmaktadır.

) Ahmetli 2 1 3 Arapçı (Pamukyazı) 1 1 2 Arslanlar 1 1 1 3 4 10 Avandere 1 1 Belenbaşı 1 1 3 5 Bozköy 1 2 1 1 3 1 9 Cumalı 2 2 1 5 Çakallar (Çamlıca) 1 1 1 2 5 Çakırbeyli 2 1 2 2 5 4 1 17 Çapak 2 2 4 2 1 2 6 6 8 33 Çaybaşı 2 3 1 4 4 2 2 18 Çengele (Ormanköy) 1 1 1 1 3 7 Dağkızlca 1 1 1 5 6 3 2 19 Dağtekke 1 1 2 Demirci 3 3 1 1 1 5 3 17 Dereköy 1 1 Dirmil(Korucuk) 3 1 6 3 1 3 2 1 20 Doğancılar 2 1 1 3 2 9 Düğerlik 2 2 Eğerci 1 3 1 1 6 Ertuğrul Mahallesi 2 2 2 1 3 10 Fetrek 2 1 3 Gere 1 1 Hamidiye(Özbey) 1 2 1 1 1 1 7 Helvacı 2 1 2 5 Hortuna (Yazıbaşı) 3 1 2 2 4 4 2 1 7 26 Karacaağaç 1 1 1 1 1 1 4 10 Karakızlar 2 1 1 4 1 9 Karakuyu 4 1 1 1 2 1 3 5 7 25 Karaot 1 1 1 1 1 5 Karapınar 1 1 Kayas (Pancar) 1 1 Kırıklar 1 1 Kuşçuburnu(Kuşçuburun) 1 1 1 3 Maşat (Şehitler) 2 3 Saipler 1 1 2 1 2 2 2 11 Sepetçiler 2 1 1 4 Sinek 1 1 Taşkesiği(Taşkesik) 1 2 1 4 Tekeköy (Gökyaka) 1 1 Tepeköy Mah. 2 2 1 2 3 2 2 3 3 3 23 Tiryanda (Ayrancılar) 1 2 1 2 1 1 8 Torbalı Merkez 1 1 1 1 1 5 Torbalı Yukarı Mah.İSTATİSTİKİ BİLGİLER SAVAŞLARA ASKER GÖNDEREN YERLEŞİMLERİN SIRALAMASI VE TABLOSU ŞU ŞEKİLDEDİR: (TABLO -1 ) Yıl (Rumi) 1304 1305 1306 1307 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 Toplam Yıl (Miladi) (1888) (1889) (1890) (1891) (1893) (1894) (1895) (1896) (1897) (1898) (1899) Yerleşim Yeri (KöyMah.47 23 33 17 34 29 40 19 37 54 57 48 391 33 . 4 1 2 2 9 Çimenler 1 1 Yeniköy 1 1 1 1 2 1 2 9 Yoğurtçular 1 2 1 3 1 2 3 13 Belirsiz olan 1 1 Toplam .

Er olarak en fazla sayı 1313 yılında (m. sayı bakımından en az 1306 doğumlular ( 11 kişi) olmazına rağmen kendi dönemlerinde yüzdelik dilim olarak en azlık kesimi ASKERLERİN SINIFLARINA GÖRE TASNİFİ: (TABLO – 3 ) Rumi Yıl Miladi yıl Sınıfı Piyade Jandarma Topçu Süvari Muhabere Bahriyeli İstihkam Nakliye Tren Eri Mak.61 kişi de (% 16) askerliğini erbaş ( Onbaşı-Çavuş) rütbesinde yapmıştır. Başçavuş olarak görev yapanlar ise ( 9 kişi ) %3 kesime karşılık gelmektedir. Bu da % 81 oranıdır.4 7.3 1 1 %100 % 34 .Tüfekç i Sıhhıye Bilinmeyen Toplam 130 4 188 8 17 1 3 1 1 23 130 5 188 9 22 4 3 1 1 2 33 130 6 189 0 4 1 3 4 2 1 2 17 130 7 189 1 23 2 1 1 1 1 4 1 34 130 9 189 3 23 3 3 29 131 0 189 4 27 4 4 1 1 2 1 40 131 1 189 5 11 2 4 2 19 131 2 189 6 18 7 5 1 2 2 1 1 37 131 3 189 7 39 10 3 1 1 54 131 4 189 8 45 3 2 1 1 2 2 1 57 131 5 189 9 38 2 3 1 2 2 48 Toplam -----267 33 30 12 3 6 3 6 6 17 4 4 391 68.5 1 1.6 3 1 1.1897) kayıtlılar tutmakta ( 53 kişi) yüzdelik dilimi: %93 .5 1.ASKERLERİN RÜTBELERİNE GÖRE TASNİFİ: (TABLO – 2 ) Yıl-Rütbe Nefer (Er) % Rumi/Milad i 1304 (1888) 16 7 0 1305 (1889) 27 8 2 1306 (1890) 11 6 4 1307 (1891) 17 5 0 1309 (1893 21 7 3 1310 (1894) 30 7 5 1311 (1895) 18 9 5 1312 (1896) 30 8 1 1313 (1897) 47 8 7 1314 (1898) 53 9 3 1315 (1899) 47 9 8 Toplam 317 8 1 Onbaşı % 3 3 1 5 3 7 1 3 2 3 31 1 3 9 6 1 5 1 0 1 7 5 8 4 5 0 8 Çavu ş 3 3 1 9 3 3 2 5 1 30 % Başçavuş % 1 3 9 6 2 6 1 0 8 0 5 9 0 2 8 1 2 2 2 1 1 9 4 0 1 2 6 7 0 0 3 0 2 0 3 Suba y % Belirsiz % Toplam 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 1 1 4 0 0 1 2 3 0 0 0 3 0 0 0 23 33 17 34 29 40 19 37 54 57 48 391 Kaydı olan 391 askerin 317 tanesi görüleceği üzere nefer yani er olarak görülmektedir.5 4.2 8.

1896 ) doğumlu 1329 yılında askere alınan Dağkızılca köyünden Küçük Mehmet oğlu piyade er sınıfından Keşan 5. menzil amele taburu 1.1899) 2 Toplam 11 35 .1896) 1 1313 1314 (M. DOĞUM TARİHLERİ İTİBARI İLE YILLARA GÖRE ASKERLİK SÜRESİNİ GÖSTERİR TABLO: (TABLO – 6 ) (Yıl-Rumi) (Miladi) Süre:0-1 1304 1305 (M.1891) 1 1 1309 1310 (M.1895) (M. (TABLO – 5 ) Miladi Rumi 1304 1305 1306 1307 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 Toplam 190 9 132 5 2 2 191 0 132 6 1 1 2 191 1 132 7 191 2 132 8 191 3 132 9 4 2 6 191 4 133 0 2 2 191 5 133 1 1 1 191 6 133 2 2 1 2 1 6 191 7 133 3 1 1 1 1 1 5 191 8 133 4 5 7 7 10 5 5 2 3 4 9 4 61 191 9 133 5 12 12 5 15 14 24 15 25 41 41 42 246 192 0 133 6 2 1 4 6 2 2 5 5 3 1 31 192 1 133 7 2 1 3 192 2 133 8 1 1 2 3 7 192 3 133 9 1 1 3 1 3 1 1 11 192 4 134 0 1 2 3 Tarihsi z 2 1 1 1 5 Toplam 23 33 17 34 29 40 19 37 54 57 48 391 Tabloda görüleceği üzere 1327 yılında (m. bölükten 2 yıl askerlik yaptıktan sonra terhis edilmiştir. Bilindiği üzere 30 ekim 1918 tarihinde Mondros Mütarekesi gereği Osmanlı ordusu terhis edilmiştir. Burada da görüleceği üzere ordu adeta kışlaları boşaltmış ve askerler evlerine dönmüştür. Diğer yıllarda yapılan işlemlerin muhtemelen evlerine ancak dönebilen kişilerin kaydını yaptırdığıdır.1894) 1 1311 1312 (M.1919 ) yılında yaşanmıştır.1915) 1312 ( m.Dünya savaşının en yoğun çarpışmalarının yapıldığı Çanakkale savaşlarının en şiddetli döneminde terhis edilmesi bize ilginç gelmektedir.1893) (M.1897) (M.1888) (M.KAYITLARIN DUHUL (SİLAH ALTINA ALINMA) TARİHİNE GÖRE TASNİFİ: (TABLO – 4 ) Yıllar 1304 1305 1306 1307 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 Toplam 1324 (1908) 1 1 2 1325 (1909) 8 1 9 1326 (1910) 7 2 9 1327 (1911) 11 11 1328 (1912) 1 2 2 4 9 1329 (1913) 1 1 1 6 11 1 1 22 1330 (1914) 12 13 2 7 8 13 3 2 1 1 1 63 1331 (1915) 3 4 4 2 19 15 23 5 4 79 1332 (1916) 2 1 1 1 1 1 9 42 34 2 96 1333 (1917) 2 1 4 13 36 56 1334 (1918) 2 3 1 1 3 7 17 1335 (1919) 1 1 2 4 1336 (1920) 1 1 2 1337 (1921) 1 1 2 1 5 Tarihsi z 2 1 1 2 1 1 8 Toplam 23 33 17 34 29 40 19 37 54 57 48 391 TERHİS TARİHLERİNE GÖRE TASNİFİ. Tabloda da net bir şekilde görüleceği üzere en yoğun terhis işlemi 246 kişi ile diğer yıllarda yapılan işlemlere bakıldığında rekor diyebileceğimiz oranla 1335 (m. Tabloda da görüleceği üzere en az terhis işlemi 1 bir kişi ile 1331 yılında ( Miladi.1890) (M. Ancak unutulmaması gereken bir diğer olgu bu terhis işlemlerinin hemen arkasından Anadolu’nun İtilaf devletleri tarafından işgal edilmiş olmasıdır.1911) ve 1328 yılında (m. 1912) yılında hiç terhis işleminin olmamasıdır. Bilindiği üzere 1912 yılı Balkan savaşlarının yaşandığı yıllardır.1339 yılında terhis olanların ise Milli Mücadele sonrasında Mondros Mütarekesi’ne aykırı olarak birliklerini terhis etmeyen kuvvetlerden olduğunu sandığımız ancak Kurtuluş Savaşı bitince evlerine dönen askerlerdir. Terhis işlemlerinin 1920 yılında da 31 kişi ile sürdüğünü görüyoruz.1898) 1 1 1315 (M. Halbuki 1915 yılı 1.Terhis gerekçesi veya neye istinaden terhis edildiği belirtilmemiştir.1889) 3 1306 1307 (M.

Tabur 2. arkasından 78 kişinin 4 yıl askerlik yaptığı görülmektedir.1307 doğumlu Dirmil köyünden Ekşi Mehmet oğlu İsmail. 2. Tabloyu incelediğimizde en çok 85 kişinin 3 yıl .1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Bilinmeyen Toplam 3 1 3 9 3 4 23 3 1 12 7 4 1 1 1 33 1 3 4 2 3 21 17 1 2 2 2 8 4 8 3 1 2 34 1 3 1 7 7 7 2 29 3 2 4 14 11 1 1 1 1 2 40 3 12 3 1 19 4 7 19 4 1 1 37 1 6 37 4 3 1 1 54 5 18 23 7 3 57 6 34 2 1 1 1 1 48 20 71 85 78 58 21 17 10 5 3 12 391 Mevcut kayıtlara göre en kısa süreli askerlik yapan :1312 Çapak doğumlu Arnavut Mehmet oğlu Ömer’dir. Bölükte askerlik yapmıştır. Piyade sınıfında er olarak 1328 ile 1338 tarihleri arasında Redif Taburunda . En az süreli olarak 0-1 yıl arasında 11 kişinin askerlik yaptığı görülmektedir. 36 .1305 doğumlu Tepeköy Mahallesinden Murtaza oğlu Abdüllatif. Bu kişiler şunlardır: 1. Fırka 35. Bölükte . Alay ‘da olmak üzere toplam 3 kişi 10 yıl askerlik yapmıştır.1307 Ertuğrul Mahallesi doğumlu Durmuş Ali oğlu Mehmet. Alay 1. Askerliğini Piyade er olarak 23 Eylül 1336 ile 26 Eylül 1336 tarihleri arasında ( 3 gün ) Kıran grubu 64. Piyade çavuş olarak 1327 ile 1337 tarihleri arasında 35. Tabur 3. Süvari er olarak 1325 ile 1335 tarihleri 10 Kolordu 12. En uzun süreli askerlik yapan 1305 yılında 1 ve 1307 yılında 2 olmak üzere toplam 3 kişi 10 yıl askerlik yapmıştır. Alay 2. 3.

12.Frk. 1334 1335 1335 1334 1336 TAN YARDIMCI CÖMERT TUNÇAY KANLI AYTEKİN 1954 1945 1964 1976 1934 1939 1966 1956 1955 1946 1335 B.62.43. 8.Bl.Al. 1324 1330 1330 2 17 19 28 21 2 16 19 28 21 Mehmet Müteveffa İbrahim Kavukoğullarından Ali Müteveffa Sert Hasan Hüseyin Hamidiye Karakuyu Çorlu Dirmil Dirmil Piyade Süvari Mak.Bl.Kol.Kol. 33. 42.Al.çvş 1332 1329 1330 1330 1330 1330 Menemen Amele Tb.Tb.12. Bl.1. Krh.1.Al. 1332 1330 1331 1328 17.Tb.Al.135. 14..Top.Tb.2. 1335 1335 1335 1335 1335 1326 1335 1336 1335 1339 1334 ÖZKUL ŞENCAN KARAKUŞ SÜLÜN YILMAZ GÖZTEPE Onb.Bl.Tb.Frk.Tfk.58.1.7.Al.Tb.Depo Al. Çvş.20. 14.Bl. 24. 48. 1330 1337 1330 55. 47.1304 / 1888 DOĞUMLULAR Duhul Tarihi Terhis tarihi HANE NO: İzmir Sancağı Nahiyesi Vefat tarihi 1950 Eski Hane Kütük No Sayfa No Rütbesi Sıra No Köy veya Mahalle Baba adı ve şöhreti Ailenin bugünkü Soyadı Notlar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 AKGÜN ACAR ZURNACI SERT İÇEL 1964 1333 1964 1338 17 18 19 20 21 Adı Doğum Yeri Sınıfı Terhis edildiği birlik 1 2 2 2 1 2 Torbalı Torbalı Ertuğrul Tepeköy 22 34 19 34 Müteveffa Mehmet Ali İzmir'li Mustafa Abdülkadir İbrahim Tire Urla Tepecik Piyade Piyade 1331 1330 172. 8.Demirhane 10.Bl.Kol.Kol.Frk. 2.Depo Efradından 39. Kalemi Riyaseti 1335 İNCE 1965 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 2 2 3 3 3 3 3 5 5 5 6 6 6 7 8 11 17 17 6 7 1 3 4 5 6 2 3 4 3 5 6 3 1 1 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Karakuyu Karakuyu Karakuyu Hamidiye Sepetçiler Sepetçiler (Mecidiye) Ertuğrul Hortuna Hortuna Hortuna Doğancılar Fetrek Fetrek Bozköy Karakuyu Ayrancılar Dirmil Karakuyu 21 43 38 12 28 1 73 11 7 12 62 5 29 20 41 36 12 28 8 27 0 69 11 7 12 62 5 28 Alioğullarından Mustafa Ali İçellioğlu Ali Muhacir Hafız Mehmet Hafız Recep Kanlı Mehmet Halil Müteveffa Arif Üsküp muhacirlerinden müteveffa Osman Molla Ahmet Yetim Süleyman Mustafa Mehmet Ömer Karakuyu Karakuyu Karakuyu Hamidiye Karakuyu Kasye Tepeköy Üsküp Hortuna Çatalca Doğancılar Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Çvş.Al. 20.3. Topçu Onb. Krh.Al. 1.7.Al.Bl.1.Kol.3.Al.42.3.Bl.Al.Kol.Frk.62.Tb.3. 3.Bl.Kol.Kol.29.Frk.Tb.Frk. 1334 1335 YILMAZER KAHRAMAN 3 2 5 Torbalı Tepeköy 6 6 İnceoğullarından Hasan Hilmi Mehmet Ali Mustafa Sabri Ahmet Ali Fahri Osman Mustafa Hüseyin İbrahim Ahmet Cemali İsmail Emin Musa Ali Ahmet Şükrü Mehmet Abdülkerim Ahmet Tepeköy Piyade 1330 10.1.Tb.Al.Al.2.Bl. 8.Al. 37 .14. 21.Tb. 2.1. Sah.Tb.Al.Al.Tb. 1.2. 2.

2.Bl. 2. Cebel Tb.Hizmet Tb.Bl.Frk.Al.7.2.Frk.147. 49. 10.63.57. Jandar. 2.2.Al.Frk.2.22 23 23 31 1 1 Torbalı Dağkızılca Dirmil Doğancılar 30 25 30 25 Halil Hafız Ali Mustafa Ali Rıza Dirmil Doğancılar Cebel Top.Kol.1.2. 1.Top.Kol.Bl.11.Bl.8.Tb.Sah. Nefer 1334 1330 1330 1325 1330 1330 1330 1331 1328 1328 1332 1329 15 Tm 1325 1334 1331 1330 1331 1330 1333 1330 1325 1325 1333 15.Bl.Tb.Al.İnş.Frk.Tb.16.3.12.Bl.2.Al.Tb.Bl.Al.Kol.Al.Al. Edirne Amele Taburu 13.Frk.188.4.Bl.1.Ordu İtfaiye Al.Kol. 20.175.Frk.Bl.Al.Bl.Bl.Al.5. 170.Frk.Tb. 1335 1335 1334 1329 1334 1335 12Hz 1336 1335 1332 1334 Tm 1332 1335 15 TE 1325 1335 1333 1334 1337 1335 1334 1335 1329 1329 1337 ÖZCAN SEVİM ALTINTAŞ KARABUDAK ÖZLÜ ŞAHİN KOÇ YILDIZER TOKTAN 1965 1953 1974 1965 1929 1977 1974 1936 1975 KARAKUŞ BAYSAL ÖZ KARADANA SEVİNÇ GÜÇLÜ KARACA DÖNMEZ KANDEMİR GÖK ERSOY TOY GÜL 1958 1950 1958 1936 1948 1969 1966 1930 1961 1970 1935 1963 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 38 .1.Tb.Tb.2. 20.Bl. 7. 61.Ahz-ı Asker Levazım 2.47.Al.Kol. Harici Bl. Çvş.2.Frk.Tb.Al.Al.Tb.44. 4.5. 80. Onb. Çvş.Tb.4.Bl.Tb.Tb.Tb.Al. Nefer Nefer Nefer Çvş.4. Onb. 1. 1331 1330 42.Tb. 2.63. 2.88.2.Frk.Bl.Frk.Al.2. İzmir Jan. 13.10.2.3.Bl.2. Aydın İnzibat Bölüğü 132. Ordu Dairesi Muallim Efradından 10.Bl. 2. 1335 1334 DURAĞAN AKBAŞ 1946 22 23 1305 / 1889 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 8 8 8 8 8 8 9 9 2 3 4 6 1 2 3 4 6 7 1 2 3 5 6 1 2 3 4 5 6 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Karakuyu Çakırbeyli Hamidiye Sepetçiler Ertuğrul Ertuğrul Arslanlar Yeniköy Döğerlik Döğerlik Dirmil Hortuna Çapak Karakızlar Karakızlar Demirci Demirci Çakırbeyli Bozköy Bozköy Demirci Çaybaşı Merkez 88 87 15 26 8 14 13 65 15 33 3 8 70 74 5 9 7 4 97 13 84 83 22 77 48 8 10 9 10 5 29 4 Mehmet Müteveffa Mehmet Abdullah Zurnacı Hüseyin Müteveffa Cemali Bekli Hasan Haliloğullarından Hasan Salih Mehmet Gök Mehmet Yörük Recep Burhan Halil Halil Adem Müteveffa Eskici İbrahim Abdullah Recep Veli Yavaş Ali Mehmet Müteveffa Koca Ali Hacı Kulaoğullarından Mustafa Abdülkelam Mehmet Ahmet Veli Sadık Ali Mustafa İsmail Cemali Mustafa İsmail Mehmet Mehmet Ahmet Abdül Necib Mehmet Osman Yakup Hüseyin Ahmet Mustafa Osman İbrahim Haşim Karakuyu Mersinli Hasköy Sepetçiler Girit Dikili Arslanlar Yeniköy Döğerlik Döğerlik Dirmil Hortuna Çapak Kovaye Karakızlar Demirci Kozalar Hamidiye Bozköy Bozköy Demirci Terani Köstence Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Topçu Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Onb.Tb.269.Al.

Al.Bl.3.Al.7. İst.Al.Tb. 25 TS 1329 YAKIN 1972 62 7 8 5 Torbalı Dağkızlca 64 Halil Ali Girit Kandiya Karakızlar Mak.S 1326 20 Ağ 1325 65.62. 1331 1330 T.Bl.Bl.Al.çvş.Bl. Süvari Bölüğü 17. Bahriye İstihkam Çvş.Kol. 1330 10.Kh. 15 KE 1334 GENÇAY 1934 53 31 32 33 19 22 25 4 1 1 Dağkızılca Torbalı Torbalı Çakırbeyli Çapak Ayrancılar 65 40 Mehmet Ali Hacı Abdiloğullarından İbrahim İbrahim Veli Ahmet Mustafa Mersinli Çapak Sahra Top. Umumi Mhfz. 1330 1325 1331 55. Mektebi 1335 1334 Mr 1326 1330 16.2. KAPLAN 1970 64 39 .Kol.1.Nakliye Tb.12.Bl.1. 26. 21.Tb.Kol.16.Tb.Tb.Bl. Der-Saadet Tersanesi İzmir Müstahkem Mevki İnş.Tb.Al. 1335 ÖZATA TÜRKMEN ÖZLÜ KONCA KAYA 1926 1946 1931 1970 1963 57 58 59 60 61 6 8 4 Torbalı Tepeköy 17 4 Mehmet Mustafa Milas Piyade 16. 2.Frk.Al.Nakliye Katar Kolu İzmir Jandar.Nişancı Tb.1. 1335 1329 1325 1335 1335 1335 SÜTGÜL MUMCU AVCI ŞİRİN OK İNCEOĞLU 1961 1958 1949 1932 47 48 49 50 51 52 Kafkas Akhisar Ayrancılar Saibler Süvari Nakliye Nakliye Sahra Top.1. 55.Tfk.1.Al. 17.2.Bl.Tb. 30 19 3 Torbalı Tepeköy 50 Mustafa İbrahim Girit Topçu Nefer 10 Tm 1335 Ağır Top 8.Bl.2. 27 Ek 1338 1334 ŞENOĞUL 1938 63 8 11 1 Dağkızılca Karakızlar 51 58 Mehmet Mustafa 1331 38.250.20.Kol.1.24 25 26 27 28 29 10 10 10 16 16 19 1 2 3 1 2 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Ertuğrul Çengele Taşkesiği Çaybaşı Ayrancılar Saibler 8 64 32 3 11 8 2 Murtaza Mustafa Yakupoğullarından Osman Rüstem Hasan İnceoğullarından İbrahim Abdüllatif Veysel Eyyüp Cemali Nebi Mehmet Selim Köstence Süvari Süvari 1325 1325 Nefer 1325 1330 1330 Onb. 63.3.Al. 1334 BAYSAL GEZER 1961 54 55 56 1339 1306 / 1890 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 7 7 7 7 8 2 3 4 5 2 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Karaot Demirci Bozköy Demirci Demirci 14 14 8 12 21 Yetim Ali Türkmenoğullarından Mehmet Sarı Ali Koca Ahmet Mahmut Abdül Hasan Mustafa Şükrü Osman Karaot Denizli Karaağaç Bozköy Demirci Demirci Piyade Piyade Piyade Piyade Jandar. 1336 Ankara Mhfz Tb. B.Tb.Al.Tfk.Mk.Frk.

Al.Al. 42.Tb.Seyyar Hastane 1.Ordu Krh.Tb.Tb.Bl. Der-Saadet Hat Reisi Der-Saadet Sergüverte Mürettebatı Der-Saadet Tersanesi Urla Vapuru Mürettebatından Gelibolu Grubu Sıhhıye Müdürlüğü 1335 1335 ÇEVİK AYDEMİR 1975 1950 65 66 11 12 13 14 15 16 17 17 17 20 20 20 20 20 1 4 2 3 4 6 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Merkez Çakırbeyli Çapak Çapak Helvacı Karacaağaç Yeniköy 18 45 84 68 28 Hasan Kazımoğullarından Ali Derelioğullarından Mustafa Ali Mehmet Müteveffa Osman Topçu Topçu Bahriye Bahriye Bahriye Bahriye B.Tb.2.9 10 11 14 2 1 Dağkızılca Dağkızılca Saibler Helvacı 9 39 8 36 27 4 Osman Ali Ali Abdül Kazım Mehmet Ali Gani Hasan Hüseyin İsmail Ali Süleyman Saibler Helvacı Girit Kandiya Çakırbeyli Çapak Çapak Helvacı Mak. Çvş 1326 1329 18 Danacıoğllarından İsmail Yeniköy Sıhhıye 1930 73 1307 / 1891 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 2 2 3 3 3 3 7 1 3 4 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Karakuyu Çaybaşı Çaybaşı Ertuğrul Sepetçiler 58 51 33 60 32 9 Abdullah Kara Hasan oğullarından Cemal Yusuf Çavuş Derviş Ali Durmuş Bekir Salih İslam Mehmet İsmail Karakuyu Çaybaşı Çaybaşı İzmir Sepetçiler Piyade Piyade Muhrb.1.Al.Bl.2.1.Al.Al.Levazım Tb.Frk. 8.hizmet Tb.Al. 1335 1330 1337 1334 1335 1335 1335 AK AY VAROL ÖZKAN MERT GÜDÜCÜ KARADANA 1954 1969 1953 1970 1968 1963 1968 79 80 81 82 83 84 85 Piyade Piyade 1330 1329 40 .Tb. Nefer Çvş. 1335 1335 1335 1338 1334 YILDIRAN KARABULUT KABAKÇI ENZİLHAN KARAKUŞ 1960 1967 1948 1939 74 75 76 77 78 6 7 8 9 10 11 12 3 4 4 4 4 4 5 7 1 2 3 4 7 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Eğerci Hortuna Hortuna 9 30 43 22 51 16 24 Deli Mehmet oğullarından Hüseyin Ahmet Ekşi Mehmet İçel'li Hüseyin Müteveffa Hacı Bayram Güdükoğullarından Hamza Abdül Şükrü Mehmet Ali İsmail Mehmet Muharrem Mustafa Mehmet Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Eğerci Hortuna Hortuna Piyade Piyade Piyade Piyade Çvş. Piyade Piyade Onb.3.Bl. Bl. 21.1.Bl.Bt.Frk. 4.Tb. 1. Topçu Endaht Mektebi Efradından İzmir Müstahkem Mevki 7. Cephane Fırkası 28.Top Al.4.Al.Bl.2.Al.35. Tlgrf.Kol.çvş. 58.168.2.Bl.123.3.2.1. 1330 1327 1327 1327 1329 46. Nefer 1326 1326 1326 1326 1326 1335 1329 1335 1334 1334 1334 1334 ARSLAN GÖKSEL TULUN ADAK ŞEN 1945 1978 1950 1948 1943 67 68 69 70 71 72 45 81 67 27 Onb. 1328 1330 1331 1328 20 TE 1334 1.Tb. 45.296.Tfk.Tb.Kol. Sah.Frk. Redif Tb. 126.1.Top.Tb. 23.1. 1331 1331 55. Çvş.Kol.

10.68.Frk.Frk.Al. 23.Bl.Çvş.Bl.Top. 1329 1327 1327 1327 1330 1329 1330 1334 8.2.Al.İnş.4.Tb.Frk.1.Ağır Erzak Kolu 8.Bl.Şubesi Merbut 15. 54.Al. 1334 YILDIZ 1955 103 31 32 33 34 16 19 22 24 1 3 1 1 Torbalı Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Çapak Dağtekke Dirmil Demirci 48 11 28 55 Mehmet Ahmet Hüseyin Hasan Çapak Dağtekke Dirmil Demirci Top.Frk. 23. Onb.Tfk.Kol.Anbar 1335 1334 1334 1335 SÖKER ŞENTÜRK AKER ŞENOL 1964 104 105 1970 1939 106 107 Onb.59.Tb.Al. 25. Mak. KINIŞ 1970 102 30 12 1 Torbalı Çapak 99 Nazıroğullarından Berber Osman Sökelioğullarından Ahmet Abdurrahman Hüseyin Kara Hüseyin Ali Çal Sah.Bl. Çvş.Frk.larından Abdullah Ahmet Efendi Ahmet Mehmet Osman Mustafa Mustafa Ali Ahmet Ali Veli Hakkı İbrahim Hüseyin Ali Mehmet Mustafa Efendi Tire Çapak Çengele Saibler Saibler Akseki Kırıklar Çakırbeyli Yemen Tepeköy Katerin Hamidiye Dirmil Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Mak.Ahz-ı Askeri Heyeti 6.Tfk.Al. 1933 1961 100 101 KE 1327 29 11 3 Torbalı Tepeköy Siroz muhacirlerinden Mustafa İbrahim Siroz Piyade Nefer 1331 14. 5. 1326 1327 1329 1330 1327 25 17 7 13 8 Durmuş Ali Hacı İsmail oğullarından Hüseyin Çakırbeyli Mak.Al. 12.Ordu 1336 1334 1334 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1336 1332 1334 1334 1334 1336 KE 1330 10 KS 1336 ERTUĞRUL UYSAL ACAR İNCEOĞLU AKDEMİR ŞEN AKAY CANSEVER ERSOY MANARGA MERT TUNCAY BALCI ALTIPARMAK ÇETİN ÖZTÜRK 1973 1967 1948 1963 1964 1968 86 87 88 89 90 91 92 24 31 90 10 7 12 54 Mehmet Abdullah Cemaloğullarından Mehmet Mustafa Hafız Recep Mehmet Müteveffa Altıparmak oğullarından Hüseyin 1937 1967 1951 1959 1972 1962 93 94 95 96 97 98 99 Onb. Çvş. 10.Al.Tb.66.Tb.Kol.2.3.3.122.Al. 5. Onb.Kol. 1330 1327 1332 Edirne Ağır Topçu Posta Mecidiye Ümera Veziri Mürettebatından 2.Tb.Al. 7.12.Bl.Tb. B.Bl.68. 12.Al. 16. 9.Al. Piyade Piyade Mak.3.Tb.29. 1.1. 6. B.Al. 4.Kol.Tb.62. Çvş.Tb. 1326 6.Tb.Tfk.Frk.9. 70.Al. 1329 1334 Çvş.68.Al.Bl.2.13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 5 5 5 5 5 7 8 8 9 10 10 10 10 10 10 11 2 3 5 6 7 7 6 7 7 1 2 3 4 5 6 2 Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Çapak Çapak Çengele Saibler Saibler Merkez Kırıklar Çakırbeyli Yoğurtçular Tepeköy Çaybaşı Hamidiye Dirmil Belenbaşı Çakırbeyli Ertuğrul 41 1 10 0 28 1 2 12 10 2 Deli Hasanoğullarından Süleyman Yozgat'lı Mustafa Mehmet İnceoğullarından İbrahim Kanbur Hasan oğullarından Kadri Müteveffa Recep Müteveffa Topaloğul.Frk.10.Bl.2.63.3.Tb.Al.36.Tb.78.1. Bahriye Nakliye İstihkam Çvş.Tfk.Çvş. 1327 41 .Tb.

Al.Bl. Nefer 1329 1335 1330 110.Frk.2.Al. 23.1309 / 1893 DOĞUMLULAR 1 2 2 2 1 4 Torbalı Torbalı Hamidiye Çaybaşı 30 32 8 10 5 10 14 30 16 11 97 28 13 Mehmet Hasan Hüseyin Hüseyin Hamidiye Çaybaşı Piyade Piyade Onb.Al.1. 1329 1329 1330 3. 39.Al.Çvş.2.2.2.Bl. 25.Bl.Tb.1. 1328 1329 1328 B. 11.37.Al.Frk.Depo Al.122.57.Al.33.Kol.3.Bl.Kol.Bl.Tb.Frk.8.Al.Tb.Frk.Çvş. 47.Tb. Müstakil Cepha. 11.Frk.33.Al.Al. 22 KS 1334 1335 1335 1335 1335 ÖZDEMİR ÖNCEL GÜLER EVRAN 1971 1337 1955 127 128 129 130 131 42 .3.Bl.Al.Tb. 1329 Adana Kızıl Hastanesi Fransız ordusu amele taburunda hizmet etmişti 1330 Çvş.Piy.Bl.Kol. 22. 31.1. 11. 147.Bl.Tb.11. Çvş.Tb.2.3.Al.Tb.Al.Bl 1336 1335 1333 1336 1336 1338 1334 AKIN GÜNGÖR YAVAŞ AKEREN UŞAKLIOĞLU TOPTOP TEZCAN 1946 1960 1937 1935 120 121 122 123 124 125 126 3 18 4 11 4 Mehmet Şeyh Ali Mustafa Çavuş Ömer Salihoğullarından Abdullah Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade B. 118. 19 20 21 22 23 10 11 11 11 11 7 1 5 6 7 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Belenbaşı Doğancılar Bozköy Yoğurtçular Yoğurtçular 8 5 6 7 10 İbrahim Ali Yavaşoğullarından Süleyman Molla Abdurrahman İsmail ağa Mehmet İbrahim İbrahim Tahir Ethem Doğancılar Bozköy Tire Yoğurtçular Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade 14 Tm 1334 1329 1329 1329 1330 14.nesi 129.Al.7.1.Tb.33. 8. İstanbul Bakırköy İnşaat Fabrikası 12.Bl. 168.1. 39. 68.Kol.1. 49.1.Tb.Tb.116.1.1.Frk .Tb.Tb.338.Al.Tb.1.36.Al. İzmir Hilal İmalathanesi 1335 1335 1334 1335 1334 1335 1336 1336 1335 1334 ÖZBEK HOVAT 1965 1965 109 110 3 4 5 6 7 8 9 10 11 3 3 3 4 4 4 4 5 5 3 4 7 2 3 6 7 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Arslanlar Kuşçuburnu Yeniköy Dirmil Dirmil Hortuna Hortuna Çapak Çapak Gökyaka Teke Sinek Saibler Tepeköy Tepeköy Tepeköy Fetrek Müteveffa İbrahim Veli Köse Ali Ahmet Hasan Hasan Burhan Halil Yozgatlı Mustafa Pehlivanoğullarından Hacı Hüseyin Hasan Himmet Bayram Hamdi Mustafa Osman Ahmet Abdil İbrahim Mehmet Halil İzmir Kuşçuburnu Yeniköy Dirmil Dirmil Hortuna Hortuna Çapak Çapak Gökyaka Teke Sinek Saibler Tepeköy Tepeköy Demirhisar Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade YARDAKÇI DİNDAR BİRER DURAGAN METİN KOZAN TOY TOPAL GÜL 1339 1960 1947 1968 1954 1958 1950 1966 111 112 113 114 115 116 117 118 119 12 13 14 15 16 17 18 5 5 6 9 9 9 10 5 7 3 4 5 6 4 Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Hasan Veli Ali Mehmet Ahmet Ahmet Hüseyin Piyade Çvş.Frk.Frk.1.Frk.Frk.3. 1328 1330 1330 1329 1332 41.1.Bl. Onb. Çvş.Bl.2.1.11.Tb.

Al. 41. 1338 GÜZELOĞLU 1978 148 12 8 1 Dağkızılca Merkez 83 Karaburun'lu Hüseyin Dağkızılca Piyade Onb.Al.Al.Tb. 1335 PALA 1980 149 13 14 15 7 8 9 5 6 3 Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Şehitler Demirci Bozköy 63 48 25 Hüseyin oğullarından Yaşar Kostak İbrahim Yavaş İsmail İştip Demirci Bozköy Piyade Piyade Piyade Onb.8.Tb.6.5.Bl.Kol.Bl. 1331 1330 1331 1330 1330 1330 1330 1331 1331 11.64. 1335 KARAGÖZ 1981 132 25 12 1 Torbalı Karakuyu 11 İbrahim Karakuyu Jandar.4.4. 1333 BAYRAM 1957 147 11 7 3 Torbalı Taşkesiği 35 Nif Piyade Çvş.Bl. 1335 1336 1335 EROĞLU KOSTAK ÜNAL 1986 1981 1970 150 151 152 43 .Frk. 20.Bl.Al.Ağır Mak.Tb.Frk.Al.Tb.126.Piyade Tb.8.123. Kars Jandar.62.1.Al. Nefer Nefer Nefer Nefer Onb.1.Al.Al.Al. 1330 42. 15.Bl.20.Bl.Bl.Tb. 1. Merkz Bl.8.61.depo Al.Kol.4.Al.1.2. Al. 1.3.2.9.Frk. 2. 4.Frk.3.Bl.38.3. 1330 İzmir Jan.Tb. 1330 1.Bl.61.İnş. 26.Kol. Nefer Nefer 1330 1331 1331 İzmir 5. 20.10.52.Bl.Kol.Frk.65.Al.Bl. Osmaniye Tb. Adana Jandar.Kol.3.Frk.125.Kol42. 6.3.Bl. 42.3. Onb.Al.Tb. Piyade Süvari Nefer 1328 1330 1329 1335 1335 1336 ŞENTÜRK OK GÜRGEN 1954 1946 134 135 136 1310 / 1894 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 2 2 2 2 3 3 3 3 6 2 3 5 6 1 2 3 7 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Karakuyu Çaybaşı Arslanlar Şehitler Kuşçuburnu Yukarı Mahalle Ayrancılar Dirmil Yukarı Mahalle Taşkesiği 66 89 59 84 16 26 18 5 21 Müteveffa Hacı İbrahim Müteveffa Arnavut Recep Ali Müteveffa İbrahim Hamid Kürt Mustafa Mehmet Süleyman Müteveffa Muhacir Mehmet Çekes Mehmet oğullarından Salih Güzel Yusuf Osman Sadık İsmail Ahmet Arif Hasan Veli Hasan Halil Karakuyu Çaybaşı Arslanlar İştip Kuşçuburnu Torbalı Ayrancılar Dirmil Torbalı Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Onb.Al.2.Kol.Süvari Bl.Bl. 5. 48.Bl.Tb. 1329 1335 GÜNDOĞDU 1959 133 26 27 28 12 13 15 3 3 2 Torbalı Torbalı Dağkızılca Dirmil Ayrancılar Karcaağaç 41 8 Hatip Halil Mehmet İmamoğlu İsmail Dirmil Ayrancılar Jandar.2.66.66.Tb. Harici Bl.Tb. 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1334 1336 IRMAK KARAKOÇ TEPEDELEN BULUT ATLI ZEYBEK ŞEN ÖZEL GÖKÇE 1957 1954 1969 1943 1951 1968 1960 1978 1938 138 139 140 141 142 143 144 145 146 10 7 2 Torbalı 20 Rıza Bayram Rasim Şerif Mehmet Seyfettin Ali Hasan Kafkas Piyade Nefer 1330 42.4.59.12.Frk.Frk.Frk.Kol.Al.Tfk. Seyyar Ester Süvari Al.Bl.Kol.24 12 2 Dağkızılca Çengele 37 Kacar Salih oğlu Mehmet Hasan Seyid Hüseyin Halil İbrahim Ahmet Halil İbrahim Çengele Jandar.

Frk. Jandar.Bl.Bl.Bl. Seydiköy Harici Bl.Al.Karasi Tb. Onb.Kol.Frk.Top. 1335 AKSEL 173 44 .Bl. Nefer Nefer 1331 1334 1331 1331 35 4 5 Torbalı Ayrancılar 20 Sarı Alioğullarından Hasan Molla İbrahim oğullarından Ali Ayrancılar Piyade Nefer 1331 7. 15.1.Bl.Tb.Bl.9.Tb.1.3.16 17 18 19 20 9 9 9 10 10 4 4 5 2 4 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Torbalı Bozköy Yoğurtçular Yukarı Mahalle Ayrancılar Yukarı Mahalle Bozköy 32 31 2 8 36 89 Serez muhacirlerinden Mustafa Hüseyin Kasap Mehmet Manav Mehmet Dervişoğullarından Mehmet Salih Ali İbrahim Ali Hüseyin Serez Yoğurtçular Torbalı Ayrancılar Torbalı Piyade Jandar.Tb.148.Al. 15.12. Bandırma Bl.2.Tfk.Al. Der-Saadet Çamlıca Sıhhıye Deposu Çayırlıbahçe Hizmet Taburu 42.Bl.Tfk.Al.3.Al. Jandar.42.Tb. Nefer Çvş.19.Tb. 47.Bl. Top. Oğlananası Karakolu Mustakil Jan.Al.5.66.141.126.Tb.61.9. Top.2.66.Al. 1335 ÖZ 160 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 14 16 19 19 28 31 34 4 4 4 4 2 1 1 2 1 1 1 1 2 3 4 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Karakuyu Yeniköy Çaybaşı Çakallar Çaybaşı Tepeköy Hamidiye Eğerci Eğerci Eğerci Çapak 50 93 Karakuyu Süvari Çaybaşı Çakallar Tire Göktepe Tepeköy Hamidiye Eğerci Antalya Eğerci Çapak Top. KARABULUT 159 23 13 4 Dağkızılca Karacaağaç 5 Mak.Al.Al.Bl.Krh. Nefer 1331 1329 2 Hz 1337 1331 1330 4.1.2.Kol.Al.48. Nakliye Sıhhıye Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer 1331 1337 1333 20.Kol.Frk.Bl. Depo Tb. İzmir Harici Jandarma Efradından İzmir Jandarma Alayı 1335 1335 1334 1335 1335 1 My 1339 1335 UYSAL ÖZDAMAR AYTEKİN YAMA KUNDUZ 1973 1935 1956 153 154 155 156 1974 157 21 12 3 Torbalı 32 Derviş Kara Hasan oğullarından Cemal Köseoğullarından Mehmet Ali Hacı İbrahim oğullarından Mehmet Hasan Mehmet Hudula Piyade Nefer 131.2.Frk. 1332 1330 1331 1331 1963 1953 1964 1942 1970 1968 166 167 168 169 170 171 Nefer Onb.Al. Jandar.Bl. 2.Tb.Tb.5. 3.Al.Tb.28.Kol. 65.4.Tb. 1335 1339 1334 1335 1339 1338 1335 1334 1338 1332 1335 GÜNAY 1333(?) 161 162 27 29 23 2 24 50 26 31 78 46 Pehlivan Halil Mehmet Ali Derelioğullarından Himmet Kırlı Hasan Dayı Müteveffa Ali Ömer Yozgat'lı Mustafa Fehmi Şefik Ali DİKER CAN SARI KEVZENOĞLU ÖZLÜ YENER YILDIZ TEK CİN 1341 1979 163 164 165 Nefer Nefer Çvş.Frk.1. 1332 ASLANBOĞA 1947 172 36 4 6 Dağkızılca Cumalı 2 2 İbrahim Cumalı Piyade 1331 42. Nefer 1331 11.Frk. AK 1977 158 22 13 2 Torbalı Çaybaşı 51 Ahmet Halil İbrahim Mehmet Nebi Recep Osman Durmuş Durmuş Abdullah Nafil Rauf Hamza İbrahim Ethem Ali Çaybaşı Mak.3.Al. 18.3.Bl. 28.

38.Bl.Tb.Tfk.48. 1335 1334 1335 1335 1335 1335 1336 ÇOŞKUN ÖZCAN GENÇTÜRK AKEREN PARK BOZDAĞ KOCABIYIK 1963 1976 1971 1967 1928 186 187 188 189 190 191 192 18 19 3 Torbalı Çapak 74 73 Ali Çapak Ağır Top. 4.1.11.Al.Tb. 17.Tfk. Jandar. Balıkesir 3.Bl. 1331 56.Kol.Depo Al. 174. 16.1.Al. 60.1.Tb. 1335 ÇAN 1968 193 19 23 1 Torbalı Karakuyu 57 Hüseyin Karakuyu Cebel Bt. Ağır Top.İzmir Ahz-ı Askeriye heyeti İzmir Mrkz.6.Bl.72.Bl. 64.Al.Kol. 2.Al.Söke 20. Soma Amele Bl. Mak. 1335 1335 ERASLAN DÖNMEZ 1954 1965 195 196 45 .Tb. İzmir Jan. 1331 1331 15.Al.İnzibat Bl.Tb.Al.Bl.Al.Al.174.3. Onb.4.Al.1. 1335 1336 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 GÜL TURAN ŞEN GÜRBÜZ ÖZKAN ÖZDOĞAN GÜLCAN TORUN İLHAN GÜLTEN 1953 1929 1975 1961 1972 1958 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 11 12 13 14 15 16 17 12 13 13 16 16 19 19 2 1 5 1 2 1 2 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Hortuna Çengele Yoğurtçular Tepeköy Tepeköy Hortuna Çapak Süleyman Hamid Ahmet Abbas Bedri Süleyman Ahmet Çorlu Çengele Yoğurtçular Tepeköy Girit Hortuna Çapak Piyade Jandar.2.Kol.Mekkare Bl. Ağır Top.Al.Frk.Frk. 14.Bl.3. 1330 2.Tb. Mak.4.Tb. 1334 UZUNEL 1332 194 1312 / 1896 DOĞUMLULAR 1 2 1 2 3 3 Torbalı Torbalı Demirci Karakuyu 14 44 Akçaoğullarından Yusuf Kırlı İbrahim Mehmet Hasan Ali Demirci Karakuyu Piyade Sıhhıye Nefer Onb.1.37 4 7 Dağkızılca Cumalı 23 21 Mehmet Ali İbrahim Cumalı Piyade 1331 10.2.Tb. İzmir Harici Bl.Kol.Bl.Bl.1.Frk.29.Al.Bl. Bahr-i Sefit Boğazı Mevkii Müstahkem Krh.152.2.2.1.Tb.2.Tb.Al.Tb. 1335 KOÇ 174 1311 / 1895 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 3 3 3 10 11 11 11 11 11 12 5 6 7 1 2 3 5 6 7 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Hortuna Hortuna Hortuna Çakallar Karaot Karacaağaç Belenbaşı Belenbaşı Belenbaşı Yoğurtçular 26 27 4 30 17 18 60 94 56 30 14 18 60 94 56 33 43 13 13 33 43 13 6 Reis Ahmet Ali Sinan Ali Karaca Ahmet Mustafa Çoban Ali Molla Musa oğullarından Mehmet Musa Cabaroğlu Mustafa Müteveffa Arnavut oğullarından Mehmet Numanoğullarından Hüseyin Kabasakal Ali Deveci Kara Mehmet Şeyh Ali Mustafa Mehmet Tatar Hüseyin Kuru Mustafa oğullarından Seyid Ali evladı hafidi Mustafa Ahmet Salih Sami Mestan İbrahim Ethem İbrahim Mehmet Eyyüb Mehmet İsmail Yoğurtçular Hortuna Hortuna Hortuna Çakallar Karaot Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade 1331 1330 1331 1331 1331 1332 1331 1331 1331 1331 İzmir İmalathanesi 16 Frk. 1331 1331 1331 1330 1331 1331 1331 17.

Al. 47.2.Kol.Tb. 5.10. İzmir Harici Bl.161.Kol. Piyade Jandar.Piyade Muhafız Bl.Bl. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 5.Tb.Bl. 1336 1335 1336 1335 GÜÇLÜ KURT YILMAZ KOR 1967 1963 1963 1977 197 198 199 200 7 3 6 Torbalı Çapak 77 Arnavut Mehmet Ömer Çapak Piyade Nefer 23 Ey.Karakolu AKBABA ARDA ORHAN MUTLU /ÖZSEZER ÇETİN KUTLU ŞİMŞEK ACAR ANDAÇ 1987 202 203 1970 1929 1969 1978 1976 1927 1971 204 205 206 207 208 209 210 17 18 19 20 21 22 8 9 10 10 10 10 7 1 1 2 3 4 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Karaot Bozköy Hortuna Saibler Ayrancılar Doğancılar 5 24 69 4 3 36 Ahmet Mustafa Cafer Abdül Mehmet Hüseyin Karaot Bozköy Hortuna Saibler Ayrancılar Ayrancılar Jandar. 26 Ey 1336 1335 1335 1335 1339 1332 1334 1331 1336 1335 SERT 1964 201 8 9 10 11 12 13 14 15 16 3 4 4 5 7 8 8 8 8 7 1 2 1 7 2 3 5 6 Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Çapak Çapak Çapak Saibler Meşhet Taşkesiği Merkez Doğancılar Doğancılar 32 31 3 69 7 35 3 5 37 35 32 31 Osman Mustafa Ali Müteveffa İbrahim Yunus Mehmet Arap Süleyman Beratlı Abdullah Küçük Mehmet Koyucuoğllarından Halil Avcıoğlu Ali Ahmet çavuş oğullarından İbrahim Emiroğlu Mehmet Çolak Abidin Mehmet Karaköse Ali Manav oğullarından Mehmet Küçük Hüseyin oğullarından Mehmet Veli Süleyman Hüseyin Mustafa Sadık Osman Hasan Durmuş Hüseyin Ahmet Halil Mehmet Arif Çapak Çapak Çapak Saibler Arapçı Dirizar Dağkızılca Doğancılar Doğancılar Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Onb.Depo Al.45.3 4 5 6 3 3 3 3 1 2 3 4 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Arslanlar Arslanlar Arslanlar Hortuna 82 81 42 15 9 Cemali Mustafa Müteveffa İbrahim Bozoğlan oğullarından İsmail Yaşar Kamil Selahattin Mehmet Arslanlar Arslanlar Arslanlar Belenbaşı Piyade Top. 47. 15.Al. Nefer Nefer Nefer Nefer 1331 1332 1332 1331 1331 1340 1335 1335 1335 1335 1335 ÖZER AVCI DİNÇ ÖNCEL YENGİNER YAMA 1334 1982 1968 1928 1943 211 212 213 214 215 216 7.Frk.menzil Amale Tb.Al. Piyade Piyade Onb.Bl. Jandar. 23 24 25 26 10 10 11 11 5 6 6 7 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Çakırbeyli Bozköy Karakızlar Hortuna 42 42 22 Hüseyin İsa Halil Mehmet Numan Çakırbeyli Bozköy Ceceler Çorlu Jandar.Al. İzmir Harici Bl.Frk.172.Al.56.Bl. Emir eri Çvş.Al.1. İzmir İst.lığı Krh.12.2. 8. 1335 1335 1335 1335 TAŞ AYDIN BAĞERİ TİDAN 1988 1956 1961 217 218 219 220 88 88 13 1 46 .4. İzmir Harici Bl.Bl. 5. 175.depo Al.1.Depo Al.İnş. Nefer 1331 1332 1332 1331 17. Torbalı Dağkızılca Nahiyesi Jan.Frk. 1336 1331 1331 1331 1331 1330 1332 1329 1331 1331 Kıran grubu 64.Bl.Bl. Nefer Çvş. İstanbul İmalathanesi Keşan 5. Jandar.Al.Al.Tb.9. Jandar. 1. 179.Frk. İzmir Harici Bl.1.Al.3. İzmir Harici Bl.Bl.Bl.3.1.Tb.Tb.1.K.Frk.Tb. 10.Tb. Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer 1331 1331 1332 1332 İzmir Harici Bl. 5.3.12.46. Jandar.Tb.

Şimendüfer Bl. 9.Al. Nakliye Şimen düfer Şimen düfer B.11.Tb.1.Kol.1. 57.24.4.Tb.Bt İzmir Ağır Erzak Kolu Keşan Şimendüfer Hattı İnş.Kol. 4. Top.2.1.Tb.6.Kol. Ağır Mak.4.27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 13 13 14 16 16 16 16 25 31 31 31 1 3 2 1 3 7 5 1 3 4 5 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Çapak Dağkızılca Yoğurtçular Çapak Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Eğerci Hortuna Merkez Kayas 47 39 9 21 8 35 8 47 42 49 33 56 15 8 28 5 Buldan'lı Ahmet Ethem Müteveffa İsmail Dirmil'li Abdullah Kulakoğullarından Mehmet Ahmet Mustafa Kocabaşoğullarından Mustafa Kuru Cemal Halil Mustafa Hüseyin Balaban Ali Ali Ahmet Mustafa Mehmet Bekir Mehmet Şerif Salih İsmail Hakkı Nesimi Çapak Mak.Tb.5.Beygir Deposu 1335 1335 1335 1335 1334 1335 1335 1335 1339 1336 1335 KAYA DUMAN SAPMAZ DOĞAN AYDIN KARABIYIK AKCAN MİLYARDER ÇAĞLAR KARAGÖZ ÖNER 1964 1970 1958 1977 1958 1933 1965 1973 1964 1983 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 47 .Krh. Sarıyer 17.126.Tb.Askeri Kalemi 63.Tb.Depo Al.Bl.4.Kol. 10.3.2.Al.Tb. Nefer 1332 1330 1331 55.1.Frk.Al.170.Kol.1.135. 1.Kol.Tb.Tfk.Frk.Tb.58.İmalathanesi Hilal İzmir 46.Bl.Tfk.Frk. 4.Saadet Zeytinburnu Fab.Tuna Talim Tb.Sarıyer 17.2. 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1334 1335 1334 1334 GÜNAY ÇETİNKAYA EVRAN ÖZCAN GÜNDÜZ TOPUZ AKBAŞ BOZKURT CAN TOK BALABAN 1960 1973 1971 1965 1940 1969 1950 1945 1972 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 Yoğurtçular Çapak Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Eğerci Hortuna Krotaba Darende Ağır Top.1.4. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1331 1331 1331 1331 1331 1331 1331 1332 1957 231 1313 / 1897 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 5 5 5 5 5 6 6 6 6 6 7 1 2 4 5 7 1 2 3 4 6 4 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Yeniköy Çakallar Dirmil Dirmil Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çengele Yukarı Mahalle 23 27 16 2 49 56 10 4 2 43 37 28 Ali Müteveffa Karaca Halil İbrahim Kırlı Hasan Deveci Ahmet Veli Müteveffa Hacı Ahmet Avrethisar muhacirlerinden Halil Bıçakçı Hasan Mustafa Mehmet Ayvaz Kör Ahmet Ömer Ali Sabri Hamid Ali Zekeriya Davut İbrahim Halil Mustafa Ali Mustafa Yeniköy Keler Dirmil Dirmil Çapak Çapak Avrethisar Çapak Çapak Çengele Torbalı Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Onb.Kol.Frk.Kol.Depo Al. 21. Top. 55.Al. İst.Çvş. 4. 5.Al.Frk.Frk.Bt. Top.Bl.Al.Bl. 172.3.144.Bl. 1332 1332 1332 1332 1332 1332 1333 1335 1337 1331 1332 İst.Bl. Ağır Top Talim Tb. 17. İst.Al. Nişancı Tb.170. Der .Al.Bt.İzmir 3.Bl.Sarıyer 17.Tb.Bl.3.

7. Jandar.Bl.38.Frk.45.12.1.Al.Tb. 1335 1335 TEKİN KARGIN 1970 1966 264 265 34 21 4 Torbalı 47 Hasan Tire Piyade Çvş.Tb.Bl.Tb. İzmir Jan.75. Jandar. 25.Krh.Bl. 1. 25.Bl 85.1.Al.Frk.Al. İzmir Jan. 1335 ERDAL 1979 266 35 21 5 Torbalı Mehmet Çakırbeyli Piyade Nefer 1332 17.1.Tb.Harici Bl.Harici Bl. 1331 14. İzmir Jan.Bl.Tb. 25.31.Al.3.Al.11.1.2.Bl.2. 24.8.12 13 14 15 8 8 12 12 3 4 1 2 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Saibler Helvacı Arapçı Ertuğrul 4 48 10 44 8 4 22 2 21 59 80 21 59 80 11 1 13 11 15 78 29 10 0 4 15 78 29 10 10 0 4 Durmuş Çoban İsmail hafidi İsmail Antalya'lı Mehmet Topal Selimoğulla.Bl.Kol.Bl.Tb.75.10. Bab-ı Ali Bl.Kol.5.2.Kol.3. 19.Bl.Tb.Harici Bl.Kol.17. İzmir Jan. İzmir Seyyar Jan. 17.Jan.Bl. İzmir Jan.Frk.2.Harici Bl. Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 1332 1332 1332 1332 Çakırbeyli Hortuna Hortuna Çengele Dağkızılca Çakırbeyli Piyade Jandar. İzmir İmalathanesi 15. Nefer Çvş. İzmir Jan. İzmir Jan.1.Tb.Al. Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 İzmir Jan. 1336 1336 1335 1335 AKGÜN KURT ANTALYALI ERGİN 1975 244 245 1973 1960 246 247 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 12 13 13 13 13 14 14 14 15 15 15 15 16 6 3 5 6 7 5 6 7 1 2 6 6 1 Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dereköy Merkez Merkez Merkez Karaot Karacaağaç Çakırbeyli Hortuna Hortuna Çengele Dağkızılca Çakırbeyli Hüseyin Hüseyin Mehmet Mehmet Hamid Yusuf Ali Kadri Şükrü Ahmet Nazif Mustafa Osman Dağkızılca Piyade Piyade Nefer 1332 1332 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 CANSEVER AYBEY KORKMAN GÜVEN GENÇER AYDIN GÖNLÜGÜR ŞEN AK EGE KARAYEL KAYNAK KABACA 1971 248 249 Dağkızılca Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 1332 1967 1955 1971 1946 250 251 252 253 254 Dağkızılca Karaot Jandar.Frk. 1335 DOĞAN 1959 267 48 . Jandar. Jandar. Nefer Nefer 1332 1331 1332 1333 46.Frk.75.Harici Bl.Harici Bl.3.9.8.Al.Frk.Frk.Al.6.Tb.Al.Seydiköy Jan. 1978 1965 1950 1971 1977 1981 255 256 257 258 259 260 29 30 31 16 16 16 2 3 5 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Çakırbeyli Yoğurtçular Çengele 55 27 21 Ali Hamid İbrahim Avandere Yoğurtçular Gökyaka / Teke Saibler Dağkızılca Jandar.174. 1335 1335 1335 ÖZER AŞKIN KARAKAN 1964 1984 1971 261 262 263 32 33 18 21 1 3 Dağkızılca Torbalı Saibler Dağkızılca Çimenler (Mecidiye) Çakırbeyli 8 2 35 1 26 İbrahim Kadir Süvari Piyade Nefer Nefer 1332 1332 14. Jandar. İst.Frk. İst. Jandar.2. Bl.Zabit Mektebi Mhfz.rından Mehmet Veli Yörük Mehmet Koca Ahmet oğullarından Hüseyin Hacı Ömer oğullarından Osman Ömer Muhacir Hüseyin oğullarından Mehmet Cemal Kerim Osman Hüseyin Hasan Ali İbrahim Saibler Helvacı Arapçı Kandiye Piyade Piyade Piyade Jandar.Al.Bl.rından Selim Zumaki Cadıoğullarından Mahmut Ali Rıza Korukoğullarından Şakir Ali Hacıoğllarından Osman Halil Aydınoğullarından Ali Çalıkoğullarından İbrahim Bardakoğullarından Hasan Cemali Babacan Hasan Garip Mustafa Abdülvahit Çakaloğullarından Süleyman Müteveffa Fevzi oğulla.Harici Bl.Harici Bl.Frk.Yıldırım Ordusu 3.Tb.

Frk.515.Bl.3. 1335 1335 1335 1334 1335 1339 1334 1333 1335 1335 1339 1335 1335 1335 1335 ÇELİK DURAGAN ÇAKIROĞLU ARICI ONAN ATEŞ ŞENOĞUL KÖSE KOÇ TOPÇU EREZ ÇETİNKAYA BALCI ÖZCAN ÖZBEK 1979 1956 1929 1968 1974 1970 1937 1960 1973 1954 1936 1968 1940 1965 1976 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 51 4 2 Torbalı Çaybaşı 88 76 Hüseyin Çaybaşı Piyade Nefer 1332 6. 1335 1335 1335 1335 MUMCU KAYALI TURGUT SÜZER/ÖZKUL 1932 1975 287 288 289 290 49 . İstihkam Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Top. İst.Tfk. 29.Tb.Tb.Tb.Tb.Al.2.Al.Frk.2.57.4.Frk. Ağır Mak. 1336 KARATOKLU 1957 283 52 53 54 4 4 4 5 6 7 Torbalı Torbalı Torbalı Çaybaşı Çaybaşı Yeniköy 39 23 10 34 21 10 Mahmut Ömer Mehmet Çaybaşı Çaybaşı Yeniköy Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer 1332 1331 1332 17. Çvş.2. 9.28. 5.2.Saadet Küçük Zabit Mektebi 46.3. Der.Bl.75.Bl.3. 53.Tb. Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 1332 1332 1332 1333 1331 1332 1332 1333 1332 1332 1332 1330 56.Frk.Bl.2.Frk.Bl.Al.Top.14.Tb.Al. İzmir Depo Al. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Çvş.11.Kol.1.Tb. 1336 1334 1335 TÜRK VELİŞ KURTLU 1972 1953 284 285 286 1314 / 1898 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 1 1 1 2 3 5 6 3 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Karacaağaç Demirci Demirci Ertuğrul 23 61 69 Halil Emin Efendi oğullarından Osman Hüseyin Müteveffa Arif Sabri Kadir Hüseyin Mehmet Demirci Demirci Tepeköy Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1333 1333 İzmir Hilal İmalathanesi 9. 166.175.Bl.Bl.11.5.Muhfz.Al.Tb.Ordu Krh. Piyade Piyade Piyade Piyade Onb. Söke 174.Depo Al.10.Bl.Al. 4. 25.Tk.39.Al.Bl.Al.76. 5.Kol.Müstakil Tb.Muhfz.38.Al.3.76.3.Al.6. 26.Frk.25.3.Al.Tb.Kol.Tb.Tb.Al.Frk.144. 21.Bl.Kol.3.75.Müdafa-i Milliye Tahrirat ve Melbusat 6.Frk.rından Osman Ahmet Ahmet Çakır Mehmet Ali Durmuş Mehmet Abdullah Hüseyin Müteveffa Abdil Nasuhoğullarından Hacı Mehmet Salihoğullarından İbrahim Veli Hacı Osman Salih Müteveffa Sarı Kadir oğullarından Mahmut Kirli'li Ahmet oğullarından Hasan Velişoğullarından Süleyman Veliş Mehmet Kara Hüseyin Mehmet Hüseyin Ahmet Hasan Kasım Ali Ahmet Osman Mustafa Mustafa Salih Osman Ramazan Muharrem İbiş Nadire Dirmil Tepeköy Tepeköy Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Arapçı Ahmetli Hamidiye Çakırbeyli Yoğurtçular Katerin Hamidiye Sah. Ağır Top.Tb.1.Kol.83.Bl. 1. 14.36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 24 27 30 2 2 2 2 3 3 3 3 1 1 1 4 1 1 1 4 5 6 7 3 5 6 7 1 3 4 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Çapak Dirmil Tepeköy Tepeköy Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Ahmetli Ahmetli Hamidiye Çakırbeyli Yoğurtçular Çaybaşı Çakırbeyli 65 35 40 4 10 3 24 19 51 12 6 37 16 2 30 19 51 12 5 35 74 33 40 4 10 3 20 10 1 61 Bekir Mehmet oğulla.Al.Kol.3.4.Bl. 47.4.Kol.Tb.Kol.Bl.Al.

2.146. 17.Ord.6.2.Frk.Tb. 8.Tb.Tb.1.Bl.56.47.Hayvan Deposu 5.Kol.3.Bl. 1335 GÜNEY 1340 304 19 5 4 Torbalı Çakallar 14 Osman Çakallar Piyade Nefer 8AĞ.Al. 17. 54.Al.Frk. 5.Bl.Depo Al.Bl.5.Depo Al. 17.İnş.Bl. 1336 1335 1335 1335 1335 1335 1335 KARABULUT DÖMEKE ASLAN SEVER ÜNAL DİNDAR AKTAŞ 1978 297 298 1960 1966 1974 1965 1955 299 300 301 302 303 18 5 3 Torbalı 2 Tahir Yeniköy Piyade 1333 Bandırma İnş.Al.Bl.Frk.Krh.2.1340 8 Ns 1340 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 KARACA 1940 305 20 21 22 23 24 25 26 27 28 5 6 6 6 6 7 7 7 7 5 2 4 6 7 1 3 4 6 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Çakallar Dirmil Dirmil Eğerci Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak 5 53 14 48 23 31 5 53 11 6 91 84 Karaca Mustafa Ahmet Molla Hasan Arif Molla Mehmet oğullarından Halil Yanık Mehmet Müteveffa Ahmet Tatar Hüseyin Ali Ali İbrahim Hamid Ali Mustafa Hüseyin Osman Mehmet Ahmet Çakallar Dirmil Dirmil Eğerci Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer 50.Frk.Nİ.İzmir 7.165.Al.Bl.Depo Tb.Al.Çvş.Araba Kolunda 42.2. 5.Tlgrf.10.Depo.rından Mehmet Ali Çavuş Hasan Mustafa Kara Veli oğullarından Abdullah Kara Hasan oğullarından Cemali Haşim Çavuş Cihan Yusuf oğullarından Haşim Kadri Halil Veli Müteveffa Hacı Giritli Abdullah Bedel Mehmet oğulla. Keşan Cephane Deposu 17.Tb. Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1333 1332 1332 1333 1332 1332 50 .Al.Erzak Kolunda KARACA GÜZELAYDIN ŞEN KARACA EFE DAL PALA TAN GANİ 1980 1978 1962 1946 1969 1968 1962 1970 1974 306 307 308 309 310 311 312 313 314 Nefer Nefer B.5.Bl.2. 28.rından Mehmet Emin Şevval Musa Hasan Osman Şükrü Mehmet Kadir Durmuş Ali Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 1332 1332 5.Tb. 4.1335 8 Ağ 1335 1332 17.Tb.Kol. 170.3.Bl.5 6 7 8 9 10 2 3 3 3 3 3 4 1 2 3 4 5 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu 10 3 6 4 17 89 5 5 57 96 Eğri Ali oğullarından Hüseyin Durmuş Ali Kırlı Ahmet oğulla.4.Kol.Al.Kol.Kol.2.1.3.161.3.Al.Frk. 1335 1335 1335 1335 1335 1335 İRİ TOY SOYKAN YILDIRIM UZUNEL GÜNBAY 1971 1963 1968 1983 291 292 293 294 295 Nefer 1333 1967 296 11 12 13 14 15 16 17 3 4 4 4 4 5 5 7 2 4 5 7 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Çaybaşı Çaybaşı Arslanlar Ayrancılar Arslanlar Kuşçuburun Yukarı Mahalle Yeniköy 14 6 51 99 83 8 50 10 27 Hasan Ahmet Sefer İbrahim Bayram İsa Eyyüp Mehmet Çaybaşı Karaferya Arslanlar Ayrancılar Arslanlar Kuşçuburun Torbalı Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Onb. 5.Al.Bl. İzmir 5.65.Bl.Tb.Mürfezesi Bandırma Ziraat Bl.1.Tb.Al.Kol.Bl.Al.1.Tb.Frk. Balıkesir 5.51. 1.Depo Al. 46.1.Bl. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1334 1332 1332 1332 1332 1333 51.Tb.Bl.

Kafkas Frk.Depo Al. 17.Top. 16.9.Kol.Frk.Bl.10. İzmir Jandarma Al.Frk.Kol.Bl. Sah. 3.174.1.Al.Al.3.Sıhh.Bl.Al. İzmir-Hilal Bl.5.Bl.56.Top. 54.Bl. Odun-Kömür İmali 17.Al.2. Amele Tb.Bl.1.Kol. 2. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Onb.Tb.1. 16. Nefer Piyade Nefer 1332 1331 1334 1333 1333 1332 1331 1332 1332 1332 1332 1332 1332 1333 11 Ey 1332 1332 1332 Ey 1333 1332 1332 1333 4 Ns 1334 131 1333 1332 1331 Der-Saadet Batarya Bl.Depo Al.Frk.Tb.29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 7 8 8 8 8 9 9 13 13 13 14 14 15 15 15 16 16 7 1 3 4 6 2 3 1 3 5 5 6 2 3 4 5 6 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Cumalı Cumalı Karakızlar Karakızlar Karakızlar Helvacı Helvacı Merkez Dağkızılca Dağkızılca Doğancılar Doğancılar Çakırbeyli Karakızlar Arslanlar Çakırbeyli Çakırbeyli 23 14 9 14 9 68 21 25 75 80 84 5 32 59 23 14 7 22 40 Gümeli Ali Hasan Hafız Ali Sabancı Mustafa Çalık Kürt Mehmet Hacı İbrahim oğullarından Ali İbrahim Kadı İbrahim Müteveffa Ali Mustafa Ali Halil Koca Alioğullarından Mustafa Karasu Mustafa Murat Hacı Osman Galip paşaoğullarından Ahmet Mustafa Ali Nuri İsmail Ali Şükrü Halil Ahmet Mehmet Ali Osman Mustafa Ahmet Ahmet Hüseyin Mustafa Ömer Ali Ahmet Şükrü Mustafa Hasan Hüseyin Salih Karakızlar Karakızlar Karakızlar Helvacı Helvacı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Doğancılar Çakırbeyli Karakızlar Koçana Çakırbeyli Çakırbeyli Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Jandar. 1335 1335 1339 1334 1334 1335 1335 1336 1336 1335 1335 1335 1335 1334 1 Ns 1334 1335 1334 KS 1335 1334 1334 1334 4 My 1334 1335 1335 1335 1335 DUMAN GİRGİN ASLAN ÖZKAN ÜNAL AYDIN ŞENYİĞİT GÜVEN DEMİRTAŞ ÖZDEMİR ACAR TOSUN KARASU ÜZÜMCÜ EKİCİ ÖZTÜRK 1972 1962 1980 1979 1969 1977 1986 1969 1950 1987 1984 1983 1971 1983 1973 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 46 47 48 49 50 16 17 18 21 21 7 7 1 1 2 Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Çakırbeyli Tepeköy Demirci Çapak Çapak Yukarı Mahalle Hortuna Demirci Merkez 75 14 14 7 75 53 77 Yusuf Mahmut Çavuş Kutlu Yusuf Hacı Ahmet Mehmet Çakırbeyli Osmaniye Büyük Karapınar Çapak Çapak Piyade Piyade Piyade Sah.Bl.4.2. Jandar.1.Tlf. 4.Al. Piyade Jandar.Frk.Depo Al. 56. 3.Bl.Bl. 3.Tb. 5.Frk. Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer KARAYEL TEZCAN KUTLU DAL UÇAR 1983 1958 1994 1986 1958 332 333 334 335 336 51 52 53 54 27 30 32 32 2 1 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı 77 1 75 Samancızade Ömer Halil Çavuş Yusuf Ahmet Hasan Ramazan Hasan Ali Rıza Torbalı Hortuna Demirci İzmir Nefer Nefer Nefer Nefer İzmir Şimendüfer Mektebi 5.Tb.1.Bl.Tb.Bl.Depo Al.Tfk.Bl.2.8.2.3.Krh.Tb. 123.Bl. Nefer Nefer Nefer Nefer Onb. 5.Frk.1. 6. 63.Bl. 15.3. 1.70. İzmir 5.48. SAMANCI FİLİZ KUTLU ZENCİ 1960 1971 1994 1974 337 338 339 340 51 .Kol. Dağkızılca Karakolu Jandarma Harici Bl.Sah. 1.1.Top.Depo Al.Al.45.Tb. 1.1.Kol.Frk.Al.Muhfz.Tb.Bl.Al.1. Şimendüfer Sıhhıye Mak.Piyd. İzmir 5.Frk.

Tfk.Al.Al.175.3.4.Tb.Tb. 47.55 56 57 32 34 36 4 1 1 Torbalı Torbalı Torbalı Karaot Demirci Çapak 27 31 27 27 31 Üsküp Muhacirlerinden Mustafa Hüseyin Hacı Ali Mehmet Ali Veli Koçana Demirci Çapak Mak.Tb.Depo Al. 17. İhtiyat Küçük Zabit Al.Bl.Al.Kol. İzmir 5.Bl. 17. 1333 1335 1335 ÖZAY ÜNLÜ AKGÜN 1940 1963 1973 341 342 343 1315 / 1899 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 2 2 3 3 3 3 3 3 4 4 6 6 6 6 6 6 7 7 8 8 8 8 9 1 6 1 2 4 5 6 7 2 4 1 1 2 4 5 7 5 6 1 4 5 6 1 Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Ayrancılar Tepeköy Yoğurtçular Ertuğrul Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Çaybaşı Ertuğrul Ertuğrul Yeniköy Yukarı Mahalle Yeniköy Hortuna Dirmil Çakırbeyli Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna 28 24 24 21 22 31 59 39 70 27 10 6 65 93 1 92 40 15 21 50 28 37 69 47 66 68 Abdullah İsmail Şerif Ali Müteveffa Recep Kocakülah İbrahim Halil Yörük Mestan Zor Ali hafidi Mustafa Muhacir Abdullah Deli Mehmet oğlu Mehmet Müteveffa Hasan Refik Hasanaki Müteveffa Selim Yörük Osman Nasuh Müteveffa Mehmet Abdil Fettah Kırlı Hasan Çavuş Ahmet Abidin Ali Yusuf Hacı Hüseyin oğullarından Mehmet Mehmet Cemal Ahmet Salih Hüseyin Mehmet Hakkı Zor Mehmet Mustafa Hasan Tahsin Hüseyin Mehmet Sabri Mehmet Ahmet Ahmet Cemali Veli Mustafa Arif Yusuf Raşit Rıfat Ayrancılar Tepeköy Yoğurtçular Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Alasonya Kandiye Katerin Yeniköy Torbalı Yeniköy Hortuna Dirmil Avandere Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Piyade Piyade Muhbr.Kol. Muhbr. 5.Jan. 12.39.Kol.1. 5.12.Bl.Al.2.2.Tb.Kol.Depo Al.Depo Al. 10.Al. Hizmet Tb. Muhbr.Depo Al.1. 47.Tb.57. 57. Tb. İzmir 18.Tb.4.12. İzmir 5.Bl.Bl.Krh.Depo Al.Al.Frk. 17. 5.12. Mak. Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1333 1333 1333 1334 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1334 1333 1333 1333 İzmir 1.Depo Al. Konya Şube Muhafızı İzmir 5.Bl.Al. 5.Al.2.Bl. İzmir 5.Depo. İzmir Muhabere Bl. 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1339 1335 1335 1335 1335 1335 1334 1335 1335 1335 ÇALIŞKAN GÜÇSAV ZEYBEK UYGUN TEKİN ZOR GÜLER SUBAKAN DUYMAZ GÜNAY AKKIN HASER ŞENBAŞ TAŞ ÖZKAYA SOYKAN SONKAN DİNÇ TAŞKAYA ÖZ SELÜT AKÇA 1937 1926 1332 1969 1965 1971 1985 1969 351 1961 1967 353 1980 1970 1984 356 1948 1945 358 1978 1947 1979 1975 1982 1975 1974 1969 366 359 360 361 362 363 364 365 357 354 355 352 344 345 346 347 348 349 350 52 .2.Bl. İzmir 5.66.11.Al.Frk.Depo Al. 5.Frk.Krh.Frk.Tfk. 161.5.2.Bl.5. Nakliye Nefer Nefer Nefer 1330 1332 1332 21.Tb. 42.Depo Al.Depo Al.Frk.

12.56.Kol.2.Tb.Kol.Bl. Köstenada 5.Kol.Depo Al.Frk.Depo Al.148. Jandar.5. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1334 1333 1333 1334 1333 1335 1335 1335 1335 1335 1335 TUNÇEL ÖNCEL KESKİN KARDAŞ ÖZOĞUL ÇOŞKUN 1977 370 1970 1976 1968 373 1954 374 371 372 10 9 53 .Tb.Tb. Bl. 48.Bl.2.47.Al. 17.Depo Al. 17.Bl.9.3.174.3. 15 Ey 1334 BAYHAN 1942 367 25 26 9 9 5 7 Dağkızılca Dağkızılca Cumalı Yoğurtçular 1 Mehmet Müteveffa Mustafa Ali Muhittin Ahmet Tevfik İzzet Mehmet İsmail Hakkı Ahmet Ahmet Yoğurtçular Piyade Piyade Nefer 1333 1334 2.2.24 9 4 Torbalı Ayrancılar 45 Deveci Bekir Hüseyin Belenbaşı Piyade Nefer 1 Ağ 1334 Sevk Tb.10. 1.Bl.Frk. İzmir Harici Jan. 1335 1955 TAŞKIN 368 YAŞAR 1955 369 27 28 29 30 31 32 10 11 17 18 19 19 3 2 6 2 1 4 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Karakızlar Saibler Merkez Merkez Karakuyu Yoğurtçular 40 40 4 38 23 71 Mustafa oğullarından İsmail Mehmet Mustafa Osman Urfalı Mehmet Tekelioğullarından Mehmet Ali Karakızlar Saibler Dağkızılca Dağkızılca Karakuyu Yoğurtçular Piyade Piyade Piyade Piyade Jandar.Frk.Bl. İzmir Harici Jan.Al.Tb. 2.Al.1. Bl. İzmir 5.Tb.

MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI ARŞİVİNE GÖRE TORBALI'DAN ŞEHİT LİSTESİ 54 .

HASAN 21 .OSMAN 42 .ALİ 29 .MEHMET ALİ 22 .YUSUF 46 .SÜLEYMAN 17 .ALİ 24 .ALİ 13 .MEHMET ALİ 40 .İBRAHİM 26 .MEHMET 19 .VELİ 28 .HAMİT 35 .İBRAHİM 36 .MEHMET 16 .HASAN 32 .MUSTAFA 33 .SÜLEYMAN 38 .MEHMET 30 .OSMAN 18 .HÜSEYİN 11 .AHMET HÜSEYİN 20 .HALİL 31 .ŞÜKRÜ 15 .MUSTAFA 43 .MEHMET 27 .AHMET 41 .AHMET 47 .MEHMET 23 .İBRAHİM 45 .No 123456789- Adı BAYRAM ALİ İBRAHİM VELİ MEHMET HÜSEYİN ALİ CEMAL HÜSEYİN HASAN Baba Adı DEMİR SEYİT CAFER HASAN HALİL MUSTAFA İSMAİL ALİ ABDULLAH HALİL MEHMET MEHMET ÖMER HASAN MUSTAFA MEHMET MUSTAFA VELİ NAZİF MEHMET HÜSEYİN OSMAN HALİL MUSTAFA MEHMET ALİ HACI HÜSEYİN MEHMET ALİ ABDULLAH ŞÜKRÜ MEHMET MEHMET OSMAN ŞAKİR AHMET MOLLA ABDURRAHMAN MUSTAFA MEHMET İBİŞ İSMAİL HACIAHMETIGVANI HACI HALİL İBRAHİM HALİL MEHMET ALİ ABDULLAH RECEP MEHMET Lakabı DEMİROĞULLARI GİRİTLİ KADIOĞULLARI HAFIZOĞULLARI Doğum Yılı 1879 1887 1875 1892 1890 1889 1895 1891 1880 10 .AHMET 37 .RECEP 14 .İBRAHİM 44 .MUSTAFA KARA VELİOĞULLARI 1894 1889 1891 LAZOĞULLARI KÜRTOĞULLARI HATİPOĞULLARI 1888 1881 1894 1879 1889 1877 1881 1879 SİROZ MUHACİRLERİNDEN LAZOĞULLARI 1879 1888 1883 1882 1883 1893 VEKEMOĞULLARI 1891 1892 SARI ÇOLAKOĞULLARI 1892 1876 ATEŞOĞULLARI 1892 1897 1889 1877 1893 1895 1877 1892 HACI HOCAOĞULLARI 1876 1872 55 .BAYRAM ALİ 34 .MEHMET 25 .ALİ 39 .ALİ 12 .

“Bağdat’ta harpte”. “Esarette”.Dünya Savaşı’nda Çeşitli Cephelerde Askerde Kalanlar. “Askeri hastane”. “Umumi Harp”. diğer 43‘ünün ay. Kişilerin doğum yılları 1269 ile 1317 yılları arasında değişmektedir. “Mekke-i Mükerreme’de vurulmuştur” şeklindedir. kayıtlar mümkün olduğunca ailelerle yapılan görüşmelerle de desteklenmeye çalışılmıştır. yaklaşık olarak ifade edilmiştir.Ordu”. Kayıtlar: “ Şehiden”. “Anafartalar”. Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinin toplam idari birim sayısı 42’dir. gün ve yılı yazılıdır. Künyelerin geliş kaydına bakarsak 1330 yılında 17. “Harb-i Umumi”. “Çanakkale Harbi”. “Askerde şehit”. “Arıburrnu şehiden”. 56 . “Harpte”. Çalışmada 614 kişinin kimlik bilgileri ve idari birimleri verilmiştir. 1331 yılında 91. “Çanakkale şehiden”. “İkitelli Hastanesinde”. “Askerde”. “Harbiye Hastanede”. Nüfus Müdürlüğü arşivinde bulunan 17 nüfus esas defterde yaklaşık 12. kişi bilgilerinin ölüm kayıtlarında düşülen kayıtlar (406 kişi) ve 1934 yılı nüfus tarama bilgileri (208 kişi) birleştirilerek 614 kişinin askerde kaldığı tespit edilmiştir.Askerden Dönmeyenler I. Aynı hanede askerde kalan en fazla kişi sayısı 4 ile Çengele köyündedir. “Bornova Askeri Hastanede”.Nüfus Kayıtlarına Göre Torbalı ve Köylerinden I. “Arabistan”. “Kafkasya”. “Rus Harbi”.000 kişi incelenmiş.Dünya Savaşı’nda çeşitli cephelerde kalan asker sayısı bugüne kadar kesin rakamlarla tespit edilememiş. “Sebdülbahir”. “Topçu Hastanesi”. 2003 yılından beri gerek Torbalı Nüfus Müdürlüğü arşivi ve gerekse alan araştırması ile Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinde askerde kalan 614 kişi tespit edilmiş. “4. “Kafkas cephesi”. 61 hanede birden fazla kişi askerde kalmıştır. Kayıtlardaki kişilerin künyelerinin geldiği tarihlerden 212’sinin sadece yılı. En çok Hortuna Köyü’nden 36 kişinin askerde kaldığı tespit edilmiştir. “Çorlu Hastanesi”. Doğum yerlerine baktığımızda bazılarının bugünkü sınırlarımız dışında olduğu görülmektedir. “Seferberlik”.

