1908 YILINA AİT BİR OSMANLI ASKER TERHİS BELGESİ

Torbalı köyleri ile ilgili yaptığımız araştırmalar sırasında orijinal ve ilginç belgelere ulaşmaktayız. Bu hafta, 13 Aralık 2003 günü Demirciköy’de kahvecilik yaparak geçimini sağlayan Sayın Muhsin KAÇ, dedesi Kara İbrahim’e ait olan bir terhis belgesini getirdi. Yayın izni verdiği için bu belgeyi kültür araştırması çerçevesinde yayınlıyoruz

.

1

Belge sahibi ve ailesiyle ilgili birkaç not: Aslını verdiğimiz terhis belgesinin sahibi olan İbrahim KAÇ, Torbalı Demirciköy’de “Kara İbrahim” olarak tanınmıştır. 1321 (1905 miladi )tarihli Demirciköy nüfus tahrir defterine göre, aile hane reisliğini( Hane 4) “Karasakaloğlu Mehmet” adlı kişinin yaptığı ailedendir. Aileye önceleri “Karasakallar” denirmiş. Karasakaloğlu Mehmet, Hacı Hüseyin oğlu olup Demirci 1249 (1833) doğumludur. Aileye bugün Demirciköy’de “Savranlar” denmekte olup “KAÇ” soyadını kullanmaktadırlar. Terhis belgesine göre aileye “Hacı Hasanlar” denmektedir. Bu yanlış olsa gerektir. Çünkü aile nüfus kütüğünde Hasan değil Hüseyin’dir. Belge sahibi olan Mehmet oğlu İbrahim her ne kadar 1298 doğumlu yazılsa da 1321 (1905) kütük defterinde 1297 (1881) doğumludur. Köylülerinin deyimi ile Kara İbrahim , 31 Mayıs 1321 (1905) yılında ilk yazım defterinde ailenin 4 kardeşinden biridir. Aynı tarihte köyde 67 hane vardır ve toplam nüfus 338’dir. Aile yazımda toplam 6 kişidir. Babası “Hüseyin oğlu Mehmet” olup 1249 (1833) doğumludur. Babası Mehmet 15.02.1325 (1809) yılında vefat etmiş. Annesi Mustafa kızı “Arzu” olup Doğancılar köyü 1261 (1845) doğumludur. 13.04.1340 (1924) yılında vefat etmiştir. Kardeşlerine baktığımızda; abisi Hüseyin 1296(1880) doğumludur. 25.04.1332 tarihinde bekarken ölmüş. Diğer kardeşi Halil 1300 (1884) doğumludur. Bekar olarak 21.02.1335 tarihinde vefat etmiş. Üçüncü kardeşi Fatma 1308 (1892) doğumlu olup bekarken 01.04.1930 tarihinde vefat etmiş. İlk eşi Hasan kızı Zehra 1295 (1879) Demirci doğumludur. 14.04.1330 (1914) tarihinde vefat eder. Bu evlilikten 1330 (1914) Demirci doğumlu oğlu Mehmet doğar. İbrahim oğlu Mehmet 28.03.1935 tarihinde evlenir. 08.12.1962 tarihinde vefat eder. Yani babasından iki yıl sonra. Zehra Hanım vefat ettikten sonra aynı köyden Mehmet kızı Ayşe Hanım ile evlenir. İkinci eşi Ayşe Hanım 03.02.1978 yılında vefat eder. Bu evlilikten 5 çocuğu olur. Önce 1335 (1919)doğumlu Makbule olur. Makbule hanım 1937 yılında aynı köyden “Topal Şükrüler ” lakaplı TUNAY-KÖSE ailesine gelin gider.Diğer kızı, 1338 (1922) doğumlu İkbal Hanım’dır. İkbal Hanım da 1946 yılında İzmir’e gelin gider. Üçüncü kızı olan Nuriye 1926 doğumludur. Nuriye Hanım da 1949 yılında ablası gibi İzmir’e gelin gider. Ailenin ikinci oğlu Halil ise 1341(1925) doğumludur. Halil 1949 yılında evlenir. 03.02.2002 yılında vefat eder. Ailenin en küçük ferdi ise Raziye Hanım’dır. Raziye Hanım 1932 doğumludur. 1951 yılında ablaları gibi İzmir’e gelin gider. Asıl konumuz olan Kara İbrahim ise askerden gelip vefatına kadar Demirciköy’de çiftçilik yapar. 09.01.1960 tarihinde vefat eder. İbrahim Kaç yaptığımız araştırmaya göre Yunan işgaline karşı direnen bölge insanlarından biridir. Kendisini rahmet ve saygı ile anıyoruz. İlginç ve orijinal olduğu için yayımlanmasında Torbalı kültür tarihi bakımından yarar görüyoruz.

2

3

BELGENİN ÖN YÜZÜ (Görüleceği üzere en üstte Osmanlı devletinin devlet arması verilmiştir. 4 .

5 .

6 .

Sol üst köşedeki düşülen not:Cedid hane 4/3 Sayı:1184 Tiryanda nahiyesi Timürci Karyesi Cedidi nüfusa kayıd itdi. Sene 15 Kanunsani 324 İHTİYAT EFRADINA MAHSUS TEZKİREDİR 7 . .

..seneyi mahduhen ikmal itmiş olduğundan devletce taburunda tevfik 3/ ve istihdamına lüzum olmadığı halde merkum bundan böyle.. Adı geçen kişi bundan sonra da geçimi için meşgul olmasına. Sene/ 27 Temmuz 324 (Mühür:İkinci ordu-yu hümayun serkumandanlığı 1290) BELGENİN ARKA YÜZÜ Merkumda hiçbir eşya-yı askeriye yokdur.. Üzerindeki elbise-i askeriye efrad-ı dairesiyle yapdırılmıştır.1290 ) ( Mühür: İkinci Ordu-yu hümayun erkan-ı harbiye riyaseti) KISACA BELGENİN BUGÜNKÜ DİLDE ANLAMI İkinci ordu süvari alayı birinci bölük onuncu hayvandan sorumlu askeri olan yukarıda künyesi ve eşgali yazılı olan Mehmet oğlu İbrahim. askerlik süresini doldurmuş olduğundan kendisine devletçe silah altında tutmaya artık ihtiyaç kalmamıştır. 30 Temmuz 324 Kema kumandan ( Mühür: Esseyid Ali bin İbrahim) Kaymakam ( Mühür: Okunamadı) (Mühür: İkinci ordu-yu hümayun erkan-ı harbiyesi Yenice. Fakat adı geçen kişi kendi askerlik şubesi dışında diğer yerlere gidip gelmesi on beş günü aşacak olursa veya bir ay içinde geri dönüp kendi şube sınırları içinde olacağı zorunlu olarak bu durumu bağlı olduğu şubenin yüzbaşısına ve hükümet yetkililerine haber vermesi gerekecektir.. Böylece kendi memleketinde bulunduğu sürece kendisinin bağlı olduğu askerlik dairesi sınırları içindeki yerlerde ticari kazanç için iş yapabilir ve bu sürede evlenebilir ve kendisine hiç kimse tarafından engel olunmayacak.Sancak ve Kaza ve Karyesi İsmi ve Pederinin İsmi:İzmir sancağının Tiryanda nahiyesinin Teymürci karyesinde Hacı Hasan oğlu İbrahim bin Mehmed Sevk-i askeriyeye duhulü (Askere sevk edilip katıldığı tarih): 13 Nisan 1320(1904) Tevellüdü: 98 (1298) (Miladi:1882) Tertib numarosu: 64 Hane numarosu: Hane 228/5 Kıtasına tertib ve kısmında olduğu : Tertib-i evvel:319 Tertib-i sani: Kısım sani: İşgali Boyu: ... 8 . doğruca memleketine gitmesine engel yoktur. Asker birliğinden ayrıldığı zamandan en geç bir buçuk ay içinde memleketine vardığında memleketindeki askerlik şubesi başkanlığındaki ihtiyat askerlerine bakan yüzbaşıya bizzat gidecek ve bu tezkereyi kayıt ve tasdik edip onaylatacak. Çehresinin rengi: Gözlerinin rengi: Bedeninin rengi: Alamet-i ferikası(Belirgin işareti): Darende-i Kıbdidkızı (?) 18 Kanun-u Sani 1321 tezkere 1/ İkinci ordu-yu Hümayun Süvari Onbirinci alayı Birinci bölüğü Onuncu hayme neferi olub balada kendisi 2/ ve eşğali muharrer İbrahim bin Mehmed müddet-i nizamiyesi olan .sene dahi kendi kar ve kesbiyle meşgul olmaiçün doğruca memleketine 4/ azimet itmek ve memleketine vardığı gibi yani nizamiye selkinden saluverildiğinden itibaren birbuçuk mah muden içinde memleketinde 5/ redif yüzbaşısına isbat-ü vücut iderek işbu tezkeresini kayd ve tasdik itdirmek ve bu suretle memleketinde bulunduğu müddetçe 6/ kendi müteallik olduğu redif taburu dairesi dahilinde kain mahallerde keşt ve güzarına ve kar ve ticaretine ve emr-i teehhülüne 7/ kimse tarafından mümenaat olunmayub fakat merkumun tabur dairesinin haricinde sair mahallere gidebilmesi bil-icab onbeş 8/ günde nihayet bir ay içinde tabur merkezinde bulunacağı hakkında mücerret bulunduğu mahallin redif zabitini ve hükümet-i mahalleye-yi temin 9/ itmeğe mütevakkuf olub temin itmedikçe tabur dairesinden harice çıkmak veya bil-icab bir mahale sevk olunmak üzere 10/ ihtiyat efradı silah altına davet olunduğu halde heman tabur merkezine gidüb zabitan-ı askeriye tarafından virülen 11/ emir mucibince hareket itmek üzere ihtiyat sınıfına idhal olunmağla ve merkum olvechile tezkeresini redif yüzbaşısına 12/ kayd ve tasdiğini şu birbuçuk mah zarfında icra itdürmeyübde aradan vakit geçdikden sonra icra itdirir ise bu suretle 13/ kaydı tasdiksiz geçen zamanın müdün-ü merciyesi olan birbuçuk mahdan ziyadesi müddet-i ihtiyatiyesinden mahsub olacağını 14/ misüllü devletçe istenilen mahalle arkadaşlarıyla beraber gelmediği halde dahi hakkında firar-ı cezası icrası musammem bulunmakla buralarını 15/ bilüb ana göre hareket itmek üzere işbu tezkere ita kılındı...

Askerlik şube sınırları dışına çıktığı bir dönemde ihtiyat askerleri silah altına çağrıldığında hemen şube başkanlığına gidip subaylarca verilen emir gereğince hareket edecek. 27 Temmuz 1908 (BELGENİN ÇEVİRİSİNDEN KAYNAKLANAN OLUŞABİLECEK TÜM HATALAR TARAFIMA AİTTİR) BELGENİN KISACA YORUMU: Bu askeri tezkere 1298 (miladi: 1882) doğumlu İzmir sancağı Tiryanda nahiyesine bağlı Demirci köyünden Hacı Hasan oğullarından Mehmet oğlu İbrahim’e aittir. Bu belge yedeklik sınıfına ayrıldığına dair olup.(Bugünkü Ayrancılar). BABA BEN ÖLMEDİM 9 . Kendisi 13 Nisan 1904 günü silah altına alınmıştır. Nahiye merkezi ise Tiryanda’dır. Kendisi ihtiyat sınıfına ayrılmış olmasından dolayı bu tezkereyi yedeklik yüzbaşısına bir buçuk ay içinde kayıt ve tasdik ettirecek. Beş yıl askerlikten sonra yedeklik sınıfına ayrılmıştır. yazıda bölüğünden ayrıldığından itibaren neler yapması gerektiği ayrıntılı olarak belirtilmiştir. O tarihte daha Torbalı nahiye değildir. bu gecikmeden ve yukarıdaki emirlere uymazsa silah altına çağrıldığında bulunduğu yerdeki arkadaşları ile beraber gelmezse kendisi için firar cezası ile cezalandırılacağı bunları kendisinin bildiği ona göre hareket etmesi gerektiğinden bu tezkere kendisine verildi. Eğer bunları zamanında yapmazsa zaman geçtikten sonra yaptırırsa ihtiyatlığından düşeceği yani tekrar silah altına alınacağı. .

Coşkun Bey’in kardeşi Halil Bey de Mersin’de hakim. İngilizler'in işine gelmiyordu. Bu kampta. Dile kolay. 7 sene Yemen. Ancak İngiliz askerleri dipçik darbeleri ile askerlerimizin havuzdan çıkmalarına izin vermiyorlardı. aşırı krizol maddesi nedeniyle haşlanıyordu .azılı Türk düşmanı kesilmişlerdi. 39 nüfus hanesi var. Halil Bey 1895’te doğmuş. ölmemek için çömelerek başlarını suya soktular. Duygulanmamak mümkün değil. Mehmetçik.. Babamın dedesi Torbalı Çengele’den (Ormanköy) tam 14 yıl askerlik yapmış. İngilizler’in beyinlerine işlenmişti. Askerlerimiz. 1929’ da Saliha. ağır hakaret ve aşağılamaya maruz kaldılar. Fotoğraftaki Halil Bey’in ailesi ile ilgili kısa bilgi: Köydeki lakapları Hacı Ahmetler. Abdullah Bey’in 3 oğlu. Bu insanlık dışı muamelenin nedeni ise Ermeniler idi. Gökyaka 1276( 1860) doğumlu. bunun faili olan İngiliz tabip. 1932’ de Mehmet. Her zaman yardımcı oldular sağ olsunlar. Babası ölü bilmiş. Şimdiki bazı nesebi bozuklar 14 aya dahi tahammül edemiyorlar. Askerlerimiz. Çözüm toplu katliamdı. Alayı'na bağlı Osmanlı askerleri esir tutuluyordu. Ancak bu kez İngilizler havaya ateş etmeye başladı. Çünkü gözleri yanmıştı. süngü zoruyla dezenfekte havuzlarına sokuldu. Dışarı çıkanların halini gören sıradaki askerlerimizin direnişleri de fayda etmedi ve 15 bin askerimiz kör oldu. Mehmetçikler. hane. 1926 yılında Fatma. Analar hep bekledi evlatlarını.Sert. Diğer kızı Kamile. disiplinli biriymiş. 10 .. Kampın tam adı. Ne ana kuzuları kaldı seferberlikte. garnizon komutanı ve askerlerinin cezalandırılması için TBMM'nin teşebbüse geçmesini istediler.Tümen'in 48. Bu yüzden fazla bilgi alamadık. Allah rahmet eylesin. Fotoğraftaki Halil Bey 1311(1895) doğumlu. Hani Harbiye Marşını bilirsiniz. Sarılar aşiretinden Bekir. Savaş bitmişti.Seferberlik döneminde pek çok yakınımız esir oldu. Diğer oğlu 1308 doğumlu Hakkı. Elimdeki kayda göre 10 Şubat 1335 tarihinde ölmüş. Kendisine teşekkür ediyorum. Tabiî ki yeni kurulan devletin bin türlü sorunu vardı. şu an Kula ilçesinde polis memuru olan sayın Coşkun Gürcan gönderdi. Çünkü olası yeni bir savaşta. 1 kızı var. Bana fotoğrafları oğlu Abdullah’ın oğlu. Milletvekilleri Faik ve Şeref beyler bir önerge vererek. Bu yazıyı yazarken dahi duygulanıyorum. Ermeniler tarafından. bele kadar gelen suya başlarını sokmak istemedi. Bazısı ölü bilindi. 25 Mayıs 1921 tarihinde TBMM'de görüşüldü. Böyle bir ırkın evladı olmak hele hele bu bilgileri bilerek taşımak insanı duygusallaştırıyor. Bu vahşet. daha ayağını soktuğunda. kamptaki ağır koşullar nedeniyle ölenler dışındaki askerleri teslim etmek. Bu hesap sorma işi de unutuldu gitti. Bunlardan birisi de 1930 yılına kadar Torbalı’ya bağlı iken şu an Kemalpaşa ilçesine bağlanan Gökyaka Teke köyden Halil Bey idi. Ancak başlarını sudan kaldıran artık göremiyordu. Kamptaki Türkçe bilen Ermeni tercümanların yalan yanlış çevirileri ve kışkırtmaları nedeniyle. Ya evlatlar? Bir nesil babasız büyüdü. "Seydibeşir Kuveysna Osmanlı Useray-i Harbiye Kampı" idi. Tam 14 yıl. Ancak suya normalin çok üzerinde krizol maddesi katılmıştı.. 7 Temmuz 1905 sayımında köy toplam 227 kişi. Ama onlar UNUTMUYORLAR.. kampın İngiliz komutanları. mikrop kırma bahanesiyle. Kimisi öldü denildi. İlk oğlu 1307 doğumlu Mehmet. Ancak. Aile reisi “ İmamoğlu hafidi Abdullah” rençper imiş. Vatan için o cephe senin bu cephe benim. Diğer dedem yani dedemin babası seferberlikte askerde kalanlardan. Kadınlar ise kocalarını.. Halil Bey seferberlikte askere alındıktan sonra Mondros Mütarekesi ile birlikte Mısır’da esir alınmış. 1935’ te ise Mehmet Fahri doğmuş. 1939’ da ise son çocuğu Hüseyin. 26/08/1963 tarihinde vefat etmiş. Köyüne döndükten sonra evlenmiş. Yayına izin verdi. Seferberlikte kalmış. bu askerlerin yeniden karşılarına çıkabilecekleri. 4 sene Mısır. Bu askerlerden bir kısmı da Mısır'ın İskenderiye şehri yakınlarında bulunan Seydibeşir Usare Kampı'na hapsedildi. 1918'de Filistin cephesinde esir düşen 16.. Mısır'da esirlerin krizol banyosuna sokularak 15 bin vatan evladının gözlerinin kör edildiğini. kimisi ise kayıp. 1315 doğumlu ve daha sonra Armutlu’ya gelin gitmiş.12 Haziran 1920'ye kadar iki yıl boyunca her türlü işkence. eziyet. Hacı Ahmetler 19. Kimisi kaldı kimisi döndü. Önce fotoğrafların çekildiği bu esir kampı hakkında birkaç bilgi: Seydibeşir Usare Kampı: Birinci Dünya Savaşı'nda 150 bin askerimiz İngilizler’e esir düştü. Çocuklarının yanında hiç konuşmazmış. Tam beş yıl. “ Yıldırımlar yaratan bir ırkın ahfadıyız”. 1927 yılında Abdullah. Yıllar sonra tanınmayacak halde çıktı geldi ocaklarına. 3 sene Batum.

Sene 15 Temmuz 335 11 .15 Temmuz 335 (1919) İkinci takımın esaret hatırası (soldan ikinci sıranın başındaki diz üstünde) Hatır-i esaretde takım arkadaşlarıyla beraber esaretin Yadigar hatırasıdır.

Hatıra-i esaret Sene 1334 12 .

Kıbrısi (Kıbrıslı) Mehmet Ali Efendi 4.Kütahyalı Rıza Efendi 3. Birinci İzmirli Halil 2. Çallı Latif 13 .Hatıra-i Esaret sene 1335.

1945-46 yılı (oğulları Cavit ve Mehmet ile) Ön sıradaki sağdan veya soldan üçüncü kişi (başı sarıklı ve sakallı olan) 14 .

Halil Gürcan Halil Gürcan 15 .

. Kayıt. Halil Onbaşı kardeşi Mehmet Ali ile birlikte askere alınır. ya oğlunu. Derelerin kan aktığı kutsal vatan toprağı. Soyadları bugün BAYKURT. yüreğim yanık. Türküler yakılmış gençliğe Çanakkale için. O koç yiğitlere için için ağlıyor. -Peki bölüğü burada sevk ve idare eden kim? Halil Onbaşı: . Vücudu ikiye bölünür. bırakın insanları . Hatta bölük komutanlığı çavuşlara kadar iner. O kadar şiddetli çarpışmalar yaşanır ki bölükte şehit olmadık ne subay ne de astsubay (gedikli) kalır. Bir süre sonra ateşkes olduğunda cephe komutanı Esat Paşa bölüğü teftişe gelir. Vatan savunmasının en şiddetli yaşandığı yarımada. Esat Paşa bir süre daha komutanlığı Halil Onbaşı’dan almaz. bölük komutanlarını ziyaret ederlermiş. Mehmet Ali bir İngiliz taarruzu sırasında makineli tüfek ateşine kapılır. Kimi Yemen de kimisi Kafkas. Şehit Çavuş Haydar Arda İÖO. BENİM BABAM KİM ? Eski insanların ağzından düşürmediği iki kelime vardır: Seferbirlik ve Çanakkale. vatan için.Şehit. Esat Paşa sorar: . Karşısına bir avuç askerle Halil Onbaşı çıkar ve tekmil verir. Babamın dedesi Sarılar aşiretinden Bekir’de Çanakkale’de kalmış. Sırf Iraz yengem mi ? Bu topraklarda hemen hemen her hane şehit verdi. Kardeşi Halil aynı bölükte onbaşıdır. ya kardeşini ya da kocasını. Cephe dönüşü Halil Onbaşı’nın bölüğünde asker olarak yer alan ve dönebilenlerden birisi de Dirmil’den Ali Molla’dır. Rahmetli oldu. tüm erkek evlatlarını Çanakkale cephesinde yitiren Şerifeler adlı sülaleye aitti. Osman abi küçükken dedesi Ali Molla kendisini alır. Halil Onbaşı’nın karşısında esas duruşta tekmil verir. Bunu bana Dirmil’den sevgili abim Ali Mollanın Osman Abi anlatmıştı. Yıldırımlar yaratan bir ırkın ahvadı değil miyiz ki ? Mehmet Akif . o kınalı kuzulara Tanrı’dan rahmet diliyorum. kadınları kocasız bırakan insan değirmeni. bir bayram veya seyranda doğru Çengele köyüne gidermiş. Rahmetli amcamın hanımı vardı. Bir ömür boyu hasret çekmiş. Başlardı Çanakkale türküsünü söylemeye. Alın size bir örnek: Köydeki sülalelerden birisine Halil Onbaşılar denir.Şehit. İki kardeş aynı bölükte Çanakkale’de çarpışırlar.Mukaddes sana bir türkü söyleyim mi? Anam.Olur yenge.Bölük komutanı nerde? Halil Onbaşı cevap verir: . -Ya gedikliler ? Cevap yine aynıdır: . Aynen şöyle not düşümlü: “ Çanakkale Conkbayırı Kerevizdere ‘de kayıp olduğu şerh verildi. Iraz yengemin kardeşleri Çanakkale’de kalmış. Iraz yengem. Hep “Vatan Sağolsun” dedi.7 bin kişinin şehit düştüğü yer. Kimileri köyümde cephede bölük komutanlığı bile yapmış. Ruhum isyan ediyor. kimisi Çanakkale harbinde. bayrak için can vermeyi bir onur ve gurur saydı. ya dedesini. Torbalı Nüfus Müdürlüğü arşivinde Osmanlı nüfus defterlerini incelerken kendi köyümle ilgili bir kişinin kaydı dikkatimi çekmişti. Çavuşlar da şehit olunca bölük komutanlığı Halil Onbaşı’ya kalır. Hangimizin bir yakını ya Çanakkale’de ya da seferberlikte askerde kalmamış ? Benim köyüm eski adıyla Çengele yeni adıyla Ormanköy’de tam tespit edebildiğim 18 kişi askerde kalmış. “Çanakkale içinde vurdular beni Ölmeden mezara koydular beni.ANNE. Aynı şekilde Helvacı köyden cepheden dönen gazi askerler de bayramın ilk günü gelir. Çanakkale’ de çarpışan askerlerimizi Peygamberimizle beraber Bedir ‘de savaşan aslanlara benzetiyor. Çanakkale değil mi ki o evlatları babasız.onun elini öpermiş.Benim kumandanım. Ülke için. Şu an dahi bu satırları yazarken halimi görmenizi istemem Gözlerim dolu. merminin mermiyle havada çarpıştığı yer. Halil Onbaşı bölüğü o bölgede sevk ve idare eder.” Bir yandan söyler bir yandan ağlar. Müdürü İbrahim Baykurt’un dedesi. Mehmet dedem babasını hiç görmemiş. hepimizi ağlatırdı. Köydeki evimize gelir anama derdi ki: . Neden Halil Onbaşılar diye araştırmıştım. Cepheye gidenlerin çoğu ya şehit olmuş ya da gazi. Metrekareye 6 bin merminin düştüğü. derdi.” Lütfen bir düşünün. Günde 6. Nasıl düşürsünler ki ? Ya babasını vermiş. Daha neye benzetsin 16 .

Bu evlilikten ilk önce iki çocuk olur.5 yıl sonra aileye bir mektup gelir. Asri amca bu gün 80 yaşında . Tabii bunu Adalı Hasan anlamıştır. Günde 6000 kişinin kayıp verildiği yerde hem de savaş ortamında kaçının kaydı tutulsun . annesi ise Emine Hanım. Bu arada esirlikte İngilizce’yi de öğrenir. Sol tarafta olan ise Adalı Hasan. bir fotoğraf ve onun öyküsü. Hasan Bey’in kolunda “Kızılay” işareti var. Ayşe Hanım ise 29/05/1981’de vefat eder. Bu arada Yunan işgali vardır. Kuşadası’nda başlayan Tabaki Mustafa ile arkadaşlığı ömür boyu devam eder. Elime ne geçerse onu yazar çizerim. asker sayısı 12 kişiye kadar düşer. Memur İngiliz’dir.Tepeköy 3 no’lu haneye kayıtlı. Torbalı’da daha önce yaptırdığı hanı işletmeye başlar. “Kuşadalı Tabaki”.5 yıl hiç haber alamaz. 1928 yılında Asri doğar. Ayşe Hanım fakir ve öksüzdür. Kuşadası doğumlu olduğu için Rumca bilmektedir. Mehmet Sadık Bey aynı zamanda dayısıdır. Tepeköy Yunan karakolu o günün oteli olan hanındadır.ki? Benim yaptığım araştırmalarda Torbalı merkez ve köylerinden yaklaşık 650 kişi seferberlikte kaybolmuş. Tabii bu rakam çok komik. Mondoros Mütarekesi ile esirler salınır. Babasının hikayesini anlatacağım size.Esir kampının bulunduğu Hindistan’ın Bellara kasabasına götürülür. Bir gemi ile önce Kuşadası’na . Kuşadası 1889 ( 1305) doğumlu. Tabaki’ye göre boyu daha kısa. Her neyse… Hikayeyi Tepeköy’ün ilk hanelerinden olan Adalı ailesinden Asri Adalı anlattı. Tabii oğlu Hüseyin’in bir fotoğrafını çektirip zarfın içine koymayı ihmal etmez. Annesi bir gün askerlik şubesine gider . Asri amcanın babası aslen Kuşaadası’ndan. Kızı da aynı. oradan yayan Torbalı’ya gelir.Ancak özel bir birlik olabilir. Yaklaşık 3. Yani dayı yeğen bir yerde esir. yetim ve öksüzle evlenene askerlikten muafiyet vardır. Ayşe Hanım’a kocasının esir olduğu söyler. Hasan Bey ve Tabaki Mustafa bir ay süren bir gemi yolculuğundan sonra İstanbul’a varırlar. Adalı Hasan orada Belevi köyünden Giritlilerden Tabaki Mustafa ve Kazımpaşa ilkokul başöğretmenlerinden . Ancak buradaki postane ya yoktur. Trendeki Yunan devriye askeri Rumca “ Canım Türk kanı istiyor “ der. Geride hanımı ve iki çocuğu kalır. Başlarında fes var. Adalı Hasan 28/12/1951’de vefat eder. İkisi de burma bıyıklı. Adalı Hasan’ın oğlu Hüseyin ikide bir annesi Ayşe Hanım’a soru sormaktadır: “ Anne benim babam kim. Ayşe Hanım mektubu alınca kocasının esir olduğu Hindistan’a bir mektup yazdırır. Askerlik kanunları değişir. ya da kapalıdır. Ancak ülke 1. annesi ise Cemile. 1911 yılında doğan abisi Hüseyin ile 1913 doğumlu Zeliha. Oğlu Hüseyin daha babasını tanımamaktadır. 1928 doğumlu.Ayşe Hanım 1893 Tepeköy doğumludur. Adalı Hasan da askere alınır. Şube başkanı Binbaşı. Bugün sizinle paylaşmak istediğim asıl konu. 1925 yılında kızı Cemile. Tüm eli silah tutanlar silahaltına alınır. Ben yerel tarihçiyim. 17 . Oğlu Hüseyin ise 15/07/1985’te vefat eder. Diyeceksiniz ki son zamanlarda fotoğraflara fazla taktın. Vatan uğruna şehit düşen şehitlerimizi rahmet ve sevgi ile anıyorum. Alayın mevcudu o kadar azalmıştır ki. Doğru İzmir’e gider. Babası Hüsnü. Oğlu Hüseyin artık babasını aramaktadır. “ Muhterem Karındaşım” ibaresi vardır. Tekrar bir gemi ile Mudanya’ya giderler. Esirlikten sonra bir de Yunan işgalini yaşar. Resmi tespitli Çanakkale şehidi ise yaklaşık 40 kişi . Aile. O günün askeri kanunlarına göre bir fakir. Fotoğrafın arkasında ise “ Adalı Hasan Efendi’ye takdim”. Yani askerde kalmış. Çünkü Hindistan’a benim bildim kadar asker gönderilmedi ve cephe açılmadı. Zaten soyadı kanunu çıktıktan sonra ADALI soyadını ondan almış. Hasan Bey mektupta esir olduğunu yazmakta ve arkadaşı Tabaki Mustafa ile beraber çekilmiş fotoğrafını göndermektedir. Sıhhiye eri olarak doğru Çanakkale cephesine gider. Fotoğraf bugün Adalı ailesinde. Unutturamazlar. Adalı Hasan’ın hikayesini anlatan ve fotoğraflarının yayımlanmasına izin veren Adalı Hasan’ın oğlu Asri Adalı’ya . Orada İngilizler’e esir düşer. Üzerlerinde sadece esir fistanı vardır. Orada hastane sıhhiye esiri olarak görev yapar. Tepeköy’e gelip Köseoğulları’ndan Hüseyin’in kızı Ayşe Hanım’la evlenir. fotoğraftan haberdar eden Hasan Adalı’ya buradan teşekkür ediyorum. İzmir’e varıldığında İzmir Yunan işgali altında inlemektedir. Hasan Bey’den 3. Babası Hüseyin Bey. Mektup Hindistan Bellara’dan gelmektedir. kime benziyor?” Annesi Ayşe Hanım şuna benziyor buna benziyor diye oğluna cevap vermektedir. Unutulmadılar.Trenle İzmir’e hareket ederler.) gönderilir. Fotoğrafta sağ tarafta olan Tabaki Mustafa. okulun müdürlüğünü de yapacak olan Mehmet Sadık Atabek ile beraber olur. Adresi görünce şaşırır. Dünya Savaşı’na girer. Adalı Hasan. Kadın başına Alsancak Postanesine gider. Adalı Hasan torunu Asri Bey’in anlatımına göre Çanakkale cephesi kapanınca alay Hindistan bölgesine ( bence Irak cephesi olmalı. İngiliz memur sorar: “ Bu adam oraya nasıl gitti?” Ayşe Hanım esir olduğunu söyler.