59 Helvacı Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin. 64 I. Eğerci Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin. Yeni 9 Ayrancılar69. erkek kayıtlarının ölüm kayıtlarında düşülen “askerde” veya “şehiden” gibi kayıtlar tek tek not edilmiş. 57 . Büyük Torbalı Gazetesi. 56 Yunan işgalinde dağılan köylerdendir. Araştırmaya dahil edilmemiştir. 54 1335 yılından itibaren ayrı mahalledir. Anahtar kelimeler: “Torbalı.64’dür Kayıtlardaki hanelerden 199’unun nüfus kayıtlarının “ kapalı kayıt” konumunda olduğu . Döğerlik. “Anlatımlara Göre Torbalı Bölgesinde Yunan İşgali ve Bilinmeyen Bir Kuva-yı Milliyeci: Hortunalı Hamit Efe“ . 57 Rum köyüdür. Sepetçiler61. İlçe olduğu 1926 yılına kadar idari birim olarak İzmir merkezine bağlı nahiye olarak görünen Torbalı’nın 4’ü mahalle olmak üzere toplam 42 idari birimi bulunmaktadır. Necat Çetin. 61 Bugün adı Atatürk Mahallesi’dir." Maşat’ta (Şehitler Köyü) Bir Bulgar Mahallesi". Nüfus kaydı. Bozköy. Bkz. Bugünkü nüfus belgelerimize dayanak belgeleridir. Cumhuriyet sonrası Tire ilçesinden Torbalı’ya bağlanmıştır. 69 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Nüfus kayıtları esas alınarak ilçe boyutunda yapılan ilk araştırmadır. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir.455 nüfus hanesinde toplam 11. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir.1332 yılında 200. İzmir. 2003 yılından 2005 yılına kadar 42 idari birimdeki askerde kalanların ulaşılabilen aileleriyle görüşme yapılmış. Bak. Torbalı Hilal Gazetesi. 55 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. 67 Bugün adı Özbey Mahallesi’dir. Şehit. 65 Bugün adı Pamukyazı Mahallesi’dir. 68 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Dünya savaşı sonunda burada bulunan Bulgarlar Bulgaristan’a dönmüştür. “Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Helvacı Köyü Araştırması”. 60 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Çengele” Yöntem: Torbalı Nüfus Müdürlüğü arşivinde bulunan 1321 yılı son Osmanlı tahrir defterleri 2003 yılında alınan izin ve onayla 1334 yılına kadar yaklaşık 12. Sepetçiler Mecidiye Mahallesi62 6 Meşhet63. 1333 yılında 167. 14 Ağustos 2002. Saibler 5 53 1321yılı son Osmanlı nüfus tahririnde Torbalı merkez ve köylerinde 2. 62 Bugün adı yeni mahalle’dir. 66 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Dirmil74. 63 Bugün adı Şehitler Mahallesidir.197 kişi tespit edilmiştir. . "Torbalı bölgesinde Yunan işgali(1919-1922)". kayıtlar anekdotlarla teyit edilmeye çalışılmıştır. Arapçı65. defter kayıtlarına eklenmiştir. Bir Osmanlı tabiiyetinde hane vardır. Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Eğerci Köyü Araştırması. Torbalı Yankı Gazetesi. Torbalı nahiye merkezi 2 Arslanlar. Tepe Ertuğrul Mahallesi54 3 Çapak55. Helvacı59 5 Çaybaşı60.000 kişinin kayıtları incelenmiş. Eylül 2009. Ölüm kayıtlarının ortalama yaşı 30. Kuva-yı Milliye’nin 90. 30 Ocak 2006. Karakuyu68. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Askerde. 16 Eylül 2006. Büyük Torbalı Gazetesi. Meşhet Bulgar Mahallesi64 7 Ahmetli. Eğerci66. Kayas71. Yoğurtçular 4 Hortuna58. 25 hanenin ise savaştan sonra başka idari birimlere nakil gittiği görülmektedir. 1321 son Osmanlı nüfus tahririnde bu idari birimlere ait Torbalı Nüfus Müdürlüğü arşivinde bulunan nüfus esas defterlerinin dökümü şu şekildedir53: ATİK NÜFUS ESAS DEFTERLERİNİN ARŞİV TASNİFİ Cilt No Yazılı idari birim/birimler 1 Tepeköy. Yunan işgali sonrası köy dağılmıştır. Ayrıca üç klasörde tutulan 1934 yılı nüfus tarama cetvelleri . Necat Çetin. Hamidiye67 8 Çakırbeyli. 1334 yılında 80 ve 1335 yılında 33 kişi bulunmaktadır. Belenbaşı70. Yılında İzmir ve Batı Anadolu Uluslararası Sempozyum”. ölüm kayıtları taranarak. Tiryanda57. Kuşçuburnu72 11 Arıtaşı73. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Çorlu56. 58 Bugün adı Yazıbaşı’dır.

7. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30. 77 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır. Necat Çetin. 87 1954 yılında idari birim olarak Buca ilçesine bağlanmıştır. 75 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır. Yer No: 112. Büyük Torbalı Gazetesi. 58 . Bu tahrirde kaydı yapılan idari birimlerdeki silâhaltına alınan kişilerin özlük bilgileri bu nedenle çok önemlidir. 11 Ağustos 2006.11. Karakızlar85. Çengele86 Demirci. Sinek78 Bozköy. s. Askerde kalanların tespitinde yararlanılan diğer kaynak 1934 yılında tüm idari birimlerde yapılan nüfus tarama cetvelleridir.11. Bakınız: Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (bundan sonra sadece BCA).0 Yer No: 78. 86 Bugünkü adı Ormanköy’dür.1. 12 Eylül 2006.1. Nüfus defterleri ve tarama cetvelleri esas alınarak ne yazık ki asker kayıpları hakkında bugüne kadar hiçbir çalışma yapılmamıştır. Kırıklar80 Dağtekke81 Karaot82 Cumalı83.11. Fetrek76. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30. 73 1926 yılında dağılmış. Ancak 2006 yılında çıkarılan nüfus kanununda nüfus defterleri bilimsel araştırma ve incelemelere kapatılmıştır. Hâlbuki dönemdeki savaşlarda en önemli unsur insan kaynağıdır. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30. Sayı:12976. 13 kişinin kaydı yenileme sırasında kayda alınmamıştır.1.11. Bugün adı Pancar’dır.42. Tarih: 05.16. Büyük Torbalı Gazetesi. Sayı:12976. İ. 1924 yılında mübadiller yerleştirilmiştir. Bakınız: BCA.0 Yer No: 78. Tarih Dergisi 32.17." Torbalı’nın Dağılan Köyü:Arıtaş Köyü". Bakınız: BCA. 76 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır. 80 1937 yılında idari birim olarak Buca ilçesine bağlanmıştır.05.11. Karacaağaç87 Arşivde bulunan nüfus esas defterleri 50 X 70 cm. ölü ve kayıp olduğu halde ölüm düşümleri yapılmayan ve evlenmesine rağmen kayda geçmeyenler için 30 X 50 cm boyutunda hazırlanan cetvellere idari birimdeki muhtar ve ihtiyar heyetince listeler oluşturulmuş. Fon Kodu: 30. Dere75.E.. 89 Ekteki askerde kalanların kayıtları olduğu nüfus tarama cetveli ilgili kişinin kaydında verilmiştir.05. 72 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. idari statüsü ortadan kalmıştır. İnsan unsurunun en önemli dayanak belgeleri nüfus kayıtlarıdır. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30. 25 Ocak 2004.0 Yer No: 78. Gökyaka Teke77. Bazı defterler aşırı yıpranma nedeni ile dağılmış durumdadır.17.1. BCA. Defterler yenilemenin yapıldığı 1976 yılına kadar kullanılmıştır. 88 Hane deyimi hakkında bakınız: Nejat Göynüç. Kayda alınmayan haneler88 nedeniyle hane numaralarında bazı değişiklikler olmuştur.1. "Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Dağtekke Köyü Araştırması". "Tarihi Demografisi ve Kitabeleri İle Korucuk(Dirmil) Köyü Araştırması".1937. “Hane deyimi hakkında”.11. Doğancılar79.1. Necat Çetin. Büyük Torbalı Gazetesi. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30. 74 Bugünkü adı Korucuk’tur.331–348. 81 Dağtekke Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin. Yer No: 112. 85 Karakızlar Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin. Tarih: 28/12/1954 Sayı: 27394 Dosya: Fon Kodu: 30.0 Yer No: 78.11. 70 1937 yılında idari birim olarak Buca ilçesine bağlanmıştır. Bakınız: BCA.0 Yer No: 248.0 Yer No: 78. Nüfus ve Vatandaşlık Genel Müdürlüğü şuan 1976 öncesi tüm defterleri merkeze toplamaktadır.11.16. 79 2003 yılında Buca ilçesine bağlanmıştır. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. 83 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır. Çakallar84.0. Büyük Torbalı Gazetesi.. 11 Ağustos 2006. Büyük Torbalı Gazetesi. 14 Temmuz 2006. “Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Karaot Köyü Araştırması”. Bakınız: BCA.1937. Yunan işgali sonrası köy terk edilmiş. boyutundadır. 71 Rum köyüdür. Tarih: 05.17. Mevcut durumunu tespit etmek amacıyla 1934 yılında doğup ta kayda geçmeyen.11.17.F.1.Ü.1.16. ölüm ve kayıp olanlar için hazırlanan listelerin incelenmesi ile deftere kaydı olmayan askerde kalanların künye yılı ve askerde kaldıkları yerler her kişi için ayrı numara verilerek yazılmıştır89. “Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Karakızlar Köyü Araştırması”. Fon Kodu: 30.16.17.7.11. Bakınız.1. 84 Bugünkü adı Çamlıca’dır.12 13 14 15 16 17 Dağkızılca. 82 Karaot Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin. (1979). Bakınız: BCA. Torbalı bölgesinde en son nüfus tahriri 1321 yani 1905 yılında yapılmıştır. 78 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır.0.16. Bakınız: BCA.

000. Bakû. İzmir ve Antalya'da (amele taburları çoğu sıtmadan) Galiçya'da Romanya ve Dobruca'da Hicaz'da (Mekke. NTV Tarih dergisi . yaradan veya hastalıktan ölenler) 501 . Bu nedenle bu araştırma önem arz etmektedir. Askerde en çok Hortuna Köyü’nden 36 kişinin kaldığı tespit edilmiştir.945 kayıp veya esir bırakmıştır90.DUNYA-SAVASI-OSMANLI-BILANCOSU.750. Dünya Savaşı’nda ana ve yardımcı cephelerde savaşmıştır. Galiçya-Bulgaristan: 60. Şehiden.915 383.166 878 74. Çanakkale: 101.878 101 .Şubat 2009.764 44. Sayı 1.091 Yara veya hastalıktan ötürü hastanede tedavi edilenler 3 .059 . Nüfus müdürlüğü arşivinde bulunan 17 nüfus esas defter incelenmiş.000. en azından doğan çocuklarına isimlerini verdikleri gözlemlenmiştir.000.wikipedia.452 yaralı ve 7. Yemen) Makedonya'da Türlü cephelerde (Kafkaslar.600. 91 Osmanlı İmparatorluğu toplam kayıp asker sayısı: 1._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1. Sayfa 21.841 Malûller 891 . Çalışmada 614 kişinin kimlik bilgileri ve idari birimleri verilmiştir.600. Yapılan diğer bir araştırma ise daha net rakamlar ifade etmektedir92. Bu kayıtlar ilgili idari birimdeki asker kayıplarını net biçimde ortaya çıkarmaktadır. Arabistan-Yemen: 280.852 392. İdari.000.364 Toplam Muhtelif cephelerdeki ölüler sayısı Kafkas cephesinde Çanakkalede Filistine cephesinde Irak'ta.167. Künyelerin geldiği yıllara bakarsak karşımıza şöyle bir tablo çıkmaktadır: ÖLÜM YILLARINA GÖRE KİŞİ SAYISI Yıl 1330 90 Sayı 17 Yıl 1337 Sayı 5 http://tr. 21.166 4.b) Toplam Sadece cephelerdeki ölen asker sayısı 2. Aynı hanede askerde kalan en fazla kişi sayısı 4 ile Çengele Köyü’ndedir. I. Osmanlı Devleti dâhil olduğu I. 59 hanede birden fazla kişi askerde kalmıştır.com/forum/viewtopic.167. Medine.841 218.000.205 Hastaneden taburcu edilmiş 2.896]. Tüm ülkelerden 65.038. Künyesi gelen kişilerin ölüm kayıtlarında genellikle "Askerde. kayıtlar mümkün olduğunca ailelerle yapılan görüşmelerle de kayıtlar desteklenmeye çalışılmıştır. arkasında resmi rakamlara göre toplam 8. Kanal: 280.000. Kaynak: http://www. Osmanlı İmparatorluğunun askeri kayıpları konusunda bazı araştırmalar yapılmıştır91. Dağıstan v.php? f=31&t=16427 92 http://www. birimlere ait nüfus defterleri ve tarama cetvellerine göre büyük savaşın başladığı 1330 yani 1914 yılı esas alınarak Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinde askerde kalan 614 kişi tespit edilmiş. Toplam asker kaybının 1. Acem: 20.Ölen kişiler ilgili hanenin defterdeki kaydına işlenmektedir.272 4.219. (Ölü.html. Kayıp ve Yaralılarla 253.704 Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinin toplam idari birim sayısı 42’dir.000. gün ve yılı yazılıdır.tarihimiz.315 ölü. Kayıtlardaki kişilerin künyelerinin geldiği tarihlerden 212’sinin sadece yılı ( %34) diğer 402 ‘sının ay. 59 .556.trmilitary. Kafkasya: 270.211 4 .810 askerin katıldığı savaş.000 [Hasta. kişi bilgilerinin ölüm kayıtlarında düşülen kayıtlar (406 kişi) ve 1934 yılı nüfus tarama bilgileri (208 kişi) birleştirilerek 553 hanede toplam 614 kişinin askerde kaldığı tespit edilmiştir. yaklaşık olarak ifade edilmiştir. Körfez: 220.Dünya Savaşı’nda çeşitli cephelerde kalan asker sayısı bugüne kadar kesin rakamlarla tespit edilememiş. Yapılan alan araştırması sırasında künyesi gelen askerlerin ulaşılan ve görüşülen hanelerinde yaşayan kişilerden alınan anekdotlar da ailelerin seferberlik döneminde askerde kalanlarını unutmadıkları.000 kişi olduğu tahmin edilmektedir.721 9.org/wiki/I.net/v3/Haberler/OsmanliTarihi2/1. Sebdülbahir Kerevizdere'de kaybolduğu şerh verildi" gibi şerh düşülmüştür.147 80.

1333 yılında 167. İkitelli Hastanesinde. Esarette. Umumi harp. KÜNYE KAYITLARI 4. Kafkasya. Arıburnu şehiden. Askerde şehit. 59 hanede birden fazla kişi askerde kalmıştır. Arabistan. 1334 yılında 80 ve 1335 yılında ise 33 kişinin kaydı bulunmaktadır. Harb-i Umumi. Rus Harbi. 4. Görüleceği üzere en çok 1332 yani 1916 yılında (%33) künye ölüm kaydı vardır. 60 . Mekke-i Mükerreme’de şeklinde kayıt düşülmüştür. Aynı haneden iki kişi askerde kalan hane sayısı:54. Bornova Askeri Hastanede. Topçu Hastanesi. Seferberlik.Mecidiye Mah. Anafartalar. Çanakkale şehiden. Çorlu Hastanesi. Kafkas Cephesi. Harpte. Çanakkale Harbi. aynı haneden üç kişi askerde kalan hane sayısı:4. 1 Dirmil 4 Doğancılar 1 Karakuyu 2 Karakızlar 3 Çengele 1 Hortuna 6 1 Taşkesik 1 Saibler 1 Torbalı Mah. 1 Helvacı 2 1 S. 1332 yılında 200. ordu 3 Harb-i Umumi 70 Anafartalar 1 Harbiye Hastanesi 2 Arabistan 1 Irak 1 Arıburnu Şehiden 1 İkitelli Hastanesinde 1 Askerde 367 Kafkasya Cephesi 2 Askerde Şehiden 53 Mekke-i Şerife'de vurulmuştur 1 Askeri Hastane 2 Rus Harbi 1 Bağdat’ta Harpte 2 Sebdülbahir 1 Bağdat Hastanesi 1 Seferberlik 68 Bornova Askeri Hastane 1 Tedbil havada 1 Çanakkale Harbi 12 Topçu Hastanesi 1 93 Hane sayısı. Harbiye Hastanede. Sebdülbahir. Bağdat’ta harpte. aynı haneden dört kişi askerde kalan hane sayısı:1'dir Aynı haneden iki ve daha fazla kişi sayısını gösteren tablo İdari birim HS93 İdari birim HS Kişi sayısı 2 3 4 Kişi sayısı 2 3 4 Ahmetli 1 Arslanlar 1 Çakırbeyli 4 Tepeköy Mah. 1331 yılında 91. Askeri hastane. Şehiden. Çorlu Sinek Özbey Cumalı Kırıklar Çapak Dağkızılca Karacaağaç Toplam 1 2 1 1 1 2 2 4 29 1 1 Yoğurtçular Arıtaş Dere Fetrek Bozköy Sepetçiler Dağtekke Eyerci Karaot Toplam 1 1 2 2 1 1 1 1 2 25 1 3 Defter ve tarama cetvel kayıtlarına baktığımızda.Ordu. Askerde.1331 1332 1333 1334 1335 1336 Toplam 91 200 167 80 33 9 597 1338 1339 1340 1341 Toplam Bilinmeyen Genel Toplam 2 3 1 1 12 5 614 kişi Künyelerin geliş ve deftere kaydına bakarsak 1330 yılında: 17.

Bu tablodan şu anlaşılmaktadır: Vatan savunması için her yaş grubundan kişiler cephelere koşmuştur. Künye ölüm kayıtlarında yaş ve kişi sayısı şu şekildedir. 58 kişinin "Şehit" kaydı bulunmaktadır. gelen ve omzuna astığı tüfeği yere değmeyenler dahi silah altına alınmıştır. hanede kayıtlı Kara Ali oğlu İbrahim'e aittir. 61 .Çanakkale Harbi Şehiden Çorlu Hastanesinde Esarette Harbde 4 Umumi Harb 1 Yemen 1 Belirsiz 1 TOPLAM TOPLAM 614 11 2 1 614 Tabloda da görüleceği üzere 367 kişinin kaydında "Askerde" ibaresi vardır. DOĞUM YILLARINA GÖRE KİŞİ SAYISI Yıl 1269 1271 1280 1281 1282 1283 1285 1286 1287 1288 Sayı Yıl 1 1 1 1 1 1 6 10 8 4 34 1289 1290 1291 1292 1293 1294 1295 1296 1297 1298 Sayı 18 17 17 8 24 22 16 26 18 31 197 Yıl 1299 1300 1301 1302 1303 1304 1305 1306 1307 1308 Sayı Yıl 31 20 22 6 15 22 28 12 27 28 211 Toplam 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 1316 1317 Sayı 26 18 41 24 26 12 19 4 2 172 614 kişi Görüleceği üzere 1311 doğumlular 41 kişi ile en kalabalık grubu teşkil etmektedir. Ölüm kaydına göre en yaşlı kişi ise 61 yaş ile 1269 doğumlu ve 1330 yılında ölen Çakırbeyli Köyü 44. ÖLÜM YAŞLARINA GÖRE KİŞİ SAYISI Yaş Grubu 13 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Kişi Sayısı 1 2 4 12 16 27 36 33 28 21 29 Yaş Grubu 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 Kişi Sayısı 25 20 14 20 19 11 16 34 27 20 Yaş Grubu 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 Kişi Sayısı 16 14 27 21 13 21 10 11 9 7 5 Yaş Grubu 48 49 50 51 52 53 60 61 Toplam Kişi Sayısı 6 2 1 1 1 1 1 1 614 26 47 Ölüm Yaş Ortalaması 30. 94 Dönemde silah altına alınmalardaki anlatımlara göre ortalama 45 kg. hanede kaydı bulunan Şaban oğlu Eyüp'e aittir94. Doğum tarihi gruplamasına baktığımızda ise tablo şu şekildedir.64 Bu tabloya göre en küçük yaş 13 yaşında 1317 doğumlu olan ve 1330 yılında ölen Kuşçuburun Köyü 8.

Dağkızılca Dağtekke Demirci Döğerlik Doğancılar Eğerci Helvacı Karakızlar Karakuyu Karaot 95 96 H98 16 25 6 11 26 7 24 13 17 11 20 5 10 10 3 16 13 24 28 11 KS99 D100 T101 K102 N103 17 26 6 13 30 7 26 14 17 12 24 6 10 10 6 17 16 27 30 13 17 11 12 12 2 26 4 17 6 13 4 6 7 6 3 14 22 4 15 6 1 18 5 10 6 11 2 4 3 6 11 13 13 8 9 10 10 2 1 2 1 8 6 10 3 8 2 4 10 2 4 8 2 3 1 1 1 1 2 1 3 1 2 İdari birim Dirmil Kuşçuburun Çengele Özbey Arapçı Saibler Taşkesik Hortuna Yeniköy Yoğurtçular Torbalı Mah. Karabina. 98 İdari birimde askerde hane sayısı. Selanik. Deftere kayıt tarihilerine baktığımızda kimilerinin muhacir olarak geldikleri gibi silahaltına alındıkları görülmektedir. 103 Nakil giden hane sayısı. 1321 sayımından sonra nüfus esas defterine kayıtlı oldukları tespit edilmiştir. Koçana. Siroz. Varna. Çengele Torbalı Mah.Mecidiye Mah. Avlonya. Tuna. Künyesi gelen askerlerden bazılarının doğum yerleri bugünkü sınırlarımız dışındandır: Bunlar genellikle Balkan ve Girit ağırlıklı olup doğum yerleri şöyledir: Nörekop. 101 Tarama cetvel kaydı. Kardiça. Baltalar. Kayalar. Arıtaş Çorlu Gökyaka Teke Sinek Dere Cumalı Belenbaşı H 13 9 12 15 9 2 5 29 5 5 25 18 18 3 4 8 10 19 6 4 KS 17 9 13 16 9 3 6 36 5 6 26 19 18 4 6 8 11 21 7 4 D 13 3 8 9 8 T 4 6 5 7 1 3 6 15 1 6 4 7 2 K 5 8 2 8 7 5 14 3 9 6 5 4 1 4 3 6 1 1 N 1 1 21 4 6 20 15 11 2 6 8 11 21 7 4 3 1 3 İdari birim Nakil gelen hane sayısı 97 Nakil gelen hanelerden bu gün sınırlarımız dışından gelen hane sayısı. Tepeköy Mah. Yanya. Edirne Hasköy. Dobruca. İdari birim Ahmetli Arslanlar Ayrancılar Bozköy Çakırbeyli Çakallar Çapak Sepetçiler Çaybaşı S.Mecidiye Mah. Uçhisar. Niğbolu. Ertuğrul Mah. Dömeke. Katerin. Radovişta. 99 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı.Kayıtlardaki hanelerden 199 ‘nun nüfus kayıtlarının kapalı kayıt konumunda olduğu. Babadağ. Künyesi gelen askerlerin kayıtlı oldukları idari birime naklen geldikleri. Belenbaşı Toplam 95 N 96 1 7 1 8 1 18 İdari birimlere nakil gelenler Y İ N Y İ İdari birim İdari birim 1 Arslanlar 1 Sepetçiler 6 Dağtekke 1 Eyerci 1 Özbey 2 2 Arapçı 7 Tepeköy Mah. 100 Defter kaydı. 102 Kapalı kayıt hane sayısı. Tırnova. Yenişehir. 62 . Demirhisar. Serez. Kafkasya. Debre-i bala. Girit. 25 hanenin ise savaştan sonra başka idari birimlere nakli gittiği görülmektedir. İ İdari birim Ahmetli S. 9 3 Ertuğrul Kırıklar 1 Fetrek 15 Toplam 14 5 Toplam 97 N 2 3 1 5 1 11 Y 3 3 6 İ İdari birim Çaybaşı Karakuyu Hortuna Dere Toplam N 6 1 2 1 10 Y 4 2 1 7 Nakil gelen toplam hane sayısı: 53 hane olup bunun 33 tanesi bu günkü sınırlarımız dışındaki idari birimlerden gelmiştir. Feretor.

Savaş yıllarında ilçe toplam nüfusunun yaklaşık 12. bunun yaklaşık % 20’si askerden gelmemiştir. Dünya Savaşı’nda nüfus kayıtlarına göre Torbalı’nın 42 idari biriminden toplam 566 hanede 625 kişinin silâhaltındayken şehit olduğu veya askerde kaldığı tespit edilmiştir.000 kişi olduğunu kabul edersek.Fetrek Karacaağaç 14 13 16 14 16 14 4 7 Kırıklar Genel Toplam 11 553 13 614 13 406 208 3 199 25 Sonuç ve değerlendirme: 1914 ile 1918 yılları arasında süren I. savaşın en şiddetli olduğu 1915-1916-1917 yıllarında gelmiştir. Bu tür çalışmalar diğer il ve ilçeler bazında da yapılmalıdır. Alan araştırması sırasında askerde kalanların aileleri tarafından unutulmadığı görülmektedir. Ölüm kayıtlarına göre en fazla künye. Bu çok büyük bir nüfus kaybıdır. Bu araştırma nüfus kayıtlarına göre bir ilçeden büyük harpte kalanların tespiti yönünden ilk çalışmadır. 63 .

115 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 121 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 112 Aile Tire Doyranlı Köyü'ne nakil gitti. yüzyılda dağılan köylerindendir. 118 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.Sıra Hane Adı Babası Doğum Yeri ve yılı Kayıt ve tarihi AHMETLİ 104 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 10454 105 8 7 10 13 15 16 18 19 20 26 27 28 28 33 39 45 47120 2 5 8 12 16 18 26 28 31 33 39 40 Hasan Ali Nasuh107 Nasuh 105 Mahmut Hacı Mustafa Ali Uzun Mehmet Hacı Hasan Karabacak İlyas Ahmet İsmail Mahmut Kazıkırık Bekir Hamza Ali Mustafa İlyas Dağlı Osman Abacı oğlu Ali Zeynel Dede Mustafa Ramazan Abdi Seyfettin Ahmet Çavuş Bıyıklı Hüseyin Zekeriya Haşim Paşalarlı İzzet Vehbi Resul Habib Hacı Hamit Yaylayaka106 Ahmetli Ahmetli Kuyumcu Ahmetli Ahmetli Belevi Ahmetli Yeniköy Ahmetli Ahmetli Mersinli Mersinli Yaylayaka Yeniköy Zeytun Nörekop122 ARSLANLAR123 Arslanlar Arslanlar Arslanlar Kardiça 128 116 1297 1297 1301 1296 1296 1313 1285 1287 1313 1313 1313 1310 1311 1312 1298 1293 1315 1305 1312 1308 1299 1311 1308 1308 1304 1300 1296 1302 1289 Şehiden Askerde Askeri hastane Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde 28 Ahmet108 Hacı Hasan oğlu Hasan109 Ahmet110 Hasan Hüseyin'in üvey oğlu Hüseyin111 Etcileroğlu Hacı İbrahim Süleyman Mustafa 112 113 1 0 30 02 Mehmet114 Süleyman Mehmet 115 117 0 0 İbrahim Abacı Ali oğlu Osman Hasan Ali119 Nörekop muhacirlerinden Abdullah121 Bekir 124 125 126 118 2 1 Kadir Ali 127 Necip Salih129 Halil 130 131 Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Kardiça Tahsin Ahmet 1 Hasan132 Bayram133 Aziz İbrahim 0 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:37. 117 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 114 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. nüfus:159. 119 Hanenin konumu: Kapalı kayıt 120 Deftere kayıt tarihi:1332. 64 . 109 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 107 Naime Köyü nüfus defteri hane no: 7’den aktarıldı. 110 Hanenin konumu: Kapalı kayıt 111 Aile Selçuk'a nakil gitti. 113 Aile Tire Doyranlı Köyü'ne nakil gitti. yüzyılda dağılan köylerindendir. 106 Torbalının 19. 116 Torbalının 19. 108 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.

Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 131 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2935. 1316 doğumlu. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Dedem hasta olmuş. Anekdot: Ali dedem olur. Mehmet amcam olur. H. En son mektubu Yemenden gelmiş. Eski adı: Bulgarca: Неврокоп / Nevrokop. 136 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2971.). nüfus:404. Güneybatı Bulgaristan'ın Pirin Makedonyasında bulunan bir şehir. 144 Deftere kayıt tarihi:1327. Nevrâkop. 135 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2964. 125 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2903. 124 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2817. 150 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/889. 134 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2963. (İsmail Dalar-Yaş:72). “Torbalılı Necip 4. 137 Anekdot: H. 139 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2972. Kayınpederim söylerdi. Baba oğul askere alınmış. 129 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2920. 65 . Babası “kaçma. Ağlardı. Jandarmalar gelmiş. 149 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/887.13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 1 2 3 4 122 43 45 46 48 49 49 60 67 75 85 96 99 107 Seyfeddin Mustafa Hüsrev İsmail 134 Veli Salih Cemali Bahaddin Talib Talip Mahmut 140 Kardiça Arslanlar Akhisar Arslanlar Kardiça Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Kardiça Kardiça Arslanlar 1291 1308 1308 1309 1300 1309 1316 1309 1308 1308 1287 1288 1308 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik 0 Recep135 136 137 Mehmet Necip139 138 Bayram Ali Şakir 141 Abdullah oğlu Şakir Nafil 142 10 Elmas'ın oğlu Ali Hayrettin143 Genç Osman oğlu Abdülfettah Yusuf Elmas Abdi Genç Osman Abdi Şakir Mehmet Mehmet Mustafa 1 0 21 117144 Şuayip145 9 10 13 14 Hasan147 İbrahim 148 149 150 Gönen 1308 AYRANCILAR146 Ayrancı 1315 Belenbaşı Ayrancı Ayrancı 1300 1294 1301 Mehmet Durmuş Ali Hasan (Bulgarca: Гоце Делчев / Gotse Delçev. 141 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Yunanistan'da. Batı Tesalya'da bir kent.Yaş:78). (Muhittin Özkan. 2004 yılında Arslanlar köyünde yapılan görüşme.49. Gidiyor. Babam kardeşinin adını bana vermiş. Bir daha haber alınmamış. Babam da 17 sene askerlik yapmış. Babam ufakmış. 142 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Babasına “kaçacağım” demiş. Aile Ahmetli köyüne nakil gitti. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 128 Karditsa (Yunanca: Καρδίτσα / Karditsa). Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 127 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2913. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Roma İmparatorluğu döneminde Nestrum). Yani dayım olurmuş. Yemen’de askerde kalmış. (Ahmet Ali Güngör-Yaş:55. 132 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2944. Necip benim annemin kardeşi.60 Mehmet oğlu Necip. “Vurarlar” diyor. Babam “Ben babasız büyüdüm “derdi. O gidiş. Hasta hasta jandarmalar geri götürmüş. 147 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/873. 2004 yılında Arslanlar Köyünde yapılan görüşme). 126 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2910. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. vur emri var” diyor. Yunanca: Νευροκόπι / Nevrokópi. 138 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2974. Babası kaçmış. 133 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2946. 145 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3039. Babam söylerdi. Kayınpederim ile aynı bölükte kalmış. 123 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:110. Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Ordu” diye ayırmışlar. 130 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2923. İsmail amcam Çanakkale’de askerde kalmış. nüfus:121. 2004 yılında Arslanlar köyünde yapılan görüşme. 148 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/881. 146 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:19. 140 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 143 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. İstanbul’da Topkapı Sarayı önünde karşılaşmışlar. 2004 yılında Arslanlar köyünde yapılan görüşme.

Seferberliğe 10-12 kişi gitti. Dedem Kıllı İbrahim de kalmış. Çanakkale’ de kalmış. 2004 yılında Ayrancılar’da yapılan görüşme. Dedem Ahmet de Çanakkale’de kalmış. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme. 154 Anekdot: Babam anlatırdı. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme. Şam’da kalmış. 66 . 4 kardeşi seferberlikte kalmış. Seferberlikte kalmış. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme. Amcaoğlum olur. (Durmuş Öz -76 yaşında). Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/899. Süleyman.Bu kayıtlı olanlardan başka Şükrü Aydın’ın ifadesine göre şu kişilerde askerden gelmemiştir. nüfus:168. babamın eniştesi. 1308 Mehmet oğlu H. Halil. Seferberlikte kalanlar: 1310’ lu Düdünün Mehmet. Seferberlikte kalınca benim adımı koymuşlar.lu. yaş-52). Amcam Hasan askerde seferberlikte kalmış.: H. H. Osman. Hiçbir haber alınamamış. 153 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:30. Üçü de askerde kaldı. Balkan Harbi’nde (1333) askerde kalmıştır. 156 Anekdot: Mehmet. Çam Hasan oğullarından . 159 Bozköy nüfus tarama cetveli:1934/2732. Gülleoğullarından. H. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme. O zamanlar çadırlarda Kaplancık'ta idik. 160 Anekdot: Dedemin kardeşi. Biz Yıldırım. Anekdot: İbiş oğlu Çolak Mustafa. Babam anlatırdı. Yaş:65). 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme.Ok’lardan 3 kişi. ve Hakkı (1315). amcam olur. yani kız kardeşi Zeynep'in kocası idi. Balkan Harbi’nde (1328) askerde kalmıştır. 157 Aileden 1303 doğumlu Yusuf oğlu İbiş oğlu Yusuf. Hasan.21 Gani oğlu Ahmet 1296 doğumlu. nüfus:346. 162 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:63. Hasan'ın oğlu Mehmet ve Ali. Ahmetli’den gelmişler. 158 Anekdot: Dedem olur.(Adil Özkan.13 Efe Hüseyin oğlu Halil 1313 doğ. Büyük amcam. Yaş 64). 1 kişi geri geldi. 155 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. (Mustafa ÇETİN.lu. 161 Aileden 1315 doğumlu Yusuf oğlu Emir oğlu Hamit. Babam askerde kalan kardeşi Hakkı’nın adını bana vermiş.10 Hoppalının İsmail.16 Mehmet oğlu Mustafa 1282 doğ. Nenem geride 3 oğlan 1 kız çocuğu ile kalmış. Yaş-63). Hasan. Anekdot: Bir ilkindi vakti Jandarma geldi.5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 151 152 18 19 5 5 5 7 9 11 12 157 Mehmet151 Hüseyin 152 Hüseyin Hasan Kıllı İbrahim Kıllı İbrahim Kıllı İbrahim Mustafa İbrahim Ali oğlu Durmuş Ali İbiş oğlu Yusuf Mustafa 159 Ayrancı Göçebe BOZKÖY153 Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy 1298 1314 1311 1313 1315 1305 1312 1312 1299 1304 1287 1293 Seferberlik Seferberlik Askerde Askerde Bağdad'da harbte Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Umumi Harp Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Şehiden Harb-i Umumi Harb-i Umumi Süleyman154 Osman Halil Mehmet155 Ali Mehmet Mehmet Hasan 158 156 0 0 08 16 2 16 18 19 21 24 24161 1 3 3 4 5 5 6 167 16 Çolak Mustafa Kara Veli Veli160 Hüseyin Mustafa İsmail İbiş Mercan Hacı Veli oğlu Gani Emiroğlu Mehmet Emiroğlu Mehmet Topal İsmail Veli Boğuş oğlu Veli Süleyman Ali Kabaca oğlu Ali 168 2 Bozköy 1288 Bozköy 1308 Bozköy 1312 ÇAKIRBEYLİ162 Tiryanda 1305 Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli 1309 1295 1309 1296 1299 1306 1291 1317 1311 1 1 Velioğlu Mehmet163 İbrahim164 Kabaca oğlu Ali165 Halil 166 Hüseyin Kabaca oğlu İsmail Mehmet Hacı Alişan oğlu Ahmet169 Hacı Alişan oğlu Hasan 170 Yusuf Kabaca oğlu Yusuf Mehmet Halim 6 7 7 2 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/894. (Sami Akar. İbili'nin Halil. Mehmet Yıldırım (1326 doğumlu).( Hakkı Önal. 1912 doğumlu Şükrü Aydın ile 2004 yılında Bozköy Köyü'nde yapılan görüşme.

Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2073. Amcamlarım olur. Babam da beş yıl askerlik yapmış. Mehmet. (İbrahim Gökçen-Yaş:80). İzne hiç gelmemiş. (Yusuf Çetin-Yaş:68) . Askerde Yemen’de kalmış. Çanakkale harbine bir gitmiş. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. Kaydı bulunamadı. Dedem “Mehmet’im ölmedi” diye laf edermiş. 3 oğlu varmış. 178 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2068. (Mecit Şimşek-Yaş:72). Diğer amcam Ali tekvilhavada ölmüş. 181 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1988. Babam ben daha hamile iken seferberlikte kalmış. Mustafa amcam ise seferberlikte kalmış. 173 Anekdot: Babamlar 6 kardeşlermiş. Mehmet ise meçhul. Çanakkale harbinde kalmış. Babam “Kardeşim askerden gelse de malımın yarısını veririm” derdi. 1 tanesi hava değişiminde. Birisi bilmez. (Ali Kurt –Yaş:81). (Veli Karabudak –Yaş: 82). 167 Aileden 1299 doğumlu Yusuf oğlu Kabaca oğlu Osman Balkan harbinde (1328) askerde kalmıştır. Anekdot: Şehit olan kişi amcammış. Bağdat’tan öldü haberi gelmiş. Gidiş o gidiş. Yemen’de . 180 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2056. Mehmet evli imiş. 175 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2057. Aile Yeniköy Köyü'ne nakil gitti. İbiş’in 4-5 tane çocuğu varmış. (Hidayet Kabaca-Yaş:77) . İbrahim Çanakkale’de kalmış diye duyardım. Anekdot: Babamın küçük kardeşi imiş. 169 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2084. Çakırbeyli köyünde 2004 yılında yapılan görüşme. Çanakkale’de ve İstiklal Harbinde savaşmış. Bekarmış. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. (Ahmet ZeytinciYaş:72) . Çakırbeyli köyünde 2004 yılında yapılan görüşme. 172 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2061. 171 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2114. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme.Anekdot: Osman. Mehmet amcam gelmemiş. 12 kardeşlermiş. Mehmet’in adı bana verilmiş. 174 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2096. Babam adını bana vermiş. İsmail. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme 177 Anekdot: Halim büyük amcammış. diğerleri bilir. bir daha gelmemiş. Babamdan duyardım. (Veli Özdal -Yaş: 60). Bu kişiler babamın kardeşleri imiş. Çakırbeyli köyünde 2004 yılında yapılan görüşme.11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 9 15 16 17 18 25 26 27 33 35 37 39 42 44 45 48 Ahmet Bardakoğlu Mustafa171 Ahmet Memiş oğlu Mehmet172 Memiş oğlu Hasan Ali mahdumu Hüseyin173 Gençoğlu Ahmet Hilmi174 Kerim kardeşi Ali175 Darıcıoğlu Yusuf176 Halim 177 178 Çakaloğlu Mehmet oğlu Hasan Hasan Sarı Osman oğlu Mehmet İsmail Hasan Ali Durmuş Ali Hasan İbrahim Ahmet Ali Hasan Abddullah Mehmet Hamza Hacı Kerim oğlu Ali Karabudak Veli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Özbey Avandere179 Çakırbeyli Özbey Çakırbeyli Çakırbeyli Hamidiye 1299 1311 1310 1315 1294 1314 1299 1299 1296 1309 1310 1299 1302 1269 1303 1298 Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Askerde 0 20 16 Ali oğlu Ahmet 28 Avcıoğlu evladı manevisi Hüseyin Bağuşoğlu Ali180 Küçük Hüseyin oğlu Mahmut181 Kara Ali oğlu İbrahim182 Hacı Kerim oğlu Ali mahdumu Kerim İbrahim 183 2 1 163 Çakırbeyli köyü nüfus tarama cetveli:1934/2018. 170 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2085. Kafkas cephesinde esir düştüğünü duymuş. Geriye 2 kardeş kalmışlar. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. Birisi Rusya ‘da esir kalmış. (Mehmet BaşarırYaş:78). Arabistan da . (Halil Ünver. yüzyılda dağılan köy. Nerede kaldıklarını bilmiyorum. 182 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2032. bu cephe benim. Yusuf babamın küçüğü imiş. Babam Tire medresesinde okurken askere alınmış. Anekdot: Mehmet ve İbrahim. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Bir daha haber gelmemiş.Yaş:79). Mehmet bekarmış. Anekdot: Babam Balkan savaşında savaşmış. 166 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2037. 176 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2109. Anekdot: Memişoğlu Mehmet Amcam olurmuş. O zaman kargaşalık varmış. diğer amcam da askerde kalmış. 2 oğlu harp zamanı ölmüş. Dedem de Yemen şehit olmuş. 165 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2051. 168 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2074. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. İbrahim’in künyesi gelmiş. Toplam 20 yıl o cephe senin. Halim Benim babam olur. 5 oğlu 1 kızı varmış. 164 Anekdot: Aynı evden iki kardeş askerde kalmış. Anekdot: Darıcıoğlu Yusuf amcam olur. Babam anlatırdı. (Mustafa Şen-Yaş:66). İki amcam da Çanakkale Harbi’nde kalmış. Babam da Balkan savaşında. Geriye 2 oğlu kalmış. Amcam Yemen’de kalmış. 179 Menderes Çileme köyü yakınlarında 19. 67 . Nerede olduğu belirsiz kalmış. Mehmet ve İbiş. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme.

Hiç gelmemiş. 186 Anekdot: Ahmet. Adı Çamlıca olarak değiştirilmiştir. Su doldurmaya gitmişler. 201 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Seferberlikte kalmış. 187 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2013.27 28 29 30 1 2 3 4 5 6 7 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 52 52 58 60 1 4 7 11 24 26 36 4 9 14 15 17 24 27 38 41 41 43 45 57 Solak Mehmet184 Solak İbrahim Ahmet 186 185 Celil Celil Hacı Kerim oğlu Hasan Kadri Deli Ali Küçük Mehmet Sarı Hüseyin Ahmet Hüseyin Durmuş Çakaloğlu Bekir Çakır Hasan Buldanlı Ahmet Ali Eğrioğlu Mehmet Hacı Ali Hasan 198 Çakırbeyli Çakırbeyli Palamutarası Çakırbeyli 188 1307 1310 1302 1299 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Askerde Askerde Askerde Çanakkale Harbi Şehiden Şehiden 4 Ordu Seferberlik 4. 190 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1295. Hepsi Yemen'de birleşmiş. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. Anekdot: Veziroğlu İbrahim kayınbabam olur. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. amcam olur. 185 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2031. (Vehbi Öğüt-Yaş:55). 189 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1292. (Veli Karabudak –Yaş: 82). 200 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. 195 Bugünkü Yakapınar Köyü. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 198 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 192 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1311. dedemin kardeşi olurmuş. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Amcam ise Çanakkale’de kalmış. 193 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1346. 191 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1302. 184 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2030. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 68 . O da harp de kalmış. (Emine Akkan – Yaş: 92). Ordu Şehiden Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde 31 06 2 Veziroğlu ibrahim187 Deli Ali oğulların dan H İbrahim189 Osman190 İbrahim191 Durmuş Ali Halil Mehmet Ali Mehmet Ahmet İsmail Ali Osman Mustafa Mustafa Aydınlıoğlu Hüseyin197 Deveci Hüseyin oğlu Mehmet Mehmet İbrahim199 Mehmet200 Mehmet Abdurrahman201 Halil 194 193 192 ÇAKALLAR Çakallar 1307 Çakallar 1311 Çakallar Çakallar Çakallar Çakallar Bayındır-Uladı Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak 195 196 1314 1289 1287 1296 1309 1304 1312 1313 1312 1310 1288 1311 1295 1308 1311 1300 1308 1298 2 14 ÇAPAK 1 2 1 Deveci Hüseyin Koca Veli Ali Ali Abid oğlu Mustafa Hamza Ali oğlu Mehmet Koca Hasarı oğlu Mehmet 16 2 1 2 183 Anekdot: İbrahim. 196 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:106. nüfus:603. Bir daha gelmemiş. 199 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Anekdot: Babam anlatırdı. 197 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Babam Yemen’de savaşmış.(Amcaoğlusu Yusuf Çetin). 194 Aile Taşkesik Köyü'ne nakil gitti. nüfus:183. 188 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:36.

213 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/341. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 204 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 212 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/333. 205 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 215 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/349. Anekdot: . nüfus:146. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Dedem babası askerde kaldığında kundakta kalmış. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hanenin konumu: Kapalı kayıt.14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 61 62 66 68 70 72 76 87 89 92 92 100 101 1 2 10 13 16211 16 18 19 20 22 25 27 Mehmet Emin Ömer Ahmet nam diğer Mehmet Yaşar Çakır Mustafa Ali Mustafa Bekir202 Mehmet İsmail203 Demirci hafidi Mehmet204 Mustafa205 Halil Çırak Ali Hüseyin Ali208 Arnavut209 Ali 210 207 Hüseyin Kürd Mehmet Molla Süleyman Ali Kırlı Osman Köse Hasan oğlu Mehmet Deli Ahmet Gani'nin oğlu Ali Mehmet Koca Demircioğlu Hasan Koca Demircioğlu Hasan Koca Kelle oğlu Hasan Koca Çırakoğlu Ali Adalı Hasan Koca Mehmet oğlu Ali Koca Ali Ali Putu oğlu Halil Putu oğlu Mehmet 213 Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak SEPETÇİLER Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Tire-Göktepe216 Sepetçiler 1301 1305 1305 1300 1310 1298 1301 1293 1311 1299 1305 1311 1294 206 Rus Harbi Askerde Askerde Çanakkale Harbi Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Harbiye hastanede Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde İkitelli hastanesinde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 09 01 2 0 0 1 00 0 17 1294 1309 1315 1315 1309 1303 1285 1299 1289 1292 1303 1316 1 15 30 30 Halil212 Hüseyin Cabu oğlu Veli İbrahim 214 215 15 1 Mustafa İbrahim Mustafa Bayram Yusuf Hüseyin Ali 2 22 Cabu oğlu Ali 3 Bayram oğlu Durmuş İhtiyar Hüseyin oğlu Yusuf mahdumu Durmuş İhtiyar Hüseyin oğlu Ali217 2 20 202 203 Aile Arapçı Köyü'ne nakil gitti. (Atatürk Mahallesi) 207 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/286. Dedemden duyardım. 210 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/323. Hanenin konumu: Kapalı kayıt.Bugün Çaybaşı Mahallesidir. Yani büyük dedem Buradaki lakabı “Oğlan Hüseyin”. 2004 yılında Çaybaşı Atatürk Mahallesinde yapılan görüşme. 211 Aileden 1309 doğumlu Putu oğlu Halil oğlu Mehmet askerde (06 Mart 1329) kalmıştır. Büyük dedem seferberlikte kalmış. Birisi dedemin babası. 69 . (Mehmet Adalı-Yaş: 42). 217 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 216 Bugünkü Torbalı Göllüce Köyü. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 208 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/289. 214 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/345. Dedem anlatırdı. 209 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/312. 206 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:27.

228 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.13 14 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 218 219 34218 42220 10 12 16 41 49 53 64 65 78 87 102 110 229 Elekçi Hüseyin oğlu Hüseyin219 Kekik oğlu Mehmet221 Hasan 223 Hüseyin Mehmet Ahmet Rüstem Osman Ömer Çavuş Halil Mustafa Baltalarlı Abdi oğlu Hüseyin İbrahim Çarka Salih Hüseyin Tire Göktepe Sepetçiler ÇAYBAŞI Çaybaşı Çaybaşı Çaybaşı Çaybaşı Çaybaşı Dömeke226 Çaybaşı Baltalar Antalya Kardiça Kardiça Koçana Koçana Pertek İskilip Alasonya237 Alasonya Katerin Çimenler Yenişehir Yenişehir Yenişehir Alaşehir Uçhisar Kardiça Baltalar Serez 251 231 222 1292 1295 1305 1305 1307 1305 1306 1295 1304 1294 1308 1289 1287 1296 1312 1296 1301 1293 1303 1310 1315 1297 1299 1300 1306 1305 1296 1292 1280 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Tedbilhavada Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Harbiye Hastanesi Askerde Askerde Askerde 12 12 0 09 Cemali Süleyman224 Recep225 Ali Hasan Recep Baltalarlı Salih oğlu Mehmet Veli 227 1 2 21 Kara Hüseyin oğlu Behlül Muhacir Ziver'in oğlu Mustafa Beşir oğlu Hüseyin Kadri 232 233 234 230 228 2 Ziver Beşir Mehmet Kazım Hafız Osman Mustafa Hüseyin Kadir Apdullah Bekir 113 121 122 140 1 4 6 7 19 32243 33 245 Mehmetşah 0 Hafız Hüseyin mahdumu Osman Muharrem Abidin239 Osman Hasan 240 241 242 3 138235 İbrahim Efendi236 SEPETÇİLER ÇİMENLER-MECİDİYE MAHALLESİ238 0 27 10 Kantarcı oğlu Fethi Ahmet244 Talib Hasan247 Hasan Ağa248 Serezli Osman 250 Yusuf Hüseyin Mehmet Mustafa Salih Hüseyin Mehmet 2 Keşirli Küçük Hasan 14 2 38246 40 45 249 3 Deftere kayıt tarihi:1328. 234 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 221 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/418. 230 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Yenilemede kayda alınmamıştır. 220 Deftere kayıt tarihi:1329. Yenilemede kayda alınmamıştır. 229 Deftere kayıt tarihi:1329. 231 (Makedonca: Кочани) Makedonya'nın doğu kesiminde bir kasaba. 224 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/383. 227 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Yenilemede kayda alınmamıştır. 233 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Yenilemede kayda alınmamıştır. Yenilemede kayda alınmamıştır. 225 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 70 . nüfus:431. 222 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:103.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. 232 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 226 Yunanistan Teselya bölgesinde Yenişehir yakınlarında bir yerleşim. 223 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.

262 Hane konumu: Kapalı kayıt. 255 Sivas Kemaliye. 264 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3810. 252 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/195. Yunanistan 'ın Orta Makedonya bölgesinde idari birim. (Yeni Mahalle). 253 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:102. 245 Deftere kayıt tarihi:1329. 71 . nüfus:101. Hane konumu: Kapalı kayıt. 261 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3687. 267 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3699. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 260 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3781. 263 Aile İstanbul'a nakil gitti. 265 Aile İstanbul'a nakil gitti. 254 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3655. 250 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/186. 251 (Yunanca'da Σέρρες .Çaybaşı Mahallesindedir. 239 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/122. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 244 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/159. nüfus:550.Serres).11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 235 236 45 48 4 6 12 12 14 16 25 31 33 36 36 38 39 41266 49 53 Siroz muhacirlerinden Ali Serezli Demir oğlu Bayram Kuloğlu İsmail Kazım Şükrü Yusuf 256 257 258 254 252 Halil Demir Ahmet Hasan Abdullah Mustafa Çolakoğlu Mustafa Ahmet Siroz Serez DAĞKIZILCA Eğin255 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Akşehir Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca 1295 1295 253 Askerde Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Askerde 1 22 1298 1313 1315 1303 1286 1304 1313 1296 1307 1286 1293 1291 1289 1307 1305 1305 Çömezoğlu Abdullah Dağkızılca Mahmut Hüseyin259 Hüseyin260 Sarıoğlu Ahmet Mehmet Karakulak oğullarından Hüseyin262 Kocakulak oğullarından Eyüp263 Ali 264 265 261 1 25 Mustafa Genç Osman oğullarından Hasan İbrahim İbrahim Hüseyin İbrahim Hasan Hüseyin Mustafa Gani bey oğlu Halil 27 Kara Veli oğullarından Mehmet Mehmet267 Kocabaş oğullarından Şükrü Kamil 268 19 28 Deftere kayıt tarihi:1330. 237 Yunanistan'da Mora Yenişehir'e bağlı idari birim. 266 Aileden 1296 doğumlu Hasan Hüseyin oğlu Hasan askerde (30 Haziran 1328) kalmıştır. 257 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3665. 238 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:26. 248 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 258 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 243 Deftere kayıt tarihi:1327. 249 Deftere kayıt tarihi:1330.Cumhuriyet öncesi nahiye merkezidir. Yenilemede kayada alınmamıştır. 247 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/166. 242 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 259 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 241 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 246 Deftere kayıt tarihi:1330. 240 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/127. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 256 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hanenin konumu: Kapalı kayıt.

Dağtekke Köyü nüfus tarama cetveli:1934/921. 270 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3732. Bölük Çanakkele cephesi. Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3764. 285 Demirci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3406. 4. 277 Şehit kaydı vardır.Şuan Buca ilçesine idari olarak bağlanmıştır. (Fatma Bircan-Yaş:80).Kol. 288 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:36. nüfus:161. 284 Şehit kaydı vardır. Süleyman seferberlikte kalmışmış. 2004 yılında Dügerlik Köyü'nde yapılan görüşme. 23 Şubat 1331. Aile Dögerlik Köyü'ne nakil gitti. 282 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:67. Mustafa. Er. Hane konumu: Kapalı kayıt. Piyade er. 275 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:26. dedemin kardeşi imiş. Anekdot: Dayılarım Çakaloğlu Veli. 272 Aileden 1307 doğumlu Esat oğlu Ali Balkan harbinde (1328) kalmıştır. 287 Demirci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3449. Çanakkale’de harpte kalmış. 281 Dağtekke Köyü nüfus tarama cetveli:1934/ 982. 274 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3767. nüfus:189. 276 Aileden 1307 doğumlu Mehmet Ali oğlu Mustafa Yemen’de (09 TE 1326) kalmıştır. 278 Dağtekke Köyü nüfus tarama cetveli:1934/ 922. 283 Demirci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3355.Tabur 4. 02 Nisan 1332. Babamdan duyardım. Büyüklerimden duyardım. Hane konumu: Kapalı kayıt. Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3728. Alay 1 Tabur 1. Bölük Kafkas cephesi. (Enver ŞahinYaş:50).Kol. nüfus:338. 72 . Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 271 Hane konumu: Kapalı kayıt. 280 Aile Bayındır Kızılcaova Köyü'ne nakil gitti. 273 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3763. 24. 279 Anekdot: Ahmet. Aile Taşkesik Köyü'ne nakil gitti.17 18 19 20 21 22 23 24 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 268 269 53 66 66 71 75 76 87272 90 4 276 Hamit Mestan 269 Gani bey oğlu Halil Veli Çavuş Veli Çavuş 271 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Hadim Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca DAĞTEKKE 275 1308 1290 1296 1287 1293 1294 1293 1312 1307 1305 1307 1293 1307 1303 282 Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Şehiden Harb-i Umumi Şehiden Askerde Şehiden Seferberlikte Askerde Seferberlik Şehiden Seferberlik Seferberlik Şehiden Seferberlik Askerde Askerde Askerde Harb-i Umumi 27 07 Musa270 Cezayirli oğlu Mehmet Dane Halil İbrahim Halil273 Osman Veli 277 278 274 Koca Ali Dane Halil Mehmet Esat Mehmet Mehmet Ali Mehmet Ali Ali Halil Ağa Dağtekke Dağtekke Dağtekke Dağtekke Dağtekke Dağtekke DEMİRCİ Demirci Demirci Demirci Demirci Demirci Demirci Demirci Gördes Demirci İzmir DOĞANCILAR Doğancılar 4 8 14 18 24 12 17 22 29 36 46 62 63 65 66 12 Süleyman Ahmet279 İbrahim 19 Hasan Ali Ahmet 281 280 Abdullah Hacı İbrahim Ahmet 283 284 18 Hüseyin Zeybek Arif Hüseyin 285 286 1295 1313 1298 1295 1292 1292 1313 1298 1306 1293 288 0 Zeybek Ali Abdullah Mehmet İbrahim Halil 287 0 Kırlı Abdullah oğlu Ali Tosyalı Hasan 2 0 04 Halil oğlu Hasan Tahir Mustafa oğlu Mehmet Mustafa Hasan Mehmet Çalıkoğlu Hüseyin289 1 Mustafa Gördesli Ali Necip Ömer Efendi İbrahim 12 0 1307 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3713. 3. Aile Taşkesik Köyü'ne nakil gitti. 33. 2004 yılında Dağtekke Köyü'nde yapılan görüşme. 286 Demirci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3416. Dedem babama adını vermiş. Alay 1.

305 Hane konumu: Kapalı kayıt. 294 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/756. Bunları anlattığında biz küçüktük. 303 Döğerlik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/476. Benim babamın babası. (Mehmet Köken. Babadan duyardım. 300 Döğerlik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/442. 6 ay hava değişimi almış. Yaş:55). 2004 yılında Eğerci Köyü'nde yapılan görüşme. Babam anlatırdı.Yaş: 49). 2004 yılında Düğerlik Köyü'nde yapılan görüşme. (Ali Kandemir). Bir daha dönmemiş. 299 Döğerlik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/441. Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Düğerlik Köyü'nde yapılan görüşme. Hane konumu: Kapalı kayıt. 301 Hane konumu: Kapalı kayıt. 302 Deftere kayıt tarihi:1332. 293 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/754. 307 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1701. Çanakkale harbi çıkınca kıtası harbe gitmiş. 298 Anekdot: Dedem Kosti İsmail anlatırdı. Celiloğlu Ahmet. 309 Hane konumu: Kapalı kayıt.2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5 6 7 289 16 20 20 20 25 2 3 4 5 9 13 15 17 18 25 302 Ali oğlu İbrahim290 Kara Ahmet oğlu Hasan 291 Ali Ahmet Ahmet Ahmet Ali Aşma Mehmet Temel Hüsnü Veli Gökmen Mehmet Mehmet Hasan Gökoğlu Ali Halil Cabbaroğlu Hüseyin Ali Efendi Talib Abdülkadir Doğancılar Doğancılar Doğancılar Doğancılar Doğancılar DÖĞERLİK295 Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Akseki EĞERCİ 304 1297 1309 1311 1312 1297 1299 1288 1299 1299 1299 1298 1295 1303 1298 1315 1298 1300 1307 1301 1290 1311 1310 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 02 17 Kara Ahmet oğlu Mehmet292 Kara Ahmet oğlu Mahmut Eskicioğlu Hüseyin Hacı Osman296 Molla Yusuf Halil Durmuş298 Süleyman Hüseyin Halil Mustafa Ahmet Ali306 Yusuf oğlu Aziz Ramazan 308 309 307 303 299 300 297 294 293 11 06 05 Altıparmak İbrahim 23 31 Ahmet301 12 0 9 13 15 17 19 21 34 305 Eğerci Eğerci Eğerci Eğerci Yenişehir Yenişehir Eğerci 01 08 0 Yusuf Koruk Salih Recep Hasan Tahsin 30 Kurd Recep oğlu Azmi Ali311 0 Hasan üveyoğlu Kadir310 18 06 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/755. 297 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:119. Bunlar aklımda kalmış. nüfus:242. Balıkesir'’e hastalanmış. (Cemalettin Özcan-Yaş 60). 292 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/753. Kerim. 2004 yılında Doğancılar Köyü'nde yapılan görüşme. Hane konumu: Kapalı kayıt. 296 Anekdot: Nenem rahmetli ağlayarak anlatırdı. 308 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1703. 290 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/751. Seferberlikte kalmış.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Hane konumu: Kapalı kayıt. 304 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:54. 310 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1710. Dedesi Denizli Çardak'’a eğitim almış. Yani dedem olur. Anekdot: Babam 1328'li idi. Diğer ikisini hatırıma gelmedi. Çanakkale'de kalmış. 291 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/752. 73 . Babamın babası Hüseyin seferberlikte silah altına alındığında 2. ( Hüsamettin Cömert. 295 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:23. “4 kardeşim Çanakkale harbinde kaldı “ derdi. Durmuş Ali seferberlikte askerde kalmış. "Çakır Ali" derlermiş.5 yaşında kalmış. 306 Anekdot: Abdülkadir oğlu Ali.

Bunun ayağına peştamal takılıyor. 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. 317 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1768. 319 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1780. 330 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1281. 316 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1767. Hane konumu: Kapalı kayıt.8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 44 45 47 49 51 52 52 56 318 Veli Çavuş312 Koca Ali oğlu Ahmet Kadri314 Meco Ali Haşim İbrahim Ali 317 319 316 315 Halil İbrahim İsmail Mehmet Veli oğlu Salih Hüseyin Hüseyin Banuş Abdullah Abbas Yenişehir313 Dömeke Yenişehir Dömeke Dömeke Girit Girit Diriza 320 322 1293 1290 1290 1299 1294 1306 1314 1296 1299 1299 324 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 0 20 T 16 30 04 06 1 26 Arnavut Abbas Sadık 321 16 59 66 Avlonya Feretor Adem323 06 HELVACI 1 2 3 4 5 6 7 8 4 9 9 10 17 20 22 22 Topçu oğlu Ahmet325 Hacı İbrahim oğlu Halil326 Mustafa Necip 328 329 330 327 Mehmet Ahmet Ahmet Mehmet Molla Ahmet Osman Hacı İbrahim oğlu Ali Hacı İbrahim oğlu Ali Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı 1293 1293 1295 1297 1297 1297 1296 1312 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Seferberlikte Seferberlikte Harb-i Umumi Harb-i Umumi Molla Ahmet Molla oğlu Hacı Osman Hacı İbrahim oğlu Mehmet331 Hacı İbrahim oğlu İbrahim332 311 312 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1733. 313 Yunanca: Θεσσαλία . 329 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1377.Thessalía. 74 . 314 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1756. 322 (Arnavutça: Vlorë). Çetelr vurmuş. Hane konumu: Kapalı kayıt. Annem Kerime’nin ilk kocası Mustafa askerde seferberlik zamanı namaz kılarken vurulmuş. 324 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:46. (Özel Güneş-Yaş:65). 326 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/140. Anekdot: Topçu dedem olur. Hane konumu: Kapalı kayıt. 318 Deftere kayıt tarihi:1329. Babam anlatırdı. 315 Hane konumu: Kapalı kayıt. 323 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1786. Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1751. 3 gün 3 gece düğünü olmuş. 7 sene sonra künyesi gelmiş. Çanakkale de kalmış. 327 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1411. 331 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1442. 328 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1416. 325 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1392. Hane konumu: Kapalı kayıt. O zamanlar çete zamanı. 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. Ahmet ve Saiplerden İnceoğlanlardaki Fatma (Safiye Ceyhan(kızlık soyadı Sezgin) Yaş: 76). 332 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1443. 321 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1783. Anekdot: Babamın babası. nüfus:270. Yunanistan'da bir idari birim.3 aylık evliymiş. Hane konumu: Kapalı kayıt. Geriye iki çocuğu kalmış. Hane konumu: Kapalı kayıt. (Metin Tetik – Köy Muhtarı). Seferberlikte Arabistan’da kalmış. Dedem eve gelmiş. 320 Arnavutluk'ta Ergeri'ye bağlı idari birim. Anekdot: Necip dedemin kardeşi. Yani dedem. Arnavutluk'ta bir şehir. 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. Askere almışlar.

339 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1487. Aile Kemalpaşa Yukarı Kızılca Köyü'ne nakil gitti. 340 Aileden 1299 doğumlu Ali Bey oğlu Mehmet Yemen’de (26 TE 1322) kalmıştır. Büyük amcam. 75 . 2. 351 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2660. (Mehmet Sadık Altaş-Yaş:77).9 10 11 12 13 14 15 16 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 26333 27 32 38 38 38 40 44 340 Mehmet Sadık334 Pala Hasan Hüseyin336 Mustafa337 Hüseyin338 Mehmet İsmail 339 335 Osman Pala Mehmet Edremitli oğlu Molla Mehmet Mahmut Mahmut Mahmut Mehmet Ali Bey Yörük Osman Mustafa Mehmet Mustafa Hasan Faydaoğlu Hasan Ahmet Mehmet Efendi Mustafa Hüseyin İsmail Musa beslemesi Mehmet Süleyman Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı KARAKIZLAR Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar 1309 1305 1293 1296 1303 1314 1307 1303 342 Şehiden Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Umumi Harpte Umumi Harpte Askerde Umumi Harpte Askerde Askerde Umumi Harpte Askerde Askerde Askerde 06 A Hasan Hüseyin 341 07 T 0 3 6 10 12 343 345 Yörük Osman oğlu Ali Osman Mustafa Halil 347 344 346 1289 1294 1309 1291 1309 1301 1304 1313 1307 1286 1293 1313 1306 22 T 11 T 24 Süleyman Abdullah Mehmet Mehmet Nasuh 12 13 16 21 23 26 30 30 37 1 348 Osman349 350 351 2 Mehmet352 İsmail Ağa Hamid 1 2 333 336 Aileden 1301 doğumlu Osman oğlu Mustafa Balkan harbinde (1328) kalmıştır. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. 342 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:84. 346 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2656. dedemin babası. Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1471. 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme.(Mehmet Kemal Pala. Gidiş o gidiş. Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2620. Onun ismini bana vermişler. Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2655. Mehmet Sadık askerde kalmış. Mustafa. 335 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1461. 338 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1486. (Ali Üstün Toprak-Yaş:68). Annem söylerdi. 341 Hane konumu: Kapalı kayıt. Amcalarım harpte kalmış. Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1495. Kardeşi Mustafa’da askerde kalmış. 345 Aileden 1284 doğumlu Hacı Ali oğlu Mustafa Balkan harbinde (1328) kalmıştır. Aile Kemalpaşa Yukarı Kızılca Köyü'ne nakil gitti. (Mustafa Aydemir-Yaş:65). Baba ve dedem söylerdi. Geri dönmemiş. 337 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1485. Anekdot: Amcam. 347 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2659. Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1456. Askerde kalmış. 344 Anekdot: Halil ve Hamit . 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme.Yaş:65). 352 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2561. 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. Mustafa adını bana vermişler. 343 Aileden 1309 doğumlu Mahmut oğlu Ali Umumi harpte (16 Eylül 1328) kalmıştır. Jandarmalar götürmüş. Seferberlik ilanı ile tarladan götürmüşler. Kendisi seferberlikte askerde kalmış. Askerde kalmışlar. İsimleri geride kalanların çocuklarına verilmiş. 349 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:431. İkisi de askere alınmış. Rahmetli nenem anlatırdı. 350 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2559. 348 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2585. Aile Kemalpaşa Yukarı Kızılca Köyü'ne nakil gitti. anekdot: Babamgiller 5 kardeş yetim kalmış. Yani büyük dedem. Kendisi dedem olur. Dedem dönmüş. 334 Anekdot: Dedemin kardeşi.

362 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2556. Hane konumu: Kapalı kayıt. 358 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2627. Hane konumu: Kapalı kayıt. En son Yunanistan tarafından mektup gelmiş.Yaş. 355 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2729. Diğer amcam Mustafa da seferberlikte kalmış.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. Askerde kalmış. Osman ismi amcaoğluma verildi. nüfus:614. Ahmet Sabri de kardeşi. 357 Anekdot: Murat. Büyüklerimden duyardım. (Sami Kösten-Yaş:72). 361 Aileden 1299 doğumlu Mustafa oğlu Hüseyin Balkan harbinde (1328) kalmıştır. 365 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:103. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. Çanakkale’de vurulmuş. 360 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2712. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. 368 Anekdot: Mehmet Ali: Dedemin kardeşi olur. 364 Aile Torbalı’ya nakil gitti. 354 Anekdot: Osman Sabancı oğlu Osman. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Amcammış. 76 . (Erdoğan Korkmaz-Karakuyu. Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2588. 363 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2546. 366 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2822. Çanakkale’de seferberlikte kalmış. Anekdot: Amcalarım Mustafa ve Hamit askerde kalmışlar. 367 Hane konumu: Kapalı kayıt.14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 1 2 3 4 5 6 7 8 41 44 51 53 53 55 55 56 59 61 62 361 Mehmet353 Osman Tevfik 354 355 Kırlı Ali Çavuş Sabancı oğlu İsmail Emin Kasapoğlu Mehmet Kasapoğlu Mehmet Abdurrahman oğlu Mustafa Abdurrahman oğlu Mustafa Osman Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Çakırbeyli Karakızlar 1314 1305 1314 1297 1305 1305 1304 1313 1289 1308 1291 1315 1298 1286 365 Umumi Harpte Şehiden Umumi Harpte Şehiden Askerde Askerde Askerde Umumi Harpte Umumi Harpte Umumi Harpte Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Şehiden Seferberlik Bornova askeri hastanesinde 2 Mustafa356 Hamid Abdurrahman Murad357 Yusuf358 Mehmet Hasan 359 360 362 14 T 0 2 19 2 Ali İbrahim Ali 16 Mehmet Ali Tahir363 Hüseyin 64 69 83 9 19 20 21 22 24 33 36 Mehmet Efendi Ağadaki364 Ali 366 367 Mehmet Karakızlar Hacı Mehmet oğlu Düğerlik Veli Salih Efendi Ağadaki Kandiye KARAKUYU Osman Abdurrahman İbrahim Efendi Hacı İsmail Hüseyin Aydın'lı Ahmet Kel Hasan Köse Osman Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu 2 01 1307 1298 1311 1313 1293 1304 1290 1282 Eskici Abdurrahman oğlu Mustafa Ahmet Sabri Mehmet Ali Mehmet Hasan Hüseyin Halil Köse Osman oğlu Ali 368 12 A 17 25 H 04 353 356 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2700. 359 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2648. Hane konumu: Kapalı kayıt. 4 kardeşlermiş.65). (Mustafa Avcı-Yaş:77). Yani Büyük amcam. Bir daha haber alınamamış. (Mehmet Kasapoğlu-Yaş:64). Yenilemede kayada alınmamıştır.

Hapse giriyor. Bir gidiyor. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Hapisten çıktıktan sonra askere alınmış. Bir daha geri dönmüyor. 375 Anekdot: Dedem Mustafa Ali ve diğer erkek kardeşleri Hasan Çavuş. Babamın babası olur. Kendisi Yemen ‘de 8 sene kalmış. Babam ve nenem ben küçükken öldüler. Dedem hükümete haber vermemiş.Hane konumu: Kapalı kayıt. Amcan olur. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Öyle söylerdi babam. Nenem “hiçbir çocuğum geri gelmedi” diye ağlaya ağlaya gözleri kör olmuş. Kardeşim İbrahim amcamın adı konmuş.Karakuyu. 371 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934//2849. Sadece babam kalmış. Nerden bulacan?(Enver Çetinay –Yaş. 12 bayram (6 yıl) askerde geçiyor.77). 3 oğlan kardeşlermiş. Çanakkale’de kalmışlar. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. (İsmet Çetinay. (Mestan Şengün Karakuyu. (Süleyman Aydın-Yaş:70).Yaş:46). Babam anlatırdı.Yaş:48). Anekdot: Kamil.Karakuyu. Dayım Ahmet çavuş anlatırdı. 5-6 kardeşmiş.65). Babamlar Bulgaritan’dan Tırnova’dan muhacir olarak gelmişler. Babam kardeşim doğunca adımı vermiş. 382 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2881.Yaş. 378 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2864. 372 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2851. Burada babuçculuk (Ayakkabıcılık) yapıyorlarmış. Seferberlikte askere alınmış. sonra Kafkasya cephesine gidiyor. Süleyman ve Mehmet Ali toplam 5 kardeş seferberlik ilan edildiğinde hepsini askere almışlar. Bunları rahmetli annem anlatırdı.9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 39 42 43 45 45 46 47 48 51 53 54 59 63 72 72 80 86 90 94 95 İbrahim İbrahim369 Salih 370 371 Muhacir Hacı Ahmet Karakuyu Çakır İbrahim oğlu Karakuyu Veli Ali Karakuyu Molla Abidin Molla Abidin İbrahim Karakuyulu Halil Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu 1307 1307 1305 1289 1285 1301 1298 1312 1297 1297 1307 1311 1299 1311 1308 1314 1313 1304 1309 1290 Askerde Askerde Seferberlik Seferberlik Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Çanakkale Harbi Şehiden Seferberlik Seferberlik Şehiden Seferberlik Askerde 25 H 26 T Hasan Molla Abidin oğlu Süleyman Bekir İbrahim Mahmut 372 373 30 0 21 T Ahmet Veli Çavuşoğlu Hüseyin Çavuşoğlu Hüseyin Mustafa Kocakulak İbrahim Dağlı Ahmet Sancaktar oğlu Mustafa Ali Mehmet Ali Süleyman Karasulu oğlu Hasan Halil 383 Hatip Veli oğlu Mehmet Çavuşoğlu Hüseyin hafidi Mustafa Ali374 Mehmet Hasan375 Hüseyin376 Kocakulak İbrahim oğlu Mehmet Ali377 Hüseyin378 Ali379 Kamil380 Mustafa381 Mehmet Tevfik Süleyman 382 08 H 27 1 0 21 T 2 15 Gülcüoğlu Durmuş Ali Gülcüoğlu Mehmet 11 369 Anekdot: İbrahim benim amcamdı. Ahmet. Dayım dedem ve büyük amcamların harpten dönmediğini anlatırdı. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. 380 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2867. Geriye sadece babam kalmış.76). Seferberlikte kalmış. Seferberlikte silâhaltına alınıyor. Mehmet. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Ama kendisini de ret etmiş. Önce Yemen. 77 . Geri gelmiş. Bir daha haber alınmamış. 370 Anekdot: Ali oğlu Salih. Bulamadım. Askerde kalmış. anekdot: İbrahim. (Mehmet Veysel ÖzYaş: 64). Çanakkale’de kalmış. 379 Hane konumu: Kapalı kayıt. 381 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2845. Bir daha geri gelmemiş. Çanakkale’de kalmış. Askerden hayvan çiğnedi diye künyesi gelmiş. Nenem anlatırdı. Büyüklerimden duyardım. 2. Kardeşi Salih’ten hiç haber alınmıyor. Kendisi askere alınıyor. Benim amcam olur.Mehmet. Babamdan annemden duyardım. Çanakkale’de kalmış. 374 Anekdot: Mustafa Ali: Dedem olur. Salih. ( Ahmet Yardımcı. Babam Ahmet anlatırdı. O geri dönebilenlerden. (Süleyman Acar. Babamgillerin en büyükleri imiş. 383 Hane konumu: Kapalı kayıt. 373 Anekdot: Hatipoğlu Mehmet: Dedem olur. (Niyazi Çakır. Fakat şaka ile ölüme sebebiyet verdiği için az bir hapis cezası almış.Yaş:62). Ben Çanakkale’ye mezarlarını aramaya gittim. 377 Anekdot: Mehmet Ali: Deden olur. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Duyuşuma göre Salih amcam silahla şaka yaparken kardeşi Mehmet’i öldürmüş.Yaş. Kamil . 376 Hane konumu: Kapalı kayıt. Seferberlikte askerde kalmış.

Bunlar kalmış. nüfus:210. (Mustafa Ali Günay Yaş:70). Bir daha haber alınamamış. Babam anlatırdı. (Hüseyin Aydın-79). 399 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:65. nüfus:349. Kaydı bulunamadı. 385 Deftere kayıt tarihi:1330. 387 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:39. 398 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2281. 395 Hane konumu: Kapalı kayıt. 393 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2256. Kaçanlar kurtulmuş. 386 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2895. Anekdot: Amcam. 396 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2266. Emmiler yörüklerinden. Yaralı olduğunu buraya bildirmiş. Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2254. 391 Aileden 1309 doğumlu Ali oğlu Aydınlı oğlu Mehmet Balkan harbinde (1328) kalmıştır. 402 Hane konumu: Kapalı kayıt. Köyün kurucularındanmış. 401 Dirmil Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1807. Ali ve Mustafa. Hacallar. Babam ben doğunca benim adımı askerde kalan iki kardeşinin adını birden koymuş. (Hamit Bolsoy-Yaş:80). Ben doğunca adını bana vermişler. 2004 yılında Karaot Köyü'nde yapılan görüşme. asker gitmiş.Hüseyin Üçü de benim amcam olur. 392 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2255. Aile Dağkızılca Köyü’ne nakil gitti. Anekdot: Amcamız. Anekdot: Cemali. (Ali Özatar-80). Mehmet. 390 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2250. Kardeşim doğunca biraderime Arif adını vermiş babam. 397 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2304. 388 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2247. İki kardeş seferberlikte kalmış. Aile Dağkızılca Köyü’ne nakil gitti. 403 Hane konumu: Kapalı kayıt. Kalanlar dönmemiş. 389 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2249. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Mustafa Ali. Seferberlikte kalmış. 400 Dirmil Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1805.29 30 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1 2 3 4 5 6 7 8 384 99 Mehmet384 Abdülmuttalib Karakuyu oğullarından Mehmet Abdullah Hacı İbrahim 388 1310 1311 387 Askerde Seferberlik Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Seferberlik Seferberlik Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Seferberlik Seferberlik Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde 20 T 115385 Süleyman386 1 11 12 12 13391 13 14 15 17 22 23 37 38 4 5 5 20 20 21 22 31 Ali Kırlıoğlu Hüseyin Mustafa 389 390 Karakuyu KARAOT Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot DİRMİL 399 1313 1286 1294 1296 1309 1311 1311 1296 1286 1313 1301 1299 1310 1300 1298 1304 1297 1301 1286 1308 1291 1 Kırlı Ahmet Hüseyin Hüseyin Ali Ali Ali Mavioğlu Ahmet oğlu Halil Ali Deli Mustafa Halil Yörük Ali Hüseyin Yörük Recep Süleyman Kara Mehmet mahdumu Süleyman İçelli Ahmet İçelli Ahmet İnce Mehmet İçelli oğlu Hüseyin Abdül Ahmet Aydınlıoğlu Mehmet392 Aydınlıoğlu Hüseyin393 Yetim oğlu Arif İbrahim 395 394 2 Hasan Ali oğlu İbrahim396 Ali İbrahim oğlu Hamit397 Yörük Ali oğlu Mustafa Menemenli Yaşar Mustafa400 Mehmet Halil İçelli Ahmet oğlu Osman Mehmet Mustafa Osman Hacı Osman oğlu Yörük Süleyman 403 404 402 401 398 12 12 Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Çakallar 04 A 2 06 03 1 01 H Anekdot: Mehmet: Babamın babası yani dedem olur. 2004 yılında Karaot Köyü'nde yapılan görüşme. 404 Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Karaot Köyü'nde yapılan görüşme.Adı Korucuk olarak değiştirilmiştir. 78 . Hane konumu: Kapalı kayıt. Hacı Ali oğulları. 394 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2288. Seferberlikten gelmemiş.

Hane konumu: Kapalı kayıt. Vücudu ikiye bölmüş. (Kudret Çetin-Yaş:55).Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Hane konumu: Kapalı kayıt. 409 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:17. Cephede bir İngiliz saldırısında ayağından şarapnel almış. Babam doğunca babasının adını vermişler. Babam dedem öldüğünde nenemin gövdesinde üç aylık hamileymiş. 2004 yılında Korucuk Köyü'nde yapılan görüşme. 418 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1284. Hastaneye götürülesiye kadar kan kaybından vefat etmiş. 417 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1271. 416 Aileden 1300 Yenipazar doğumlu Koca Tahir oğlu Hüseyin Umumi harpta (1329) ve 1297 Deliorman doğumlu Salih oğlu Tuzlu Osman Umumi harpte (1329) kalmıştır. 408 Dirmil Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1867. Bir Perşembe günü eşekle Tepeköy pazarından gelirken Çiftetepeler de arkamdan Cumalıköy’den olduğunu söyleyen sakallı ve yaşlı birisi eşekle bana yetişti. (Mehmet Ali Alkan -Yaş: 82). Çanakkale harbi çıkınca Jandarmalar hasta halinde zorla tekrar geri götürmüşler. Hastalanmış. gülerken ölmüş. Bir İngiliz saldırısında makineli tüfek ateşine kapılmış. Anekdot: Dedem olur. Ben doğunca babam kardeşinin adını bana vermiş. nüfus:88. Anekdot: Mehmet Ali” Benim amcam olur. 421 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1929.Adı Ormanköy olarak değiştirilmiştir. 420 Anekdot: Mehmet Ali” Amcam olur. Şerifelerin çocukları. 407 Dirmil Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1863. Hane konumu: Kapalı kayıt. 415 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1256. Hane konumu: Kapalı kayıt. Amcamın Çanakkale cephesinden silah arkadaşı imiş. Nerdensin? Diye sordu. Hane konumu: Kapalı kayıt. Dedem Bekir orta yaşta olmasına rağmen askere alınmış.9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 2 3 34 34 38 41 43 46 46 60 62 1 2 3 6 7 8 13 14 416 Halil405 Ahmet Hasan 406 Kürd oğlu Hüseyin Hüseyin Ramazan Hatipoğlu Halil İsmail Hüseyin Şekerci Mehmet Hüseyin Hasan Ali Mehmet Ali Durmuş Ali Paşa Abdullah Küçük Mehmet 413 Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Yenişehir Çatalca Bayraklı Çatalca Çatalca Kuşçuburun Kuşçuburun Çatalca Tuna Çatalca ÇENGELE 419 1311 1307 1305 1313 1291 1300 1293 1299 1308 1300 1286 1298 1299 1301 1317 1301 1297 1294 1298 1305 1290 Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Askerde Şehiden Askerde Harb-i Umumi Askeri Hastane Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Çanakkale Harbi Askerde 16 Mehmet 407 14 Arap Selim'in hafidi Mehmet Şekerci Hüseyin408 İçelli Şeker Mehmet Mehmet Mehmet Hüseyin410 Ensari Halid 411 09 A 26 0 08 KUŞÇUBURUN409 16 412 03 Süleyman Hayri 414 415 Uzun İsmail Kara Ali Şaban Hacıoğlu Hayrettin 417 Eyyüp Osman Tunalı Osman Bahattin 418 16 Salih Paşa Eyyüp Mehmet Hüseyin 422 17 4 13 19 Mehmet Ali420 Mehmet Ali 421 Çengele Çengele Çengele 2 Sarılar aşiretinden Bekir Halil 16 405 406 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 411 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1245. Çengele’den Halil onbaşılardan diye cevap verdim. Eskicilerin çocukları.2004 yılında Ormanköy Köyü'nde yapılan görüşme. nüfus:236. Köye dönmüş.2004 yılında Torbalı'da evimde yapılan görüşme. Anlatırlardı. Hane konumu: Kapalı kayıt. 79 . Balkan harbinde kalmış. 412 Hane konumu: Kapalı kayıt. 414 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1255. 410 Hane konumu: Kapalı kayıt.(Niyazi BaykurtYaş:78). Ayşe ninem söylerdi. Elinden silahını alamamışlar. Mısırlıların çocukları hep harpte kalmış. 422 Bu araştırmayan yapan kişi olarak büyük dedemdir. Ben 24-25 yaşlarında idim. 419 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:44. 413 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1251.