18 .

19 .

7 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:15.1328 30. 6 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:11.1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 Aile soyadı Açıklama Kapalı kayıt 1934 tarama cevel no YİĞİT-SAK-YİĞİTER ÜNAL-ÇETİN NİŞANCI-YANIK Kapalı kayıt KARAKUŞ-AKÇAY DÖNMEZ ŞENGÜL AYDIN AYDIN SARIBAŞ-BİRCAN AYDIN-AKTAŞ-BAYER SENEL ÖZCAN BOZKURT-TOPRAK AYDEMİR ÇETİN ÖLMEZ ZEYBEK SİVRİKAYA AYDIN UÇAR GÜLERCAN Kapalı kayıt Naime köyünden aktarıldı 2734 2073 356 4 Dağkızılca 41 70 87 3743 3764 3351 434 437 469 1456 1492 Demirci 6 15 11 11 23 Döğerlik 7 Helvacı 8 26 43 Karakızlar 9 3 10 12 18 62 2620 2655 2578 2588 2856 2861 2254 2259 1834 Karakuyu 10 61 70 Karaot11 13 16 Dirmil 12 18 1 2 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı: 18. 8 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:20.06. 12 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:19.02.06. 10 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:37. 5 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:31. 4 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:17.1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 16. KE. 1328 1326 Aile soyadı Açıklama Piyade Binbaşı Kapalı kayıt 1934 tarama cevel no 1852 Balkan Savaşı Döneminde Askerde Kalanların Kayıt Örnekleri (1328 yılı) Köyü Ahmetli1 Bozköy2 Çakırbeyli Sepetçiler 3 Hane No 5 12 6 23 5 Adı Ali İbişoğlu Yusuf Kabaca oğlu Osman Zurnacı Hüseyin oğlu Hüseyin Hasan Mehmet Ali Kırıklarlıoğlu Mehmet Bekir Mustafa Ahmet Mustafa İsmail İkiz oğullarından İbrahim oğlu İbrahim Ali Mustafa Mustafa Hüseyin Ahmet Mustafa Hulusi Aydınlıoğlu Cemali Kütahyalı Mehmet Ali Ömer Baba adı Ömer Yusuf Yusuf Hüseyin Hasan Hüseyin İbrahim Esat Hüseyin Osman Osman Osman Osman Halil İbrahim Mahmut Hacı Ali Abti Mustafa İbrahim Arnavut Halil Ali Mehmet Ali Doğum yeri Ahmetli Bozköy Çakırbeyli Bayındır Çırpı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Demirci Döğerlik Döğerlik Döğerlik Helvacı Helvacı Ahmetli Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakuyu Karakuyu Karaot Karaot Dirmil Doğum Tarihi 1311 1303 1299 1300 1296 1307 1307 1307 1297 1308 1303 1301 1299 1311 1310 1284 1305 1299 1308 1304 1309 1304 1306 Kayıt Askerde Balkan Harbinde Balkan Harbinde Askerde Askerde Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbinde Balkan Harbinde Askerde Umumi Harpte Balkan Harbinde Balkan Harbinde Balkan Harbinde Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Ölüm Tarihi 1328 1328 1328 22.1328 1328 1328 14. 11 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:15.Trablusgarp Savaşı’nda Kalanların Kayıtları Köyü Tepe Dirmil 32 Hane No Adı Necmettin Alamanoğlu yörük Nebi Baba adı Şeyh Mehmet Gaylani Alamanoğlu Halil Doğum yeri Tepe Emirali 1298 Doğum Tarihi Kayıt Trablusgarp İtalyan Harbi Ölüm Tarihi 10. 3 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:32. 9 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:34. İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:16. 20 .09.

1329 1329 1329 1329 1329 1329 YASEMEN BOSTAN GÜL GÜL GÜLCAN-ŞENBOY TAŞLIOĞLU ÇINAR DUMAN BABA MADRAN GÖK Kapalı kayıt 2985 3013 26 27 Kapalı kayıt 1349 Çapak23 Sepetçiler Döğerlik 14 16 7 22 Kapalı kayıt 2883 Kapalı kayıt Kapalı kayıt Kapalı kayıt 1272 Kapalı kayıt 2892 Karakuyu 98 110 Kuşçuburnu 14 14 15 Çengele 44 Süleyman Mustafa Çengele 1307 Şehiden 02.1329 45 Ali Osman Mısırlı Mustafa oğlu Mehmet Hamit nam diğeri Kara Hüseyin Çengele 1309 Askerde 11. İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:18.1329 03.06. 21 .1329 05. 18 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:8.10. 21 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:31.05. 20 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:10.09.1329 Kapalı kayıt 1959 Hamidiye 17 Ali İsilce 1305 Balkan Harbi 1329 DEMİR Kapalı kayıt 1559 13 14 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:15. 17 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:40.10.02. 23 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:32.02. 16 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:7.10.1329 07.1329 30.Kuşçuburun 13 Çengele14 11 13 37 İskender Mehmet Ali Hasan Ali İbrahim Hacı Ömer oğlu Osman oğlu Mehmet Hacı Ömer oğlu Osman oğlu Hüseyin Deveci Ahmet Ziyaettin İbrahim Danaoğlu Mehmet Hasan Mehmet Abdullah Mustafa Süleyman Hüseyin Salih Mahmut Süleyman Osman Hacı Mehmet İsmail Koca Hüseyin Danaoğlu Bekir Kel İsmail Solak Mehmet Mehmet Ali Kuşçuburun Çengele Çengele Özbey Saibler Saibler Saibler Çatalca Bozköy Yeniköy Arıtaş Cumalı Cumalı 1306 1305 1292 1307 1299 1301 1261 1300 1303 1290 1308 1293 1308 Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Balkan Harbi Askerde Askerde 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 1328 DURSUN BAYKURT KARAGÖZ ÖZ-SÜRÜCÜ ÇEVİK-TEKİN-GÜLEÇÖZYURT ÇEVİK-TEKİN-GÜLEÇÖZYURT AKGÜN-SEZER Kapalı kayıt 1262 1929 1941 1557 1507 1508 1529 Hamidiye Saibler16 15 15 9 9 11 Hortuna 17 28 10 18 Yeniköy 18 KURTLU DANACI Arıtaş19 Cumalı20 13 32 34 Kapalı kayıt Kapalı kayıt Kapalı kayıt Kapalı kayıt 3109 713 726 2813 BAĞIŞ-NEYIR ÖZÇETİN-ORHAN Balkan Savaşı Döneminde Askerde Kalanların Kayıt Örnekleri (1329 yılı) Arslanlar21 54 78 Çakallar 22 Deli Halil Recep Abdullah Ahmet Mehmet Mehmet Hasan Ali Mehmet Ali oğlu Cemal Mehmet Hüseyin Tuzlu Osman İsmail Deli Salih Latif Kara Hüseyin oğlu Durmuş Çiçek Mehmet Molla Ahmet oğlu Ali Putu oğlu Halil Gök Mehmet Bucaoğlu Hüseyin Ali Ahmet Koca Tahir Salih Şaban Kardiça Kardiça Çakallar Çakallar Çapak Sepetçiler Düğerlik Düğerlik Karakuyu Karakuyu Yenipazar Deliorman Kuşçuburun 1293 1297 1309 1297 1296 1309 1304 1302 1306 1309 1300 1297 1304 Askerde Askerde Harbiye Hastanesi Seferberlik Askerde Askerde Balkan Harbi Askerde Balkan Harbi Balkan Harbi Umumi harpte Umumi harpte Harb-i Umumi 1329 1329 25. 22 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:9.1329 20. 19 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:6. 15 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:21.

Karınca sürüsü gibi bu yayla yollarına. Bulgurca civarına. Bu yörük beyi çok zengindir. Onun da şehit olduğunu haber alırlar. Bu sefer tüm malı alıp götürmesi gerekecektir. Fakat birkaç kişiden fazla ziraat yapan yoktur. keçi. Nisan ayı içinde yayla dedikleri Kütahya’ya bağlı Gediz. Yükleri hafifler. O zamanlarda zenginlik canlı malla oluyor. İkinci kardeş halamın kocası Mehmet’i de askere alıp Çanakkale’ye savaşa göndeririler. konarlar. Yukarıda söylediğim gibi o devirde mal geçerli akçe. Bütün yaz yaylada ürettikleri sütü.yedinci gün Salihli’ye 24 25 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:18. hem çok malı olduğundan şehit olan kocasının küçüğü Osman’a yani kaynına vermeyi düşünürler. altıncı gün Sart civarına . develere yükleyip dönerler ve Salihli’ye gelince tüccarlara satarlar. tereyağını atlara. yörüklerin canlı malları sığmazdı.03. Balmahmut. Hem halamı hem de Osman’ı razı ederler. Çavdarhisar.. Murat Dağı. beşinci gün Turgutlu – Armutlu civarına . Mesela bu göçebelerin yolculuğunu biraz anlatayım. 22 .: Yaylaya gitme zamanı geldi mi eğer Özdere – Gümüldür’de kışlamışlarsa oradan göçüp bir günde Tahtalı Barajı’nın yapıldığı yere. Halamın kocası da artık zengin sayılır. Halamın kocasının büyük kayını Aptil’i askere alıp Çanakkale’ye savaşa göndeririler..03. Örencik Ovası. Fakat kocası şehit olunca dul olarak baba evine dönmesi gerekir. İdari birimde askerde kalan kişi sayısı:17. Altıntaş.17 Ali Mehmet İsilce Torbalı Mersinli Özbey Saibler Hortuna Yenişehir Yeniköy Niğbolu Arıtaş Cumalı Fetrek 1306 Balkan Harbi 1329 DEMİR Kapalı kayıt 1560 20 Hüseyin Üzeyir oğlu Gani 1306 Balkan Harbi 1329 Kapalı kayıt 1565 39 Saibler Hortuna 1 68 83 Yeniköy Tepe Ertuğrul Mah24 Arıtaş Cumalı Fetrek 25 Salih Hamid İbrahim Ahmet Aycaoğlu İbrahim Mehmet Ali Mehmet Mehmet Köselioğlu Hasan Kara Recep Dığıllılı Mehmet Mehmet Veli Aycaoğlu Ali Ahmet Mehmet Mehmet Ali Deli Veli 1308 1306 1306 1296 1293 1300 1295 1296 1292 Balkan Harbi Askeri hastahanede Balkan Harbi Balkan Harbi Bursa askeri hastanede Askerde Balkan Harbi Askerde İskenderun Hastanesinde 1329 04. hem de gelin. Böylece hem mal gitmeyecek.1329 1329 1329 1329 30. Ertesi gün oradan göçüp Tekeli köyü civarına. Aile bu iki acıyı yaşarken halam çok genç yaşta dul kalmıştır. üçüncü gün Pınarbaşı yakınlarına . Çok yakınım olan Hatice halam ve eşiyle çocuklarının yaşadığı acı gerçeği anlatıyorum: Sene 1915. Yakın zamanda şehit olduğunu haber alırlar ve bu şehit 5 oğlan kardeşten biridir. Bu döngü hep böyle sürüp gider. Arazi falan neredeyse bedava.1329 1329 1329 11. Halam yörük beyinin (Tekeli ) torunudur. Yokuşbaşı. Evlendirirler. İşte bu nedenle halamı gelin ederlerken kocasının ailesi de çok fakir olduğundan halama sürü ile koyun. Arazileri de vardır.05. Banaz hatta İnönü. Kayınbabası ve kayınvalidesi hem kendinden çok memnun. Göçebe yörükler her yıl yaylaya giderler. Bu yaylalara gidip Eylül sonları İzmir civarına göçerler. Gidiş o gidiş. dördüncü gün Manisa Spil Dağı dibindeki köylerin civarına. Dumlupınar.1329 FESCİ İLBEK ÇAKIRCA EKREN 1586 Kapalı kayıt 3171 3188 12 25 1 34 20 TAŞKAN TEKCAN ÖZÇETİN-ORHAN Kapalı kayıt Kapalı kayıt Kapalı kayıt 2465 ACI GERÇEK ( GAVLAK MEHMET ) ANLATAN: Ben 1933 doğumlu Rıza TUNÇEL. tulum peynirini. Bu Mehmet’in bir kız çocuğu vardır. inek verirler. Şaphane.

Bir gün bir kuşluk vakti babasının bir at ve bir de merkeple sırtlarında yükleri olduğu halde hayvanlarla geldiğini görüyor. O kişi şehit sanılan “Mehmet”tir. bir kısmı da Uşak yoluna devamla Afyon yakınlarına giderlerdi. O nedenle Salihli’de meydana çıkan bu adam. Neden Salihli? Çünkü Salihli’yi geçtin mi hem yaylaya hem de kışlağa giderken Salihli’den sonra hepsi ayrı ayrı yönlere dağılırlar. Şehit sanılan halamın kocasını iyi anlatabilmek için. Bir gün yolu Dumlupınar’a düşüyor. Ayrıca: -Bu adamın oğlu Mehmet vardı. Bu kişi olacakları bildiği için baba evine dönmeyi düşünmüyor. orada görürüm ümidi ile babasının geleceği günü bekliyor. Aradan 3-5 yıl daha geçiyor.. Birkaç ay içerisinde tüm yörükler o dedeyi yani “Gavlak Sülü (Süleyman)” yü. Halam kaynı ile evlendikten çok sonra. Tüccarlardan da parasını alarak babasının cebine koyuyor. Hiç olmazsa babam. Bu şehit Mehmet celepliğe yani kasaplığa başlıyor. Yani kızını verdikleri dayısının oğlu benim büyük amcamın oğlu idi. -Peki . Eylül ‘de dönüş başlardı. Teyzemlerden mal almak istiyor. Aldığı cevap: -O Çanakkale’de şehit oldu. Babasını ata bindirip uğurluyor. Yalnız anne ve babasını çok özlüyor. Orada kalmıştır. Yörükler de hep birbirlerini tanıdığı için bu adam. Her gören ön dişlerini anlatıyor. Her geçen yörüğe : -Gavlak Sülü ve hanımı sağ mı? diye sorar. Ortaya çıkan bu adam. Şüphesi kalmıyor artık. Dumlupınar’da teyzem vardı.görüp: . der. Yüzde yüz oğlum. Böylece her şeyi öğreniyor zaten. çok hastasın. bu soruyu Salihli’ye gelen her yörüğe soruyor. karısı ve kız çocuğu vardı.Kendisini tanıyan yörüklerden bu adamın kendisini tahkikat ettiğini öğreniyor ve o kişilere: . yayla dönüşü tüm malları Salihli’de nasıl olsa tüccara satacak. Onlara ne oldu? -Karısını kardeşine verdiler. Araştırsa da netice alamıyor. Tahminen ne gün geçeceklerini öğrenir. kız çocuğu da büyüdü. malını satar. Onların da birkaç sürü koyunu vardı. Bu yolculuğu şu sebepten anlatıyorum. Bir kısmı Gediz yoluna. Onların tüm kardeşlerinin ön dişleri çok küçük.Mehmet’in babasını. der. diyorlar. her gelene Gavlak Sülü’nün oradan ne zaman geçeceğini sorar. Teyzem kendisini tanıyor. o evliydi. Fakat babası sıtma hastası olduğundan çok perişan durumdadır. sekizinci gün Kula’ya yaklaşırlar.Salihli’de bir adam seni arayıp soruyordu.yıl olarak kesin bilinmiyor. “ Sen kimsin?” diye soranlara: -Mehmet benim Çanakkale’den asker arkadaşımdı. -Sen Gavlak’ın oğlu Mehmet değil misin? 23 . İyice kanaat getiriyor. Esaretten kurtulup Salihli’ye gelmiştir. Güre civarında dağılmaya başlarlar. bunu bildiği için Salihli’de yörüklerin yolunu keser ve yörüklerin hepsi Salihli’den geçeceği için orayı bekler. apayrı bir tipti. Büyük dayısının oğluna yeni gelin ettiler.geçince Kovukdere civarına.Salihli’de bir adam ortaya çıkıyor. Kendisini bildirmeden yanına koşup: -Baba yardım edeyim. Çok zaman oldu hiç görmüyorum. Öğrendikleri ile temelli yıkılıyor. diyor. Dokuzuncu gün Kula’yı geçerler ve birkaç gün sonra Güre civarına varırlar. Dede de: “Salihli’de bana birisi evlat gibi yardım etmişti” diye düşünerek şüpheleniyor. Baba evine dönmemeye kesin karar veriyor. Bunun dışında başka şeyleri de öğrenmeye çalışır. Babasının malını indirip.Sizin gördüğünüz adamın eşkali nasıldı? diye tipini soruyor.

Ben de: -Yalnız ben varım. babacığının çok hasta olduğunu. siz adam olmazsınız. biraz zeytin . dedi. amcalarımızdan babamızın hakkı olan malı alacağız. Tahtalı Kahve. üstünde eski zeybek elbisesi vardı. Benim amcaoğlu da aynı kişilerden hak istediğinde. O an bende bir fincan kahve yapıp eline verdim. Teyzemlere birkaç defa daha misafir oluyor. -Ne istiyorsun Sülü Dede? dedim. dedim. -Kim sizin amcalarınız. Bu haberler babası ve kardeşlerine ulaşıyor. Gençler de bu yaşlı adamın dediklerine inanıp hemen Salihli’ye dönüyorlar. Biliyordum ki kahve istiyordu. Birkaç yıl geçince şehit sanılan Mehmet’in kızı da ölüyor. Annem bir tencere kuru fasulye pişirmiş. Ömründe başka giysi ile gezdiğine şahit değilim. -Biz Salihli’den geldik. Salihli’de oturduğunu. Öğle idi. 1960’lı yıllar girmişti. onu kattım. Onu öldüreceğim ama hayırlı bir günde olsun diye düşünüyorum. Acı biberi çok severdi. Dedemiz ölmüş. Evlendiğini. O da çok zaman kışın kapalı olurdu. o tarihlerde de bütün yörükler köylere yerleşiyor. diye o delikanlılara bir bir amcalarını soruyor Osman. bir tas turşu. Bu şehidin babası ve anası 1949 ve 1951 yıllarında ölmüşlerdi. Bacaklarında efe tozlukları vardı. Fakat aradan zaman geçtiğinden kendisini bulamıyorlar. Bana: . diyorlar. bir tas taze çökelek. Aradan birkaç yıl daha geçiyor. ateş yak. -Anan baban yok mu ? dedi. diye sordum.Teyzemden kendini saklamıyor. Onun için: -Oğlum sizin aradığınız adamlardan hiçbiri köyde kalmadı. babası giderken arkasından çok ağladığını anlatıyor. ısınayım. Evde yalnızdım ve kendisini ben karşıladım. Mehmet. -Oğlananası köyüne buradan mı gidilir? diye soruyorlar. Eskiden babası ile karşılaştığında. Onları bulacağız. Osman o delikanlılara: -Oğlum bu kışta kıyamette ne yapacaksınız köyde? diye soruyor. Hem karnım aç hem kocakarı ile kavga ettik. Hatta iki ihtiyar çok kavga ederlerdi. Halbuki aradıklarının birisi o kişi.bu sefer: -Git kayınbabandan iste. Onlar da zaten mallarını bölüşmüşler. Ben: -Dede neden kavga yaptınız . ateşi yakıp önüne sofrayı serdim. 24 . Bir yandan sigarasını. O zamanın olanakları çok kısıtlı. Güzelce karnını doyurdu. Bu köyde amcalarımız varmış. biraz da kuru soğan. yastığa yan gelip yatarak bana bakıyordu. İç güveyliği böyle kavga ile geçer. Çünkü çok sevdiğine öyle derdi. Bir gün oraya iki delikanlı geliyor. diyor. Çünkü biliyordum ki bunları çok severdi. Şehitin kızı ile evli olan amcaoğlunun üç çocuğu yetim kalıyor. Ayağında. Bir gün okuldan geldim. Salihli’de bir başka isimle tanındığını söylüyor. bir yandan da kahvesini içiyordu. Şimdiki Yeşilköy’ün olduğu yerde sadece bir kahve vardı. diyordu. Sülü Dede bizim eve gelip: -Mustafa ! Elif ! diye sesleniyordu. Topan don derlerdi pantolona. dedi. Onların tümü Söke tarafına göçtü. Ben. fakat çay pek bilinmezdi. Bir de kaçak sigara sarıp. Sülü Dede hizmetimden memnun olduğu için bana: -Meymenetsizler. -Oğlum biliyorsun. Başından geçenleri anlatıyor. Sorduğu kişi de şehitin hanımı ile evlenen amcaları Osman. bir gün misafir kalıp kayboluyor. Sülü Dede ve karısı öleli 10 yılı geçmişti.Oğlum. Bir avuç dövülmüş acı biber. O devirde evlerde kahve dolu.

akmayan çeşmesi.Köy düz bir arazi üstünde etrafı ormanlarla çevrili bir yerde.12. İdari bakımdan daha önceleri ayrı iken sonraları Dernekli köyüne bağlanmış. Hatta amcaoğlu hakkını alabilmek için dava açtı. Adı halk arasında "Marmaraç"26. SÜRÇ-İ LİSAN OLDU İSE AFFOLA. yeni adı Çınardibi olan köye giden yolun üstünde kurulu bu Marmaraç Köyü'nde olmuş. Köy yıllar önce susuzluktan ve geçim darlığından dolayı dağılmış. Bugün dağların tepesinde kışın yağan kar ve yağmurun. Hakim. diyor.Aradıkları yeni yaşam alanını Canlı köyünde27 bulmuşlar. Amcaoğlum biraz daha araştırıyor ama bir sonuç elde edemiyor. Yunan’ın baş belası Hortunalı Hamit Efe’28yi de barındırmış bu köy. Büyüksehir yasası ile Bayındır’a bağlı semt haline gelmiştir. Anlatım Çanakkale Savaşı’nın toplumsal sonuçları bakımından önemli görüldüğü için anlatıldığı şekilde 12. 28 Hortunalı Hamit ile ilgili yerel tarih araştırması için bakınız: Necat Çetin.Uluslararası Kuva-yı Milliyenin 90. Kuvvacılara ekmek vermiş. 27 25 . Yunan işgali zamanında etraftaki çeteleri saklamış koynunda. penceresi. bazıları Salihli’nin bir köyüne. İzmir (Sunulan bildiriler). yani eski adı Kavakalan.diyerek bir metelik vermediler. Bir Çanakkale Şehidinin Hikâyesi: Koca Alilerin Mustafa Bayındır ilçesinin yüksek dağlık kesiminde yörüklerin kurduğu bir köy vardır. su vermiş. Not: Şehit sanılan “Gavlak Mehmet” hakkında yaptığımız tüm araştırmalardan ne yazık ki şu ana kadar sonuç alınamamıştır. dediler. “Öbür dünyada helalleşiriz. Kimler gelmiş kimler geçmiş bu köyden. ailenin nüfus kayıtlarını getiremiyor. Rıza TUNÇEL'in evinde derlenmiştir. Fakat o tarihlerde bir yere yerleşik olmadıklarından. Bu üç yetimden ikisi öldü. kapısı sökülmüş damları. hasta ve yardıma muhtaç bir durumda yaşamını sürdürmeye çalışıyor. yazın ise ılgıt ılgıt esen rüzgârların bağrında öylece tekrar canlanmayı bekler. Resmi adı da "Mersinli Mahallesi". Bugün ise yıkılmış evleri. 2 26 Mersinli Mahallesi Dernekli Köyü Bayındır Canlı köyü ileriki yıllarda Belde olmuştur. Biri şu an Yazıbaşı beldesinde. amcaoğluma: -Git .Çamköy gibi değişik köylere kayıtları. bazıları da Menderes . ailenin nüfus kayıtlarını getir. ” Sözlü Anlatımlara Göre Torbalı’da Yunan İşgali ve Bilinmeyen Bir Kuva-yı Milliyeci: Hortunalı Hamit”. Bizim anlatacağımız olay işte orada. Karşı taraf yalancı şahitler bularak: -Bizim öyle bir kardeşimiz yoktu. Ama hüzünlü ve yalnız. İnsanları ovada yeni yaşam alanları aramışlar. Yılı Sempozyumu. Ben biliyorum.” diyerek. hep hüzün veriyor insana.2002 tarihinde Torbalı ilçesi Ertuğrul Mahallesi’nde A. Eylül 2009. bu üç çocuğun yetim hakkını yemeleri için onlara bırakıyor. O yetimlerin en az 50-60 dekar arazisini satıp yediler.

Iraz ablasına. Yemen senin Balkan benim. 35 Osman 36 Fatma. İsa: Ese. 30 1320 sayımında hanede (Hane numarası: 5) toplam 14 kişi kayıtlıdır. Bu köy pek öyle kalabalık bir köy değildi. Hane nüfus sayısı 6 kişidir. Başka bir alemdir keçicilik. Ölüm tarihine 1333(1917) notu deftere düşülmüş. Hane nüfus ortalaması 7. Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları. Hele bir avuç toprağın altın olduğu yerde. Koca Aliler34. 15. Bu rakam genel ortalamanın çok üstündedir. kimisi Torbalı’nın Karakızlar köyüne. yaşamak için yapacağın tek şey vardır: Sürü hayvancılığı.”Sarılar aşiretinden Bekir” Seferberlikte “askerde” kalmış. 26 .88) dul’dur. delikanlı olur. 43) ise bayandır. Ailenin soyadı: ÖZMERSİNLİK. 41 Torbalı Çengele köyü Hane no: 20 “Sarılar aşiretinden Ali” Soyadı: GÜÇ. Çünkü uzaktan da olsa orada akrabalarımız vardı. 119 kişiden 49 kişi (% 41. Aynı kaynı Hamza Ali41 gibi. 33 1976 yılı. Nazlı. Aslında oğluna Emine’yi gelin olarak almayı 29 27/07/1320 tarihli son Osmanlı nüfus sayımında köyde 16 nüfus hanesinde toplam 119 kişinin sayımı yapılmıştır. bir dede35 ve anne36. Bakınız. Diğeri de kızdır “Iraz37”. 1891 yılı sayımında köy nüfusu 117 kişidir. Keçi ve çoban ayrılmaz ikilidir dağlarda. derken vurulurlar birbirlerine. Abla Ayşe Çengele39 köyünden Sarılar aşiretinden Bekir40 ile evlenir. Bakınız: Çengele nüfus esas defteri. 60 kişisi (%50. Ben çocukluğumda 33 birkaç sefer bu köye gitme şansına sahip oldum. bilemediniz 16 hane kadardı29. Ali.94) bekar ve 7 kişisi (% 5. 38 1311 doğumlu. Halil.43 kişidir. Iraz bir süre sonra büyür. Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları. Iraz ile ablası Ayşe arasında bayağı bir yaş farkı vardır. Evin yükü yörük kızı Iraz'’n üstündedir. Bakınız: Çengele nüfus esas defteri. Ayşe: Eşe… gibi. Dernekli Köyü Muhtarlık arşivi 32 1320 sayımında hanede(Hane numarası: 6) toplam 14 kişi kayıtlıdır. Halil oğlu 1292 doğumlu. Kazım. Etraftan istemeler başlar. dedemin anasından geliyormuş. Köyden yaşıtı Emine ile gizliden gizliye görüşmeler başlar. Benim anlatacağım olay 1915 yılında Çanakkale Savaşları sırasında geçer. Ailenin diğer lakabı "Osman Aliler". Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları. Önce kaçgöçler. Gelişip güzelleşir. Akrabalığımız büyük ninemden. kimisi ise ovadaki Kızılcaova ve Canlı’ya. Bakınız. Bu Marmaraç köyünde bir aile varmış. Soyadı: ÇETİN. Sonradan öğrenmiştim. hangi havada hangi tarafa gideceğini. Çobanın kendindense bir topan ekmek yersin. Çünkü çoban. Bakınız: Aydın Vilayeti Salnamesi 1317. Hanede üç çocuk. Ümmü. Kimisi Kemalpaşa’nın Cumalı köyüne. keçilerin bayram eder dağlarda. Mehmet. Dernekli Köyü Nüfus Esas Defteri Mersinli Mahallesi kayıtları. Mustafa ile ablası Iraz’ın arası bir yaştır. Adı “Ayşe”. 63 kişi (% 52. Babası Ali oğlunu kıramaz. Torbalı Ormanköy Muhtarlık Arşivi. Ormanköy Muhtarlık Arşivi. Dernekli Köyü Muhtarlık arşivi. 3 erkek çocuk olur önce. Kemalpaşa’nın Gökyaka Tekeköy’den birisi42 ile söz kesilir. 37 Yörükler Raziye ismini "Iraz" olarak söylerler. Şerife.18) evli. Kocası zaman zaman askere çağrılmaktadır. Ailenin soyadı: VARTÜRK. Üçüncü kardeş ise “Mustafa38”. “Araplar31” ve “ Çelbeşikler32” idi. Hemen babasına Emine’yi istemelerini söyler. En büyük çocuk kızdır. Dernekli Köyü Muhtarlık arşivi. Eğer helal ekmek yemişse çobanın. kimisi Dağtekke köyüne. Her gelişinde bir çocuk. 34 Nüfus hane no:1 1320 tarihli nüfus sayımında hane reisi olarak Bayındır 1260 doğumlu Koca Ali bulunmaktadır. Dernekli Köyü Muhtarlık Arşivi. Her neyse biz sizlere olayımızı anlatalım. Eğer aylıklı çoban ise işte bak orada biraz duracaksın. Bakınız.57). Sayımı yapılan 119 kişiden 59 kişi erkek (% 49. Kardeşi Mustafa da gelişir. ( 1885-1965) Kapalı Kayıt. Ailenin soyadı: KÖLEMEN. 3 Erkek 3 kadın. Doğru dürüst görememiş kocası karısını. Yani sizin anlayacağınız toplam 6 kişidir.Köy canlı iken hayat sabah 6’da başlar. Bu evlilikten 2 kız. Köyde en geniş aile “Kölemenler30”. izne geldiği veya kaçıp geldiği askerlikten başka. 39 Torbalı Ormanköy 40 Dedemin babası. Bu arada anası dayanamaz bu dünyanın kahrına vefat eder. Mustafa ablası Ayşe gibi diğer ablasının hemen evlenmesini beklemektedir. Artık evde beş kişi kalmıştır. hangi zaman hangi yerde sürüsünün doyacağını bilir. Torbalı Çengele köyü 19 hane reisi.baba vardır. Bakınız. Onlar da dağıldı şimdi çeşitli köylere. 31 1320 sayımında hanede(Hane numarası: 2) toplam 16 kişi kayıtlıdır.