Hane konumu: Kapalı kayıt. trl: Veliko Tarnovo).(Mehmet Özer Tosun. Aile İzmir’e nakil gitti. 429 Hane konumu: Kapalı kayıt. Çanakkale cephesinde kalmış. 440 (Bulgarca: Велико Търново. 428 Aileden 1307 doğumlu Mustafa oğlu Süleyman Şehiden (02 Şubat 1329). ve 1305 doğumlu Mustafa oğlu Mehmet Yemen’de (1327) kalmıştır. Dedemin babası Hüseyin ile birlikte seferberlikte askere alınmış.Yaş: 65). Aileden 1287 Lofça doğumlu Ahmet oğlu Mısırlı Ahmet oğlu Mehmet Ç:anakkale Sebdülbahir (29 KS 1329) ve 1309 doğumlu Mısırlı Ahmet oğlu Ali Osman Askerde (11 TE 1329)kalmıştır. 439 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1581. 427 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1922. 442 Aileden 1308 doğumlu Kara Recep oğlu Mahmut Balkan harbinde (1329) kalmıştır. 80 . Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1586. 444 Hane konumu: Kapalı kayıt. Anekdot: Tosun Necip” Büyük amcam olur. Babam anlatırdı. Çok iyi. Babam 1918 de silah bırakıldığında Yunan işgalinde Hortunalı Hamit ile birlikte hareket etmiş. 438 Anekdot: Koca Velioğullarından Mehmet.Cumhuriyet öncesi adı Hamidiye’dir. Hane konumu: Kapalı kayıt. 435 Aileden 1306 Torbalı Mersinli doğumlu Üzeyir oğlu Gani oğlu Hüseyin Balkan harbinde (1329) kalmıştır. 432 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:52. 2004 yılında Ormanköy Köyü'nde yapılan görüşme. Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1959. Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1565. nüfus:214. 426 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1919. Çanakkale’de cephede hep beraberler imiş. Aile İzmir’e nakil gitti. (Musa Özbek . 437 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1567. 445 (Bulgarca: Област Хасково / Oblast Khaskovo). 2004 yılında Özbey Köyü'nde yapılan görüşme. yardım sever biri imiş.4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 24 25 25 25 25 32 36 40 44428 45 430 Hamit İslam Halil423 Ahmet424 Hamit 425 İbrahim Mustafa Mustafa Mustafa Mustafa Mustafa Mehmet Abdullah Çengele Çengele Çengele Çengele Çengele Çengele Çengele Çengele 1313 1300 1300 1303 1305 1298 1303 1311 Şehit Sebdülbahir Çanakkale Harbi Çanakkale Harbi Çanakkale Harbi Çanakkale harbinde Anafartalar Çanakkale Harbi 29 H Osman Necip426 Osman427 15 Hasan429 Mustafa 431 Mustafa Mısırlı Mustafa oğlu Mehmet Süleyman Memiş oğlu İsmail Mehmet 436 Çengele Çengele ÖZBEY432 1311 1314 Askerde Şehiden 0 06 A 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 423 424 3 8 11 20 435 Satıcı Mehmet433 Ethem Hüseyin Mustafa 434 Kasaba Fetrek Özbey Arapçı Özbey Hamidiye Tırnova Özbey Özbey Edirne Hasköy445 440 1291 1309 1314 1301 1308 1287 1303 1310 1310 1290 Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Çanakkale Harbi Çanakkale Harbi Askerde 06 2 Veziroğlu Hasan 437 Veziroğlu Gani Nizamoğlu Hüseyin 438 0 23 30 35 36 39 442 Koca Veli oğlu hafidi Mehmet Mehmet İsmail 439 441 443 Kara Ahmet Hasan Süleyman Kara Recep Mustafa Hoca 25 Mahmut 40 Mustafa hoca oğlu Ahmet444 2 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1902. 433 Hane konumu: Kapalı kayıt. 430 Deftere kayıt tarihi:1329. Bulgaristan'ın güneyindeki bir ildir. Hane konumu: Kapalı kayıt. Dedem Tarsus’ta Fransızlarla orada çarpışırken orada kalmış. 425 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1904. Aile İzmir’e nakil gitti.Yaş:71). Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1903. Bulgaristan'ın bir şehridir. 436 Aile Bozköy Köyü’ne nakil gitti. Dirmil’den asker arkadaşı anlatırdı. Hane konumu: Kapalı kayıt. 431 Hane konumu: Kapalı kayıt. 434 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1550. 443 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1587. 441 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1584.

463 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:14. 460 Hane konumu: Kapalı kayıt. Gece bir tıkırtı (ses) oldu mu acaba geri geldi mi ? dermiş. 464 Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1520. “İki oğlumun künyesi gelmedi” derdi. 2004 yılında Özbey Köyü'nde yapılan görüşme. 456 Hane konumu: Kapalı kayıt. Çocuklar seferberliğe bir gitti. 449 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1595. 462 Hane konumu: Kapalı kayıt. 459 Hane konumu: Kapalı kayıt. (Kemal Çelik.. (Yaşar Suhan. 466 Aileden 1299 doğumlu Süleyman oğlu Hacı Ömer oğlu Osman oğlu Mehmet Balkan harbinde (1328) Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1507. Dedem anlatırdı. Hane konumu: Kapalı kayıt. Bir daha geri gelmemişler. 81 . 465 Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1521. 455 Hane konumu: Kapalı kayıt. İkisi de amcalarım olur. Babamın kardeşleri.11 12 13 14 15 16 1 2 3 4 5 6 7 8 9 40 41 47 52 53 450 Mehmet446 Boğuş oğlu Mehmet Yusuf 448 449 447 Mustafa Hoca oğlu Mehmet Salih Mehmet Mehmet kahya Mehmet Salih Traş Mehmet Koca Durmuş Ali Mehmet Hüseyin Süllü Kâhya Süleyman Süllü Kâhya Süleyman Ayrancı İsmail Kadayıf Mehmet Aşık Mehmet Hamidiye Edirne Hasköy Hamidiye Edirne Hasköy Edirne Hasköy Selanik ARAPÇI453 Arapçı Arapçı Arapçı Arapçı Arapçı Arapçı Tulum Arapçı Arapçı SAİBLER 463 1311 1290 1313 1298 1293 1300 1296 1307 1316 1307 1296 1300 1294 1313 1311 Askerde Askerde Harb-i Umumi Askerde Askerde Seferberlik Umumi Harb Askerde Askerde Topçu hastanesi Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 29 08 Mehmet Kâhya oğlu Halil Hasköy'lü Hacı İsmail Hüseyin452 Traşe Ali454 Mustafa Ali Halil455 Süleyman456 03 3 59451 1 4 7 11 14 15 24 27 45461 21 20 23 T 06 Süllü Kahya oğlu Durmuş457 Süllü Kâhya oğlu Hasan458 Ayrancı oğlu Mehmet459 Ahmet 460 3 2 16 A Şükrü462 08 1 2 3 8 8 9466 Hacı Ömer oğlu Ömer464 Hacı Ömer oğlu Mehmet465 Hüseyin467 Nebi Nebi Mehmet Ali Saibler Saibler Saibler 1312 1313 1312 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi 446 447 Hane konumu: Kapalı kayıt. 448 Anekdot: Nenem Rabia söylerdi. Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Saipler Köyü'nde yapılan görüşme. (Kazım Çevik. 450 Deftere kayıt tarihi:1323. Yaş:70). Anekdot: Amcam olur. nüfus:160. 458 Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Saipler Köyü'nde yapılan görüşme. dirisinden de ölüsünden de bir haber çıkmadı derdi. 452 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1603. 467 Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1509. Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1508. 453 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:39. 451 Deftere kayıt tarihi:1330. ve 1301 doğumlu Osman oğlu Hacı Ömer oğlu Osman oğlu Hüseyin Balkan harbinde (1328) kalmıştır. Yaş:63) . Anekdot: Ömer-Mehmet.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Adı Pamukyazı olarak değiştirilmiştir. Hane konumu: Kapalı kayıt. 461 Deftere kayıt tarihi:1330. Duydum Seferberlikte kalmış. Yaş:64). diğeri 18 yaşında seferberlikte silah altına alınmış. nüfus:117. 457 Hane konumu: Kapalı kayıt. 454 Arapçı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1. Birisi 16.

Tabur 2. Hane konumu: Kapalı kayıt. 488 Hane konumu: Kapalı kayıt. 481 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3101. Hane konumu: Kapalı kayıt. 478 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3091. Mustafa Doğa (82). Hane konumu: Kapalı kayıt. Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/256. 482 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3102. 486 Hane konumu: Kapalı kayıt. Alay 4. Bölük. (Mehmet Filiz. Aile İzmir'e nakil gitti. 483 Aileden 1300 Çatalca doğumlu İsmail oğlu Aziz Balkan harbinde (1328) kalmıştır. 30 Haziran 1331. Piyade er. 5. Yaş:84). 473 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/270. 485 Hane konumu: Kapalı kayıt. Şehit kaydı vardır.TAŞKESİK 1 2 3 4 5 6 1 2 9 10 28 28 Şaban Yusuf 468 469 Hasan Musa Hacı Yakup Mehmet Sait Salih 471 472 Kafkasya Kafkasya Kafkasya Kafkasya Havuzbaşı Havuzbaşı HORTUNA 474 1315 1286 1290 1289 1297 1311 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Osman470 Hüseyin Mehmet Kadir 473 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 3 4 7 7 18 19 21 24 24 28 483 Molla Halil oğlu Halil İbrahim475 Tat Osman476 Molla Mehmet oğlu Durmuş477 Hüseyin Osman 478 479 Halil Hacı Halil Mehmet Hasan Hasan Mustafa Hacı Osman Hüseyin Abdullah Abdül İsmail Sersem İsmail Alekooğlu Halil Abdullah Mecu Mehmet Mehmet Hacı Ali Efendi oğlu Recep Hortuna Hortuna Hortuna Arıtaş Arıtaş Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Çatalca Kulaklıoba Kulaklıoba Hortuna Çatalca Hortuna Hortuna 1315 1294 1305 1308 1304 1307 1291 1290 1296 1298 1315 1298 1298 1294 1294 1292 1300 Seferberlik Şehiden Kafkasya Cephesi Seferberlik Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Seferberlik Seferberlik Askerde Askerde Seferberlik Askerde Şehiden Askerde 02 A 1 Mehmet namı diğeri Ali Kara Süleyman İsmail Apdül Aziz 481 480 06 2 Süleyman482 484 28 32 33 34 36 36 Salih485 Salih486 Hüsrev Cemali Ahmet Mehmet488 487 1 14 14 20 A 25 468 470 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/250. 474 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:102. 487 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3118. nüfus:517. 476 Hane konumu: Kapalı kayıt.Kol. 472 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/269. 82 . Hane konumu: Kapalı kayıt. 469 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/252. Oğlu dönüyor. 480 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3100. Anekdot: Hasan onbaşı oğlu Abdül ile Topkapı sarayı önünde karşılaşmışlar. Babam geri dönmüyor. Çanakkale cephesi Soğanlıdere.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Abdül eniştemden duyardım. Hane konumu: Kapalı kayıt. Adı Yazıbaşı olarak değiştirilmiştir. 479 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3092. 484 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. Anekdot: Askerde Çanakkale'de savaşta kalmış. Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Yazıbaşı Beldesinde yapılan görüşme. 2004 yılında Yazıbaşı Beldesinde yapılan görüşme. Amcaoğlum olur. 475 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3083. 42. 477 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3087. 471 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/257.

83 . 494 Hane konumu: Kapalı kayıt. 503 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:144. 507 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3147. 497 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3159. Hane konumu: Kapalı kayıt. 506 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:28. nüfus:130. 2004 yılında Yazıbaşı Beldesinde yapılan görüşme. 504 Deftere kayıt tarihi:1329. 496 Hane konumu: Kapalı kayıt. 502 Deftere kayıt tarihi:1324. 495 Hane konumu: Kapalı kayıt. 505 (Makedonca: Радовиш) Makedonya’nın güneydoğusunda yer alan bir idari birim. 500 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3188. 508 Hane konumu: Kapalı kayıt. Anekdot: Halil Onbaşı. (Hasan Kar. 499 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3180. Yaş:73). Dedem olur. 509 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:29. Hane konumu: Kapalı kayıt. Babam askere normal dedem ihtiyat olarak alınmış. 493 Hane konumu: Kapalı kayıt. Deden geri dönmemiş. 491 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3148. 498 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3164. 492 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3153.18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 1 2 3 4 5 38 40 50 51 52 54 54 55 55 55 59 61 74 90 90 91 92 103 502 Yaşar489 Mustafa Fettah490 Osman491 Mehmet 492 493 İlyas Hacı Ali Kara Osman Fettah Kurt Hüseyin Köse Salih Köse Salih Kara Veli Kara Veli Kara Veli Seyit Ali Süleyman Kırımlı Mustafa Kadir Kadir 500 499 Hortuna Hortuna Çatalca Çatalca Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Çatalca Hortuna Hortuna Hortuna Çatalca Hortuna Kasaba Radoviştina505 YENİKÖY 506 1291 1291 1289 1311 1302 1306 1312 1314 1307 1309 1309 1289 1309 1298 1306 1281 1311 1302 1309 1294 1304 1293 1293 1296 509 Çanakkale Harbi Askerde Dördüncü Ordu Esarette Seferberlik Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Seferberlik Seferberlik Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 21 Köse Salih oğlu Şakir Ramazan494 Salih 495 496 0 04 Yaşar 21 Süleyman Halil497 Halil Onbaşı498 Mehmet Salih Hüseyin Efendi Çatalcalı Ahmet Bayram Ali 501 503 01 A 11 12 İsmail Süleyman Hüseyin Hüseyin Ahmet Mehmet Efendi Mustafa nam oğlu Mehmet Kara Mehmet İmamoğlu Mustafa 27 1 Narinceli aşiretinden Ahmet 09 T 110504 Ali 6 8 16 17 19 Mustafa İbrahim Koca Mahmut oğlu Ali507 Kara Mehmet oğlu Ahmet508 İmamoğlu Mustafa mahdumu Abdurrahman 08 T Yeniköy Yeniköy Yaylayaka Yeniköy Seydişehir 2 09 10 A 08 12 YOĞURTÇULAR 489 490 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3131. 501 Hane konumu: Kapalı kayıt.

Aile Tepeköy Mahallesine nakil gitti. 11. 522 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1097. Alay 2. 527 Hane konumu: Kapalı kayıt. 514 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:105. 523 Hane konumu: Kapalı kayıt. Piyade onbaşı. nüfus:444. 518 Hane konumu: Kapalı kayıt. 511 Şehit kaydı vardır.İlçenin merkez mahallelerindendir. 520 Hane konumu: Kapalı kayıt. 524 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1106. 513 Yenilemede kayda alınmamıştır. 526 Deftere kayıt tarihi:1327.1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 8 8 17 21 25 27 4 16 17 19 23 31 38 55 59 70 73 77 79 82 82 85 98 98 Süleyman Mahmut Halil511 Hafızoğlu Mehmet Ahmet Dedeoğlu Halil Mehmet515 Hüseyin Hamdi Hasan Topal Mehmet oğlu Ahmet Abdullah Yusuf İbrahim519 Karabacak Ahmet520 Yusuf 521 522 516 517 513 512 Molla Abdurrahman Molla Abdurrahman Deveci Mehmet Şeker Mehmet Balcıoğlu Mehmet Koca Abdullah Lazoğlu Mustafa Nasuh İbrahim Halil Çavuş Deli İbrahim oğlu İsmail Topal Mehmet İbrahim Osman Kürt Ali Mehmet Eskici Salih Mustafa Sülüdaki Faydalı oğlu Ahmet Mustafa Mustafa Halil Topal Hasan Memiş oğlu Hasan Ömer Ahmet Hamidabat510 Hamidabat Yoğurtçular Yoğurtçular Yoğurtçular Hortuna Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Uçhisar Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Girit Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Tire-Göktepe Çaybaşı Torbalı Edirne-Kocanlı 1291 1312 1309 1294 1312 1294 514 Askerde Askerde Şehiden Şehiden Askerde Bağdat'ta harpte Askerde şehit Askerde şehit Askerde şehit Askerde şehit Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Harbde Askerde Askerde Askerde Çorlu hastanesinde Askerde Askerde Askerde 2 02 H 0 22 T 21 A TORBALI MAHALLESİ 1303 1311 1296 1305 1311 1285 1310 1295 1300 1291 1313 1313 1310 1315 1312 1295 1309 1305 1311 1290 04 04 07 Deveci oğlu Hüseyin 518 03 H 14 27 12 26 02 1 Salih Sülüdaki Ahmet523 Halil 524 13 07 Mehmet Emin Yörük Halil oğlu Süleyman Süleyman Mustafa 2 01 A 29 23 21 107525 Kocakulak Bekir'in üvey oğlu İsmail 120526 Hasan Vasfi Efendi527 26 510 512 Bugünkü Kemalpaşa Beşpınar Köyü. Fırka 33. 516 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1012. 84 . Tabur 5. 517 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1013. 519 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1083. 525 Deftere kayıt tarihi:1325.Kol. 521 Hane konumu: Kapalı kayıt. 15 Şubat 1331. Bölük. 515 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1011. 4. Çanakkale cephesi Arıburnu Kanlıdere. Aile Ayrancılar Köyü’ne nakil gitti.

544 Deftere kayıt tarihi:1324. Yenilemede kayda alınmamıştır. 551 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 537 Aile Selçuk’a nakil gitti. nüfus:208. 550 Deftere kayıt tarihi:1330. 542 Deftere kayıt tarihi:1323. Yenilemede kayda alınmamıştır. 535 Tepeköy Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2313. Yenilemede kayda alınmamıştır. 541 Deftere kayıt tarihi:1322. 540 Hane konumu: Kapalı kayıt.21 22 23 24 25 26 142528 İlyas529 154 155 175 532 Hasan Mehmet Mehmet Mustafa Damalaki Bayram Hutbi Koçana Siroz Garabin Girit 1301 1292 1304 1301 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 2 Yusuf 530 09 Hakkı531 Hasan 533 28 28 177 181 Selanik muhaciri Yaşar Behzat Selanik 1305 Küretepe 1314 -Karabina TEPEKÖY MAHALLESİ534 Tepeköy Uşak Tepeköy Arapçı Tepeköy Tepeköy Tepeköy Aydos Girit-Hanya Tepeköy Dersadet Tepeköy Tepeköy Torbalı Meşhet Erzincan Debre-i bala Dırama 1304 1304 1301 1300 1309 1304 1308 1293 1293 1304 1295 1295 1306 1298 1291 1299 1299 1304 30 A 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 3 4 4 5 13 30 44 49 50 51 65541 73 78 84 96 542 Durmuş İbrahim535 Mehmet Salih Ali 536 537 538 Çakaloğlu Hasan Hüseyin Mehmet Mustafa Ali Seyit oğlu Halil Eskici Ali İzmirli Mustafa 540 Arıburnu Şehiden Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde 20 06 02 07 İsmail İbrahim539 Muhacir Mehmet Mustafa Arap Halid Kadri Osman Recep Musa oğlu Musa545 Arif 547 549 551 543 30 Ali Nazif Ali Zenci Kamil Hasan Mustafa Hüseyin Hüsnü İbrahim Yusuf Bayram Hasan Hüseyin Nazifaki 28 T 22 17 14 09 12 12 75 544 79 546 548 550 Adem 22 104 Drama muhacirlerinden Ahmet 18 528 531 Deftere kayıt tarihi:1330. 549 Hane konumu: Kapalı kayıt. 536 Tepeköy Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2314. 538 Tepeköy Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2361. 529 Hane konumu: Kapalı kayıt. 532 Deftere kayıt tarihi:1332. Hane konumu: Kapalı kayıt. 539 Hane konumu: Kapalı kayıt. 545 Aile Cumaovası Karakuyu Köyü’ne nakil gitti. 547 Tepeköy Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2448. Yenilemede kayda alınmamıştır. 530 Hane konumu: Kapalı kayıt.İlçenin merkez mahallelerindendir. 546 Deftere kayıt tarihi:1326. Yenilemede kayda alınmamıştır. 85 . 534 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:63. 543 Aile Kırbaş Köyü’ne nakil gitti. 548 Deftere kayıt tarihi:1329. 533 Hane konumu: Kapalı kayıt.

nüfus:73.19 105 Kayalar muhacirlerinden Rıfat552 Tayyip Kayalar 1310 Askerde 10 ERTUĞRUL MAHALLESİ553 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 1 2 3 4 1 552 553 2 5 6 8 12 15 31 34 37 42 43 56 59 61 76 558 Arif Ademaki Selim Mehmet Mustafa İbrahim İsmail 556 554 İbrahim Halil Yeniçeraki Hasan Serdaraki Cemali Maksut Hasan Osman Kandiyeli Mehmet Ağa Bilal Ömer Tatar İslam Selim Mehmet Çerkez Ali İsmail Hüseyin Salih İsmail Hacı İsmail Molla Hüseyin Mazak Hasan Mazak Hasan Alişan oğlu Numan Kandiye Kandiye Kandiye Girit Dobruca Girit Bursa Girit Girit Niğboılu Babadağ Girit Torbalı İzmir Varna Keşan 1285 1307 1315 1298 1293 1306 1295 1291 1292 1283 1295 1311 1311 1304 1307 1298 Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde 04 11 23 28 Hüsnü Kerimaki 555 Karatobaski Musa Mustafa Bilalaki Hacı Geldi biraderi Emin Çavuş Haşim Cafer Ahmet557 Recep İsmail Ali 562 559 560 25 T 01 23 27 71 561 12 82 Salih mahdumu Mehmet563 100564 Demirhisar muhacirlerinden Osman565 1568 2 12 12 2 Hüseyin569 Osman 570 Yanya 1313 566 Demirhisar 1310 ARITAŞ567 Arıtaş Arıtaş Arıtaş Arıtaş ÇORLU 573 04 1316 1315 1299 1308 1311 25 Abdullah571 İbrahim Ali 574 572 24 H Çorlu 02 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 560 Hane konumu: Kapalı kayıt. 555 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2455. 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:59.Dağılan köylerdendir. Hane konumu: Kapalı kayıt. 563 Hane konumu: Kapalı kayıt. 559 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2501. 565 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2529. 558 Deftere kayıt tarihi:1324. 573 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:14. Nüfus defteri Hortuna Köyü’ne eklenmiştir. Nüfus defteri Çakallar Köyü’ne eklenmiştir. Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 572 Hane konumu: Kapalı kayıt. 569 Arıtaş Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2779. 567 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:14.İlçenin merkez mahallelerindendir.Dağılan köylerdendir. 568 Aileden 1295 doğumlu Mehmet oğlu Mehmet Balkan harbinde (1329) kalmıştır. 554 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2451. 556 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2470. 566 (Makedonca: Демир Хисар) Makedonya’nın güneyinde yer alan bir idari birim. nüfus:250. 561 Deftere kayıt tarihi:1327. 570 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 564 Deftere kayıt tarihi:1331. Aile Aydın Söke’ye nakil gitti. nüfus:114. 557 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2500. 562 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2514. 571 Arıtaş Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2782. 86 .

Aile Buca Kaynaklar Köyü’ne nakil gitti. 588 Hane konumu: Kapalı kayıt. Piyade er. nüfus:362. 585 Hane konumu: Kapalı kayıt.Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir. 5. 583 Şehitlik kaydı vardır. 578 Aile Cumaovası Karakuyu Köyü’ne nakil gitti. Bölük. 577 Aile Ahmetli Köyü’ne nakil gitti. 581 Hane konumu: Kapalı kayıt. 584 Hane konumu: Kapalı kayıt.Kol. 580 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:39. 589 Hane konumu: Kapalı kayıt. 587 Hane konumu: Kapalı kayıt. 42. 87 . Alay 4. 591 Hane konumu: Kapalı kayıt. Tabur 2. 25 Temmuz 1331.Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir. 576 Aile Buca Kaynaklar Köyü’ne nakil gitti. Adı Yeşilköy olarak değiştirilmiştir. nüfus:227. 579 Aile Cumaovası Karakuyu Köyü’ne nakil gitti. 582 Hane konumu: Kapalı kayıt. Çanakkale cephesi Gümüşsuyu hastanesi. 590 Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir.2 3 4 5 6 6 6 9 14 14 Ali575 Ali 576 Hocaoğlu Ali Mustafa Hacı Ali Koca Köse Bekir oğlu Musa Koca Köse Bekir oğlu Musa Mehmet Çavuş Bekir Koca Ahmet oğlu Abdullah Düvenci Süleyman Mehmet Ali Mehmet Ahmet Bekir Çavuş Mehmet Ali Mustafa Bekir 588 Çorlu Çorlu Çorlu Çorlu Çorlu 1301 1301 1312 1310 1311 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 29 29 Hüseyin577 Musa578 Mehmet579 01 T 21 24 GÖKYAKA TEKEKÖY580 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 2 3 574 575 1 10 12 13 16 30 34 37 4 8 10 11 14 14 16 18 31 38 39 10 11 12 Osman581 Ekizoğlu Mehmet582 Mehmet Hasan Molla Mustafa hafidi Hafız İbrahim583 Ahmet584 Hüseyin İsmail 585 Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke SİNEK586 Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek DERE590 Dereköy Dereköy Dereköy 1291 1285 1290 1296 1293 1305 1289 1308 1294 1296 1308 1305 1300 1305 1297 1309 1300 1298 1311 1306 1307 1290 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Şehiden Askerde Şehiden Askerde Askerde Bağdat Hastanesi Şehiden Şehiden Askerde 10 19 10 21 25 21 12 20 Kölemenoğlu Osman587 Mustafa Ali Şükrü Hasan Hamit Hüseyin Mehmet Ali Mustafa Ahmet589 Hüseyin Himmet Mehmet591 Ali Aydnlı Halil oğlu Abdullah 29 08 05 Nasuh oğlu Osman Nasuh oğlu Ahmet Nasuh oğlu Ahmet Hüseyin İbrahim Koca Bekir hafidi Bekir Kocabaşoğlu Yusuf Hasan Halil oğlu Halil Aşık Hüseyin Halil 10 09 24 T 15 14 H 04 25 13 14 H 17 Hane konumu: Kapalı kayıt. 586 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:68.

594 Hane konumu: Kapalı kayıt. Dayım Demirci Hüseyin Çanakkale harbinde kaldı. 599 Aileden 1293 doğumlu Solak Mehmet oğlu Abdullah Askerde (1328) kalmıştır. 603 Deftere kayıt tarihi:1325. Hüseyin Çetin (1329 doğumlu). 600 Hane konumu: Kapalı kayıt.Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir. Köy hocası ve köylü olarak kuran okuya okuya onları seferberliğe uğurladık. Hane konumu: Kapalı kayıt. 597 Hane konumu: Kapalı kayıt. 595 Hane konumu: Kapalı kayıt. 601 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:30.Şuan Buca ilçesinin köylerindendir. 605 Şuan Buca ilçesinin köylerindendir. 604 Hane konumu: Kapalı kayıt. 602 Anekdot: Dayım olur. Mehmet Gülcan (1320 doğumlu).4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 1 2 3 4 5 6 7 1 2 3 4 14 15 21 24 27 31 34 36 39 40 40 52 54 55 58 58 68 70596 27 29 32 599 Mehmet592 İsmail Ahmet Osman Deli Uzunoğlu Abdullah Mehmet Halil594 İbrahim Halil Arap Musa oğlu Ahmet Hüseyin Ahmet Hacıoğlanoğlu Nebi Balcıoğlu Hacı İsmail Mehmet Ali Mustafa Domuzcuoğlu Durmuş Osman597 Türkmenoğlu Emirzade mahdumu Mehmet Celal İsmail Halil Raşit İsmail Hakkı Yörük Halil İbrahim Veli 600 595 593 Kafa Mehmet Mahmut Mustafa Sarıbaşoğlu Ömer Deli Uzun Mehmet Hekimoğlu Halil Kocakelleoğlu Ali Koca Ali Halil Amcaoğlu İsmail Musa Musa Süleyman Mahmut Hüseyin Ali Çavuş Ali Çavuş Hüseyin Osman Türkmenoğlu Mehmet efendi İbrahim Solak Mehmet Solak Mehmet Hüseyin Efendi Halil İbrahim Alaiyeli Hüseyin Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Ermenek Selanik CUMALI Cumalı Cumalı Cumalı Cumalı Cumalı Cumalı Cumalı BELENBAŞI 601 598 1294 1301 1307 1311 1294 1290 1290 1297 1296 1298 1300 1294 1289 1291 1299 1307 1299 1290 1303 1308 1299 1302 1299 1289 1308 1297 1311 1312 1289 605 Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 05 H 29 H 12 14 06 03 25 26 18 04 09 21 24 07 01 06 A 02 26 30 Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde 27 20 32 36 37 48 15 27 28 47603 21 07 T Hüseyin Mehmet Mustafa 602 Osman Çil Mehmet Hacı Mustafa’nın oğlu Musa Eskici Mehmet Belenbaşı Yaylayaka Yaylayaka Belenbaşı KIRIKLAR 11 T 09 T 17 Cabbaroğlu Hasan604 12 592 593 Hane konumu: Kapalı kayıt. 598 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:49. 88 . nüfus:268. nüfus:312. 596 Deftere kayıt tarihi:1328. Menderes Karakuyu Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. Anekdot: Seferberlikte köyden 30-40 kişi gitti. Belenbaşı Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. Gelmediler.

Şuan Buca ilçesinin köylerindendir. 89 . 618 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:93. Hane konumu: Kapalı kayıt. 617 Hane konumu: Kapalı kayıt. 611 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:461.Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir. 612 Hane konumu: Kapalı kayıt. 614 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:216.1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1 2 3 4 5 6 606 607 3 3 6 9 10 11 11 16 27 31 41 46 48 609 Hasan Hüseyin İbrahim Osman Kurt Mustafa oğlu Mahmut Hafızoğlu Hasan Hafızoğlu Ahmet Osman Halil oğlu Hasan Halil607 Topaloğlu Ali Şükrü İsmail 608 606 Ali Ali İbrahim oğlu Mustafa Hüseyin Mustafa Mehmet Mehmet Mustafa Halil Mustafa Abdullah Kürt Mehmet Abdullah Said oğlu Mahmut Sarı İsmail oğlu Mehmet Ali İnce Mehmet Süleyman Mehmet Ali Osman İsmail İsmail Halil Ali Ali Eyüp oğlu Mehmet Ali Kara Hacıoğlu Süleyman Süleyman Salih oğlu Osman Hacı Ahmet Deli ktakke Mustafa Köselioğlu Hasan 615 Kırıklar Kırıklar Kırıklar Hortuna Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar 1312 1313 1287 1289 1301 1298 1308 1310 1298 1311 1299 1297 Askerde Askerde Askerde Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Şehiden Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Şehiden Harb-i Umumi Çanakkale Şehiden Askerde Çanakkale Şehiden Askerde Şehiden Arabistan Irak Çanakkale Şehiden Yemen Askerde Çanakkale Yemen Kafkasya Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 24 09 M 09 A 12 T 29 12 T 29 Zenci Ahmet Hasan Osman Hüseyin Halil İbrahim611 Ovalıoğlu Ahmet612 Hüseyin Ali 613 1 2 6 10 16 22 34 31 38 34 43 43 36 37 2 3 3 10 11 20 620 İzmir 1299 KARACAAĞAÇ610 Ermenek 1298 Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç 1289 1271 1307 1289 1294 1312 1315 1308 1293 1312 1315 1312 17 A 05 H 21 21 27 13 12 13 Alaaddin614 Mehmet Ali616 Hüseyin617 Ali Osman Koca Mustafa oğlu Mustafa Mustafa Mehmet Salih Hacı Ahmet oğlu Mustafa Ahmet Veli 619 19 Devecioğlu Mehmet 27 09 M 20 08 M Karacaağaç 1286 FETREK618 Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek 1304 1303 1306 1296 1311 1309 09 23 30 09 20 20 24 Hane konumu: Kapalı kayıt. 610 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:48. 609 Deftere kayıt tarihi:1324. 619 Hane konumu: Kapalı kayıt. 608 Hane konumu: Kapalı kayıt. 616 Hane konumu: Kapalı kayıt. 613 Hane konumu: Kapalı kayıt. 615 Hane konumu: Kapalı kayıt.

623 Hane konumu: Kapalı kayıt. 622 Hane konumu: Kapalı kayıt. 90 . Hane konumu: Kapalı kayıt. 624 Deftere kayıt tarihi:1331.7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 21 24 24 26 48 58 64 80 92 96624 Halil621 Hamit Hakkı Arif Mız Mehmet Ali Halil Osman622 Arif Mehmet Mehmet İzmirli Mehmet hafidi Mehmet 623 Köselioğlu Mustafa Tavaslıoğlu Ahmet Tavaslıoğlu Ahmet Salih Muhacir Ali Dayı Nalbantoğlu Hasan Hacı Ahmet Bedel Hasan oğlu Ahmet Kara Hacıoğlu Hasan Abdullah Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek 1311 1309 1315 1304 1304 1301 1311 1311 1301 1296 Askerde Askerde Askerde Mekke-i Şerife'de vurulmuştur. Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 30 25 14 19 27 07 29 31 A 26 28 620 621 Aileden 1292 doğumlu Deli Veli oğlu Köseoğlu Hasan İskenderun hastanesinde (30 Mayıs 1329) kalmıştır.

25 Mayıs 1919'da da ".bazı şikâyetleri yerinde tetkik ve tedbir almak üzere Karargâhı Havza'ya nakleddiği " gerekçesiyle Havza'ya geldi. Samsun'a gelişinin dördüncü ve beşinci günleri. Bu subaylar. 626 http://www. çalışmalarını burada sürdürdü.Şifre Kâtibi Faik (Aybars) 18.Kurmay Bşk.com/ataturk. iskeleye çıkarak. Kazım (Dirik) 3.Atatürk Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919 günü Samsun’a çıkışı Türk İstiklal Harbi’nin başlaması ve kendisinin de doğum günü kabul ettiği gündür. Güvertede bulunan Mustafa Kemal'in yanına giden Mahmut Ekrem Bey selam verir ve “Hoş geldiniz Paşam” diyerek Mustafa Kemal'i Samsun'da ilk karşılayan kişi olur. 19 Mayıs 1919 Salı günü sabahı saat 6. Alb. Dr. Atatürk'ün Samsun'a ve Anadolu'ya ilk ayak basışı o gün.Başyaver Yzb. Atatürk. Başkanı..Yzb. Atatürk o gün ve sonraki günler hep bu otelde kaldı.Yzb. Atatürk'ün Samsun'a geleceği.Yzb.. Dokuzuncu Ordu Kıta'ları Müfettişliğine atanan Mustafa Kemal Paşa (Atatürk) ile maiyetini Samsun'a götürüyordu. Kolordu Komutanı Kazım (Karabekir) Paşa ile de bağlantı kurdu." telle bildirirken Erzurum'daki 15.aspx? F6E10F8892433CFFD52DD97CAAFACAC8BFC39FECE206F9A6 91 ..sams55.Teğmen Muzaffer (Kılıç) 17.Müfettişlik Kur.Üsteğmen Hayati 14. Kurtuluş Mücadelesi'ni başlatacak olan Mustafa Kemal'i karada ise Karakaş Mustafa lakaplı kayıkçı çıkarır. İstanbul'dan telgrafla mutasarrıfa duyurulunca bu bina hazırlanmıştı.00 'da Samsun limanındaydı. o saatti. Refet (Bele) 2.8m. Ancak biz bu konuya girmeden asıl konumuz olan “Atatürk'ü Samsun iskelesinde karşılayan tek kadın olan Sakine Hanım”ı anlatacağız. İsmail Hakki (Ede) 11. ayağa kaldırmak üzere. Mümtaz (Tunay) 10.Müfettişlik Sağlık D. Savaşlardan yenik çıkmış bölünmüş. "İşte Benim Doğum Tarihim" K.Üsteğmen Arif Hikmet (Gerçekçi) 15.. Atatürk. o günkü rütbeleri ile şunlardı : 1. olmadığını öğrenince de tekrar vapura binerek Samsun'a hareket etti.Şifre Kâtibi yardımcısı (Atasev) 626 Atatürk.627 Samsun’da karşılama: Fırtınalı bir pazartesi günü Samsun sahiline demir atan ve bilinen adıyla Bandırma Gemisi'ndeki Mustafa Kemal ve arkadaşlarını ilk olarak Havuzlu İsmail'in kullandığı sandalla Kurmay Binbaşı Mahmut Ekrem Bey karşılar.Dr.Topçu Binbaşı Kemal (Doğan) 7. doğruca kendisi ve arkadaşları için hazırlanan Mıntıka Palas'a yerleşti. Binbaşı Refik (Saydam) 8. Ali Şevket (Öndersav) 12. Cevat Abbas (Gürer) 9Yzb. İstanbul'dan Samsun’a hareket eden kaptan İsmail Hakkı (Durusu) idaresindeki Bandırma Vapuru625. karadan Samsun'a yol olup olmadığını sordu.Mustafa Kemal’i 19 Mayıs 1919 ‘da Samsun Reji İskelesi’nde Karşılayan Tek Kadın: Sakine Hanım 19 Mayıs 1919. Atatürk'ün Samsuna gidiş nedeni ve yanındaki kişi sayısı devamlı araştırma konusu olmuştur.gov. Samsun ve çevresinde asayişi düzenlemekle görevli idi. yoksa Karakaş Mustafa'nın mı çıkardığı tartışılsa da daha sonra resmi olarak Karakaş Mustafa'nın çıkardığı kabul edilerek Karakaş'a 625 19 Mayıs denilince ilk akla gelen isim olan Bandırma Vapuru'nun orijinal planları kullanılarak inşa edilen birebir kopyası ise bugün Samsun sahilinde müze gemi olarak ziyarete açık tutuluyor. İbrahim Tali (Öngören) 4.tr/TR/BelgeGoster. ertesi günü Sadrazam Damad Ferid'e "İzmir`in işgalini milletin asla kabul etmeyeceğini.htm . İstanbul Hükümetinin ve hele itilaf Devletlerinin kuşku duyacağı davranışları ile dikkatleri üzerinde toplamış bulunuyordu. Alb. Mustafa Vasfi (Süsoy) 13. Burası iki katli taş bir yapıydı. Heyet iki gün sonra 18 Mayıs 1919'da Sinop'a geldi. 627 http://www. Uzun yıllar Mustafa Kemal'i karaya Havuzlu İsmail'in mi.Müfettişlik Karargahı İstihbarat Müdürü Binbaşı Hüsrev (Gerede) 6. Alb. umutsuz yorgun. yardımcısı Yarbay Arif (Ayıcı) 5.kultur. Samsun'a geldiğinin ilk günü emrindeki valilikler ve kolordu komutanlarından bölgenin asayiş durumunu sordu.Üçüncü Kolordu Komutanı Kur. Bşk. Samsun'a Müfettişlik Karargâhının 18 subayı ile birlikte çıkıyorlardı. çileli bir milleti yeniden diriltmek.Üsteğmen Abdullah 16. Giriş: 16 Mayıs 1919 Cumartesi günü.

Birinci Dünya Savaşı'nda Ruslar tarafından kentin bütün iskeleleri bombalanmış. Sakine Hanım hastaneye hastabakıcı olarak işe alınır. Özel bir havayolu şirketinde pilot olarak çalışmaktadır. Bu arada Amerikalı doktorlardan İngilizce ve Latin alfabesini 628 629 http://www. Ancak çocuğun ayakları içe doğru 90 derece dönük. Şimdi asıl konumuza dönelim. Atatürk'ün Samsun'a gelişi İngilizler tarafından tedirginlik yaratırken. 25 Mayıs'ta Havza'ya giden Mustafa Kemal. Ancak emekli pilot binbaşı Sayın Celal Uzar629 bana 19 Mayıs 1919’da çekilen. Oğlu Lütfü ameliyatla tedavi olur. Grubun Konaklaması: Mustafa Kemal ve arkadaşları kalabalık oldukları için tek otele yerleştirilemezler. Samsun’da eşraftan Ömerzadelerin yanında takada çalışıyor. Sakine Hanım’ın annesi Münire Hanım. 29 Haziran 2008 günü Torbalı parkında Sayın Orhan Baturay ve bir çok yaşlı kimse ile sohbet ediyorduk.ölümünde resmi tören yapılır. Samsun'dan ayrıldıktan sonra 'eski Ankara yolu' olarak bilinen güzergâh üzerindeki Avdan Köyü'nde karargâh kurup bir süre de burada kaldıktan sonra Havza'ya geçtiği belirtiliyor630. Orhan Bey’in dediğine göre Erzurum İspir ilçesi Baksır-Kındız köyü doğumlu. Yani sakat.com/milli-bayramlar/6591-19-mayis-1919-mustafa-kemal-samsun-da. Sakine Hanım tek sakat çocukla kadın başına kışın 2. uzun yıllar “Mıntıka Palas” olarak adlandırılmış ve günümüzde “Gazi Müzesi” olarak kullanılmaktadır. Diğerleri ise bugünkü Samsun Ticaret ve Sanayi Odası'nın yerinde bulunan o zamanki Karadeniz Oteli'nde kalırlar. Birazdan yazacağız. Yani her ne kadar Hasan Reis. Sakine Hanım 1911 veya 1912’ de Muhsin Bey ile evlenmiş. Erzurumlu ise de gurbetçi. Sakine Hanım. Atatürk ve bir maiyetindeki bir grup Jean İonnis Mantika'ya ait olan “Mantika Palas”a yerleştirilirler.Sakine Hanım’ın yaşadığı köyde bulunan Türkler Ermenilerin katliamına uğramış. Paşa’yı karşılayan Samsunluların arasında ise tek bir kadın vardır: Sakine Hanım. Yani bir bakıma gönüllü hastabakıcıdır. İskele'nin adı bu nedenle Tütün İskelesi olarak da geçmektedir.html 631 Ekteki nüfus kayıt belgelerine bakınız.webhatti. babasına sığınmış. 632 Ekteki Lütfü Şahiner’in nüfus kayıt belgelerine bakınız 92 . 19 Mayıs’tan Günümüze Ayakta Kalan Tek İskele(Reji İskelesi): Mustafa Kemal ve arkadaşları Samsun'a ilk adımlarını Reji İskelesi'nden atarlar. Asri Mezarlık'ta yatan Havuzlu İsmail'in (Yurtsever) de Mustafa Karakaş'ın da mezar taşlarında Atatürk'ü Samsun'da karaya çıkaran kişi oldukları yazısı yer alıyor. Her ne kadar oğlu Erzurum doğumlu dese de nüfus kaydına göre Samsun doğumlu. Torbalı ilçesi ile ilgili bu tür sohbetlerden bir araştırma konusu çıkar düşüncesindeydim.628 Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışına ait canlandırma dışında fotoğrafının bulunmadığı belirtiliyor. Orhan Bey annesinin İspir’den Samsun’a süren yolculuk sırasında geçtikleri köylerdeki Ermeni mezalimini anlatırken özellikle kazığa oturtulmuş Müslümanları anlatırken ağladığını belirtti. ancak bu fotoğrafların kayıp olduğunu söyledi. Hastanede ortopedist Amerikalı doktorlar çalışmaktadır. Babası Hasan Reis. Nüfus kağıdına göre Samsun doğumlu. Sakine Hanım 1896 doğumlu. Samsun’a varınca önce oğlunu düzgün yürüyebilmesi için Samsun’un önde gelen eşraflarından Ömerzadeler aracılığı ile devlet hastanesine yatırır. Belki bir gün bir yerden çıkar. halk tarafından henüz önemi anlaşılamamıştır. Bu durum Amerikalı doktorların dikkatini çeker. Mustafa Kemal ve arkadaşlarını Samsun'da küçük bir grup karşılar. Karşılamada Samsun Mutasarrıfı İbrahim Ethem Bey bulunmamaktadır. ancak bir tek Fransızlara ait Reji İskelesi sağlam kalmıştır. Beş yıl sonra (20 Eylül 1924) büyük coşkuyla karşılanacak olan Mustafa Kemal'in Samsun'a ilk gelişi ise o günkü gazetelerde yeterince yer bulmaz. “ diye gurur duyduğunu anlatınca bu konuyu araştırayım dedim. Ancak o kayıtta bir tutarsızlık var631. Orhan Bey bir ara sohbet sırasında annesi Sakine Hanım’ın kendilerine hayatı boyunca “Ben Mustafa Kemal Paşa’yı Samsun’da 19 Mayıs 1919 günü iskelede karşılayan tek kadındım. Çıktı da.kadinlarkulubu. Görüşme Ağustos 2008 ‘de olmuştur. Bu arada kocası Muhsin Bey Yemen Harbi’nde askerde kalmış. Romanya-Köstence’den Samsun’a petrol taşıyorlarmış. 630 http://www.5 ay süren bir yolculuktan sonra Samsun’a. Fransızlar o dönemde Samsun’da kurulu bir fabrikada (Reji) sigara üretmektedirler. Babası Hasan Bey. Mantika Palas. Amerikalı doktorlar oğlunu tedavi ederken Sakine Hanım diğer hastalarla yakından ilgilenir.html Emekli hava pilot binbaşısı. Bugün. bazı kaynaklara göre Mantika Palas'ta kısa süre konaklamış.. bu konuda İstanbul'da yaşayan bir ailede bazı fotoğraflar olduğunu. ailenin bu fotoğrafları Samsun Belediyesine gönderdiğini.com/mustafa-kemal-ataturk/38971-19-mayis-1919-a. Mutasarrıf rahatsız olduğunu belirterek yerine muhasebe müdürü Osman Bey'den heyeti karşılamasını ve ağırlama işleriyle ilgilenmesini istemiştir. Bu evlilikten 1913 yılında Lütfü adında bir oğlu olmuş632.

Dünya Savaşı sırasında devlet tarafından İsveçre’ye üniversiteye eğitime gönderilir. kongreye katılmamı sağlayan Torbalı Belediye Başkanlığına buradan teşekkürlerimi sunuyorum. Şehre Mustafa Kemal’in geleceğini öğrenince eşraftaki kişilerle beraber tek kadın olarak iskelede onu karşılar. Sıtma o dönemde en korkulu hastalıktır. Çal Nüfus Müdürlüğünün talebi ile ölümünden 28 yıl sonra 05/12/2001 tarihinde adı Sekine olarak değiştirilmiş. Bunlar kadınlar tarafından kirmanlarda eğrilir. Cephedeki askeri sıcak tutması için çamaşır olarak dokunur ve denkler halinde cepheye gönderilir. İflas eder. Sahra hastanesinde sıhhiye çavuşu olur. . Sayın Celal Uzar’a . Hiçbir iddiam yoktur. 633 Sakine Hanım okumaya çok düşkündür. Abdullah Bey soyadını Atatürk döneminin ünlü denizaltısı Baturay olarak alır. 1930 doğumlu Orhan ve 1931 doğumlu Mehmet. Örneğin Torbalı’da yaşayan eski ev sahibi ve komşusunun oğlu Sayın Hasan Varlık Bey’e konuyu açtığımda.Konumu hastabakıcı da olsa şehirde ne olup bittiğini saati saatine öğrenmektedir. Bir süre sonra Sakine Hanım’la tanışırlar ve evlenirler. Geride tek yaşayan Orhan Bey kalmıştır. Ardından II. Ancak ailenin esas nüfus kaydında ilk kayıt “Poturay” iken sonraki kayıtlar “Baturay” olarak düzeltilmiştir. Ömerzadeler de kendini destekler. Sakine Hanım mahallenin sağlıkçısıdır. Doktorlar rutubetli havanın olmadığı yerde yaşaması gerektiğini bildirir. Kendisi de 1974 yılında vefat eder. bana aynı bilgiyi kendisinden duyduğunu söyledi. Diğer oğlu Mehmet emekli olur . Her ne kadar bu küçük ayrıntı o gün için önemsiz de olsa bugün için bilinmesi açısından bence önemli. Bugünün deyimi ile o günün adeta doktoru. Devletten tekrar sıhhiye memuru olarak atama ister. Ben bu araştırma sırasında. Sakine Hanım İstiklal Harbi boyunca Samsunlu kadınları örgütler. Denizli’nin Çal ilçesinin Süller köyünden olan Abdullah Bey rüşdiye (ortaokul) mezunudur. Sırf çocuklarına değil etraftaki kişilere de. Memleketine gemi ile dönmek için Samsun’a varır. Köylerde âdeta sıtma doktoru olur. Çünkü bu denizaltılara isimleri bizzat Atatürk tarafından verilmiştir (Saldıray Baturay . Diğer oğlu Orhan Bey sanat enstitüsü elektrik bölümünü bitirir. Onlardan yün toplatır. aktif ve zeki biridir. Evden atla bir çıktı mı ancak 20 gün sonra evine dönmekte. Bakanlıkça sıtma savaş memuru olarak 1929 yılında Torbalı’ya atanır. Seferberlik (Mondros Mütarekesi )sonrası terhis olur. Askere sıhhiye eri olarak alınır. Hastaneye hastabakıcı arandığına dair ilânı görünce imtihana alınır ve işe başlar..öğrenir. özellikle de tarih araştırma kitaplarına. Gözleri göremez ve 1954 yılında malûlen emekli olur. Ancak Samsun’un havası Abdullah Bey’in sağlığını bozar. Yine komşularının oğlu olan bugün Torbalı’da yaşayan 76 yaşındaki Sayın Çetin Çorapçıoğlu da aynı yönde bilgi verdi. Makine Mühendisi olur. Bu da bana nasip oldu. Tüm hatalar tarafıma aittir. Sakine Hanım’ın adı daha sonraları bilemediğimiz nedenle Sekine olarak değişir634. Abdullah Bey ticarette başarılı olamaz. 11 yıl doğu cephesinde görev yapar. 635 Halen Torbalı mahallesinde yaşamaktadır. Torbalı’nın ilk sokak elektrik tesisatını çeker. Bu dönemde devlet toplum sağlığı konusunda sıtmaya savaş açmıştır. Bu araştırmanın ileride yapılacak akademik çalışmalara ışık tutması dileği ile.. yakınında bulunmuş kişilerden aynı yönde bilgiyi teyit ettim. At sırtında yıllarca Torbalı ve Menderes köylerinde sıtma ile mücadele eder. Abdullah Bey sıtma ile savaşta adeta sağlını feda eder. 93 . 1973 yılında vefat eder. ORHAN BATURAY İLE YAPILAN GÖRÜŞMENİN METNİ Görüşme tarihi: 29 Haziran 2008 633 634 Ekteki nüfus kayıt bilgilerine bakınız. Sakine Hanım ile evliliğinden 2 çocuğu olur. Bu çalışmada benimle bilgi ve özel fotoğraf arşivini paylaşan Sayın Orhan Baturay’a . O günün şartlarında Mustafa Kemal’i karşılama cesaretini gösteren bu aydın Türk kadınını saygı ve rahmetle anıyoruz. aldığı kan örneklerini İzmir’e göndermekte ve kinin tedavisini bizzat yürütmektedir. Sakine Hanım girişken. Çal’da halı ticaretine atılır. Sayın Hasan Varlık’635a. Bu bilgiyi yazılı olarak teyit etme şansı şu an için ne yazık ki yok. Sonuç: Bugün elimizde sadece Sakine Hanım ile ilgili nüfus kayıtları bulunmaktadır.Yıldıray). Ama ileride ortaya çıkabilecek bir belge veya anı defteri veya günlük veya bir fotoğraf bu bilginin güçlenmesini sağlayacaktır. Amacımız bu ayrıntının kayıt altına alınmasıdır. İzmit Seka’ da çalışır. İlk oğlu Lütfü Şahiner yatılı olarak endüstri meslek lisesini okur. Lütfü Şahiner’e ait kayıtta annesinin adı Sakine olarak geçmektedir. Abdullah Bey Samsun’a gelişinden üç-dört yıl sonra ailesi ile birlikte memleketine dönmek zorunda kalır. Sakine Hanım tüm hayatı boyunca bu ana tanıklık eden tek kadın olmanın gururunu çocuklarına hep anlatır.

-Bu katliamı yapanlar Ermeniler mi? -Tabii ki Ermeniler. Bir kayıtta doğum yeri Samsun. 636 -Torbalı doğumlu musunuz? -Esasen Torbalı doğumluyum.Endüstri meslek lisesinde yazılan kütüğe göre Çal doğumlu. -Kaç yıllarında bu? -Yaşına bakarsak 19 Mayıs 1919’ da orada olduğuna göre demek ki 1915 – 16 -17 senelerinde olması gerekir. Oradaki kütüğe göre doğum yerim Çal kalmış. Şu soruyu soruyorum. Yemen Harbi’ndeymiş. genç kazıklar sivriltilmiş ve üzerine oturtulmuş insanlar gördük biz. Camilere oğlum camilere insanları doldurup yaktılar. diğerinde ise Çal yazılıdır. burada sohbet ederken annenizin Mustafa Kemal’i Samsun’da iskelede karşılayan kadın olduğunu söylemiştiniz.O ikinci şey de oluyor.Tabii sonradan fark ediyor. Ayakta başta hiçbir şey kalmamış. 638 Oğlu Lütfü bey 1913 doğumlu. Ekteki nüfus kaydı bilgilerine bakınız. Erzurum doğumlu İspir doğumlu. Orada evleniyor -Yani Erzurum İspir Baksı köyü doğumlu.(Sakine Baturay’ın oğlu) -Kaç doğumlusunuz Orhan Bey? -Nüfus kağıdı 1931.Onun da tarihçesi olarak şöyle diyelim: Olay şöyle gelişiyor. Nüfus kağıtları içinde.637 Bunlar hep Ermeni isimleri. Orhan bey yanılıyor olabilir. Eve iğne yapmaya bir kadın gelmiş.Kış ayıydı.Annemin çantası bir kenarda duruyormuş. Anne ismini bilemiyorum.sanırım iki hafta önce.Oradan nüfus kağıdı bilgileri geliyor. Kim geldiğini veya kim olduğunu bilmiyorum.Peki annenizin kaç kardeşi varmış ? 636 637 Ekteki nüfus kayıt bilgileri Sakine hanımın nüfus kayıtlarında bazı tutarsızlık bulunmaktadır. Herhalde dışarı çıkmış.Daha sonra . -Tabii. -Peki kocası? -Kocası Yemen’de askerdeymiş.Kındız köyü doğumlu. 1946 senesinde gittik oraya.1945 yıllarında olması gerekiyor .Peki anneniz kaç doğumlu? -1311 aşağı yukarı 1895 – 86 doğumlu olması gerekiyor. Aşağı yukarı iki buçuk ay falan bulundukları köyden Samsun’a gidiyorlar. Yalnız bizde karışıklık olmuş. Orhan beyin anlatımına göre ise Erzurum İlspir ilçesi Kındız doğumlu.Tabi o zamanlar 11-12 yaşlarında bir çocuktum.Ben tekrar annenize dönmek istiyorum. Kındız kardeşinin köyü.O aldı da diyemiyor. İlk önce. . Ben 1930 doğumluyum. 700 küsur yıl Ermenilerle Türkler iç içe yaşamış. Bakınız Lütfü Şahiner’e ait nüfus kayıt örneği 94 . Takasıyla. çanta içeride kalıyor ve çanta kayboluyor.Anneniz aslen Samsun doğumlu mu ? -Hayır. Rahmetli annem Erzurum’un İspir ilçesinin Baksı. Ermeni katliamından. . -Geçenlerde . . Sen bu topal çocuğu neden atmadın?” ayak yani şu taban 90 derece içe bakıyor. -Evet .Gidiş sebebi de rahmetli dedemiz Samsun -Köstence arasında akaryakıt çekiyormuş. -Ermeni katliamından kaçıyorlar yani. Çünkü benim ilkokul ve ortaokul diplomalarımda doğum yeri Torbalı yazıyor. çocuk.Bunun üzerine rahmetli babam hemen kütüğü olan Denizli Çal’a müracaatını yapıyor. -Babası orada yani Samsun’da? -Şimdi Doğu’daki erkekler çalışmaya çıkarlar dışarıya. Son Osmanlı kayıtlarında Samsun kaydı bulunmaktadır. Rahmetli anneme iğneyi yapmış. ihtiyar. Ona geleceğim de şimdi giderken yanındaki grup arkadaşları diyorlar ki .Samsun’da 19 Mayıs 1919’da. 1915 olabilir.1941 – 43 Harp yıllarında her şey karnelerle veriliyor. Yemen Harbi’nde ölmüş. -Dedenizin ismi? -Dedemin ismi Hasan Reis.Yer: Torbalı Belediye Parkı Görüşülen kişi: Orhan Baturay. Babası Köstence -Tampınar arasında akaryakıt çekiyor -Tabii. Karnelerde nüfus kâğıdı kullanmak gerekiyor. Çünkü orada evleniyor ve o köyde bir çocuğu oluyor. akaryakıt çekiyor. Ağlardı anlatırken “oğlum yollarda öyle insanlar gördük ki kadın. . Ne oldu diyorum . “Ya herkes sağlam çocuğunu attı.638 Bilemem çünkü şöyle diyelim.O nedenle gidiyor Samsun’a.

Çünkü şöyle anlatabilirim ki devlet iktisadi teşekkülleri Türkiye’de bir üniversiteydi. devlet tarafından iki defa okudu. Sonra annemi hastanede çalıştırmaya başlamışlar. ne duygularla anlatırdı? -Şimdi geminin yanaşması büyük bir olay oluyor da. Bunlar ilk işaret ilk kıvılcımlar Türkiye’de. ama Amerikalı uzman doktorlar varmış. Abime ameliyat yapıyorlar . Yanları demirli. . 95 . Türk hastanesi . terk etti.Mesela ben orta okulda okuduğum zaman İngilizceyle ilgili telaffuz öyle değil böyle derdi.dalan bir kadındı. Evet. Mustafa Kemal’i o gün için… -Ne anlatırdı mesela. -Babasını Samsun’da buluyor. Devamlı değiştire değiştire onların(doktorların) nezaretinde ayağı normal hale gelmiş. Tahminim. Annem bana derdi ki: Kendi takası değildi. Ama biliyorsunuz.Tabi yazmak yok. Bu Ermeni davası olmasa orada yok olup gidecek. Orada Amerikalı doktorlardan İngilizce ve Latin alfabesini o zaman öğrenmiş. Rahmetli birader “ Latin alfabesini ben annemden öğrendim. “Bizi bıraktı gitti. -Yani o zaman evliymiş.Mekaniğe dayalı olarak çalışır.Devlete çok yararlı işler yapmış. yok. Ömerzadelerin yanında devamlı çalışıyor.Abim hastanede yatarken demek ki o da yanında kaldı.19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal Paşa’nın geleceği Samsun’da duyulmuş.Ayağını düzeltmişler bu arada rahmetli ( annem )çok açık göz bir kadındı. Annem anlatırdı: “Oğlum abine doktorlar ayakkabı yaparlardı. -Peki Mustafa Kemal’in geleceğini nereden duymuş? -Şimdi.” derdi. Ömer Bey de çocuğun ayağını tedavi ettirmek amacıyla onu Samsun Devlet Hastanesine yatırmış. Müthiş eleman yetiştiriyorlardı. Tahmin etmiyorum yirmi bin de nüfusu yoktur. Ne de olsa beş on binlik bir ilçe büyüklüğünde. -Babanızla annenizin tanışması Samsun’da mı? -Evet Samsun’ da tesadüfen oluyor. İki üç ayda demir eğrilirdi” derdi. Mesleği kâğıtçılık üzerine. Bugün Kındız köyü Pazaryolu ilçesine bağlanmış ve Laleli adını almıştır. Hatta anlatacağım. Bu böyle giderken rahmetli babam da on bir yıl askerlik yapmış. Şimdi orada Latin alfabesini öğreniyor.Kendi çocuğundan başka şeylerle de ilgilenmeye başlamış. -Erkek mi kız mı ? -Erkek.” derdi. 639 Teyzesinin nüfus kayıt bilgileri ektedir. -Tanıyorsunuz yani. Makine mühendisliği tahsili yaptı. Seka İznik Kâğıt Fabrikası kurulmuştu. Samsun’un eşraflarından. Selüloz mekanik bir fabrikadır. -Peki Orhan Bey anneniz hastanede çalışıyor. Oralarda Ömerzadeler varmış.-Annem şimdi benim teyzem var gördüğüm. Makine mühendisi idi. -Tanıyorum tabii.Bu olayı gururla anlatırdı “Ben 19 Mayıs 1919’da bir kadın olarak Samsun’da iskelede Atatürk’ü karşılamaya gittim. Babasıyla beraber müstakil bir evde kalıyor. -Karındaşınız? -Evet Karındaş. Ömerzadelerin evinde mi kalıyor? -Yok. O zaman Samsun büyük bir il değil. Lisede okudu. Hastaneye yatırılıyor. babasının yanında kalıyor. -Peki oradan ne kadarlık sürede varıyor Samsun’a? -İki buçuk ayda Samsun’a varıyor. Bu. İngilizce de öğreniyor. Tam bilmiyorum. Onun da bir hikayesi var.639 Bir onu biliyorum ben. İktisat teşekküllüğü yaptı. … Ömer Bey’e söylemişler.Babanızla annenizin tanışması Mustafa Kemal’in Samsun’a gelmesinden önce mi sonra mı? -Daha önce. Başka kardeşi olup olmadığını bilmiyorum. Anlatırdı annem. -Öğreniyor. -O zaman Samsun’da Amerikan hastanesi mi varmış? -Amerikan değil . Onların adına petrol çekiyor.Mustafa Kemal’in Samsun’a geleceğini duyuyor ve kadın olarak o grubun (Mustafa Kemal’i karşılayan) içerisine katılıyor. Teyzem hatta buraya gelmişti. -Babasının yanına geliyor. Her şeyi görebilen. Hatta annem derdi ki rahmetli dedemi sevmezdi. -Selüloz Mühendisi mi idi ? -Selüloz değil. Hastanede Amerikalı ortopedi doktorları bakıyor. Onlarla (Ömerzadeler) bir ilişkisi yok. derdi rahmetli” -Köyde bıraktı .

Orayla bir işimiz kalmadı. -Annem “Onlar Samsun’a geldiğinde karşılayanların arasındayım” derdi. Kars.Mesela Kındız’dan annemin küçüğü kardeşinin köyü Kındız ‘dan Danzut arasında Modloso. Oturalım da senden alacağım şeyler var. dokuyalım. Ardahan dolaylarında yapmış askerliğini. Saldıray denizaltıların isimlerinden esinlenmişler. Bir daha rahmetli uğraşmamış .Orada kaldık birkaç gün. Ordu? -4.Annemin gelin gittiği yer. 19 yaşlarında falan askere gidiyor. -Çocuklarınki? -Torbalı. Bakmışlar ki içinde para yok. Nüfus kağıdımda doğum yeri Çal diye yazar. askere gönderelim” diyen bir kadın. Yani o zaman kütük. 96 . -Sizin kaydınız hala orada o zaman.Ve bir grup yapmışlar. -Peki babanızın lakapları neymiş Çal’daki? -Karakızlar. Ve bu orada bir operatör gibi olmuş.Baturay. -Şimdi kütüğünüz burada mı ? -Burada şimdi. Belki Samsun’da kalacaklardı. Sahra hastanesinde.Ne kadar gönderdiklerini bilmiyorum tabi. Onlar üç dört yıl kalmış veya kalmamış.Hep ermeni isimleri bunlar. Ağaçların altına atmışlar. Rahmetli babamla.11 yıl.İspir’in köyleri bunlar.Ben hepsini gördüm onların. Daha sonra nüfus kağıtları yırtılmış olarak bulundu.-İlk meşalenin yandığı yer. Zaten Mustafa Kemal birkaç gün kalıyor orada. -Orada rüştiyede . Peki babanız aslen nereli? -Denizli ilinin Çal ilçesi Süller köyü(nden). Genç. -Çal olarak kayıtlı. -Anons çok mühim burada(Samsun’da). Rüştiyeye kayıt yaptılar onu. Danzut’a gelin olarak gitmiş. Sahra hastanesine ne gelir yüzde 80 yaralı gelir. Ama o demek ki hastanede. yatağından bir miktar pamuk çıkarsın. Yıldıray. Ve çok meraklı bir kadındı zaten kendisi .Atılım yapmak isteyen bir kadındı. Sonra bizim ismimizi Baturay olarak almış. Ne kadar kalabalık olduğunu ben pek bilmiyorum. Evimiz o zaman bağda idi. Sadece karşılıyorlar. -Mustafa Kemal’in yanındaki toplam kişi sayısı on dokuz.Danzut. Onların evlenmesi bir tesadüf oluyor. Erzurum.Kabuğuna sığmayan bir kadındı.Babamın sülalesinin hepsi Baturay’dır. Bir şey söylersem yalan olur. Sahra hastanesi değişmiş.Karakızlardan Abdullah babamın lakabı. -Onların kayıtları buraya geldi mi ki? -Yo onların burada çıkarıldı. Ordu dahi iletişimi olmayan bir çağda muharebeye girmiş. Şöyle iki üç yüz kilometrelik bir çemberin içerisinde. -Peki annenizin Erzurum İspir ‘deki köyünüzde lakapları neymiş? -Şimdi benim orda doğma büyüme teyze kızım var. Ordu . Soyadı çıktıktan sonra rahmetli birader devlet hesabına okuduğu için onun ismini Şahin olarak koymuşlar. —Sağlıkçı olmuş yani 640 Abdullah Baturay ve ailesine ait kayıt bilgileri ekte verilmiştir.Herkes yastığından.Modloso köyü hatta sert akan bir suyun içerisinden geçtik oradan. Sıhhiye çavuşu olmuş. Onun ifadesiyle benim aklımda kalan “Mustafa Kemal’i iskelede karşılayan tek kadındım” derdi.Askerliği doğuya çıkıyor -4.Rahmetli babamla evlendikten sonra babamın sağlığı müsaade etmemiş orada .Anons yapılamadığı için her yerde iletişim bugünkü kadar bu kadar ileri değil ki. -Mustafa Kemal’le konuşmuş mu hiç? Ona bir şey sormuş mu ? -Onu hiç bilemiyorum. -Peki Orhan Bey Mustafa Kemal’i karşılıyor ve ayrılıyor. Öyle bir şey ki mesela “Ömerzadelere: Siz eşrafısınız. Doktor da babama senin mutlaka bu rutubetli yerden gitmen lazım deyince terk ediyorlar Samsun’u. Rahmetli annem Baksı’da evlenmiş. -Burada mı oturuyor? -Burada oturuyor da şimdi ben ondan evvelsi gün gece geldim. -Hali hazırda nüfusunuz hala Çal’a bağlı mı? -Tabi benim nüfusum Çal olarak bağlı. köylerin isimleri falan var değişmiş.640 -Babanız köyde doğuyor büyüyor. Sonra geldi zaten nüfus kütüğü buraya. hastanenin askeri erkanından bilgi aldı. Şey olarak geldi zaten kütük gelişinde Çal olarak geldi.

. Sen bu ayağı diz altından kes. -Pamuk değil yün. Ona göre sargısını bağlıyor. Onu taşıdım diyor rahmetli./Hastalara söyle cehennem taşı …” böyle bir şey etmiş. Ben motordan düşüyorum. İzmir’den Denizli.Hemen işe alıyorlar bunu. Rahmetli Kazım abi. -Orada evleniyorlar. -Memleketine mi? -Memleketine .orasını iyice yarıyor. Beni eve götürüyor. Demek ki oradan tesadüfen geçerken.1928’de olmayabilir onları ben tam olarak detaylı bilmiyorum.Geçerken sağlıkçı eleman aranıyor diye yazı görmüş eski Türkçe. Bütün ev yiyecek doldu diyor aklına ne gelirse…o kadar soğukta kışta benimde ufak piyanom var. Babama sormuş: -Abdullah Bey ne yaptın o hastanın ayağını? Nasıl oldu kesilen yer? -Buyrun beraber bakalım. .” diyor. hali vakti iyiymiş rahmetli dedemin.2. Ömerzadelerin de çok büyük katkısı olmuştur bu işte.Bir açıyor bakıyor . İnsan ilerisini 97 . Hemen geliyor babama haber veriyor işte . Sağlık şeyinde istasyondaki tarihi bina.20 günde ayağa kalktım.Doktor binip gidiyor. -Don? -Don değil. Önce çekti acıdı bir canım. Hasan Varlık’ın babası var. orduya yollamışlar.20-25 gün sonra Amerikalı doktor gelmiş. Hemen dalıyor içeriye. -Seferberlikten mi terhis olmuş ? Kurtuluş Savaşı’nda Samsun’da mı? -Şimdi karşıdan gelmiyor. -Anneniz? -Hayır hayır babam derdi. Askeri sıcak tutacak yün kazak çorap. O zaman kalkıyorlar. Sağlık binası orası. Geliyorlar denizyoluyla İstanbul’a. Ayağım kırılıyor. Oradan İzmir. -Orada evleniyorlar. -Denklerle tabii.Sert mizaçlı birisiymiş rahmetli babam.İşte ben şu bölgelerde askeri sahra hastanesinde şu kadar yıldır efendim yaralılara gerekli müdahaleyi yapan askeri ekibin içinde askerliğimi tamamladım.-Sağlıklı olmuş. -Annenizle öyle mi tanışıyor? -Öyle tanışıyor. Babam da bereket köylere çıkmamış. Muhakkak İstanbul’a gitmesi lazım .O yara devresinde pembeleşme meydana geliyor.Hurda huş oluyor. -Babanız piyano çalıyor? -Onu diyor taşırdım giderken çalardım diyor piyanoyu.Annem derdi “ah oğlum zengin bir aileye düştün. Terhis oluyor.Cımbızla ince kemiklerin tamamını temizliyor. -Annenler pamuk toplayıp pamuk alıp da elbise dokuyup. Ufak bir piyano nerden geçmişse eline… Bu arada babamın sağlığı bozulmuş. O tabii. Nerede atlet nerde tutacak askeri sıcak.Şarkı mısrası aklında kalmış.Yazmışlar.5 yaşında vardım işte. Geldi babam.Ayakları kırılıyor. -Nerede? -Samsun Devlet Hastanesinde. Bilinçli yaptı yani. Cam silerken pencereden düşüyor. “Abdullah Efendi hastanenin başı.Sardı bir şeyler yaptı.Bunu deniz yoluyla İstanbul’a gönderiyorlar Amerikalı doktoru. Kurtuluş Savaşı’nda Samsun’da. Bakıyor ayak yerinde . Büyük bir hastalığa yakalanmış yani orada. -Yün. Şimdi şöyle söyleyeyim. Tedavisi Samsun’da mümkün değil .kaval kemiğinin olduğu yer parçalanmış. katta zenginlerden birisi bayan. “ Abdullah Efendi.Ayağıma uzun uzun tahtalar koydu.O da (Amerikalı doktor) giderken bakıyor babama.30 gündür bu tip yani. “Tamam doktor bey. Hatta şöyle annem şöyle bir şey anlatır. -Samsun’da bunun önderliğini mi yapmış? -Evet önderlerden bir tanesi . Ben beş yaşlarındaydım. Çünkü onlar 1928’de Torbalı’ya gelmişler. -Kurtuluş Savaşı’nı orda mı geçirmişler? -Bitmiş artık babam terhis olmuş. Diyor ne yaptın sen?Kangren olur bu. Yün kazak.” Babam. Şimdi Amerikalı doktor. Babam kırık ayağı uzunlamasına. Şimdi oradan Samsun’a geliyor.Buna ön bir imtihan yapıyorlar ki bakıyorlar profesyonel birisi iyi bu işte.Bunun tamir olma imkanı yok. -Evet. İri kemikleri de yanaştırmış birbirine.İyileşme devresinde… Sana bir şey tarif etmeye gerek yok.2-3-4 saat sürmüş temizleme ameliyatı. 20.Daha çok çorap ve kazak.

başka kimse yok evde. Nereden kaynak alabilirim. 4 sene onun evinde oturmuşlar. benim annem tarihe çok meraklı. Komutana: .Bana izin verirseniz anneme kitap alacağım. O zaman yönetim Aydın’daymış.Bu evimizde o seneki hasılat 40 çuval çekirdeksiz üzüm.Ticareti beceremiyor.Ben şeyleri çok iyi biliyorum.Torbalı’ya sağlık memuru olarak tayini çıkıyor. Oraya gittik. Mutfak takımı haricinde.Kimden referans alacaksın? Gittim . Yalnız bu şimdiki oluşan bina 1948 yılında yapıldı.Tamam dedi.Her evin önünde araba gördüm. -Çal’ın -Süller köyü -Her evin önünde iki üç tane araba gördüm ben.Kimisi bir yatak getirdi.Mezuniyet şeylerini de gördüm.Kurt kaptı bilemem ne oldu öldü.Bir muhtaç halde geliyor buraya.Çok büyük bir yıkıntı oldu bize. Sıra evler derler.Kimisi bir yorgan getirdi. Temin etmek. Lütfü mektubun var demişler.Sarılı. Abim:. O dünya oluşumundan bu tarafa tarih kitabı istiyor. Yunanlılardan kalma.Alıyor 3-5 yüz tane halı.Bize piyade eğitimi veriyor. -Buraya kaç yılında geliyor? -1929 senesinde.Askerken Erbil soy isminde bir tabur komutanı vardı.Buradan bir arazi arıyorlar. Annemin bütün ömrü kitap okumakla geçerdi. -Tekrar bakanlığa mı baş vuruyor? -Aydın’a müracaat ediyor. Memlekette babası tamam oğlum diyor ticaretle uğraş. -Ne yangını oldu? -Bir denk halı vardı burada . -Depremde burada mıymış? -Hayır. Ankara’ya gittiğinde illa bana oradan bir tarih kitabı bak.Ben 1945 senesinde gittim .O ayrı bir sanat.Çünkü beşiği orası. Bağ.Malulen emekli oldu. memur evleri derler.Dayanışma olan bir yer. Cumartesi günüydü.Aaaa !!! Annemin mektubuymuş.Ben ehliyet alıyorum.Onlarla bir ev tamamladık.Bu arada dedemden babama 90 mı 120 tane mi koyun düşmüş.Ayağım orada kırılmıştı benim.Öğleden sonra o zamanlar bütün okullar öğleye kadardı.Dedim böyle böyle.70-75 senesinde gittik.Alış veriş yapmaya. Kerpiç bina yapmaya başlamışlar.Yangın bizim evde . … O evi almış. -Peki anneniz Sakine hanım? -Annem okumaya çok meraklıydı. -Sonra sıtmaya savaş ilan edildiği dönem. Bu kadar tarihe meraklı bir kadın.Abime mektup gelmiş 1937’ de İzmit’te.Seka’ da.Köy çok büyük bir köy.Çok memnun oldum ya. Çobanların elinde yok olmuş gitmiş hep.Okumuş kültürlü insanlar.Şaşırdım ben bu işe dedi.Bugün Denizli’nin yüzde 80 nakliyesini yapan bir beldedir.Yaşlı tabi. Belediyeydi orası. Sigaradan ev yanıyor -Dedeniz mi yapıyor? -Evet. Rahmetli Hasan dedemiz Samsun’dan bize geliyor.Kazım ağabeylerin evi vardı. Hemen cevap veriyorlar .Çünkü yangın olduğu zaman 1937’ de .1946 senesinde gelin almaya gittiğimizde.Amma 98 . -Eviniz mi yandı? -Kiralık ev kendi evimiz de değil. Bu günkü gibi bütan gaz veya doğalgaz yok.Çok tasarrufluydu yani. -Peki istifa mı ediyor oradan (Samsun Devlet Hastanesi)? -Oradan ayrılıyor.Orada ne kadar kaldık.Çünkü ben Ankara’ya gittiğim zaman Dil Tarih Coğrafya Fakültesine gittim.Halıcılık. Babam ticaretle uğraşırken. Onları da Çal’dan getirmiş buraya. En ufak bir şey kurtulmadı.Annem tasarruflu bir kadındı.işte elde kalanı satıyorlar.Macır mahallesinde. Gidiyor memleketine.Depremden 2 sene sonra o köylere uzun müddet gitmiştir. Onu tanıştırabilseydim. -Evet sıtma savaşı .düşünemez ki şimdi hatıralar olur ya günlük insanlar öyle bir şey olsa belki.Siz şoförsünüz.Ben çalışıyorum. Mesela siz tarihçisiniz.Çok büyük bir şey o. 600 küsur metrekare. patronsunuz diye.. Çünkü bana derdi. Keşke o zaman da tarihçi olan bir kişiyle ben tanışabilseydim. Buraya ( Torbalı) tayini çıkıyor.Depremden bir sene sonrası derdi rahmetli birader.Torbalı’ya geliyor.Bütün okullar.Hiçbir şey kalmadı.1954 senesinde gözlerini kaybetti. Tamam diyor. O da dışarıda ayrı bir yerde olduğu için.Sürüyle.Öğleye kadar piyade subayı girdi.Depremden 1 sene sonrası dediler.Kışın arabayı çıkarıyorsunuz ortak. Demir yolu boyunda.O zaman kültür birikimi yok tu ki kişilerin.Biz sokağın köşesinde oturuyorduk.Burada orta mahallede Saliko’nun evi varmış.Altınları falan erimiş.Bir ömrü feda etti .Annem Perşembe günü pazara gidiyor. Onlarda bir ev kiraladık.tamam dedi.

Bakar. -Buradan çıkıyormuş atla.Tekrar aynı Seka’ya geliyor. harbin içerisinde.Bir de onun müfettiş başları var.” Dil yok. -Ortaokulu nereye gidiyor.Gelir şimdi o.Herhangi bir imtihana gerek duymadan hemen bir eğitimden geçirip seçtiler . Böyle bir yıl atlattım diyor. Torbalı’da Sağlığın Tarihçesi ve Bir Kinin Belgesi.Mithatpaşa (Meslek Lisesi _ İzmir) orta ve lise bölümü bir arada.1943 senesinde.Teknik okulda okuyor adam.Açar açar bakar.Endüstri meslek lisesi mezunları parmakla gösterilecek bir durumda o zaman.Eve geliyorum tercüme ediyorum . Abim anlatırdı: “O kadar zorluk çektim ki ilk sene. Devlet hesabına. O devirde okuma yazma bilen kişi bile yok. Okul hayatım olmayınca.Oradan mezun oluyor. Yazın çok gittim ben 20 gün 5 gün dolaşırdık atın sırtında Köylere tarama(yapar)..ilaç dağıtırdık. çevire çevire okur.Almanlar Almanca.Askeriye memuriyet.Bu gitti yurtdışına götürüyor bunu da.15 yaş vardı derdi annem. Burada bir şey yok 3’e kadarmış. -4 sene mi okuyor orada.İnanmamışlar.İlk önce Alpullu’ya tayini çıkıyor.Sonra emekli oldu kendisi.İlk sene geçtim demişti hiç unutmuyorum. 642 Bu konuda bakınız.O Fransızca okudu. -Hatta siz İzmit’e gitmişsiniz galiba. -Yo o zaman öyle yok bunlar direk devlet hesabına. -Hangi ülkede? -İsviçre’de canım. -Peki Orhan Bey anneniz kaç yaşında öldü? -Annem 1974 yılında vefat etti.Karşıdaki evde oturuyor. Diğer 2 saatlik zamanını askeri kitaba ayırır.642 -Tarama. Sınıflama yapılır köylüler.Sıhhiyeci Abdullah.Belki bir yardımım dokunur diye.Döndüm eve geldim. Sıtma taraması. -Şimdi 47 ‘de geliyor… 4 sene okuyor. Kazımpaşa’da da okudu641. -Tarama yapılır. Necat ÇETİN. Hala aynı binada eğitime devam ediyor. -İzmit’e gittim.Oğlu Alanya’da.Ben şöyle başlayayım ona. .Ben ilkokul son senelerimde1943-1944 senelerinde 4 ile 5 arasında. -Diğer kardeşinizin ismi neydi? -Mehmet.İzmir'e giderdik bayramlarda. -Sınıflara göre değişik.Onlar Frasansızca konuşulan kantonda falan okuyor.15 köy . _O bir macera şimdi. bir kızı var. -Burada mı o da? -Çocukları burada oturuyor.İki buçuk saatinin yarım saatini orada bize harcar. Bir oğlu. -Lütfü abiniz kaç doğumluydu? -Valla annem 15 yaşlarında genç evlenmiş. -Komutanlara göre değişiyor -Evet bunlar İtalyanlar İtalyanca.Kemeraltı’na falan girerdik. -Babanız Sıhhiyeci Abdullah Bey.Hadi be demişler. -İsviçre’de mi okumuş? -O zaman onu bir müfettiş okula almış.Bir yığın orada Fransızca ders almak zorunda. Meraklı şöyle meraklı bir kadındı.. -4 sene mühendis olarak -4 sene mühendis olarak okuyor.Annemin yazısını. Ben sabaha kadar aldığı kan numunelerini hastaların isimlerini.Kızı İzmit’te… 1939 doğumlu. köylerini. -Çocukları orada.Eski Türkçe yazı yazıyor. Parmakla gösteremezsin.3-5.Sonra orada Seka’da atölyede şef olarak yükselmiş. 99 . 641 Torbalı Kazımpaşa İlköğretim okulu 1926 yılında eğitim öğretime başlamış.Mithatpaşa’ya gidiyor.güzel yazı demişler.10 köyü dolaşmıştır.Aşağı yukarı. -2 tane. -Sizin yanınızda mı yetişti? -Tabi okudu. -Kaç kardeşsiniz? -Biraderle beraber 3 kardeş oluyoruz.O imkanları ben de kaçırdım. İkisi de öldü. Geldiği zaman hafta sonuna denk gelir. Büyük Torbalı Gazetesi.

O haber mutlaka bitecekti. bunları okurdu. -Atatürk'ün cenazesini . Ve malulen emekli oldu."Niye ağlıyorsunuz öğretmenim" Bak dedi bana. Tarlasındaki suyu kesik açacak suyu akıtacak.Tabii yakalar çıkarıldı.643 -Kaç yılında gelmiş acaba? -36 -Yok. Benim ortaokul diğer kitaplarım bitmiştir. Okul müdürümüzün.Bizi alırdı orada bir radyo vardı. -34'lerde falan? -Yok.Rahmetli abimin düğün işleri vardı. -Peki Atatürk'ü gördünüz mü? -Hayır cenazesini gördüm.Çok ender gelmiş kişilerden birisiydi.Cumaovası buraya bağlıydı sağlık yönünden.Onun tepkisiydi.Çok da büyük yetkiler verilmişti onlara.Baktım Atatürk’ün resimleri. Haber saatinde haber bitinceye kadar her gün biz oraya giderdik.Geçenlerde onun bir gözlük sapı vardı.Ailecek görüşürdük. -Orhan Bey! -Çok büyük komutan.Bizim şimdiki okulun olduğu yerde kulüp kahvesi vardı. Jandarmalar falan .Her gün.Biz şöyle cenazesi elimi sürttü geçti.Bir gün bana dedi ki rahmetli babam "Hikmet Bey’e sor bakalım akşam müsait mi? Akşam köylere gidiyor falan akşam gelmek istiyoruz. 34 .Böyle bir şeydi. Menderes’e giderdi. Atatürk’ün Torbalı Ziyareti ve Bozkurt Kıraathanesi. -Atatürk çok büyük bir inkılapçıydı. Sıtma sineği oluşmayacak.Ben her zaman söylerim Atatürk sevgisi bambaşka bir şey diye. -Orhan Bey peki anneniz Atatürk geldiğinde burada mıymış? 1929 olduğuna göre burada olması lazım..-Yani en salgın hastalık sıtma. " diye. Aşağı yukarı 10cm çapının üzerinde büyüteç aldım.” derdi. Nüfus kayıt bilgilerine göre . Gazetem Torbalı.Her şeyin Allah'tan geldiğini kabul ederdi.1973 yılında vefat etti644. Hikmet Orhan isminde bir okul müdürümüz vardı.Atatürk sevgisi öyle lafla olmaz..köyden köye geçeceksin 20 -25 gün çoluğuna çocuğuna hasret. 1955'te gözlerini tamamen kaybetti. -Cenazesi kalktı şeye …Yavuz da bizimle geldi. Sakine Hanım 1976 yılında vefat etmiş.Okumaktan o kadar çok zevk alırdı ki.Biz ordaydık.Çok büyük siyasetçi çok büyük inkılapçı.Atın üstünde gitmek.Şeyin olmadığı .Cumaovası’na. Jandarmaya söylerdi. -Evet. -Hiç anneniz söz etti mi? -Yok duymadım böyle bir şey -Peki babanız kaçlıydı? -1308-09 yılları arasındaydı. “Hah oğlum iyi yapmışsın.. Ondan sonra Atatürk çok büyük bir siyasetçi idi.1939 senesinde harp çıktığı (İkinci Dünya Savaşı) zaman.Ama neyi okur? Magazin asla ve asla.Büyüteç aldım.Ondan sonra bu tarafa gider. Ali Çavuş’un yanına gelmiş. Bakınız ekteki nüfus kayıt bilgileri.. -O zaman tabii.Gözlük kullanıyordu. Kulüp kahvesi.O şeyle okulla gitti oraya.Çok büyük bir bakımı var.tabii ya buradadır.Oradan trene bindik.Annemin de gözleri görmemeye başladı.Şimdi her şey ayaklarında arabalar falan.Şimdi onun okuma hırsı var ya.Beyler sokağından ben şey aldım.Varken olmadı.Tam bir fedakarlık örneği idi o.Ona yardım ederdim ben. memleketin iç ve dış sorunları. -Neye geldiğinde? -Atatürk buraya Bozkurt Kıraathanesi’ne. Artık o gözlük kafi gelmedi.Bulduğu her şeyi okurdu.Dolmabahçe’den geldik. -Veremden daha çok salgındı. Hikmet Bey’in ağlamasını gördüm ben.. 100 .Yoktan var etmiş. -Burada mı ? -Evet.Böyle alır okurdu.Şeye götürdük.27 km atın sırtında gideceksin .Siyaset.Şimdi büyük komutan.Atatürk çok büyük bir şeydi kumandandı.Etnografya Müzesi’ne götürdük.Onla görüşürdük. -Evet. Abdullah Bey 1973.atılgan olduğum 643 644 Bakınız Necat ÇETİN. -Paraları pulları hepsini kaldırdı.Ben ona genç olduğum.Çok sabırlı bir insandı.

güneyinden geçtiğini.Şarkı söyleme.Bu kitaplar tarih kitabı.Efendim nereye yerleştiklerini…. Sayın Orhan Bey çok teşekkür ederim.Siz % 80 bu bilgileri verebilirsiniz bana. O kadar güzel sesi vardır.Mesela öyle şey ki anlayacağın. Yeri geldiği zaman noktayı koyar ondan sonra başlar şey yapmaya.Onlar şey böyle şarkıyla karşılık verirler.Başından sonuna kadar. Sakine (Sekine) Baturay 101 .Mesela şimdi ben size desem ben de meraklıyımdır yani.türkü söyleme.Ezberinde.Dünyanın kuruluşuyla ilgili bu kitapları bulma ihtimali var. -Aşık geleneğini mi? -Aşık geleneğini okur.Ne zaman bunlar kuruldu.Şimdi o (annem) Orta Asya’dan Türkler’in Hazar’ın kuzeyinden. Aşkının şeyini bilir.zamanda fazla yardımım olmadı..Kerem ile Aslı’nın hikayesini ezberlemiş. Ne zaman bunlar yok oldu.

Abdullah Baturay (Eşi) Orhan Baturay (oğlu) (29 Haziran 2008 Torbalı Parkı) 102 .

Sakine ve Abdullah Baturay. oğulları Orhan Baturay’ın çocuklarının sünnetinde AİLENİN NÜFUS KAYITLARI ÖRNEKLERİ (Kayıtlar Orhan Baturay’ın izni ile yayınlanmıştır) SAKİNE HANIMIN POTURAY SOYADI İLE KAYIT ÖRNEĞİ(DENİZLİ – ÇAL – SÜLLER KÖYÜ) 103 .

SAKİNE (SEKİNE) HANIMIN BATURAY SOYADI İLE KAYIT ÖRNEĞİ (İZMİR – TORBALI – TORBALI MAHALLESİ KAYDI) MUHSİN BEYDEN OLAN İLK OĞLU LÜTFÜ ŞAHİNER ‘İN KAYIT ÖRNEĞİNDE ANNE ADI “SAKİNE” 104 .

SAKİNE HANIMIN KARDEŞ VE YEĞENİNE AİT KAYIT ÖRNEĞİ ( BUGÜN PAZARYOLU İLÇESİNE ANCAK ESKİDEN İSPİR İLÇESİNE BAĞLI (KINDIZ) LALELİ KÖYÜ KAYDI) SAKİNE HANIMIN ABDULLAH BEYDLE EVLİLİĞİNDEN OLAN OĞLU ORHAN BATURAY’A AİT KAYIT ÖRNEĞİ 105 .

650 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 651 Mehmet Taşgın’ın anlatımı 106 . Mesela düğün yapılıyorsa gelinler ata bindirilme yerine hemen 645 646 2007 yılı görüntüleri öğretmen Gürkan Adam tarafından çekilmiştir. Kendisine teşekkür ederim. Bu durum İtalyanların her fırsatta Yunanlılara karşı baskın yapan çeteci gruplara646 yani Kuva-yı Milliye birliklerine kendi işgal topraklarında saklama ve destek vermesine neden olacaktır. Örneğin Karakuyu gibi yerlerde tütün ekimi ve bağcılık yapmakta.2006 (3. Dönemi yaşan ve yaşayanların yakınlarına aktardıkları sözlü anlatımlar kayıt altına alınmaya çalışılmıştır. Görüntü kayıtları özel arşivimde saklanmaktadır. İzmir ve Torbalı bölgesi aslında Yunanlara yabancı değildir. Ne yazık ki dönemle ilgili şu an için araştırma sahasında sadece Hamit Efe’ye ait bir fotoğrafın dışında belge bulunamamıştır. İşgale karşı bugünkü adı Yazıbaşı olan yerde Hamit adlı bir genç işgal kuvvetlerine karşı yanına aldığı az sayıdaki kişi ile çete halinde direniş göstermiştir. Ancak dünya siyasetine o gün için politikası ile ünlü İngiltere çıkarlarına ters gördüğü bu paylaşıma aykırı olarak bu bölgeyi Yunanistan’a işgal ettirmişti. Özellikle Söke bölgesinde Sökeli (Halezar) Cafer Efe’ye Bakınız. Hortunalı Hamit hakkında şu ana kadar bir belge bulunamamıştır. Sökeli Cafer Efe.baskı) 647 Şerife Yavuz aktarımı 648 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 649 Mehmet Taşgın anlatımı. Torbalı ilçesinin Yunan işgali dönemindeki tüm köyleri 2000 ile 2009 yılları arasında dolaşılmıştır. Rumların işgal öncesi Türklerle hiçbir problemi bulunmamaktadır. bazı Rumlar köyde meyhane işletmekte. Çünkü bölgede belli başlı yerlerde yabancı uyruklu yerli Rumlar bulunmaktadırlar647. Farklı taktiklerle Yunan karakollarına baskınlar düzenler. Anlatımların bir kısmı not olarak tutulmuş. Sabahattin Burhan. Yunan işgali.Torbalı bölgesi 20 Mayıs 1919 günü Yunan işgaline uğramıştır. İstanbul. çiftçilikle geçinmekte648 özellikle Türk halkının bilmediği ancak ileriki tarihlerde ustası olacağı tütüncülük yapmaktadırlar. hatta köyde Rum doktor dahi bulunmaktadır. Hamit çetesi Yörük Ali grubuna bağlı faaliyette bulunmaktadır. bir kısmı ise görüntülü şekilde kayda alınmıştır645. Aşağı mahalle (İstasyon) ise Rumların oturduğu mahalledir. Anahtar kelimeler “Hortunalı Hamit. 1922 yılında Yunanlar tarafından satın alınan kendi adamları tarafından öldürülür. Bazı aileler ise büyük toprak sahiplerinin arazilerinde ve kendi arazilerinde bağcılık. Kaynak kişilerin büyük bir çoğunluğu şu an yaşamamaktadır. Kuva-yı Milliye“ Yöntem: Bu araştırma Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinde Yunan işgal dönemini yaşamış tanıkların anlatımları ile yaşayanların yakınlarına anlattığı anlatımlara dayalı bir alan araştırmasıdır. Dünya Savaşı’ndan yenik çıkması ile 30 Ekim 1918 tarihinde imzaladığı Mondros Mütarekesi (Ateşkes) ile daha savaş devam ederken imzalanan gizli anlaşmalar ile İzmir başta olmak üzere Ege Bölgesi İtalyanlara taraf değiştirmenin ödülü olarak verilmişti.651 İzmir’e Yunan askerlerinin çıkması halk arasında önce bir panik havasına neden olur. Demiryolunun bulunduğu bölge Rumların yoğun olarak yaşadığı yerdir650.SÖZLÜ ANLATIMLARA GÖRE TORBALI YÖRESİNDE YUNAN İŞGALİ VE BİLİNMEYEN BİR KUVA-YI MİLLİYECİ: HORTUNALI HAMİT EFE Özet Bu araştırma Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinde Yunan işgal dönemini yaşamış tanıkların anlatımları ile yaşayanların yakınlarına anlattığı anlatımlara dayalı bir alan araştırmasıdır. Giriş Osmanlı devletinin I. Torbalı. Torbalı merkezi bugünkü Torbalı orta mahallededir. Torbalı bölgesinde halkın saygısı ve sevgini kazanır. şarapçılık649 ve domuz yetiştiriciliği ile geçimlerini sağlamaktadırlar. Yerli Rumlar bulundukları yerlerde genellikle ticaretle uğraşmakta.

Ahmetli662. Demoğrafik Oyun Sürgün (1919-1922. 673 Mehmet Yıldırım’ın ifadesi 674 Sabri Fidan anlatımı 107 . Çamurun içine yuvarlandım gitti. İşgal İzmir’den demiryolu boyunca olmuştur656. Pelin Böke.Günver. Yunan subayı bana bir tokat attı. Çorlu köylüleri Dağtekke dağlarındaki yüksek yerlere (Zeybek mezarlığı mevkii) kaçarlar669. 2006. 669 “Yunan köyü basınca yemek haranısını ocağın üstünde bıraktık. Köylerde ise köylüler evlerini terk ederek dağlara sığınıyorlardı653. Bakınız. İzmir’in işgali ve Aydın’daki yankıları. İstanbul. Ben çocuğum. anlatımı 670 Saniye Uçar’ın anlatımı. Başında da nöbetçi duruyor. Ben arkadan yanaştım. O günleri yaşayan Sabri Fidan işgal günlerini şöyle anlatmaktadır: “Dağkızılca Yunan kumandanı etrafına yaşlıları topladı. GÜNEŞ. Şubat 2007. Bakınız: Pelin Böke. İstanbul. Bir şeyler anlatırlardı. Ufak diye dikkate almadılar. Bazı yerli Rumların Yunanlar ile işbirliği sonucu evler basılır ve yerli halka zulümler yapılır667. Dr.. Bir endişe vardır. Kumandan sandalyede bacak bacak üstüne atmış. Çünkü işleri bozulmaya başlamıştır668. Dağtekke. Düdüğü gördüm. Ancak ticaretle uğraşan yerli Rumlar tedirgindir.Hamdi “Milli Mücadele Başlıyor”. Taşkesik660. Dağtekke köyünde ikamet edenlerin ise ova köylerine doğru (Ovakızılca-Taşkesik. Belgelerle Türk Tarihi Dergisi. Benim babalığı burada Yunan pehlivanları ile güreştirirlerdi. Düdüğünü bir öttürdüm. İzmir’in işgalinden bir süre sonra (20 Mayıs 1919654) Torbalı ve köyleri düşman işgaline uğramıştır655. Kıçının üstünde düdük sallanık duru. Helvacı tarafındaki dağlık yöreye. Çocuğum. Torbalı tarafında olanlar Ormanköy.136 vd. Yunan askerleri Torbalı istasyonun yakınındaki merkezde bir yerli Rum’un evi başta olmak üzere Dağkızılca . SARISIR. Helvacı ve Yazıbaşı666 köylerinde karakol kurarlar. Konak’ta (Osman Nevres)Hasan Tahsin ilk kurşunu sıkmıştır. Çakırbeyli köylüleri Ormanköy ile Karakızlar arasındaki “Eşme Deresi” mevkiine..s. Buralar bizim olacak.:9 655 Bazı araştırmalar Torbalı’nın işgal gününü 21 Mayıs 1919 olarak vermektedir. Subaşı661. Biz burada devamlı kalacağız. Çaybaşı659 . Afyon da işgal edilince İtalyan işgal bölgesi olan Antalya bölgesine sığınırlar. O günleri çok iyi hatırlayanlar İtalyanlar için “İyi cavurdu” ibaresini kullanmaktadır673. Çorlu665. s.gibi) kaçması670 dikkat çekicidir671. Askeri Tarih Araştırmaları Dergisi. İşgalin Başlaması ve Gelişimi: 15 Mayıs 1919’da Yunan İzmir’e çıkmış. Bazıları ise işgal boyunca çadırda yaşarlar. Göçebe yaşam sürdürenler ise önce Afyon yöresine672. Halkta panik ve korku başlamış. Ben ağlayarak kalktım. Yunan tokatını da yedik. 2006 672 Bu ailelere halenTorbalı Ayrancılar’da“Afyonlu” denmektedir. Buralara yerleşeceğiz. Yunan işgal kuvvetleri ilk başlarda yumuşak bir işgal politikası uygularlar674.53 656 Salih Tünaydın’ın anlatımı 657 Mehmet Yıldırım’ın anlatımı 658 Karakol kurulan ev Langırdak Şükrü olarak bilinen şahsın evidir. 667 Sami Kösten’in annesinden aktarımı 668 Aynı tedirginlik ve tepki bakla tanıkların ifadelerinde de yer almaktadır. Bazıları bir süre sonra çaresizce evlerine dönerler. Celat (Sağlık) demiryolu kenarında. halk yerde oturuyor. Köylülere konuşurlardı. Ayrancılar657. Dereköy663.arabaya bindirilmekte. Sayı 9.. Serdar.Çıplak. ancak bu zamanla baskı ve şiddete dönüşür. 659 Enver Aydın’ın anlatımı 660 Hakkı Taşlıoğlu aktarımı 661 İştipli Hüseyin’den aktaran Hakkı Taşlıoğlu 662 Musa Özbek’in aktarımı 663 Ayşe Yay’ın anlatımı 664 Hasan Uysal’ın anlatımı 665 Hüseyin Çetin’in anlatımı 666 Yazıbaşı’ndaki karakol Hortunalı Hamit’in baba einin yanındaki evdir. Karacaağaç664. Halk da bırakın o daha çocuk demişler. diye söylüyordu. Seslenmediler. Karakuyu658. Atalanı. Sayı 12 Cilt 3( Eylül 1968) Belge . Mustafa Kılınç’ın annesinden aktarımı 671 Bu konuda yapılan bir araştırma için bakınız . Tire tarafında olanlar Tire’ye. İşgal edilen köylerde halk önce kuzeydeki Nif Dağı’na . düğün kısa kesilmektedir652. kaçtık oğlum” Keziban Barut. İşgalden sonra geri dönmüşlerdir.” 652 653 Mehmet Taşgın’ın anlatımı ve Hulisi Demirtaş’ın aktarımı Mustafa Yoldaş ve Hüseyin Baykurt’un anlatımı 654 “ Torbalı muhabere memurunun bildirdiğine atfen 20/5/1335 günü Yunan askerleri tarafından mezkur mevkinin işgal edilmiş olduğu arz olunur” Bakınız: BUTULLUOĞLU.s. İzmir 19191922 Tanıklar.

atik. Örneğin Perşembe günü Tepeköy pazarına gidenler yolda soyulur. Hamit Efe’nin ailesi de köyün yerlilerindendir. dedi. Giritliler ve Mora muhacirleri ise daha önceden Yunanları tanıdıkları için endişelidirler. Paranın nereye gideceğini öğrenince ağlıyordu. Mezartaşında da ölüm tarihi 1338 yani 1922 yılı yazılıdır. Başka paran var mı? Diye sordu. Çocuğudur. Orada bulunan herkes ağlıyordu. Birisi çıkardı ağlayarak parayı verdi.44008491460) 2. Rumi 1309 (M. Vatanı ve sizi kurtarmak için çalışanlara veriyorsunuz bu parayı. Halk bu kişilere “Çalı Kakıcı” adını takmıştır678. gördüğü dayanışma manzarasını şöyle aktarmaktadır: “Koyu milliyeye (Kuva-yı Milliye) para toplamaya köydeyken676 şahit oldum. Bunlar Halil Ağa (Murtuna) (1880-1965) . Benim de içim ağladı.677 Yörede asayişsizlik kol gezmektedir. Hamit ( TC. halka zulmetmeye başlar. Daha sonra nişanlanırlar. Babası “Kara Hüseyin”dir681. Dereköy’de Sığırtmaçoğlu’nun Yunan işbirlikçisi olduğunu belirtmektedir. Bu para orduya gidiyor dedi. Adam aldığı üç sarı liranın bir tanesini geri verdi.” Aynı tarihlerde Celal Bayar da “Galip Hoca” takma adı ve imam kıyafetiyle yöredeki örgütlemeyi sağlamaya çalışmaktadır. 680 Bu gün Murtuna soyadı kapalı kayıttır. Toplayan da ağlıyor. İki kişi gelmişler.1893) yılında o günkü adıyla Hortuna bugünkü adıyla Yazıbaşı’nda doğmuştur. Hamit Efe. Kara Hüseyin’in Hortuna’da çiftçilikle özellikle hayvancılık. Yazıbaşı eski belediye başkanı Nihat Gönülal anlatımı. Bilinmeyen Bir Kuva-yı Milliyeci: Bugün “Yazıbaşı” olan beldenin eski adı “Hortuna” köyüdür. Gözümle gördüm. Yunan işgaline karşı halkta pek tepki görülmez. 682 “Rıza’yı vuran Seydiköy Yunan kumandanı Yüzbaşı’nın evini Hamit gece basmış. Adam: -Yok. Çakallar[Çamlıca] Köyü 677 Hafız Ali’den aktaran oğlu Hüseyin Türkmen 678 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 679 Hortunalı Hamit Efe araştırmasını 2001 yılında ilk defa ödev olarak yapan Yazıbaşı’lı öğrencim Didem Öz’ün araştırma notları. dedi. Onlar geldiler. Ailenin aslı Akkeçili yörüklerine dayanıp Antalya’nın “Murtuna” köyünden zamanında köye göç edip yerleşmişlerdir679. Hatta aile eski köylerinin unutulmaması için soyadı kanunundan sonra “MURTUNA / ORAL” soyadını kullanmıştır680. Amcaoğulları “ORAL” soyadını kullanmaktadır. Efe’nin iki erkek bir de kız kardeşi vardır. veren de. Toplayan üçünü aldı. Üç tane sarı lira. hem geri verdi. Dedi ki gizli bir ordu kuruldu. Yani erkek olarak soy devam etmemektedir. -Siz de çoluk çocuk sahibisiniz. astığı astık kestiği kestik bu kişilerin içinde bir kişi vardır ki bu farklıdır. Köyden “Ayşe” isimli bir kızla gizlice görüşmektedir. Bu kişi Hortunalı Hamit Efe’dir. Bu olaya şahit olan Mustafa Yoldaş. Ölüm kaydı 1 Mart 1920 yazmaktadır. Rıza işgalde Yunanlar tarafından İzmir’den köye gelirken Seydiköy’de (Bugünkü Gaziemir) yolda at sırtında vurularak öldürülmüştür682. Halbuki kızı Hamdiye 1922 doğumludur.İşgalin başlamasıyla “işbirlikçiler” de ortaya çıkmaya başlamıştır675. Bu kişiler zaman zaman gizlice bölgeden Kuvay-ı Milliye için para ve silah toplarlar. Başka birisi beş sarı lirası varmış. 675 Ayşe Yay. Hane reisi “Kara Hüseyin Ağa” dır. ( 1851-1921) hanede kişi sayısı 9’dur. Annesi “Havva”. Bu arada bazı kişiler gizlice ve yavaş yavaş örgütlemelere başlarlar. Köydeydim. İkisini geri verdi. 681 20 Mayıs 1321 tarihli Hortuna son Osmanlı nüfus sayım defterinde aile hane no: 70 ‘dir. Evleri ve Yörük çadırlarını soymaya. at yetiştiriciliği yapmakta ve İzmir-İkiçeşmelik’te iş hanı bulunmaktadır. Yeğenleri Rıza ise iş hanı işletmektedir. Bazı kişiler iki-üç kişi birleşerek eşkıyalık yapmaya başlarlar. Molla İbrahim’in evinde kalır. ata meraklı ve cesaret sahibi. 676 108 . Bir karı koca da vardı.Tahir Ağa (Murtuna)(1883-1946) ve kız kardeşi Makbule(Vasviye)(1887-?)’dir. çok iyi. Hamit 26 yaşında gözü pek. Karı kocadan para istediler. Beşini de verdi. Celal Bayar. Adam hem ağlıyor. Ailenin ekonomik olarak günün koşullarına göre durumları oldukça iyidir. Gizli ordudaki adamları doyurmak için bu paraları topluyoruz. Ancak eli silahlı. Ben bu olaya tanık oldum. Alan adam sordu: -Siz bu parayı nereye veriyorsunuz biliyor musunuz ? diye sordu. dedi. Ayrıca kadın kıyafetinde Özbey köyüne Hafız Ali’nin yanına gider. Yüzbaşıyı karısının yanında yatakta vurmuş”. boylu. çok çevik. Ertuğrul Mahallesi’nde ileride belediye başkanı olacak olan Molla İbrahim (TÖR) ve Giritli Aslan Mehmet ile görüşür. Ödemiş bölgesine geçiş böyle olur. kara yağız genç bir delikanlıdır.

Karakızlar’dan Çete Osman’dı692. Mahkeme başkanı Hamit Efe. Kendisi artık Yunanların aradığı ve öldürecekleri biridir. Yanına da çevre köylerden bazı kişiler katılır. Ama vermezler. Çünkü Ayşe hastalık sonucu (verem) vefat eder. Hamit’i aynı köyden “Ferda” adlı kızla nişanlar. Tabi her mahkeme idam cezası ile sonuçlanır ve hemen infaz edilir. Hamit Efe dağa çıkarken ilginç bir yola başvurur. Kemalpaşa Sinekköy'den (Bugünkü adı Yeşilköy) Yörük Hasan. Hüseyin Çetin 688 Mehmet Taşkın. Çapak köyünden Ethem Ağa (Cin). İşte Hamit Efe efsanesi böyle başlar ve Efe dağdan inmez. Tüccar Rum’un parasını aldığı gibi babasının parasını da alır. Tabii Yunanla işbirliği içinde olanlar da Efe’nin hıncından nasibini alır. Hamit. Ferda’yı Karaot köyüne kaçırır684. Kara Yusuf oğlu kır bekçisi Raşit(Öz). İlk efelik parasını böyle oluşturmuştur. Bu paralarla silah ve mermi alır. Hamit gece baskınları yapardı. Helvacı ve Dağkızılca köylerinde kurulan Yunan karakollarına baskınlar düzenler ve Yunanların belası haline gelir688. Ayşe’ye o kadar bağlıdır ki haftalarca mezarının başında geceleri yatar683. Hamit Efe çetesinin başlıca elemanları Hortuna’dan Küçük Mehmet (Küçük ). Hamit Efe devamlı olarak Karakuyu. Çarşıda işi bitince hana atını almaya gelir .Ne var ki çift evlenemez. Ayşe Yay ve Saipler’den İsmail Baykal’ın anlatımı 689 . Onları orada öldürür. Aynı dönemde yörede dağa efeliğe çıkan başka kişiler de vardır. Atını geri alır686. Bu nedenle Yunan işgal kuvvetlerinin baskı ve zulmünden kurtulurlar690. Çakırbeyli’den Piç Ali. Çünkü bunlar hem uzaktan akraba ve hem de çocukluk arkadaşlarıdır. Rum. Hatta bazı Türk aileler direnişin sembolü olarak yeni doğan çocuklarına “Hamit” adını verir. Ancak yaptığımız araştırmalarda bu kişilerin halka kötü davrandıklarını. Hamit Efe yeğeni Rıza’nın da Yunan askeri tarafından vurulmasından sonra gerek baskın yaptığı Yunan karakollarındaki Yunan askerlerini ve gerekse gördüğü. gösterişli beyaz bir atı vardır. Hancı atını Yunan askerlerinin beğenip aldığını. Bozköy’den Kara Ahmet (Yiğit)691.Hamit Yılmaz Oral anlatımı 686 Aktaran: Salih Tünaydın 687 “Hamit’in maiyeti vardı. Özbey tarafında bulunan “Uyuzdere” mevkiinde iki Yunan askerine yetişir. askerlerin iki kişi olduğunu ve Özbey köyüne doğru gittiklerini söyler. yardımcısı ise Çapak’tan Ethem Ağa (Cin). Eğer cavur öldürmek günah ise Allah bizi affetsin” derdi. . Aynı günlerde Hamit’in babası da sattığı tütünün parasını evinde tutmaktadır. Aile. Hancıya sorar. Bu adamlarından en çok Küçük Mehmet ile Ethem Ağa’ya güvenmektedir. ilk önce arkadaşı Ethem ile babasının evini basar. Tütün tüccarlığı yapan yerli bir Rum vardır. İlk sorusu “Ülen size Yunan toprakları dar mı geldi? Burada topraklarımızda ne işiniz var?”dır. “Babam Ethem bana “Oğlum Hamit ile beraber belki 100 Yunan askerini vurduk.Ancak atı yoktur. Parası Hamit’in babası Kara Hüseyin’de emanet olarak durmaktadır. Çalılıklarda gece yatarlardı”. Bir gün Tepeköy’e atıyla gelir. 690 Hamit Yılmaz Oral aktarımı 691 Gani Özkan’ın anlatımı 692 Saniye Uçar’ın anlatımı 109 . alım yaptığı tütün parasını yanında taşımaz. ortamdan yararlanarak kendi çıkarlarına göre hareket ettiklerini 683 684 Nihat Gönülal anlatımı Şevket Önder’in aktarımı 685 Yazıbaşı eski belediye başkanı İbrahim Cinkılıç’ın halası. Hamit Efe’nin bir kişiyi öldürmesi için Yunan veya yerli işbirlikçi Rum olması yeterlidir. Ferda da daha sonraları bir subayla evlenecektir685. Anlatan Ali Cin. Hamit’in Dağa Çıkması: İşgal günlerinde Hortunalı Hamit’in çok iyi koşan. İşgal sırasında Hamit’in ailesi evlerine Fransız bayrağı çekerek Fransız tebaasına geçmişlerdir. Eğer birden fazla ise ardı ardına dizer tek mavzer kurşunu ile vururduk. Yunan Jandarması gece dışarı çıkamazdı. Hamit gençliğin verdiği heyecanla Çakaloğlu hanından aldığı bir atla arkalarından koşar. Ancak bu sayı sürekli olarak 3-5 kişiyi geçmez. Ama adı duyulur. infazcı ise Küçük Mehmet’tir. Atını o günün usulü gereğince bugünkü Esenler çarşısının bulunduğu yerdeki hana bağlar. İlginç olan tarafı ise yakaladıkları her Rum’u ve Yunan askerini hemen orada mahkeme etmesidir. Karakuyu’dan Abdurrahman'ın Mecit (Buruncuk). kendisinin de bir şey diyemediğini. “Hamit geliyor!” sözü Yunan askerleri ve yerli Rumların artık korkması için yetmektedir. O da Yunan işgaline tepkili birkaç çocukluk arkadaşı ile birlikte dağa çıkar687. işbirlikçi yerli Rumları acımasızca vurmuştur689. Ancak ailesi sana vereceğiz diye kandırırlar. Bu konudaki infazların yüzlerce olduğu söylenmektedir.

Atı terlidir. 698 Gani Zafer Öncel ve İsmail Acar’ın anlatımları. Sözlü Anlatımlarda Hamit Efe Hamit Efe hakkında ancak anlatılanlardan derleyebildiğimiz birkaç olayı aktaralım: Hamit Efe. Bu evliliğin ardından çift Dağtekke köyüne yerleşmiştir697. nişanlı olmasına rağmen Nazlı’yı kaçırmış ve onunla evlenmiştir. Osmanlardan Ateş İbrahim. Köy zaman zaman Yunan askeri tarafından kuşatılmakta. Efe hemen “atı ben gezdireyim” deyip askerin atını alır ve onu kahveye gönderir. bıçak ve çakılar da dahil olmak üzere tüm kesici ve delici aletler toplanmaktadır. Topçunun Süleman (Süleymanige – Macır Süleyman). Bekir Çavuş. Halk arasında “Çalı Kakıcı” olarak adlandırılan ve nefretle anılan bu kişiler. Kavakalan’dan (Çınardibi) Korucu Ali (İbarhim oğlu). bu olaydan sonra “Çalı Kakıcılar”la yolunu ayırır. Bu yüzden halk arasında lakabı “Yıldırım”dır700. Şükrü Aydın. Hamit ilk önceleri bu çetelerle beraber hareket etmektedir694. Efe özellikle Cuma günleri değişik köylerde Cuma namazını kılmakta. Hamit’in kavuşamadığı yavuklusu Ayşe’ye çok benzediğinden Hamit bir görüşte Nazlı’ya aşık olmuş. Hamit Efe’nin bu evlilikten Hamdiye isimli bir kız çocuğu dünyaya gelmiştir. Bayındır Karaveliler köyünden Karadiş. 693 Bu “Çalı Kakıcı”lara örnek olarak Bayındır Keçiköy'den (Bugünkü Balcılar Köyü) Kabakdelen. o günlerde kendi başlarına buyruk hareket etmekte. ancak sağ sırtından mavzer kurşunu almıştır. yeğenini öldürteni karısının yanında öldürerek alır.öğreniyoruz. Tabi bu durum ününün iyicene artmasına neden olur. Oradan da yaklaşık olarak üç metre yükseklikteki çatıya çıkan tavan deliğine çıkar. Yunan askerlerinin eli yine boş kalmıştır. Kahvenin normal çıkış kapısından çıkanlar hemen yakalanacaktır. İsmail Kölemen. 699 İbrahim Özkan’ın aktarması. Bu durum halk arasında daha da çok sevilmesine neden olmaktadır698. köy Yunan askerleri tarafından basılmış. atlı bir Yunan askeri gelir ve Hamit Efe’yi tanımaz. bir gün ağabeyi Halil Ağa’nın Hortuna’daki kahvesinde otururken. Oradan da kaçması kolay olmuştur. hali vakti iyi olanlardan zoraki de olsa para toplamakta ve bu paralarla hem adamlarına bakmakta hem de durumu iyi olmayanlara aynı Ödemişli Çakıcı Efe gibi dağıtmaktadır. kendi çetesini kurar. ceplerini doldurmaktadırlar693. “Babam Hamit için yüzbaşı veya binbaşı olduğunu söylerdi”. Hamit Efe. Hemen ortada bulunan masa üzerine zıplar. Nif Dağı. Bayındır Arıkbaşı köyünden(Eski adı Çerkezler) İlyas. Anlatımlara göre Nazlı. “Çalı Kakıcılar”ın halka yaptığı işkence ve zulüm Hamit Efe’nin tepkisine neden olur. Efe çok çevik ve akıllı bir adamdır. Yunan işbirlikçisi (Hortuna’dan) Arif Kahya tarafından takip edilmekte ve devamlı Yunan karakoluna bilgi verilmektedir696. bu arada Dağtekke köyünde gördüğü “Nazlı” (Nazife) kadın ile evlenmiştir. Kahveye giren asker orada bulunanlara Hamit Efe’yi sorunca yanıt “atını alan adam” olur. Ancak bir süre sonra. Efe evden atla çıkarak kaçmaya çalışmış. Tire Bülbüldere köyünden Uşaklı İsmail’i verebiliriz: Muammer Şahin. Canlı’dan Çolak Ali. Uladı’dan yaman Veli. Dikkatimizi çeken bir konu da Hamit Efe’nin otantik Efe elbiselerini giymediği. Yeğeni Rıza’nın intikamını Rıza’nın vurulduğu yerdeki Seydiköy Yunan karakol komutanı yüzbaşının gece evini basarak. Mahmut Dağı ve en çok Karakızlar köyü sınırları içinde bulunan “Kurupınar” mevkiinde konaklamış. Yine bir gün Çapak’ta Ethem Ağa’nın kahvesinde otururken etrafı Yunan askeri sarar. Bu arada Hamit. kızgın zeytin yağı ile vücudu dağlama gibi çeşitli işkencelerin uygulanmasıdır695. ceket pantolon giydiğidir. Hamit Efe. sokağa çıkma yasağı konularak sıkı aramadan geçirilmekte. Hamit Akarsu’nun anlatımları 694 Ali Özüzeybek’in anlatımı 695 Anlatan: Gökoğlan’ın torunu Kemal Dağdeviren 696 Anlatan: Salih Tünaydın. 697 Nazlı(Nazife) Hanım’ın yeğeni İzzet Bulut’un anlatımı. Anlatan Kemal Kurucu 700 Mehmet Yıldırım’ın anlatımı ve Cevat Şen’in aktarımı 110 . Hamit Efe’nin Nazlı'nın oturduğu Dağtekke köyündeki eve geldiği bir gün. Hamit Efe o köyden evli olduğu için zaman zaman Dağtekke’ de kalmaktadır. Bardağı taşıran son olay ise Ormanköy’de (Çengele) Gökoğlan isimli kişinin evinin basılması ve Gökoğlan’ın parasını almak için dayak. Kızalcaköy (Kızılcaova) Kadir Çiftçigediği’nden Abdül. Yaralı vaziyette Torbalı’ya kaçarak daha önce aile ahbabı olduğu sanılan sarışın bir kadının evinde (Burunsuz Esma lakaplı) iyileşinceye kadar sığınmış ve iyileşince tekrar grubunu toplayarak dağlara dönmüştür. Özellikle giydiği İngiliz külot pantolonun iç ve dış kısmında aynı subaylar gibi kırmızı şeritler olması dikkat çekicidir699. çatışma çıkmış. Atın teri soğuyuncaya kadar gezdirilmesi lazımdır.

O yıllarda çocuk olan 1331 doğumlu Zehra Ak’ın anlatımında Hamit Efe ve çetesinin “adil, namuslu, iyilikten yana, gözükara” tavırları ön plana çıkmaktadır: “Ben Yoğurtçular’danım.Ayrancı Ahmet benim kardeşim. Hamit ile birlikti. Çok Yunan öldürdüler. Anamgil Rumlara tütün kırmaya gelirdi. Ben çocuğum. Tütün kırdıran Rum kadının üç kızını dağa kaldırmışlar. Bu Rum kadın Hamit’ten yardım istedi. Hamit namussuzları sevmezdi. Hamit bu kadına yardım etti. Kızlarını buldu. Çeştiman tepesi deriz. Orada Yunanlar gelirken önlerine geçmişler. İyiliğe çok iyiydiler. Çoluğun çocuğun aç mı? Yardım ederlerdi. Öyle dövelim ,çarpalım, para alalım demezlerdi. Sen fakirsin, sana yardım ederlerdi. Fakirleri kollarlardı. Hem abim hem Hamit kabadayı idi. Bunlar hiç kimseden korkmazdı. Hiç kimseden yılmazdı. Zenginden alıp fakire verirlerdi. Burada biri vardı. Adamı tarlada işlettirmişler. Çalıştırmışlar. Parasını vermiyorlar. Yakasını bir tuttular. Sen bu adamın parasını verecek misin yoksa vermeyecek misin? Aman aman vereceğim. Hemen gitmiş getirip gelmiş”. Hamit’i bizzat gören ve onunla çalışan Gani Özkan onunla yaşadıklarını ve o günleri duygulanarak anlatmaktadır: “Yunan geldiğinde iki tokadını yedim. İki asker gelmişti. Yumurta ( avra) istedi. Yok deyince dövdü. Baba Çanakkale’de kalmış. Fakirdik. Hamit gece çalışırdı. Bilirim. Ben Hamit Efe’ye yemek götürürdüm. Kavağın yanına. Kuyulu tarlaya. Yanında beş altı kişi vardı.Halamızın kocası Ahmet dayı adamı idi. Basacakları Yunan karakollarını Ahmet dayıya söylerdi. Hamit’le üç dört sefer görüştüm. İyi bir adamdı. Lafı doğru biriydi. Çalı kakıcı değildi. Çalı kakıcı olsa belli olur. Bir gün iki günde belli olur. Dediği sözü yerine getiren bir adamdı. Çok çevik, atik , gözü karaydı. “Hamit vuruldu” diye zaman zaman yaygara çıkarırlardı. Yunan tarafı mahsus yapardı.Biz tedbir aldık. Akşam, gece gece buluşmak, gece gece konuşmak gibi. Helal hoş olsun. Ekmek götürürdüm. Onun işi Yunan’laydı. Kavağın olduğu yere, Fetrek çayının olduğu yere gelirdi. Biz hangi gün, hangi saatte geleceğini bilirdik. Bize falan yere ekmek getirin diye haber yollardı. Atla gelirdi. Beyaz bir at. Ben o zamanlar 14-15 yaşlarındaydım. Yunan’la çarpışması el altından duyulurdu. Akşamları kongre olduğunda duyulurdu. Gündüz Yunan gelirdi. Akşam evlerde toplanırdık. Toplantılarda Yunan’ı yeneceğimizi konuşurduk. Toplantılarda 5-10 kişi olurduk. Her toplantıyı farklı evlerde yapardık. Her gün aynı evde olursa öte yandan yolu bekler. Yunan tarafı seni kıvırır. (Vurma anlamında) Yunan’a bilgi verenler de vardı. Hamit’le olanlar da bilinirdi. Hamit, Kuvvacı’ydı. Bana birkaç sefer talimat verdi. Şunu şu kişiye götür. Şunu şuna söyle derdi. Görüşmeye genellikle yalnız giderdim. Silahsız, boş gitmezdik. Benim nüfusum geç alındı. Ben nüfusumun çıktığını biliyorum. Köyde 2-3 kişi Hamit’ten talimat alırdı. Kalabalık olmazdı. Gece yanına giden ben, büyük kardeşim İbrahim, Kara Ahmet, Has Ahmet. Önce Kara Ahmet’ten aldığımız talimatla giderdik. Aldığımız talimatı verirdik. Bugün dahi bu yaşımda ülke o günleri yaşasa aynı şekilde talimat alsak giderim”. Hamit Efe’ye Yataklık Edenler: Yukarıdaki anlatımdan da anlaşılacağı gibi Hamit Efe’nin çeşitli köylerde zaman zaman sığındığı “yatak” tabir edilen adamları vardır. Bu yataklardan tespit edebildiklerimiz: Buca Karacaağaç köyünden Deli Hüseyin (Uysal), Demirci Köyden Hacı Fettah, Yoğurtçular köyünden Ayrancı Mehmet701, Doğancılar’dan Avcıoğlu, Dirmil köyünden Karaoğlanların Ali Molla702, Çengele köyünden Gacarlardan Hamza Ali Ağa703, Helvacı köyden Sürsalan Cemali704. Çete dağda bulunduğu sırada yiyecek ve para yönünden en büyük desteği yörük çadırlarından görmektedirler. Anladığımız kadarı ile Hamit Efe, bir dönem Ödemiş havalisinde efelik yapan 1911 yılında Osmanlı tarafından vurularak öldürülen Çakıcı Mehmet Efe’nin izlediği yolu izlemiştir. Taktikleri ve yaptıkları bunu göstermektedir. Adeta bölgede yeni bir “Çakıcı” olmuştur. Tabii tek farkla. Çakıcı, Osmanlı’ya karşı direnmiş; Hamit Efe ise işgalci Yunan’a karşı. Kendi köyüne geldiği zamanlarda arkadaşları Bekçi Raşit (Öz) ve Küçük Mehmet705 , Fevzi’nin İbrahim , Katil Cemal’den ve Gök Mehmet (Ekeren) ten yardım görür; ekmek, yemek ve haber alır. Dağtekke köyünden Şahlı lakabıyla tanınan Mustafa (Şahin) çetenin parasını teslim ettiği kişidir706. Yine aynı köyden kaynı Kırlı İbrahim (Bulut) de yataklardan biridir.
701

Zehra Ak’ın anlatımı Osman Sözen’in n aktarması 703 Benim babaannemin babası 704 Peker Sürsalan’ın anlatımı 705 Fevzi Küçük’ün aktarımı 706 Nihat Gönülal’ın aktarımı
702

111

O yıllarda Yazıbaşı’nda “Üç Oluk” çeşmesinde bulunan içi oyuk büyük bir dut ağacı vardır. (Bugün ne yazık ki bu dut ağacı ortadan kaldırılmıştır) Ekmek, yemek ve mermiler bir çıkın içinde burada dutun içine iple sarkıtılır. Efe bu çıkını buradan adamlarına aldırır. Yataklardan bir kısmı Yunan istihbaratına yakalanınca Çapaktan Ethem Ağa, Bekçi Raşit ve Kır bekçisi Mehmet hakkında Atina’daki esir kampına sürgün kararı çıkar. Bu sürgün Karakızlar'dan hem Efelerle hem de Yunan’la işbirliği halinde olan Derelilerden Ali Bey olarak adlandırılan kişinin araya girmesi ile önlenir. Ancak Ali Bey daha sonraları Hamit Efe’nin vurulmasında rol oynayacaktır. Bunun bedelini de canı ile ödemiştir. Efe’nin Yeniköy’deki yatakları da Mustafa Ali Filiz ve Ali Kutlu’dur. Kendisini Yeniköy'ün altında bulunan değirmen tarafındaki tarlasının kenarındaki kür (Ahıdudu) ormanlarında çok gizlemiş , yemek ve diğer ihtiyaçlarını karşılamışlardır707. Hamit’in yatakları istihbarat konusunda da Efe’ye yardımcı olmuşlar, onun baskınlarında rol almışlar ve bedelini de ödemek zorunda kalmışlardır. 1328 doğumlu Sabri Fidan şahit olduklarını şöyle anlatmaktadır: “Ben çocuktum. Pehlivan Mustafa domuz öldürür, Yunanlara verirdi. Kovayla süt getirir, verirdi. Onlarla birlik görünürdü. Ama Hamit’in adamıydı. Bizim babalık Hamit’e bilgi toplardı. İstihbarat toplardı. Çelik İbrahim ile Pehlivan Mustafa ve Hamit Yunan karakolunu arkadaşları ile beraber gece bastı. Kapıdaki Yunan jandarmasını öldürdüler. Müsademeyi biz duyuyorduk708. Pehlivan Mustafa benim babalık olur. Babalığı tanımışlar. Ama emin değiller. Cenazeyi ayağı ile kaktırmış. Bunu görünce babalığı yakaladılar. Babalık Atina’ya sürgün edildi. Esir değişiminde geldi709”. Efelerin gerek işgalci Yunan’a ve gerekse işbirlikçi Rum ve Türklere karşı acımasız tutumu bölgede sevilmelerine ve saklanmalarında yardımcı olunmasını sağlar. Efenin düşmana karşı bu direnişleri bölgede de Kuvay-ı Milliye’nin doğmasına neden olmuştur. Aydınlı Yörük Ali Efe bir gün Hortuna’ya gelerek bekçi Raşit ve ceştuman710 Hüseyin’i bulur, Kuvva-yı Milliye’yi anlatır. Efelere yardım edilmesi gerektiğini ve çete savaşları yapılmasını anlatır. Halkın çoğunluğu Kuvva-yı Milliye’ye ve Efelere yardımcı olmuştur. Efeler kimi zaman birbirlerine düşmüşler kimi zaman da direnişe katılmayan halka eziyet etmişlerdir. Yörük Ali, Hamit Efe’ye başının sıkıştığında kendisine sığınması için açık kapı bırakır. Nitekim 1921-2(?) yılında Hamit Efe, bir ara bu dağlarda barınamayacağını anlayınca, Yörük Ali’nin yanına gider711. Birkaç ay orada kalır. Hatta Yörük Ali grubunda yer alan Sökeli Cafer ve adamları ile birlikte Selçuk –Çamlık’taki Yunan karakolunu basarlar. Çatışma gün boyu sürer. Sökeli Cafer burada yaralanır. Ama grup İtalyan işgal bölgesine çekilerek, yardıma gelen Yunan askerleri tarafından yok edilmekten kurtulur. Yörük Ali bu bölgedeki bazı operasyonları Hamit’e havale etmektedir.712 Para için kandırılan adamlarından Piç Ali ve Yörük Hasan, Dirmilli Ahmet Çavuş ,Aydın bölgesine sığınan Efe’nin yanına gider. Yörük Ali gelen adamlardan huylanır ve durumdan şüphelenir. Gelen adamları vurdurmak ister. Ama Hamit Efe arkadaşlarına kanar. Kendi mıntıkasına dönmek ister. Yörük Ali yanına sağlam adamlarından birkaç kişi vermek ister. Efe bunu korkaklık olarak değerlendirip kabul etmez. Tekrar Akkaya’ya döner. Fakat Efe aşırı cesaret ve tedbirsizliğini hayatı ile ödeyecektir713. Hamit Efe bir gün köyü Hortuna’ya arkadaşları ile geldiğinde Üç Oluk (Koca Çeşme) önünde Yunan jandarmalarıyla karşılaşır. Jandarmalarla çete arasında çatışma çıkar. Efe’nin kendisine yeni katılan bir arkadaşı (Sezai) ölür714. Hamit Efe Yunan jandarmalarından altı tanesini öldürür ve kafalarını kesip Hortuna’daki Yunan karakolunun bahçesine atar. Karakol derhal kapatılır. Hamit Efe’ye mermi temin eden kişi kendi köylüsü İbrahim Özcan’dır. Efe, İbrahim’e para verir, mermi aldırır.

707 708

Mustafa Ali Filiz’in oğlunun anlatımı Aynı olay başka bir tanık tarafından da anlatılmıştır.Bakınız BÖKE Pelin, İzmir 1919-1922 Tanıklar, İstanbul, 2006, s. 121, İbrahim Kozan anlatımı 709 Yunanlıların Türkleri Atina’ya sürgün için bakınız, , SARISIR Dr. Serdar, Demoğrafik Oyun Sürgün (1919-1922, İstanbul, 2006, s.275,276,277,297 710 Eskiden köy bekçilerine ceştuman denirdi. 711 Abdurrahman Şentürk , Rıza Oral aktarımı
712 713

Abdullah Fırat aktarımı

Hamit Yılmaz Oral anlatımı 714 Mustafa Filiz’in anlatımı

112

Efe yine bir gün köye geldiğinde Yunanlar tarafından sıkıştırılır, ama kadın kıyafeti giyerek buradan da kurtulur. Efe’nin en çok şehir merkezine geldiğinde yaptığı gizleme kadın kıyafetine girmedir715. Bu arada Yunan işgal komutanlığı Hamit Efe’nin kellesini getirene bir torba (300) altın ödül verileceğini ilan eder. Hamit’in başına ödül konulmuştur, ama iddia üzerine Karakuyu ve Helvacı Yunan karakolunu basarak 12 adet jandarma mavzerini köye getirmiştir. Efelerin dağda barınmalarının bir yolu da kendilerini gizleyen ve yardım edenlerle beraber halkın elini ekonomik yönden tutmalarıdır. Hatta bir gece Ertuğrul kahvesini adamları ile basarlar. Halktan para toplarlar. Toplanan kişilerin içinde Yunan kuvvetleri ile işbirliği içinde olan Giritlilerden “Süvari Hasan716” adlı kişiyi Yunanlılarla düşüp kalktığı için herkesin ortasında döver. Onurunu kırar. Amaç göz korkutmadır717. Grup çekilirken havaya üç el ateş eder. Bir süre sonra Yunan devriyesi gelir. Ertuğrul mahalle muhtarı “Kara Mustafa718” adlı kişidir. Devriyelere hitaben “Aradığınız adam Hamit Efe şu tarafa gitti. İşte o tarafta. Gidin yakalayın. Yarın bizi sıkıştırmayın” der. Hamit Efe ismi Yunan askeri için korkulu rüyadır. Devriyeler tekrar geri dönerler. Efe topladığı paralardan bir kısmını da Kuva-yı Milliye’ye göndermektedir. Bu konuda da Aydın Kuva-yı Milliye Komutanlığına “kendine topluyor” diye şikayet yapılır. Söke’de bulunan Aydın Kuva-yı Milliye Komutanlığına bağlı 12. Kol olarak adlandırılan gruptan birisi gizlice teftişe gönderilir. Şikayet doğru değildir. Toplanan paraların bir kısmı Aydın Kuva-yı Milliye Komutanlığına gitmektedir. Paranın artanı ise Dağtekke’den Şahlı’da (Mustafa Şahin) kalmaktadır. Öldükten sonrada parasının onda kaldığı ve bu para ile Şahlı’nın Torbalı’da bugünkü Alpkent’in kurulduğu yer olan yerde 73 dekar arazi ve Tepeköy merkezde ev ve dükkanlar aldığı yaşlılar tarafından aktarılmıştır719. Özellikle Yazıbaşı eski belediye başkanı Nihat Gönülal bu konuyu bizzat Şahlı ile görüştüğünü, Şahlı’nın ,Hamit Efe’nin parasının kendinde kaldığını söylediğini aktarmaktadır. Efe zaman zaman “Alyanak” lakabı ile bilinen Burunsuzlardan bir kadınla (Burunsuz Esma) görüşmektedir. Bu genç kızla görüştüğü Yunan tarafınca öğrenilir. Kızın evi gizlice takibe alınır. Bir gece kızın evine geldiğinde, ev Yunan askerleri tarafından basılır. Hamit Efe burada yaralanır. Ama çok sevdiği atını bırakarak kaçar. At güzel olduğu için Yunan işgal komutanı yüzbaşı atı beğenir ve kendisi binmeye başlar. Yunan merkez komutanı yüzbaşıya haber gönderir. “Atıma iyi baksın. Yoksa onu temizlerim. Falan gün, falan yerde kendisini namlumdan geçirdim. Ancak atım zarar göreceği için dokunmadım. Hayvanın hatırına kendisini bağışladım” der. Yunan yüzbaşısı kendisine iletilen yeri ve zamanı hatırlar. Olay doğrudur. Hemen istavroz çıkartır. Ucuz kurtulmuştur. Bu yüzbaşı ileride Efe’ye olan saygısından dolayı Efe’nin cesedine kötü muamele edilmesini engelleyen kişi olacaktır. Çünkü Hamit Efe “kahraman düşman”dır. Hamit Efenin Vurulması: 1922 yılı başlarında Efe’nin başı için para ödülü (300 altın )konur. İkili oynayan Karakızlar'dan Ali Bey, Hamit Efe’nin yanında bulunan adamlarını para ile kandırır720. Çünkü Ali Bey Yunan askerleri tarafından da iki taraflı olduğu öğrenilmiş ve sıkıştırılmaktadır. Bu arada Efe’nin adamlarından olan Piç Ali ve Yörük Hasan, Efe’nin en sevmediği iş olan vurgun ve talancılığa başlamışlardır. Hatta Efe adına oradan, buradan para almaya çalışmışlar, kendilerinin de ortamdan yararlanarak ceplerini doldurmaya başladıkları görülmeye başlamıştır. Hamit Efe’ nin en çok zıt gittiği durumlardan biri de bu tür olaylardır ve bu konuyu hiç affetmemektedir. Bu arada Yunan askerleri Çakırbeyli’deki Piç Ali’nin evini basarak babasını ve kardeşini hapse atarlar,onlara eziyet ederler. Piç Ali’ye de gizliden haber gönderirler. Eğer babası ve kardeşini kurtarmak istiyorsa “Efe’yi namludan geçirmesi” yani “kancıklaması” gerekmektedir. Zaten para ödülü de konmuştur. Eğer Piç Ali, Hamit Efe’yi vurursa hem yakınları kurtulacak hem para ödülü sahibi olacak hem de Efe’yi vurduğu için ucuz kahraman olacaktır. Sinekköylü Yörük Hasan ise Cumalıköy’den ve etraf köylerden Hamit Efe’nin haberi olmadan para toplamaktadır. Bu olay duyulunca kendisi korkuya kapılıyor. Eğer kendisi Hamit Efe’yi öldürmese Efe bu tip adamları affetmemektedir.. Ondan dolayı Piç Ali ile birlikte hareket ediyor. Karakızlar’dan Ali Bey açısından ise durum malum. Epey sıkıştırılmış. Rahatlamak istiyor.
715 716

Enver Aydın’ın anlatımı Aile soyadları CAMBAZLAR 717 Salih Tünaydın’ın anlatımı 718 Aile soyadları AŞICI 719 Babam derdi ki “Şahlı Dayı dört ağaç zeytin, sekiz keçi ile bu yerleri alamaz”. Ali Cin 720 Osman Sözen’in aktarması

113

Cenazesi Seyit Kahya (Özen). Tabii babası ve kardeşi de hapisten salınır. Efe hemen ölmez. Orada bulunan eski bir öküz arabasıyla da önce Dağkızılca’ya oradan da Karakuyu köyüne gezdirilerek ardından Torbalı’ya getirilir723. Piç Ali ise ucuz kahramanlık ve Yunan’a yalakalık peşindedir. vatanı için savaştı. İzmir’e yerleşir. Ölümcül kurşunu kafasından yemiştir.Vatanı için savaşanlar kahraman insanlardır. Etrafı lale. Aydın bölgesinden geri çekilen 18. Civar köylerden de bu tür haberler 721 722 Osman Sözen’in aktarması “Mezar açıldı. Gelen geçen Hamit Zeybek ölmüş desinler” Cenaze namazının Torbalı Camii’nde kılındığını ve hatta cenazesine gelir diye diğer zeybek arkadaşları için mezarlık ve çevresinde Yunan askerlerinin pusu kurduğunu . Necati Akkoç’tan derlediğimiz bir ağıtta şunlar denmektedir: “Zeytinin dalında tabakam kaldı. Bu yangından Ahmetli gibi yol üzerinde bulunan köyler de nasibini alır. İşgalin Sona Ermesi ve Acı Olaylar: Afyon cephesinin bozulduğu ve geri çekilme olayı Torbalı’da çabuk duyulur730. Mehmet Tekin anlatımı 728 Hamit Akarsu’nun anlatımı 729 730 Durmuş Dayan aktarımı Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 731 Mehmet Taşgın’ın anlatımı 114 . Seferihisarlı Ahmet (Dönmez) ve Fevzi Çavuş (Tekin) tarafından toprağa verilir727. Yörük Hasan ise kaçar. Ölüye herkes vurur . Efe’nin cesedi Piç Ali ve Yunan askerleri tarafından önce katır sırtında Sinekköy’e getirilir. Kıyafet ve ad değişikliği yapar. Hamit Akarsu anlatımı 723 Sabri Fidan’ın anlatımı 724 Osman Sözen’in anlatımı 725 Mehmet Taşgın’ın anlatımı. Suyumu koyun……”726 Annesinin “unutman” diye tembihleyerek söylediği türkü ise uzun yıllar geçmesine rağmen Saniye Uçar’ın hafızasından silinmemiş: “Kabrimi derin kazın bol olsun. Yerli Rumlar başlarına gelecekleri bildiğinden bulundukları yerleri Yunanistan’a kaçmak için terk ederler731. bunu duyan yakın arkadaşları ve adamlarının cenazeye gelemediklerini yakınlarından öğrenmiş bulunmaktayız. Kendisini vuranlara son sözü ise “Erkekseniz beni öldürün. Yunan’a teslim etmeyin” olur721. Arkadaşları ancak 1939 yılındaki köyüne nakil törenine katılabilmişlerdir 728. Burada Kuyucu Şerif (Koyuncu lakaplı) ve Hortuna’dan Arif Kahya tarafından Hamit’in cesedine eziyet yapılır. diğer adamlarının bulunmadığı bir sırada mavzerle atış talimi yapar görünerek. Bunu gören Yunan yüzbaşı (Kendisini daha önce atından dolayı bağışladığı kişi) tepki göstererek :”Çok ayıp ettiniz. sözde “kaza kurşunu” ile Efe’yi vurmuşlardır. tekme – tokat vurulur ve küfredilir. Yunan askerleri Türklerin maneviyatını kırmak için Hamit Efe’nin cesedini bütün Torbalı’da dolaştırdıktan sonra Yunan karakolunun önüne getirirler724. Hamit Efe’nin vurulduğu etrafta hemen duyulur. insanlar sırf para için öldürülür729. İlk ateş edenin Piç Ali olduğu söylenmektedir. Hatta Kuyucu Şerif . binlerce yıllık geleneklere uyarak Efe’nin yasını tutmaktadır. Torbalı Camisinde ezanlar okunur. 727 İslam Özen .Yunan Süvari Alayı geçtiği köyleri ateşe vermektedir. oyuna getirildiğini daha doğrusu satıldığını anlamıştır. Seyit Kahya’nın yeğeni İslam Özen’in aktarması 726 Necati Akkoç ‘tan derlenmiştir.Hamit Efe’nin saatini ve tabancasını ganimet gibi üzerinden almak ister. 1922 yılı ilkbaharında ( 1 Mart1338 (1922) Karakızlar köyündeki Akkaya mevkiindeki bir sığınakta pantolonunun söküğünü yamarken adamları Sinekköylü Yörük Hasan ve Piç Ali tarafından öldürülür. sümbül bol olsun.o. Kabrimi yol içine koysunlar.Hortunalı Hamit Efe. Ağır yaralıdır.. Yörük Hasan ve Piç Ali.diriyken neredeydiniz?”der ve Kuyucu Şerif’i orada döver725..Hamit Efe’nin vurulmasından sonra bölge diğer çalıkakıcı çetelerin talanına maruz kalır. Köyler basılır.722 Efe son nefesinde. Hamit Efe için ağıtlar ve türküler yakılır.. 300 altınlık ödülü Piç Ali alır.Kafatasında kurşun deliği vardı”. Halk. Amaç halkın maneviyatını kırmaktır. Hamit’imin bıyıkları kana boyandı.

Karacaağaç üzerinden Buca bölgesine girerler. Treni terk edenler Arapkahve ve Kaplancık tarafından İzmir’e doğru kaçmaya başlar743. Hatta yukarıda anlattık. Nitekim özellikle Girit’ten aileleri Rumların katliamına uğramış ve bir yolunu bulup Anadolu’ya mülteci olarak sığınmış kişilerden bazıları (Aslan Mehmet. Köylerden akın akın işgalden zarar görenler ellerinde palalarla intikam alma peşindedirler. Hamit Efe’yi para ödülü için vuran Çakırbeyli'den Piç Ali740 ve Karakuyu'da Yunan askerlerine kadınlık yapan Devecilerden Gülizar741 silahla vurulur. Dağkızılca yakılır735. Geri çekilen Yunan kuvvetleri girebildikleri köyleri yağmalamakta. Yangın iki üç gün sürer. Çünkü acı tohum ekilmiş. Özellikle bu bölgede acımasızca davrananlar kendilerini tanıyan kişilerce acımasızca katledilecektir. 8 Eylül 1922 günü Şirince Rumlarını ve Yunan askerlerini taşıyan katar gelir.Süvari Alayı ise Sağlık yönünden Yörük Ali Efe grubu ile takip harekatında görevlidir. Bu arada ortam iyice bozulmuştur. Bayındır Tren yolu çeteler tarafından havaya uçurulur.Süvari Tümeni Bayındır tarafından ve 27. kan ve gözyaşı biçilecektir. Trendekiler geçtikleri yerleri ateşe verirler. Bu kişilerin cesetleri yol kıyılarında günlerce bekletilir. 734 Kemal Dağdeviren’in anlatımı 735 Sabri Fidan ve Mehmet Taşgın’ın anlatımları 736 Enver Aydın’ın anlatımı 737 Abdurrahman Şentürk anlatımı 738 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 739 Mehmet Taşkın’ın anlatımı 740 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 741 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 742 Ahmet Müfit bey topçu subayıdır. Bu arada 8 Eylül 1922 günü Torbalı ve çevresi tam olarak işgalden temizlenmiştir. Artık savaş hukuku ve merhamet sadece sözlükte kalmıştır. Halk tekrar dağlara sığınır.gelmektedir.5 kuruş) esir Yunan askeri satın aldıkları ve boğazladıkları olmuştur. Bize anlatılanlara göre Yunan kuvvetleri her fırsatta bulunduğu noktayı tutmaya çalışmış. Artık bozgun yaşanmaktadır. Çırpıköy. Kazık Ali gibi) yakaladıkları Yunan askerlerini bugün devlet hastanesinin bulunduğu yerde adeta kasaplar gibi kırmızı peştamal takarak intikam ateşini söndürmeye çalışırlar. Anlatılanlara göre bazılarının intikam için 100 paraya (2. Yunan işgal komutanlığının şu an Alpkent sitesi yakınındaki malzeme ve silah deposu Rumca bildiği için Giritli Deli Hüseyin’e teslim edilir744. Ormanköy734 gibi köylerde ahali camilere doldurulmuş ve camiler ateşe verilmiştir. Şimdi artık hesaplaşma zamanıdır. Çolak İbrahim Bey kuvvetleri geri kalan Yunan kuvvetlerini temizleye temizleye Ayrancılar . Örneğin Karakuyu köyüne getirilen 732 733 Salih Tünaydın’ın anlatımı Arıkbaşı istasyonunda katledilen 18 kişi için abide dikilmiştir. Burası da yağmadan payını alır. Albay Çolak İbrahim’in alayı ise Arslanlar tarafına gelir. Bu gençler köşede bucakta saklanan silahlarla milis kuvvetlere katılacaktır. çarpışa çarpışa geri çekilmiştir. Bu kişilerden örnek vermek gerekirse Karakuyu köyünden Kahveci kızı739 Helvacı dağında yakalanır. Mesela Arıkbaş733ı. Tepeköy ve Torbalı yakılır. Ertuğrul'dan Deveci Salih (Tünaydın) bu alaya asker olarak burada katılır. Halen bazı evlerde bu yağma eşyaları ganimet olarak vardır. Gelene geçene parça parça kesilerek kasaplık hayvan gibi dağıtılır. Kimden işbirlikçi diye şüpheleniliyorsa vurulur. Albay Çolak İbrahim Bey komutasındaki 3. Yangını söndürmek isteyenlerden birisi genç biri kadın olmak üzere öldürmeler başlar. Eşek Ali. Geride kalan ve esir edilen Yunan askerleri ise belirli merkezlerde toplanmaktadır. Özellikle bölge halkı işgal olduğundan askere alınmış gençler yetişmiştir.lli mücadele sonrası Torbalı’ya yerleşmiştir. 7 Eylül 1922 günü Çaybaşı'nda kalır736. Trendeki eşyalar 10 gün boyunca yağmalanacaktır.Demirci Köy. Aile soyadı ÖZÇAKIR. Mi. daha doğrusu katliam yaparak yakmaktadır745. Bu asker Çaybaşı yolu üzerinde bir söğüt ağacına canlı olarak ayaklarından çengelle asılır. Saçlarından çama asılarak öldürülür. Torbalı ve köylerinde bulunan Rumlar da kaçmaya başlarlar. gebe kadın üzerinde bahis oynayan askerin biri yakalanır. Bu arada Selçuk ve civarındaki köylerde yerleşen Rumlar eşyaları ile birlikte trenle İzmir’e doğru kaçmaktadır. Yunanlarla işbirliği içine girenler yani işbirlikçi Türkler ve Rum askerleri ile düşüp kalkan kadınlar da yakalandıkları yerde öldürülür738. İsmet Aşıcı aktarımı 743 Ahmet Aktaş’ın aktarımı 744 İhsan Sevinç aktarımı 745 Ahmet Aktaş’ın aktarımı 115 . İki gün Yazıbaşı ovasında çarpışma yaşanır. Resmen katliam başlar. hayvanları yağmalanır737. Köylerde akıl almaz vahşet ve katliam yaşanır732. Şirince treni ise Gurgur dağından Ahmet Müfit742 Beyi’n açtığı top ateşi ile havaya uçurulur. Kaçanların evleri.

Dışarıda grup beklemektedir. Köylerdeki özellikle Yunan tarafı olanları vurdurmak ister. babası ve kardeşi vurularak öldürülür. Biz tekrar konumuza dönelim. Cezaevinden çıkınca Hamit Efe’nin kardeşleri tarafından İzmir Başoturak’ta öldürülmek istenir. Bu evlilikten çocuğu olmaz veya olmasını istememiştir.Muhtarın ve Ramazan dayının adları verilmez.Çetin Çorapçıoğlu anlatımı Ahmet Aktaş’ın aktarımı 748 Mehmet Taşkın (Cumalı köyü) anlatımı 749 Yörük Hasan’ın yanında yıllarca çalışmış olan Kudret Çetin gözlem. parçalanarak öldürülür. Hele hele Yunan kuvvetlerinin Salihli ve Manisa bölgesinde yaptıkları vahşet anlatılacak gibi değildir. Kurtarıcılar Torbalı’ya girdiklerinde Hamit’in katili Piç Ali de çekilen Yunan kuvvetleri ile kaçmak için Torbalı’ya gelmiştir. Yakılan yıkılan yerleşimler tekrar yaralarını sarmaya başlar. Ali Bey de Çakırbeyli köyü altında “Buruncuk” mevkiinde Karakuyu'dan Abdurrahman’ın Mecit tarafından ilk ateş edilerek grupça vurularak. Kaçmaya çalışırken etraftan tanınır ve Torbalı Camii karşısında Koca Mehmet’in (Çakaloğlu) babası tarafından Aydın’dan gelen Söke grubuna bağlı 12. Hatta Mecit. Kol adlı gruptan Kayserili birisine gösterilir. Ali Bey ile Mecit arasında kız isteme yüzünden de husumeti vardır. Kısacası Yörük Hasan’ın parası dağda kalır. 7 Eylül 1922’de Aydın’dan gelen askeri kuvvetler ve Efeler tarafından düşman işgalinden kurtarılır. Bu askerler hemen orada bağ testeresi ile kendilerini tanıyan ve bu vahşette yakınlarını kaybedenlerce boğazlanır. Yıllar sonra Torbalı’daki mezarlık şehir içinde kaldığından mezarlar başka yerlere nakledilir. Geri kalan esirlerin en büyük derdi ise bu kişilere yeme . Hamit Efe’nin Katillerinin Sonu: Torbalı. Hayatı boyunca her an Hamit’in etrafı ve adamları tarafından vurulma korkusu ile yaşar. Bu durum edebiyatımıza da yansımıştır. Anlatılanlara göre çizmesi Yunanlılardan aldığı altınla doludur747. Parayı sakladığı çamın beline unutmaması için bir kama saplamıştır. Köyüne dahi gizlice kılık değiştirerek geldiği ve en ufak bir sesten ürktüğü söylenmektedir.askerlerden iki tanesi Dağkızılca yangını ve vahşetini yapanlardır. Mecit. Hamit Efe’nin Mezarının Nakledilmesi Hamit’in cenazesi ilk olarak. Ancak Ethem Ağa her zaman kendisinin silahını ateşlemediğini anlatır. Yörük Ali Efe’nin intikamını da kendi alacaktır. Rumların terk ettiği evlere ise mübadele ile gelenler yerleştirilecektir. Ethem Ağa. barınma ve güvenlik sağlanmasıdır. anlatım ve aktarmaları. Fakat geç kalmıştır. 8 Eylül 1922 günü Yörük Ali Hortuna’da Hamit Efe’nin en yakın adamı Küçük Mehmet’in evinde geceler. Bu problemler zaten Türk askerinin en büyük derdidir. 116 . Ancak bu çok uzun bir zaman alacaktır. Ancak bu olayla ilgili olarak daha sonra yakalanır ve yargılanır. Bir kaç gün sonra Piç Ali’nin Çakırbeyli’deki evi de yakılır. Ali Bey’i dışarı çağırır.içme. İzmir Karşıyaka Gümüşpala’da zenci bir kadın Düriye Hanım ile evlenir. Yörük Hasan ise izini kaybettirir. Ama o da kamayı aldığı çamı unutmuştur. Zaman zaman köyüne geldiğinde Kurupınar’da daha önce gizlice topladığı paraları sakladığı yeri arar. Ali Bey’i vurduğu yerin mevki adı olan “Buruncuk” ismini de soyadı olarak alır. 3 yıl cezaevinde yatar. Ali Bey daha önce sürgünden kurtararak iyilik yaptığı Ethem’i görünce kendisine dokunulmayacağını sanarak evin dışına çıkar. bugün Torbalı 1 Nolu Sağlık Ocağı (o zamanlarki adıyla Yukarı Mahalle) olan yerdeki mezarlığa defnedilmiştir. 15 yıl saklanır. Hemen Konya taraflarına kaçar748. Ancak Ali Bey’in etrafı kalabalık ve evi kale gibidir. Ayrıca bir süre sonra vurulmasında etken rol oynayan Karakızlar'dan Ali Bey’in evi Hamit Efe’nin arkadaşları tarafından basılmak istenir. Çünkü Piç Ali’nin başına gelenleri unutmamaktadır749. Ordu bir süre sonra normale geçtiğinde yıllardır askerlik yapanlar evlerine dönebilecektir. Ali Bey’i vurmakla hem efesinin intikamını almış hem de oğluna vermediği kızın intikamını almıştır. Yaralı kurtulur. Bu esirler Üşera komutanlıklarına teslim edilir746. Kendisi de 1970’lerde İzmir’de ölür. Bu kişi Hamit Efe’nin arkadaşıdır. Bir iki yıl sonra da esir değişimi ile dönebilenler ülkesine döner. Hamit’in mezarı da 1939 yılında köyüne. Yine Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun “Yaban” adlı romanını örnek verebiliriz. Korunamayanlar ise intikam ateşi ile öldürülür. Taşlıoğlu 746 747 Torbalı’dan Çetin Çorapçıoğlu’nun dedesi miralay Osman Üşera komutanıdır. Fakat köydeki akrabalık bağları öne geçerek Yunan tarafı olarak bilinen Arif Kahya’nın. Bu kamada Dağtekke köyünden sürü güden bir kadın eline geçer . Piç Ali hemen vurularak öldürülür ve cesedi yakılır. Korunabilenler korunur. Bu dönem için Halide Edip Adıvar'ın “Bursa’dan İzmir’e” ve “Türkün Ateşle İmtihanı” adlı anılarının okunması gerekir.

Mezarlığı’na getirilmiştir. Nakilden önce, çocukluk yıllarında Torbalı Mahallesi’ndeki mezarı ziyaret eden 1929 doğumlu Sezai Çetinel, izlenimlerini şöyle aktarmaktadır: “Mezarı sağlık ocağının bulunduğu yerde üçüncü çam ağacının dibindeydi. Orası mezarlıktı. İlkokulda 3. sınıfta öğretmenimiz Nedim Tuğrul Çetinel bizi 1939 yılında sınıfça hepimizi yola dizdi. Hamit Efe’yi anlattı.Yunan ordusuna direniş gösteren vatanperver birisiymiş. Öğretmenimiz mezartaşını okudu. Defterinizi, kaleminizi çıkartın dedi. Öğretmenimiz eski yazıyı okudu. Biz defterimize yazdık. Öğretmenimiz, “Bu ezberlenecek.” dedi. Biz de ezberledik. Hala hatırımda. Öğretmenimiz tarih okumuş” Hamit 1939 yılında ebedi istirahatına çekilir. Başına iki tane büyük mezar taşı dikilir. Eski yazı harflerle mezar taşına şunlar yazılır: “Hüvel baki Sene 1338 Ben bir Hamit idim dağ kahramanı Yıldırmıştım her dem kafir Yunan’ı Vatanı her yandan sarmıştı düşman Ayaklar altında ehl-i imanı Allah’a sığınıp çıktım dağlara Feda ettim vatan uğruna canı Titrerdi ismimi işiten düşman Duramaz kaçardı hücum zamanı Kancıklık eyleyip bir refik Gafletle şehit eyledi beni Henüz 22 yaşında iken750 Çete halinde Yunan ordusu ile cenk iden Kara Hüseyin Oğlu Hamit. Ruhuna El- Fatiha” Yazıbaşı belediye binasında bulunan köşede ise kitabe kısaltılmış haldedir. Ben bir Hamit idim dağ kahramanı Yıldırmıştım her dem kafir Yunan’ı Allah’a sığınıp çıktım dağlara Feda ettim vatan uğruna canı Kancıklık eyleyip bir refik gafletle Şehit eyledi beni henüz 22 yaşında İken düşman ordusu ile savaşan Kara Hüseyin Oğlu Hamit. Sonuç Yanına aldığı Küçük Mehmet(Yazıbaşı), Ethem Ağa (Çapak), Çete Osman (Karakızlar), Piç Ali (Çakırbeyli) gibi arkadaşları vardır. Hamit ve adamları zaman zaman etraf köylerdeki Yunan karakollarını basar. Yakaladığı Rum ve askerleri hemen orada ayak üstü mahkemede “Size Yunanistan dar mı geldi?” ile başlayan sorgu ile cezalandırır. Tabii karar her zaman ölüm olacaktır. Bu durum Hamit Efe’nin civarda ünlenmesine neden olur. Yeni doğan çocuklara “Hamit” adı verilir. Köyler ise gündüz Yunan gece ise çete kontrolü altındadır. Gündüzleri Yunan askeri gelir çeteleri sorar, silah toplarlar. Gece olur çeteler “Neden bilgi verdin? Para ver, silah ver, Yunanla ne konuştun?” diye köylüyü bunaltırlar. Bazı aileler bu baskıdan bunalır. Kimi aileler Torbalı’ya , ova köylerine yakın köylere mesela Taşkesi, gibi köylere, bazıları ise İzmir’e göçer. Öğrendiğimiz kadarı ile Dağtekke köyü adeta boşalmıştır. Sadece köyde bir aile ile boşaltılan bir evde Yunan askerleri kalır. Bu bölgede belli başlı çete grubu Karadiş, Kabakdelen ve Hamit Efe'dir. Rum çocukları Türk çocuklarına Rumca “Kopsi kefala” yani “kafanızı koparacağız” diye bağırmakta, onurlarını kırmaktadırlar751. Türkler ise suskundur. Bu suskunluk bazı yerli Rumları ürpertmektedir. Çünkü bir gün Türkler bunların hesabını soracaktır ve sorulmuştur da. Hatta bazı olaylarda araya yerli Rumlar
750

Mezartaşında 22 yaşında olduğu bilgisi yanlıştır. Çünkü Hamit 1309 yani 1893 doğumludur. 1922 yılında öldürüldüğüne göre yaşı 29 olmalıdır. 751 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı

117

girerek Yunan askerlerinin elinden Türkleri almıştır. Bazı Giritliler de Rumca bildiğinden arabuluculuk yaparlar. Eğer savaş biterse her şey eskisi gibi olmayacağını onlar da bilmektedir. Bu yüzden bazı Rum aileler grup grup Rodos, Girit, Yunanistan’a göç ederler. Ama akılları hep buradadır. Hamit Efe’nin başına ödül konur. Arkadaşlarının evlerine sık sık baskınlar düzenlenir. Yakınları hapse atılır. Hamit yaptığı baskınlarla öldürdüğü Rum ve Yunan askerleri ile temiz ahlakı ile soyguncu olmaması ile efsanedir. Bu arada bazı yerlerde özellikle dağ köylerinde Yunan devriyeleri ve askerleri ile çatışmalar çıkar. Bu çatışmalarda her iki taraftan da zaiyat verilir. Örneğin Hamit ve adamlarını, Dağkızılca Yunan karakolu baskınında bir Yunan askeri ve Kemalpaşa Dereköy’den çarpışmada ölür. Sıkışan gruplar ya sarp dağlara çekilir ya da İtalyan işgal bölgesine sığınırlar. Zaman zaman uygulanan bir taktik de işgal komutanlığının emirnamelerini yaymnlamaktır. Bölgede Yunan askerlerinin gizlice uygulamaya koyduğu bir diğer olay iğrençtir. Yapılı, gösterişli, sağlıklı genç kızlar ve erkekler zorla Yunanistan’a insan haralarına götürülür. Burada Türk kızları Yunan erkeklerinden çocuk doğurmaya zorlanırlar. Tabi Türk erkeklerine de Yunan kızları verilir. Burada amaç ırk seleksiyonu yapmaktır. Bu kişilerden kimi 1923 yılında ülkeye dönebilirler. Kimisi ise ölümü seçecektir. Özellikle bu tip kişilerin yakınlarının intikamı daha da korkunç olur. 1 Mayıs 1922 günü Hamit Efe para karşılığı arkadaşı tarafından vurulur. Cenazesi bir at arabasında köy köy gezdirilir752. Artık “Hamit geliyor” kelimesi ile kaçışan Rumlar rahatlamıştır. Torbalı içinde de gezdirilir. Amaç halkın maneviyatını kırmaktır. Yunan kuvvetleri bir bozgunu geri çekilmeyi düşünmemektedir. Çaybaşı Mahallesi’nden müzisyen Ali Hasırcı bu yiğit Kuva-yı Milliyeci için bir türkü yazmıştır.753 Bu konu ile ilgili anılarını benimle paylaşan Milli Mücadelenin SON TANIKLARI, bizzat o dönemi yaşayan Deveci Salih Tünaydın’a (Ertuğrul Mahallesi), Mustafa Yoldaş’a (Çamlıca Köyü), Enver Aydın’a (Çaybaşı), Hüseyin Filiz’e (Yazıbaşı), Leblebici Mehmet Dede’ye (Ayrancılar), Sabri Fidan’a(Sabri çavuş) (Dağkızılca), Hasan Uysal’a (Karacaağaç)Deveci Mehmet Taşkın’a(Karakuyu) Hüseyin Baykurt’a (Ormanköy), daha adını sayamadığım babalarından veya yakınlarından dönemle ilgili duyduklarını bana aktaranlara (bunlardan sadece bir kaçı yaşamaktadır) sonsuz teşekkür ediyor ve rahmetli olanları saygı ile anıyorum.

752 753

Mustafa Yoldaş’ın anlatımı Ekte verilmiştir.

118

Hamit Efe’nin bilinen tek fotoğrafı

Hamit Efe’nin mezarı (Yazıbaşı Mahallesi Taşlıoğlu Mezarlığı )

119

Mezartaşının baş kısmı 120 .