O da ne? Davulların karşısına Marmaraç’tan iki kişi gelmez mi? Yoksa düğün bozuldu mu? Düğün idarecileri bir işaret eder. Davullar susar. hadi doğruca Cumalıköy dağına tırmanacaksın. Sessizce köye varılır. Yöresel bir gelenektir. Artık köye 500-600 m.Çanakkale Savaşı dönemi. Bir süre sonra köye. Herkesi bir merak sarar. Zeybek mezarlığını geçeceksin. Çanakkale şehitlerimizin listesinde 1. Oğlunun nişanlısı Emine o evin gelini olarak her gün kendi evinden sonra kayınbabasının evinin işlerini görür. oradan Sinekköy’e. Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri Cilt:2 sayfa:198. Misafirler de yavaş yavaş köylerine. 44 Düğün evi yakını gençlerin gece evlenecek genç kızla birlikte meşaleler eşliğinde akrabalarını türkü ve uzunhavalar söyleyerek ziyaret etmesi ve hediyeler toplaması. Herkesin keyfi yerinde. Emine inanmaz. evlerine dönmeye başlar. Gökyaka Teke köyü hane:32. 45 Osman. Mustafa bir İngiliz saldırısında şehit düşmüştür. 46 Nüfus Vukuat Defterinde.Kemalpaşa Gökyaka Köyü Muhtarlık Arşivi. Keşkekler pişer. der. Oradan Marmaraç köyüne doğru sarkacaksın. Evinin kapısı kapanır. bir kürek bulan mezarlığa gider. Koca Alilerin Ali ise oğlunun şehit haberini aldığında beyninden vurulmuşa döner. Gökyaka Tekeköylü dünürler ile düğün günü kararlaştırılır.asp? il_id=36&ilce_id=1&harf_id=0&sayfa_no=4. Çanakkale Harbi patlamıştır. Çünkü tek erkek evladıdır Mustafa. Köyün insanları toplanır. Bir de bu işin geri dönüşü var. 43 Yörede damatlık elbiseye eskiden urba denirdi. Kim bilir ertesi gün mü sabah mı varacaksın kendi köyüne. Mustafa'sı vurulamaz. Aynı ev birer hafta ile iki düğünü birden yaşayacaktır. Vatan seni bekliyor. 5. Bir hafta önce Iraz gelin gidecek. (http://www. Ben ablayım.346 ) düşünüyorum. ilçe ve köyü bilinmeyen. Acaba ne oldu? Konu hemen anlaşılır. Ancak hiç umulmayan bir olay daha yaşanır. Eh bir hafta sonra oğlu da evlenecektir.Kolordu 4. zurnalar ötmez. doğum yılı bilinmiyor. Jandarmalara durum anlatılır. süpürür. Gelinin evdeki yaşlı dedesi45 vefat etmiştir. Önce cenaze toprağa verilecektir. Mustafa’nın ölüm kaydı vardır. ET: 11/01/2010) 27 . Yemez içmez. Düğün yazın yapılacaktır.Tabur. erkeçler kesilir. Eline bir çapa alan.geltag. Ancak ikindi vakti varılabilir. Dünyaya küser. Oğlunun urbaları43 kesilir. Alay 2. Ardından Iraz sessiz sedasız gelin gider. Kayıttan da anlaşılacağı üzere Mustafa’nın vefat yılı 1915 yılıdır.o da istemektedir. 23/06/1915 tarihinde Sebdülbahir muharebesinde şehit memleketi İzmir olan kişi olduğunu ( kayıt no:24. Ya kaybolmuştur ya da esir düşmüştür. Önce Cumalıköy’e. Baba Ali hemen oğlunun nişanlısının ailesi ile de anlaşır. köylü tarafından askere uğurlanır. 42 Ağa Mehmetler/ Kürt Ahmetler. Önce dede toprağa verilir. Bütün eli silah tutanlar askere alınmaktadır. Belirlenen gün gelir çatar. evi siler. Iraz karşı çıkar ve der ki : -Önce evden sen çıkacaksın. Kına gecesi yapılır. Bir gün öncesinden etraf köylerde ne kadar hısım akraba varsa toplanır Marmaraç köyüne. Önce seni uğurlayacağım. Bir gün mutlaka gelecektir. Ya Gökyaka Tekeköy’den davullarla yola çıkanlara ne demeli? Sabaha karşı köyden çıkılır.Bakınız: Köy Nüfus Esas Defteri. Kayda göre Mustafa 1331 yılında Harb-i Umumi’de “askerde” kalmıştır. Yemek yapar. Yolları bayağı uzundur. kallmıştır. Oğlunu köyde nişanlısı. Her şey iyi gitmektedir. A ilenin soyadı: BULUT.com/sehitler. Eğlence durur. Bölük piyade er Ali oğlu Mustafa. Heyamullar44 düzenlenir. evinin duvarında urbaları öylece beklemektedir. bir hafta sonra da evine gelin gelecektir. Koskoca evde baba tek başına kalakalır. Mustafa da bir süre sonra Emine ile sözlenir Böylece aynı evde nişanlı iki kardeş olur. Davullar zurnalar dağları inletmektedir. Anlayışla karşılanır. Mustafa’nın Çanakkale’den künyesi gelir46. Köye Çırpı nahiye karakolundan iki jandarma gelir. Allah bilir ! Öğlenden sonra davulların sesi yeri göğü inletmektedir. Ya doğruysa? Soyunu kim devam ettirecektir? Kim kucağına torun verecektir? Bir süre sonra kahrından o da ölür.Şu an kalkmış durumda. Mustafa ile beraber 16 kişi daha köyün alt kısmında imamın dualarıyla. Evinin duvarlarına geleneklere uygun asılır. Mustafa önce ablasını çırak yani gelin çıkarmak ister.

51 Bayındır ilçesinin bir dağ köyü. Askerde kaldığı yer: Harb-i Umumi. Umutludur. Mustafa’sı yine gelmez. Yıl:1332. Ancak hastadır. Emine’yi babasından etraftan istemeye (evlilik teklifi) gelirler. Babası: İbrahim. Hane: 16. Aileden bazıları Kemalpaşa ilçesi Armutlu’ya ve Bayındır ilçesi Kızılcaova Köyü’ne nakil gitmiştir. Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri’ne Göre (Cilt 2) Dernekli ve Marmaraç ( Mersinli) Köylerinden I. 49 Ayşe 1969 yılında vefat etmiştir. Yunan kovalanır Mustafa’sı yine gelmez. Jandarmalar dinlememiştir bu sefer. Babası:İbrahim. Doktor yok. Askerde kaldığı yer: Harb-i Umumi. Ne Çanakkale’dir bu? Evlatları yiyen. Varır istemeye istemeye Osmanlar 51’dan bir adama. Hepsi gerçek. Aile Bayındır Yeşilova (Çıplak) Köyü’ne nakil gitmiştir. askerler tek tük dönmeye başlar. Zaten tüm ömrü 49 bu çocuklarını yetiştirmeye ancak yetecektir.Benim nişanlı olduğumu bilmez misiniz? der. Yani büyük dedem. ilaç yok. Her taraf cavurdur. Mustafa yine gelmez. 52 Not: Çengele (Ormanköyden) Sarılar aşiretinden Bekir benim dedem Mehmet ÇETİN’in babasıdır. Bakınız: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri. Giderken de hanımı Ayşe iki aylık hamiledir48. sağ kalan bütün askerler evlere dönmüştür. Babası: Mehmet. Bekir de harpte vurulmuştur. Kendisine buradan teşekkür ediyorum. Bir süre sonra Yunan çıkar. “Askerde”. Hane:11 Adı: Hasan. Doğum yılı:1312. Hane:4 Adı: Halil. Hane:16. Üç sene durur. Cumhuriyet ilan edilir. Babası: İsmail. Askerde kaldığı yer:Umumi Harp. Adı: Halil. Aile Bayındır Canlı semtindedir. Cilt:2. evlatları babasız bırakan Çanakkale. Mustafa’sı gelmez. Cilt:2. Benim ailem. Annesi: Dudu. Annesi: Ümmü. Biz yine dönelim Marmaraç köyüne. sayfa:199. Kayıttan da anlaşılacağı üzere Halil ve Osman kardeştir. Artık 10 yıldır süren seferberlik bitmiş.Osman. Ayşe geride 7 çocuğu ile kala kalmıştır. Doğum yılı:1305. Bu hikaye Ormanköy’den sevgili halam Fıtnat ÇETİN tarafından tarafıma anlatılmıştır. 50 Nüfus Vukuat Ölüm Defterinde diğerlerinin de bazılarının ölüm kayıtları vardır. sözünü gözleri yaşlı ifadelerle anlatılmıştır. Artık ümidini keser. Ocaklar sönmektedir. Ailenin bugünkü soyadı:İNCEDAYI. . Emine gelenlere: . Doğum 7 ay sonra olur.. Adı:. sayfa:199. Ancak ne Mustafa ne de diğerleri döner. İdare Hane Baba Adı Birimi No adı Dernekli 1 Abdullah İbrahim 47 48 Anne adı Ayşe Doğum Doğum Vefat Ölüm Ölüm Yeri Yeri Tarihi Tarihi Kaydı Bayındır 1307 Harp-i Umumi 1331 Askerde ÇETİN ailesinin Torbalı Ormanköy’deki lakabı.. Mustafa ile nişanlanalı tam 8 yıl olmuştur. Çeteler bir yandan. Babası Bekir’in adı verilir. “Askerde”. Daha kısa bir süre önce izne gelmiştir. Bir süre sonra ölüm haberi gelir baba ocağına. “Askerde”. jandarma tarafından zorla götürülür. . 28 . Harp biter. Çok azı mutlu sonla biter52.kadınları kocasız. Sirke ile yapılan ilaçlar da fayda vermez. Yıl:1331. Ailenin bugünkü soyadı:DUVA. Aile Dernekli Köyü’ndedir. hepsi acı dolu. Askerde kaldığı yer: Harb-i Umumi. Yıl:1331. Nice hikâyeler vardır böyle yaşanan. Köyden Mustafa ile birlikte askere alınanların teker teker künyeleri gelmeye başlar50. sayfa:199. Aileden bazıları Kemalpaşa ilçesi Armutlu’ya ve Bayındır ilçesi Kızılcaova Köyü’ne nakil gitmiştir. Doğum yılı: 1314. Doğan çocuk erkektir. Ailenin bugünkü soyadı: İNCEDAYI. Ailenin bugünkü soyadı: KÜÇÜKSOLAK. Annesi: Ümmü.Dünya Savaşı Sırasında Askerde Kalanların Listesi. Ayşe nenem halama hitaben : -Kızım siz ne gördünüz? Ben bir günde üç acıyı yaşadım. Etraf köylere sağ kalabilen. Bakınız: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri.Aynı acı haber bir süre sonra Çengele’ye “Gacarlar47’a ulaşır. sayfa:198. Cilt:2. “Askerde”. Bakınız: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri. Yıl:1331. Annesi: Gülsüm. Cilt:2. Bekir. Yunan bir yandan köyü basar. Bakınız: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri. Doğum yılı: 1311.

Dernekli Dernekli Dernekli Dernekli Mersinli Mersinli Mersinli Mersinli Mersinli 4 6 9 15 1 4 11 16 16 Mehmet Abdullah Mustafa Mehmet Mustafa Halil Hasan Halil Osman Abdullah Mehmet Ahmet Süleyman Ali Mehmet İsmail İbrahim İbrahim Ayşe Ayşe Fatma Emine Fatma Dudu Gülsüm Ümmü Ümmü Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır Bayındır 1304 1302 1303 1311 1311 1312 1305 1311 1314 Harp-i Umumi Harp-i Umumi Harp-i Umumi Harp-i Umumi Harp-i Umumi Harp-i Umumi Umumi Harpte Harp-i Umumi Harp-i Umumi 1332 1333 1332 1331 1331 1332 1331 1331 1333 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Mustafa’nın ölüm kaydı: Bayındır Nüfus Vukuat Ölüm Defteri-2 sayfa 198. 29 .

[2010 yılı (Necat Çetin arşivi)] Marmaraç (Mersinli Mahallesi Dernekli Köyü) görünüm [2010 yılı(Necat ÇETİN arşivi)] 30 .Osman Ali’nin Marmaraç köyündeki evinin şu anki görünümü.

Tabur 1. 131. Piyade Çavuş. 1896). 1306 Maşat (Bugünkü Şehitler) doğumlu Arap Süleyman oğlu Durmuş. ilçeye bağlı bucak ve köyleri de kapsamaktadır.8 Kolordu 1.Piyade er.1892) yılı hariç olmak üzere 1305(M. 1310 (M. Alay 1.ay.Bölük “ 5. silahsızdır” Kimi kayıtlarda esir düşenler ile ilgili bilgiye rastlamaktayız.Şimdi askeri kayıtları inceleyelim.1889).1919) Silah altına alınma tarihlerinde genellikle sadece yılı yazılı iken birkaç kayıtta duhul ve terhis işlemleri gün . 1309 (M. 168. 1313 (M. Birkaç örnek: 1307 Çapak doğumlu Deli Hasan oğlu Süleyman oğlu Ahmet Efendi.47 54 13. Piyade er.24 19 4.1890). 1. “Harb-i Umumide yaralanarak askerlikten ihraç edildi” . İzmir 5. Çanakkale Savaşları ve İstiklal Harbi’ne katılan askerlerin kayıtlarını dikkatlice incelediğimizde bazı sonuçlara varmaktayız. 15. Gerçi bu kayıtlar sadece Torbalı merkezdeki askerleri değil.1893). Fırka 45 Alay 1. Sayfa no: 1 Muhacir Hafız Mehmet oğlu Ali. 1307 (M.Tabur 4.1895). 1313 ve 1314 tertiplilerin sayıca çok olduğu görülmektedir. Kolordu 58. 1312 (M. ÇANAKKALE SAVAŞLARI VE KURTULUŞ SAVAŞINA KATILANLARIN ASKERLİK KAYITLARI ÜZERİNE YAPILAN BİR İNCELEME Bugün Torbalı Askerlik Şubesi arşivinde saklanan orijinal kayıtları eski yazı (Osmanlıca) olan Balkan Harbi.Piyade er. Tabur 5. 1314 (M. Bölük “ ALMANAVUSTURYA VE OSMANLI Harp madalyası vardır” Kimi kayıtlar askerin bedeni durumları ile ilgilidir.Bir örnek: 1312 Çapak doğumlu Müteveffa İbrahim oğlu Osman. 1. Piyade onbaşısı.TORBALI’DAN BALKAN SAVAŞI. Depo Alayı “Sınıfı sakat.88 33 8. Tabur 3. Piyade başçavuş.DÜNYA SAVAŞI .Bu kayıtlar bugün dahi zaman zaman kullanılmaktadır.28 391 %100 Kayıtlar rumi takvime göre 1304 (Miladi: 1888) yılından başlamakta ve 1308(M. Alay 2.Bir örnek:1309 Tepeköy doğumlu Mustafa Çavuş oğlu Ahmet. % dilimi 23 5. Bölük.41 40 10.Duhul tarihi için örnek:1305 Çapak doğumlu Halil oğlu Abdullah.34 34 8. Alay 1. Bölük Duhul tarihi: 15 Temmuz 1325 Terhis tarihi için örnek: 1310 Bozköy doğumlu Derviş oğlu Mehmet.1308 (M. Yıllar(Rumi) (Miladi) 1304 (1888) 1305 (1889) 1306 (1890) 1307 (1891) 1309 (1893) 1310 (1894) 1311 (1895) 1312 (1896) 1313 (1897) 1314 (1898) 1315 (1899) Toplam As. Duhul tarihi: 1331 (silah altına alındığı tarih – Miladi. Terhis tarihi: 1335 ( Miladi.” İki harp madalyası vardır “ 1309 Dirmil doğumlu Hüseyin oğlu Ahmet.Piyade er.1899) yılında son bulmaktadır. Alay 1.1915) .58 48 12.adedi. ve yıl olarak yazılmıştır. 24. Birkaç örnek: 1306 Demirci doğumlu Türkmen oğlu Türkmen’ in oğlu Hasan . Dünya Savaşı. Bölük Terhis tarihi: 01 Mayıs 1339 Kimi kayıtların kenarına önemli notlar düşülmüştür. Tabur 3.1898) ve 1315 (M.1891). Askeri kayıtlar yıllara göre tutulmuş ve her askere bir kütük ve sayfa numarası verilmiştir.Alay karargahı.82 57 14. Piyade çavuş.86 37 9. dereceden malüldür ” Kimilerinin kayıtlarının sonunda savaşta veya savaştan sonra aldıkları madalyalarla ilgili bilgi bulunmaktadır.1894).69 29 7. 1311(M. 1892) kayıtlarının olmamasına da bir anlam veremedik. 12 Alay 2.Örnek: 1304 doğumlu İzmir-Torbalı-Karakuyu köyüne kayıtlı Kütük no: 3 . 1306 (M.110.1897). Tabur “Esir düşmüştür” 31 . Toplam 11 kayıtlı yılın dökümünü yaptığımızda kayıtlı toplam asker bakımından şu tablo karşımıza çıkmaktadır: Burada toplam kayıtlı asker adetinin 391 olduğunu görmekteyiz.43 17 4.

Bazı köylerin adlarının değiştiğini görmekteyiz. Göllüce.Torbalı Yukarı Mahalle .”.vb sayabiliriz. Kayas (Bu günkü Pancar). Bazıları ise soyadı olarak almalarına rağmen aile aynı ünvanı ile tanınmaktadır. Çapak.. Kuşçuburnu iken Kuşçuburun’a çevrilmiştir.. Fetrek (Bu günkü Vişneli köyü Kemalpaşaya bağlı) . Çaybaşı. Örnek.. Bugün Torbalı ilçesine bağlı bazı köylerin adından hiç bahsedilmemektedir. Eğerci. İlginç olan bir diğer kayıt ise Kayas (Bugünkü Pancar) köyünden 11 yılda sadece bir askerin kayıtlı olduğudur.Ayrancılar.”. Ahmetli. “Kırlı Hasan oğlu.idari yönden ayrıldıklarını görüyoruz.. Çapak.Taşkesiği Taşkesik olmuştur.. Yoğurtçular. Ertuğrul gibi. Tepeköy.Yukarı Mahalle .”Karaca Mustafa oğlu.Dirmil (Korucuk).Avandere. Bazı mahalle adları değişikliğe uğramıştır. Dağtekke.. Buradan şu anlaşılmaktadır:Bu köyler . bu kayıtların tutulduğu yıllarda daha kurulmamış veya başka idari birim içindedir. Karaot. Örnek: Fetrek.”. Hortuna (Yazıbaşı)Merkez. bu dönemde köyde sadece birkaç Türk ailenin yaşadığının ortaya çıkmasıdır.Maşat (Şehitler) . vb....Avrethisar muhacirlerinden Halil oğlu. Çakallar..”. Subaşı. Bozköy. Yörükler (Korucuk). Örnek: Cumalı.”” Hatip Halil oğlu.gibi Bazı köylerin adlarını aynen korudukları görülmektedir. Bazı mahalle isimleri bugün kullanılmamaktadır.Ayvaz Kör Ahmet oğlu..Sinekköy. Sepetçiler . Bugün idare merkez birimi Ertuğrul Mahallesi’ndeki binaya taşınmış. Karakızlar…vb.. Çakırbeyli.”Garip Mustafa oğlu. Tulum. Karakızlar.”.. Şahısların daha iyi tanınmaları için baba adları ve namları da ilginçtir: Birkaç örnek: “Yozgatlı Mustafa oğlu…”. Karacaağaç (Bugün Buca’ya bağlı). Belenbaşı Buca . Kimi idari köy birimleri bazı yıllarda Dağkızılca’ya bağlı görünmektedir. Sepetçiler.” . Arslanlar. Karakuyu.”.”Çalık Kürt Hüseyin oğlu.. Bu lakapların çoğu Soyadı Kanunu’ndan sonra soyadı olarak alınmıştır.Karakızlar. Gacarlar (Ormanköy).”Bıçakçı Hüseyin oğlu.Kacar Salih oğlu Mehmet oğlu. Bülbülderesi. Atalanı....Yavaş oğlu Süleyman oğlu…”. İdari yapılanma da karşımıza çıkmaktadır: Torbalı merkeze bağlı olan köyler ve mahaleler şunlardır:Karakuyu. Dereköy.Kayıtlara baktığımızda askerlerin kayıtlı olduğu köylerden bazılarının bugün Torbalı’ya bağlı olmadıklarını.Arapçı (Pamukyazı).Pehlivan oğlu. Bazı mahalle isimleri aynen korunmuştur. Karaot. Torbalı Yukarı Mahalle ise kaldırılarak Torbalı Mahallesi’ne dönüştürülmüştür. Kaplancık gibi. Çengele (Ormanköy). Örnek: Tepeköy.” gibi daha bu lakap ve ünvanları çoğaltabiliriz.Tekeköy ( Bugünkü Gökyaka köyü) Kemalpaşa.Karacaağaç.”.Çoban İsmail Hafidi İsmail oğlu. Bazı köylerin isimlerinde çok az değişiklik vardır.”.Taşkesiği.Yeniköy.”. “Köse Ali oğlu. Karapınar Menderes ilçelerine bağlıdır. 32 . Helvacı. Hortuna (Yazıbaşı)Kayas (Pancar). Birkaç örnek: Çaybaşı. Örnek: Kanlı Mehmet oğlu (Çaybaşı) Bugün bu aile Kanlı soyadını kullanmaktadır.”Deveci Ahmet oğlu. Örnek: Sepetçiler (Çaybaşı Beldesi ) Atatürk Mahallesi’ne. Hamidiye (Özbey).Düğerlik.Çimenler gibi. Dağkızılca’nın etrafında olan köylerdir. Hacı Hüseyin oğlu. Ayrancılar. Yaptığımız araştırmada bu köyün nerede ise tamamının Rum kökenli olduğu. Örnek olarak Naime.Ertuğrul Mahallesi. Gere.Maşat(Şehitler). Örnek. Sanırız bu yıllarda Dağkızılca köyü bugün geçerliliğini yitirmiş olan nahiye birimi olmuştur. Bu yerli Rumlar daha sonra mübadele ile gönderilecek yerlerine mübedele ile gelenler yerleştirilecektir.”. Örnek olarak Çengele (Ormanköy).”Ekşi Mehmet oğlu. Çimenler (Çaybaşı Beldesi) ise Yeni Mahalle’ye dönüşmüş.”Kara Hüseyin oğlu. Saipler. Kırıklar.Fetrek. Dirmil (Korucuk) Hamidiye (Özbey)Arapçı (Pamukyazı).”. Demirci. Çimenler Ahmetli. Doğancılar. Kuşçuburnu. Çakırbeyli .. Yeniköy. Örnek olatrak. Arslanlar.

4 1 2 2 9 Çimenler 1 1 Yeniköy 1 1 1 1 2 1 2 9 Yoğurtçular 1 2 1 3 1 2 3 13 Belirsiz olan 1 1 Toplam .) Ahmetli 2 1 3 Arapçı (Pamukyazı) 1 1 2 Arslanlar 1 1 1 3 4 10 Avandere 1 1 Belenbaşı 1 1 3 5 Bozköy 1 2 1 1 3 1 9 Cumalı 2 2 1 5 Çakallar (Çamlıca) 1 1 1 2 5 Çakırbeyli 2 1 2 2 5 4 1 17 Çapak 2 2 4 2 1 2 6 6 8 33 Çaybaşı 2 3 1 4 4 2 2 18 Çengele (Ormanköy) 1 1 1 1 3 7 Dağkızlca 1 1 1 5 6 3 2 19 Dağtekke 1 1 2 Demirci 3 3 1 1 1 5 3 17 Dereköy 1 1 Dirmil(Korucuk) 3 1 6 3 1 3 2 1 20 Doğancılar 2 1 1 3 2 9 Düğerlik 2 2 Eğerci 1 3 1 1 6 Ertuğrul Mahallesi 2 2 2 1 3 10 Fetrek 2 1 3 Gere 1 1 Hamidiye(Özbey) 1 2 1 1 1 1 7 Helvacı 2 1 2 5 Hortuna (Yazıbaşı) 3 1 2 2 4 4 2 1 7 26 Karacaağaç 1 1 1 1 1 1 4 10 Karakızlar 2 1 1 4 1 9 Karakuyu 4 1 1 1 2 1 3 5 7 25 Karaot 1 1 1 1 1 5 Karapınar 1 1 Kayas (Pancar) 1 1 Kırıklar 1 1 Kuşçuburnu(Kuşçuburun) 1 1 1 3 Maşat (Şehitler) 2 3 Saipler 1 1 2 1 2 2 2 11 Sepetçiler 2 1 1 4 Sinek 1 1 Taşkesiği(Taşkesik) 1 2 1 4 Tekeköy (Gökyaka) 1 1 Tepeköy Mah. 2 2 1 2 3 2 2 3 3 3 23 Tiryanda (Ayrancılar) 1 2 1 2 1 1 8 Torbalı Merkez 1 1 1 1 1 5 Torbalı Yukarı Mah.İSTATİSTİKİ BİLGİLER SAVAŞLARA ASKER GÖNDEREN YERLEŞİMLERİN SIRALAMASI VE TABLOSU ŞU ŞEKİLDEDİR: (TABLO -1 ) Yıl (Rumi) 1304 1305 1306 1307 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 Toplam Yıl (Miladi) (1888) (1889) (1890) (1891) (1893) (1894) (1895) (1896) (1897) (1898) (1899) Yerleşim Yeri (KöyMah.47 23 33 17 34 29 40 19 37 54 57 48 391 33 .

5 1 1. sayı bakımından en az 1306 doğumlular ( 11 kişi) olmazına rağmen kendi dönemlerinde yüzdelik dilim olarak en azlık kesimi ASKERLERİN SINIFLARINA GÖRE TASNİFİ: (TABLO – 3 ) Rumi Yıl Miladi yıl Sınıfı Piyade Jandarma Topçu Süvari Muhabere Bahriyeli İstihkam Nakliye Tren Eri Mak.4 7.5 1.2 8.1897) kayıtlılar tutmakta ( 53 kişi) yüzdelik dilimi: %93 .Tüfekç i Sıhhıye Bilinmeyen Toplam 130 4 188 8 17 1 3 1 1 23 130 5 188 9 22 4 3 1 1 2 33 130 6 189 0 4 1 3 4 2 1 2 17 130 7 189 1 23 2 1 1 1 1 4 1 34 130 9 189 3 23 3 3 29 131 0 189 4 27 4 4 1 1 2 1 40 131 1 189 5 11 2 4 2 19 131 2 189 6 18 7 5 1 2 2 1 1 37 131 3 189 7 39 10 3 1 1 54 131 4 189 8 45 3 2 1 1 2 2 1 57 131 5 189 9 38 2 3 1 2 2 48 Toplam -----267 33 30 12 3 6 3 6 6 17 4 4 391 68.6 3 1 1.ASKERLERİN RÜTBELERİNE GÖRE TASNİFİ: (TABLO – 2 ) Yıl-Rütbe Nefer (Er) % Rumi/Milad i 1304 (1888) 16 7 0 1305 (1889) 27 8 2 1306 (1890) 11 6 4 1307 (1891) 17 5 0 1309 (1893 21 7 3 1310 (1894) 30 7 5 1311 (1895) 18 9 5 1312 (1896) 30 8 1 1313 (1897) 47 8 7 1314 (1898) 53 9 3 1315 (1899) 47 9 8 Toplam 317 8 1 Onbaşı % 3 3 1 5 3 7 1 3 2 3 31 1 3 9 6 1 5 1 0 1 7 5 8 4 5 0 8 Çavu ş 3 3 1 9 3 3 2 5 1 30 % Başçavuş % 1 3 9 6 2 6 1 0 8 0 5 9 0 2 8 1 2 2 2 1 1 9 4 0 1 2 6 7 0 0 3 0 2 0 3 Suba y % Belirsiz % Toplam 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 1 1 4 0 0 1 2 3 0 0 0 3 0 0 0 23 33 17 34 29 40 19 37 54 57 48 391 Kaydı olan 391 askerin 317 tanesi görüleceği üzere nefer yani er olarak görülmektedir. Bu da % 81 oranıdır.3 1 1 %100 % 34 .61 kişi de (% 16) askerliğini erbaş ( Onbaşı-Çavuş) rütbesinde yapmıştır.5 4. Er olarak en fazla sayı 1313 yılında (m. Başçavuş olarak görev yapanlar ise ( 9 kişi ) %3 kesime karşılık gelmektedir.