Görüşme yapılan kişiler Doğum Yılı 1335 1327 1329 1333 1322 1935 1327 1932 1326 1936 1327 1335 1330 1325 1925 1329 1329 1328 1955 1334 1936 1936 1926 1948 1939 1935 1331 1936 1927 1929 1949 1928 1946 1947 1934 Görüşme yapılan yer Ayrancılar Çamlıca (Çakallar) Karakuyu Ormanköy Ertuğrul Mahallesi Arslanlar Çaybaşı Özbey Ayrancılar Karakızlar Karakızlar Dağtekke Dağkızılca Dereköy Yazıbaşı Belenbaşı Saipler Bozköy Dağtekke Bozköy Ormanköy Dağtekke Çakırbeyli Çakırbeyli Çınardibi Yeniköy Ayrancılar Helvacı Yazıbaşı Torbalı Mahallesi Ormanköy Dağtekke Torbalı Mahallesi Bozköy Torbalı Mahallesi Adı-Soyadı Şerife Yavuz Mustafa Yoldaş Mehmet Taşgın Hüseyin Baykurt Salih Tünaydın Hakkı Taşlıoğlu Enver Aydın Musa Özbek Mehmet Yıldırım Sami Kösten Saniye Uçar Mustafa Kılınç Sabri Fidan Ayşe Yay Nihal Gönülal Hüseyin Çetin İsmail Baykal Gani Özkan Muammer Şahin Şükrü Aydın Kemal Dağdeviren İzzet Bulut İsmail Acar Gani Zafer Öncel Kemal Kurucu Cevat Şen Zehra Ak Peker Sürsalan Fevzi Küçük Sezayi Çetinel Kudret Çetin Abdurrahman Şentürk Ahmet Aktaş İbrahim Özkan Çetin Çorapçıoğlu Görüşme tarihi 2002 2002 2007 2001 2002 2002 2002 2007 2002 2007 2007-2009 2002 2007 2000 2002 2000 2000 2007 2007 2000 2007 2002-2007 2009 2002-2007 2007 2007 2007 2007 2002 2007 2009 2007 2009 2007 200-2007 121 .

Mehmet Taşkın Ali Cin Necati Karakoç Hasan Uysal Mustafa Filiz Şevket Önder Hulisi Demirtaş İslam Özen Hamit Yılmaz Oral Halil Türkmen Osman Sözen Hüseyin Türkmen Keziban Barut Ali Özüzeybek İhsan Sevinç İsmet Açıcı Durmuş Dayan Abdullah Fırat 1939 1937 1938 1329 1966 1932 1335 1924 1935 1341 1936 1340 1331 1945 1928 1933 1337 1934 Cumalı Çapak Çaybaşı Karacaağaç Yeniköy Karaot Dağkızılca Torbalı Mahallesi Yazıbaşı Ahmetli Korucuk Tepeköy Mahallesi Yazıbaşı Karaveliler Ertuğrul Mahallesi Ertuğrul Mahallesi Sinekköy (Yeşilköy) Dernekli 2004-2007 2007 2002-2007 2007-2009 2007 2007 2009 2009 2007 2007 2007 2007 2001 2007 2007 2009 2007 2007 122 .

HORTUNALI HAMİT TÜRKÜSÜ 123 .

Basacakları Yunan karakollarını Ahmet dayıya söylerdi. Gece gece konuşmak gibi. Dedem rahmetli . Hamit’ten duyduklarını zaman zaman bize aktarırdı. Hamit . Akşamları kongre olduğunda duyulurdu. Karakol dışarıda yatıyor. İki türlü çalışmış. Yanında beş altı kişi vardı. Hamit’ten çok iyilik gördüklerini söylerdi. Yok deyince dövdü. 1953 doğumlu) Eskiden buralarda Rum çoktu. Yunan kaçarken hepsi kaçtı gitti.1332 doğumlu) Ayağında çizme. Sarı lira bir lira. öldürmek istiyor. Anadan Deli aşağıda çardakta dururmuş. Bazen babama basacakları karakolları haber verirlermiş. Fetrek Çayı’nın olduğu yere gelirdi. gözü karaydı. Çıksın meydana!” dedi.Babam Kara Ahmet tarafından hazırlanan yemeği Hamit’e götürdüğünü söylerdi.” diyor. “Mermi alcam. Kimse bir şey diyemedi.İki defa bize geldi. Çok itilleşti.Babam.Bir Kabadelen. Görüşmeye genellikle yalnız giderdim. 50 lira. Nakliye yapardı. (Vurma anlamında) Yunan’a bilgi verenler de vardı.Babam deveciydi. Ayağında çizmeyle at üzerinde gelirlermiş. Önce Kara Ahmet’ten aldığımız talimatla giderdik. Çok çevik. Hamit’le olanlar da bilinirdi. Babam ormana seslenip bırakırmış. ( Gani Özkan: Bozköy. Hayvan haşat çok.1947 doğumlu) Savran dedeme gelirmiş. gece gece buluşmak. Parası var. Fakirdik. Kuyulu tarlaya. Köyde 2-3 kişi Hamit’ten talimat alırdı. Beyaz bir at.Esas kötülüğü Çakırbeyli’den Piç Ali yapmış. dışarıda oturdu. Köpeklerimiz vardı. Hamit’in beş – altı kişi ile dolaştığını söylerdi. Dağkızılca’da iki Yunan öldürdü. Lafı doğru biriydi. Aldığımız talimatı verirdik.Kavağın olduğu yere. Onun işi Yunan’ laydı. Onlardan kendinizi muhafaza edin. Ne kadar atik ne kadar çevikti anla.Gece yanına giden ben.Gündüz Yunan gelirdi. Buğdayın ayarı (boş gaz tenekesi ölçüsü) bir lira. Dağkızılca’ nın bir mahallesini cavur bu yüzden yaktı. Köy meydanında arabadan aşağıya attılar. Kavağın yanına. Hafız Hoca.Benim nüfusum geç alındı. Dediği sözü yerine getiren bir adamdı. Bugün dahi bu yaşımda ülke o günleri yaşasa aynı şekilde talimat alsak giderim. Ben Hamit Efe’ye yemek götürürdüm. (Kemal Akgün. Bilirim. “Hamit vuruldu!” diye zaman zaman yaygara çıkarırlardı. Onları basmak istiyor. Toplantılarda Yunan’ı yeneceğimiz konuşurduk. “Bre melun!Nedir senden çektiğimiz?” dedi.Amcam karakola gidiyor. Babam Kara Ahmet (Yiğit) yanında bedelmiş. Hamit’le üç dört sefer görüştüm.Dedem. Ben nüfusumun çıktığını biliyorum. Hepimiz şaşırdık. Üzerinde çapraz fişekliler. Anadan Deli’ye gidermiş. Kara Ahmet. Hamit gece çalışırdı. Çalı kakıcı olsa belli olur. boş gitmezdik. Yunan kaçışında dört 124 . İkinci gelişiydi. Dedem o zaman verirmiş. Yunan’la çarpışması el altında duyulurdu. Baba Çanakkale’de kalmış. Burada Yunan’la çok harp etti. büyük kardeşim İbrahim.Halamızın kocası Ahmet dayı adamı idi. Dede: “ Ne yapcan parayı ? “ dermiş. Para bittiğinde para istermiş.Ben o zamanlar 14-15 yaşlarındaydım. Şunu şuna söyle. Ekmek götürürdüm. Akşam evlerde toplanırdık. Silahsız. Her toplantıyı farklı evlerde yapardık. Akşam. Karakaya’da pantolonun söküğünü dikerken vurulmuş. Babam kara kalpağın başında olduğunu söylerdi. Şunu şu kişiye götür. külot pantolonunun içi kadife olduğunu babam söylerdi. Kalbur üstü zenginlerden para toplarmış. Yunan tarafı mahsus yaparlardı. Helal hoş olsun. Atla gelirdi. hangi saatte geleceğini bilirdik.100 lira.Biz tedbir aldık. İyi bir adamdı.” derdi. Hamit. Beygir arabasının üstünde getirdiler. atik .” dedi. Çalı kakıcı değildi. Hamit asker elbisesi giyermiş. Yumurta ( avra) istedi. “ Amca git Yunanlara haber ver. Buraya Hamit geldi. bir Karadiş çetesi gibi değilmiş. Yunan’dan evvel tanışıyorlarmış. Yunan tarafı seni kıvırır.Bana birkaç sefer talimat verdi. Biz okula gidiyoruz. “Burada başka ev var mı ?”dedi. Daha önceden Hamit’le babam tanışmışlar. İki asker gelmişti.Bize falan yere ekmek getirin diye haber yollardı. Bir gün iki günde belli olur. “ Selamün aleyküm!” dedi. Biz hangi gün. Ondan alırmış.Kuvvacı’ydı.Yarım İngiliz külot pantolonun arasında aynı subay gibi kırmızı şeritli kadife olduğunu söylerdi.derdi. Çakırbeyli’den Piç Ali vurmuş. Yunan’a yaltakçılık yapıyor. Dedem o vakit 7000 dönüm buğday ekmiş.HORTUNALI HAMİT İLE İLGİLİ ANLATIMLAR Yunan geldiğinde iki tokadını yedim. (İbrahim Özkan . Kalabalık olmazdı. Hi bir köpek havlamadan içeri girdi.” dermiş.”Biraderlerin çocukları var. Toplantılarda 5-10 olurduk. Adamı. “20 sarı lira verdik. Babam. “ Biraderin oraya çete gelmiş. Her gün aynı evde olursa öte yandan yolu bekler. Has Ahmet.

Onlarda yavaş yavaş ufak ufak hareketin başladığını fark ediyorlarmış. Kongreleri Atatürk başlatınca yerli Rumlar anlamışlar.jandarmanın önünde bir sürü insan. Vurulan cesedi beygirle dereye sürümüş Yunan askeri. Gece öününe geçmiş.” dedi. Ahbaplık dedelerimizden. Yunan askeri bir gün köye gelmiş. Asker dedemi soruyor. Hamit zenginden alıp fakire veriyormuş. Şahlı dayı orayı 15000 liraya almış. Nerden alacan orayı? Babam derdi ki Şahlı dayı orada (dağtekke) dört tane keçi. götürdü. Karakızlar’dan Ali Bey Yunan taraftarı ya göndertmemiş. Silah deposu yoktu.” Babamın yanında bu lafları ediyorlarmış. Çarşıda bir sürü evleri var. ( Mehmet Taşgın. Satıcı akşam eve dönerken şurada bir kör kuyu var. Yörük Ali anlamış. Vuranlar Aydın’a gidip bulmuşlar. Kime lazım saçma barut ?”diyor. Bir süre sonra Aydın’dan buraya geliyorlar. Gavur askeri saçını başını yolmuş. Çok zoruna gitmiş. şeker. Babam Hamit’in parasının Şahlı’da olduğunu söyledi. Bir gün köydeki avcılar saçma barut istemiş. Küçük Mehmet çok atıcıymış. “ Hamit’in parası bende kaldı. dayanamaz. Babam. “Ben kurşun atmadım. bunlar benim arkadaşlarım.” demiş. Dedem. Dedemi Karakızlar Akkaya’ da vuruyorlar. büyüdük. Hamit’in abisi Tahir Ağa’ya kızını vermiş dedem. Bu köylü ona baktı. Bunlar bir takımmış. Ama Hamit onlar gibi değildi. ama kaçar gider.” diyor. Hamit’in mutfağı yok. Bir gün çekemez. Tren de çalışmıyordu. Ondan kurşun atmadım derdi. istememişler. Uçoluk çeşmesinin olduğu yerde bir dut ağacı varmış. Babaannem anlatırdı. gitti. Millet cephanesini verdi. Büyükannem ilk dağa çıkışını atını alan Yunan askerlerini öldürdüğü için derdi. İple içine ekmek salarlarmış. Müsademede adamı vurulunca toplanma parolasını bar bağırırmış. (Ali Cin. Yörük Ali. Ama çok büyük bir dövüşle ölür gider. Hamit ile babam çocukluk arkadaşı. “Eğer cavur öldürmek günahsa ( Yunan askeri) biz çok azap çekeriz. patlar. Yemeğini aldı. onun Hamit’i öldürttüğünü biliyoruz ama Atina gözümün önüne geldi. Torbalı’ya götürdüler.Kimse cesedi yıkamamış korkudan. Çürümüş . Vuruyor ve kör kuyuya atmış.” demiş. Sadece onun evine gidermiş. Bazı ileri görenler çoluğunu çocuğunu Yunanistan’a göndermeye başlamış. sekiz ağaç zeytinle bunları alamazdı. Annem ufak çocukmuş. “Hamit bu kızanlar bana kalsın. 1329 doğumlu) Hamit’in abisi babamın eniştesiydi. 1937 doğumlu) Şahlı dayı bize. 1926 doğumlu) Hamit Efe benim öz dedem. Bunlardan uyuz oldum. Bir kötülüğü yoktu. İçi boşmuş. barut mu satarız? Bizim kendimize lazım. Eşeği üzerindeyken “Kaldır bakalım kollarını. Hiçbir namussuzluğu duyulmadı. Bir kızanı orada vurulmuş. Posta posta getirdiler. Atını alan adam diyorlar. 70 sene önce Şahlı dayı nerden bulacak? Babam şüpheleniyordu zaten. Uçoluk çeşmesinde bir müsademe olmuş Yunan askerleriyle. 125 . yaptı. bir şey olur.Dedem ölünce annem kundaktaymış. Köye bir gün eşekle daha önceden çay.Ona asıl kızan benim. Köydeki parola “Portakal” mış. Tren hatlarını çeteler bozmuştu. Nitekim onların dediği oldu. Hamit’i herkes seviyordu.” derdi. Mahalle aralarında satıcılık yaparmış. Yunan işgalinde pazara gidenlere çok eziyet ederlermiş.” demiş. Yağmurlar alıp götürmüş cesedi. Kabakdelenler. Yunan bozulduktan sonra Hamit’in arkadaşları Ali Bey’i almışlar. Satıcı Rum. öldürmüşler.Amcaları büyütmüş. Meydanlar almadı. Yerli Rumlarla derdimiz yok arkadaştık derdi.Küçük Mehmet adamıymış. Biz burada doğduk. Bunları babam duymuş.Kahvedeki ihtiyarlar Rum’un dediğine bak. Baba(m) derdi ki. Derlermiş ki. Dedem pencereden atlıyor. “Şimdi saçma. bir kıyıda yidirdi. Yerli Rumların bakkal dükkanları varmış mandıraları varmış. Hamit .” diyor.Yunan’ın buraya işgalini onlar sevmemişler. “Bu Türk Milleti bunu çekemez.Torbalı’da bir baskında beş Yunan askerini bir mavzer kurşununda tırmık gibi düşürerek öldürmüşler. dedeme: “ Hamit ben bunlardan şüpheleniyorum. Çok yağmur yağmış. Dedemi Yunan askeri çok sıkıştırınca Aydın’a Yörük Ali’nin yanına kaçıp sığınmış.Yunan’a karşı efelik yaptı. ( Nihat Gönülal. 72 dekardır orası. “ Atını gezdireyim. Çapak’tan Ethem Ağa en yakın arkadaşı. Hüseyin Ağa’nın bağı dereye yakınmış. Şahlı dayının Alpkent’in olduğu yere biz iki üç sene buğday ektik. Babam Hamit’in bu bölgedeki devamlı adamıymış. O zamanın behrinde “kuvva” için para toplamışlar Karadiş. saçma barut satan bir Rum gelirmiş. Köydeki diğer bir yatağı Hacı Velilerden Hacı Veli Mustafa’ydı. saçma barut bize lazım diyor demişler. “Yok.” Babamı Atina’ya sürgüne gönderceklermiş.

Çok iyi atıcı . Bu köyde Yunan askerinin olmadığının işareti imiş.” diyor. Hamit’in çok iyi biri olduğunu anlatırdı. Ertuğrul’dan Molla İbrahim. öksüz olmasan seni dağa çıkaracaktım. Yunan’a yataklık edenleri öldürüp Çapak yolundaki kuyuya atarlarmış. Hamit.O bez göründüğünde kadınlar hemen köyü dolaşır . İki daire tutuyor. Yüzbaşı . (Sakar Ali) Yeniköy’ün üstüne geldiğinde daha önceden belirledikleri yere bir bez bağlıyormuş. Sağ olduğunu öğrenince selamı geldi. Ölüsünü Kuyucu ( Dondurmacı ) Şerif tekmelemiş. Hamit ile beraber dağa çıkmış. Etem Ağa’nın oğlu Fevzi söyledi. Dedem öksüzmüş. Ona yardım edermiş. Celal Bayar’ı babama göndermiş. Hamit kendisine diyormuş ki: “Ulen Raşit. Katil Cemali Türk. Küçük Mehmet.Yunan yüzbaşısı dahi onun yaptığını iyi görmemiş. Dedem Raşit sık sık dağa yemek götürdüğünü konuştuklarını anlatırdı. Mehmet Karadeniz.Karakol komutanı izinnameyi görünce hemen toparlanmış. Hamit’e yardımından şüphelendikleri için Atina’ya üç sene sürgün gitmiş. Celal Bey’e hoca elbisesi vermiş. 1948 doğumlu) Babam Fevzi İbrahim. babamın dayısının kızı. Celal Bayar’ la tanışıyorlar. Dr.Birini sen durcan. Hafızdı. Hamit Efe Ahmetli’de Hacı Halil’in Mehmet Ağa’nın kulübesinde iki Yunan askerini öldürmüş. Celal Bey Aydın cephesine aşiretler aracılığı ile gitmiş. Çapak’tan Ethem Ağa( Hamit’in akrabası. Ben onu öldürmedim. paralarını almış. Korkusuz biriymiş. Bu hadise Mehmet Ağa’nın ağılında olduğu için duramıyor. Daha önceden belirlenen yere yemek götürüyorlarmış. “ Hamit’in parası tamamen Kuvayı Milliye’ye gitti.Okumuş insanlar az. Küçük Mehmet var.1931 doğumlu) Hamit Efe. Dedem şöyle bir olay da anlattı. İşgal başlayınca köylüler dağlara kaçmış. (İbrahim Özcan’ın oğlu Ekrem Özcan. babam da içerilere gönderirmiş. teşkilat kurulacağını kendisi ile köyde görüştüğünü anlatırdı. o saatte söylenen yerde. ben seni haziran ayının şu günü Karakaya’nın şurasında saat altıda namlumdan geçirdim. Bizim yaşlılardan duyardım. Öldürmüyorlar. Köyde Yunan.Yunan askerlerine rahat vermiyorlar. Seyit Kahya ve Vidalı Ali mezarlığa gömmüşler. Annem kız çocuğu olduğu için Yunan askerleri dokunmamış. Katil Cemali.İbrahim Öz 1949 doğumlu Hamit Efe’nin ölüsüne hiç kimse sahip çıkmamış. Hatta 1949 yılında Bayar. dedemde ekmek yemek yermiş.” Hamit Efe iddia üzerine Fetrek Çayı’nın göle döküldüğü yerde demiryolu kenarında Yunan karakolunu basmış. Mehmet Ağa’nın hanımı. köyler boşaltılmış. “Beni öldürmeyin. 12 mavzeri hem de onların hayvanına sardırarak köye getirmiş. Aşiretlere göndermiş. ( 1340 Yeniköy doğumlu Hafız Ali’nin oğlu) 126 .Burada esas Hamit Efe’ye yardım eden Küçük Mehmet. cepheye göndermiş. o bir vatan kahramanı. Yunan yüzbaşısı müdahale etmiş. İzmir’e. Celal Bey köye geldiğinde bir hafta babamın yanında domuz sürek avına gitmiş.Kız mari kız mari demişler öldürmemişler. karakol kurmuş.” demiş.) Op.” derdi. Kafasına da sarık. 15 gün arayla İzmir Yunan valisinden izin kağıdı alırmış.Köye tebdil-i kıyafetle geldiğini defalarca anlatırdı. gözü kara biriymiş. Hamit Efe’yi Karadiş grubu bir gün kıstırmışlar. İzmir’e kalkıp gidiyor. Dedem. Hamit Efe köye sık gelir.Hamit’e yardım edenler dedem. (Sezai Çetinel. İstanbul. Yunan’ın İzmir’e çıkacağını. “Senin yaptığın çok ayıp. Torbalı’ya geldiğinde Molla İbrahim’in oğlu Topal Emin’i gördüğünde “Hafız Ali sağ mı?” diye sormuş. dedem bekçi Raşit Öz’ün yaşıtı ve arkadaşı. O gün.Yunan askeri yoksa bir çalının üzerine geniş bir çarşaf seriyorlarmış. Babam içeriye adam kaçırmada rol oynamış. birinde ben. “İstersen güvenlik de vereyim. İzmir teşkilatı babama gönderir. Bunun üzerine üç sene İzmir’de duruyorlar. O da Atina’ya sürgüne gitmiş. Yunan zamanı köyden başkalarıyla üç sene İzmir’de kalmışlar. Uçoluk’taki dut ağacının içine ekmek koyarlarmış. Karadiş düşünüyor. Hamit’e yemek götüren Mustafa Ali Filiz ve Ali Kutlu. Hamit Efe adeta bizim evimizin bir dedesi gibidir.Feyzi’nin İbrahim bu bölgede bilgi verirmiş.İyiliğini anlatırdı. Hamit’in Torunu. Hamit parası olan insanları üzmüş. 1929 doğumlu) Babam medrese bitirmiş. Bunu bana Çaybaşı’ndan Dayı Kemal de söyledi. Yörük Ali işgalden bir hafta önce köye gelmiş.” demiş.

Sorarmış: “ Yunan’la kim ilgileniyor?” Babam duyduğu. Yunan karakollarına çok baskın yaptı.alıp Atina’ya hapse göndermişler. 1938 doğumlu) Hamit köye geldiğinde babamı görürmüş.Abdestsiz namaz kıldırırlardı. Burada destekleyen dedem Deli Hüseyin’di. Annem Hamit Efe için “Çok atik. Fakirlere yardımcı olurmuş. Yörük Hamit derlerdi. Çapak’tan Ethem Ağa. İbrahim Cinkılıç’ın halası.Bildiklerim onlardan duyma.Buraya geldiğinde annemlere belli edermiş. Evlendirmişler. “ Vercez. Babamın amcası olur. Ali amcamın. (Necati Karakoç. “Hamit geldi. Bu karakolda iki köpek varmış.” demiş. Hamit’i Çakırbeyli’den Piç Ali vurmuş. çevik. (Hasan Uysal. Soygun yaptılar. Yavaş Hasan’ın evini de bastılar. Dedemle babam konuşurlardı. Cemil Öz ( Bekçi Raşit’in oğlu) Hamit Efe annemin amcaoğlu oluyordu. sınıfta okuyordum. Ama mangal kadar yüreği varmış. (1939 doğumlu. Karacaağaç ve Dağkızılca karakollarını basmış. Hamit’in adamları. Dışarı giderlerdi. Hatta Kemal köpeği devamlı döverlermiş. Rum çeteleri amcamın evine baskın yaptı.Mermisi kalmadı mı bu karakolu basarmış. Onlar mübadelede ancak geliyor. Seydiköy hep Rum’du. ( 1938 doğumlu Dayı Kemal Erdal) Hamit Efe’nin yeğeni oluyorum. “Oğlum. Bu evlilikten Hamdiye halam olmuş.Kısık olduğu gibi Rum’du. Babama çok güvenirmiş. Duyardık. Ayşe teyzemi bir sürü insanın içinden kaçırmış. (Yıldız Erdal (Kızlık soyadı Oral) 1938 doğumlu) Hamit Efe vurulduktan sonra kızlar ovaya pamuk toplamaya giderlerken türkü yakmışlar.Demirciköy) Yunan geldiğinde mektepte 2. Çorlu köyünde Yunan çeteleri ile çarpışmışlar.fakirlere verirmiş. gördüğü kadarıyla Hamit’e bilgi verirmiş. Karakoldaki askerler gece oldu mu karakolda yatmazlardı. gözü karaydı.Karakoldakiler “ Hamit geliyor!” diye kaçarlarmış. Ama vermemişler.Cumaovası’nın yarısı Rum’du. Yunanların demiryolu köprüsü kenarında karakolu varmış. Hamit korkusundan. Mustafa Aşkın Ayrancılar’da. Bir de Ayrancı Mehmet. Çorlu’da çatışma yaptılar. Amcam vurulunca babamlar Hamdiye halamı almışlar. Para aldılar. para verdim.Babam vurulduğunu duyduğunda hüngür hüngür ağlamış. Dağda yatarlardı. Dayılarımı –Hüseyin ve Şakir. Hamit Hortuna’dandı. Zenginden alır. Birisinin adı Venizelos. Hamit’e ekmek veriyorsunuz diye. Mustafa Kemal’in bakımı ölmeyecek kadar. (Mehmet Dinçer. Bazen silah atarmış. Yoğurtçular’da Hamit’e destek veren Acem Dede derlerdi. çok değerli biriydi.” derdi. Hamit Efe’nin amca kızıyla evliyim.” derdi. diğerinin adı Mustafa Kemal. Halil Ağa’nın kahvesine gelirmiş. Dermiş.” diye geri almışlar.Hamit zuhur ettiği vakit bu Rum çeteler kayboldu. Küçük Mehmet. Hamit’in çok iyi bir adam olduğunu söylerlerdi. Hamit ve adamları beş altı Rum çetesini orada öldürdüler. döverdi. 1340 doğumlu .Bölük Torbalı’da.Lakabı Çete Hamit olmasına rağmen Hamit Efe derler. Babam hem ağlar hem anlatırdı. Anneme “Pantolon dikerken vurmuşlar. Buca’da 25 hane Türk vardı. Onlar büyütmüşler. Karacaağaç.Rum çeteleri Yunan işgalinde Türk köylerine baskın yapıyordu. 1329 doğumlu) 127 . 20 küsur yaşında. Nenem (Babannem)söylerdi. Rum çeteleri Buca’daydı. Venezilos’un bakımı iyi. Ondan çok severlermiş. Geri yanı hep Rum’du.Yunan jandarmaları ezan okunduğunda camiye gitmeyenlere bakar. Burada bizim mektebi karakol yaptılar.Dağtekke’den Nazlı ile evlenmiş. Hamit korkusundan halka işkence yapmadılar. Hamit’in arkadaşı tarafından vurulduğunu duydum.” derdi.Ben Kahveci kökenliyim. Hamit çok milliyetçi biriydi. Sülalesi Hamit Aşkın. “Raşit Ağa köyde ne var ne yok?” Babam bilgi verirmiş.

Annem, Hamit için “çatalyürekli” derdi. ( Ahmet Şencer, 1938 doğumlu, Belenbaşı) Ahmet Çetin amca Hamit hakkında bizlere anlatırdı.Onlar Hortuna’nın üzerinde çadır hayatı yaşarken Yunan askerleri çadırları basar, Hamit’i araştırırlarmış. Yunan askerlerinin eziyet ve cefalarını, Yunan askerlerinin Hamit’ten çok korktuklarını anlatırdı. ( Sabit Tayfur, Belenbaşı) En büyük abim dedemle harman yerinde gece otururken bir şahıs geliyor yanlarına. Selam veriyor. “Buyrun gelin!” diyorlar. Oturuyor. Dedeme, “Dayı size burada bir baskı yapan, kötülük yapan var mı?” diye soruyor. Dedem, “Yok oğlum.” diyor. Gelen kişi Hamit Efe’ymiş. Dedemlerin hal hareketini öğrendikten sonra etrafa bir işaret veriyor. Etrafı adamları ile doluymuş. Adamları geliyor.Hamit, dedeme orda buradan her şeyi soruyor, ondan öğreniyor. Bilgi alıyor, araştırma yapıyor. Bilgi edindikten sonra “Amca sana ihtiyacımız var.” diyor. Dedem “Ne o?” diyor.”Biraz ekmek ihtiyacımız var.” diyor. Dedem, “Veririm oğlum.” diyor. Gece ağabeyimi eve yolluyor. Köy yakın. Abim evden ekmek alıyor, katık alıyor. Ordan tekrar tarlaya dönmüş. Yemeklerini yemişler. Dedemden özür dilemiş. “ Amca biz dağa doğru gitcez. Bizim geldiğimizi, gittiğimizi kimseye söyleme!” diyor. “Biz köyün etrafında daima bulunuyoruz, siz hiç korkman.” diyor. (İsmail Uyanık, Kırıklar köyü, 1341 doğumlu) Annemin babası vardı. Dedem. Hamit Efe’den zikrederken gözlerinden yaş gelirdi. Derdi ki, “Yunan cavuru onun ismini duyduğu zaman çil yavrusu gibi dağılırdı. Kaçacak delik arardı.” Hamit’e karşı büyük bir sevgi ve hürmet beslerdi. Bir defa atın üzerinde görmüş. Öyle bir duruşu ve ihtişamı varmış ki... Onun olmadığı yerde dahi ismi geçsin Yunan hemen orayı terk edermiş. (Rakip Becer, Kırıklar köyü muhtarı) . Köyümüzdeki yaşlılardan Mustafa Bıçak anlattı. 1315 doğumluydu. Devamlı köy kahvesinde anlatırdı.Köy kenarında gece orman içinde bek yaparken Hamit yan tarafta bir duvarın üstünde adamları ile görünmüş. Tüfeği çaprazlama omzunda iki eli ile tutuyormuş. 15- 20 dakika köyü dinlemiş. Ses dinliyormuş.Köyü kontrol ediyormuş. Köyün tam karşısında. Yüksek bir yere çıkıyor. Köyü dinliyor. Mustafa dede korkusundan soluk dahi almamış. Hamit adamlarına, “Köy sakin, herhangi bir şey yok.” diyor. Yavaşça çekip gidiyorlar. Bunu Mustafa dede devamlı anlatırdı. (Nihat Ünal, Kırıklar ,1942 doğumlu) Ben büyüklerimden Hamit hakkında Kuva-yı Milliye’ye yardım eden, çalışan, buradan topladığı parayı Afyon cephesine gönderen biri olarak duyardım. Kırıklar’da Rum Yorgi varmış. Dağda keçileri varmış. “Bunu korkutuver.” demişler. Yorgi’ye “Venizelos” derler korkmazmış. “Allah” derler korkmazmış. “Hamit” diyorlar, Yorgi’nin her tarafı başlarmış kıpırdamaya. Korkudan titrermiş. ( İsmail Özdemir, 1928 doğumlu, Doğancılar) Hamit Efe bir sefer bu köyden geçiyor. Bakıyor bir evde şavk yok. Aşağı mahallede bir evde şavk görüyor. Doğru Kırıklar köyüne geçiyor. Elekçi denen bir gavurun oğlu varmış. O, “Hamit’i bulsak şöyle keseceğiz, böyle keseceğiz.” dermiş. Hamit Efe kahvenin içine girivermiş o anda.Herkes pusuyor.Cavur kaçarken babuçlarını dahi atmış. Doğru Buca’ya kaçıyor. Buca’ya varıyor. “Ben kahvede atıp tutuyordum. Ben o adamı bir sefer gördüm, korkudan donuma pisledim.” diyor. “Sakın üzerine gitmeyin. Yalın ayak canımı zor kurtardım.” diyor. Bunu anlatırlardı. Babam muhtardı. Yunan cavuru gelince köyde bir tane silah bırakmadı, topladı. Komşumuz babama silah vermiş. Bunu sakla diye. Hem bu duyulmuş hem de Hamit Efe’ye ekmek veriyor diye ihbar etmişler. Babam İzmir pazarına gitmişti. Eşyaları hayvandan indirdi. Köyün karşısında orman yangını çıkmıştı. Köye Yunan
128

askeri geldi.Babamı Yunan jandarması götürdü. Babamı mapushaneye attılar. Orda döve döve öldürmüşler. Biz üç çocuk ortada kaldık. Yunan askerleri köylüye caminin avlusunda dayak attılar. Hem de ne dayak. Dayak yiyenlerin feryadından dağlar inledi. Caminin arkasına bir de bizim evin arkasına bomba attılar. Anam bizi evin altındaki mahzene indirdi, sakladı. (Mehmet Avcı, 1330 doğumlu, Doğancılar) Dedem Ali Kutlu, Hamit Efe’nin köyde yatağı imiş. Dedem, Hamit Efe’nin çok iyi bir adam olduğunu söylerdi. Bu bölgede Türk Milleti’ne yapılan eziyetleri ortadan kaldırmak için çalıştığını söylerdi.Yunan askerlerinin baskısından halkı kurtarmak için çabaladığını söylerdi. Hamit’e yataklık yaptığı için sürgün yemiş Atina’ya. Yeniköy’den Mustafa Ali Filiz., Özbey’den Topal Hüseyin lakaplı Hüseyin Özbek yatağı imiş. Ali dedem ve Hüseyin Özbek Sarıkışla’da bu yüzden hapsedilmişler. Dedem Yunanistan’da 18 ay hapsediliyor. Suçu Hamit’e yardım ve yataklık yaptığı için. İbadullah Yıldız dedemden dinledim. Yunan hükümeti Hamit çetesini haliyle yakalamak ister. Devamlı takip.Ancak bir türlü yakalayamaz. Hamit Efe de bundan etkilenir. Rahat hareket edemediği için ormanlık bölgede bir yerde Yunan müfrezesini namludan geçirir. Yunan yüzbaşısına kıyamaz. Hem de altındaki at kendisinindir. Ata bir şey olur diye düşünmektedir. Yunan yüzbaşısına bir mektup gönderir. Seni falan gün falan yerde namlumdan geçirdim. Kıyamadım. Beni aramaktan vaz geçin. Atıma iyi bak, almaya geleceğim, der. Bak bir daha affetmem der. Mesaj yerini bulmuştur.Yunan yüzbaşısı takip işini gevşetir. Hamit dağda tüfek bakımı sırasında Yunan askerleri tarafından satın alınan Piç Ali tarafından vurulmuş. Önce silah almamış. Hamit irkiliyor. Ne oldu:? Diye sormuş. Piç Ali tetik düştü demiş. Üç beş dakika sonra tekrar bir hazırlık yapmış. Akkaya’da vurulduğu söyleniyor. (Hüseyin Kutlu, Ahmetli) Hamit bu bölgeye çok iyilik yapan bir kişiymiş. Büyüklerimden duyardım. Köyün üstüne bir işaret verirmiş.Hemen köye dağılınır. Yunan’dan bir tehlike yoksa bir çalının üzerine kırmızı peştamal sererlermiş. Hamit ve adamları anlarlarmış. Köye inerlermiş. Köyden ne ihtiyacı varsa görür gidermiş. Millete zarar vermezmiş. ( Mustafa Dönmez, 1941, Yeniköy) Hamit Efe’nin Yeniköy’deki yatağı ve arkadaşı Mustafa Filiz, dedem olur. Hamit Efe köye geldiğinde dedemle irtibata geçermiş.Yiyecek, giyecek gibi şeylerde destek sağlarmış. Yunanlılarla ilgili haber sağlarmış. (Mustafa Filiz, 1966 doğumlu) Babalarımızdan dinlerdik. Hamit Efe bu köyleri karşı çetelerden kollarmış. Yunan zulmünden halka kalkan olmuş. Hamit Efe’yi yakalamak için bir komutan tayin edilmiş. And içmiş, “ Mutlaka yakalayacağım.” diye. Hamit’in peşine düşüyor. Amansız bir takip. Hamit bundan rahatsız oluyor. Sıkı bir takip.Pusu kuruyor. Bir gece, ay aydınında onu arayan komutan menziline giriyor. Fakat kıyamıyor. Martinin ucunda gezdiriyor, gezdiriyor.Tetiği bir türlü basmıyor. Bir mektup yazıyor.Falan yerde falan saatte altındaki atın şunu şunu yaptı. Eşkal veriyor. Tetiği bastığım an düşecektin. Kıyamadım. Peşimi bırak. Ayağını denk al. (Mehmet Güney, Yeniköy, 1946) Babam Hüseyin Özbek Hamit Efe’nin Özbey’deki adamı. Yunan jandarmaları Ahmetli köyünde maden işletiyorlarmış. Cellat Gölü’ne balık tutmaya giderlermiş. Babamgil Hamit’le beraber bunlardan dört tanesini vuruyor. Bundan dolayı babam yakalanmış. İzmir’de 35 sene hapis vermiş. Yunan hakim babama, “ 35 sene yaşayacak mısın?” Babam da Yunan hakime, “Sen burada 3,5 sene kalacak mısın ?” diyor. İşgalden sonra Atina’dan salıvermişler.Babam Hamit’in çok atılgan ve atıcı olduğunu söylerdi. Yeniköy altında değirmen vardı. Manol adında bir Rum değirmeni işletiyormuş. Yunan askerlerine ziyafet vermiş. Hamit bunu duymuş. Babamlarla değirmeni basmış. Manol’a bir

129

kuşun çekmiş. Manol’un bir kulağından girmiş diğer kulağından çıkmış. Hamit kulağını kesiyor, anam rahmetliye dahi gösteriyor. ( Musa Özbek, 1932 doğumlu, Özbey) Hortunalı Hamit çetelikte topladığı parayı askeriyeye verirmiş.Büyüklerimizden duyardık. Hamit çalı kakıcı değilmiş. Devlete yardım eden biri diye duyardık. (Mehmet Doğan, 1341, Çakallar) Annem anlatırdı. Dağtekkesi’nde gece arazide yatarken gece birisi annemim başına bir çubuk türtmüş. “Yenge falan kişiyi gördünüz mü?” Anam, “Görmedim.” demiş. Cavurlar gelirmiş. “Tavuk ver, yumurta ver.” derlermiş. Anam da, “Size taş var, taş.” dermiş. (Fatma Bircan, 1336, Düğerlik) Yunan gelince Hamit karşı gelmiş. Yunanlılarla zıt olmuşlar.Dağda geziyor. Yunanlılarla çarpışıyor. Yunalılar gelince çıkmış meydana , Halka kötülük etmemiş. Yunan karakollarını basıyormuş. ( Hüseyin Tek, Ayrancılar, 1337 doğumlu) Babımdan duyduğuma göre bizim oraya çok gelirmiş. Dedem İsmail bakarmış. Hamit Efe’nin mermi ihtiyacını Kemalpaşa’dan Rumlar parayla sağlarmış. Çete onlardan mermi alırmış. Köyün bekçisi cavur neneme laf atmış. Nenem dedeme, dedem de Hamit’e söylüyor. Kafasını koparıp neneme göstermiş. Bu adam mıydı diye. Nenem o adam diyor. Namussuzluğa hiç amanı yokmuş. ( İsmail Doğan, Vişneli, 1936) Hasan Kabadelen’in oğluyum. Osmanlar deresinde babamlarla Hamit derede otururken Yunanlılarla müsaderemeye girişiyorlar. Hamit Yunan atımı almasın diye atı vuruyor. Müsaderemeden sıyırmışlar. Babamgillerin taraftarlarına baskı yapmışlar. Teslim olmuşlar. Amcamla Atina’ya sürgün gitmişler. Esir değişiminde gelmişler. ( Nazmi Kabakdelen, 1936) Yunanlılar köyü bastığı zaman İzzet adlı biriyle Hamit Efe’ye haber salıyorlar. Köye Yunan askerleri geldi diye.İzzet’i kim ispiyon etmiş bilmiyorum, vurmuşlar. Annem yeni evliymiş. Kabakdelenler dedemin evini basmışlar. Altınları getir, seni kesmeyelim bırakalım, diyor.Kızına yani anneme haber salıyor. Altınları versin. Beni kesecekler diye.Annem altınları verip dedemi kurtarıyor. (Mehmet Ali Yıldız, 1927 doğumlu, Dereköy) Cumalı’dan Sıçmazlı (Mustafa Kurt), Kabakdelen çetesi bunların ikisini de tanırım. Bunların ikisi bir yere çalışıyorlar. Köylere baskın yapıyorlar. Köylerde kimlerde ziynet altın var.Onları dayakla döverek ellerindeki altın ve ziynetleri alıyorlar. Hortunalı Hamit düşmana karşı , böyle kötülük yapanlara karşı bir cephe almış bir insan. İyi niyetli. Fakiri kollayan insan. Halkı kollayan insan Düşman burayı işgal ettiğinde. Sığıtmaçoğlu muhtar. Onlarla temas kurmuş. Köye kötülük yapmasın diye. Köyde o zaman su şuradaki pınardan sağlanıyormuş. Yunanlılar da oradan su aldıkları için rahatsız oluyormuş. Sığıtmaçoğlu kumandana rahatsızlığı iletiyor. Askerlerin başındaki subay askerleri uyarıyor. Pınara pek varman. Kadınlar rahat suyunu alsın diyor. Sığırtmaçoğlu’nun Yunanlılarla işbirliği yapması Hamit çetesi buradan Sığırtmaçoğlu’nu alıyorlar. Mahmut Dağı’na götürüyorlar. Orada öldürüyorlar. Günlerce ölüsü orada kalmış. Şakir Aydın, Dereköy, 1340)

130

Soygunculuk yapan çeteler Hamit gelince kaçarlarmış.1341. Ertuğrul) Yunan köye gelmiş. 1931. acık 10 dakika uyuyayım .” dedim. Hanımıla pazar yaptık. Orada üç sene durmuş.Bunlar grup halinde çete. Yörük Hasan vurmuş. Ertuğrul) Büyüklerimden duyardım. Bu şekilde Yunanlıyı sindirmek hedefleri. Hamit köylere gider zengin adamlardan yardım alırmış. Hamit Yunanlı gelince dağa çıkıyor. Çapak’tan Ethem. “Ben ağırlaştım. Öğlen yemeği yemişler. Dayısının oğluyum. ( Hikmet Odaman. Konya taraflarına kaçmış.) Evvela bizim kazamız Tepeköy’dü. Hamit’in kahve bastığını duydum. Diğerlerine hep yetiştik. Yunanlılar Hasan’a para vermişler. evi basmış.Ağlayan çocukları “Hamit geliyor” diye korkuturlarmış. Uyuzdere tarafına kaçmışlar. Bu parayı yanında gezdirmez şayan-ı itimat olana bırakırmış. Hasan vurmuş.Yunan kaçınca ev boşalmış.” dedi. Hortuna’ya gittik. Subaydı.Rahimden çıkardıkları çocuğu havaya atıp altına süngü tutarak öldürdüklerine bizzat şahit olmuş.”demiş. Karısı başkası ile evlenmiş. Çakırbeyli’den Piç Ali. zenginden alıp fakire dağıtan biri. Ertuğrul Camii yanındaki Yunan karakolunu basmış. Yemeği yiyeceğimiz zaman bir kadın geldi. Hamit’i dağda vurmuşlar. Onu biliyorum.Eşek sırtında köye Cumalı’ya getirmişler. Ertuğrul’da Aslan Mehmet diye biri vardı. Nişanlısı ölünce Taşlıoğulları’ndan Ferda ile nişanlanmış. Akkaya Kurupınar’da (Yörük) Hasan vurmuş. Celal Bayar’ı Yeniköy’deki Hafız Ali’ye götürmüş.Yunan karakolu Ertuğrul Camii’nin dibindeki eski başçavuş Mehmet Tekşen’in eviymiş. Ama olmamış. Onlar da bize Hamit’i anlatırlardı. (Mustafa Park. Hamit burada nişanlıymış. Bu parayla peyderpey 131 . 3-4 tane . Ondan duyduklarım: Yunanlılar buraya geldikleri zaman halka kötü muamele yapmışlar. 1942. (Halil Türkmen . “Hamit çok iyi bir delikanlıymış. Hatta benim babam Bedevi bir tütün kalıp makinesi almış.Gökyaka. 1947 doğumlu) Teyzem Yunan zamanını yaşamış.Ertuğrul’da Kuva-yı Milliyeci subaylardan Ahmet Müfit vardı. Sen etrafa bak. “Babamın hasmını şu anda bulursam öldürürüm. Halamın kızı Hortuna’da. Eskiden nakliyecilik yapan Aslan Mehmet kadın kıyafeti ile Hamidiye (Özbey ) köyüne Hafız Alinin yanına götürmüş. 1935 doğumlu. 15 yıl kaçmış.Bana.Şurdan buradan laf ederken çete lafından çıktı. ( Mehmet Ali Sönmez . Veya zenginden alıp silah ve malzeme alıyor. Sonra Karşıyaka’da Arap Düriye ile evlenmiş. Geri gelmiş.Ahmet Müfit vardı. Cumalı. Gelen kızıymış.Kurt Ali (Ali Kurt).Yıllarca kullandık. Bana nerde oturduğumu sordu. Gökyaka Tekeköy. Bazı yerlerde taşkınlık yapmışlar. 7 Eylül kutlamalarında kürsüye çıkıp o günleri anlatırdı. Hasan demiş. Yunan askerleri hamile kadınların rahimini süngüleyip çocuğu havaya atar altına süngü tutarak öldürürlermiş. Trendeki bütün eşyalar buradaki yerli halk tarafından yağmalanmış. Yunan kaçarken çok samimi oldukları Rumlar teyzemlere sığınıp “bizi saklayın” diye yalvarmışlar. Yunan çekilirken büyük hasar yapmış. Köyde evliymiş. Bizim evi Yunan karakolu yapmışlar. Ahmetli) Biz yaşlılara gazete okurduk. Yörük Hasan. ( Meral Serin. ( Mehmet Gürcan.Cumhuriyet’ten sonra ortaya çıkmış. Bu asker işgal bittiğinde yakalanıp ağaca asılarak parça parça kesilmiş.Hortunalı Hamit . Bayındırlılar var. Bunu duyduk.Baskıdan bıktığı için babam İzmir’e taşınmış. Teyzem hamile kadının karnını süngülediklerini görmüş. Öğlen yemeği yiyip yola çıkacaktık. Ödemiş’ten gelen treni kırmızı köprüyü bombalayarak trenin bu tarafa geçmesini engellemiş. Buradan İbrahim Efendi’nin kızına nişanlıymış. Yörük Hasan beni de vuracaklar diye ortadan kaybolmuş. 1340 doğumlu) Kayınannem söylerdi. Sıçmazlı (Asıl adı Mustafa Kurt – Ali Kurt’un kardeşi) Bunlarla düşüp kalkarmış. Yörük Hasan’ın kardeşi Hüseyin’i kahvede Hamit yakınları vurmuşlar. Hamit devamlı dağlarda duran . Esas hasarı Aydın tarafından trenle gelenler yapmış. Hamit’in arkadaşı Sarı Mehmet derlerdi.Hamit Efe’nin bu köydeki yatakları Hafız Ali’nin Mehmet Ali ile Yörük Hasan. Bir Hamit’i bilmiyoruz. burada Küçük Mehmet. Uyuyunca Hasan vurmuş.

Hep beraber yaşıyacağız dermiş. Vurmaya kıyamamış. Hem de çok. Efeler vurmuş bağların içinde. Bir gece kaldı. Benim anam Hamit’i emzirmiş. Biz o an damlardaydık. Küçük Mehmet. Perde arkasında kardeşleri var. Kadir Efe anlatıyor. işinize gideceksiniz demiş. Hamit zaman zaman Yunan karakollarına baskın çekermiş. Kim kötülük yapıyorsa başına bela olurdu. Benim babam güzel Rumca bilirdi.nerde tutacağız?” demiş. Eve baskın çekmişler. 1328) Torbalı’da Yunanlıların karakolu varmış. Yunan askerleri diyor ki beraber gidelim. Yazıbaşı. Mesela burada (Yazıbaşı)Fevzi İbrahim’in babası Feyzo’ya bırakırmış. Hamit çok fedakardı. Çolak İbrahim’in karşısına çıkıyor. Hamit’i görmüşler.Çolak İbrahim babama.. Bir gün de düğün vardı. “Bunları himaye edemeyiz. Yazıbaşı) Yunan buradaydı. Burada Üçoluk çeşmesinde arkadaşını Yunanlılar vurdu. Üzerine akağı atmışlar. Baskı içersindeydik. Buradan bazıları dağa çıktı. İmha etmekten başka çaremiz yok. Başını kesiyorlar. Haber gönderiyor. Kaçarken yakıp yıktı.Babamgil. kurşun işlemiyor diye inanırlarmış. Köyleri yaktı. Tahir Ağa. Yeniköy. Hamit orta boylu az sarıntraktı. Bağıra bağıra öldü. Akkaya’da arkadan vurmuşlar. Yardım eden. O zaman çok berbattı. Ahmetli. Evin bahçesinde kör kuyu varmış. Namludan arpacıktan geçirmiş. Ben subayım. Piç Ali tekmeyle çeviriyor. Piç Ali. İdare onların elindeymiş. Ancak subaydan emir alırım diyor. samanları almaya geliyor. Köye Yörük Ali geldi. Kara Hüseyin’in Hamit. İstavrozu çıkarıyor. Mahalleyi gezdirip teşhir ediyorlar. Silahların hepsini üzerine doğrulturlar. Biz Venezilos tanımıyoruz demiş. Yunanlılar da evi gözetliyorlarmış. Pantolon dikerken vurmuşlar. (Mehmet Çakaloğlu) 132 . O anlatıyordu. Diyor ki ben Hamit’i vurdum. Buradaki Yunan karakolunu bastı. Piç Ali’ye sen gözcülük et. Özbey yaka yaka kaçmış Yunanlılar. Bir elinde kırbaç. Altındaki at kırdı.silah ve mühimmat alırmış. 3. Torbalı) Yunan buraya çıkıyor. Onlarla tanıştım. Karakızlar’dan Ali Bey’i kancıkladılar. Piç Ali vurmuş. Çapak’tan Ethem Ağa. Biliyorum. Benim anam Hamit’in süt anasıydı. Yunan taraftarı Arif Kahya (Dincer). Üç sene. Üzerine kapak atın demiş. Abdullah. Kardeşleri daha sonra kemiklerini mezarından götürdüler. Çok çevik biriydi. Yunan askeri bastı. Geliyor Torbalı’ya. Babam anlatırdı. Buraya önce karakol kurdular. Arkaya geçip vuruyor.Bakın çaresine. Ali’ye diyorlar ki git tekme ile çevir görelim. ayağındaki çizme sarıydı. Altına bir at vermişler. Bir arabaya geriyorlar. Biz dağlara Karakızlar’a kaçtık. daima kaçarlarmış. Dedem Hamit’e mektup yazdırmış. Halil Ağa. Yunan kaçarken ilk önce babam ateş ediyor. Hamit’in kızanları varmış . Bu Hamit’i öldüren. babam 14 yaşındaymış. Yunanlılar yanına korkudan yanaşamıyor. Anası ölmüş. Dün Nahiye’ye gidiyordun. Burada çevre köylerde Yunanlılarla çok mücadele etti. Karagöz lakaplı Yunan zabiti varmış. Baş kaldıramıyorduk. Selanikli. Yunan’ın geldiğini de gittiğini de bilirim. Yunan askerleri Piç Ali ile gidiyorlar oraya. Önce babasının evini bastı. Subay hep beraber yaşıyacağız dermiş. Kambur Kerim vardı. Bunları nerde barındıracağız. 1922 doğumlu. Bu kefereler bizim Nahiye’ye (Dağkızılca) yemleri. Yakışıklıymış . Çarşıda Yunan subayı bir sandalyenin üzerine.5 ay durdu. Yunanlılara karşı acımasızdı. Oraya aramışlar burayı aramışlar. esirler için. Çolak İbrahim’le beraber İzmir’e girmişler. O zaman Yunanlılar Hamit’in öldüğüne inanıyorlar. Yunan kaçarken bu ova insan doldu. ( Mustafa Filiz. Kuyuya atlamış. Korkmayın. Aynı akşamı Yunan karakoluna Hamit baskın çekmiş. Hamit’i görmek istemezler. Yüzbaşı. Yalnız “Yaşasın Venezilos!” deyecekesiniz. Hamit çok iyi bir adammış.Yunanlılar Hamit’te muska var. (İbrahim Kesici. (Nihat Gönülal. Hamit o gece baskın yapacağı gün Piç Ali varmış. Hamit kadın kılığında kaçtı. Buları okuyunca cavur korkuyor. bugünkü Alpkent’in olduğu yeri ve çarşıda yer aldığını söyledi. Öteki adamlarına haber bırakarak Kavakalan taraflarında pantolonu sökülmüş. Pencereleri dinlerdi. Karakolu vardı. Ali Ağa’nın Abdullah. Kadınlar bağırıyor. Ben şu pantolonu dikeyim diyor. Gavur nahiyeye gidiyor. Anama süt ana diye seslenirdi.Bir gün onların evine gelmiş. Arpacık alnında dayalı. Geceleri evleri dinlerdi. Kuşçuburun altında demiryolunu bozmuşlar. İnsan merhametliydi. Dağtekke’den Şahlı bana Hamit’in parasının kendisinde kaldığını. Babam seferberlikte başçavuşmuş. Bizim yiyecek ekmeğimiz dahi yok. Hamit yatıyor tabi.

Biz kapıdan o telaş anında kaçtık. Burada pamuk hanı vardı. buradan Yörük Hasan efeyle zıt gitmişler. Koca bir fırka. Ateş başlayınca gavurlar bir telaşa düştü. Babam rahmetli anlatırdı. Treni patlattı. Bazıları cami duvarından atlayıp kaçtı. O yüzbaşı Hamit’in cesedine eziyeti engelleyendi. O Yörük Hasan denen adam amcam Parmaksız İbrahim’in evine gelmiş. Yunan askeri onlarla uğraşırken camidekilerin hepsi kaçtı. Yakacakmış. O gün bizi askerin ağırlığına aldılar. Seni filan yerde kıstırmıştım. Atım zarar görür diye seni öldürmedim. Gavur şapkasını çıkardı. Ondan sonra Torbalı’ya caminin altına kapattılar. Fetrek Çayı’na gittik. Buradaki fırka daha dönmemişti. O gece yakılmaktan kurtulduk. ( Salih Tünaydın) (Mehmet Taşkın. Bir araba üzerinde dikeltmişler. Albay Çolak İbrahim’i görüyorduk. Amcam . Caminin içinde babam da vardı. Dağ taş tam teçhizatlı asker. Bizim buraları çeteler baskı ediyormuş. Buradaki çetelerle de savaşmış. O bir kahramandı diyor. Arkalarından ateş ettiler. Kayıntam vardı. Önce buraya topladılar. 18 gün sonra eve döndük. Köyü yakmaktan Saffet Hoca kurtarmış. Bunlar köyü yaktırmamışlar.Yunan öyle bir dövmüşler ki bir sepet soğan az gelmiş. Fazla yaşatmamışlar onu.diyor. Daha sonra bu yüzden öldürüldü. Dirmilli Ahmet Çavuş. Almaya geleceğim. Gavur bir düşünüyor. Kemal’i de böyle yapcaz. Yörük Ali de geldi Hortuna’ya. Hastanenin orda bir cavuru dilim dilim kestiler. Yörük Hasan geliyor. Hamit burada Burunsuz’un evinde baskın yedi. Hamile rahimini süngüleyen askerdi. Subaya haber gönderiyor. Ordu geliyordu.Kaçamıyanları tuttuklarını öldürüyorlardı.Bizim ev yakın. Başımıza bir çavuş verdiler. aykırı gitmişler. Hepsi süvariydi. Karakızlar’dan Ali Bey de Yunanlılarla düşüp kalkıyordu. Ahmet Müfit Gurgur Dağı’ndan top ateşi ile demiryolunu bozmuştu. Ama o buraya gelmedi Sökeli grubundan olan sonra burada nüfus memurluğu yaptı Mehmet. Siz yaşarken nerdeydiniz. Yörük Hasan: “ Dayı. Hatta top mermisinin bir tanesi trene denk geldi. “Ulan ben bu yaşta 133 . Halıları taşıyan. Onlara ağırlık deniyordu. Büyük çarpışma Kuşçuburun tarafında oldu. Cennet yengem ekmek ediyor. Cephenin bozulduğu duyulunca bizi her tarafta topladılar camilere doldurdular. Bu Ertuğrul Camii’ne 124 kişiyi doldurdular. Sünnetçi Mehmet de derlerdi. Hamit burayı bastığı zaman yanında Sökeliler vardı. Bir öksürük oluyor. Bizim fırka iki ateş arasında kalınca Çeşme tarafına yöneldi. “Ey!” . Ahmetli tarafında çekiliyor. Çakırbeyli köyünden Piç Ali. O gece Arslanlar’da yattık. Mekanizmasını atmış. Derelilerin Niyazi deriz. Yangın yapan Yunan fırkası. Amcam. Sökelilerin bir kolu Cafer’di. 15’ lik. Gazi’ ye. Yarasına beresine soğan şırkıp acısını alsın diye.Halil Efe derler. Yanında yandaşları da varmış. O da Yunan’a baş kaldırmış. İçlerinde Yunanla beraber hareket eden bir de Ermeni vardı. Benim atıma iyi bak. Gezdirdiler. Yörük Ali grubunun içersindeymiş. Bir miktar para istiyor.Hamit’i vurmuşlar. Yunan köyü ateşe verecekmiş. Çırpıköy ‘de Arıkbaşı’nda yaktılar. Yörük Ali Yunan fırkasını takip ediyordu. Burada çete yok. Piç Ali de Yunan kaçarken öldürülüyor. Hamit Efenin selamı var. O günü hatırlıyorum. Ama bir tanesi dahi sağlam değil. Birer ceket birer pantolon verdiler. Kuşçuburun’a pusu kurdular. Oraya doldurdular. Oradan Seferihisar’da alayı bekledik. Etrafa gaz tenekelerini sıralamışlardı. 7 katır vardır. Yakacaklar. Hamit yok demişler. Bu sefer çeteler başladı Gurgur Dağı tarafından ateş etmeye. Yunan taraftarıydı. Rumca bilirmiş. rezil ediyormuş. Girit’ten buraya gelmiş. Çırpköy ile Arslanlar arasında bekliyorduk. Girit’te ağır ceza reisi imiş. Yakıp çekiliyor. Ben de oradaydım. Süvari Hasan’ı tanıdığı bir gavur görüyor. Her taraf silah. Ulan Hasan sen ne arıyorsun burada. Bu insanları eli kolu bağlı yakmaya utanmıyor musunuz diyor Süvari Hasan. Hortuna (Yazıbaşı) köyündenmiş. Üç tane topu vardı. Nasliçli Malik. Biz Karacaağaç Belenbaşı Buca tarafından Çeşme’ye yöneldik. Bakıyorlar. Yunan çekildikçe biz takip ediyorduk. dayı!” diye seslenmiş. Atını bırakıp kaçabilmiş. Gavur diyor ki seni bir askerle eve göndereyim diyor. Torbalı’da bağların içinde öldürdüler. Teşhir ettiler. Biz orduya dahil olduk. Diğeri Bağırsakçı Ali. Görüyorum. İplerle. Buraya ilk defa Çolak İbrahim grubu girdi. Asıl adı Mustafa. Kızılçullu’dan sonra esir düşmeye başladı. Askerdi. Dediği yer ve zaman doğru. Hamit Efe. Siz çeteye ekmek veriyorsunuz diye.” Hamit’i öldürdük.O zaman bir manga askerle evlerine gönderdiler. At Yunan subayını eline geçmiş. Aynı üç gün içinde Torbalı’ya da toplamışlardı. Biz İzmir’e girmedik. Yerli Rumlar kaçtı. Vagonlardaki gavurlar da gidemiyorlar. Sonra biz Kuşçuburun’da iki gün kaldık. Hamit Efe halk için çalışan dürüst bir efeymiş. Düşmanın arkasından Çeşme’ye kadar gittik.” derlerdi. Fırkamızın merkezi Hortuna idi. Çete değil. Cumalı Köyü. Süvari Hasan bunlar ne olduysa ben de ondan olacağım diyor. Yakacaklardı. Saffet Hoca. 1939 doğumlu) Büyüklerimden duyardım.

Yunan askeri öldürüyor. Para ararken karıların adamların üstüne çıkmışlar. Dedem vermemiş. Hamit öldürülünce meydanı boş bulmuşlar. Ve dağa çıkıyor. Bir tavşan gibi. Birisi Hasan’ın biraderi Hüseyin. Bir çama kama ( hançer) ziplemiş (saplamış) o çamı arıyor derlerdi. Yörük Hasan uyanık bir adammış. Yörük Hasan kardeşi öldürüldükten sonra köyden gitmiş. Yunan jandarmaları gelmiş. Hamit bizim eve gelmiş.makbul sayılmayan) Birkaç yerde böyle yapmışlar. benim amcamın oğlu. Karaot köyü . Yunanlılar peşine düşüyorlar. (Ahmet Özer. Buraları terk etmiş.Ben o adamı hatırlıyorum. Bizim İbrahim tanımış. Kurşunlamışlar. Sonra Yörük Hasan gidiyor. 1952 doğumlu) Benim büyüklerden duyduklarım şöyle. 1949) Binlerce dedem Ahmet anlatırdı. Yaşlılar söylerlerdi. Hamit pantolonunun söküğünü dikerken Piç Ali vuruyor. (Şevket Önder. 1932) Dedem Şakir’den Hamit ile ilgili şeyler duyardım. Alasıya buraya kaçırmış. İlkindi zamanı mavzer atılmış. Onun çeyizlerini dahi almışlar.O karakolu birden fazla bastığını duydum. Yunanlılar Hamit Efe’nin başına ödül koymuşlar. Yörük Hasan telâşe düşüyor. Oralarda arıyormuş. Nişanlısını kaçırdığı zaman bizim eve getirmiş.Hamit kimseye eza cefa yapmamış. Abim Hasan’ı çok sıkıştırdım derdi. Dağa çıkması handan Yunan subayının atını alması. İbrahim’in anası. Dağkızılca köyünde bu bölgeyi kontrol eden karakolları varmış.” diyor. Baba ayrı. Karaot. Bu köye geldiğinde ben görürdüm. Hamit’in vurulduğu duyulunca bütün millet ağlamış. Efe’yi çok seviyorlarmış.” diyor. Çakırbeyli’den Piç Ali. Hamit’i çok severmiş. Hamit varken hiç bu tarafa geçmemiş. Cesedi dağdan katır sırtında indirmişler. Benim efemin (ağabeyimin) anadan kardeşi Yörük Hasan. Onu suya yollamışlar. Katır sırtından indirmişler. Evdekiler atın kıçına bir değnek vuruyor. Yunan askerleri evin etrafını sarmış. 50-60 yılları arası köye gelip gitmeye başladı. Köylüler duyuyor. Dedem söylerdi. Yunan askerleri daha ölmedi diye ürkmüşler. Burada Mehmet Çavuş derler. Sofu dayı. Hasan Karşıyaka’da duruyordu. Ben atmadım Ali attı. Hasan vurmamış. “İtoğlu it kereta! Parayı kendisi yiyecek. Amcam . Hamit vurulduktan sonra Arıkbaşı köyünden çete Çerkez İlyas buralarda bir gecede dört kişiyi öldürmüşler. Bu ev kahveymiş. Ama amcaoğlum İbrahim tanımış. Ben duymadım. İkisi bir Piç Ali ve Yörük Hasan öldürüyor(Hamit’i). Yunan askerleri hayvanın sırtından indirirken kıpırdamış.Ondan sonra Yunan’a teslim etmişler. Onların yanında Helvacı’dan Sürsalan Cemali varmış. Çalının arkasından biri çıkacak gibi. Hamit’i bizim Akkaya’nın arkasında vuruyorlar. Deveci İbrahim derler . Ürkek bir adamdı. Kimse tanımasın diye Kafasını sarmış. (Fevzi Lütfü Taşkın. Uzun yıllar dışarıda durmuş. Koca Ethem’in babası. Yunan askerleri buraları gelir evleri basar süngü ile her tarafı. Para aramaya geliyor derlerdi. Ama Sürsalan Cemal’ den başka bir de Çengele’den biri varmış. Buradan Yörük Hasan varmış. yatak aralarını Hamit ararlarmış. Hamit’i vurmuşlar.Babamı yanına almak istemiş.Kendini unutturmak için. Ama Hasan o an orda. Yörük Hasan ito tayfasındanmış ( Külhanbeyi. Çakır Ali’nin anası. (Durmuş Dayan. Çiğneye çiğneye öldürmüşler. Hamit’in kardeşleri İzmir’de takip etmişler. Hamit beşiğe sığar mı? Genellikle yalnızmış. 1337 doğumlu. Bu subayı vuruyor. Bunu Yunanlılar zannedermiş ki dağ parçası. Kurupınar’da vurulmuş. 1950 yılından sonra ortaya çıkmış. Hamit para ister mi? Yörük Hasan kendi yiyecek. Ben değilim ben size yakalatayım demiş. Ayakkabıları burada kalmış. Hamit böyle şeyleri sevmezmiş. Onda hapsaneye girmiş. Yunan askerleri “ Biz bunu dağ parçası sanırdık “ diyorlar. Hüseyin.Birden evden 134 . Buralara gelir giderdi. Hamit benden para mı ister diyor. Dağa çıkardı. Amcam Yörük Hasan için .Hamit’i bilirmiş. İstanbul mu Konya mı o taraflara gitmiş. bulmuşlar. Piç Ali vurmuş. Onun yanına katılan buradan Yörük Hasan. Yörük Hasan bu ödülü alalım diye öldürmüşler. İncedalan bir delikanlıymış. Ölüsünü getiriyorlar. Hamit atın boynuna sarılmış.Adamlara o kadar korku salmış ki beşikte dahi ararlarmış. Efe’nin vurulduğu yerlere gidiyormuş. Devamlı tedirgindi. Hasan’ın biraderi varmış. Sinek köy camii önüne getirmişler. Yunan süvarisi Hamit arıyormuş. Dağkızılca’ da karakolu basıyor. Karaot köyü basılmış. Hamit buralarda kötülük yapmamış.parayı nerde bulcam? O bana yollasın. Hamit dürüst adammış. Hamit atı gezdirivereyim demiş. Sinekköy) Hamit Efe başıymış. Hamit buraya dedemin yanına gelirmiş. Hüseyin’i Hasan’ın kardeşi diye öldürüyor.

Dolaşıyor geliyorlar. Karakuyu. Ben ufak çocuktum. Kurşun atmışlar ama vuramamışlar. 1926) Büyüklerimizden Hamit’in iyi bir efe olduğunu görüldüğü yerde cavurların korktuğunu söylerlerdi. O anda Keçiköy’ün öte taraflarındaymış. Arkadan yine gelir dermiş.Güç). Demek kadın o taraflarda olduklarını biliyormuş. Sanki atın üzerinde insan yok şeklinde çıkmış. Yunan askerleriyle. Ormanköy. Hamit’in vücudu çok tüylüymüş. (Üzeyir Yiğit. Hamza Ali Ağa (Çetin.1977 yıllarında. Yunan karakol komutanına ben İstanbul’da rastladım. Köylüyü sıkıştırıp: “Çete Hamit nereye gitti. Buradaki arkadaşlarından bilgi alıp sohbet edip gidiyormuş. Kayınpederim anlatırdı.Vatansever adammış. Yunan askerleri çok korkmuş. Bunları köyün ileri gelenlerinden . sayılıyormuş. Kim köyde erken çıkıp işine . Gelirmiş pencereden Ali Bey’e. Köyde çocukları toplamışlar camiye. nerden geldi?” diye büyük tahkikat yapıyorlarmış. Sanki canlanmış gibi. Haliloğulların Süleyman (Cerit). Langırdak Şükrü’nün evi. Öküz arabasının üzerinde ölüsünü gösterdiler. “Bunları (Yunan askerleri) temizliyevereyim mi?” dermiş. Çalışmasını millet takdir edermiş. Yunanlılar 120 kişiyi içlerinden babam da dahil gazla yakmak istemişler. Getirdiler gelmişler. Kabakdelen. Bir de Tekke’den Sarı varmış. Mola İbrahim Efendi de çok methederdi. Yakacaklarmış. Ali Bey aman elleşme. Yunan’ın geçeceği tek yol varmış. Hamit’in tüyleri dikilmiş.Hamit’in mert olduğunu duyardım. 1928) Hortunalı Hamit’in arkadaşı bu köyden Sürsalan Cemali’ymiş. Halk tarafından seviliyormuş. Yunan askerleri bunu bildiği için her gün sabahleyin köyü etrafını çeviriyorlarmış.Hayır yaparmış. Benim kayınpederim olur. 1335) Yunan zamanı Hamit gelir. 1921 doğumlu) Ben daha önceki yıllarda il genel meclisi daimi encümen üyesi iken heykelini yaptırmak istedim. Buranın ağası idi. Birkaç el etrafta silah atmış. Halk arasında ismi çok anılırmış. Dürüst. Kültürlü adamdı. buranın ağası Ali Bey varmış. Aydın’da bütün efelerin heykelleri var. Çerkez İlyas. Sevilmeyenler Karadiş. 135 . Helvacı köyü.Çakırbeyli’deki namussuz kançıkladı. (Mehmet Esen Kalkan. Ben de yaptırmak istedim. Türtesiye ceset kıpırdamış. Yunan askerlerinin bir anlık şaşkınlığından kurtulmuş. Buradaki arkadaşları Paşa (Acar). Yunan zamanı devamlı buraya geliryormuş. Çekemiyormuş. Subaşı. Hamit örlü adammış. (Ali Can Zıh. Olanlardan alırmış olmayana verirmiş. Ondan dinledim.tarlasına gitmek isterse yakalayıp dövüyorlarmış. Devrini almaya gittiğimde.Çok arkalıymış. Köyü bunlar yakacak rezil olacağız dermiş. Buralarda çarpışma yapmamışlar. Onlarla buluşurmuş. Hamit’i herkes severdi burada. Bilgili adammış. Sarılarak. öldürdü. Bunu sadece kayınbabam söylemezdi. Hamit öldürüldüğünde Yunan askerleri emin olmak için türtmüşler. Hamit’i vurmuşlar. Görenlerin ödü patlamış. (Mehmet Ali Can. Hamit’in haberi olmuş. Onlarla anlaşırlarmış. Cemali’yi Hamit babasının elinden alıp gitmiş. Orayı tutuyorlar.yıldırım gibi çıkmış. Burada Yunan karakolu varmış. Yunan jandarması büyük bir ev var. Bunları temizlersi. Cepte taşıncak bir şey olsan seni cepte taşırdım “ dermiş.1933) Çete Hamit. Gelin Yunanlılar çocukları yakacak diyor. Yunan subayları korkmuşlar.büyüklerden duyardık. Yunan işgali devamlı mezalim. Havaliyi sindirmiş birisi. Kızanlarımın içinde en çok seni seviyorum dermiş. Kayınbabamı öyle çok severmiş. Gökoğlan İbrahim Dayı (Balcı-Dağdeviren). Dedem öyle anlatırdı. Bir Yunan askerini çeşmenin başında vurmuşlar. Bütün Yunan askeri ondan korkarmış. İstanbul’dan araba aldım. (Ömer Uçar. Yukarı köylere buradan geçermiş. Kızan olarak. Oradan çağırıyor. Yunanlılar Keçiköy’ü basmışlar. Orada duruyordu. Hamit . Kadınlara kızlara mezalim.Cemali’ye “ Ülen çocuk seni ben çok seviyorum. Ben onu gördüm. Helvacı köyü. Hamit Efe’nin öyküsünü bundan 30 sene evvel ( 1977) Yörüklerden Faki dayı vardı. Ethem Ağa oğlunun birinin adını Hamit koydu. Köyden bir kadın kızanlara haber vermiş. Babam Rumcayı çok iyi bilirdi.Pantolonun söküğünü dikerken öldürmüş. vatanperver bir adammış. Pusuda 14 Yunan askeri kayıp veriyorlar. Hamit çok iyi biriymiş. Ama Keçiköy’de olmuş. Öküz arabasının önüne karakolun önüne getirdiler geldiler. Bunu kayıpederimden duydum.

Afyon bozuldu demişler.15-20 sene cami yanık durdu. Köyde çetelerin adamları varmış. O çaltılar (dikenli çalı) o kürler (dikenli böğütlen) bana pamuk gibi geldi derdi. Diğer asker benim çocuğum yok . O zaman evler sazdan. Çocuklarını Yunanlılar öldürmüş. Zabit Giritliymiş.Ailemi otele bırakmıştım. Başkan Muzaffer’in anasıydı. Onlar anlatırdı.Ahmetli) Yunan cephesi bozulunca buradaki Yunan zabiti köylüyü uyarmış. Bunu ben evlatlık yapacam demiş. Ben Ahmetli’den geldim diyor. Baskı yapıyorlarmış. Yunan buraya çıktığı zaman tüm Yörük obası (Karatekeli) İtalyanlara sığınmışlar. (Ramazan Gülten. Celal Bayar’ın . Burada yerli cavurlar varmış. Kayınbabam çeteler öşür alıyordu. Orada bir gece kalmışlar.Yunanlılar yakmış. Rumların haberi olmuş. 1337. (Osman Çelik. çocuklarını Yunanlılar öldürmüş. Yunan yakmış. Çocuklar ağlaştığında diğer komşular Yunan çocukları duyacaklar diye saklandırırlarmış. Bize anlatırdı. Korkularından kadınlar ses edemezmiş. Bir sağmal inek 6 sarı lira. Sağlık. (Melek Dinçer. (Mustafa Cerit.Kayınvalidemin anası (Kuru gelinlerden Emine) bu Yunan demiş çocuğu düşürtmüş. Yerli cavurlardan hiç zarar gelmemiş. İstanbul’a gezmeye gelmiş.Kendini bildiriyor. Ormana atın kendinizi diye uyarmış. 136 . Arnavut Dudu teyze vardı. Çok çektik derlerdi. 1938) Annem 108. Gebe bırakmış. Bizi dövüyorlardı derdi. Çocuklar acıkınca ağlaşmışlar. Bülbüdere’den Uşaklı İsmail vurucu kırıcı bir adammış. 1939) Babam 1312 doğumluydu. Subaşı Kooperatifi’nin eski binası Yunan karakoluymuş.Bir kişi ormana gitmemiş. Bayağı komşularmış. Biri dermiş bunu vuralım. Subaşı. Nerelisin diye. Bazı Yunanlılar Subaşı’nın kadınları ile evlenmişler. Yunanlılar uyuyunca köye kaçmış. derdi. Çeteler zeytinyağını kızdırmışlar Tulum’dan Miri nenenin göbeğine dökmüşler. Bizimkiler oradaymış. Elif diye birisi. Onu çekilen Yunan askerleri öldürmüş. Dağlara kaçın demiş. Demiş beni çok iyi baktınız. Ellemiyorlar. Yunanlılar öldürdükleri insanları bu bodruma atmışlar. Ahmetli. Köyü yakmış. 1931) Büyüklerimden Çirkince’den gelen Rum çetelerinin eziyetini duydum. Annem kucağında bir çocuk bir de yanında. Ağlaşa ağlaşa gitmişler. Beni cavur götürdü. Sakın köyde durmayın. Bacanın içindeki duvarda çivilere tutunmuş. Yunan çekilirken annemler biz gidiyoruz derlermiş. Bunun üzerine halk köyü boşaltmış. Kimin cavur kimin ne olduğu belli değil.Elimizden her şeylerimizi alıyorlardı. Ancak Yunanlılar. Giritli Osman ben sizdenim. Yunan zamanı birisi inek satarsa haberleri olurmuş. babam 96yaşında öldü. Köye geldiğimizde cami ve evler yanıktı. Çeteler gelir ellerinden mahsüllerini ( buğday) alıyor. Dur diyorlar vuralım. (Mehmet Kahraman. Fırında 8-10 ekmek kalmış. Onlara bilmem ne cavuru derler.Kadınları korkutuyorlarmış. Antalya’ya göç etmişler.Kabri cami avlusundadır. Kanı hala üzerinde duran tahra çıktı.Yunan arındıktan sonra memleketine geri gelmişler. Kadın bacanın içine saklanmış. O bahsederdi bize. Akşam çete gelirmiş kapıya. O komutan buradan bir kadını yoldan çıkarmış. Caminin bahçesine gömmüşler. Koca Ömer diye birisi cavur sanmış. Yörükçülük yapıyormuş. paralarını alıyormuş. 50 kadar sığır evde. Getir parayı. Köyden Giritli Osman’ı Arapkahve’ye kadar götürmüşler. Komutanın adı Konkunaki. Kaçtım. Tak tak tak. Uzun Durmuş’un evini Yunan askerleri basmış. Yunan çekildikten sonra geri gelmişiz. Maden ocağına gitmişler. Söyle halka kaçsın.Galip Hoca olarak Yeniköy’den Hafız Ali’nin yanına geldiğini duydum. Arap Ahmet’in kardeşini (Nedim) Yunanlılar öldürmüşler. Hanım Torbalı Subaşı deyince sormuş kimlerdensin hanım İbrahim Çavuş’un kızıyım. Dağda pelit yimişler. Ben Türk’üm diyor. Anlatıyor. Köydeki arkadaşını uyarmış. Çok rezillik çektik. Bizim hanıma sormuş. Kim yapar bu vahşeti. İnek sattın. Bina yıkıldığında bodrum katından bir sürü insan kafası iskeleti çıktı. Kendisi kurtulmuş. Yeniköy’e girememiş. yakıp yıkıp geliyor demiş. 1929 . Ahmetli) Yunan zamanı ben Antalya’da doğmuşum. Hiçbir huzursuzluk çekmemişler. Soygunculuk yaparlarmış. Köyü yakmış. Yunan çekilirken köyde Kopçasız lakaplı birini öldürmüş. O anlatırdı.Yeniköy’e gelmiş.

(Mehmet Cerit. Açıyorlar kasayı. (Abdi Doğan. Kalanı da bırakırlar mı? Bırakmazlar. Arıkbaşı ve Çırpıköy’ de milleti camiye doldurup yakmışlar. Köyden Kör Osman bunlara yataklık yapıyormuş. Halbuki burada iki tarafta geçinip gidiyorlarmış. Nenem Yunan askerlerini görünce tüfeği atıvermiş. Arapkahve’de kamp kurulunca kaçmış. Soygunculuk yapmışlar. Çengele. Aslanlardan Recep Ağa’nın evini basmışlar. Kızı Rakibe. astarına koymuş. Köyün en zengini Sami Ağa. Kimin neyi varsa bildiriyormuş. Hamit çetesi madeni basmış. Ben öldürürüm sizin adamlar beni tutar demiş. Kemal’in askerleri geliyor demişler. Şimdi Süleyman dayının evlerinin olduğu yer. Annem orda. Bunun anasını babasını çeteler öldürmüş. Yunan’la işbirliği yapanlar Yunan’la beraber kaçmış. Yunan binbaşısı tüfeği kokmuş. Casim’e de Yunan jandarması tutmasın diye bir kağıt vermiş. 1933) İhtiyarlar burayı Yunan’ın işgal ettiğini fazla eziyet ve ızdırap çektirdiklerini söylerlerdi.Hamit’in kızanı ya. Tire tarafından silah sesleri gelmeye başlamış. Rum komşu binbaşıya bunun kadar namuslu adam bu köyde yok demiş. Hamit Casim’e: “ Ne var . Karakızlar’dan Ali Bey varmış. (Cemali Aslan. Dağdan karakola ateşe tutuyor. Köyde Yunan karakolu varmış. Bunlar bizim rahatımızı bozacaklar diye. Sadece bir dolma tüfek bırakmış.Ali Bey hem Yunan tarafı hem de Türk tarafı. Ertesi günü Dernekli ‘de dağda Hamit’i buluyor. Yeniköy’den kendilerine sıkı (kurşun) atılınca burada Türk askeri var diye köyü aşağısından doğru geçmişler. Babamlar ovada darı ( mısır) suluyormuş o an. 1934) Yunan zamanı Yunan askerleri burada keçi pınarında maden ocağı işletiyorlarmış. Köyde Yunan’la beraber işbirliği yapanlar varmış. Yunan karakolu köyde varmış. Zaten Yunan buraya çıktığında yerli Rumlar başlamışlar söylenmeye. Eğerci) Annemden. Rum’un en ihtiyarında silah omzunda. Sami Ağa koyunun başında . Nerde bulacağını biliyor. Domuza attılar demiş. Rum komşusu subaya bu taraflarda domuz çok. koşmuş. Casim bir gün köyde kalıyor. Rum komşusu Yunan subayına Rumca bir şeyler konuşmuş. Şehitler. 1923. Köydeki arkadaşı Gacarların Casim varmış. Bir oğlan çocuğunu götürmüşler. Sağ ayağının çizmesinin içine. Babamları öldüreceklermiş. Yunan çekilirken köyü yakmış. Bin tane koyunu var. Biz gidiyoruz. Buradan kinle gidiyorlarmış. Yunan işgalinden en çok yerli Rumlar rahatsız olmuş. Bir şey yok. Birisi daha insancılmış. “Sağ ayağının 137 . Kaçarlarken bu hayvanları da bırakıp kaçmışlar. Rum kadınları kaçıyormuş. Köyden yerli Rum komşusu gelmiş. (Cevat Güven. Giritli kurtulmuş. Babam anlatırdı. Ali Bey. Hamit Sağlık’ta Yunan karakolunu basmış. Geri vermiş. 1337) Hamit bizim eve gelirmiş. Yunan’ın zararı köye olmamış. Biliyorlar ki bir gün bunlar gidecek. Dövüyormuş. (Adlarını söylemek istemedi) Bunların bazısını çeteler öldürmüş. (Mehmet Alkan. Kaçmaları çok acayip olmuş.Yunan askerlerini öldürmüş. Çeler Sami Ağa’nın ağılını basmışlar. Bunlar Karhat’tan(Gökçen). Paraları almış. Siz ne yapıyorsunuz demiş. Bak şurada şu kadar çalkanık buğday var. Torbalı’da tren hattını çeteler yolu açmış (bozmuş) Trenden inip kaçmışlar. Babam mavzerleri. Casim’e Hamit’i öldürür müsün?Öldürürrüm demiş. Yunan geldikten sonra işleri bozulmuş. Oraya buraya saklanmış. Köyde yerli Rumlar varmış. Başlamışlar işkenceye. Köyü Hasan Çavuşlardan İbrahim basmış. Arapçı) Yunan süvarisi köye gelince köyde kimse kalmamış. Casim’e dikkat et. Çapak’tan Ethem. Tüfek patlayınca Yunan askerleri bizim eve her taraftan çevirmişler. Yunan karakolu Ali Bey’e bir mektup göndermiş. Ellerinden almış. Babamgil Arslanlar’dan geliyormuş. 1932. Çırpıköy’den Mercanların Ali. Yunan kaçıyormuş. Buradan Kopçasız öldürülmüş. “ Hamit’e tedbir al. Kaçarken Torbalı’nın ileri gelenlerini toplamışlar. Köylüden bıçakları dahi toplamış. Ordan buradan koyun toplamışlar. nenemden duyardım. Şehitler) Yerli Rumlarla iyi geçinmişler. Sandıkları açıyorlar. ( Hüseyin Yılmaz. Sağ ayağının astarın altında Yunanlıların kağıdı var. Çeteler köyü basmış. Yunan bize bir ekmek çakısı bırakmazdı derdi.”demiş.mermileri köy dışındaki damlara saklamış. Dönersek birazını bize verirsiniz. Ahmetli.Rumlar bizim rahatımız da bozulacak derlermiş. Köylüye güttürmüşler.ne yok Casim?” diyor. 1932. Hacı Seyfittin’e söylüyor. Yerli Rumlar da kaçmışlar.

Kızılcaova’ya göçmüş. Vurulmuş. Hamit Yunan’a tavkırırmış. 1939) O zamanki durumda cepheye para toplayıp Yunan askerleri ile çarpışırmış. Karatekeli aşireti.Burada Rumlar varmış. (Halil İbrahim Duma. Fakirlere diyormuş. Yunan askerine yataklık yapan da varmış. Amcamı Dağtekke’de Kocabıyık’ın evinde vurmuşlar. amcam olur. Yunan çekilirken köylüyü camiye doldurmuşlar. Biri de gidip Karakuyu’daki Yunan jandarmasına haber vermiş. Dernekli) Sarı Efe Mehmet. Nikol da Zeytinköy’den adalara ulaşmış. Gezdirmişler. dermiş. Ahmetli) Tepeköy’de eşkıya fırıncı Abbas Akeren babaannemin babasının göbeğine kızgın zeytinyağı dökmüş.Yunan kaçarken tüfeğini alan . Hamit fakiri gözeten biri. Yunan çekilişinde demiryolu bozulmuş. babam köyde muhtarmış. Kıbrıslı Mustafa kesmiş. En çok korktuğu Hamit Efe. Teşhir etmişler. Düğerlik köyünde evinin üstünde çarpışma olmuş. Yataklık yapanlar Gökçen Mustafası. Öyle kurtulmuş. Bir kurşun çekip öldürüyor. Yumurta alırlarmış. Kaçan bir Rum. Camiden kaçan doğu kısmında bir bakla tarlası varmış. Hemen bırakıp gitmişler. 1954. Siz çetelere yataklık yapıyorsunuz diye her gün karakola görünmeye gidermiş. Annem anlatırdı . Çengele’den Nalbant İbrahim. Bunlar köylülere zarar veriyormuş. 1336. Tedbirli dur. Bakıyorlar ki Yunan komutanlığının kağıdı. Nahiye’den (Dağkızılca) bekçi gelmiş. Çalı kakıcı değilmiş. Yıllar sonra buradan kaçan Rumlar burayı ziyaretye geldiler. Yunanlılar bunları sık sık rahatsız edermiş. Taban astarını kaldırın. Helvacı’dan Sürsalan Cemali. Sabri dayıya bu işler ödünçtür ödünç demiş.Bunu Hamit duymuş. Kilisesi vardı. Oğlananası) Yunan işgalinde babamlar Kütahya’ya göçmüşler. Casim ben sene ne yapayım diyor. Hamit Yunanlıları berbat ediyormuş. babamgil Hamit’in adamları. Baskıyla istediği paraya elindeki malı alırmış.çizmesini çıkar. 1920. Kıbrıslı Fevzi Çavuş varmış. Kırışık Mehmet’in evini yakmışlar. İnsanlar Kaplancık tarafından kaçmışlar. (Naim Özkarademir.Vurduruyor. Arabanın üzerine bağlamışlar.. Mezarı sağlık ocağının olduğu yerdeydi. Kaldırıyorlar. Tren burada kalmış. Köylü ne yapsın. Gurk tavuğun altındaki yumurtayı dahi almışlar. Yunanlıları berbat etmesin diye Hidayet Bey’in babası vurdurmuş. Gece oldu mu evlerde lambalar yanmazmış.” Çıkartıyorlar. Çeteler dedeme yemek yemeye gelmişler. Birkaç kurşun atmış. Çakallar. Diğerini de zapt etmeye uğraşırmış. Vuran Pomak Topçu Süleyman. (Veli Ayaydın. Bir tepeyi zapt etmiş. Kalan paralarını arıyorlar diye duyduk. Sakın malınızı satmayın. Köylüler kaçan yerli Rumların evlerini hayvanlarını yağma yapmışlar. İşgalde burada adliyesini dahi kurmuş. Vurduran Dağlı Emine. Yunan askeri gelirmiş köye. Karakızlar’dan Hidayet Bey’in babası Ali Bey birisine para veriyor. Yunan geliyor dedemin evini yakıyor. (Ahmet Yılmaz.1929 . Herkes bakla tarlasına saklanırmış. Torbalı) Yunan askerleri evlere dağılırmış. Babam mühürü (istifa) atmış. Gidiyor Ali Bey’e. Yunalılar gelirmiş . 1927. (Veli Koç. (Yusuf Karadayı .tahrasını alan Torbalı’ya Yunan öldürmeye gelmiş. Köyde askeriyeye yardım toplarmış. Evlerde kimse yokmuş gibi görünürmüş. Hamit burada Burunsuz Esma diye bilinen birine gelirmiş. 138 . Ödemiş tarafından gelenler ilk Torbalı’ya girmişler. Çeteler kaçmış. Alemin malını karıştırma demiş. Gaz tenekeleri dahi hazırmış.Bir gavur kıstırmışlar. Hamit Efe’den çok korkarlarmış. Arıkbaşından İlyas. Nikol köylüyü uyarmış. Geliyorlar. Düğerlik) Dedem Kırışık Mehmet o vakit köyün zenginlerindenmiş. Korkudan tapuyu verirmiş. Git Hamit’i vur diye. Ali Bey milletin malını zapt edermiş. Aşiret milletine pek zararı olmamış.

Sanki dağda vurulmuş gibi.Bu işi bitireceksin demiş. Topçu Süleyman dağda asker soyarmış. (Halil Akkeçili. Hiç mani olmuyormuş.Kavakalan) Korucu ailesi Hamit’in adamı. Osmanlar Çınardibi) Hamit adını çok duydum. Mamut dağında korucu Süleyman tarafından vurulmuş. Burada Hamit’in yüzbaşı veya binbaşı olduğunu duyuyorduk. O dönemde Kabakdelen Hasanlar. Üç ay Aydın mapushanesine gönderilmiş.Çete Hamit yakalıyor bunu. 1932.1940 . İyi biriymiş. (Ali Yoldaş. Hamit Efe Topçu Süleyman’ı Kurt gediğinde tuzağa düşürüp temizliyor. Herkes korkuyor.1958) Eski zeybek mezarı Kurupınar denilen yerde Hamit’i öldürüyorlar. Burada köy meydanında idam edeceklermiş. Dernekli) Hortunalı Hamit’i halamın kocası Mustafa Ali Şahinol anlatırdı. Hamit köye namaz vakti gelmiş.Aydın Yörük Ali koluna bağlıymış.Kaçırıyor. Bunu büyüklerden duyardık.İbrahim Çavuş arkadaşı. Sarı Efe’yi de öldüren kişi. Ölüsünü çakallar yemiş. Pusuya düşürür üstündekileri soyarmış. Pomak’ı (Topçu Süleyman) yakalayamamışlar. Ama ellerinden kaçırırız diye işkence ile orada öldürüyorlar. Yunan askerleri kadınlarla dalga geçiyorlarmış. Kavakalanı) Hortunalı Hamit iyi adammış. İbrahim. Buradan Topçu Süleyman vardı. (Saffet Çoban. Namaz bitmiş. Babam İzmir2den silah ve cephane ile Karpuzlu (Canlı) istasyonunda Yunan askerleri tarafından yakalanmış. Tekbir alıyor tekrar namaza duruyor. (Enver Kavaklan . Çınardibi) Hamit’len dayım ve korucu İbrahim. 1951) Atalarımızdan duyduğumuza göre Kovanlık denen yerde yemek yerken askerler baskın yapmış.Rahmetli nenem yunan gardiyanınına para yediriyor. Bir bakmış ki Hamit pürsilah kapıda. Süleyman köy bekçisi imiş. Bunlar birlikmiş.Dürüst bir efe olduğunu söylerdi. Parça parça etmiş. Sarı Mehmet kapıya doğru dönmüş. Gemikaya mevkiinde. Aydınlı bir asker terki silah etmiş. Köydeki arkadaşıymış. Mezarları dahi orada duruyor. ( Ziya Arun . Keçiköy altında Yunan askerleri ile çarpışma olmuş. Çetesi caminin kapısında toplanmış. Burada söyleniyordu. Buraya Certoğlu mevkiinde kömür ocağında işkence ile dağda öldürüyor. Hamit’in adamı yemek yerken adamını öldürüyor. Birkaç el silah atılmış.(Abdullah Fırat. Bu asker yaralı olarak Yörük çadırlarında Kölemen’e sığınmış. Süleyman’ı Yunan karakoluna gönderiyorlar. Ölüsünü görmüş. babam Mehmet Korucu. Uyarıyı dinlememiş. Adamını Deli Süleyman’ın vurduğunu söylüyor. Osmanlar) Hamit iyi arkadaşmış. Gerisini Hamit Efe’ye havale etmişler. Sarı Efe’yi. Bunu anlatırlardı. Namussuzluğu sevmezmiş. Rahmetli dedem Nazır Mehmet orada keçi çobanı. Parmağında altın yüzük varmış. Evini yakmışlar. İbrahim Korucu. 1936 . Topçu Süleyman’ı vurdurmuş. (Şerif Akkeçili. Üç ay burada çadırda kalmış. 1338. Hamit . Görevi Hamit Efe’ye bırakıyor. Dereköy muhtarı (Sığırtmaçoğlu)Yunan taraftarıymış. (Ramazan Türkoğlu . Dernekli) Karısı ile arası açılmış. 139 . Hamit ve adamlarını Kurt gediği dediğimiz yerde pusu kurduruyorlar. Hamit’in Aydın koluna bağlı olduğu apaçık. Aydın’dan 90 atlı gelip Pomak’ın evini basmışlar. Çatışma olmuş. Alıyorlar bu adamın cesedi karşıdaki dağa götürmüş. Kölemen’in karısı eski usullerle çamdan akma ile yarayı iyileştirmiş. Karadiş . Burada da adamları varmış. Bir numaralı Yunan taraftarı. Hamit çetesi ile beraber gelmiş. Bu işi sen takip edeceksin diye. Hemen tekrar dönüyor. Nenem rahmetli durumu Hamit’e anlatıyor. 1934. Asker iyileşince Aydın’a ulaşmış.1340. (Kemal Korucu. Yakalıyorlar. 1939. Çerkezlerden (Arıkbaşı) çete İlyas diğer çetelermiş. Etrafı sıkıştırıyor. İki kişi şehit düşmüş. Yanına bir arkadaş almış Bunu alma demişler.

(Halil İbrahim Akkavak . İkincisinde vurmuş. Arif Kahya Yunan taraftarıymış. İki kişi ölmüş. 1937. Benim adımı vermişler. atik ne zaman nerede olduğunu hiç belli etmeyen biriymiş. Keçiköy) Yunanlılar Halil’in Mehmet’i dövüyorlarmış. Çakırbeyli’den Piç Ali. Hamit babamın çete arkadaşıymış. Bazı kişilerden yardım toplarmış Önceden bilinmiyormuş. Sen anlamazsın. Orada vuruluyor. Mezarlıktan amcamı getirememişler. Yardım edenler Bekçi Raşit. 1945. Bunları hem abim anlatırdı hem de Kazım Dayı (Kanyılmaz). Ondan Hamide oluyor. Bülbüldere) Yunan giderken bu caminin imamını alıp gitmiş. Yukarıdan Süllüler evine İtalyan bayrağı asmış. Davet ediyor. Taşlıoğulları’ndan. Gök Mehmet derler evinden yemek alırmış.(İbrahim Şenel. Köyün muhtarıymış. eski Yörük Hüseyin Efe varmış. Hamit Kuvay-ı Miliyeye alıp yatırırmış. Ayşe’ ye benziyor diye Feda Hanım’ı vermişler. Amcam öz teyzemle nişanlıymış.Birincisinde silah çaktırmış. Amcam Yunan zamanı dağa çıkıyor. Sonra askere topladığı anlaşılmış. Tekrar geri dönüp kendi çetesini kurmuş. Nasıl düğüne girecek.1929.Kimse anlamamış. Olmuyor. Ayşe Hanım veremden ölüyor. Amcamın mezarını getirmişler. -------------------------------------------01 Haziran 2007 (Rıza Oral. Hortuna) Ben Kara Hüseyin’in oğlu Tahir’in torunu Hamit Efe’nin yeğeni oluyorum. Öldükten sonra köy köy gezdirip teşhir etmişler. Bazı zenginlerden para toplayıp oraya aktarıyormuş.Amcamı arkadaşı silah temizleme bahanesi ile vurmuş. Dağa çıkıyor. Dernekli’den Karadiş.” diyor. Benim adım Yunan zamanı Yunanlılar tarafından vurulan Rıza. Biz çocuktuk . Bizimkiler Fransız tebasına geçmiş. Bunların içinden sana şu adamdan zarar gelecek . 1927. Öldürmüşler. süt annesine gidermiş. Bülbüldere) Uşaklı İsmail babam olur.anlatırdı. Köyde bir düğün oluyor. Kadını kurşunlamışlar. Büyük amcamın milli mücadelede Kuva-yı Milliyeye yardım ettiğini duydum. (Yılmaz Oral. Amca amca vurulmuş. Çeşme başında çatışma olmuş. Bunu giderken yolda hallet. Onu görmek istiyor. (Durmuş Ali Şenel. Rumca bilen. Rumca bilen bir Giritli varmış. Amca dut ağacına asar gider oradan alırmış. köy camisini yakmışlar. Bundan dolayı zenginler rahatsız olmuş. Çetelere ekmek veriyorsunuz diye. Dedem zor getirmiş.Bıraktırmak için uğraşıyor. Hem kardeşini döve döve hem de kardeşini kuşunla öldürüyorlar. Babam Yunan askerini öldürüyor. Kadın zarı (çarşaf) giymiş. Bir iki hafta orada yatmış. Buradan arkadaşı Küçük Mehmet. Arkadaş vurulur mu? Ve aynı adam Hamit’i vuruyor. Küçük Mehmet’i gönderiyor. Buraya yanındaki adamlarla Aydın’ın Karacasu’ya gidiyor. Hasan Çavuşlar’da İbrahim Efe. Bir süre Çerkez Ethem’in yanında kalmış. Hamit’e diyor ki. Kardeşi feryat figan etmiş. Keçiköy’den ( Balcılar) Deli Ağa’nın evini. Hamit tabii tecrübesiz. Deli Ağa. Amcam devamlı Yunan askeri ile çatışırmış. Yazbaşı ) Hamit çok cesur. (Nevin Oral. 1940. Bunları anneannemlerden duyardım. Ayşe Hanım. Keçiköy) Yunan zamanı Kabadelen çetesi . Hamit amcam vurulunca İzmir’den kalkıp buraya amcamı vuranlardan öç almaya gelirken Kısık tarafında Yunan askeriyle karşılaşıyor. Yunan rahatsız etmesin diye. Düğünde gitmiş yanına oturmuş. Sen dua ettin . Manavkovanlığı’nda Yunan askeri ile çatışma olmuş. 1937. ---------------------------------------------(İrfan Çoban.bizim başımıza bunlar geldi diye. 30 Mayıs 2007 140 . Versin parayı diyor. O gece babasının evini basıp onun dahi parasını almış. İkisini de bağlayıp öldürmüşler. Yörük Ali bu taraftan böyle bir gencin türediğini duyuyor. “Bak gençsin. Dağtekke’den biriyle -Nazlı ileevleniyor. Hoşuna gitmemiş. Yunan tebasına geçen bekçi Arif Kahya varmış. Hatta babası tütün parası almış. Yörük Ali haklı çıkıyor. Yazıbaşı) Kara Hüseyin Tahir’in torunu.

İnsan ölüsü kokusu olduğunu sonra öğrendik.(Zehra Dinçer. Kadınlar kızlar bir görsek dermiş. Türk bayrağının çekilişini de gördüm. ( Hüseyin Kölemen. Dedem bu adamları beğenmemiş.Çapak’tan Kahveci Hasan bana anlattı. Babamın parasıyla yiyecek giyecek almışlar. Bu kızı Yunan çekilince amcası Sevdiye’nin Halil . Sonra evine gönderirdi. Malanda Yaylası’nda yakalamışlar. Hamit’in arkadaşıydı. Kızı kullanırdı. Birer gece birer gece askerleri everirmiş. Hasan 40 tane kahve yap. Bir Arap kurtuldu. gelse de görsek diyor. Marmaraç Dernekli) 03 haziran 2007 Babam Karadiş’in yanında kızan. 1330) (19 Temmuz 2007) Yunan’ın buraya geldiğini bilirim. Recep Ağa’yı kaç sefer bastılar. Hortuna’dan gelin aldılar. Dedem de avluda. Aylarca kokudan geçilmezdi. Komşunun kızını aldılar. Çırpıköy’ü yaktı. Hamit dayı aldatamazlar . Taşkesik’te Yunan karakolu vardı. (Rasim Şekeroğlu. Kadınların konuşmasını dinliyormuş. Vurulan orda kaldı. Evimizden görünüyordu. Biz askerlere sakalık yaptık. Biz önce Karakızlar’a kaçtık. Düğüne geldi . Öldürselerdi korkmazdı. Geceleri askerler Hamit basacak diye karakolda yatmazlarmış. Evine silahlı asker gönderirdi. Bunun üzerine Yunan evlerimizi yaktı. Takip askerleri Çapak’ta Hasan’ın kahvesinde otururken Hamit kapıdan içeri giriyor. Elini kolunu bağladılar. Çok eziyet yaptılar. Osmanlar’dan Akçocuk arkadaşı. Ama para çetesi değildi. Yunanlı gitti. Bir süre sonra adam almış yanına. Birisi de diyor ki Halilbeyli tütünün kokusu burnuma geldi. Hamit zaten durmazdı. Saliha derlerdi. Kıymetli eşyaları kırmışlar. Yunan gidişi biraz kıpırdadı buralarda. Yunan’la şimdi kardeş diyorlar Yunan’la hiç kardeşlik olur mu? Yunan bayrağının indirilişini ben gördüm. Gündüzleri dağda geceleri bir kenarda yatardı. İki kardeşti. Ayaklarında ip bağlı. Hamit efeliğe çıktığında adı çok konuşulurmuş. Davranmayın yakarım diyor. Hiçbir karıya kıza bakmazmış. Torbalı’ya dayım Mehmet Kemal’in yanına gittik. Hamit kimseden korkmazdı. Köyde anası babası olmayan çok güzel bir kız vardı. Adı kapansın diye öldürmüş. Her taraf ceset. Etraftaki çalı diplerinde yatarlarmış. Yanına aldığı arkadaşı ona hinayetlik yaptı. Yunan da öldü. Üç ay dahi durduğunu bilirim.Saliha’yı Başpınar’da tüfekle öldürdü. Çürüdü gitti. Yani 40 adam varmış gibi. Ayakta ip bağlı yörünür mü? Yörü dayak. Köye Yunan jandarması gelirdi. Bir o kaçmış. Yunan askerini öldürdü. Dedem kendisini hemen saklamış. Yunan çekilirken Fetrek Çayı’nda büyük çarpışma oldu. Üst tarafta çalının içinde oturuyormuş. Hamit’in atını 141 . Hem kendisi hem askerler. Hamit Efe dinleyip duru. Ateş İbrahim. Yunan kaçarken Arıkbaşı’nda bir sürü insan yaktı. Babam bizi orda buldu. Yunan bölük bölük demiryolu buyunca gelirmiş. Arslanlar. Çete köydeki evi bastı. Hortunalı Hamit’i bilirim.Kızın ölüsünü canavarlar yisin diye orada bırakıyor. Su getirirdik. Daha sonra Yunan çekilince köye döndük. Yalnız bir efeydi o. Muhtarmış. Sarı’yı karısı Topçunun Süleyman’a vurduruyor. Süvari askeri. Bir gün bütün köyün erkeklerini topladılar. Kadınlar da karakolun önünde. Ama ne dayak. Çerkezlerden Uzun Musa idamdan üç sefer almış.İpi çekerlerdi. Karnını doyurmuş. diyor. Yunanlılara karşı çeteydi. dışarıdaki arkadaşlarıma diyor. Kokudan geçemezdiniz. Hamit Halilbeyli tütününden sigara sarmış. Yunan subayı bir hafta kullanır sonra askerlere verirdi. Dedemden biraz ekmek ve zeytin istemiş. Hasan kahveleri yapıyor dışarı çıkıp döküyor. O zaman gördüm. Aradan bir süre geçti mi tekrar asker gönderir. Hamit’in ölüsünü kağnı arabası ile götürmüşler. İzmir’de Urumkuş sokağında ev tuttuk. Hakaret yapmadıkları kalmadı. Köyde Koca Haşim. Kadının birisi aşağıdan Hamit Efe yakışıklı bir delikanlıymış. Bize zarar yapmadı. Birisi Yörük Hasan diğeri de Piç Ali. Aşağı köyleri yaktı. 1928. Hiç toplanmadı bunlar. Yakan Yunan jandarması. Orada üstümüze elbise verdiler. demiş. Bu zamana kadar efe görmedin mi? Eli kabaklı hoca görsün onun yüzünü diyor. İp ellerinde yürü diyorlar. Dağkızılca. Asker buraya geldi. Arap’ı bilirim. Dışarıya çıkarıyorlar. Bizimkilerden de ölen oldu. Hamit Efe kadınlara görünmeden dereden köye dutun dibine varmış. Ayakta dikelterek. Hiç kimsenin burnunu kanatmadılar. Yunan takibi Hamit’in peşinde. Bunlar seni aldatır demiş. Hepsini dayaktan geçirdiler. Dağtekke köyünden bizim köye gelirken üç kadın odun yapıyormuş. Hamit Kırlıların İbrahim’in kız kardeşi ile evliymiş. Gördüm. İlyas vardı. Biliyorum. Topları Fetrek Çayı’na kurdular. Sigaranın dumanını kadının birinin burnu almış. 1328 doğumlu) Köyde Hamit Yunan karakolunu bastı. Hamit Efe buralarda oturuyordur. Dedem de babamda temiz delikanlı derdi. Yanından at demiş. Karargah burasıydı. Hamit çeteydi. Yunan demiryolu boyunca kaçıyordu.

Ali dermiş: “ Amcan bana çok kızıyor. Anamı ve çocuğunu öldürmeye buraya geliyorlar. Bu çocuk başıma bela olacak. Yunan karakolunda su yokmuş ona su taşıtırlarmış. Onu da komutan sen bunu işemişsin köpürüyor diye dövmüş. “Ah ulan yapamadılar .” diyor. Ali’nin Mustafa amcası varmış. Kabakdelen zenginleri soyarmış. Amcam olsun babam olsun çok temiz çocukmuş. Benim amcam varmış.(Piç) Ali’yi de almış. Kız kardeşini de öldürmüşler. Nasıl aldattıysa bilemiyorum.Dirmil) Dirmil (Korucuk) köyünde Hamit Ağa yatağı imiş. Biz Durmuş Ali ile bundan 50 sene evveli bir yerde çalıştık. Sağlık’tan İbrahim Kahya Cellat gölü’nün balığını satın alır. 1930 . Kış günüymüş. Kendini kör kuyuya atmış. Köyü alan talan yapmışlar.” Gelenler Mustafa’ya : “ Sen çocuklarını al. Ethem Ağa da içinde. Onların evini basıyorlar. Aman oğlum ellemeyin o benim gelinim demiş. Yunan askerine gelinim hasta . Hamit. Babama çok dağa çıkalım diye söylemiş. Dedem merhametliymiş. Ormanköy) Benim annem vardı. Gelenler Ali’nin amcalarını öldürüyorlar. Ethem. (Necip Ünal. Dedemi öldürmüşler. Öyle kurtulmuş. Keçiköy’de karakol kurmuşlar. Evi yakıyorlar. Helvacı) 03 haziran 2007 Babam Hamit’in asker arkadaşıymış. subayın elinden silahını almış. (Hüseyin Karakuş. Eşe’yi çocuğunu bir de Ali’nin biraderlerini. Ali bu sefer Yunan’a çalışmaya başlamış. O Kaçmış. 1930. Yunan kaçarken Ali’yi Torbalı’da öldürmüşler. Ali’nin babasını öldürüyorlar.” dermiş. 1932. Keçiköy’de Arap oğlu Şuayip. Ethem’in babası Denizli Çal’dan. Kendi gelini haline sokmuş. Ona (Ethem’in babasına) yardım etmiş. Be küçüktüm annem anlatırdı.Kabakdelen ayrı çete. Bunlara Böcanlı sülalesi derler. İbrahim Kahya söylememiş. Çakırbeyli) Piç Ali’nin hanımı Ayşe (Eşe) benim analık olurdu. Hamit’i öküz arabasının üstüne 142 . Kendisi de oğlu da ölmüş. Ali’nin babasının yüz verdiğini bilirmiş. Onunla haber göndermişler. Delikız Yunanlılara müzevirlik yaparmış. kucağına bir küçük yastık vermiş. Çaybaşı’nda demiryolu kenarında karakolu varmış. 1938 . Yunan köyde camide yatık kalmış. Analık kızını almış başka yerde saklanmış. Mehmet Hasırcı suyun içine işemiş. Git geri ver. Akşamüstü Yerlikaya’da kurşunlamışlar. Büyükleri anlatırmış. Yunan kaçtığında karakoldaki telefon santrali Dernekli’deydi. Yanlış gitmişler. Gelenler Ethem Ağa’nın adamları.” Bunu babamdan duydum. Sağlık’ta Yunan oturuyormuş. Mehmet Hasırcı bana anlatırdı. Hamit buraları korumak için buralardan arkadaş almış. Buralarda evleri basmaya başlamışlar. Ali biraz hareketliymiş. Köyden bir yaşlı kadın alnını çelmiş. Kırk tulum peynir varmış evde. Ali onlara durumu anlatırmış. En düzgün olan Hamit Efe’ymiş. Yunan köyü basmış. Yunan’a yaranmak için ben vurdum demiş. İbrahim Kahya’nın evini bombalamışlar. Onu bile bıçaklamış. Buradan geçerken babamın yanına bir uğrarmış. Çete arkadaşı Sürsalan Cemali varmış. Biz ötekilerin hepsini öldüreceğiz. Ethem sonra şöyle demiş: “ Ben onlara Eşekçi Veli’ye gönderdiydim. Kimin canını yaktın da aldın bunları. daha yeni doğum yaptı diye onları geçiştirmiş.” dermiş . Babam diyor ki “Gel bak. Düğünlerde hadise çıkarırmış. “Bu çocuğu şımartmayın. Subaşı’ndan Durmuş Ali arkadaşı. Ekinlere hayvanlarını salmışlar. Babam kabul etmemiş.Ben Veli Dayı’ya değil öteki Veli Dayı’ya göndermiştim.bakan kişi. Saipler’den dedemi Babuşoğlu Veli Ağa’yı öldürmüşler.” demişler. Buraya geldiğinde Hamit’i iyi ağırlarlarmış. Analık anlatırdı. çocukları var. Yunan’la ilgili bilgi alırmış. Hamit babamdan bir şeyler sorarmış. Ali eve altın eşya getirdiğinde benim analık: “ Götür götür. satarmış. Biraderi Hacı Ahmet derlerdi. bir kenara çekil. Köy dağılmış. Askerler kurşunlamış. “Öldürün bunu. Parçalamışlar. Ali köyde birkaç kişiyi bıçaklamış. İçlerinde Çapak’tan Ethem de varmış. Çeteler öldürmüş. (Veli Başarır. Hamit’te asla öyle bir şey yok.” demiş. demiş. Karakolu basacağız diye. 1959. Dedemin durumu çok iyi imiş. Hamit’in karısını arıyorlarmış. Nasıl öldürelim?” diyor. (Feridun Akdoğu. (Yıldız Özcan. Ali’nin amcasını öldürüyorlar. Çaybaşı) Büyüklerimiz Hamit’in ismini söylerdi. Hamit’i (Yörük) Hasan vurmuş. Sonra Ali’yi Yunan tarafı aldatmış.

Yunan jandarmaları canlandı. Hamit vurulunca cenazesini o yıkamış. İki evliydi. Yunan jandarması evin etrafındaki çalılara gaz döküyor. 143 .bağlamışlar. Hakkı eni oğlu 17-18 yaşlarında bekar delikanlıyı ve bir de kadını vrup öldürmüş. İzmir’e inelim. Mezarının sağlık ocağının olduğu yerde olduğunu söyledi. Alelacele evine götürüyorlar. Hamit’ten ayrı bir kafile. Senden ne çekti bu millet diye bağırmış. Bizim başçavuş herkese soruyordu: “Nerelisin?” diye. Yunanlılarla çok kavga etmiş. Oradan Atina’ya. Yunan subayı kahvedekilere sormuş: Hamit nerde? Kahvedekiler: . Yunan subayı Hortuna’ya gezmeye gelmiş. Yunan İzmir’e çıkmış. Hamit ölünce eşkıyalar basmış. öldürüyor. böyleyim. Araphanı kahvesinde otururken bunları Giritli Ömer görmüş. Aman elini ayağını öpeyim. bir gezelim diyorlar. Aynı canlı gibi. Ahmet Ağaların oraya çeteler basmış. Dambaşında (taş evlerin toprak olan üst bölümü) yatarmış. Bunlar da Yunan’a karşı çeteler. Silahlardan beş-on tanesini ayırıp saklamış. Babam da çeteciymiş. Kabak Hüseyin Rumca biliyormuş. diyor. İzmir’de Araphanı varmış. Yemen Süleyman. Asıl zararı bizim köylü ondan görmüş. Büyüklerden duyardım. Giritli Ömer’in kardeşi.” diye cevap verince bana : “Hamit’i tanır mısın ?”diye sordu. Yanan yeri söndürmeye çalışan delikanlı suyla söndürmeye çalışanakurşun çekiyor. Burada Eski Cavur diye birisi varmış. Karadağlı’nın yetişkin bir oğlu varmış.Dağkızılca. Şu an evi yıkıklık.. Torbalı’da Hamit’i öldüreni yakalayıp öldürüyorlar. dermiş. Hamit biz buralardayken sağken korkmayın. Gezdirmişler. Düğünü varmış. Aslen Kayserili. Kendini affettirmeye çalışıyor. demişler.Atını dolaştırayım. Yunanla beraber kaçarken İzmir Başoturak’ta kendisini bizim köyden birisi tanımış. Ömer Ağa (Özyurt) anlatırdı. diyor. Çeteler diyor Araphanı kahvesinde oturuyor. Babam Arabacı Osman. Hamit fırlayıp : . Esas Yunan taraftarı Giritli Mustafa varmış. 1932. Giritli Ömer’i elleyen olmadı. Geliyor Yunan jandarmaları bunları topluyor. Çok cesurmuş. Yunan subayı bunu görünce Rumca :. 15 Mayıs’ta İzmir’e çıkıyor. tekrar canlanacak diye ödleri koparmış. Yılan gözlü insanları makbul saymazlar. Genci öldürüyor. Kürt Hasan. Yunan bu sebepten köyü yakıyor. Tam karşıdaki pencereden Ömüroğlu’nun karısı kadını da pencereden olan biteni seyrederken bir kurşunda ona çekiyor. O defin ettirmiş. sandalye ile linç edip öldürmüş. 38 ay sonra Yunan denize dökülüyor. Gelin gezdiriyorlarmış. Sonra mübadele esir karşılığı geri gelmişler. Yunan köyü yakarken Hakkı Dede diye biri vardı. Duyuşumuza göre Hamit dürüst adammış. Babamlar elbiselerini silahlarını dağda bırakıp saklamışlar. Karaot’tan Kabak Hüseyin vardı. Teri soğusun deyip alıp kaçmış. Dedemi öldürmüşler. Aşağı yukarı bir hafta sonra buralara geliyor. Birisi Hacı Kamil’in evi. Yunanla düşüp kalkan kendi öz kardeşinin kızını Boyalığa (Dağkızılca köyünün kuzeyinde bir mevki) götürüyor. Gidiyor Yunan hükümetine haber ediyor. Karakolu beş on gün evvel Tepeköy’e kaldırıyorlar. Kurtuluyor. “ Torbalılıyım.” dedi. Çok kurnazmış.Bunun üzerine etraftaki esnaf sopayla. Pehlivan Mustafa. Hade Girit adasına sürgün. Ben “Kuva-yı Milliye zamanında öldürülmüş diye duyardım. Karakol iki defa yer değiştirmiş.Biraz önce atını gezdireyim deyen adamdı. Gözleri yılan gözlüymüş. Mert adamdı.Bu yılan gözlü. Köyde bekçi. Bir ara Yunan’akarşı grup oluşturmaya çalışmış. Giritli Ömer Yunan tarafına çalışıyormuş. 1335) Burada Yunan’la düşüp kalkan Saliha’nın kardeşi Safiye olacak. Bunu öldürün. Çakırbeyli’den Piç Ali pantolonunu dikerken kancıklayıp vurmuş. Sabahleyin Yunan askeri karakolun penceresinden keyfi bir kurşun çekip O’nu da orada öldürüyor. Yunan nöbetçisini vurmuşlar. Hâlbuki o bir numaralı Yunan taraftarı.” dedim. Ben. Hortuna’dan Kara Hüseyin’in oğlu. (Hulisi Demirtaş . Babam söylerdi. (Ömer Aydın. Arka bulamamış. Çelik İbrahim. Hamit’in cesedini Torbalı’nın içinde beygir (at) arabasının ön tarafına oturtup bağlamışlar.. Orda öldürüyor. At arabası yürürken hareket ettiğinde ceset de hareket edermiş. Başçavuş dedi ki: “ Yunan zamanı benim babam Torbalı camiinde imammış. Ahmet Ağaların evi Yunan karakoluna yakın. Kollarını kazıklara bağlamışlar. Bir haber almışlar. Karakol ilk kurulduğunda evlerdeki silahları toplamışlar. Bundan hayır gelmez. Ben şöyleyim.Afyon cephesi bozulunca bunlar farkına varıyorlar. Bak bak Yunan taraftarı değil diye. Yunan’a karşı olduğunu göstermeye çalışıyor. Çapak) Ben Bayburt’ta askerdim. Zeybek Mehmet. Piç Ali’yi.

Anam Hatice anlatırdı. Yunan bir bayrak asardı buraya. Gavurlara tercümanlık yaparken gavurlaştı. Yunan zamanı evine İsmail Efendi ve Hacı Fettah İtalyan bayrağı çekmiş derler. Dede Hüseyin. Dağlı Emine daha sonra 3. Çolak İbrahim’in ordusu ovadan geçti. Bunlara Yunan dokunamamış. Yunan yedi kadını. üç erkeği öldürmüş. Adı Hayriye imiş. Hep kadınlar arasında konuşulurdu.” diyor. dedeme: “Bana kızanlık yapar mısın?” diye soruyor. Başka bayrak çektin mi o devletin tabiiyetine geçmiş oluyormuşsun. Dedemi kapının ağzına yığıyor. Helvacı’dan Sürsalan Cemali’yi. Arkadaşı vurmuş. Dağtekke’ye korkudan çıkmazmış. Muğlalıların Seyit Ahmet. Kapıdan kafasını çıkarınca mavzerle vuruyor. Bizi ellemesin diye. Macır Süleyman : “Biz geldiğini gördük. Sürsalan Kör Cemali diyor ki Sarı gibi adamı bir ayda vurduran beni ne yapar diye. Dağlı Emine kalkıyor başka bir adam sevmeye. 144 . Deli Ağa derlerdi. Kaçınca karısını oğlan kardeşi aldı. Kadının adı Araplı Peni’nin imam nikahlı karısı Necibe. “Askere genç gittim ihtiyar geldim. Haziran ayı imiş. Ölüsünü dağda çobanlar bulmuş.” diyor. Karacaağaç) 02/08/09 Hamit’i burada(Karacaağaç köyü) gördüm. (Şefika Küçüksolak. Dağtekke’den Kırlıların Dağlı Emine dedemi Dağtekke’ye çağırmış. Macır Süleyman evine gelmiş. Kaçırmışlar. Yunan buraya çıktığı zaman dedem Hindistan’dan esirlikten daha yeni gelmiş. Sarnıç tarafından. Dedem : “ Hamit beni affet. Demirciköy’den Seyit Ahmet’e geldiğini söylerlerdi. Kağnı ile. Dedeyanı deriz.” demiş. Yunan askeri kaçarken Mersinli Kahve’nin altında Yunan askeri bir gece geceliyor. Dağlı Emine’nin yanında bir ay kadar ya duruyor ya durmuyor. Onunla ikinci evliliğini yapmış. 1329. Oraya. Yarısı İzmir’e yarısı Gümüldür’e. Keçi güden çobanları zevkine karı kocayı vurmuş. 12 yıl askerlik yapıyor. Yine buradan Hüseyin Çavuş’a da gelirdi. Çocukları Diner soyadını kullanıyor. 1926) Çocukken duyardım. onu almaktan vaz geçiyor. Bir daha kadını aramamışlar. Zevkine öldürmüş. (Osman Kutlu 1940 ) Hamit buraya geldiği zaman dedemle Halil Erbay’ı yanına istemiş. Yoğurtçular’dan Necibe’yi de dağa kaçırmışlar. Muğlalı soyadı. 1941.çocukken anlatırdı.” Kara İbrahim buralarda çetelik yapmış. Nenem Hanife’yi Sarı dedem bırakmış Marmaraç’ta. 30 sarı liraya. Yunanlı bu kadınların içinde çok güzel bir kız varmış. Dağlı Emine ayarlamış. Çocuğu olmadı. Yunan geldiği zaman. Yunan askerleri Yoğurtçular’dan dağa kadın kaldırdı. Hortuna altında vurdular. Dedemi Kavakalan’dan (Çınardibi) Macır Süleyman’a vurdurtuyor. Tarlada ekin biçip deste çekiyorlarmış. Yunan’la düşüp kalkan köyden Giritli Süleyman. (Münire Kutlu. Irzına geçmişler. Hamit. Çağırtmış. Dedem yok dedirtmiş. Yunan kaçarken kaçtı. Bekir emmilerimin evlerinin yanında evleri varmış.(Hasan Uysal. Irzına geçtikten sonra kadını bırakmışlar. Yunan tarafı oldu.Ecinli Hüseyin. Demirciköy. Hamit’in Yunanla çarpışması Dağkızılca’da oldu. “Kapıdan baksın. Dağlı Emine’yi amcaoğulları (Dağtekke’den Kırlılar)dahi sevmezdi. Orada duruyormuş. “Macır Süleyman” derlerdi.5 adamla daha evlenmiş. Tırmık yaparken Yunan atlısı asker Krikor diye biri gelmiş. Belenbaşı’nda yedi kadın üç erkeği orada öldürüyorlar. Canlı) Dedem Sarı Mehmet olur. Yatakları buradan Delibozuk Ali.

bir eğitim kampına misafir edilmişlerdi. Bu devre içinde Tugay 18. Birlikler “Coton. 8.7 Aralık 1950 ) 26 Kasım 1950 günü Türk Tugayı “Kunuri” civarında 1.KORE’DE NASIL Anlatan:Ahmet Balkı SAVAŞTIK? Türk Tugayının Kore’ye ayak basması tarihine kadar olan devrede Kore’de cereyan eden harekete kuş bakışı bir nazar. tümenin emrine verildi ve tümenle irtibata geçildi. Taegu’daki şehir içinde başlıca silahlı kuvvet olarak Türk tugayına alarm verilmiştir. Kolordu karargahlığına bir irtibat subayı Kurmay Yüzbaşı Hakkı İnceoğlu 03 Kasım 1950 günü Kolordu merkezi bölgesindeki iki tümen ve dokuz Amerikan piyade alayı 145 . Bu maksatla birinci Tabur. Türkiye’den getirilen Amerikan tipi silah ve vasıtaların kadro noksanlarını kısmen tamamlamışlardı.Muhtemel bir muharebe vazifesine hazırlık olarak tugay toplanma bölgesinde kuzey doğuya giden yollara istikam bölüğü ve keşif takımı vasıtası ile keşif edildi. Türk tugayı. Bu taarruza doğruca genel karargaha bağlı olan Kore yarımadasının kuzey doğu köşesinde bulunan Amerikan kolordusu iştirak ediyordu.Tabur ve alay muharebe gurubu adıyla vasıflandırılan tugayın büyük kısmını birbirleriyle irtibatı ile ayrı bölgelerde vazife aldı. karargahlık ve geri kademe halinde 2’ye bölünmüştü. Amerikan kolordunun ve yakın mahiyeti Kolordu komutanının davetine icabetle Taegu’ya kolordu karargahına gidip dönmüşlerdi. Düşman ve dost durumu hakkında şunlar biliniyordu. Bazı mülahazalar dolayısı ile alay karargahlığı lağvedilerek. Tümen’den tugayın “Kunuri” bölgesine intikali ve orada kolordunun ihtiyatına girmesi hakkında emir alındı. 1V.Birleşmiş Milletler teşkilatı meseleye el koydu. Kolordu’nun ihtiyatı olarak toplanmış bulunuyordu. Amerikan kolordusuna bağlanmıştı. Bazı haritalarda “Chotan” yerine “Tongjannı” yazısı mevcuttur. trenle “Teoka şehrine” nakledilerek. 24-25 kasım günleri tespit olınan günlük hedeflere varılmıştı. 04-27 Ekim 1950 günü saat 22 ‘de 18. piyade taburları doğruca tugay komutanlığına bağlanmıştır. B. kademe Kunuri’ye naklolunmuştu. Bu görevin tugayı müstahkem vazifelere alıştırmak maksadına matuf olduğunu bilahere öğrenilmiştir. 2. 18-20 Ekim günleri “Pusan şehri” limanına karaya ayak basmış olan Türk Tugayı. 340 bin kişilik bir Çin kuvvetinin “Mancuruya” hududu boyunca sığınak yapmış olduğu Kuzey Kore kuvvetleri arasında bazı komünist Çin birlikleri bulunduğu Birinci Kolordu cephesinde ise 30 bin kadar düşman kuvveti olduğu öğrenilmişti. 25 Haziran 949 günü Kuzey Kore komünist orduları baskın şeklinde bir taarruz ile Güney Kore’yi istilaya başladılar.M. Kolordu Komutanlığı’ndan Taegu’nun güney bölgesindeki 2. Amerika bilfiil müdahale etti . Kore Tümeni keşif kıtası tarafından kovalanan bir kısım komünist kuvvetlerinin Teogu’ya saldırması ihtimaline karşı hazırlıklı bulunması hakkında bir emir alınmış. Taegu’dan Kunuri’ye hareket: 20 Ekim . Türklerin Kore’ye ayak basmaları tarihine kadar devredeki hareketin başlıca safhaları. İkinci Dünya Savaşı sonunda Japonlar teslim olunca evvelce Japon hakimiyeti altında bulunan Kore’de Japonlara karşı savaşmış olan Amerikalılarla Rusların kontrolü altına girmişti. Birliklerdeki ve şahıslardaki büyük ağırlık muayetindeki eşya ayrılıp “Kunuri” kasabasında bir depoda toplanmıştı. tamamının toplanması 26 Kasım tarihine kadar sürmüştü. bir ön heyeti tertiplenerek 9 Kasım’da sevk edilmiştir. Buraya intikalini 23 Kasım günü tamamlaması gereken tugay vahit ve tertip edilen kamyonların yeterli sayıda ve zamanında verilmemesi yüzünden. “Munsunni” yerine “Kunuri” kuzey batısındaki “Chotan istasyonu” civarında toplanıldı. Davete icap eden ilk 16 devlete mensup silahlı kuvvetler peyderpey harekete katıldılar.25 Kasım 1950. Bu devrenin başlıca meşguliyet ve hadiseleri şunlardır: Birlikler Teoka’dan ayrılış tarihi olan 10 Kasım’a kadar eğitimle meşgul olmuşlardı. Mütearruz Kuzey Kore’ye karşı diğer devletleri çağırdı. Tugayın kuzeye intikali elindeki vasıtalara ve tümence sağlanan araçlara göre tertip edildi. Knesong. Tugay. Tugay birlikleri bir kısmı motorlu araçlarla mütebakası (geri kalanı) trenle 10 Kasım’dan itibaren nakle başlanmıştır. Kunuri Muharebeleri: (26 Kasım. Bu devrenin önemli olayları: . 3. genişlik ve 50 km derinliğinde bir saha içinde yol ve köprü emniyeti tıkama mevzileri işgali ve bu bölgede bulunan kominist çetecilerin temizlenmesi görevi verildi. Kunehon” bölgelerine yaklaşıldı. Tugay “Musanni” bölgesine intikali hakkında alınan emir üzerine.Ordu kuvvetlerinin gayesi “Mancurya” hududu olan bir umumi taaruza 24 Kasım günü sabahı başlamıştı. Toplanma bölgesinin değiştirilmesi üzerine. 08-17 Kasım 1950’de 25. Tugay 25 km. Keşif ve taramalar yapıldı. 14 Kasım’da tugay 25.

” Durum hakkında fazla aydınlanmak mümkün olmamıştır. taburda kuzey batı istikametine tahrik edilmiş ve bu 2 taburuda sevi idaresini Albay Celal Dora Deruhte eylemiştir. Fazla olarak mevcudiyeti haber verilen düşman varlığına karşı tugayın gerisinde açık kalacaktı. Bu suretle başlayan “Voyvon” muharebesinde bitayette tazziki hasseden 10. bir istikam takımı. muharebe durumu hakkında izah alınmış ve zayıf düşman kuvvetlerini kırarak ilerlenildiği öğrenilmişti. Silah sesleri üzerine birliklere alarm verilmiştir. Bir muherebe grubu teşkil edilerek toplanan kamyonlarla kısmen motorlu.Süvari Tümeni “Sunehon” bölgesinde yarın sabaha kadar toplanabileceğinizi sanıyorum. 06-26 Kasım 1950 günü saat 11.00’da geriye gelerek yolun bir yerde kaybolduğunu söylemiştir. Bu vazife 6001 rakımlı tepe “Sochond” 5400 rakımlı tepe “Hongdogn”u ve “Vovvon” bölgelerinden başlıca istikametleri kapatmak sureti ile yapılabilirdi. Albay Dora 6. Çünkü kuşatılmak istemeyiz. Bölük) düşman baskısına ve taarruzuna maruz kaldı.Bölüğün sağ ve solunda mevzilinerek muharebeye girmiştir. Ordu komutanı. gözetleyiciler yardımıyla piyadeyi desteklemeye başlamıştır.şoseden sağ kol olarak o sabah erkenden ilerlemeye başlamıştır.00’de gelmişti.Tabur ve Top Taburu ve uçaksavar bataryasının intikali gece yarısını bulmuştu. 3. taburu kuzey kanadından çalışmasından ve başka bir kolun köyün 2 Km kuzeyinde geçen yolla batıya doğru bazı hareketlerinin yapıldığı haber alınması üzerine. Bir bölge için sırt edilen mahsuru da ihtiva ediyordu. Orada Hunghank bölgesi ise çok sarp ormanlık ve kısmen motorlu olan birliğin açılıp yayılmasına gayri müsait idi.00’den itibaren birlikler Vovvon bölgesine toplanmaya başlamıştır. Bu kolordusunun sağ yanını tehdit etmektedir. Bölükler arasında boşluklar olması sebebi ile grup komutanı. bu baskında ağır zaiyat vermiş ve dağılmıştır. Tabura 3 bölük takviye edilmiştir.Bölük’ün cephesine gitmiş olan Amerikan müşavir grubundan Albay “Kombi” farkına varmadan düşmanın az evvel çekildiği yere gitmiş ve yakından ateşe maruz kalması yüzünden o civardaki bir kulübeye sığınmıştır.00’de artçı olarak kalan mürettep keşif kıtası ve mütabiken daha ileri karakol bölüğü (10. 27 Kasım 1950 günü yapılan ileri hareket o gün belki de malum sarp araziden çıkar çıkmaz düşman ile çatışmak ihtimaline göre düzenlenmişti . Ancak sol kolun takip edeceği yolla ileri sürülmüş keşif kolu. ve 7. 3. ancak saat 15. daha doğusunda kalarak doğuya.muharebe idare yerleri ziyaret edilerek. 04-26 Kasım 1950 günü saat 15. ve 2.00’te tugay komutanı ve yakın yardımcıları kolordu karargahına davet edilmişti. Bu şehri almak üzere muharebe edeceksiniz. Bilahere sabit olan saat 17. kuzeye ve güneye karşı kapanması halinde bir emir almıştır. Tugay Komutan Muavini Albay Celal Dora emrinde bir motorlu keşif kıtası takımını. Saat 14:00 sıralarında muharebenin cereyan tarzını görmek üzere 10. Durumun öğrenilmesi üzerine daima pasif kalmış ve kendisine verilen vazifeleri muhtelif bahanelerle yapmaktan kaçınmış 146 . Türk Tugayı’nın bu yolla haraket ederek “Tokehon’u” işgal etmesini ve iki tümenle irtibat sağlanmasını ve burada kuzeybatıya geçen yollar emniyet altına almasını emretmişti. O gün saat 14. kısmen yaya olarak “Tokehoni” istikametinde tahrik edilmiştir. Tabur sabaha karşı 10. Ancak bir bölgede tertiplenmek için zaman kalmamıştı. bir silah takımı ve iki piyade taburu ( 1. Bunun üzerine muharebe gurubu komutanı sol kolunda sağda şoseye alınmasını emretmişti. 2.30’da hesap ve tahminler hilafına yürüyüş kolu ileri kısmı henüz o sarp araziden çıkmamış iken kolordu komutanlığından telsiz ile “Chonksonni” 5710’ rakımlı tepede bir alay düşman bulunduğu. Fakat tamamının buraya dönüşü gece yarısını buldu. Bu emir ile “Kunuri istikametinde ileriden kapatılmasının kastedildiği anlaşılmaktaydı. Yine “Khın” Çinlilerin savaşa katılacaklarına ihtimal verilmediği bilahir anlaşılmıştır. “Kore 1. bir piyade takımı kuvvetinde saat 09. bölüklere yaptırdığı taarruz ve süngü hücumu ile düşman doğu kuzey istikametine 3 ve 4 km geriye atılmıştır. Kolordudan ikmal edilen kuvvetli telsiz arabasının arızalanarak yolu tıkaması yüzünden. hemen hareket etmemiz çok mühimdir. Topçu erkenden “Dovvu mahrici” yakınında mevzilenerek o sıra çıka gelen topçu uçaklarının verdiği gözetlemelerle ve mutabiken ileri sürülmüş. Kolordu komşu emri vermişti. Burada bizzat 9. Kore Rok Kolordusu geriye çekiliyor. bölüğün cephesinden kendini gittikçe arttırarak göstermeye başlamıştı. Grup ileri kısımları ile emredilen bölgeye sat 21. “Tokehon” şehri düşman tarafından kuşatılmıştır.00’te şoseye çıkabilmişti. Taburlar) bir tank takımından mürekkep top taburu henüz tugaya katılmamıştı. hareket kabiliyetini kaybeden keşif kıtası. Mevcut yolların hepsinden faydalanmak düşünülmüştür. bazı bölüklerin bazı mevzi şeklinde geriye alınmasını emretmişti. Çok isabetli olduğu ve tugayı mutlak bir imhadan kurtaran kararın tatbikine geçildi. Düşmanın 3. Bu tabur. kuzeyinden geçen yoldan sol kol olarak tugayın diğer muharip birlikleri . Buna göre takviyeli 2 Tabur ana yolu 4-5 Km. Grubun vazifesi “Choyanmyon” bölgesine kadar gitmek ve burada tugayın mutabaki kısmının yanaşmasını korumak ve keşif yapmaktı. Kolordu emrinin aynen tatbik edilmesi sorumluluğunu yüklenmek sureti ile tugay komutanı “Vovvon’a” dönülmesi ve bölgede vazifenin yazılması kararını verdi.

Tabur’un eldeki kısmına. Topçu taburunun mütabakisi mevziye sokuldu. “Sinnimni” köyü bölgesine intikal eden birlikler orada birleşmişler 28-29 Kasım gecesi ihtiyatta bulunan 3.olan tugay “Amulhak” Tank Taburu’na bir kısmı . Cephane ikmali yapıldı.tümenin sağ kanadı ile irtibatlı olarak 10109 998 rakamlı bir /250 bin ölçekli haritadan geçen ve takriben 30 Km kadar uzunluktaki bir mevzinin işgali altında kolordunun şifahi emrini yerine getirmiştir. Sabahleyin kıtaya biraz daha çeki düzen verildi. Bu taburların muharebe irtibatları durumunu aydınlatmak için ve taburlara yardım etmek üzere tank takımını ileri sürülmek istendi. bölükler teker teker yürüyüş kolunda Sinnimni’ye intikale başlamıştır.00’a doğru kendi tümenlerinin sağ kanadını korumak üzere 2.Tabur cephesine sapan düşman sayısı gittikçe çoğaldı.sekesine gönderilmiş.30’ da taarruz esnasında dar tutulmuş cephelerden ve düşmanla sıkı bir hal alan muharebe teması ile bulunan bölgeye düşman daha fazla oyalanacağı kanaat getirilmemesi üzerine 28 ve 29 gecesi muharebe temasını kesmeye ve 6 Km diğer bir mevzii işgaline karar verilerek icraata geçilmiştir. Bölük’ün büyük kısmı köyden ayrılırken düşman çekildiğimizi sezmiş ve yol boyunca takibe başlamış. yolun güneyindeki parçası 3. Başka vazifesi olmadığı ifade edilen tabura yolun kuzeyinde bulunan bölgenin sorumluluğu terk edildi. Tabur’un muhasarada kaldığı anlaşıldı. III. Kademeli bir suretle topçudan başlamak üzere yeni mevzi intikali başlamıştır.Tabur’dan bazı kısımlar sıyrılarak “Kaesong”a geldi. “Sinnimni” köyü bölgesindeki yeni mevziyi kısmen işgal ederek tugayın o bölgeye intikalini ve tertiplenmesini korumak üzere talimgahın bir piyade gurubu ve istihkam bölüğünün bakiyesi vazifelendirilmiştir. Yaralıları da nakletmek. muharebe idare yerlerine gönderilen subay tarafından bulunamamıştır.00 de piyade taburları ve havan bölüğüne telsizle telli irtibat sağlanamamış. Evvel bir talimgah bölüğü olarak tazyik alınan ikmal bölüğünden bir piyade grubunun. “Sinimni” “Yank Yonni” 5192 rakımlı tepe yolunda bir düşman yürüyüş kolunun ilerlediğinin öğrenilmesi üzerine topçu ateşi altına alındı. Biraz sonra yakın mesafeden ateş muharebesi tekrar başladı. Diğer istikametlerdeki emniyet tedbirleri arttırıldı. I. Mevzilerdeki topçu eratı toplandı. Saat 11:30’da talimgahın II. Bu emrin icrası içinde tugayın düşmandan sıyrılması ve karar serbetini elde etmesi lazım geliyordu. Tabur mevziinin hakim arazi kısmında düşmanın yakınına sokulmuş 147 .Tabur’un toplanabilen aksamına verildi.Tabur ve 1. Saat 18. Saat 16. Bu sırada kolordu karargahından gelen irtibat subaylarımız tugayın çekilmekte olan 2. Alayı . havanın kararması sebebi ile tabur. Tabur’dan bindirilen bir bölükle ilerlenerek “Albay Kombi” kurtarılmıştır. Saat 10. Burada tugay komutanının şahsi müdaheleleri ile erat vasıtalardan indirildi.Tümeni’yle tekrar irtibat kurmak üzere karargahtan bazı subaylar memur edildi. cepheye getirmek baskının verdiği şaşkınlıkla Kunuri’ye kadar gitmiş olan grupları çevirmek ve nihayet tugayın son ihtiyatı olan talimgahın diğer piyade grubunu celp etmek. Tabur’un bir bölüğüyle beraber “Kaesong” bölgesine geldi.piyade grubu 1 piyade bölüğü . 1. Tabur ve topçu daha evvel sızıp gizlendiği tahmin edilen bir düşmanın havanlarla yaptığı bir ateş baskınına uğradı. 29 Kasım sabahı karşı illerdeki taburlar bölgesinden gelen ateş sesleri ziyadeleşti. Ancak yol “Sinnimni”den çekilen araçlardan dolayı tıkalı olduğu için buna imkan hasıl olmadı. SİNNİMNİ GECE BASKINI Muharebe temasını kesme ve çekilme muvaffakiyetle başarılmış. komşu Amerikan 2. Orada mevcut subayların yardımıyla erat yeniden manga ve bölüklere ayrılarak “Kuojong”un hemen doğusundaki sırtlar işgal edildi. Muharebe temasını kesmeleri ve çekilmeleri emredilmiştir. Bugünkü muharebe baskınına ugrayan keşif kıtasındaki kayıplardan ve şehitlerden gayri 6 yaralı 3 şehit 9 kişi zaiyat verilmiştir. Sabaha kadar yolun açılması için çalışıldı. Geriye çekilenlerin cephanesi pek mahdut sayıda idi. Ortalık ağarırken 1. Bazı yaralılar da var idi. Fakat silahlarını bırakmadılar. “Kaesong”ta yeniden tesis edilen mevzinin yolun kuzeyindeki parçası 1. İrtibat subayları tugayın kararlarından kolordu ve 2 tümeni haberdar ve 2 tümenin sağ kanadının nerede bulunduğu üzerine vazifesi başına dönmüştür. Takriben saat 15. 1. 2. Artçı olarak bırakılan 2. Baskına uğrayan birliklerden bir kısmı karışık bir şekilde tugay karargahına “Kuojong Köyü’ne doğru çekildiler.topçu bataryası son piyade taburu çekilinceye kadar ateşe devam etmiştir. Tümen’in 38. artçı olan tank ateşle karşılaşmış ve neticede o da çekilmeye muvaffak olmuştur. gerekli keşifleri yapması “Sinnimni” bölgesindeki ağırlıkların geriye sevki istenmiştir.Tabur cephesine doğru koşarak ilerleyen 15-20 düşman eri teslim olma işaretleri yapmaya başladı. 5 havanla havan bölüğü ve tugay emrindeki tank takımından mürekkep bir kuvvet ve topçu taburunun desteğiyle “Sinimni” köyü istikametinde bir karşı taaruz yapıldı. Çekilmeyi örtmek maksadıyla 1.00 sıralarında I. bir piyade bölüğü kuvvetinde motorlu olarak muharebe bölgesine tahriki talimgah komutanına emredilmişti. Mahsur taburları kanatlarını kuşatmış olan düşmanın bertaraf edilmesi üzerine taburlar bulundukları yerlerden yaralıları da taşıyarak çekilmişlerdi.

27 Eylül 951 günü çok salladı ve bütün eratı vapur tuttu. Bu sabahtan sonra Amerikan taburunun telsizi ile tümenle yaptığı irtibat ve isteği üzerine bu tabura bir miktar tank ve kamyon gönderildi. Manga komutanı idim. 2 Ekim 951 günü hava çok güzeldi. Ben de 4. Her ikisi de tehlikeden ari değildi. taburlar tahrik edildi.11.11. Ve 6 gün sonra vapurla oradan hareketimiz: 26 eylül 951 günü Ssabah saat 5. Türk ve Amerikan motorlu vasıtalarının yolu tıkaması sebebiyle 5095 rakımlı tepede durmak mecburiyeti hasıl oldu.00’de düşman tazyiki karşısında Amerikan taburunun hiçbir haber vermeksizin mevzilerinden çözülerek mevcut motorlu araçları ile çekilmeye başladığı görüldü . deniz dalgasız.4. Chotan’a kadar çekilme.3. saatler yine 1 saat geri alındı.00’de vapurumuz hayırlısı ile hareket etti ve o günkü gece ve gündüz yolumuz çok iyi geçmiştir. Bu gece saatler 1 saat geri alındı ve alarm verildi. Kunuri Çekilme Muhcubeleri:Saat 17.951 11. Bu tepede düşmanın teşebbüs ettiği iki baskın ateşle püskürtüldü. Tugayın eksiklerini tamamlamak ve kendisine çeki düzen vermek üzere Kayasunk kasabasına alınması emredildi. Tugayın Yeniden Teşkilatlanması: İmjinhan nehirlerinin savunulması. KURTULUŞ: Kore Savunma Mevzilerinden Kampa Hareket :19 Eylül 1951 günü saat 03.951 Cumartesi günü hava çok güzel.00’de hareket etti ve o gün Formoz adalarından geçtik. Motorlu vasıtaların ve ağır silahların çoğu kaybedilmiştir.6. Kunuri Boğazı’ndaki gece muharebesi 30 Kasım saat 10’a kadar devam etti. Ordu karargahından alınan bir emirle 10 Aralık’tan itibaren Kimpo Yarımadası’nın gözetlenmesi görevi tugaya verildi. Bunun üzerine mevzideki I.30’ da hava kararırken çekilmeye başlayan bu iki tabur Kaesong’un 1 km batısına varınca havan ve makineli tüfek ateşleri ile karşılaştık. Orada Siyamlıları indirdi. Biri batı istikametinde Anju’ya giden yol. Saat 12’de “İncon” limanında vapura bindik.11. Kıtalar Kunuri ve Sunchon arasındaki boğazda da düşman ateşine maruz kalmış ve sarılımış olan 2.Çok üstün kuvvetlerle taarruzun yapılmakta olduğu ve Çinlilerin savaşa katıldığı anlaşıldı.951 Cuma günü hava yağmurlu ve deniz dalgalı ve bugün erat gazinosunda Cuma namazı kılındı.00. Tugay için iki çekilme yolu vardı. 4 ağır bölüğü 1 bölük yaptılar. Saat 20.951 günü hava çok rüzgarlı. Artçı ucundan kalan bazı kısımlar Amerikan taburunun etraftaki artçı ucuna mülaki oldu.29. Haraketsiz kalan vasıtalardan inmiş olan bu artçı ile birlikte Kaesong’un 1. Bu arada alay karargahı da yeniden kuruldu. Amerikan Ordusu’nun çekilmesine imkan sağlamak suretiyle vazifesini yapmış oldu. deniz dalgalı. 29. Diğer taraftan Amerikan taburunun artçısını korumak üzere geride kalan 5 tankın himayesinde 1. Taburlar muharebe ederek çekilmeye başladı. Saat 17. eksik silah ve malzemenin tamamlanması ile yeniden muharebe gücünü kazandı.11.11.00’te kampta 6 gün kaldıktan sonra bizi takımlara ayırdılar. Bölük’ün 1. 30.11.bulunması sebebi ile burada düşmana hayli zayiat verdirildi. Bu maksatla 3.Kısmen derlenmiş olan 2. Bugün çok güzel manzaralı yerlerden 148 .951 günü 18.30’da 38. Bu durumda tugayın her iki yanı kuşatılmak üzere açık bırakılmış bulunuyordu. Artçıların büyük bir kısmı ilerleyerek taburlara yetişti. Hep kustular .Tabur himayesi altında “Kunuri” istikametine çekilmek ve düşmandan kurtulmak için karanlıktan istifade ederek çözülme kararı verildi.951 günü yine yolculuğumuz çok iyi geçti . diğeri güneye giden Sunchon yolu . Arz Dairesi’ni geçtik. Bu saatten sonra yaplan ateş saat 15.11. Tabur Yongyonni bölgesine verildi.Çoğu erat tren ve motorlu vasıtalarla evvela Kayasunk’a.00’de Okirova limanına geldik ve vapur orada 2 saat kaldı. Tabur da Kuniri bölgesine girdi.00 ‘e kadar devam etti. dalga çok fazla idi ve bugün alarm verildi. 8 Aralık’tan itibaren birlikler Kuzey Kore’nin merkezi Pianyonk’da toplanmaya başladı.5 km batısında 107 rakımlı tepenin hemen kuzeyindeki tepeciği çepeçevre tuttu.1 Ekim 951 günü hava yağmurlu ve mutfak vazifesi bizim bölükte idi ve bugün de alarm verildi. bilahere ikmalin kolay cereyanı için Sosari’ye alındı. Türk Tugayı düşmanın başlıca kuşatıcı kolunu en az dört gün geciktirmek ve bu suretle 8. Takımı’nın 1. bazı bölüklerin ilavesi ve talimgahta bulunan askerin ikmal mürettebatı olarak birliklere dağıtılması .5. Kısmen ve parekende olarak bunlardan faydalanan taburlar yaya olmak üzere batı güney bölgesine tugayın ihtiyat olarak bulunduğu yerde toplandı.30’da arabalarımız hareket etti ve saat 6.951 günü aynı yolculuk devam. 2.Tugay ancak bu çekilme muharebelerinde vermiş olduğu zayiat miktarı ayrı fasıldadır. Vapur Singapur limanına uğradı. hava iyi. Cepheden çekilen düşman tarafından Anju yolu Tongjonnu’dan Sunchon’a Togjon yolu tabi çekilme yolu olduğu için taburların Sunchon yolundan ilerlemeleri ve Peanyon’da toplanmaları emri şifaen tugay komutanı Tahsin Yazıcı tarafından teklif edildi.7 Aralık’ta Sosori’de toplanan tugay. Tümen’in karargahını kurtarmak sureti ile boğazı muharebe ile açarak ilerlemiştir. Bu gece yarısında saatler 1 saat geri alındı. ve 3. Saat 2.

deniz dalgalı geçti. 7.951 Çarşamba günü vapur saat 12. Burası Hindistan yarımadasının bir limanı ve İngiliz müstemlekesi altında. Bugün mutfak yine bizim blokta idi. 9. 21 Ekim günü bir sevinçli günümüz oldu. Çünkü yarın saat 4’te İzmir Limanı’na yanaşıp ve anavatana 13 ay sonra kavuşacak olmamız bizi çok sevindirdi. Bugün elbiseler yıkandı ve alarm verildi. O gün saat 11’de oradan Süveyş Kanalına girdik ve Ankara’dan şarkılar dinledik . 20 Ekim günü aynı sevinçle geçti.00’de Kolombiya Limanı’na geldi. bütün erat yerlere kustular.Hava rüzgarlı.geçtik. 149 . 8 Ekim Pazartesi günü deniz dalgalı. Nevşidim bugün İsmailli’ye geldik.951 Salı günü yine aynı yolculuk. deniz çok güzel idi. Orada kayıklardan alış veriş yaptık.10.951 Perşembe günü sabahleyin yağmurlu geçti ve bu gece vapur bu limanda sabahladı. 22 Ekim Pazartesi günü saat 7’de İzmir Güzelyalı’ya indik ve ben hemen köye geldim.Gece saat 11’de Portsayit Limanı’na geldik. Bu akşam sinemada güzel film vardı. Arkadaşlar poligon alayına gittiler. 24 Ekim günü teskere aldık.11.11. 11. “Ahım gibi ah var mı?” Bu şarkıyı13 ay sonra duyuşum beni çok üzdü ve bugün çok manzaralı yerlerden geçtik.11.11.951 Pazar günü sabahleyin hava yağmurlu geçti ve sonra açıldı. 19 Ekim Cuma günü deniz dalgalı ve rüzgarlı.

KORE GAZİLERİ 150 .

İzmir Bülbüldere Popava Tulum Pravadi Pazarcık Kocular Pravadi Göllüce Kerimler Şubaşı Bozköy Gümülcine Kasımlar Karakuyu Tavas Tire Çakırbeyli Çakırbeyli Saipler Çapak Torbalı Ulucak Nüfus kaydı Demirci Torbalı Torbalı Karakızlar Pancar Dağkızılca Ertuğrul Arslanlar Ahmetli Pancar Torbalı Tepeköy Şehitler Arslanlar Pancar Karakızlar Şehitler Dağkızılca Çapak Yeniköy Yeniköy Dağkızılca Çapak Çapak Torbalı Torbalı Tepeköy Torbalı Pamukyazı Pancar Naime Bülbüldere Kuşcuburun Tulum Kuşcuburun Yeniköy Taşkesik Kuşcuburun Göllüce Şehitler Şubaşı Bozköy Tepeköy Tepeköy Karakuyu Pamukyazı Kırbaş Çakırbeyli Çakırbeyli Saipler Çapak Çapak Mehmet Mehmet Hüseyin Ferhat Hüseyin İbrahim Hüseyin Hakkı 1930 1929 1929 1930 1930 1929 1930 1931 Torbalı Dağkızılca Akhisar Pazarcık Pravadi Çapak Sepetçiler Acıpayam Torbalı Dağkızılca Özbey Yeniköy Kuşcuburun Çapak Torbalı Tepeköy 151 .Yeri Demirci Pazarcık Tire Karakızlar Şahinler Dağkızılca Torbalı Arslanlar Torbalı Pazarcık Torbalı İzmir Şehitler Akça Pazarcık Karakızlar İştip Bayındır Torbalı Ahatköy Pazarcık Dağkızılca Torbalı Çapak Torbalı Biga Tepeköy Torbalı Yoğurtçular Til.Sıra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 Adı-Soyadı Ali Fuat DİNÇER Hakkı OĞUZCAN Mehmet TAGA İbrahim YILMAZ Mümin İNAN İhsan BAYTUS Gündüz OZAR Recep KARAGÖZ Ramazan GÜLTEN Ali BİCİL Selahattin ÇOŞAR Ahmet Şükrü KOÇ Ali İrfan ÇETİN Halil ÜREL Yunus BASIM Halil GÜVEN Salih TÜRK Mehmet Ali SOBAY Ali Osman SAVAŞ Salih SATIÇ Hasan ÇAKIR Hüseyin BOZKURT Mehmet Ali SERT Celalettin ÖZÇAPIN Emin ŞENBAŞ Mümin UYSUN Şükrü ARICI Remzi KUŞKULU Muharrem KÖKEN Mustafa KÖSE Şerif PİLANA Mehmet GÜLEÇ Yahya ÖZLEK Mustafa KÖSE Muharrem ULAŞ Mehmet FİDAN Ali KESİMCİ Mustafa TİLBE İbrahim GÖÇER Sait İLBAŞ Abdullah Fehmi VAROL Mustafa İÇÖZ Veli ÖZTÜRK Yusuf GEZER Ömer GÜCÜ Ahmet UYAR Şükrü MANAZ İbrahim SALCAN Veli PINAR Yusuf GÜLSEVER Hüseyin AKGÜN Ali İhsan GANİ Emin ÖZ Hakkı KIRLI Necdet ERDOĞAN Yusuf UGUR Ahmet SOYDAN Ali ALKAN Ahmet BALKI Şaban ERTE Ahmet KAPLAN Halim AHBAP Hasan DURMAZ Süleyman KÜÇÜK Abdullah APA Baba adı Osman Kadir Mehmet Hamit Süleyman Tevfik Cemali Şükrü Şaban Salih Muzaffer Şerif Osman Kamil Hadi Ali Hüseyin Mümin Durmuş Ali Tahir Tahir Yusuf Mahmut Ömer Aziz Mehmet Salih Hasan Mustafa Mehmet Ali Ali Cemal Ali Veysel Nebi Nuh Rıza Mehmet Hüseyin Ali İsmail Abidin Hasan Mehmet Ali Salih Yaşar Mustafa Latif İbrahim İsmail Osman Ahmet Osman Mustafa D. 1930 1929 1929 1929 1930 1930 1930 1929 1928 1929 1930 1930 1931 1930 1930 1929 1929 1929 1929 1929 1930 1930 1930 1931 1929 1929 1929 1929 1929 1929 1930 1929 1929 1929 1930 1929 1929 1930 1929 1930 1930 1930 1930 1928 1931 1931 1931 1929 1930 1929 1930 1930 1930 D.Tar.

Araştırma yöntemi: Araştırma için önce Torbalı Askerlik Şube Başkanlığı’na müracaat edilmiş. Bazı askerler psikolojik etki devam ettiği için görüşmeye katılmamıştır.HÜSEYİN Kıbrıs Barış Harekâtına Torbalı’dan Katılan Askerler ve Bu Askerlerden Bazılarının Anıları 1974 yılında Türk Ordusunun “Atilla Harekâtı” koduyla Kıbrıs’a gerçekleştirdiği askeri harekâta Torbalı’dan tespit edebildiğimiz kadarıyla yaklaşık 79 asker çeşitli birliklerden ve sınıflardan katılmıştır.MEHMET 5H. Görüşülen kişilerden bazılarının fotoğraf arşivinden yararlanılmıştır. Torbalı ilçesinden “Hüseyin Kurtuldu” 2.KORE KOREŞEHİTLERİ Adı No 1 . Çalışma için 2010 Ocak ayı içerisinde Torbalı’ya bağlı idari birimler taranarak görüşmeler yapılmış.AVNİ Baba Adı ALİ AKİF ALİ MEHMET OSMAN ALİ Lakabı GÖÇER KIRILAN ÇİMENOĞULLARI ÇAPACIOĞULLARI DEMİRKIRANOĞULLARI DERİCİ BOZANOĞULLARI Doğum Yılı 1929 1929 1929 1930 1930 1930 1930 4 . Görüşmeler genellikle ilk harekât üzerine yoğunlaşmıştır. İçlerinden çok azı devre kaybı olarak silahaltına alındığı için daha yaşlıydı. Tespit edilebilen askerler aşağıdaki gibidir: 152 . Harekatta şehit olmuş.İBRAHİM 2 . Harekata katılan 2 kişinin vefat ettiği tespit edilmiştir. tüm görüşme kayıtları (ses ve görüntü) arşivlenerek görüntü kayıtlarına bağlı kalınarak çözümlemeler yapılmıştır.Yapılan müracaata bugüne kadar cevap verilmemiştir. Torbalı ilçesinden harekata katılan askerler 1953 ve 1954 doğumludur.OSMAN 7 .ŞEVKET 3 .MEHMET MUSTAFA 6 . Kıbrıs Harekatı ile ilgili bazı anı ve araştırmalar yayınlanmıştır. ancak verilen cevapta Genelkurmay Başkanlığı’na müracaat edilmesi gerektiği bilgisi verilmiştir. diğerleri ise gazi olarak geri dönmüşlerdir.

Yılı Doğum Yeri 1954 Demirci 1953 Kırbaş 1953 Helvacı 1954 Pancar 1953 Torbalı 1954 Tire 1954 Karakuyu 1953 Çaybaşı 1947 Siverek 1954 Çakırbeyli 1954 Kale 1954 Torbalı 1949 Hıfziye 1954 Helvacı 1954 Ormanköy 1953 Torbalı 1953 1953 1951 1953 1954 1953 1954 1953 1953 1954 1953 1953 1953 1954 1954 1954 1953 1953 1953 1954 1952 1954 1954 1953 1954 1951 1953 1953 1954 1954 1954 1953 Karakuyu Torbalı Saipler Kırbaş Arslanlar Yazıbaşı Haşmat Düğerlik Torbalı Tepeköy Karakuyu Gedik Çakırbeyli Göçmen Ayrancılar Pınarlıbelen Kuşçuburun Torbalı Çapak Dimanlı Akşehir Korucuk Kuşçuburun Ayrancılar Köprülü Arslanlar Çaybaşı Ahmetli Yeniköy Pamukyazı Korucuk Tepeköy Nüfus Kaydı Demirci Tepeköy Helvacı Pancar Torbalı Göllüce Karakuyu Çaybaşı Torbalı Çakırbeyli Çaybaşı Torbalı Tepeköy Helvacı Ormanköy Torbalı Karakuyu Çapak Saipler Kırbaş Arslanlar Ayrancılar Şehitler Düğerlik Çapak Pancar Karakuyu Çaybaşı Çakırbeyli Muratbey Ayrancılar Ayrancılar Kuşcuburun Çapak Çapak Tepeköy Tepeköy Korucuk Kuşcuburun Ayrancılar Tepeköy Arslanlar Çaybaşı Ahmetli Yeniköy Pamukyazı Korucuk Ertuğrul 153 .1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 Hasan Hasan Süleyman Kemal Mustafa Mustafa DUMAN Hilmi Selahattin YILDIZ Hasan Arslan Mehmet KÖKEN Cemali Hamza Ali BUĞDAY Halil İbrahim Merih BİTER Kazım Erdal UYGUN Halil İbrahim Mehmet Yaşar KELLE Kamil Muhammet ÖZCAN Celil Mazlum SARAN Ali Celalettin KIVILCIM İzzet Hüseyin YANIK İbrahim Fikri KARA Adil İrfan YOLDAŞ Abdullah Bahattin DEMİR Abdullah İbrahim KARANFİL Ali Ahmet ASKEROĞLU Ali Ramazan SOYKAN Ahmet Niyazi KIVANÇ Zennu Eyüp YENGİNER Ahmet Cafer DUYAR Niyazi Sait KARAKURT Abdullah KAYA Recep Cihan DALAR Nazım Hasan ŞINIĞ Halil Bedri KIZRAK Durahmet Çetin GÜMÜŞ Süleyman İbrahim KARAASLAN Mehmet Mustafa PALAOĞLU Mehmet Adı Soyadı Cemil TUNAY Mustafa BAYRAKÇI Cevat ŞEN Veli AKYOL Metin TERZİOĞLU Muzaffer GÖBEKLİ Macit BURUNCUK Ayhan ÇAM Mehmet OLGUN Yaşar KANDEMİR Duran KARAÇOBAN Yusuf TANIRĞAN Cemal ÜLKÜ Yahya DEMİR Mehmet DOĞAN Abdullah AKAT Mehmet Hasan GÜNAY Veli OK Yüksel AKDEMİR İsmail SALCAN Hüdayi ALAN Baba adı Şükrü Osman Yaşar Kazım Kenan Mehmet İbrahim Sabri Mahmut Ahmet Halil Ethem Ahmet Şerif Ali Abdurrahman Mustafa Mehmet D.

İki şehrin sivil halkı yol üzerinde bizi uğurluyordu. Sabaha karşı beş sıralarında Beşparmaklar göründü. Alayda alarmlar başladı. Herkes helalleşti. Barış için savaşıyoruz diye.”Adresinizi yazın bize verin” diye. Torbalı’dan şehit olan Hüseyin Kurtuldu ile Alata’da karşılaştık. Uçaklar geldi. Gemide bilgilendirildik. Kucaklarındaki mektup zarflarını askere dağıtıyordu. Uyursanız buradakiler gibi olursunuz”. yiyecek. Oradan Osmaniye 50. Sadece savaşa odaklanıyorsun. 154 . Askere gidesiye kadar marangozdum. Kaptan konuşma yaptı. İnsanlar. Alata’da Mersin’in hali vakti yerinde olanları kamyonlarla ekmek. Emir geliyor yükle. Gece yol gittik. içecek getirdi. Hüseyin sonra şehit oldu. Patlamadı. “Caddelere. Dördüncü alarmda alaydan çıktık. Piyade Alayı 1. Tüm subaylarda rütbe yok. Tüm alay konvoy halinde. Biz buraya barış için geldik diye. Çıkartma gemilerine yükleme boşaltma eğitimi verilmeye başlandı. Dağ yanıyor. Hemen iki kelime yazın diye. emir geliyor boşalt. Biz tatbikat sanıyoruz.50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 Ahmet SAĞIR Muzaffer YÜKSEL Mustafa AKBAŞ Ahmet GEZER Abdullah GÜÇLÜ Süleyman SAVURAN Muhsin ÜNLÜ M. Karargâh Destek Bölüğü’ne katıldım. Sivas’tan Ankara’ya geldim. Gemiye bindiğimizde silah dağıtıldı. ufacık çocuklar duran arabaya su veriyordu. Bombalamaya başladı. Her alarmda bunu yapmaya başladık. Akşamüzeri yola çıktık. binalara afişler yapıştırdık. Verdim. Bize ateş başladı. Askere dağıtıldı. Mersin’e Alata’ya gittik. Hava indirme gelmeden biz yaklaştık. Geminin içinde sinek uçsa sesi duyulur hale geldi. Ben yazdım. Alay karargâh gemisine havan düştü. Mermiyi suya attılar. Olmaz böyle şey! Harp orada başlamıştı. İnsanın içi boşalıyor. Tb. Muhripler vardı. Sarıldık.Ali PEKDEMİR Nurettin YURDAGELDİ Yaşar DOĞULU Halil AKKAN Ümüt YILMAZ Şerafettin İMRE Mustafa Ali KÖKÇÜ Ergül CANER Mihri KESİCİ İsa GÜNENÇ İbrahim EKMEKCİOĞLU Kenan KARAKAŞ Mehmet TOPÇU Hasan NAZLI Özer YILDEMİR Halit DİNÇER Ali AKGÜL Ali Hikmet DEMİREL Hüseyin SÖBÜ Mehmet KARACA Necmittin KABASAKAL Abdullah YAPIŞIK Mehmet SEVİNÇ Ahmet Mehmet Mehmet Nazif Arif Sadettin Veli Mehmet Kenan Abdürrahim Hüsnü Tahir Yaşar Ali Rıza Remzi Ethem Ali İhsan Kazım Yaşar Mustafa İslam Yaşar Hüseyin Mehmet Ali Cemal Fazlı Mehmet Cemali Hüseyin Elmas Nebi ANILAR 1954 1953 1954 1954 1954 1954 1953 1953 1954 1954 1954 1954 1954 1953 1953 1954 1954 1953 1954 1953 1954 1950 1953 1954 1953 1953 1953 1953 1953 1954 Atalan Bülbüldere Torbalı Yoğurtçular Arslanlar Arslanlar Demirci Büyükevren Ahmetli Pamukyazı Arslanlar Demirci Pancar Çapak Kırbaş Torbalı Dağkızılca Milas Çaybaşı Ahmetli Pınarbaşı Divriği Naime Veyselli Karakuyu Küçükkale Torbalı Ormanköy Veyselli Ayrancılar Atalan Bülbüldere Çakırbeyli Yoğurtçular Arslanlar Arslanlar Demirci Özbey Sağlık Kuşcuburun Arslanlar Demirci Pancar Çapak Kırbaş Torbalı Dağkızılca Ayrancılar Şehitler Ahmetli Çaybaşı Tepeköy Naime Muratbey Karakuyu Muratbey Torbalı Ormanköy Muratbey Ayrancılar Yusuf TANIRGAN. 1974 Mart’ta askere piyade olarak gittim.