1895) (M. bölükten 2 yıl askerlik yaptıktan sonra terhis edilmiştir.1896) 1 1313 1314 (M.1919 ) yılında yaşanmıştır.1898) 1 1 1315 (M.1339 yılında terhis olanların ise Milli Mücadele sonrasında Mondros Mütarekesi’ne aykırı olarak birliklerini terhis etmeyen kuvvetlerden olduğunu sandığımız ancak Kurtuluş Savaşı bitince evlerine dönen askerlerdir.1888) (M.1890) (M. Ancak unutulmaması gereken bir diğer olgu bu terhis işlemlerinin hemen arkasından Anadolu’nun İtilaf devletleri tarafından işgal edilmiş olmasıdır.1911) ve 1328 yılında (m.KAYITLARIN DUHUL (SİLAH ALTINA ALINMA) TARİHİNE GÖRE TASNİFİ: (TABLO – 4 ) Yıllar 1304 1305 1306 1307 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 Toplam 1324 (1908) 1 1 2 1325 (1909) 8 1 9 1326 (1910) 7 2 9 1327 (1911) 11 11 1328 (1912) 1 2 2 4 9 1329 (1913) 1 1 1 6 11 1 1 22 1330 (1914) 12 13 2 7 8 13 3 2 1 1 1 63 1331 (1915) 3 4 4 2 19 15 23 5 4 79 1332 (1916) 2 1 1 1 1 1 9 42 34 2 96 1333 (1917) 2 1 4 13 36 56 1334 (1918) 2 3 1 1 3 7 17 1335 (1919) 1 1 2 4 1336 (1920) 1 1 2 1337 (1921) 1 1 2 1 5 Tarihsi z 2 1 1 2 1 1 8 Toplam 23 33 17 34 29 40 19 37 54 57 48 391 TERHİS TARİHLERİNE GÖRE TASNİFİ. menzil amele taburu 1.1889) 3 1306 1307 (M.1899) 2 Toplam 11 35 . Bilindiği üzere 1912 yılı Balkan savaşlarının yaşandığı yıllardır.1915) 1312 ( m.1897) (M.Terhis gerekçesi veya neye istinaden terhis edildiği belirtilmemiştir. Diğer yıllarda yapılan işlemlerin muhtemelen evlerine ancak dönebilen kişilerin kaydını yaptırdığıdır.1896 ) doğumlu 1329 yılında askere alınan Dağkızılca köyünden Küçük Mehmet oğlu piyade er sınıfından Keşan 5.Dünya savaşının en yoğun çarpışmalarının yapıldığı Çanakkale savaşlarının en şiddetli döneminde terhis edilmesi bize ilginç gelmektedir. Tabloda da görüleceği üzere en az terhis işlemi 1 bir kişi ile 1331 yılında ( Miladi. 1912) yılında hiç terhis işleminin olmamasıdır.1891) 1 1 1309 1310 (M. Halbuki 1915 yılı 1. (TABLO – 5 ) Miladi Rumi 1304 1305 1306 1307 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 Toplam 190 9 132 5 2 2 191 0 132 6 1 1 2 191 1 132 7 191 2 132 8 191 3 132 9 4 2 6 191 4 133 0 2 2 191 5 133 1 1 1 191 6 133 2 2 1 2 1 6 191 7 133 3 1 1 1 1 1 5 191 8 133 4 5 7 7 10 5 5 2 3 4 9 4 61 191 9 133 5 12 12 5 15 14 24 15 25 41 41 42 246 192 0 133 6 2 1 4 6 2 2 5 5 3 1 31 192 1 133 7 2 1 3 192 2 133 8 1 1 2 3 7 192 3 133 9 1 1 3 1 3 1 1 11 192 4 134 0 1 2 3 Tarihsi z 2 1 1 1 5 Toplam 23 33 17 34 29 40 19 37 54 57 48 391 Tabloda görüleceği üzere 1327 yılında (m. Bilindiği üzere 30 ekim 1918 tarihinde Mondros Mütarekesi gereği Osmanlı ordusu terhis edilmiştir.1894) 1 1311 1312 (M. Tabloda da net bir şekilde görüleceği üzere en yoğun terhis işlemi 246 kişi ile diğer yıllarda yapılan işlemlere bakıldığında rekor diyebileceğimiz oranla 1335 (m. Burada da görüleceği üzere ordu adeta kışlaları boşaltmış ve askerler evlerine dönmüştür. DOĞUM TARİHLERİ İTİBARI İLE YILLARA GÖRE ASKERLİK SÜRESİNİ GÖSTERİR TABLO: (TABLO – 6 ) (Yıl-Rumi) (Miladi) Süre:0-1 1304 1305 (M. Terhis işlemlerinin 1920 yılında da 31 kişi ile sürdüğünü görüyoruz.1893) (M.

Süvari er olarak 1325 ile 1335 tarihleri 10 Kolordu 12. Piyade sınıfında er olarak 1328 ile 1338 tarihleri arasında Redif Taburunda .1305 doğumlu Tepeköy Mahallesinden Murtaza oğlu Abdüllatif. 36 . arkasından 78 kişinin 4 yıl askerlik yaptığı görülmektedir. 2. Bölükte . Askerliğini Piyade er olarak 23 Eylül 1336 ile 26 Eylül 1336 tarihleri arasında ( 3 gün ) Kıran grubu 64.1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Bilinmeyen Toplam 3 1 3 9 3 4 23 3 1 12 7 4 1 1 1 33 1 3 4 2 3 21 17 1 2 2 2 8 4 8 3 1 2 34 1 3 1 7 7 7 2 29 3 2 4 14 11 1 1 1 1 2 40 3 12 3 1 19 4 7 19 4 1 1 37 1 6 37 4 3 1 1 54 5 18 23 7 3 57 6 34 2 1 1 1 1 48 20 71 85 78 58 21 17 10 5 3 12 391 Mevcut kayıtlara göre en kısa süreli askerlik yapan :1312 Çapak doğumlu Arnavut Mehmet oğlu Ömer’dir. 3.1307 Ertuğrul Mahallesi doğumlu Durmuş Ali oğlu Mehmet. Tabloyu incelediğimizde en çok 85 kişinin 3 yıl . Alay ‘da olmak üzere toplam 3 kişi 10 yıl askerlik yapmıştır. Piyade çavuş olarak 1327 ile 1337 tarihleri arasında 35. Bölükte askerlik yapmıştır. Tabur 3. En az süreli olarak 0-1 yıl arasında 11 kişinin askerlik yaptığı görülmektedir. Alay 1.1307 doğumlu Dirmil köyünden Ekşi Mehmet oğlu İsmail. En uzun süreli askerlik yapan 1305 yılında 1 ve 1307 yılında 2 olmak üzere toplam 3 kişi 10 yıl askerlik yapmıştır. Alay 2. Tabur 2. Fırka 35. Bu kişiler şunlardır: 1.

62.Tb.Tfk. 3.Kol.1. 1. Sah.Al.1.1.Al.Tb.Kol.62. 48. 37 .Frk.7.7. 1334 1335 1335 1334 1336 TAN YARDIMCI CÖMERT TUNÇAY KANLI AYTEKİN 1954 1945 1964 1976 1934 1939 1966 1956 1955 1946 1335 B.Tb. 42. 24. 2.43. Topçu Onb.1.Al. 14.Bl.Tb.Al. 21. 1330 1337 1330 55.Al.Bl.Tb.Al.1304 / 1888 DOĞUMLULAR Duhul Tarihi Terhis tarihi HANE NO: İzmir Sancağı Nahiyesi Vefat tarihi 1950 Eski Hane Kütük No Sayfa No Rütbesi Sıra No Köy veya Mahalle Baba adı ve şöhreti Ailenin bugünkü Soyadı Notlar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 AKGÜN ACAR ZURNACI SERT İÇEL 1964 1333 1964 1338 17 18 19 20 21 Adı Doğum Yeri Sınıfı Terhis edildiği birlik 1 2 2 2 1 2 Torbalı Torbalı Ertuğrul Tepeköy 22 34 19 34 Müteveffa Mehmet Ali İzmir'li Mustafa Abdülkadir İbrahim Tire Urla Tepecik Piyade Piyade 1331 1330 172.Al.Kol.1.Kol.Top.3.Al.42. 14..Frk.Al.Frk.3.Al.29.58.Al. Bl.Al.Tb. 1332 1330 1331 1328 17.Tb. Krh. 2.Tb.Al.Depo Al.Bl.135.3.Al.Bl.1.Kol.Frk.Bl.Tb.Kol.3.çvş 1332 1329 1330 1330 1330 1330 Menemen Amele Tb. 47. Krh.Kol. 1335 1335 1335 1335 1335 1326 1335 1336 1335 1339 1334 ÖZKUL ŞENCAN KARAKUŞ SÜLÜN YILMAZ GÖZTEPE Onb. 8.20.Frk. 33.12. Çvş.Bl. 2.Bl. 1324 1330 1330 2 17 19 28 21 2 16 19 28 21 Mehmet Müteveffa İbrahim Kavukoğullarından Ali Müteveffa Sert Hasan Hüseyin Hamidiye Karakuyu Çorlu Dirmil Dirmil Piyade Süvari Mak. 20. Kalemi Riyaseti 1335 İNCE 1965 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 2 2 3 3 3 3 3 5 5 5 6 6 6 7 8 11 17 17 6 7 1 3 4 5 6 2 3 4 3 5 6 3 1 1 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Karakuyu Karakuyu Karakuyu Hamidiye Sepetçiler Sepetçiler (Mecidiye) Ertuğrul Hortuna Hortuna Hortuna Doğancılar Fetrek Fetrek Bozköy Karakuyu Ayrancılar Dirmil Karakuyu 21 43 38 12 28 1 73 11 7 12 62 5 29 20 41 36 12 28 8 27 0 69 11 7 12 62 5 28 Alioğullarından Mustafa Ali İçellioğlu Ali Muhacir Hafız Mehmet Hafız Recep Kanlı Mehmet Halil Müteveffa Arif Üsküp muhacirlerinden müteveffa Osman Molla Ahmet Yetim Süleyman Mustafa Mehmet Ömer Karakuyu Karakuyu Karakuyu Hamidiye Karakuyu Kasye Tepeköy Üsküp Hortuna Çatalca Doğancılar Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Çvş.2. 1. 8.Demirhane 10.Kol. 1334 1335 YILMAZER KAHRAMAN 3 2 5 Torbalı Tepeköy 6 6 İnceoğullarından Hasan Hilmi Mehmet Ali Mustafa Sabri Ahmet Ali Fahri Osman Mustafa Hüseyin İbrahim Ahmet Cemali İsmail Emin Musa Ali Ahmet Şükrü Mehmet Abdülkerim Ahmet Tepeköy Piyade 1330 10.Bl.12. 8.Tb.Depo Efradından 39.14.2.Bl.2.Frk.Tb.Al.

Tb.Tb.Frk.Tb. Cebel Tb.Al.11. Çvş.2.Kol.Al.Al. 2. 49.Ordu İtfaiye Al. 10.3.Ahz-ı Asker Levazım 2.47.4.Tb.88.4.2.Al. 1.Hizmet Tb.7.Tb.Bl.Bl.1.10.Top.Bl.12.Al.Bl.Bl. 7.Al. İzmir Jan.3.2.Tb. 1.Al.Bl. Ordu Dairesi Muallim Efradından 10.2.Frk.Tb.Tb.Frk.2.İnş. Harici Bl. 2.5.2.Bl.Al.Tb.2.63.Al.Al. Nefer 1334 1330 1330 1325 1330 1330 1330 1331 1328 1328 1332 1329 15 Tm 1325 1334 1331 1330 1331 1330 1333 1330 1325 1325 1333 15.Tb. 20.16. 170.269.Kol. 4.2.Bl. 2.Frk. Onb.Kol.22 23 23 31 1 1 Torbalı Dağkızılca Dirmil Doğancılar 30 25 30 25 Halil Hafız Ali Mustafa Ali Rıza Dirmil Doğancılar Cebel Top. Onb.2.Bl.8.Bl.Al.Frk.Frk.Bl.Tb.1.4.Bl.Kol.Bl.Bl.147. Nefer Nefer Nefer Çvş.Frk. 2.Tb.2. 20. 80.Tb.57.Tb.2.Sah. 1335 1334 DURAĞAN AKBAŞ 1946 22 23 1305 / 1889 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 8 8 8 8 8 8 9 9 2 3 4 6 1 2 3 4 6 7 1 2 3 5 6 1 2 3 4 5 6 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Karakuyu Çakırbeyli Hamidiye Sepetçiler Ertuğrul Ertuğrul Arslanlar Yeniköy Döğerlik Döğerlik Dirmil Hortuna Çapak Karakızlar Karakızlar Demirci Demirci Çakırbeyli Bozköy Bozköy Demirci Çaybaşı Merkez 88 87 15 26 8 14 13 65 15 33 3 8 70 74 5 9 7 4 97 13 84 83 22 77 48 8 10 9 10 5 29 4 Mehmet Müteveffa Mehmet Abdullah Zurnacı Hüseyin Müteveffa Cemali Bekli Hasan Haliloğullarından Hasan Salih Mehmet Gök Mehmet Yörük Recep Burhan Halil Halil Adem Müteveffa Eskici İbrahim Abdullah Recep Veli Yavaş Ali Mehmet Müteveffa Koca Ali Hacı Kulaoğullarından Mustafa Abdülkelam Mehmet Ahmet Veli Sadık Ali Mustafa İsmail Cemali Mustafa İsmail Mehmet Mehmet Ahmet Abdül Necib Mehmet Osman Yakup Hüseyin Ahmet Mustafa Osman İbrahim Haşim Karakuyu Mersinli Hasköy Sepetçiler Girit Dikili Arslanlar Yeniköy Döğerlik Döğerlik Dirmil Hortuna Çapak Kovaye Karakızlar Demirci Kozalar Hamidiye Bozköy Bozköy Demirci Terani Köstence Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Topçu Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Onb. 1331 1330 42.Tb.Al.Al.Frk.188. Çvş.2.175. Aydın İnzibat Bölüğü 132.Frk.Al. 13.63.44. Edirne Amele Taburu 13. Jandar.Kol.Frk.5.Bl.Bl. 1335 1335 1334 1329 1334 1335 12Hz 1336 1335 1332 1334 Tm 1332 1335 15 TE 1325 1335 1333 1334 1337 1335 1334 1335 1329 1329 1337 ÖZCAN SEVİM ALTINTAŞ KARABUDAK ÖZLÜ ŞAHİN KOÇ YILDIZER TOKTAN 1965 1953 1974 1965 1929 1977 1974 1936 1975 KARAKUŞ BAYSAL ÖZ KARADANA SEVİNÇ GÜÇLÜ KARACA DÖNMEZ KANDEMİR GÖK ERSOY TOY GÜL 1958 1950 1958 1936 1948 1969 1966 1930 1961 1970 1935 1963 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 38 . 2.1. 61.Al.