Işıksız üç kol halinde gidiyorduk. Piyade olarak Isparta’ya gittim. Bölük komutanımız Derviş Karaosmanoğlu’ydu. 20 Temmuz sabaha karşı Kıbrıs’a vardık. Sahile çıktık. Tel örgünün içini göstererek “Uyursanız buradakiler gibi olursunuz” dedi. İlk tıraşı Sultan Çukur denilen yerde ekin tarlasında olduk. Her bölük tüm teçhizat ile bir gemiye biniyordu. 12 kişi yandı.) Yaşar KANDEMİR “ Plajdaki 5 numaralı odaya bayrağı biz diktik. Hemen hemen hepsi Türkçe biliyordu. Karaya ayak bastığımızda hava indirme başladı. Onu yüzbaşımızdan öğrendik. Torbalı Mah. Utanılacak şeyler bunlar. Açlık var. Silahları daha moderndi. 2. Çok sıcaktı. Girne’nin içine girdikten sonra ara ara sıcak çatışma oluyordu. Gündüz yavaş yavaş dağa yanaştık. Alnından vurulmuş. Taarruzda araçlar ve telsizler yandı.sakal karışık. saç.19 Temmuz günü yola çıktık. İkinci harekatta arazi taramasına çıkıyorduk. Sancağımız da gazi olmuştu. Hazırlandık. Ayvasıl köyünde 1963 senesinde Rumlar 167 kişiyi diri diri gömüp katliam yapmışlar. O zaman bilgimiz oldu. Dimitri köyünü aldık. Esir aldığımız Rum askerleriyle yiyeceğimizi paylaşıyorduk. Sürekli asker geliyordu. Arkadaşları denize atarak kurtardık. Oradaki şehitler için nöbet tutuyorduk. Gece çatışma oldu. Çıkartma anında 7-8 kişi şehit oldu. 106’lık havan mermileri ile denizde üzerimize ateş başlamıştı. Oradan Osmaniye 39. Girne’ye doğru ilerledik. Adresimiz B 2017 idi. Sürekli üzerimize ateş açılıyor. Bazen bir kesiğe 25-30 kişi sığınıyorduk. Mevzi yok. Piyade alayına gittik. Caddelere. Arazi taramasında Girne’nin 1 km dışında arazide 7 askerimizin cesedini bulduk. Gömdükleri yer tel örgü içindeydi. Çıkartmada uçaklar desteğe geldi. Herkes kendi nöbetini tutuyor. Barış için savaşıyoruz diye. Sabah yürüyüşe başladık. Kanlıköy’e geçtik. Arkadan biz piyadeler.(Marmaris’te ikamet etmektedir. Komandoydular. Burası bir Türk köyü idi. 1974/1 silâh altına alındım. İkinci harekat için akşamdan emir geldi. Düzlük araziden Beşparmak Dağları’na yöneldik.tümen 50. Hemen oraya bir çukur açtık. Mersin’e toplanma bölgesine gidildi.Önce deniz piyadeleri çıktı. Hazır basılmış afişleri dağıttılar. Göğüs hizasında suya atladık. Limasol’a doğru kaçtılar. Biz onları arkamıza yani geriye gönderiyorduk. 14 Temmuz gecesi cemselere binildi. binalara afişler yapıştırdık. Şehrin içinde Yunanistan’dan gelen askerlerle yüz yüze çatışma oluyordu. biz de evlere yapıştırıyorduk. Girne’nin batı tarafında otele yakın plaja çıktık. Girne’den Beşparmaklar’ı aştık. Rum mevzilerine giriyoruz. Ayak bileğinden aşağıda çorap yok. Fantom uçaklar. Arkamızda tank birliği vardı. Bir sızmada Rum binbaşısı ile askerlerini yakaladık. Öldürüleli çok olmuş. Daha önceden savaş gemilerimiz sabah dağları top atışı ile dövdü. Ordu komutanı Suat Aktolga geldi. İlk gün parola yok. “Burada Rumlar tarafından diri diri gömülen 167 Türk yatıyor” dedi. Tanklar arkamızdan geliyordu. En önde birliğimiz vardı. Çok berbat işkenceyle öldürülmüşler. Plajdaki 5 numaralı odaya bayrağı biz diktik. gemiye biniş eğitimi vermeye başladılar. 7 gün sonra Antalya’ya muhabere bölüğüne gönderildim. Ayakta kim olursa olsun vurmak mecburiyetindesin. Biz buraya barış için geldik diye. Türk köylerinde bize anlatılanlara göre EOKA’cılar 15 yaşındaki kızlara silah zoruyla tecavüz ediyorlarmış. Çatışma daha çok gece oluyordu. Girne’den sonra başka bir bölgeye gittik. Uçaklardan napalm bombası atılmış. Bir tanesinin 155 . Fazla da yedin mi kabız oluyorsun. Her birliğin istikameti. 10 Temmuz’dan sonra Kıbrıs’a gidebileceğimizi söylediler. 27 Ocak 2010. Esir aldığımız bazı askerleri esir toplama kampına bırakıyorduk. tuzdan yeşil elbiseler beyaz. alay komutanımız olan albayın kaldığı binaya havan mermisi isabet etti. Kıbrıs kargaşası başladı. Yara alana bakan yok. Akşamüstü sanırım Yunan uçakları bize taarruz etti. Devamlı ileriye. Oraya gömdük. işaret yok.O haliyle sahile dikildi. Kaçamayanlar vardı. Rum evlerine girdik. Ateşkesten sonra aldığımız yerlerden geri çekildik. Bir tankla karşılaştık. Bize ateş edenler oluyordu. Bunlardan biri Balıkesirli Mustafa Dangaz idi. dört tankı esir aldık. Açlığa susuzluğa alıştırma eğitimi verildi. Bazıları da bize silah çekiyordu. İkinci harekattan sonra sıcak yemek yedik. Rumlar ateş ediyordu. Aynı gün şehit oldu. Ağaçlarda yanan oldu. Deniz çıkartma gemileri ile doluydu. Şehitliğe alamadık. Çok şiddetli bir çarpışma oldu. Bir sigara izmaritini üç kişi içerken esire de veriyorduk. Çünkü sızma olabilir. Biz çok yakındık. Tekirdağ’dan Adem şehit oldu.” Askere gidesiye kadar çiftçilik yaptım. Yiyecek içecek (olarak) keçiboynuzu ile besleniyorduk. Terden. Girne içinde Kalealtı’nda kaldık. Fota Köyü’ne yerleştik. Bizim önümüzden deniz komandoları çıkmış. Her yerden asker geliyordu. Ondan önce keçiboynuzu ile beslendik. Dağlar gözükünce mermi dağıttılar.25-30 tane vardı. Komutanlarımız yere gemi resmi çizerek . Ben 213 numaralı çıkartma gemisine bindim. Sahilde.Yüzbaşı Cengiz Mandaş böyle vuruldu. İrtibatımız kesildi. bölgesi ayrıydı. İki taneydi. Esir aldıklarımıza iyi davranıyorduk. Herkes helâlleşti. Alay sancağı yara aldı. Oradan İskenderun’a sevk edildim. Rum evlerinin mutfağına girdiğinde ev adeta içki deposu gibiydi. Yüzbaşı tel örgünün yanında tekmil alırdı. Bir kısmı ateşe düştü.

Üç gün hiçbir şey yemedik. Mersin’de ailelerimize mektup yazdık.Üç gün sonra silah verdiler. Oradan Malatya sonra şöfor olarak Kars’a. Mesela dağda savaşırken dağın başına mektup gelirdi. İstanbullu 27 yaşında bir çavuşumuz bir yerden televizyon almış. Mesela muhtar rahmetli Ali Kabaca çok duygu dolu mektup yazmış. Onlar da… İkinci gün Girne ile Magosa arasında Arapyokuşu denilen yerde bayağı çatışma oldu. Acı geliyorsa yeme. İstanbul Kerpiç Sokak yazıyordu. Dağları uçaklar bombalamış. Rumlar bize en çok havanla saldırıyordu. Devamlı yer değiştiriyorduk. Asteğmenim oraya gömdürdü. Her şeyi ile gömdük. Ağzımız sulansın diye.5 ay banyo yapmadık. Esirler toplanma bölgesine götürülüyordu. Derdi ki: “Al otu. Komutandan habersiz gönüllü yazıldım. O çavuş aklını yitirdi. O zamanın parası ile 5 lira. Selahattin YILMAZ “Al otu. Başında miğferi . Larnaka bölgesindeydik. Ya ortalık düzelecekti ya da savaş (olacaktı)… Komandolar bizden ayrıydı. Savaş başlamıştı. Evden üç günde mektup geliyordu. 20 Ocak 2010. Doğulu bir arkadaşım vardı. Karpas köylerine doğru yöneldik. Orası düz arazi idi.. Beni tebrik etti. biz de başarılı olurduk. Bizlere destek verenler öğretmen ve imamlardı. Harekatın başladığı bombalamadan anlaşıldı. Kıbrıs olayı patladığında her bölükten gönüllü arıyorlardı. Yunan ilk girse İzmir’e girecek. İki tarafı kara selvilik bir tarla.Otobüsle konvoy halinde Mersin’e geldik. Acı gelmiyorsa al onu hayvan gibi ye. Yapraklarını dahi yedik. Aç susuz biz de böyle çarpışsaydık. Mersinli birinin elinde belki de 200 mektup var..Silahlar G3 idi. Mevzide komutan görmüş. Asker araziye yayıldığında bölük komutanları megafonla cip üstünde askerini topluyordu. Çatışma başlıyordu. Anızdan sigara yakıyorduk. 36 yaşındaymış. Karavana yok. Meriç Havaalanı yani Ercan Havaalanı’na vardık. Otobüslerin önünde “askeriyeye aittir” diye yazı vardı.” diyorlardı. Sürekli asker isteniyordu. Jilet yok. Bir patlıcan tarlasından geçtik. Korkma ölmezsin. Esir aldıklarımız hemen “Kahrolsun Nikos Samson. Harekata hazırlıklı idik. Onlar “ Türk askeri haklı. Masa Tepelere sonra Tınaz -tepe’ye çekildik. Zeytinköy’den 1km uzakta bir yer. Yolda havan ateşine tutulduk. Açtık. Zaman zaman arama yapılırdı. Bütün mektuplarımız ailemize gelmiş. “Acaba bu kadar mektubu postaya atar mı?” diye tekrar yazıyorsun. Öyle işkenceyle öldürmüşler ki. Askere gidesiye kadar Torbalı Sanayi Sitesi’nde kaynakçılık yaptım. Akşama kadar kıyıdaki her ağacın altına üç kişiyi beklettiler. Tanklar devamlı arkamızdan ateş ediyordu. Eğitime başladık. ısır. Sert davranılırdı. 2. Çok para değil. Bir sefer çarşı iznine çıktım.Girne’den çıktık. Havanların 25 kiloluk malzemelerini onlara taşıttık. Para veriyorsun almıyor.Kiracıköy’e geldik. Unutamıyorum.Askerlerin karnını doyuruyorlardı. İnsan moral buluyordu. Dikkatimizi çeken şey ise Rumların tüfeklerinin dürbünlü oluşuydu. İki esir almıştık. Her bölükten 6 er 1 onbaşı.1 Ağustos’ta gece çıkartma gemileri hareket etti. Komutan okumuş. Erkeklik torbalarını (testis) kerpetenle sıkarak patlaşmışlar. Gemiler top ateşine başladı. Keçilerin geçmediği yerlerden geçtik. Gurur duyduğunu anlatmış. İlk bir ay evden haber almadık. Bölük arkadaşlarımız kendi aralarında bize yolda harçlık topladı.Gece dağıtım olduk. Askere gittiğimde evliydim. Piyade olarak Sivas Temeltepe’ye gittim. Sonra ateşkes olduğu için boşalttık.üzerinde not çıktı. Künyelerini de almadık. İkinci harekatta biz bayrak çektik. Takım komutanımız Elazığlı Süleyman Asteğmen oraya gömdürdü. Pantolonlarını sıyırmışlar. Bizim arkamızdan “dispostik” yani sıhhiyeler geliyordu. var olsun Makariyos” diye bağırıyorlardı.” 156 . Acaba gidenler ölüyor muydu? Ben İzmirliyim. Susuzluğa karşı beyaz parlak taş bulduğumuzda ağzımıza atıyorduk. Geri çekildik. O günün şartlarında çok hızlı. Köylüler bize yiyecek verdiler. Peruk vardı. Gaziköy’ü aldık. Zaman zaman sızma oluyordu. Uçaklar ise bombalamaya… Biz de ateşe başladık. Rumların silahları daha moderndi. Bir hafta eski askerlerle eğitimde kaynaştık. ısır. Öbürküler kuşunlaydı. Sonra çok hızlı mektup gelmeye başladı. Yolda herkes bize yardımcı oluyordu. Askerlerin saçı sakalı birbirine girmiş. Harekâtta İngiliz hava üssü bizi geçirmedi. Bir tanesini bir evin içinden aldık. tükür. Taşıyabildiğimiz kadar mermi aldık. 1. Kaskatı kalmış. Bir köye gittik. Silah olarak hiçbir şey yok. 15 ay kaldım. Sabaha karşı yanaştık. Hangi asker çıkıyorsa koltuğu kabarıyordu. acı geliyorsa yeme. Adresimiz B 2017 idi. Üzerimizdeki ter kirden görünmüyordu. Ön tarafı açık ve inşaatlar vardı. Acı gelmiyorsa al onu hayvan gibi ye. Mesela makineli tüfek namlusu ısındığında biz yarım saat soğuması için beklerken onlarınki havalıydı. Dahil olduğumuz bölük ilk çıkartmada 36 şehit vermiş. Etrafından dolandık. Milleti korku saldı. Torbalı Yeni Halk Yapı Sitesi. Gürpınar’dan terhis olduk. elinde silahı olmasa asker olduğunu anlamazsın. tükür.Gelesiye kadar hangi benzinhaneye girdiysek kimse otobüslerden para almadı.Havan ateşinde 3 şehit verdik. Askerin üstündeki elbise simsiyah… Elbise demezsin. Askeri mahkemeye verildi. Korkma ölmezsin”.

Gemiler orada. Hepsini EOKA cılar öldürmüşler. Sadece sabah sporunda. Ne aileni koruyabiliyorsun. Gece nereye kadar geldin.. Sabah yaya sahile indirdiler. Sese göre ve merminin geliş istikametine göre ateş açabiliyorduk. Biz takviyeye çıkıyoruz. 1 çavuş . Girne’nin içerisine doğru girdik. Evinde erkek kalmamış. Çıkartma gemilerine bindik. Doğu bölgesinin bütün otobüs firmalarının otobüslerini durdurmuşlar.Tabii fısıltı halinde. Biz ilk birliklerin ilerleyemedikleri . Şehitler Köyü. Girne dışında çarpışma çok oldu. 21 Temmuz’da Girne’ye yaklaştık. cenazeye gidemem. Samsunlu bir asker de yoğun ateş altında şehit oldu. Bekar isen kendileri kızlarını vermek için talip oluyorlardı.Bir gemiye bindi. Beşparmaklar’da bombalamadıkları . Harekat öncesi Lefkoşe üzerindeydik. Köylere giremezsin. Başımızdakilerden nefret ediyorduk. Necmettin KABASAKAL “Elbiselerimiz kısa kollu.Çünkü evler toprak.9 er. Aileden 15 günde mektup geliyordu. Kollarımız yaralar içerisinde .Radyo bizim hayati konumdaydı. Yolda gelirken harekata başlanacağı öğrenildi. Sanki bizi Kıbrıs’a pikniğe gönderiyorlar. Mermi yemiş gibi kol acıları çektik” 1973 Temmuz’da piyade olarak Kayseri’ye gittim. Tanklar desteğe geldi. Bizim bölükten 4 kişi o köyden evlendi. Zenginlerin rahatı kaçmış. Bize kalmamız teklif edildi. Bu bilgileri sadece hanımımla paylaştım. 2 el bombası. Tedirginlik vardı. Sanki bizi Kıbrıs’a pikniğe gönderiyorlar. İnşaat ustası olarak hayata devam ettim. Dört uçak geldi.Mogosa yakınlarında Değirmendere denilen yere konuşlandık. Arazide çatışma halinde iki kişi durmak yasak. Gemiler tekrar geri döndü. hemen mevzi yapıyorduk.Asker hangi bölükteyse o bölük düğün yapardı. Erdemli ‘de çamlığın içerisine yayıldık. 2.57’lik toplar şüpheli bölgelere top ateşine başladı. O gece silah olarak G3 verdiler. Şimdi düşünüyordum. Yaya (olarak) Güzelyurt bölgesine getirildik. Gönüllü olmayanlar ayrılsın dendi. Bizden önce çıkan gemiler yaralıları geri getiriyordu. Kimse ayrılmadı. 14 Ocak 2010. Ben herhalde film çeviriyoruz derdim. yıkmadıkları yer kalmadı. Bizi bu hale niye getirdiniz? Yemek olarak bir kepçe sulu bir kepçe kuru yemek… Küçük bir radyodan harekatı takip ediyorduk. Çok sıkı tutuyorlardı. Rumlar tarafından mevziden askerlerimize yoğun ateş açıldı. Oralar ikinci harekatta hayli yer alındı. Kapaklar açıldı. Yanaştık. menzil dışına. Havan mermileri gemilerin yanına düşmeye başladı.Allah insana devletinin bozukluğunu yaşatmasın. Beşparmaklar’dan atılıyordu. geri çekildikleri yerde harekata katıldık. 74 otobüs ile Erdemli’ye getirdiler. Hava sıcak. Sivil halk boşaltmış. Komandolar paraşütçüler pervaneli uçaklarla geldi. Asıl olayı halleden uçaklar ve havanlardı. Girne’nin alt bölgesine yanaşmaya çalıştık. Kızı komutanlar isterdi. Bir komuta hatasından. Kasıklarımıza kadar suyun içinden çıktık. Bu konular açılınca bozuluyorum. Fakirler bize iyi davranırlardı. İki misli yer aldık. En çok zayiat o anda verilmiş. O kadar dere içlerinde taşın dikenin üzerinde sürünüyoruz. Allah başındaki devlete bozgunluk vermesin. Çok güzel düğünler olurdu. Hastaneye girdiğimle çıkmam bir olur. Yaşlı bir teyze vardı. Orada canı yanan Türkler harekâta destek 157 . Komutanlar cepheye gelirdi. Rumların elindeki kobra mermisini ilk defa orada gördüm. Kollarımız yaralar içerisinde .Benim mangadan da şehit oldu.O yazın sıcağında ayaklarımızın altı patlıyordu. 2 astsubay 2 bölük komutanı bindi. Ben Kıbrıs’ta bunu gördüm. Zaten sana soruyorlar. Erzurum’dan çavuş olarak katıldım. Bombardımanlarda ada adeta yerinden oynuyor gibiydi. Dağların dumanından yararlandık.Her bölük 125 kişiden oluşuyordu. Kızlar çok istekli olurlardı. Dört saat yerimizden kıpırdayamadık. Türk köyleri hemen belli oluyor. Kıbrıs alınması gereken yerdenmiş. O akşam düğünde.yani 2 asteğmen. Cip kullanmaya başladım. 14 Ağustos’ ta. Havada yanışı ve sesi insanı psikoljik olarak ürkütüyordu. Her hafta düğün olurdu. Tezkere aldıktan sonra epey psikolojim bozuldu. O kadar tehlikeli ki. Hastaneye. Para almazdı.Uçak bombardımanlarında sırtımızda tanıtma bezleri vardı. Bu çok enteresan bir mermiydi. Bir yere gittiğinde anadan doğma aranıyordun. Oradan terhis oldum. Tüm gökyüzü paraşütçü birliklerle doldu.Doğu bölgesinden her birlikten gönüllü 10 kişi. Türkiye’ye gidersen kız bol. Aile bozukluğundan daha tehlikeli. Dağlar ateşle kaplandı. Mermi yemiş gibi kol acıları çektik. Tezkeresi gelen bir süre sonra kızı almaya gelirdi. O küçük radyo dahi bana o kadar ağır geliyordu ki anlatamam. Tam tefarruatlı olarak donatıldık. İzne gelmiştim. Ateşkes oldu. Asker ziyaretlerine sadece Girne’de izin veriliyordu. Her bölüğe 2 komutan . Düşünmedim bile. Bugün aynı şekilde olsa giderdim.Dört saat denizde bekledik. 7 ay o bölgede kaldık. Kısa kollu. Her gittiğimde Hellim peyniri verirdi. ne namusunu koruyabiliyorsun. Erdemli’de elbiselerimizi değiştirmişlerdi. İyi paraydı.. Ortalık düzeldiğinde askerler oradan kız bulmaya başladı. Dönüşte askeri hazırlık yapılmaya başlandığının farkına vardık. 5 sterlin maaş vermeye başladılar. Gemiler dörder dörder yola çıktı.

Geriye gönderildim. Evde çok huzursuzluk yaşadım. Evlere subaylar giriş izni vermiyordu. Ateş edilen yere ateş ediyorduk.Limonlar bizi kendimize getirdi. Bölük komutanı belki bizi bir haftada toplayabildi. Askeriyeden hafıza kaybım oldu. Dağda betondan mevzileri aldık. Bu bilgileri kimseyle paylaşmadım. Bulunduğumuz yerde geceledik. Muzaffer YÜKSEL “İrtibat olmadığı için birbirimize ateş ettiğimiz oldu. İrtibat olmadığı için birbirimize ateş ettiğimiz oldu. Oradan terhis oldum. Bize. Bizim tabur komutanı 3 yıl Kıbrıs değiştirme birliğinde görev yapmış. Gaziantep 5. Evlere tarama için giriyorduk. Türk köylerine girdiğimiz zaman bize yiyecek içecek verilirdi. Piyade Alayı. Sabah saat 8’ de Kıbrıs’a ulaştık. Ailem harp sahasından geldiğim için beni sakinleştirirdi. Mersin’de Taşucu’na geldik. Halen etkisi var. Kimse uyumadı. İnerken 50 m. Gece ateş devam etti. İşi düzgün Rumlarla işi olanlar daha biz oradayken harekâtı istemiyorlardı. Dağda çok terk edilmiş yemek sofralarına rastladık. İlk gün şehit vermedik. Askerliğimin etkisi uzun yıllar devam etti. İleri harekata geçtik. Bugün aynı harekat olsa hemen giderim. Uçakların bizi bombalamaması içinmiş. Unutkanlık var. İkinci gün Girne’nin üstünde dağa çıktık. Yanaştırma gemisi ile sahile çıktık. Savaş başlamıştı. sırtına bağlasın” 1974 Mart’ta piyade olarak Antalya’da askere alındım. Dağda çok şiddetli çatışma oldu. Gece yüzbaşı bizi topladı. General Bedrettin Dalan geldi. Hemen 19 Temmuz’da çıkartma gemisine bindik. Çıkartmadan bir ay sonra ancak tıraş olup banyo yaptık. Muzaffer GÖBEKLİ “Herkes atletini çıkarsın. Bitlenmiştik. En fazla kaldığım yer Omorfo bölgesiydi. Zırhlı Tugayı’na gittim. Bir tayını 30-35 kişi paylaştık. Bölükten şehit olan oldu. Sabah şafakta Girne’ye çıktık. Buradaki hayattan söz ederdi. Alay komutanın şehit olduğunu hemen duyduk. İnsanları farkında olmadan kırıyordum. üzüm veriyordu. Sabaha kadar kendimizle çarpışmışız. Korku hissi gelmedi. Sürekli hareket halindeydik. Askere gidesiye kadar çitçilik yaptım. Beşparmak dağları bombalandı. Rüyalarımda çok çatışmalara girdim. İkinci harekata kadar Beşparmaklar’da bekledik. Oradan Islahiye’ye. Bizleri arayan soran olmadı. Uçaklar bombalama yapmaya başladı. Plajdan çıkar çıkmaz karşımızdaki limon bahçelerine girdik. Kademede çok araç tamir ettim. Silahım G1 piyade tüfeği idi. Biz dağda Lefkoşa tarafına kuş bakışı bakıyoruz. Mersin Limanı’na gittik. 140 mermi verildi. Sürekli hareket halinde idik. Dört saat denizde bekledik. İlerleyen günlerde dinlenebildik. Kıbrıs’a gittiğimiz söylendi. Silah başı. Adamlar hazırlıklıymış. Bölük komutamız Yüzbaşı Yıldırım Kılkılıç idi. Yoğun 106’ lık havan ateşi vardı. Sabaha karşı uçaklar geldi. 09 Ocak 2010. Uçakların Rum kesimine dalışını seyrediyoruz. Yola çıktık. 14 Ağustos’ta harekat başladı. Halen öyle. Çok sivil esir aldık. Yolda halk bize karpuz. Uçaklar geldi. En çok sıkıntı çekenler komandolar oldu. 1973 yılında piyade olarak askere alındım. Tam tesisat arazide yatıyorduk. Herkesin mesleğine göre iş ve ev verilecekti. Geceleri çok bağırarak kalkardım. 2 Ocak 2010. Akşam çok çatışma çıkıyorduk. Kafam keçe gibi. Çok sık arama yapılırdı. Rum kesimine geldik. 49. Subaylar bize bol bol limon yeme emri verdi. Bölük değiştirildi. Bunlar hep Kıbrıs’ın eseri oldu. Herkes atletini çıkarsın sırtına bağlasın dedi. Çok gece ailemin yanından kalkıp gittiğim oldu. Alarm vurdu. Taarruza geçtik. Girne’ye çıktık. top. Subay takviyesi yapıldı. Halen öyle”. Bir gece kaldık. Rumlar ateşkesi dinlemiyordu. Sonra verildi. 2 gün önce. Üç beş gün sonra ateşkes oldu. Dağda üç kişiyi esir aldık. Tam teçhizat araç binildi. Bizim görevimiz keşifti. Görerek ateş yok. 2 el bombası. Akşam saat 8 civarında hareket ettik. Yanımıza harp paketi verilmişti. Her taraf duman. Önümüze ne geldiyse… Düz araziye indik. Yolda öğrendik. Sabaha kadar kendimizle çarpışmışız. 158 . Havan. Mekanizma Piyade Alayı’na… Gece alarm verildi. Yağma olmadı. En son Omorfo tarafına geçtik. mevzi değiştir gibi. Tüm alay konvoy halinde idi. Beş sene önce bıraktım. O akşam Beşparmaklar’da kurşun yağmuru başladı. Döndük. Dağdan aşağıya inmeye başladık.veriyordu. Atatürk mah. Savaş devam ediyor. Çıkan bölük dağıldı. Biz mağara gibi yerler de aldık. Bülbülderesi Köyü. Asıl savaş ikinci harekatta oldu. tank hepsi vardı. Teskereye geleceğimiz zaman orada yerleşmemiz için teklif edildi. Düzde çalışır vaziyette tanklar gördüm. Bize moral konuşması yaptı. Çıkartma gemisine bindik. İleride oldu. İçkiye başladım. dağlar yanıyor. Kafam keçe gibi.Yolda bizi gemi tutmuştu. yayan suyun içinden geçtik. 40.

Çatışma devam ediyordu. Oradan terhis oldum. İlk çatışmamız Sıhari’de oldu. “Beni merak etme. Denizli’ye çavuş talimgahına geldim. Tüm evrakları ben alır dağıtırdım.Levent’te Mustafa Güneri Boğaz Hastanesi’ne götürdük.Topçu Tugayı’na. Mermi dağıtıldı. Bayraklı’dan. Ankara’ya gittik. Aracı taramışlar. Ovacık mevkiine konuşlandık. “ Türko asker vurmaz. Uçaklar önümüzde bombalamaya başladı. Bu askerle yıllar sonra Menekşe çay bahçesinde yanımdaki arkadaşım ailesi ile tanışmış. Barış gücü karargâha geldi. Üç tane esir aldık. Oradan 50. Mustafa EFE “Hey topçu. Mücahitler bizi araçla bekliyordu. Yanımızda harp paketi var. 372 liraya tekamül eden maaş alıyorduk. İlk gün Tinbu bölgesini ele geçirdik. Müthiş bir moral. Cepheye gittik. Yüzbaşı bir sterlinin karşılığının 165 lira olduğunu söyledi. Yaklaştık. Oradan Lefkoşa yanında Değirmenlik Köyü’nde kaldık. Piyade Alayı’na gittim. Sigara. O sıcakta kurtlanmış. Hastaneye gönderdik. Köyün çıkışında pusuya düşürmüşler. İki ay sonra haberleştim. Sabaha karşı taarruz istikameti Magosa sanayi bölgesi. O ara alayın alarmı vurdu. Subaylar yabancıydı. Toplam 60 helikopter. Teslim edildi. Tekrar pusuya düşmemek için geri çekildik. Tümen komutanı bizlere “Benim askerlerim böyle cesur. Arkadaşım Piyade Çavuş Samsunlu Maksut Birinci şehit oldu. Sanayi bölgesine girdik. Kişiye özel evrak hariç tüm evraklar elimden geçerdi. Beş sterlin maaş alıyorduk. Karşımızda Boğaz bölgesi vardı. Kalanlar oldu. Yaralı ve şehitleri bir gün sonra gördüm. Hemen helikopterlere bindik. Tümen emrine verildik. Tabur önünde içtima halindeyiz. Rumlar çekilmeye kaçmaya başladı. Kıbrıs’a çıkılacağını belki 10 gün önceden biliyordum. yirmi dört gün bir tepede kaldık. Önce Kıbrıs haritaları geldi. susuzluk en büyük sıkıntı . Yarası ağırdı. Isparta’ya gittim. 17 Temmuz’da bir gece Ankara’da kaldık. Binbaşı İlhan Oba ciple geldi. Bizim komutanlar karşılık verdirmezdi. Tanımıyorduk. İkinci taarruza hazırlık yapıldı. 1974 yılında 28. 4 Ocak 2010 Göllüce Köyü Mustafa PALAOĞLU “ Türko asker vurmaz. Silahlarını aldık. Elimize beyaz bayrak verildi.” dedim. Ağlaşmışlar. Zaman zaman arama yapılırdı.Yaklaşık 1000 mermi. Yaralarını sardık. Topçuydum. İkisi yaralıydı. Barış gücü kontrol ediyordu. Bütün araçlara cephane yüklendi. 16 Temmuz günü idi. Öğlenden sonra 3-4 arası ateş kesildi. Evrakı önce ben kaydederken okuyorum. Sigara fabrikasına gelen dört Rum askerini silahları ile beraber esir aldık. Bugün aynı şey olsa hemen savaşa giderim. Silahlarımızla sedye yaptık. Yaralı ve şehitleri orada gördüm. Konvoy 159 . Çavuş olduk. Bölükten az kişi şehit verildi. Sonra Magosa istikametine yöneldik. Boğaz bölgesinde askeri hastane kurulmuştu. Askere gidesiye kadar çiftçilik yaptım. Yeşil hat orada çekilmiş. Eco (Ecevit) ‘nun askeri asker vurmaz” Askere kadar işçilik yaptım. Silahlar. Her gün sıkı eğitim ve ders başladı. Açlık. hani bana mektup yok mu ? Komutanım sizin postanız var” 1951 doğumlu olmama rağmen askerliğe hemofili hastası olduğum için 2 sene tehirli gittim. Bölgeyi ele geçirdik. Sallamaya başladık. Kurşundan burnumuzu dahi kaldıramıyoruz. Tümen komutanı elinde tabancası ile bize katıldı. 45 dakikada Kıbrıs’a indik. Biz baskının üzerine gittik. Rum-Türk karışık idi. Babama mektup yazdık. Avcı kümesi üzerinde 3 saat görerek ateş ettik. Bütün subaylar bölüklerinin başına koştu. Haber merkezindeydim. Şehit oldu. Oradan terhis oldum. Alpkent Mah.Piyade Alayı’na askere alındım. Bir hafta dinlenmeye çekildik.Takım kuruluşu yapıldı. Aldık. 58. 40. Bol miktarda mermi dağıtıldı. Geri çekilirken bir komanda eri göğsünden mermi yemiş. Sivil otobüslerle Mersin’e hareket ettik. Bize kalmamız için hak tanıdılar. 1973’te askere alındım. Eco (Ecevit) ‘nun askeri asker vurmaz” diye bağırıyorlardı. 1. Bütün üst rütbeli subaylar geldi. iki çocuğu varmış. yiğitlerim!” diye tebrik etti. Tüfeklerine beyaz bayrak asmışlar. Yağma olayı görmedim. taciz ateşi açardı. Vatan aşkı. Rum. Her seferde 20 helikopter devamlı asker taşıyordu. En emniyetli bölgeymiş. Parçalandı. Silahım çatal ayak G1 idi. Kurşunu önden yemiş arkasından çıkmış. Zırhlı piyade olduğumuz için. Ben takım çavuşuydum. Hatırladığım subay tümen komutanı Tümgeneral Osman Fazıl Polat ikinci harekatta bizle beraber çatışmaya girdi. Komutanlar geldi. helikopterler… 20 Temmuz sabahı harekat başlamış. Takviyeye gittik. İzmirliymiş. Bir hafta bir köyde kaldık. Her türden sanayi. Evliymiş. Her taraf asker. Biz öğlen oradaydık. 9 Ocak 2010. Bir manga 10 kişi bir helikoptere biniyordu. Çatışma başladı. Bizim nereye gideceğimiz belli değil.Yağmaya izin verilmedi. Çam ağaçlarının altında mücahitler Rumca soruyorlardı. Ortaköy Gönyeli’ye indik. Tümen komutanı dahil. İndirdik. ayakkabı… Birlik Paşaköy’de kaldı. hemen tabur binasının önündeki alarmı bizzat kendi verdi. Orada komando birliğini basmışlar. 24 kişi. Konyalı asteğmenimizin vücuduna şarapnel parçası geldi.

Bu 3-4 gün devam etti. İkinci Harekat bittikten sonra subaylar astsubaylar asıl savaş durumunda olması gerektiği şekilde rütbeli geldi. Değiştirme birliğinde sıcak yemek bulduk”. Sıkı tutuluyordu. Tepemizden havan mermileri ses yaparak geçiyordu. Yem bizdik. Çavuşlar 10 sterlin alıyordu. Dağlar tekrar bombalanmaya başladı. Alay komutanı ikinci veya üçüncü gün şehit oldu. Lefke’ye doğru yöneldik. Plaj zamanıymış. Kasığa kadar suyun içinden çıktık. Sekiz ay toprakta yattım. Ne buluyorsak yiyorduk. Elazığ’dan Hikmet Koman yanımdaydı. Bu benim için büyük bir onur oldu. Sevimli bir kişiliği vardı. Girne’de esir aldığımız oldu. Filo halinde etrafımızda savaş gemileri eşliğinde gidiyoruz. Makineli tüfek ile gece ateş gelen yere ateş ediyorduk. Yüzünü çevirdik. Sıçramışım. “ Hey topçu hani bana mektup yok mu?”. Bizim bölük komutanı üsteğmen Osman Yılmaz’dı. 5-6 yakın arkadaşım şehit oldu. Hikmet‘le bir araçtan birer kasa mermi aldık. Her gece Rumlar gece aydınlatma mermisi atıyor. Evraklara bir baktım benim Kıbrıs’ta askerlik yaptığım birliğe gidiyor. Savaş filmlerine baktığım zaman o günlerim aklıma geliyor. Sabah tabur komutanı yaralı idi. Topladık. Ama onlar kadar etkili değil. 17 Ocak 2010. Bu zamana kadar Girne’de bekledik. Bizi selamlıyordu. İlk içtimayı ikinci harekâttan sonra olduk. Bizden hemen önce deniz piyadeleri çıkmış plaja. En yakın arkadaşım şehit oldu. Savaştığım yerleri dolaştım. Hikmet’miş. portatif bir sandalye üzerine oturmuş yüklemeyi kontrol ediyordu. Albay alay sancağını diktiğimiz binada şehit oldu. Alarm verildi. Oradan terhis olduk. Bölük komutanı Torbalı Askerlik Şubesi ile irtibata geçmiş. Tümen komutanı Bedrettin Demirel bizim alaya çok gelir.6 makinelide yanımda. Önce biz çıkartmaya başladık. Zar zor tahrip ettik. Ne olduğumu anlayamadım. Akşam karanlığında açıldık. Devamlı ateş altındayız. 160 . Nereye gittiğimiz belli değil.halinde akşamüzeri yola çıktık. Hepimizde saç sakal. Ben de kendisine “ Komutanım sizin postanız var” derdim. Savaşı yaşayan bilir. Mevzilere tankımız revolar arkasında topla girse gizleme ağını çektin mi görünmezdi. Bir oğlum var. Boğaza yöneldik. Albayımı Osmaniye’de her gün görüyordum. En büyük eksik harekatta muhaberesizlikti. İkinci Harekat’tan sonra 120 kişilik bölükten 67 kişi kaldığımızı öğrendik. Uçaklar bombalamaya. Hiç çarşı iznine çıkmadım. 19 Temmuz günü akşamüzeri denizin yüzü çıkartma gemileri ile dolu. Kıbrıs gazisi babasının birliğine özellikle göndermişler. Metin TERZİOĞLU “Çok aç kaldık. Açıkta beklemedeyiz. Bizim alay her yıl orada hazırlık yaparmış. Girne’nin sahilinde bize havan ateşi açılmaya başladı. Çatışma başladı. Aramız 100 m idi. Duvarların her tarafı kan. Küçük bebeleri vardı. Elinde evrakları ile izne geldi. Ağlıyorum. Biz de bir hava binbaşısı vardı. Erdemli’nin üstündeki çamlığa konuşlandırdık. Biz ise karşılık veriyoruz. Alay komutanı şehit olduktan sonra tümen komutanını tankın üzerinde Girne’ye girerken gördüm. Dağlar yanmaya başladı. Havan yemiş. Alay komutanımız rahmetli Albay İbrahim Karaoğlanoğlu sırtında bir parke. Kıbrıs gazisi olmak benim için onur. Bindirme yapıldı. Havan mermisi binanın içine girmiş. Uçaklar ona göre bombalıyordu. Asker yorgun. Yolu geçen askeri araç portakal. Bölükler birbiri ile çatıştı. İkinci harekat bittikten sonra Aybasıl’da evlere yerleştik. Dört gün kaldım. Bu arada devamlı asker çıkarıldı. Bir binanın dibine sığındık. Çıkartmaya başladık. Bir emir geliyor geriye. Şuurum bozuluyor. Birliğin içine girdi. Arkasından yoğun ateş… Dağlarda yıllar öncesinden beton mevziler yapılmış. Ancak oraya varasıya kadar aylarca mevzi kazdık. 8 sterlin maaş aldık. Sabaha kadar çatışma oldu. Alarm vurmaya başladı. İkinci Harekat’ta Girne’den Beşparmaklar’ı ancak aştık. Gemilerin arasına mermiler düşmeye başladı. mandalin bahçelerine dağıldı. Sabah Mersin’deydik. Denize iniyoruz. Demirciköy. Büyük telsizlerin yanında bulunuyordu. 12. Bana takılırdı. Uçaklar geldiğinde ilk olarak bu binbaşı ile irtibat kuruyordu. savaş gemileri de ateşe başladı. Sabaha karşı Kıbrıs’a yaklaştık. Herkes kendi yerine yerleşti. Fotoğraflarını gösterirdi. Üst aramaları başladı. Savaşa gittiğimiz belli. Makineli tüfekle ateş ederken mermim bitti. Her devlet helikopterlerle sivillerini aldı. Evliydi. Ateş gelen yere ateş ediyoruz. Oğlumun dağıtımı Kıbrıs’a çıkmış. Hikmet sonra şehit oldu. şehit olanlar aklıma geliyor. Yardımcısı yarbay kurtulmuş. Gece cephane ve el bombası dağıtıldı. Bir ara yorgunluktan sızmışım. Birbirini kırdı. Yaklaşık 30 kadar. Komutanımı çok severdim. Girdiğimiz evlerde yemek haricinde hiçbir şey düşünemiyorsun. Şarapneller insan arıyor. Mersin halkı evlerden yemek getirdiler. Arkadaşlarım. Kiliselerde sivilleri topladık. Harekatın üçüncü günü Rumların tankları geldi. Bir bölük bir gemiye biniyor. Lefkoşa tarafına Yılmazköy’e yöneldik. Hemen yer değiştirdik. Ankara’ya tankçı olarak gitti. Bugün karışıklık olsa derhal giderim. Hikmet beni kurtardı. Gemiler sürekli yer değiştiriyor. Kıbrıs’a oğlum sayesinde tekrar gittim. Onların Beşparmaklar’dan attığı her mermi bize zayiat veriyor. Sipere girerken bir asker vuruldu. Sırtımızda deri kalmadı.

Gaziantep tren istasyonunda trene araçları yükledik. Asıl çatışmaya ikinci gün girdik. Neyin ne olacağını hesaplıyordu. Beşparmaklar bombalanıyordu. Üç dört ay boyunca savaş suçlusu olarak yargılanmaktan korktum. Bize giderken peksimet verdiler. Üzerimizde yaklaşık 200 mermi vardı. Lefkoşa tarafına geçesiye kadar çatışmaya girmedik. Torbalı Mah. Barış Gücü sonra geldi. Tabur . Çok aç kaldık. Geceleri yoğun ateş devam ediyordu. Temmuz ayı idi. Oradan terhis oldum. Piyade olarak Sivas Silah Taburu’na. Gemiler sahile yanaşamıyordu. Göndeme köyü. 1974 Mart’ta asker oldum. Yığınak yapılıyordu. 5 Ocak 2010. Araç olduğu yerde kaldı. Başka araçta bulunan arkadaşımın adı sanırım Fethi idi. Zaman zaman arama yapılırdı. 500 m geri çekildiler.4. Mermi sıkıntısı çekmedik. Rumlardan çok sızma oluyordu. Savaş suçlusu olarak yargılanmaktan korkuyordum. Kulaktan kulağa alay komutanının şehit olduğunu duyduk. Daha sonra inzibat olarak Girne’ye verdiler. hazır vaziyette yola çıktık. Ayrancılar. Yeşil hatta kadar ilerledik. Silah olarak ayaklı G1 verildi. Bize ateş Beşparmak’tan geliyordu. Yol gösteriyordu. Tecrübesizlikten. Çok yaralı askerle karşılaştık. Isparta’ya. Çünkü dosyam kayıptı. Mesela bizi Girne’de gece geri çekmese hepimizi tek tek avlarlardı. Akşamüstü yola koyulduk. Bacağı roketatarla koptu. Piyade Alayı’na katıldım. Bölük komutanı vurulmuş yerine teğmen geçmiş. Feramuz Kalay kıdemli üsteğmen bölük komutanıydı. Komutanlara yardımcı oluyorlardı. Değiştirme birliğinde sıcak yemek bulduk. Harekattan önce izne geldim. Sabaha kadar yol gittik. biz hırsız kovalar gibi arkalarından koşuyorduk. Aynı bölükte ama ayrı takımdaydık. Yaklaşık 800 sivil esir vardı. Havan ateşi açıldı. 1. Ovada çatışmaya girdik. Komutanlar soruyor. Görerek çatışmadan çok ateşin geldiği yere ateş ediyorduk. Beşparmak’a doğru hareket ettik. Biz ona yardımcı oluyorduk. Gemiye bindik. İçi cephane dolu. Mersin’e geldik. 2. Arkadan gelen sıhhiye birlikleri yaralıları alıyordu. Harekât’tan sonra Rum köyüne yerleştik. Dokunmadık. Rum’u hepsi vardı. Birinci Harekat’tan sonra Lefkoşa tarafına geçtik. Araç kullandığımız için biz yoldan takip ettik. Bölük 125-130 kişiydi. Dosyalar elimize verildi. Türk köyleri bize peynir ve köy ekmeği verdiler. Sağımızda solumuzda donanmadan koruma gemileri vardı. Piyade Alayı’na takviye olarak seçildi. Sabah Kıbrıs’a vardık. Üsteğmen Haşmet Karatmaca. Asker esirler boğazdaydı. Biz denizdeyken savaş başlamış. Bayrak radyosu. Limanda boş arazide bekledik. Kıbrıs’a gideceğimizi anladık. Küçük radyolar vardı. Yunan’ı. 50 m önünü veya 50 m arkasını koruyabilir. Girne’ye çıktık. Devamlı sağdan soldan asker geliyordu. Sabah 8’ de. mücahit tercüme ediyordu. Bölük’ten 28 kişinin sağ kaldığını biliyorum. Bir tanesinin adını hatırlıyorum. Her alaydan asker seçiliyordu.5. 100 m sahile uzak suyun içinde çıktık gemiden. Çok yaralı ve şehitle karşılaştık. Ben 50. Tek battaniye ile mevzide uyuyorduk. 20 civarında aracımız vardı. Levyeli. Kariyer kullanıyordum. Yaya piyadelerin arkasından gidiyorduk. Gaziantep 5.Askere kadar işçiydim. Zaten fırsat yoktu. Keçiboynuzu ile çok günümüzü geçirdik. Yağma olayı olmadı. Çıkartma yapılmıştı. 60 kişiydik. Domuz çiftliği vardı. İkinci Harekat’ta Torbalı’dan Hüseyin Kurtuldu şehit oldu. Mücahitler bize Girne’den katıldı. oradan Sarıkamış Dağcılık Taburu’na gittim. Diğer arkadaşlarım helikopterlerle Beşparmak’a indi. Nerde taşıyacaksın ki? Terhisime 5 ay kala yatak yorgan yüzü gördük. Toplanan esirler tercümanlık yapıyorlardı. Bölük komutanım olacak o harekata hemen girerim.2 ay sonra banyo yapabildik. Zırhlı Tugayı’ndan Kıbrıs’a gittim. Bizim arkamızda veya önümüzde tanklar vardı. Türk köylerine kontrol altında gidiyorduk. Gemiler destek kıtaları devamlı destek ateşi yapıyordu. Aynı bölükten Yusuf Tanırgan komşusu olduğunu söyledi. 161 . Rum askerlerinden ölenler bizim mevzilerin arasındaydı.” Askere gidesiye kadar çiftçilik yaptım. Böyle bir manzara vardı. Kırnı’ya geldik. Dom Oteli vardı. Rum askerleri kaçıyor. Sahilde toplanmış vaziyetteydik. Oradan terhis oldum. Köyün Rum muhtarı kaçamamış. Ailemle hiç irtibatım olmadı. Alay çok zayiat vermişti. Araç üstünde çavuş arkadaşımız uçaksavarı kullanıyordu. Kıbrıs karışmaya başlayınca izin bitmeden kendim geri döndüm. Mehmet SEVİNÇ “Dosyam kayıp. Suyu bulmak mucize bir şey. Diken üstündeydim. Ateşkes yapıldı. Dağlar yanıyordu. Moral veriyordu. Alarm verildi. Oradan Osmaniye ‘ye her birlikten beşer kişi 50. Açlık çektik. 19 Temmuz günü yola çıktık. Birinci Harekat’ta Girne’deydik. 1973’ te mekanize piyade olarak askere gittim. Olduğu gibi esir doluydu. İkinci Harekat’ın başladığında taarruz emri verildi. Osmaniye’den Mersin’e geçtik. Bölük komutanımız çok kurnazdı. 1. 5 Ocak 2010.2.

Güneş enerjisini ilk orada gördüm. Islık çalarak havan mermisi geliyor. ordan Osmaniye 50. ev. Gemi hareket etti. Ortalığı birbirine katıyor.” 1973 Temmuz’da muhabere olarak Mamak’a askere alındım. Mardin Cizre’den.Karaya ayak basan beşinci kişiydim. Çıkartma gemisine. Tek gemiye biz bindik. Onlar nasıl davranıyordu bilmiyorum. Onun tüfeğini 162 . Yemlerini veriyordum. Gece devamlı alarm veriliyordu. Geri hizmetteydik. Sabah Serdarlı’ya oradan Maradona köyüne gittik. Torbalı Demirci köyden Mustafa Efe. Eş. 5 sterlin maaşımız vardı. Komutan. Tank birliği harekete geçince serbest bıraktılar. Aklıma gelen duayı okudum. Mevziler kazdık. Magosa’ya doğru yürüdüler. İnzibatlık yaptık. ondan sonra ben çıktım. Savaş sadece insanlara karşı olan bir şey değil. 10 ay kaldım. Köylü olmam nedeniyle kümesleri açtım. Savaş sadece insanlara karşı olan bir şey değil. bir kayzer.Sadece bizim gemi hareket etti. Tüm canlılar etkileniyor. Şafak söktü. Mart 1974’ te topçu olarak askere alındım. Deniz kenarına iniyoruz.”dedi. Acele köye mektup yaz. Hazırlık varmış. Evlerden topladığımız eşyaları ihtiyaç sahiplerine dağıtıyorduk.Mehmet KÖKEN “Savaş hiç iyi bir şey değil. 19 Temmuz günü sabaha karşı farklı bir yere gittik. Bizden başka gelen gemi yoktu. Tutmasını söyledim. Buzağısı emdi. Biz yemmişiz. Gece dalga var. Kalmak isteyenler evli olmayacak. İsabet almadık. O anda dışarıya baktım. Gemiye mermi vurduğunda net duyuyorsun. Karaya 500 m yaklaştık. Su bazı yerde insan boyu. Üstün kalan yaşamış. Mersin Alata diye çamlığın içine girdik. Bana” Mehmet benim tüfek yoktur. Tankçılar en çok kızdıkları insandı. Tam teçhizat. Dikoma’da çeteci Rumlar baskın yaptı. Sularını verdim. Yüreğim dayanmaz. Açıldı. Güneş ağardıkça ortam belli oluyor. Kıyıya çıktık. Gemi komutanı konuşmaya başladı. Girne tarafından uçaksavar ateşi başladı. Bir cip. Çıkartmaya hareket eden bizdik. Mehmet DOĞAN “Alay komutanının vurulduğu duyulunca asker hırs küpü oldu. Kapak askıda kaldı. Kara 1 km uzakta. Limana vardık. Teslim olanları kiliseye toplayıp yiyeceğini. Hepsi bekliyor. İki koldan esirlere su veriyoruz. İneklerin memeleri davul gibi olmuş. Bir arabamız yanlışlıkla Rum kesimine geçmiş. Bizim bölüğün işi her köye karakol kurmaktı. Domuz avluda kalmış. Gelişmeleri oradan takip ediyorduk. Yani Beşparmak Dağları. sivil hayattaki mesleğine uygun iş veriliyordu. Güneş doğmadan gemi gelmiyor. 3 gecedir uyku yoktu. İç çamaşırlarımızı evlerden temin ediyorduk. Burdur’da yaptığımız eğitimin iki mislini 33 günde yapmıştık. İçimizde suyu görmemiş kişiler de vardı. Esir olarak. 14 Ağustos sabahı harekat başladı. Mermiler geminin dibine düşüyor. Gidip gitmediğimiz belli değil. Ama kimse bilmiyor. Araştırma yapılıyor. Hemen ardından uçaklar geldi. Beşparmaklar’mış. Dirmil’den İbrahim Karaaslan araçla geçerken yere not attı. Savaş hiç iyi bir şey değil. Kızılhaç’a teslim ediyorduk. İkinci Harekat öncesi radyodan barış sağlanamamıştır dedi. Kıbrıs’a gemiyle giderek Girne’ye ayak bastık. Burada künyemi beklemişler.” Askere gidesiye kadar mobilyacıydım. 21 tane daha çıkartma gemisi. Köylü çocuğuyuz. Çanakkaleli ve Aydınlı çavuş. Serdarlı’ da 21 Rum askeri getirmişler. Nihayetinde o da bir insan Biz esirlere böyle davranıyorduk. Saat 11. Tavukların kümesi kapalı kalmış. Gemide ışık yok. Tüm canlılar etkileniyor. Evler terk edilmiş. Öyle sağ olduğumu öğrendiler. Dögerlik köyü. Dikoma’ya yerleştik.45’te. Birinci Harekat başlamıştı. Rum sivilleri askerin gözetimi altında tutuyorduk. Elleri arkasına bağlı. Üç ay mektup yazmadım. Ankara’dan Erzurum’a gittim.00 civarı. “ Arkadaşlar Kıbrıs’a barış harekatı yapacağız” . 16 Temmuz’da alarm verildi. Ben tüfeğimi kendisine verdim. Aldık. Akşamları herkes onun başına toplanıyorduk. Çevremden ayrılmazdı. Tavuklar açlıktan birbirinin etini yemiş. Alayda kimse kalmadı. Türkçe dahi zor konuşuyordu. 3 Ocak 2010. İnek barım barım bağırıyor. Kilisede toplandığını öğrenmişler. İlk çıkan Bursalı asteğmen. Bizim gemi yemmiş. Patladığında minare boyu su yükseliyor. Kimsenin bilgisi yok. Tasla içirirdim. Hadi geriye. Ölünü dirini istiyorlar. Kayalık tarafa vardık. Anlaşmayla vermediler. Karakol komutanı tankçıydı. Adamlar hazırlıklıymış.Uyumuşum. Karşıda sadece küçük bir sırt gözüküyor. Nerede olduğumuzu bilmiyoruz. Piyade Topçu Taburu’na gittim. Tüfeğini bırakmış. 04. Suya ineceğiz. Binbaşı İnal Oba idi. Hiç unutmam Nasır Karatay. bir doç geçti. Yakındaki tank birliği hemen harekete geçti. Yoğun çatışma oldu. Orası buradan en az 20 yıl ileride. 5 m yüzdük. Yaklaştık. Sivilleri Türk askerinden kaçırmak mümkün mü? Küçük bir radyomuz vardı. Aç. Buzağısını koyuverdim. Rumlar tankçıyı gördüler mi herkes onun başına çöker. Bilmeyenleri yüzme bilenler kurtardı. Burdur’a. Gemi hızını artırdı. Tekrar suya atladım. Takviye birlik olarak Osmaniye’ ye geçtik Açlık eğitimi aldık. Bir bölük bir gemiye bindi. 2-3 havan düştü. 1975 Mart’ta terhis oldum. içeceğini temin edip gözetim altında tutuyorduk.Türkiye’de fakir olan askerimizden orada kalanlar oldu. Bize söylenen deniz tatbikatı yapılacakmış.

Ellerini açtıramıyorum. İçim yanmış. Uçaksavar mermisiyle. Bize ateş eden olmadıktan sonra ateş etmiyorduk. Bizim silahı söktük. Beni yakaladı. Küçük evdi. Anlamıyorum. Sususuz. Orasını burasını 163 . Rumların attığı bir kör kurşuna gitti. Miğferi ve botları terhiste teslim ettim. Ben de bir bina temeline gizlendim. Kuş gibi çığırıyor. Mermiler birbirine uyuyor. Bir tokat vurdum. 300 m ilerideki binaya girdiğini gördüm. Girne alınmış. Bıraktım. Bazı yerlerden hafif duman çıkıyor. Yolun üst tarafına geçtim. Gece ateş etmek yasak. Binanın kuzey köşesinde alay komutanımız Albay İbrahim Karaoğlanoğlu’nu gördüm. Çocuk İngiliz’miş. İnsan kendinden tiksinmeye başlıyor. Onların mermisi ile bizim silahla deneme ateşi açtık. Bir çukurda su gördüm. Onların vasıtasıyla ayakta kaldık. İçine taş attım. Ses bana doğru geliyor. Ahmet Çırpan roket atarı yola. Geri sürünerek gittim. İlk ateşim. Yedik. Tuzlu olduğu aklıma dahi gelmedi. Cüsseli biriydi. Bir de bot aldım. Kapattı cebine koydu. İki katlı bir binaydı. O civardaki bütün asker oraya ateş ediyor. Sivil halk çok nadir kalmış. Asker yattı. Bu arada Rum miğferleri başa daha oturaklı. Bina haşat oldu. Üzümleri arkadaşlara dağıttım. Matarayı da doldurdum. Onlardan birini aldım. Bir kulübe var. Geriye baktım. Yoğun ateş var ama biz bir tepeciğin arkasındayız bizi etkilemiyor. Yaralı çok oldu. Dibinde kuyu.Yanan çalıların kazıkları kalmış. Her şeyi bırakıp gitmişler. Harekat’a kadar kaldık. Kafayı bir soktum. daha teknolojik olduğunu gördük. Ayağa kalktım. İlk çıkan tankı vurdu. Soldan sıfırdan gidiyorum. Batarya komutanı üsteğmen Ahmet Çırpan idi. Arka arkaya beş tank geliyormuş. Köydeki bahçe yaptığımız motor aklıma geldi. Sol tarafım üzerine sürünerek 3040 m. Ambulâns geçti. Geri döndüm. Bir kişi daha kaybetmiş demek ki. Oraya vardık. Başka bir asker beni çocuktan kurtardı. Adıyamanlı Çavuş İhsan Toraman geldi. Kendi kendime dedim ki ne çabuk yaralanan oldu da ambulans olsun. Bu arada sağ taraftaki evin önünde üzüm asmasını gördüm. Bir şeyler söylüyor. Herkes siperde. Sürünmede kollarımızı kazıklar yarıyor. Albayın vurulduğu ağızdan ağza duyuldu. Benim bildiğim üç kişi havan mermisi yakınlarına düşmüş. Deniz suyu olduğu aklıma geldi. Mutfakta kahvaltısını bırakmış. O ana kadar yaralı ve şehit olmadı. Rumların silahlarının daha modern. İlerlemeye başladık. Buyur asteğmenim. En az iki hafta keçiboynuzu ile idare ettik. Asteğmen ayıktı. Rumlar tepeden baktığı için bizi rahat görüyor. Döndüm. Beşparmak Dağları’na saldırdı. Arı gibi gidiyor. Trafik solda. var. Subaylarda rütbe yok. O su bana şerbet gibi geldi. Döktüm.O silah öyle susturuldu. Tekrar tank taarruzu bilgisi geldi. Bir iki saat geçti. Şok olmuş. En sonunda uçakla havaya uçuruldu. 15-16 yaşında bir kız çocuğu. Öyle hızlı geçti ki. Asker dağıldı. Beraber tankların yanına gittik. Sanki uçarak geliyor. Ateş açtım. İmha olunan tankın uçaksavarını söktük. Onun durumunu görünce askere yatın arkadaşlar diye bağırdım. Bölükten ateş idare kısmından şehit olan oldu. İçemedim. Geri döndüm. Beşinci tankı vurduktan sonra yaklaştık. Savaşı unuttum. Yolun karşına geçti. Asker. İç çamaşırı bir ay sonra değiştirdik. Biraz daha gittik. Tanklar gelmedi. Flama diktik.Girne boşaltılmış. Su var. Zar zor geriye vardık. Asteğmen beni geri çağırma işareti yaptı. Dimdik elinde tüfekle duran gibi. Ev kaba inşatta bir ev. 14 Ağustos’a kadar Girne bölgesindeydik. Yanında kimse yok. Yat emri verdi. Sanki motoru patlayacak şekilde. Bir mandalikteyiz. Bir süre sonra susamışım. Kayalıkların düzlüğü Girne’den Lefke’ye giden yol yanıyor. albayın vurulduğunu öğrenince hırs küpü oldu. Şok olmuş. Rumların silahını taktık. Yaklaştı ellerini belime kilitledi. 3. 1 km geri gittik. Geri döndük. Albayın vurulduğu binaya yakın bir silahı susturamadık. 8-10 kişi vardı. Kafamı geri çevirdim. Kanasıya kadar içtim.ararken iki tüfek buldum. Aramızda 10-15 m. Benim dibimden elinle vurmaya çalıştı. gittim. Askerin içersinde de şok olan var. Küçük bir el feneri ile bakıyor. İçinde pancar su motoru var. O arada bize kuzeyden tank taarruzuna uğrayacağımız bilgisi geldi. Diğer silahı birisi elimden aldı. O şekilde kız çocuğunu götürdüm. Ellerini kaldırıp bana doğru koşarak geliyor. Sahildeki küçük bir set bizi korudu. İki çanta da mermi aldım. Bir ormanın yanına çöktüm. Herkes bir yere gizlendi. Kayalıklara çıktık. Küfü sıyırdık. Kapılar açık. Sabah oldu.Girne’ye doğru. İleride durmuş. Mümkün olduğunca gizleniyorsun. Herkes Rum aramaya başladı. Esirler de var. Yerinin belirli olmaması için. Kollarımız yanıyor. Emir geldi. Çitlembik ağacının altında. Kısa kolluyuz. Bizi mücahitler karşıladı. Herkes er görünümünde. Bölük komutanımız Yüzbaşı Erol idi. Rum askerleriymiş. Bir eve girdik. Açlık akla gelmiyor. Göğsüme üzümleri doldurdum. Deniz kenarındayım. Girne sahil kısmından ilerledik. Sahilde yaralılar var.Susmuyor. Yemyeşil. İki hafta sonra ekmek geldi. Ses yok. Yani o alan kontrol altında. Bölük komutanı duyunca güldü.Bir ambulans ölümüne geliyor sanki. Girne’de 2. Aldığımız eğitime göre kapağına suyu doldurdum. Yola çıktık. Ses geliyor. Elinde küçük bir defter gibi bir şey var. Silahı doğrulttum. Her taraftan kurşun yağıyor. Bizi vurmaya çalışıyorlar. 5-10 adım gitmedik. tankların geldiği yöne ayarlamış. Küf yapmış. Gürültü arkadan geliyor. Tam hatırlamıyorum.Bir araba sesi geliyor. Bu arada paraşütçü komandolar inmeye başladı.

Omorfo ile Girne arası. Dudak okuyarak anlıyor. 18 Temmuz’da oradaydık. Yüzbaşı önce kızdı. Kıbrıs’a yaklaşınca bize 164 . Yaz olduğu için zaman yoktu. Savaş anında aklına hiçbir şey gelmiyordu. 60 yataklı askeri hastane kurduk. Bağırıyordu. Mersin’e giden arkadaşların getirdiği gazetelerden Türk ordusunun hazırlıklı olduğunu okuduk. Terhis olduktan sonra bu etki çok devam etti. Beyaz kiliseye yerleştik. İyileşsem değil Kıbrıs’a her yere gitmek isterim. Bir iki gün dağ eteğinde kaldık. En çok karacı asker geliyordu.Birer gece kaldık. Başından şarapnel almış. Şerit halinde. Mehmet Yaşar KELLE “Hüseyin’in naşını anız tarlasında yanmış olarak buldum. Macit BURUNCUK “Babamın vefatını 6 ay sonra öğrendim. Tank olanlarda vardı. Moral izninde öğrendim. Adadaki darbeden sonra bize alarm verildi. Ateş idare yeri. Cephane sıkıntısı çekmedik. Sık sık arama yapılıyordu. Motor sesini duyan geldi. Bir yarısı yanmış. Şehit olanlar dozerin kazdığı mezarlara konuyordu. Bir seferinde yaralı almaya gidiyorduk. 12 aylıktım. Az duyuyor. Bu arada ben yalnızım. Asker susuzluktan yanmış. Harekat’tan çok kısa önce tüm askerden ailelerine mektup yazılması istendi. 6 ay sonra öğrendim. Halen kendi kendime konuşuyordum. Asker kazıyor. 2. Arabayı gizledik. Ayvasiloz köyü. Havanların atıldığını görüyorsun. Eski adı Yorgo. Ortam düzeldi. Trabzon Askeri Hastanesi’ne gönderildim. Bazılarını Lefkoşa’ya gönderiyorduk. Ertesi gün orayı bırakıyorsun. Hüseyin Söbü yaralı olarak oraya geldi. Yoğun ateş vardı. Gün araçlarla beraber çıkartma gemilerine bindirdiler. Babam biz Kıbrıs’a çıktıktan 11 gün sonra vefat etmiş. Girne’den çıktık. Paşa bir konuşma yaptı. Aynısını gittiğimiz yere yapıyoruz. Marangoz olduğum biliniyor. Onun üzerine toprak. o motor 24 saat yaklaşık çalıştı.Ertuğrul Mah. İsyan ediyordun. Bir savaş filmi seyretsem o günler aklıma geliyor. Boğaz bölgesine doğru Türk köylerine doğru hareket ettik. Bana yaşadığım ve gördüğüm şeylerden sonra kriz geldi. Acil ameliyatlar orada yapılsa da helikopterlerle Adana’ya gönderiliyordu. Boğazdan sonra Tepebaşı’na gittik. Çarşı izninde harcıyorduk. Sinirlerin laçka oluyordu. Su içip içmediğimi sordu. Dikoma tarafından ciple bir üsteğmen getirdiler. Yüzbaşı da geldi. Etkisi iki yıl devam etti. Şu an kalp ve akciğer rahatsızıyım. Eczacılığı bıraktım. Sterlin olarak maaş aldık. Ambulansı delik deşik ettiler. Köylerin yakınında mevziler vardı. Devamlı hareket ediyorduk. Mücahitlerden de yaralı geliyordu. İkinci Harekât’ta aynı yerdeydik. Asabım bozuluyor. hem de o buz gibi suda yıkandık. Ayvasıl köyünden terhis oldum. 3. Oralara yerleştik. 3-4 gün açıkta bekledik. 6 Ocak 2010. Ateş gece başlıyordu. Alata’ da. Yılmazköy ile Lefkoşe arasında.kurcalarken su motorunu çalıştırdım. Ovada bir yerdesin. 20 Temmuz sabahı sabah 5-6 gibi Kıbrıs’a vardık. Su içtim. olmayanlarda. İlk tedaviden sonra Kızılay hastanesine gönderebiliyorduk. Biz nereye gittiğimizi yine bilmiyoruz. Suyun akışını buldum. Askerler her yerinden vurulmuştu. Oradan terhis oldum. O mektup daha evde duruyor. Beşparmak arkasında bir sırta yerleştik. Her bölük bir çıkartma gemisine bindi. Aniden topladılar. İslahiye’den zırhlı birlikler bize katıldı. Askerken Kıbrıs’ta tanışıp şu an burada evli olan arkadaşlarım var. Yaralılar bize geliyordu. Sağ olduğumuzu bildirdik. Şans eseri kurtulduk. Köylüler bizi karşıladı. Türk köylerine girdik. Alay’dan Kıbrıs’a katıldım. Gazeteciler geldi. Uykularımdan bağırarak uyanıyordum. Elbiseyle suyun altına girdim. Aileme gazeteciler aracılığı ile mesaj gönderdim. Gemide mermi dağıtıldı. Bir gecelik. Gemiyle ilk gün çıkmadık. Ben gelen tahtalarla kenarları kaplıyorum. Herkes mevzi kazıyor. Bir iki gün hazır bekledik. Su borusunu takip ettim. Boğaz bölgesine gittik. bir yarısı kalmış. Araçlar tekrar gizlendi. Hastane kurarken ilk müdahale evi olarak kullandığımız Dikoma köyünün girişindeki ev havanla uçuruldu.” 1973 Ağustos ayında Isparta’da piyade olarak askere alındım. Devamlı hareket halindeyiz. Üstünü kaplıyorum. Diğer tarafını parçalayıp çıkmış. Ormanköy. 5 sterlin maaş alıyorduk. Mont kemerinin göğsünün üzerinde naylon bir cüzdan vardı. Şu anki şehitliğin olduğu yer. Keçiboynuzu olmasaydı mahvolmuştuk. Başçavuş kucağında getirdi. Sivil otobüslerle Mersin’e gittik. Her gittiğimiz yere tabur komutanının cipini gizlemek için yer yapmaya başladık. Orayı hastaneye çevirdik. Hukuk kalmıyordu. Kıbrıs’a gidileceğini bilmiyorduk. Kurşun boğazının bir tarafından girmiş. Ama ne yazık ki orada şehit oldu. Yazdık. Osmaniye 50. 10 Ocak 2010. Bayındır Canlı’dan Ahmet Sağır geldi. Bizim önümüze piyadeler geçti. Mektuplaşma çok sonra oldu.” Askere gidesiye kadar eczacı kalfasıydım. Sivil gemiye tanklarla beraber bindik. Sıhhiye olarak Samsun’a gittim. Matarayı doldurdum. Asker susuzluğunu hem giderdi. Araçlarla Mersin’e geldik. 19 Temmuz günü idi.Tüm bölük bayram ettik.

Askere gitmeden önce terziydi. Erkilet hava alanına gittik. İki tankımız karşı ateşte imha oldu. Subaylar bizim moralimiz bozulmasın diye “ Bunlara inanmayın. Girne’den sahilden çıktık. Güney tarafımızda da ayrı bir Rum taburu vardı. Torbalı’dan Hüseyin Kurtuldu. Askeri gemi ile Mersin’e geldik. Sabaha kadar çatışma sürdü. Bizden önce deniz piyadeleri vardı. Havada çok arkadaşım vuruldu. Ondan sonra asıl hedef Yunan alayına yöneldik. Bir kap yemeği 7-8 kişi paylaştık. Arkadaşların anlattığına göre kaçmasınlar diye onları havanların ayaklarına zincirle bağlamışlar. Kalan arkadaşlar oldu. Yaralanan çoktu. Kızı askerdeyken olmuştu. Bizi subaylar uyardı. Bölüğümüz Lefkoşa havaalanının 1 km yakınına konuşlandı.Esas taarruza akşamüzeri geçtik. Elbiselerinde ay yıldız vardı. İndiğimizde mücahitlerle yaralı topladık. Bursa’dan Osman Hasisi’i hatırlıyorum. Yarı belimize kadar suyun içersindeydik. İlk gün Beşparmak Dağı eteğinde kaldık. Kemal YAŞA “Havada çok arkadaşım vuruldu. Ateşe hemen cevap verdik. Biz onlarla değiştirdik. 4-5 gün kaldıktan sonra Boğaz’dan Lefkoşa yönünde Hamit Köyü’nün üzerinde kaldık. Güvenliği sağlamışlar. Şehitler ateşkesten sonra toplandı. Yabancı turistler var. G3 silahım ve 100 mermi verildi. 106 havanların mermileri hiç kalmamıştı. bir yarısı kalmış. 1975 Şubatında terhis olduk. Uçaklar ateşe başladı. Alarm verildi. Çok yaralı ve şehidimiz olduğu ve mühimmatımız da bittiği için bölük ihtiyata çekildi. 52/3. Gece yarısı dağa çıkmaya başladık. 5. Geriye gönderdik. Rum köyünde Rum milli muhafız taburu. Dağlardan ateş geliyordu. Yunan alayına girdik. İki arkadaşımı sırtıma aldım. Bizi mücahitler karşıladı. Hüseyin’in naaşını anız tarlasında yanmış olarak buldum. Çatışma 16 Ağustos’a kadar devamlı sürdü. Özellikle Beşparmak Dağı’na… Sürülmüş tarlaların tezeklerini mevzi yaptık. 3 Ocak 2010. Biz düz arazide ilerliyoruz. Ateşkesten sonra mutfak kuruldu. Sıhhiye olarak askere alındım. İlk sıcak temasımız orada oldu. Ondan sonra komando eğitimi aldım. Askerden sonra getirdim. Bizim zayiatımızın çok olmasının nedeni tankların geri çekilmesiyle bizlerin meydanda kalmamız oldu. Bayağı şehit verdik. Toplanma bölgesine gittim. Boğazda bir köyde gece konakladık. Beşparmak Dağları’ndan ve Lefkoşa’da evlerin üzerinden ateş açılıyordu. Sabaha karşı kargo uçaklarına bindik. Ben evliydim. İkinci Harekat anlaşmanın olmadığından bir gün önce bize haber edildi. Biz de ağır silahlarla ateşe başladık. Alay komutanının şehit olduğunu duyduk. Hüseyinler bize destek olarak gelmişlerdi. Uçaklar Rumların üzerinden dolaşarak atladık. Bol konteynır atılırdı. Ailesine verdim. Kıbrıs’a çıkınca takviye olarak 250 kişi oldu. Çoğu zaman yemek bulamadık. Bölüğümüzün yarısı yok. Rum tarafına düşenler esir değişmesinde geldi. Dağlara doğru yürüdük. Herhangi bir şey olmadıktan sonra dokunmayın”. 4. Önce jetler destek verdi. Rum bölgesine de düşen oldu. Sonra Kayseri Hava indirmede paraşütçü eğitimi aldım. En önde hedefte biz vardık. Askere gitmeden önce tanışıyorduk. 165 . Şehit arkadaşlarımdan ismini hatırladıklarım: Ödemiş Adagüme’den Kamil Alkan. İlk ateşkese kadar yüz yüze düşmanla karşılaşmadık. Gönyeli. Mont kemerinin göğsünün üzerinde naylon bir cüzdan vardı. Elbiseyi sıksan suyu çıkardı. Ben de ayakkabıcıydım. Bölük taarruza kalktı. Çok esir aldık. Biz eteklerinde kaldık. Bir yarısı yanmış. 53/1-2 tertipler katıldı. Beşparmaklar’dan ateş ediliyordu. Sağır ve dilsizler okuluna yerleştik. Günaydın gazetesi aracılığı ile eve bildiri yaptık.” Askere gidesiye kadar ayakkabıcıydım. ve 6. Bölük komutanımız Salih Demirland yüzbaşıydı. Bölük mevcudumuz 135 kişiydi. Yunan alayındaki askerler ateşkesten önce silahlarını bırakıp kaçmaya başlamışlardı. “ Buralarda sivil halktan kimseler var. Ateşkes olduğunda araziye onun için çıktım. Karagah destek bölüğündeydim. Sabah Lefkoşe’nin üstünde küçük bir bölge vardı. Bunlar karşı tarafın uydurması” dediler. Sabah uçakların dağları bombaladığını gördük. Çekildik. Önce Rumlara ateş ettik. Rum tarafı mevzide. Çaybaşı. Rum Yerelokko Köyü vardı. Çil yavrusu gibi dağılmaya başladılar. Bölük komutanımız Üsteğmen Hasan Zengin’di. Türk bölgesine geçince uçaklardan atladık. Orada kalmamız teklif edildi.bilgi verildi. Değiştirme birliğinin güvenli bölgesine inmeye çalışıyorduk. Bölük itiyatta kaldı. Mevzileri kazdık. Bölük’ten. Yunan alay sancağını bizim bölük komutanı alıp tabur komutanlığına teslim etti. Asıl bölük komutanımızı İkinci Harekât’tan sonra gördük. Subaylarımızın rütbesi yoktu. Hemen ateş açıldı. Girne’ye giden boğazda. Bir uçağa 70 kişi bindik. Lefkoşa yönünde Yunan alayının olduğunu öğrendik. İlk gün bölüğün görevi Yerelokko Köyü’ndeki Rum muhafız taburunu ateş altına alıp geriye püskürterek Yunan alayına doğru taarruza geçmekti. 4. 13 aylık askerken harekata katıldım. 2-3 gün sonra ateşkes oldu. Orada bizim hava indirmeler vardı. Bu arada düz arazide ilerlediğimizden o gün 38 arkadaşımız şehit oldu. Binalardan sürekli uçaksavar ateşi açılıyordu. Gece çok çiğ yağıyordu. Bölük komutanımız değişti. Orada kaldık.

) Bayraklar 1. Asker seçimini bizzat tümen komutanı yaptı. Disiplinliydi. 27 Şubat 1974’ te Erkin gemisi ile 325 kişi Kıbrıs’a gittik. Burası Rum askerlerinin en güçlü olduğu yerdi. Görevimiz stratejik tepeyi ele geçirmekti. Bölüğümüz Ortaköy’de idi. İnilecek olan yerlere uçaklar geldiğinde bayrak açıldı. Dağlar yanmaya başladı. Burası sadece değiştirme birliğinin eğitim gördüğü birlikti. Barış Gücünün kontrolünde birliğimize gittik. Değiştirme birliği paraşütçülerin ineceği yeri ay halinde çevirdik. Duygulu bir ortam. Ben askerken çocuğum olmuş. Mücahitlerle az görüşüyorduk. Su deposuna müzik çalar açtık. Mersin’de. Tüfeğimle geri çekilmemi söyledi. O zaman anladık ki çıkartmaya hazırlık yapılıyormuş. O kazdığımız mevziler hava indirme tugayının işine çok yaradı. Makineli tüfek verildi. 166 . Biz izliyoruz. Takım komutanı Teğmen Faruk Akkalp çıkartma olacağını anlattı. Kayseri’de tören geçişlerine katıldık. Çıkartmadan 10 gün önce azıttılar. Eğitim bir ay sürdü. Çok kardeşimiz daha inmeden şehit oldu. Havancılar da destek birliği idi. Sularımızı Türk köylerinden sağladık. Konuşma yaptı. Alkışlar. Mermi ve el bombası. Taciz atışları yoğunlaştı. İlk önce içinde ihtiyaç malzemeleri olan maketler atıldı.10’ da bulunduğumuz yerden çekilme emri geldi. Sızmaya giden oldu. sevinç nidaları. Dağa yaklaştığımızda ateşkes oldu. Paraşütlere Rumlar tarafından çok ateş açıldı. Bende 250 tane vardı. Gece tüfek bakımı yapıldı. yakın boğuşma gibi konularda eğitim aldık. Bu mermiler bizimkilere gizlice götürülüyordu. Alayda herkes ayaktaydı. Mesafe yakındı. Bunun için gemide ayrıca eğitim aldık. Üzerine bez örttüm. Bize Ortaköy’de yerimiz söylendi. İkinci harekatta tanklarımız geldi. Sonra asker indi. İskenderun’a gittik. giderim. Alay komutanı Kurmay Albay Eşref Bitlis bize bilgi verdi.1973 yılı Temmuz ayında piyade sınıfında Isparta’ya askere gittim. Burada iki aylık eğitimden sonra Kıbrıs’a değiştirme birliğine gitmek üzere 24 kişi seçildik. Gece yerleştik. İçerdeki küreğin sapını tüfek namlusu gibi gösterdim. değdiği zaman yanarak aşağıya iniyor. Mermi. Hemen. Askere gittiğimde evliydim. Her altı ayda bir yarısı değiştirildi. Rum tarafına . İlk görevimiz orayı almaktı. Özel eğitim aldık. Yaklaşık 70 kişilik bölüğümüz vardı. Kıbrıs Rumlarının kendi arasında bir çatışma vardı. Çıkartmanın yapılacağı bize bildirilmedi.Köylere girdik. Bölük komutanımız Yüzbaşı Korkut Eken. Çıkartma olacağından o gece haberimiz oldu. Günlük nöbet altı saate çıktı.. Sabahleyin ilk görevimiz emniyetli alan açarak paraşüt tugayının inişini sağlamaktı. Paraşütçülerden rüzgarla dağılanı toplamak bizim görevimizdi. Boşaltılmış. Gece eğitimi yapar gibi sessizce sıkı bir yürüyüşle bir saatte 7 km yürüyerek alaya çekildik. Gönyeli’de topçu birliği vardı. 6.İkinci Harekat’a kadar Beşparmak Dağları’nın eteğinde kaldık. tesisatımı versinler. Yunan alayının tam karşısında eski İngiliz esir kampı vardı. Aslında gizli bir yığınak yapılıyordu. Bizdeydi. Şafak sökmeden ilk jetler geldi. Mesela benzinimizi lağıma boşalttık. Magosa’ya çıktık. Gece eğitimlerinde mevzi kazıyorduk. Evle irtibatımız yoktu. Beşparmak Dağları bombalandı. Jetlerden yaklaşık olarak 45 dakika sonra hava indirme başladı. Gemide bol elbise giydik. Anız tarlaları da yanmaya başladı. Başçavuşumu hatırlıyorum. Gemiye binmeden önce her birimizin üzerine göğüs bölgesine şerit halinde bantlı olarak mermi sarıldı. Botla yatmaya başladık. Çok arkadaşımızın paraşütü mermi nedeniyle delindiği için yere çakıldı. İşe yarayacak hiçbir şey bırakmadık. 10 gün botu ayağımdan çıkarmadım. İrfan YOLDAŞ . Girne’ye Lapta oteline geldik.Yaklaşık 2 km idi. Vatan sevgisi çok farklı bir şey. Sevgi gösterileri.5 ay kaldık. Paraşüt saf ipekti. İlk ateşkeste tekrar dağ eteğine döndük. Değiştirme birliği 650 kişi idi. 10 gün sonra ilk defa banyo yaptım. Her taraf duman. Nöbetlerimiz sıklaştırıldı. Bana paraşütümü. Orada üç ay dağcılık. Hiçbir şey alınmayacak diye kesin emir vardı.” Torbalı Çapak Köyü 1953 doğumluyum. Askere gidesiye kadar önce çiftçilik. Tepeköy Mah. Rahatsızlık başlamıştı. Türk köylerine de girdik. Rum askerinin tutunacak yeri kalmadı.. Mevlüt İlhan. Rumlar ateşle karşılık veriyordu.5 – 4 gibi çıktık. Birlikte üzerimizdeki mermiler alındı.5 m arasındaydı. “Eşek geçmez deresi” denilen eğitim yerine. Paraşütçüler inmeye başladığında bağrışmalar. Ölüm aklına gelmiyor. Günaydın gazetesi aracılığı ile eve bildiri yaptık. Nöbet yerlerindeyken Rum kesiminden arada sırada ateş açılıyordu.” Savaş olsun . Alaydan saat 3. İkinci Harekat’ta Torodos dağlarına yöneldik. Bir ay sağlık tedavisi ve kontrolden geçtik. O anki heyecanı yaşamak . Rumlar kaçıyor.5 m ile 2. Bunları görüyorsun. Gece geç saatte Susurluk’tan Hilmi Onbaşım geldi. 18 Ocak 2010. Piyade Alayı’na. Bugün Kıbrıs’a çağrılsam derhal aynı şekilde giderim. Daha sonra Kayseri’ye çekildik. Çekildiğimiz belli olmasın diye.40. Türk köyüne girdiğimiz hemen belli olurdu. sonra elektrikçilik yaptım. lav silahları verildi. Özel harp eğitimi gibi. Alayda ayrı bir komutan tarafından harita ve pusula üzerine eğitim aldık. Uyku uyuyamaz hale geldik. (İrfan Yoldaş’ın o anı hatırladığı için ağlaması. Makariyos ile Eoka’cılar arasında. Saat 02.

Alçıya aldılar. Geri döndükten sonra yılbaşında çatışma oldu.İnen askerleri topladık. Her tarafta EOKA-B yazısı yazılıydı. Bizle beraber çatışmaya girdi. Denizlili idi. Paraşütçülerden yaralananlara askerler ve mücahitler yardım ediyordu. Oraya göreve gittim. Türk halkı bizi devamlı ziyaret ederdi. O güne kadar oraya hiç gelen giden olmamıştı. Orada gördüm. Paşaköy’e. Üzerimizde sadece atlet. Serdarlı yanıyordu. Stratejik Tepeyi aldık. Oradaki Türklerin çok desteğini gördük. Harekatta olmam bana onur ve gurur veriyor. Komutanlar şaşırdı. Buradan bölükte 1992’ de vefat eden Ayhan Çam vardı.com/haber_detay. Bir köye girdiğinde Rum köyü mü . İnen askerleri korumak için. Rum köyleri bakımlı. Kalmadım. Serdarlı’dan 2-3 km uzakta Lefkonik denilen bir yer vardı.” Askere gidesiye kadar çiftçilik yaptım. hemen belli oluyordu. En çok zayiat paraşüt tugayında oldu. Orada bir hafta kaldık. İlk gün Ortaköy Mahallesi’nin yaşlısı. Psikolojim bozuktu. Daha önceden hazırlık varmış. Yaşadıklarım aklıma geliyor. Babam ziyarete geldi. Evliydim. Daha önceden değişik kimlikle oraya sürekli gitmişler. Bölüm bölüm gönderdiler. Yardımcım Isparta’dan İbrahim Yeniay ayağımı sardı. Kiliseden bize çok ateş ediliyordu. Genellikle göğüslerinden vurulmuş. Kurmay Başkanı daha sonra Jandarma Genel Komutanı olan Teoman Koman’dı. Tümen komutanımız Bedrettin Demirle idi. her şeyimizi getiriyorlardı. Oradan başka yere. Üçüncü gün ayağımdan vuruldum. Birlik Serdarlı’daydı. Tepeyi tekrar Rumlar ele geçirmiş. 1 Ağustos’ta bize sıra geldi. Gece dönemedim. Ondan sonra taarruza kalktık. 39. Daha sonra Yunan alayına yöneldik. Derenin içine sıhhiyeler götürdü. Zaman zaman arama yapılıyordu. O anki heyecanı yaşamak . Devamlı hareket ediliyordu. gelmiş. Taarruzda Kayseri’den Kadir şehit oldu. Şehit oldu. 1974 Mart ayında muhabere olarak askere alındım. Faruk Akkalp ile ilgili başka bir gazinin anısı için bakınız: http://sinopsehitlervegaziler. 3. Türk köyleri bakımsız. Kilisenin içinde 150-200 kişi esir vardı. Bize kalmamız söylendi. Seyyar telefon hatları çekiyorduk. Üsteğmen Hikmet Taymes. Yarbaydı. Emekli oldum. Muazzam bir planlaması vardı.Dağın altında tüneli ele geçirdik. Hava indirmenin bir kısmı bize katıldı. Uykudan “Kaç! Havan mermisi geliyor. Her taraf yanıyordu. Ölüm aklına gelmiyor. Girne’de çıkartmanın yapıldığı yere çıktık. Girişte hastaneyi bile yakmışlar. Bu etki 2-3 yıl devam etti. Gece sızma olayı var. Haber merkezindeydik.asp?haberID=59 (Erişim tarihi: 30/07/2010) İbrahim KARAASLAN “Karargahtaki subaylar oraları hep biliyorlardı. Biz bir yandan Rum tarafına ateş açtık. Yara soğuduktan sonra hissettim. Bugün aynı şey olsa hemen katılırım. Gemiyle bir ay hava değişimine geldim. Dağı ertesi gün ele geçirdik. Kurşun topuğumdan girip çıkmış. Erkin gemisiyle gittik. Serdarlı tarafına Paşaköy’e gittik. Bize dediler bunlar nasıl geldi? Rumlardan kalma bir eve yerleştirdik. Karargahtaki subaylar oraları hep biliyorlardı. Rum evleri düzgün.Türk köyü mü. arabaları gizliyorsun. Eşim uyandırırdı. 2-3 gün yanımda kaldı. Sızmalara karşı öncüler giderdi. Bizim bulunduğumuz bölgeye helikopterle indirme olmadı. Hastanede topuğum parçalanmış. Her taraf yasak. Bir şey bulunursa sert ceza veriyorlardı. Vatan sevgisi çok farklı bir şey. İlk geldiğim zamanlarda geceleri bağırarak uyandığım zaman oluyordu. Bazen ağlarım. Tabancam tüfeğim yanımda. Bir yolunu bulmuş. 7 Ocak 2010. Ömrümde görmediğim şeyleri gördüm. Hemen Mersin’e gittik. Balıkesirli Hilmi Onbaşı yaralandı. Yağma olayı hiç olmadı. Mevzi kazıyorsun. Yüksekten ateş edildiği için. Muhabere kripto arabaları vardı. Yoğun ateş hiç kesilmedi. Subaylarda rütbe sökülmüştü. Üsteğmen ciple uçakları yönlendiriyordu. Çok büyük problem yoktu. Erdemli Davultepe denilen ormanlık bir yere konuşlandık. Birinci Harekat başladı. Yanıyordu. Biz Lefkoşa’ya yakın olmamızdan dolayı şanslıydık. külot kalıyordu. Ayaklar da var. Ankara’ya oradan da İskenderun’a gittim. Seve seve gönüllü giderim. giderim. top mermisi geliyor!” gibi. Arabasına havan mermisi düştü. Akşama kadar sürdü. Eskiden hastanelerde Kıbrıs gazisi olarak saygı görüyorduk. Mesela 167 . gün ben vuruldum. Daha çatışmalar yeni bitmiş. Terhis olduktan sonra epey dengemi bulamadım. Tekrar biz ele geçirimişiz. Rum mahallesiydi. Komutanlar izin vermezdi.Tümen’in muhabere merkezi bizdik. Askerden sonra çeşitli yerlerde şoför olarak çalıştım. Savaş olsun . Bizden İzmirli Bekir vardı. Serdarlı’ya girdiğimizde savaş devam ediyordu. 18 Temmuz günü alarm vurdu. Parolalar değişirdi. En çok zorlandığımız yer Stratejik Tepenin güneyindeki kilise oldu. çoluğu çocuğu bizim suyumuzu . Hastanede çok yaralı vardı. Daha sonra devlet memuru olarak çalıştım. Sonradan çıkartmayla Girne tarafından gelenlerle birleştik. Bir yere varıyorsun. Zaman zaman arama yapılırdı. Babamlara yardımcı oldular. Muratbey Mah. Daha önceden değişik kimlikle oraya hep gitmişler.

Üzerini örttüler. Ayağımdaki botu 1. Sevkiyatlarda bulunduk. Sorgularda mücahitler tercüme ediyordu. Çumra’da köylüler Kıbrıs olayını biliyorlarmış. Yatırmışlar. Beşparmaklar’a yakın bir bölgede Bayraktepe denilen yer vardı. Esas birlik komutanımız şehit düştü. Rum yığınaklarını incelediler. Yağma olayı olmadı. Cüneyt Arkın. Bir Türkiye ve bir bayrağımız var. Yolu kestiler. Bölüğüme katıldım. Bugün aynı şey olsa giderim. 16 Ocak 2010. Aldığımız eğitim ve disiplin böyleydi. Ankaralı çavuşum Rum bayrağını indirip Türk bayrağını çekerken uçaksavar ateşi ile kolu koptu. Üsteğmen Nermi Tonbul.5 ay sonra çıkardım. Türk köylüleri beni hastaneye götürdüler. Adları Cüneyt Arcayürek diğeri ise Adem Yavuz idi. Filmin adı “Önce Vatan” idi. Küpü kırmışlar. Savaş filmi seyredemiyorum. 19 Temmuz gecesi saat 23. Girne Boğaz bölgesinden Kırnı köyüne gittik. Eoka’cılar . Bugün aynı şey olsa giderim. Kalmak isteyenler için. Terhis olduk. Beşparmak Dağları’na götürdüm.19 Temmuz’ da Mersin Taşucu’ya geldik. Girne sahiline vardık. Problemler de ortaya çıkmaya başladı. Albay beni bizzat kendi aracı ile götürdü. 16 Temmuz sabahı Ankara. Daha sonra Rumlar tarafından vurulduğunu duyduk. Bizim askerler “Biz sizi kurtardık “deyip marketlerden ucuz almaya çalışmışlar. Arslanlar Köyü. 10 Ocak 2010. Süheyl Eğriboz. Kozmik büro komutanıydı. işçilik yaptım. Gazeteci arkadaşları gezdirdim. Kamplara gönderiliyordu. Askerlerimiz bulmuş. Biz çıkartma gemileri ile çıktık. Temmuz 1973’te Isparta’da dağ komandosu olarak askere alındım. berberlik. Karakuyu köyünden Macit Buruncuk’la karşılaştım. Araba devrildi. Ovacık’ta sadece biz değildik.” Askere gidesiye kadar terzilik. Birkaç gün sonra geri dönüp kalanlar oldu. Diğer birlikler de oraya gelmişti. Fatma Girik. Silah yiyecek. Ortalık düzeldikten sonra sivillerle iletişim başladı. aldık” Askere gidene kadar demirciydim. Rumlar. Hasan Nazlı’dan Hüseyin Kurtuldu’nun şehit olduğunu öğrendim. Güneş enerjisinin ne olduğunu bilmiyoruz. Banyon yok. Şu an evimde. Orada kalan . Oradan Bolu Komando Tugayı’na gittim. 1975 yılında terhis oldum.Konya üzerinden Mersin’e Ovacık bölgesine geldik. Biz 24 Temmuz’da çıktığımız için bölge temizlenmişti. Tuğay komutanımız Sabri Demirbağ idi. Tıraş olmadım. Sivil esirlerin çoğu EOKA’cılardı. Ele geçirildi. Üsteğmenim çok değerli bir insandı.00 gibi bize açıklama yapıldı. Hastaneden kaçtım. 16 Temmuz gecesi alarm verildi. Bana iyi baktı. Rumların silahlarının çoğu uçak savar ve moderndi. Aylarca unutamadım. İkinci harekat bittikten sonra Bellepalis Köyü’nün yakınında bir şatoda kaldık. Terhis olmuş. Kömürcü Köyü’nde pusuya düştük.. Tugayın bir kısmı 20 Temmuz sabahı Beşparmak Dağları’nın arkasına helikopterlerle intikal etti. Hastanedeyken İkinci Harekat başladı. geldik.Yaklaşık bir hafta gezdirdim. 15 ay orada kaldım. Bu filmde figüranlık yaptık. Takviye komutanlar verildi. Topal topal 4 km gittim.evlenenler oldu. Belirli bir dönem üzerimizde taşıyacak kadar.Gazeteci Adem Yavuz’u ben dolaştırdım. cesedi bulamasınlar diye baş aşağı küpün içine atmışlar. Etkisi uzun yıllar sürdü. Orası Rumların elindeydi. Hasan Nazlı “Esir düşen subaylarımızı bulduk. Bunları pek anlatmadım. Mermileri de dumdum mermisi yani hedefte bir daha patlıyordu. Boğazdaki Sahra Hastanesi’nde 12 gün kaldım. Yemek verdiler. Lapta’da çatışmada şehit düşmüş. Kömürcü. O günleri yaşamaya başlıyorum. 15 Temmuz’ da alarm verildi. Hastaneden kaçtım. İkinci Harekat’ın bitimine kadar orada kaldık. Terhisimizde bize form dağıttılar. Komutana çıktım. Orada Barış Harekatı ile ilgili sinema filmi çekildi.Ayrıca buna izin verilmezdi. Adem Yavuz’un çektiği fotoğrafları Lefkoşa’da resim sergi sarayında gördüm. Kırnı köyü. Öğrendik. Gazetecilerin geldiği söylendi. 1973 Mart’ta komanda olarak Eğridir’e oradan Bolu Dağ Komando’ya katıldım. Beni oraya gönderin diye. Gönyeli’de çatışmanın devam ettiğini öğrendik. Albayıma yalvardım.Torbalı Alp Mah. Hatırladığım tabur komutanı Yarbay Celal Eruç’tu Gece mermi dağıtıldı. Lapta girişte pusuya düşürmüşler. Adem Yavuz benim bir fotoğrafımı çekti. Yol kenarında kazan kaynatmışlar.her evin üzerinde güneş enerjisi vardı. Hüdai ALAN 2 Ocak 2010. Havan ateşi yedik. Bize üç 168 . İşkenceyle öldürmüşler. Yarbay İsmail Hakkı Bili’nin şöförüydüm. Cesurum. Bolu’dan tam teçhizat ayrıldık.. Esirler bize geliyordu. Bir gün öncesinden radyodan Kıbrıs’taki kaynaşmayı duyduğum için şüphelendim. Bölüğüme katıldım. Korucuk Köyü Hüseyin SÖBÜ “Hastanedeyken İkinci Harekat başladı. Mücahitler bize Kırnı Köyü’nde dahil oldu.

O bölgeye 15 dakika kala ateşe veriyor. Kendi kendimize zayiat verdik. Yanımızda mücahitler var. Dizdik. İşkenceyle öldürmüşler. Biz bu esnada kendimize geldik. Biz otomatik yatak açacağız. Halası orada. Bu Makariyos’a verilen bir cevaptı. kaplumbağa böyle yenir. ama nerede olduğumuzu bilmiyorlar.gün hayatı idame eğitimi verilmişti. Yani deniz üzerinde helikopteri terk etme gibi. Nöbettekileri öldürmüşler. Yanımda İstanbullu Baki Çavuş bir şeyler soruyor. Taksi ağır rolante de geçiyor. Salağa yatıyor. Bizim bölgeye bizden sonra paraşüt birliği geldi. Anlaşma ile şehir teslim edilecek. Her taarruzumuzu haber alıyorlar ve hazırlık yapıyorlar. Bunlar ateşkesten önce oldu. Bazen önce o taraftan kendi tarafımıza havaya ateş ediyorduk. Benim gördüğüm otuzun üzerinde şehit. 20 kadar şehit vermişiz. İçeriyi kesiyorum. Rumlara haber götürürken yakaladık. Silahlar ortaya çıktı. Kazım Başçavuşumuz aslen oralı. Biz karşılık verelim akşam haberlerde dinlersin. Salyangoz şöyle yenir. Durdu. Biri düşürüldü. onlar bize güveniyor. Rumlara haber sızdırırken yakaladık. Durumu anlattım. Genelde gece baskınları yapıyoruz. bir o kadar da yaralı olarak arabaya taşıdığım var. Santarollo Kalesi’ne çıkıyoruz. Değiştirme alayımızın mevcut olduğu alana indik. Beşparmak Dağları’na yöneldik. Sonra su deposunu. Çalılığı . Biz bunlara karşı taarruza geçtik. Şehitlerimizi bulmaya başladık. Makineli tüfek ile çıkanı tarıyorlar. Mücahitlerle buluştuk. İkinci Harekat’ta Gaziveren bölgesine geldik. İlk günün gecesi oraya ulaşmıştık. Bizim mücahitlerin miğferi değil. O ana kadar şehit vermedik. iki şelale arasında emniyetimiz açısından muazzam bir yerden çıkmaya başladık. Gönyeli’de bizim emniyetimizi almışlar. İki saat sonra iki tane Yunan uçağı bize taarruz etti. Esir düşen subaylarımızı bulduk. Batı cephesine geçtiler. Başçavuş geldi. 64 Şavrole taksi geliyor. Ben de arabaya göre yüksekteyim. Bunlar başladı tim tim kucağımıza düşmeye. Mücahitlerden şehit olanlar da var. Ağaçlara bağlamışlar. ilk temas. Sarp insanın inmesi mümkün değil. Ben de onlara göz ucu ile bakıyorum. O da Girne tarafı. Bizi taramaya başladılar. Bir kazma bulduk. Gece baskınında bizden de esir düşenler olmuş. Karakol binasına roket atmışlar. İstihbaratın olmayışı. Gece batı cephesinden baskına uğramıştık. İmdadımıza bizim uçaklar geldi. Biz buralara üç dört sefer baskın yaptık. Rum çekildi. Arabaya durması için vurmaya başladım. Bir kaçış yerimiz var. Çemberi genişletmeye çalışıyoruz. geldik. baskına uğramamız bizi sersemletti. Biz orda dağda kalan Rumlara karşı üç defa taarruz ettik. Haberini aldık. Sekiz kişiye bir ekmek düşüyordu. kendisi ise mücahitlerin içinde askerlik yapıyor. 40 civarı helikopter vardı. Tıraş olmamışlardı. Sessiz ölüm dediğimiz olay olmuş. Yarbay pilot bize daha önceden almış olduğumuz bazı eğitimleri hatırlattı. Bu alan mücahitlerin eğitim alanıymış. tüysüz olan şöyle yenir. Kırnı tarafından. Nasıl olsa Barış Gücü ses çıkarmıyor. Bunların Rum olduğunu söyledim. Buraları yıllarca muazzam tüneller haline getirerek mevziler yapmışlar. Yolu kestik. 45 dakika sonra Kırnı Ovası’na indik. Bagajı açtık.. Dinleyen 169 . O kadınlar arabalarda bizlere sarılıyor. Bunların ikmalini kestik. Pilot yarbaya soruyor:” Yarbayım deniz üzerinde vurulursak ne yapacağız?” Pilot yarbay: “Başçavuş. Mesela taarruza kalkacağız. Bu eğitimi almamış. O arabadan tam sekiz kişi çıktı. Bayağı da zayiat verdik. Biz girmeden Rum orada halkın arasına karışan mücahitleri katliama uğratmış. Her taraftan ateşe maruz kalıyoruz. Barış Gücü bizi durdurdu. Mevziye girdik. En çok yiyecek sıkıntısı çektik. Rum oldukları ortaya çıktı. Sabah doğu cephesinden de baskına uğradık. Akşam ezanında Lefke’ye girdik. Rumlar ateş etsin rapor yok. Dağa çok dik. Bunların Rum askeri olduğunu hissettim. Uyku yok. Baktık ki oğlu Rum Milli Muhafız Ordusu içinde.Gece Rumlar sızma ile baskın yapmış. Titriyorlar. Rumlar bizim oraya çıktığımızı gözetliyorlar. Ayaklarının altında miğfer gördüm. Beşparmak Dağları’ndan ateş açılıyordu. Sıcak çatışma başladı. Biz kamufule olmuştuk. Onlara yakın olanlardan. Vahşet! Tabur komutanımız “ Ben böyle bir hataya nasıl düşerim?” diye havan mermisi ile intihara kalkıştı. Uyumuşuz. Bu bizi kabızlığa sevk ediyordu. Türkiye’de silahlı kuvvetlere katılmış. Biz mücahitlere güveniyoruz yorgunuz. Bazıları tanınmayacak kadar yanık olanlar var. Lefke’ye yürümeye başladık. “Be kadın çekil işimiz var”.” Güneş henüz doğmamıştı. Sabah 5 civarı helikopterlerin başına gittik.. Bize son anda bir başçavuş verildi. Askerlik boyunca aldığımız komanda eğitimi hep karşımıza çıktı. Önce bir evi bombaladı. Bitkilerden yaprağı tüylü olan şudur. Lefke Birinci Harekat’ta Rumlara düşmüş. O muhbiri bulduk. Rum mevzilerinden de ateş ediliyordu. Rumların daha önce ele geçirdiği bölgeye “Cesurum. Namluyu dayadım. bizi oraya sokmuyor. Ateşkes resmiyette vardı.makiliği ateşe veriyor. Barış Gücü teslim aldı. Bolca keçiboynuzu yiyoruz. Kıbrıs Türklerinden mücahit casusluk yapıyor. Rum miğferi. Fiiliyatta yoktu. Ateşkes olduktan sonra ancak oradan ayrıldım. Yürürken gözleri açık uyuyorduk. Bizi arıyor. Doğudan saldıran komando birliklerini dağıttık. Başçavuş bir şeyler söyledi. Diğeri de sanıyorsam Adana’ya indirildi. öpüyorlar. Böyle böyle onları imha ettik. Yola dikildim. İçeridekilerin üzerinde mücahit elbisesi vardı. başçavuş askerin moralini bozma. aldık” diye yazdık.

Başladık gece bal çalmaya.Zor yürüyorduk zaten. Dağda iken ilk defa mektubum geldi. Onunla terhis oldum. İş başa düşünce aynı göreve giderim. Mermiyi havaalanında aldık.Herkes alabildiği kadar mermi alsın dediler. Ama ora halkı için düşünürüm. Gönderdim. Bana daha sonra bir mektup ve bir paket geldi. Mektubun arka kısmında boş bir yer buldum. Adresi kapalı. Magosa’dan gemiyle geldim.Subaylarımız “Postaneye atarız. İki satır mesaj yazdım. Birliğin önünde ambalaj yapıyorlardı. Koleradan şüpheleniliyor. Uçak 90 kişi alıyordu. Tanımıyorum. Benim dürbünle Rum mevzisini izleye başladı. 19 Temmuz akşamı birlikte Kıbrıs’a gideceğimizi söylediler. Futbol sahasına topladıklarını saldık.O gün akşam yemekten sonra birliği meydana topladılar. Mayından bubi tuzağı ihtimaline karşı durduk. Gece Ali makineli tüfekle o Rum mevziini taramaya başladı. Her tarafımı doldurdum. Mektup eve geliyor. Pakette bir o kadar zarf bir o kadar zarf. Bize ait olan bölgede arı kovanı buluyorsak bal çalıyorduk. Ateşkes olduktan sonra Rumlar karşımızda mevzilenmeye başladılar. 3.Birlikten gelirken taktığımız paraşüt. bilmiyorum. Oradan araziye doğru yayılmaya başladık. Arama ve baskınlar gece oluyordu. Su tahlil ediliyor. Revirdeki sağlıkçı tugaya haber ediyor. Çaybaşı.Uçak vardı.O gün sabaha kadar uyuyamadık. Daha sonra o bölgeyi her hangi bir baskında. Gittiğimiz gün akşam yemeği yedik topladılar.Eşyalarımızı aldık. Bir postacı abinin eline geçmiş. Bir asker mektubu. Hiç tanımadığım bir postacı. Ama o bal bizi kendimize getirdi. Ancak orada 20 gün kaldım. İlerlediğimiz yol bakır madenine doğru vadi içerisinde kalan bir yol. Yanındaki de ateşe başladı.Kıbrıs’a gideceğiz. Bütün askere dağıttım. Tabur komutanı bağırıyor: “Bal yemeyip de ishal olan öne çıksın. Birkaç gün sonra duyulmuş. Sızma var dedik. Dağdayız. Piyade Alayı’na askere alındım. Kimse çıkmıyor. 1973 yılında Isparta 40. Bizlerden zarar veya baskı görmeyince rahat ettiler. Tüm bölük gece bal çalmakta. Eğirdir Dağ Komando Okulu’na gidip komando ve paraşüt eğitimi aldım. Bölük komutanından güzel bir dayak yedik.Çetin) Hamza Ali BUĞDAY Erdal UYGUN “ Botla yatıyorsunuz botla kalkıyorsunuz” Askere kadar mobilyacı çırağı olarak İzmir’e gittim.Oturduk arkadaşlarla sohbet ettik. Çok sıkça gidiyorduk.” dedi. 15 ay kaldım. Daha sonra sterlin olarak maaş dağıtıldı. Bizim Ali adeta delirdi. Ama olayı biz biliyoruz.Orada Kayseri Zincirdere mevkiindeki Hava İndirme Tugayı’na gittim. 8 Ocak 2010.Hep beraber birbirimize tutuna tutuna 170 . Unutamayacağım bir olay var. Kimi yeri açılmış. Eniştem yazmış. Ele geçirdiğimiz yerleri piyadeye teslim ediyorduk. Kayserili arkadaşım vardı Ali.Buraya mektup yazdık. Sağ salim inişimizi yapacağız.Hemen birkaç satır bir şey yazdık. Postacı abi gönderiyor.” diye. Tüm millet ishal. Rumlar yakın.Onu da bize öğrettikleri şekilde sırtladık mermilerimizi aldık.Orada komutan her şeyi söyledi. Bir daha para istemedim. alarmda toplanma bölgesi yaptık. hakkınızı helal edin.4 sıralarında. Paraşüt atlayacak şekilde.Sabaha karşı toparlandık. Yazdım. Baba fakir. eğer şehitlik mertebesine erişmemişsen cevap yaz. Ergin Konuksever olmalı. Eteklerinde 500699 kovan var. Çam ağaçlarından akan reçine ile yapıştırdım.. Okumuş. Ama arkadaşımızı ele vermedik. Şaşırdık.Onlar da ulaşmış buraya. Bal çalmaktan dolayı adeta hepimiz arıcı olduk.”Gazanız mübarek olsun” dedi. Mektubu içersine koydum. Yağma olmadı. Subaylar geldi.Bezin içinde uzun uzun bir şeyler oluyordu. Karanlık bastı. Sabah içtimada herkesin yüzü gözü şiş. Oradan terhis oldum. Rum mevzileri boşalmış.. Bizi oranın halkı çok incitti. hislenmiş. Tarihi Ayaetomas manastırı (Ayios Ionnis Chrysostomos Manastırı) vardı. Daha sonra Dipkarpaz tarafında baskın ve arazi aramalarında bulunduk. Tahliller temiz çıkınca tugay komutanı Sabri Demirbağ geldi.yok. zarf yok. Reçine ile yapışmış. Zaten zarf açık. Biraz konuşma yaptı ama hatırlayamıyorum.Tüfek sırtımızda. Çok uzun zaman param gelmedi. Sabaha karşı oraya çıktık.Hazırlık gibi bir şeyler oluyordu ama biz farkında değildik. Dindar biriydi. (N. Duygu yüklü bir mektup yazmış.Diyor ki: “Sayın kayınçom. Sırt çantamız vardı. Oradan komandoya ayrıldım.Arkası açılıyordu. Tersine çevirdim. Ali’ye porno dergi tutmuşlar. Bırakın vazifemizi yapalım.Yemekten sonra hazırlandık.” Yazalım da neye yazacağız? Kağıt yok. Rum köyleri adeta boştu. Zarfı açtım.Silahlarımız vardı. Tabur komutanı ateş açanın kim olduğunun bulunmasını istiyor. Bizden değil mücahitlerden şüpheleniyorlar.4 ay orada paraşüt kursu gördüm. Askere gidene kadar oradaydım. Daha sonra bu insanlar gittiğimizde su yemek ikramında bulunuyorlardı. Maaşla yetinmeye başladık. Daha sonra Bufavento Kalesi’ne ihtiyata çekildik.Bir zorluk yok diyerek moral verdi. “Biz Kıbrıs’a gidiyoruz. Terhis için halamdan borç para istedim.Oraya doldurmuşlar.

Öyle bazı işte insan anladığı kadar böyle tuhaf oluyor.Ondan sonra biz geriye gittik.Ne bileyim bambaşka bir şey.Çok acayip mevziler var..Biz ondan sonra yürüyoruz. Beşparmak Dağları’nı temizledikten sonra çıkarma yapıldı.Nakliye uçakları arkaları açılıyor. Savaş diye bir şey görmemiştim hayatımda.5 saat geçti. Sersemdim ben de. Temizlik yapıyorduk.Ben nereden bileyim.Ben bir şey bilmiyorum.Rum bölgesinde aldığımız yerleri temiz teslim ediyorduk.. korkma!” dedi bana. Oraya gider gitmez akşamına zaten başka subaylar geldi. İlk gün konaklamada perişan bir vaziyetteydik.Sonra karşıdan geldiler.Sarı ışık yandı hazırlığımızı yaptık.Kapılardan alıyor. Şehit olan benim birkaç arkadaşım oldu.uçağa bindik. Görüyoruz.Bizim subaylar değişti. Paraşütün kancası var.Aradan çok geçmedi.Böyle üçlü üçlü uçaklar geliyor. Orada taarruz gibi bir harekete girdik.Ondan sonra sabaha karşı Girne’ye geldik.Bazı arkadaşlar yere çakılıyor.Ama bir yandan da silah sesi geliyor.Bindik. Çatışmaya girdik. Başladılar bizi sağlı sollu. Beşparmak tarafından…Bayrak radyosu var. Tek geçişimiz o. En yoğun çatışmayı orada gördüm.Yani subayları değiştirdiler.. Beşparmak Dağları’nda.Temizledikten sonra çıkarma yaptılar.Bir de orada bir havaalanı var. Yemek yedik..Ondan sonra gemiyle çıkarma yaptı millet oraya.Yüzde yüz onlar yaralandı.aşağıdan.Bazı arkadaşlarımız iniyor. Bizim artık yerimiz belli değil.Bombalıyor.İlerleyen günlerde İkinci Harekat var.5 saat sürdü.Onlar önce bombalıyor.Ne ölmek geliyor aklına ne de başka bir şey.Bütün uçaklar oradan geçiyor.Tanımadım zaten.Bağırıyorlar aşağıda.Küçükkaymaklı Büyükkaymaklı diye.Çıktık.Kapının biri de açıktı. Kayseri Erkilet Havaalanı’nda tahminimce 50 uçak vardı. 1-1.Yunan alayının olduğu yer.Karşıki 171 .Adamlar öyle bir şey ki. Tekrar biz geri çekildik.Bayrak radyosu vardı..Tüfeğin ucunda süngü var.Kapılarda subaylar var.Orada da savaştık. ama komutanlar olsun bizler olsun yorulmak falan hiç aklımıza gelmiyor.Dedim Rum askerleri geliyor. Buradan giderken aldığımız peksimet gibi şeyler ve konserve vardı sırt çantasında. O gün işte havaalanına geldik.Zaten tanımadığım arkadaşlarla beraber olduk orada.Oralara ondan sonra valla bir bölgeye daha gittik.Meğerse onlar mücahit askerleri imiş.Betondan böyle akıl almaz mevziler yapmışlar.Sonra toparlandık. Bizi topladılar.Orası çok kuvvetli geçti.Bizi oraya yönlendirdiler.İşte oraya yürüdük.Yani onlar gibi yapmıyoruz.Bizi oraya yönlendirdiler. bölük komutanımız hepsi değişti.Lefkoşa tarafı var.Kapattılar havalandık..Birinci Harekat bu. Başımdan böyle bir şey geçmedi. sıcaktı.devamlı ileriye… Fazla durmazdık biz. “Korkma. Beş Parmak Dağları temizlendi.Askerleri dahi evlerin içinde yakaladık.Gerekli işlemleri yaptık.Nereye gittiysek hep böyle koştura koştura.İpek olduğundan açılıyor. Takım komutanımız.Bağıranlar oluyor.Böyle betondan Türkiye tarafına.Bu taraftan o tarafa.Karmakarışık olduk.Orada yaralanan arkadaşlar oluyor. Zaten hava da sıcak.Birbirinin üstüne. Biz öyle temizleye temizleye oraya gittik.Orada bir temizlik oldu.Sabaha karşıydı zaten.Şöyle bir baktım ben aşağıya.Şöyle bir mevzi var.Biz oranın yabancısıyız.Hiç unutmam koyun ağılları vardı. Beşparmak Dağları’nda. Bizim komando birliği devamlı ileriye.Sivil halktan hiç öldürmek yok.Kapılar kapandı.Oraları temizledik.O olay da Laçka tarafında oluyor. İlerledik.Her tarafım böyle şey gibiydi.Artık onu da içtik.20 Temmuz’da gittik..Oraya geldik. Uçaklar bombardıman yapıyor. O an Girne’ deki işimiz bitti. Ateş açıldı.Ben de normal indim.Bizim oraya başka bir yerden geçmiyor. İlk gün şöyle bir dere yatağı vardı.Şimdi şöyle bir boğaz vardı.Tabi uçak gitti..Ondan sonra ara ara geldi böyle konserve gibi. Ormanda ağaçta takılı kaldı. Birlikte subaylar değişti. soluklandık.İki tane de karşıda böyle sakallı iki asker.Hemen mevzimi aldım orada.Uluslararası bir havaalanı var.Onlarla idare ettik o gün.Kurşun paraşütleri deliyor.Askerleri vuruyorsun ama yaşlı da olsa genç de olsa hepsini biz toparlayıp geri teslim ediyoruz.Eğitimdeki gibi olmuyor işte.Önden uçaklar üçlü üçlü geliyor.Çünkü havaalanına geldiğimizde bütün uçaklar sıralanmıştı.Dere yatağında su da varmış soğuk su.İndirdiler Rahatladım. Sabaha karşı Akdeniz’i görüyorduk.Paraşütleri düzelttiler. Beşparmak tarafına geldik. O uçaklar nasıl boşalıyor.İstediği gibi inemiyorlar.Ondan sonra gemiyle çıkarma yapıldı. Çatışma 1-1.Geldiler ellerinden bıçaklardan koparttılar.Örümcek ağı gibi.Öyle bir konaklayıp da yatıp uyuma diye bir şey yok.Bağırdı oradan.Dört tane samimi arkadaşım şehit oldu.Ama şimdi gittiğimiz yerde köy gibi şehir gibi yerlerde yakaladıklarımızı geri teslim ediyoruz. kafanı kaldıramazsın.Hepimizi attılar.Çift kapı ya.Bazı arkadaşlar paraşütle dolaşıyor. iki kapıdan da atlıyoruz .İnerken bayağı bir zayiat oluyor.İşlemleri yaptık.Takviye yaptılar. Beş Parmak dağlarının aşağı kısmı buraları ova.Arkadan bir 3 daha geliyor bombalıyor. su içtik. Bölük yoktu yani şimdi Bazı subaylar var..O gün orada konakladık.Hayatımda böyle bir şey görmedim.Tekrar oradan Küçükkaymaklı diye bir yer var. Yaralananlar oldu.Devamlı bir yerlerde istirahat ediyoruz.Kancalarımız var uçağa geçiyor.Hiç unutmam paraşüt takılı kaldı çözemedim. Her tarafta paraşütle inenler var.

Yani kendileri gibi bizi de öldürecek sanıyor.Hep teslim ettik arkaya.Kolundaki saati çıkardı. Banyoyu Girne’ye geldik.Bütün oranın yerli Rumlarını teslim ettik.Oradan trenlere bindik.Karısı adamın arkasına yapıştı. Torba gibi bir şeyin içindeydi.İstediğin yerden bahçe veriyorlar.Onu sakladı. çocuk annesinin arkasında. bir yandan da anlaşma oluyormuş. korkuyor.Bağırıyor. Bütün millet çıkmış dışarıya. Tekrar bizi buradan götürdüler geriye.. Tam tesisat.Yeşil hat oralara geldik.Durdurduk motoru.Yolu kestik.Girne’ye geldiğimizde deniz kenarında şöyle bir mahalle vardı. Başka yere Güney’e gidiyorlar.evlerden ateş geliyor. O anda da ateşkes olmuş.Yani giderken ne ev bırakıyorlar yakılmadık ne bir şey.Haftada bir sefer yani olurdu. botla kalkıyorsunuz.Uçaklar bir taraftan bombalıyor.Üç dört gün kaldık.Aynı o birinci olduğu gibi.Mersin’de yürüyüş yapılacakmış.Yani askerle çoğunlukla karşı karşıya gelemezsin.İmkanı yok.Biz de aşağıda o evlerde kaldık beşer kişi beşer kişi. Mersin’e indik.İki arkadaş o tarafta.Evlerde.Limanın dört tarafında da bahçelik bir yer vardı.Böyle ateş ediyorlar oradan.Onlar olsaydı hepsini kurşuna dizerdi orada.Arada bir eğitim yapıyorduk.Ama onlar öyle değil işte.135 Massey Ferguson traktör.Hadi bakalım oradan kamyonlara bindik.Kontrol olurdu. biz hepimiz geceyi orada geçiriyoruz. Tren geldi. Motoru çektik oraya.portakal bahçesi çok.Benim de kalmak canım istemedi. 3 Ocak 2010.Ama 5 sene kalmak mecburiyetindesin. Dördüncü Paraşüt Taburu bizim.Bu diyor nafaka nafaka diyor.Girne’den Magosa’ya gittik. temizlik yapıyor.Adam oradan torba çıkardı.Yeşil hat diyorlar oraya.Doğruca Kayseri Hava İndirme Tugayı’na. sonra tren garına geldik.Böyle yalvarıyor.Saat 5 sıralarında bu anlaşma olmamış.Kaçamayanı yakalıyoruz .teslim ediyoruz arkaya.Yatıyoruz mesela mevzi gibi yerlere yatıyoruz. Parmaklarımın uçları vıcık gibi olmuş botun içinde.Biz beş arkadaş bir yerde. Eski yerimize geldiğimiz zaman orada durduk. Kaçan kaçıyor.İki saat kadar bir yürüyüş yaptık. Bölükten 6 -7 kişi şehit oldu.Arkadan bizim topçular var mesela arkamızda onlar bir yandan top atışı yapıyor. Komando birliği çok titizdi. Her an bir şey olabilir diye. Bizim bölük.Her tarafta önümüze kattığımız zaman. Tabii o zaman birlik yoktu.Şimdi ilk buraya dönen de biziz. Cesetler kokuyor sıcak temmuzda.Yanaştı yanaştı.Hani öyle bir tane vicdanımız için ne bir yaşlı insan ne bir çoluk çocuk vurmadık hiç. Aranırdı.Elbiseleri bırakırdık oraya.Taburu topladılar. Yerleri kontrol ediyoruz hep Rum evi.Çoluk çocuk ne varsa vurup kıyıp geçiyorlar.Oradan parayı çıkardı.Karakuyu .Almış götürdüğü yerde harcayacak.Lefke tarafı da aynı.Botla yatıyorsunuz.Biraz eşya almışlar motora.Bir baktım karşıda Massey buldum.Ne kalabalık ne kalabalık.Magosa’ya geldik. Oradan terhis oldum. Lefke bölgesine gittik. iki arkadaş bu tarafta.Magosa’da büyük liman var.Cenevre’de mi nerede bir anlaşma o zaman..Nereden geldiğini bilemezsin. 172 . ta o zaman yaptık. Tekrar Girne’ye geldik biz.Topladılar.Tekrar birliğimize.Şimdi parayı biz alacağız sanıyor. Hayatımda böyle bir şey yaşadığım için çok mutluyum.Çadırımız arkamızda.İkincide de aynı şeyi yaşadık.Çoğu evde yangın çıkıyor. Bizi topladılar. Onlar bizim gibi değil hiçbir yerde durmazlar. aşağıda da deniz kenarında oteller vardı.Mesela ben çiftçiyim.Onlar yaşlı genç dinlemiyor.Nafaka nafaka bu diyor.Karısı var.Aşağı yukarı dört ayımız da öyle geçti.Orada kalma şeyi söylediler.Bizim her iki üç günde bir yoklama yapılırdı. Hayatımda yaşamadığım şeyleri yaşadım.Hiçbir şeyi ellemeden.Lefke’de yolu kestik.Sırt çantası. Soyunurduk. Birinci Tabur.Biz bir yerde.Kimi bölükler otellere gitti.Şimdi bazı araçlar var.14 Ağustos’ta başladı.Anlaşma. kaçan oluyor.Dinleniyoruz.Müthiş yoğun ilgi.Millet yollara dizilmiş.Şort atlet kalırdık. biz kovalıyoruz.Orada kaldık. İkinci Harekat oldu.Durdurduk. Onlar kaçıyor.Aşağı yukarı orada iki saat yürüyüş yaptık.Bekliyor.Onlar biliyor kendi yaptıkları zulmü. Meydanda yani hepsi.Evi falan bırakmışlar.Çocuk var orada.Lefke tarafına gittik biz..Onlar köyleri olduğu gibi yok etmişler.Adam başladı titremeye.Gidiyorlar.Çok disiplinli bir birlik. Yakıyorlar yani.İndirdik götürdük arkaya teslim ettik.Yani onların kendi bölgesi. Bunlar Rum’du. Bizi tekrar bırakmadılar.Ama tabii biz öyle bir şey görmediğimizden gayet sersemledik. Oradan korktuk biz.İçerilerde asker var mı?Yabancı insan var mı diye.Ana yolda nöbet tutuyorduk. Magaso’ya geldik tekrar.70 – 80 kişi o civarlardaydı.Hemen yola çıktı.Bizi görmüyorlar ama.Büyük bir mahalle vardı.Oturduk yemek yedik.Orada 20 dönüm limon bahçesi.Arkadan piyade geliyor.Biz devamlı savaşarak gidiyoruz.Yirmi adım öne geçerdik.Yani normal hayatta böyle bir şey mi gördük?Bizim mesela eskiden orada yerimiz varmış.Buradan da istemediler.Alın bunları diyor.O böyle ana yol vardı.Oradan geliyor. Hiç durmuyoruz.Bir buçuk ay sonra banyo yaptık. Katliam yapmışlar köyde. İkinci Harekat da aynısı yani.13’ünde biz oraya gelmiştik 14’ünde tekrar başladık biz. bir çocuk var bir de kendi.Çocuk var.

araçlarla iç kısma geçtik. Yılmazköy taraflarında 2.Esir düşerlerse bir şey olmasın diye herhalde.Toparlandık. Sonra indik toplandık. Gittiğimiz yere bayrak dikerdik.Çetin GÜMÜŞ”Sabaha karşı geri dönüşün olmadığını anladık. Kâğıt falan yoktu. Bazı evler boştu. iyiyim. Albay çıkartmanın 2.Şimdi şehitliğin olduğu yere. Acemi birliğini Antalya 70. Ondan sonra siviller yerleşti.İlk gün bizim bölükten pek şehit olmadı. Aşağı indiriyorduk. Bu arada Girne tarafında çıkartma oldu. Harekât’ın başladığında emir geldi. Orası ormanlık olduğu için havan atışı yapıyorduk. 754 17 Ocak 2010.Köylerden de gençlerden falan aldık. Özet olarak yazdım. Rum köylerinde vardı.Onlar arka taraflardaydı. Bazı insanlar duruyordu. Kıbrıs’a yaklaşınca sabaha karşı komutanlar bilgi verdi. İyi davranırdı. Biz sonra köylerdeki evlerde kaldık. O gün gemilerle dolaştırdılar bizi. Uçaklar bombardıman yapıyorlardı. Bölük komutanı kıdemli üsteğmendi onun yerine yüzbaşı geldi bizim bölüğün başına. O Türkiye’de kalmıştı. Taarruza geçtik. Sabaha karşı alarm verildi. Araçlarla gittik. Bir gece alarm çaldı. Lefkoşa tarafına. Birde kuşaklarla dağıtıldı. Uçaklar sabaha karşı geldiler. Su kuyular vardı. Köylerde tarama yaptık. 15 ocak 2010 . Oradan Kayseri hava İndirme tugayına seçildim. Yaralanan oldu. 2.Zaten küçük olduğu için fazla bir şey yazamadım.Çünkü uçaklar devamlı yamaçları bombalıyordu.Ondan önce bir limanda Alay komutanımız İbrahim Karaoğlanoğlu konuşma yaptı. Harekat’a kadar bekledik. Bir helikoptere 10 kişi bindik. Akşamüzeri tekrar geriye çıktık. Bizim paraşüt eğitimi tamamlanmamıştı. Adaya yolculuk 45 dakika sürüyor. Yılmazköy’ü geçtik. Sigara kağıdına yazıp gönderdim. Uçaklar dağların yamaçlarını bombalıyordu. ilk sıcak temas akşamüzeri Beşparmak Dağları’nda oldu. Mersin’e doğru yola çıktık. Piyade Alayı’nda yaptım.” dedim. Bir asker ve bir kız sürekli kaçıyorlardı. patlamayan mermiler imha edildi. 4 Mart 1974’ de önce istihkam olarak askere alındım. Öğlen civarı. havan atışı yaptık. Gemide mermi dağıtıldı. “Beni merak etmeyin. Beş şarjör dolu vardı zaten. 173 . Yılmazköy’ün berisindeydik. Önceleri sıcak yemek verilmiyordu . Türk evleri kerpiçten yapılmıştı. Demirciköy. Çıkartma gemilerine sabah 11-12 gibi bindik.Çıktığımızda su seviyesi dizlerimize geliyordu. Ateşkese kadar o yamaçlarda kaldık. Kız isteme olayı oldu. Sınıfım piyade. Görmedim. Çatışmada düşmanı pek göremiyorduk. Savaşmak güzel. Usta birliğini Adana Osmaniye’de yaptım. Ertesi gün tekrar bir alarm vurdu.sonradan başladı. Bizim olduğumuz yerde mücahit yoktu. Köylere girdiğimizde manzara korkunçtu” Askere gidesiye kadar tütün tarlalarında çalıştım. gün orada da kaldık. Mektubu yazdıktan 15 gün sonra ailemden mektup aldım. suyu oradan alıyorduk. Bizi 20 Temmuz sabahı helikopterlerle Kıbrıs’a taşıdılar. Cemil TUNAY754 “Bölük komutanımız Yüzbaşı Korkut Eken’di. Gündüzleri pek çatışma olmuyordu. Kuşaklarda 60-100 tane mermi vardı. 19 Temmuz gece yarısı alarm verildi. 1974 yılının Mart ayında askere gittim.5 helikopterden oluşuyordu. Zirveye kadar çıktık.Bir gece Mersin’de kaldık. O zamanlar buralarda güneş enerjisi yoktu. Temmuz ayının 17-18’ inde öğleden sonra bir alarm vurdu. Zaten savaş anında rütbeler söküldü.Sabaha karşı anladık biz artık bir dönüşünün olmadığını. Dağın yamaçlarına çıktık. bindik araçlara. Bayağı yukarı kadar. Beklemeden direk çıktık. Bir çıkarma gemisine bir bölük biniyordu.Zaten çıkartma yapacağımız yer gözüktü. 2. 220 kişiye yakındık. O arıza yapmıştı yolda giderken. Araziyi taradık. onur verici bir şey. havaalanına kadar gittik. En sonunda kaçmasın diye kızı istediler. 15 ay kaldım. Bize ateş açılmadı o anda. Havan top mermisi düşmüş yanına. Olduğumuz yerde kaldık. Tekrar bir karışıklık veya harekât olsa giderim. biz uzaktaydık. geceyi orada geçirdik. Helikopterler sürekli asker taşıyor. Bölük komutanımız Yüzbaşı Yavuz… soyismini hatırlamıyorum.İlk çıkartmada yiyecek sıkıntısı çektik. Kıbrıs’a gideceğimiz belli değildi. geri araçlara bindik.günü akşamüzeri vuruldu. Oradan Hatay Dörtyol’a şoför eğitimine gittim. Bizden önce deniz piyadeleri çıkmış. Dağda sivil kıyafetli askerleri esir aldık. Ben araçsızdım. hepsi er oldular. Oradan terhis oldum. Pamukyazı. Bir helikopter filosu 4. Gemi baya yanaşmıştı. sonra bizi geriye çektiler. Kıbrıs’a gideceğimiz söylendi. Tanklar sonradan geldi. İlk gün bize bıçak verdiler.Çıkartmadan bahsetti. Çıktığımızda silahlarla yürüdük tepeye kadar. Biz sahile çıktık. Mersin’e otobüslerle gittik. Hala daha çiftçilik yapıyorum. Aileme İkinci Harekat’tan sonra mektup gönderdim.” Askere gidene kadar çiftçilikle uğraşıyordum. Çürük evler sayıldı. Yaralılara sıhhiyeler geliyordu. gemilere bindik. Hazırlandık. Sonra biz çıktık. birlikleri düzenledik. Havaalanı ortada kaldı. Ovacık’a vardık. Ben bölük komutanının aracını kullanıyordum.

Rumlardan ateş geliyordu. El bombasını o anda vermediler bize. Aşmışız. Rum evleri muazzam bakımlı. Yağma olayı olmadı.ya kalmadım ondan sonra Kıbrıs'a seçildik ve gittik. Rütbeleri yoktu. Şu anki yeşil hatta kadar gittik. Havan ateşi ile dövmeye başladılar. Biz Tunalı gemisi ile gittik. sen napıyon dedim.Ben trenle gitmedim.Geldik Taşucu’na. İkinci harekatta cephe savaşı oldu. Subaylar er gibiydi. Yere 1 m. 7 ay sonra tekrar Kayseri’ye geldik. Cephe şeklinde oldu. “İbo abi.Orada denizin ortasında kaldık. Muazzam mevziler yapmışlar. savaşın içine geliyon? O hücum anında Hüseyin vuruldu. Üç ay sonra eve mektup gönderdim. Şimdi yerini yurdunu biliyorum. Direniyorlardı. Sıhhiye taburunun yanındaki keçiboynuzu ağaçlarının altına gizlendik. Arazi yayılmaya uygun değildi. Bazen görerek. 5-6 arkadaşım orada şehit oldu.Sol tarafımda (yanını göstererek) şuradan girdi bir kurşun. kala atladık. Atlayışlar başladı. Onları kiliseye bırakıyorduk. Bir tanesinin adını hatırlıyorum. Ateşkesten sonra Girne’ye geldik. Birinci harekat bitiminden sonra dinlendik. Bölük komutanımız Yüzbaşı Korkut Eken’di.Ankara'dan da 20 Temmuz sabahı Kıbrıs'ta olmak üzere Mersin'de. Dağlardaki mevzileri ekseriyetle uçaklar susturdu. Mücahitleri daha sonra gördüm. Yoksa bizde vurulacağız.. Makineli tüfek için. O ortamın içinde irtibat sağlamak mümkün değil. Köylere tarama yapıyorduk. Uzun süre kaldık. Sızma yapılmadı. Başımızda tim komutanı teğmen vardı. Beşparmak daha önceden mevzilenmiş. Göğüs göğse muharebe olmadı. Biz topluyorduk. Biz o yeri piyadeye devir ediyorduk. Ayrancılar. sonra gittim. Uçaklarımız yetişti. Piyade arkadan geliyordu. Çok değerli çok titiz biriydi. Vurulan helikopter olmadı.Oradan çıkartma hücum botlarına aktarıldık ve 755 5 Ocak 2010. Sahilde büyük otele yerleştik. Kıbrıs'a çıkartma yapılacağı Mersin'de söylediler. Acemi birliği Samsun 56. Biz de o arada gelirken “ya nereye gidiyoruz“ diye soruyoruz arkadaşlar arasında. Sınıfım piyade. Arkadaşlarımızın çoğu şehit oldu. Oradan Lefkoşa yönüne yöneldik. Ankara'dan İskenderun'a trenle gittik.Anayı babayı bir göreyim dedim. Açık arazi. Kayseri’de kalan eğitimlerimize başladık. Çatışma. Geriye gönderdik. Yaralıları onlar topluyordu.Aslında arkadaş istedi o dedi ''Gidelim benim eşim yeni doğum yapacak. Eğitime devam. Kimisi piyadenin içine karışmış. Bizim arkamızda beyaz yer bezleri vardı. Evlerden ateş açılıyordu. Aynı bölüğün içinden birbirimizi kaybettik. Harekat bittiğinde Rumlardan boşalmış evlerde kaldık. Onlardan biri “ya Kıbrıs’a çıkartma yapılıyormuş savaş varmış oraya gidiyoruz” dedi. Uykudan bağırarak uyanırdım. Şehit arkadaşlarla uğraşmamızın mümkünatı yok. Bizim sorumlu olduğumuz yer açık alan. Temizliğe eğitime disipline önem verirdi. Ekin tarlaları ateşe verilmişti. Yanımda zaten benim solumda vuruldu. Kıbrıs’a yaklaştığımızda aşağısı duman içindeydi. 1974 senesinde Mart ayında asker oldum. Dikiliydi.Onun için geldik . Piyade Alayı oradan Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alayı Ankara. Rum gençler cepheye gitmiş. Sivil esirlerin toplanma yeri kiliseydi. Bize mermileri ve silahları Mersin’de dağıttılar. Rüyalarıma girerdi. Ancak birinci harekattan sonra bir gece bizim içimize sızma yapıldı. Torbalı'dan. Geri çekildik. Bakımsız kerpiç evler Türklerin. Geride çoluk çocuk yaşlı kişiler kalmış.Bir ay kadar ya kaldım. Adana tarafından Adnan Damar. Silahım G1’di. Salamis Oteli.Biz Hüseyin ile beraberdik. Bombardımandan dolayı yanıyordu. En çok zayiat vermemizin sebebi yerin acemisiydik. bazen tahmini. Bu gün yine aynı şey olsa giderim.” Askere kadar çiftçiydim. Sivil esir aldık. arkadaşımın ölümü… Celalettin KIVILCIM755.Ortasına mühimmat konuyor. Bolu dağ komandoları geldi.Önce Torbalı'ya uğradım. O zaman yerin acemiliği vardı. Otobüslerle falan asker geliyordu Osmaniye'den. Mücahitleri ikinci harekatta gördüm. çocuğum olcak onu göreyim'' dedi. 174 . Köylerin Türk mü Rum mu olduğu karşıdan belli oluyordu. Çarpışmadan sonra 6-7 kişiyi ele geçirdik. Etkisi uzun yıllar devam etti. Ön tarafından bir mazgal deliği..Daha sonra biz çıkartma yapmaya başladıktan sonra verdiler. Şehit oldu orada kaldı o arkadaş. Dağlar yanıyordu. Boğaz’a indik. Arkadaşım Hüseyin Kurtuldu idi. Daha sonra Magosa tarafına geçtik. Ancak açlık çektiğimizde bakkal dükkânlarında evlerde bulduğumuzu yedik. Rumlar yıllardan beri hazırlığını yapıyormuş. Banyoyu unuttum. Devamlı hareket halindeydik. Üçüncü havanda bulunduğumuz yere havan düştü. İletişim yoktu. Ateşe karşılık verdik. Sonra bir ay Beşparmak Dağları’nın zirvesinde Rumlardan kalma bir yerde kaldık. Yunan uçakları bizi sıkıştırdı. 20 Temmuz sabahı ilk çıkartmadanız ilklerdeniz. Sakallarımız hacı sakalı haline geldi. Köylere girdiğimizde manzara korkunçtu. Bir köyün emniyetini aldıktan sonra araziye çıkılıyordu. Makineli tüfek ateşi açtı.

Sabaha kadar bütün gece yol yürüyoruz. ilk gün verdik. Üsteğmen vardı rütbelilerden ''kalk dedi sen de mi vurulcan?'' O hücum anında Hüseyin vuruldu.İşte arkadaşımız Hüseyin orada şehit oldu.Orada da zaiyat verdik. Zaten bize devamlı olarak oradan ateş ediliyordu. Genellikle ilk şehitlerimizi Beşparmak Dağları'nda verdik. “Yürü!”Ben de yürüdüm artık.Sonra uçaklar geldi saldırı yaptılar ondan sonra bize hücum emri verildi.Biz kalktık. Beton dökmüş.Ondan sonra işte bize bir çorba gelmeye başladı. Biz evleri tarama yaptık. Geriye döndük.Mesela biz dağa doğru ateş ediyorduk. Ateşkes oldu.Ben de cüzdanını aldım. Albay vardı.Biz o yoldan 3-4 gün sonra toplandık. Sonraki günlerde de verdik çatışmalarda. Herhangi bir şey var mı diye. Zaten çok ölen oldu. Bir boy suyun içindeydik. Dikoma'dan aşağı yukarı 1 hafta 10 gün sonra biz Yılmazköye… Oradan Lefkoşa'nın Gönyeli Köyü vardı.Orada aşağı yukarı 2-3 gün kaldık. Attığını vuruyordu adam.Daha sonra biz onların kendi silahlarını aldık.Gerçi zaten yatma uyuma yok. Sabah 6-7 civarı. Onlarla Beşparmak Dağları'nın eteklerine Girne'de çıkış yaptık. Sabah saat aşağı yukarı 8-9 sıralarıydı. mevziler üstte biz altta . “Benim babam nasıl gelecek buraya?” Bir gördüm İbo abiyi rahmetliyi şaşırdım tabi.hücum botlarla vardık.Adam yerin altından kaçıyor. Hüseyin'in şehit oluşu işte beraberdik. Beşparmak Dağları'nın eteğini. Düzlüktü zaten ama mağara gibiydi. “Burası savaş alanı” dedi.”Hüseyin” falan dedim.Sonra hemen portatif kazma küreği çıkaran mevzi kazıyordu. 14 Ağustos'ta komutanlar: “Asker arkadaşlar kimse yerinden kımıldamasın”dedi. “Burada acı yok” dedi.Yanmış vaziyette.O arada da seni hedef alıp atıyor. Ben yani kurtaralım falan gibilerinden.Üsteğmen de künyesini aldı.1-2 günde orada şavaştık. Uçaklar gelecek. Mevzilerde yatıyorduk. Biz bekliyorduk. Cüzdanı ben aldım. Boşluktan soldan patlamış. Beşparmak Dağları’ndan çok yoğun ateş oldu bize.Yürüdük gece boğaza doğru.Gremeskos Sokağı'ndaki verilen taaruzda Hüseyin şehit oldu.Baktım sağından vurulmuş. Asfalt boyunca sağlı sollu Boğazköy var hemen Beşparmak Dağları'nın altından oraya gittik. Hüseyin Kurtuldu yanımdaydı. Üsteğmen dedi ki “kalk işte sen de vurulcan” dedi. Gittik.”Ulan İbo 175 . Ben yağma olayı duymadım. Hüseyin düştü.Aldım üsteğmene verdim hatta künyesinin birisini ağzına sıkıştırdık.Uçaklar bombardıman yapıyordu. Dikoma'ya geldik. 14-15 taarruzunu geçirdikten sonra biz orada kaldık. Bezleri serdik. “Acımayacaksın” dedi. toprak yığmış.Onların mermilerini kullandık. Bu sağırlar dilsizler okulu bombalanmış diyorlar. Oturduk emre kadar taarruz emri verilince hücum silahlarımızla yine taaruza kalktık.Yoksa dedi ki ben seni vururum çabuk yani hedef veriyorsun Rum'a. İşte ben tekrar Hüseyin'in yanına gelince Hüseyin zaten bir havan topu daha yemiş. Hatta tüfekleri havaya kaldırıp da geçtik. Ateşkes olmasına rağmen onlar ateşkesi dinlemiyordu hiç. Dağın tepesine çıkmadık ama eteğinden doğuya doğru yürüdük. Uçaklar bombalıyordu zaten o sıralarda. Rumlar taarruz açar diye.Dediler Türk askeri ele geçirmiş oraları.Kalktık hücum ettik. Hüseyin falan dedim ben. En önce uçaklar vurdu sonra biz çıktık. Evet beraberdik. Mevziyi kazıyorduk.İşte 14-15 Ağustos'ta da Rum Birliği Muhafız Alayı'nın orada taarruza kalktık.Ateş edemiyorsun. En son işte dayanılmaz olunca komutanlarımız dedi ki biz de taarruza kalkalım biz de bunlara cevabını verelim.Kazıyorsun kazabildiğin kadar. Kalktıktan sonra 100 metre ya gittik ya gitmedik.Dedi bildirilecek ilgili yerlere.Onun içinde sabahlıyorsun. Hedef belliydi.Daha sonra ikinci üçüncü günü mü ne Türk askeri birbirimizi vurmuşuz. Düzlüktü. İbrahim Karaoğlanoğlu Rumlardan temizlenen evlerde saklanmışlar sanırım arama esnasında vurulmuş diye duyduk biz. Kendim de gittim bizzat.Türk ismiyle Eskikuyu onun önünde de Rumların diliyle Gremeskos Sokağı vardı oraya yerleştik.Kırmızı taraflarını öne serdik taaruza kalkacağız. Direk dağa doğru ilerledik.” ”Ulan” dedim.Doğru benim yanıma geldi bir askeri jiple. Önünüze kırmızı tarafı yukarı gelecek şekilde bezlerinizi serin.Kimliği bu diye. Aşağı yukarı boynuma kadar geliyordu su.Tanklar gelecek görsünler diye. Tam akşam oldu. En çok zaiyatı orada verdik.Biz karşılık vermiyorduk ama.Bezleri çıkardık çantadan.Uyumak yok.Bize yardım olsun diye. Ertesi gün sabah tekrar bize deniliyordu. Sadece bu arada savaş olurken Mehmet Sevinç'in babası geldi oraya ziyarete. yanmış.Sabaha karşı namazdan sonra bize emir geldi. Karşıdan dediler: “Makaryus'un evi burası”.O şekilde aldık etleri geliyordu elimize yani.Uçaklar gelecek önce bombardıman yapacak.Oymuş yeri.Biz kendimizi koruyorduk.Orada çok zayiat verildi.Benim yanımdaydı çünkü. Dediler ki işte herkes şehidini toplasın. Ben şaşırdım arkadaşlar dedi ki “Celaleddin baban geldi.Bize sürekli ateş ediyorlardı.Taarruz emri verildi. Rumlar aşağıdan vuruyormuş yukarıdan da geliyordu ateş sonra bir baktık Türk bayrağı yukarıda yanlışlıkla birbirimizi vurmuşuz.Mermiler su aldı zaten.Oradan Dikoma'ya geçtik.Biz onunla Ankara'dan beri samimiydik. Gece oldu mu olduğumuz yerde kalıyorduk. Bizim bölük bitti. Yanlışlık olmuş. Benim arkadaş “yandım Allah” dedi. Ambulanslarla biz gitmedik tabi.Yaşar Kelle’yi de tanıyordum zaten.Aldık ambulanslara. İşte taarruza kalkılacak. Mehmet'in yanına gitmiş Mehmet'i falan bulmuş.

Yarbay dedi “Celaleddin oğlum babanı dedi yolcu et.İlk gün şehit vermedik. 2.Gece çatışma bitiyordu. Tümen komutanı Osman Fazıl Polat . 176 757 . Bölük komutanı üsteğmen İsmail Özgümüş idi. Biz gitmedik. Harekata bize geri çekilin talimatı verdiler. Oradaki Rum Milli Muhafız Alayı’na taarruza girdik. Bizde Rum köyünden tavuk . Uçaksavarlarla vurdular. Rahatsız olanlar ayrılsın dediler. Yozgat’tan. Sabaha karşı varmıştık zaten oraya. Torbalı Mah. ama Boğazköy'de şehitlik mezarlığına defnediliyordu. Bin kişiden 800 kişi kaldık. tümene bağlıydı. Hozat’ta görev yaptıktan 40 gün sonra İzmir Foça’ya geçtim. Çünkü onlar araziyi biliyorlar. Bir iki saat kadar konuştuk. Çınarlı. harekatta 28. gün ateşkes haberi geldi. İşkence yapmışlar . Biz cevap vermezdik. Ercan Havaalanı’nın karşısına. Beşparmak'ta. Orayı yok ettik. Gökçenler Köyü’ne.abi sen napıyon” dedim. Oradan yolcu ettim. Beşparmaklara yöneldik.Jipe bindirip gönderdim. Yunan askerleri bizi görüce üzerimize ışık mermisi atmaya başladılar. Rumların mevzileri betondan.14 Ağustos sabahı 2. Kayseri’den şehitler verdik. 5 Haziran 1973 tarihinde Eğridir dağ komando okuluna er olarak askere alındım. Mermi sıkıntısı çekmedik. Şehit aileleriyle görüşmeye gittim. Bölük komutanı Yüzbaşı Mehmet Cennetoğlu. Şehit oldu arkadaşlarımızdan bazıları. Gemiyle Ankara'ya geldik. 4.Sen git” dedim. Bizim subaylarımız bilmiyorlar. 30 Ağustosta Ankara'ya gösteriye gideceğiz bizi dağdan indirdiler.harekat 3 gün sürdü. Kayserili arkadaşım sırt telsizcisi idi. Esirler önce Serdalı’ya sonra daha geriye gönderiliyordu. Yanlışlıkla Rum bölgesine giriyorlar. 756 11 Ocak 2010.Gönderiyorduk yani. Ölmedin mi savaş güzel. Orada 4 ay eğitim gördüm. Ovacık’tan helikopterlerle bizi Kıbrıs’a çıkardılar. Herkes şehidini topluyordu. Oradan otobüslerle 2223 Temmuz’da Ovacık’a götürdüler. Abdullah YAPIŞIK757 “ Havadan ıslık çalarak bir havan düştü. Bir helikoptere 9 kişi bindik. Binbaşı postası ve şoförü esir oluyorlar.” Makedonya Veyselli’den ailem 1956 yılında Türkiye’ye göç ederek gelmişler. Daha sonra terhis oldum. Samanlıklara saklanmış. Terhisten iki sene sonra tekrar Kıbrıs’a gezmeye gittim.Açığa dereye indik. Serdarlı. Değiştirmede geri geldiler. Bugün böyle bir şey olmuş olsa giderdim. Ateş hattı 50 m. Mevzimiz yok. Uzun boyluları seçtiler. Oradan Siirt ve Batman’a gittim. Kiliseye topluyorduk. Sivas’tan Lütfü (soyadını hatırlamıyor) . Oğlundan kalan sigara içmek için tahta takım ve tırnak makasını götürdüm hediye olarak. Patlamadı.Hedef vermemek için yani düzdeyiz ya biz. Herkes dondu kaldı. Çünkü o anı o hissi yaşayan bilir kimse bilmez. “Savaşın içine geliyon?”Kurşun yersen falan derken “bir şey olmaz” dedi. Abdullah AKAD756 “Bizi üç ay Beşparmak’ta unuttular. Ateşkes oluyordu. Beşparmaklarda buruna kadar biz topladık. 2. Defin ediyordu. Böyle alttan asfalt geçiyordu oraya kadar götürdüm. Uçaklar bombardıman yaptılar. Evlere girdiğinizde evlerde genelde yaşlılar vardı. Uçakların çok faydası oldu. Harekatta Magosa’ya kadar girdik. 3 bölük. Bizi Adana havaalanına indirdiler. tümene 2.harekata kadar orada kaldık. Askerler genelde kimi kafasından kimi ayağından kimi karnından vuruldu. harekatta 39.Savaş yeri burası her an emir falan gelebilir. Kızılcahisar'dandı. Ortamıza düştü. Üç koldan ateş yiyorduk. tavşan alıyorduk.1973 Yılının Ağustos ayında jandarma komando olarak askere alındım. Silahımız G3 ve A4’ dü .” Dedim: “Abi sen kusura bakma seni kovalamış gibi olmasın. “Oğlumun kokusu senin üstünde” Askere gidene kadar çiftçilik yaptım. Bizi mücahitler karşıladılar. Harekata Batman’dan katıldım.Hemen oradan ben onu aldım. Piyade arkamızdan geliyordu.Yayan asfalt vardı. Sonra bizim bölüğümüz 1.Ben seni nerede koruyacağım. Kıbrıs’a gideceğimiz söylenmedi. Halk bizi çok güzel karşıladı.”Sonra oturduk.O askerlerin hepsini… Daha sonraları taciz ateşi yaparlardı.Bizim tabur komutanımız Binbaşı Bedris Tuncer esir düştü. Üç ay sonra Bolu Dağ Komando Okulu üçüncü tabur dördüncü bölüğe geldim. Bir daha da gitmedim. “Ben geldim sizi ziyarete. Önden ve yanlardan. Sağırlar dilsizler okulunda bayağı bir kaldık.Bizi unuttular 3 ay .Nakliye uçaklarıyla bizi Adana Havaalanına indirdiler. Şehit olan arkadaşların mermilerini de alıyorduk. 2.Gençler savaşa gitmişlerdi. Onları pişirip yiyorduk. Denizli’den Osman Ilgan . Biz geri çekildik. Yanımızda bisküvi falan vardı. 2 Ocak 2010 Torbalı Tepeköy Mah.” “Bindirelim jipe bunu Lefkoşa'ya ya da Magosa'ya kadar yolcu edelim yoksa bu sakat. Mücahitler Rumca anons yapıyorlardı. Annesi bana sarılıp ağladı “Oğlumun kokusu senin üstünde” diye. İlk görev yerim Hozat. 45 dakikada Kıbrıs’a vardık. O anda çatışmaya girdik. Türk ve Rum köylerinden esir toplamaya başladık. Orada gözetleme mevzileri falan yaptık. Biz bir gün Abnat Gölüne yayan intikal ediyorduk.

Emir geldi. Geri döndük. Aynı günün akşamı cephaneler sayılmaya başladı. Askeri araçlara (revo) yüklendi. Subay astsubayların evlerine gitmeleri yasaklandı. Biz şüphelendik. Televizyondan bazı şeyleri duyuyoruz. Komutanlardan Kıbrıs’a çıkartma yapılacağını duyuyoruz. Kıbrıs’a gidiyoruz, Kıbrıs’ı göreceğiz diye herkes sevinç içinde. Tüm tugay intikal etti. 16 Temmuz’ da hazırlıklar başladı. Revolarla yola çıktık. Bir gece Ankara’da 28. tümende kaldık. Mut tarafında halk yolu kesmiş, araçların içine üzüm atıyordu. 20 Temmuz günü Taşucu’na vardık. Bir gece kaldık. Harekât başlamış çıkartma yapılmış top sesleri duyuluyordu. Dağın eteğinde bir arazide kaldık. 21 Temmuz sabahı dağın eteğindeki koydan helikopterler bizi aldı. 10.15’ de havalandık. Bizimle beraber 15 – 20 helikopter kalktı. Helikopterde üç askerdik. Cephanelerimizi de yanımıza aldık. Helkopter pilotu bize şöyle seslendi;” Çocuklar bakın size güveniyoruz. Türkiye’nin en seçkin birliklerindensiniz. Bugün savaşın ikinci günü. Başarılar diliyoruz” dedi. Yolculuk yaklaşık 45 dakika sürdü. Denizin üstünde adaya yaklaştıkça yanan dağlar da görünmeye başladı. Saat 11.00’ de bizi Beşparmak Dağları’nın güney cephesine “Kırna “ denilen bölgeye indirdiler. Dağın Lefkoşe tarafına. İneceğimiz zaman bize makineli tüfek ve toplarla ateş açıldı. Biz dağlara indiğimiz için ateş bize ulaşmıyordu. Dağda kalmış olan Rum birliklerinde ateş ediliyordu. İndiğimiz yerde insan tulumlarının içine samanla doldurulmuş maketler vardı. Bizim paraşütçüler atmış. Kayseri hava indirme. O an için başımızda bir başçavuş vardı. İlk hatırladığım başçavuşun postası elindeki tomson makinalı tüfeği yanlışlıkla tetiğine dokunup silahı ateş alması ve başçavuşun pantolonunu delmesini hatırlıyorum. Yanımızda bolca teğmen ve bazı rütbeli subaylar vardı. Üsteğmen Nizamettin Sungur vardı. Yanımda şehit oldu. Subayların nezaretinde Beşparmak Dağları’nda dağlara tırmanarak “Beyazev” denilen bir adrese gittik. Önümüzde bizden bir gün önce çıkan piyade birlikleri Rumlardan gelen ateşlere cevap veriyordu. Boğazdan tırmandık. Beyazev’in kuzeyine döndüğünde karşında “Santiagon Kalesi” vardı. Hava oldukça sıcak. Saat 1-2 dolayları idi. 11 kişilik timler halinde bizi ayırdılar. Başımızda subaylar vardı. Bize çeşitli nokta hedefler verdiler. Teğmenin birisi de Servet Yanar’dı. Ben Üsteğmen Nizamettin Sungur’un grubunda kaldım. Bölgedeki küçük küçük parça parça kalan Rum birliklerine yöneldik. Görevimiz bu Rum birliklerinin imha edilmesi idi. Üsteğmen Nizamettin Sungur 758’un emrinde Beyazev denilen yerden Girne’ye doğru inmeye başladık. İnerken solumuzda 15-20 metre genişliğinde küçük bir derenin yanından gidiyorduk. Denizli’den çavuş veya onbaşı birliğini kaybetmiş. Bize katılmıştı. Bizimle beraber hareket ediyordu. Bir portakal ağacının üzerinde bir Rum askeri gördü. Tabancayla ateş etti. Ama vuramadı. Rum askeri kaçtı. Üsteğmen bizim önümüzde yürümeye başladı. Biz de beş metrelik ara ile avcı yürüyüşündeydik. Üsteğmeni takip ediyoruz. Bir ara üsteğmen “dağılın çocuklar” dedi. Dağıldık. Dağılırken ateş açıldı. Derenin karşı yüzünden bize ateş açıldı. İlk sıcak temas orada oldu. Saat 2-3 sıralarıydı. Hepimiz ağaç, kaya arkasına sığındık, araziye göre mevzi aldık. Onlardan yoğun bir ateş geldi. Biz de yoğun ateşle cevap verdik. Benim tüfeğim ilk ateşte tutukluk yaptı. Sağ tarafımda arkadaşım Konyalı çavuş Ahmet Tapur vardı. Dedi ki “ berber ne yapıyorsun?” “Ateş etmiyor” dedim. ”Şarjörünü iyi oturt!” Baktım şarjör tam oturmamış. Orturttum. Ateşe başladım. Herkesin üzerinde 100 mermi var.Yoğun ateş karşılıklı devam ediyor. Bu esnada bize göz yaşartıcı el bombası attılar. Herkesin gözü yanmaya başladı. Üsteğmen 13 veya 15 metre benim önümde. Ateş kesin emri verdi. Ateşi kestik. Bir sessizlik oldu. Ortada duman var. Rumlar tekrar devam etmeye başladı. Bizimkiler de ateşe başladı. O ikinci ateşte bizim üsteğmen şehit oldu. Miğferi paramparça olmuş. Omuzları, böbrekleri paramparça olmuş. Üsteğmen adeta kalbura dönmüş. Benim 15 metre önümde oldu bunlar. Üsteğmenin vurulduğunu hissettiğim. Çünkü bir daha hiç sesi çıkmadı. Yoğun ateşten sonra Bayındır’ın Yusuflu Köyü’nden İsmail Erbey ayağa kalktı. Derenin öbür tarafında yaralı bir Rum vardı. Elinde sten tabanca vardı. Silahını at dedi. Hem de eliyle işaret etti. Atmadı. Onu orada vurdu. İsmail bir tanesinin yaralı kaçtığını gördü. Herkes toparlandı. Kalktık. Bizim üsteğmenin üzerinde nereden baksan 15-20 mermi deliği vardı. Denizli’den bir pehlivan çocuk vardı. O yaralanmış.Başçavuşun emrine girdik.Başçavuş sıhhiyeciydi. “ Çocuklar toplanın” dedi. Toplandık. “Yaralı, şehit var mı?” Bir şehit bir yaralı diye bilgi verdik. Üsteğmenin postası telsizle S3 Yüzbaşı Cennetoğlu’nu aradı. Bilgi verdi. Yüzbaşı bize şehit ve yaralıyı alın geriye dönün emri verdi. Yüzbaşı Beyazev’den bölüğünü idare ediyor. İyi de nasıl getireceğiz? Ağır, yorgunluk sıcak, açlık... Bir de dağa tırmanacaksın. Yanımızda büsküviler vardı. Karargâhımız Beyazev’e gittiğimizde konserve veriyorlardı. Yaralıyı getirdik. Şehidi orada bıraktık. Akşamüzeri yüzbaşı beş kişilik bir tim oluşturdu. Bir landroverle şehidi almaya gönderdi. Şehidi nereye götürdüler bilmiyorum. Şehidin
758

Şehit Üsteğmen’in ailesine Sivas’ta ulaşılmış, kayıt örneği öğretmen kardeşine gönderilmiştir. 177

mezarı Boğaz şehitliğinde. Biz orada üç gün kaldık. Birinci harekât bitti bitmek üzere. Hava kuvvetleri yoğun bombardıman yapıyor. İlk çıkartmayı yapan 28. Tümen. Onlar bayağı bir zayiat vermiş. Karargahta çamların altında tüfek temizlerken havadan ıslık çalarak bir havan düştü. Ortamıza düştü. Patlamadı. Herkes dondu kaldı. Kademeci esmer alçak boylu Abdullah Başçavuş aldı, götürdü. Bazı arkadaşlarda küçük radyo vardı. Biz gelişmeleri dinlemeye çalışıyoruz. Bizim yanımıza Hürriyet Gazetesi muhabiri geldi. Bazı subay ve askerlerle röportaj yaptı. Bize dağların tepesinden eteklerine kadar tarama emri verildi. Rum kalıntısı varsa temizleyin dendi. Yaklaşık 20-30 km.lik bir alanı taradık. Gece döndük. O gün yorgunluktan bittik. Orasını piyade birliğine bıraktık. Sürekli yer değiştirmeye başladık. Gittiğimiz yerde 3-5 gün kalıyorduk. Nerelerde kaldığımızı bilmiyorum. 13 Ağustos gecesi yola çıktık. Lapta’ya geldik. Lapta ele geçirilememiş. Görev bizim tugaya ve bölüğe verildi. Sabah saat altı sıralarında biz 28. Tümenin önüne geldik ve karşılıklı yoğun ateş açılmaya başlandı. Saat 11-12 sularında Lapta düştü. Şehri ele geçirdik. Hâlbuki radyo saat 8-9 da Lapta’nın alındığını söyledi. Ama sıcak çatışma devam ediyordu. Lapta’da 15 -20 kişi esir aldık. Hatta bir tanesi subaydı. İstanbul’u çok iyi biliyordu. Biz geriye çekildik. Beşparmakların üzerinde düz bir araziye çıktık. Orası daha önce Rum birliğinin karargâhı imiş. Beş on gün orada kaldık. Tabur veya bölük komutanı: “Yoldan benden habersiz kimse geçmeyecek” diye emir vermişti. Bir gün 28. Tümen komutanı geldi. Yolu ancak yüzbaşı gelince açtık. Emir öyleydi. Asker bir gün keçiboynuzu yemiş. Keçiboynuzu kabız yapıyor. Özellikle kuru fasulye yemeği verildi. Hadi tüm asker ovada. Amel. Akşamüzeri tekrar toplandık. Omorfo tarafına gideceğiz. Gece bir top atışı başladı bize karşı. Top atış menziline girmemek için orada kaldık. Mevzi aldık. Ateş devam ediyor diye yolu değiştirdik. 15 Ağustos’ta Gaziveren Köyü’ne geldik. Rumlar bir gün önce Gaziveren köy halkını okula toplamışlar. Erkekleri de esir almışlar. Okulun dışında ve içinde mermi izleri vardı. Köydeki bir nene anlattı. Rumlar okulun içine halkı topladıktan sonra içlerine el bombası atmışlar. Orada bayağı çoluk çocuk öldürmüşler. Nene bize anlattı. Yanında 8-10 yaşlarında iki kız torunu vardı. Sarı boyalı bir evdi. Rumlar köyde katliam yapmışlar. O köyde arama ve tarama yapıldı. Birkaç esir yakalandı. Orada 5 gün kaldık. Oradan Lapta Köyü’ne Rum askeri birliğinin olduğu yere gittik. Piyade er. Şerif oğlu 1954 doğumlu.50. Piyade Alayı 2. Tb.Şehit olduğu yer ve tarih: Lefkoşa. 15 Ağustos 1974. Mehmet Remzi Gökhan, Kıbrıs Barış Harekatında İlginç Olaylar, İstanbul, 2007 (2. Baskı)Toplumsal Dönüşüm Yayınları., Muzaffer Sever (Mete Bey), 20 Temmuz 1974 Kıbrıs Bitmeyen Gece, İstanbul, 2010, Kastaş Yayınevi.,İsmail Müftüoğlu, Bilinmeyen Yönleriyle Kıbrıs Barış Harekatı ve Perde Arkası, İstanbul, Tarihsiz, Alioğlu Yayınevi,Mesut Günsev, 20 Temmuz 1974 Şafak Vakti Kıbrıs, İstanbul,2007 (5. Basım), Alfa Basım Yayım,İbrahim Artuç, Kıbrıs’ta Savaş ve Barış, İstanbul, 1999, Kastaş Yayınevi, Salih Şahin, 1974 Kıbrıs Gazisi Olmak ( Anılar ve Tavsiyeler), İstanbul, 2007, Kutup Yıldızı Yayınları, Ertuğrul Üçler, 35. Yılında Kıbrıs Deniz Çıkartmasının İç Yüzü 1974 Kıbrıs Çıkartması, İstanbul, 2009, Yeniyüzyıl Yayınları, Yard.Doç.Dr. Mustafa Tarakçı, Kıbrıs Barış Harekatı, İstanbul, 2010, Hiperlink Yayınları, Erol Mütercimler, Satılık Ada Kıbrıs Kıbrıs Harekatının Bilinmeyen Yönleri, İstanbul, 2010,(8. Baskı), Alfa Basım yayım, Ulvi Keser, Kıbrıs’ta Yer altı Faaliyetleri ve Türk Mukavemet Teşkilatı,İstanbul, 2007, Iq Kültür sanat yayıncılık. Em. Tümg. Cumhur EVCIL, Kıbrıs Barış Harekâtı Anıları, Önce Vatan Gazetesi, Tüm görüntü kayıtlarının bir örneği kongreyi gerçekleştiren derneğe verilmiştir. Ayhan Çam(Vefatı: 1990), M. Ali Pekdemir (Vefatı:2002).

Muzaffer YÜKSEL

178

Celalettin KIVILCIM

Abdül YAPIŞIK

Nejmittin KABASAKAL

Ali AKGÜL

179

Arama sırasında bir Rum evinden alınan ve halen saklanan fotoğraf Abdullah AKAT Metin TERZİOĞLU 180 .

Mehmet DOĞAN Hüseyin SÖBÜ 181 .

(Cüneyt Arkın ile Önce Vatan filmi çekiminde) Komando bölüğü Beşparmaklar’da (Günaydın Gazetesi) Adem Yavuz’uz Beşparmaklarda çektiği fotoğraf (Fatma Girik ile Önce Vatan filmi çekiminde) Arka fondaki asker Hüseyin Söbü (Günaydın Gazetesi) 182 .

Yusuf ÇAKIR İbrahim KARAASLAN Çetin GÜMÜŞ İbrahim Karaaslan’ın babasının Kıbrıs’ta ziyareti 183 .İbrahim SOYKAN Komando bölük komutanı şehit üsteğmen Mermi TONBUL (Bu fotoğraf askeri Hüseyin Söbü tarafından 1974 yılından beri cüzdanında saklanmaktadır.

Cemil TUNAY Macit BURUNCUK Gazeteden eve verilen mesaj (Günaydın Gazetesi) Paraşütle atlama için uçağa biniş anı Kemal YAŞA Mustafa EFE 184 .

Bayram tebriki (arkayüz) 185 .

186 .