20. 21.Bl. İst. B. Umumi Mhfz.Tb.Tb. 1334 BAYSAL GEZER 1961 54 55 56 1339 1306 / 1890 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 7 7 7 7 8 2 3 4 5 2 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Karaot Demirci Bozköy Demirci Demirci 14 14 8 12 21 Yetim Ali Türkmenoğullarından Mehmet Sarı Ali Koca Ahmet Mahmut Abdül Hasan Mustafa Şükrü Osman Karaot Denizli Karaağaç Bozköy Demirci Demirci Piyade Piyade Piyade Piyade Jandar.Tb.Al.Bl.1. Bahriye İstihkam Çvş.Bl. 1331 1330 T. KAPLAN 1970 64 39 .1.Tb.Bl.Kol.Kol. 1336 Ankara Mhfz Tb. 55.24 25 26 27 28 29 10 10 10 16 16 19 1 2 3 1 2 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Ertuğrul Çengele Taşkesiği Çaybaşı Ayrancılar Saibler 8 64 32 3 11 8 2 Murtaza Mustafa Yakupoğullarından Osman Rüstem Hasan İnceoğullarından İbrahim Abdüllatif Veysel Eyyüp Cemali Nebi Mehmet Selim Köstence Süvari Süvari 1325 1325 Nefer 1325 1330 1330 Onb.Kh.2. 1330 10. 63. 1335 1329 1325 1335 1335 1335 SÜTGÜL MUMCU AVCI ŞİRİN OK İNCEOĞLU 1961 1958 1949 1932 47 48 49 50 51 52 Kafkas Akhisar Ayrancılar Saibler Süvari Nakliye Nakliye Sahra Top.Al.3.Al.Tb.Nakliye Katar Kolu İzmir Jandar.16. 17.2. 1330 1325 1331 55.62.S 1326 20 Ağ 1325 65.Kol.Nişancı Tb.3.Frk.Al.Bl.Mk.Bl.1.7. 30 19 3 Torbalı Tepeköy 50 Mustafa İbrahim Girit Topçu Nefer 10 Tm 1335 Ağır Top 8.1.Bl. 1335 ÖZATA TÜRKMEN ÖZLÜ KONCA KAYA 1926 1946 1931 1970 1963 57 58 59 60 61 6 8 4 Torbalı Tepeköy 17 4 Mehmet Mustafa Milas Piyade 16. Süvari Bölüğü 17. Der-Saadet Tersanesi İzmir Müstahkem Mevki İnş. Mektebi 1335 1334 Mr 1326 1330 16. 2.Kol.çvş. 15 KE 1334 GENÇAY 1934 53 31 32 33 19 22 25 4 1 1 Dağkızılca Torbalı Torbalı Çakırbeyli Çapak Ayrancılar 65 40 Mehmet Ali Hacı Abdiloğullarından İbrahim İbrahim Veli Ahmet Mustafa Mersinli Çapak Sahra Top. 25 TS 1329 YAKIN 1972 62 7 8 5 Torbalı Dağkızlca 64 Halil Ali Girit Kandiya Karakızlar Mak.Al. 26.12.250.Nakliye Tb.Al.Al.Tb. 27 Ek 1338 1334 ŞENOĞUL 1938 63 8 11 1 Dağkızılca Karakızlar 51 58 Mehmet Mustafa 1331 38.Bl.1.Tfk.1.Tb.Tfk.Al.Frk.Al.2.

çvş. 1330 1327 1327 1327 1329 46.2.Al.1.168.3.2.Frk.Bl. Cephane Fırkası 28. 1335 1330 1337 1334 1335 1335 1335 AK AY VAROL ÖZKAN MERT GÜDÜCÜ KARADANA 1954 1969 1953 1970 1968 1963 1968 79 80 81 82 83 84 85 Piyade Piyade 1330 1329 40 .Tb. Redif Tb. 42.Al.Levazım Tb. Der-Saadet Hat Reisi Der-Saadet Sergüverte Mürettebatı Der-Saadet Tersanesi Urla Vapuru Mürettebatından Gelibolu Grubu Sıhhıye Müdürlüğü 1335 1335 ÇEVİK AYDEMİR 1975 1950 65 66 11 12 13 14 15 16 17 17 17 20 20 20 20 20 1 4 2 3 4 6 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Merkez Çakırbeyli Çapak Çapak Helvacı Karacaağaç Yeniköy 18 45 84 68 28 Hasan Kazımoğullarından Ali Derelioğullarından Mustafa Ali Mehmet Müteveffa Osman Topçu Topçu Bahriye Bahriye Bahriye Bahriye B.2.Frk. 1335 1335 1335 1338 1334 YILDIRAN KARABULUT KABAKÇI ENZİLHAN KARAKUŞ 1960 1967 1948 1939 74 75 76 77 78 6 7 8 9 10 11 12 3 4 4 4 4 4 5 7 1 2 3 4 7 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Eğerci Hortuna Hortuna 9 30 43 22 51 16 24 Deli Mehmet oğullarından Hüseyin Ahmet Ekşi Mehmet İçel'li Hüseyin Müteveffa Hacı Bayram Güdükoğullarından Hamza Abdül Şükrü Mehmet Ali İsmail Mehmet Muharrem Mustafa Mehmet Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Eğerci Hortuna Hortuna Piyade Piyade Piyade Piyade Çvş.35.Ordu Krh.Tb. Bl.Bl.Al. 8.Al.1.1.Tb.Kol. 126.4. Piyade Piyade Onb. Sah.Tb.Bl. 4.3.Bl. 58.Al.296. 1331 1331 55.Tb.Bl. Nefer Çvş.Tb. Çvş 1326 1329 18 Danacıoğllarından İsmail Yeniköy Sıhhıye 1930 73 1307 / 1891 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 2 2 3 3 3 3 7 1 3 4 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Karakuyu Çaybaşı Çaybaşı Ertuğrul Sepetçiler 58 51 33 60 32 9 Abdullah Kara Hasan oğullarından Cemal Yusuf Çavuş Derviş Ali Durmuş Bekir Salih İslam Mehmet İsmail Karakuyu Çaybaşı Çaybaşı İzmir Sepetçiler Piyade Piyade Muhrb.1.9 10 11 14 2 1 Dağkızılca Dağkızılca Saibler Helvacı 9 39 8 36 27 4 Osman Ali Ali Abdül Kazım Mehmet Ali Gani Hasan Hüseyin İsmail Ali Süleyman Saibler Helvacı Girit Kandiya Çakırbeyli Çapak Çapak Helvacı Mak.Top.2.Seyyar Hastane 1.Al.Frk.Tfk. 45. Tlgrf.Tb.123.Kol.Al. Topçu Endaht Mektebi Efradından İzmir Müstahkem Mevki 7.1.Bt.Al. 21.Kol.Tb. 1. Çvş.Top Al.2.Bl. 23.Tb.1. Nefer 1326 1326 1326 1326 1326 1335 1329 1335 1334 1334 1334 1334 ARSLAN GÖKSEL TULUN ADAK ŞEN 1945 1978 1950 1948 1943 67 68 69 70 71 72 45 81 67 27 Onb.hizmet Tb. 1328 1330 1331 1328 20 TE 1334 1.

Al.Al. 1327 41 .Tb.Al.2.Frk. 1329 1327 1327 1327 1330 1329 1330 1334 8.Al. 5.2.Tb.Çvş.1. 25.Tb.3.Tfk. 5. 7.Tb.Tb.Frk.Bl. Çvş.1.3.Al. B.2.Bl. 1329 1334 Çvş.Ordu 1336 1334 1334 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1336 1332 1334 1334 1334 1336 KE 1330 10 KS 1336 ERTUĞRUL UYSAL ACAR İNCEOĞLU AKDEMİR ŞEN AKAY CANSEVER ERSOY MANARGA MERT TUNCAY BALCI ALTIPARMAK ÇETİN ÖZTÜRK 1973 1967 1948 1963 1964 1968 86 87 88 89 90 91 92 24 31 90 10 7 12 54 Mehmet Abdullah Cemaloğullarından Mehmet Mustafa Hafız Recep Mehmet Müteveffa Altıparmak oğullarından Hüseyin 1937 1967 1951 1959 1972 1962 93 94 95 96 97 98 99 Onb.13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 5 5 5 5 5 7 8 8 9 10 10 10 10 10 10 11 2 3 5 6 7 7 6 7 7 1 2 3 4 5 6 2 Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Çapak Çapak Çengele Saibler Saibler Merkez Kırıklar Çakırbeyli Yoğurtçular Tepeköy Çaybaşı Hamidiye Dirmil Belenbaşı Çakırbeyli Ertuğrul 41 1 10 0 28 1 2 12 10 2 Deli Hasanoğullarından Süleyman Yozgat'lı Mustafa Mehmet İnceoğullarından İbrahim Kanbur Hasan oğullarından Kadri Müteveffa Recep Müteveffa Topaloğul. 54.68. B.Al.9.29.Al.78.larından Abdullah Ahmet Efendi Ahmet Mehmet Osman Mustafa Mustafa Ali Ahmet Ali Veli Hakkı İbrahim Hüseyin Ali Mehmet Mustafa Efendi Tire Çapak Çengele Saibler Saibler Akseki Kırıklar Çakırbeyli Yemen Tepeköy Katerin Hamidiye Dirmil Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Mak.Bl.10. 12.Tfk. 1.Tb. 16. 6.66.Bl.4.Tb.Ahz-ı Askeri Heyeti 6. Çvş.68. 9.10. 1326 1327 1329 1330 1327 25 17 7 13 8 Durmuş Ali Hacı İsmail oğullarından Hüseyin Çakırbeyli Mak.Al.Al.62.3. 23.İnş.Tfk.Frk. Onb.Kol.Frk.Bl. Onb. Çvş.Anbar 1335 1334 1334 1335 SÖKER ŞENTÜRK AKER ŞENOL 1964 104 105 1970 1939 106 107 Onb. 4. 1933 1961 100 101 KE 1327 29 11 3 Torbalı Tepeköy Siroz muhacirlerinden Mustafa İbrahim Siroz Piyade Nefer 1331 14.Çvş. 1334 YILDIZ 1955 103 31 32 33 34 16 19 22 24 1 3 1 1 Torbalı Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Çapak Dağtekke Dirmil Demirci 48 11 28 55 Mehmet Ahmet Hüseyin Hasan Çapak Dağtekke Dirmil Demirci Top.Tb. 1326 6.Top. Bahriye Nakliye İstihkam Çvş.3.Al.Kol.Tb.Frk.Şubesi Merbut 15.Frk. 12.Al.Al.Tb. 1330 1327 1332 Edirne Ağır Topçu Posta Mecidiye Ümera Veziri Mürettebatından 2.63.Al.Al.Tb.Tb.Bl.Kol.Tb.59.68.122. 70. Piyade Piyade Mak.Ağır Erzak Kolu 8.Tfk.2.12.Kol.1.36. 10.Bl.Frk. Mak. 23.Bl. KINIŞ 1970 102 30 12 1 Torbalı Çapak 99 Nazıroğullarından Berber Osman Sökelioğullarından Ahmet Abdurrahman Hüseyin Kara Hüseyin Ali Çal Sah.Al.

Frk. 1329 Adana Kızıl Hastanesi Fransız ordusu amele taburunda hizmet etmişti 1330 Çvş. 11.Bl. 47.1.11. İzmir Hilal İmalathanesi 1335 1335 1334 1335 1334 1335 1336 1336 1335 1334 ÖZBEK HOVAT 1965 1965 109 110 3 4 5 6 7 8 9 10 11 3 3 3 4 4 4 4 5 5 3 4 7 2 3 6 7 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Arslanlar Kuşçuburnu Yeniköy Dirmil Dirmil Hortuna Hortuna Çapak Çapak Gökyaka Teke Sinek Saibler Tepeköy Tepeköy Tepeköy Fetrek Müteveffa İbrahim Veli Köse Ali Ahmet Hasan Hasan Burhan Halil Yozgatlı Mustafa Pehlivanoğullarından Hacı Hüseyin Hasan Himmet Bayram Hamdi Mustafa Osman Ahmet Abdil İbrahim Mehmet Halil İzmir Kuşçuburnu Yeniköy Dirmil Dirmil Hortuna Hortuna Çapak Çapak Gökyaka Teke Sinek Saibler Tepeköy Tepeköy Demirhisar Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade YARDAKÇI DİNDAR BİRER DURAGAN METİN KOZAN TOY TOPAL GÜL 1339 1960 1947 1968 1954 1958 1950 1966 111 112 113 114 115 116 117 118 119 12 13 14 15 16 17 18 5 5 6 9 9 9 10 5 7 3 4 5 6 4 Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Hasan Veli Ali Mehmet Ahmet Ahmet Hüseyin Piyade Çvş.2.1.Al.Frk.Al.Frk.Frk.3.Tb. 39.Frk.1.Frk.1.Tb.Al. 31.Tb.122.Bl. 11.2.Bl. Çvş.33. Onb.1.Frk.Al.3.1.Al. 1328 1330 1330 1329 1332 41. İstanbul Bakırköy İnşaat Fabrikası 12.Tb.Bl. 25.2.Çvş.Kol.Al. Çvş.2. 68. 49. Nefer 1329 1335 1330 110.Bl.Al.Tb.Tb.Al.Tb.Bl. 147.36. 168.Al.Tb. 1328 1329 1328 B.Tb.Bl.1. 39.11.Depo Al. 11.Kol.Tb.37.1.Kol.1309 / 1893 DOĞUMLULAR 1 2 2 2 1 4 Torbalı Torbalı Hamidiye Çaybaşı 30 32 8 10 5 10 14 30 16 11 97 28 13 Mehmet Hasan Hüseyin Hüseyin Hamidiye Çaybaşı Piyade Piyade Onb.Piy. 1329 1329 1330 3. 22 KS 1334 1335 1335 1335 1335 ÖZDEMİR ÖNCEL GÜLER EVRAN 1971 1337 1955 127 128 129 130 131 42 .Tb.Al.338.Al.Frk. 22.Al. 23.Bl.Bl.Tb.Frk .116.33.Bl.1.33.Bl.Bl 1336 1335 1333 1336 1336 1338 1334 AKIN GÜNGÖR YAVAŞ AKEREN UŞAKLIOĞLU TOPTOP TEZCAN 1946 1960 1937 1935 120 121 122 123 124 125 126 3 18 4 11 4 Mehmet Şeyh Ali Mustafa Çavuş Ömer Salihoğullarından Abdullah Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade B.Tb.8.Frk.Tb. 118.Al. 8.Al.Al.nesi 129.1. Müstakil Cepha.57.2.1.Kol.3.7.3.2.1. 19 20 21 22 23 10 11 11 11 11 7 1 5 6 7 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Belenbaşı Doğancılar Bozköy Yoğurtçular Yoğurtçular 8 5 6 7 10 İbrahim Ali Yavaşoğullarından Süleyman Molla Abdurrahman İsmail ağa Mehmet İbrahim İbrahim Tahir Ethem Doğancılar Bozköy Tire Yoğurtçular Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade 14 Tm 1334 1329 1329 1329 1330 14.Çvş.1.Tb.

62. 1338 GÜZELOĞLU 1978 148 12 8 1 Dağkızılca Merkez 83 Karaburun'lu Hüseyin Dağkızılca Piyade Onb.3. 6.Al.Süvari Bl.Frk.61.4.8.3.Kol.4.Al.Bl.Tb.Kol.Kol.Frk.Tb. 20. Onb. 1333 BAYRAM 1957 147 11 7 3 Torbalı Taşkesiği 35 Nif Piyade Çvş. 42.38. 2.Kol.Tb. 4. Merkz Bl.Bl.Tb. Seyyar Ester Süvari Al.3.Frk.8.Frk.Al.Ağır Mak.125.Al.Al.Tfk.64.12. 1331 1330 1331 1330 1330 1330 1330 1331 1331 11.Tb.Tb.52. 1335 PALA 1980 149 13 14 15 7 8 9 5 6 3 Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Şehitler Demirci Bozköy 63 48 25 Hüseyin oğullarından Yaşar Kostak İbrahim Yavaş İsmail İştip Demirci Bozköy Piyade Piyade Piyade Onb.Al. 1330 İzmir Jan.59.Bl. 26. Piyade Süvari Nefer 1328 1330 1329 1335 1335 1336 ŞENTÜRK OK GÜRGEN 1954 1946 134 135 136 1310 / 1894 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 2 2 2 2 3 3 3 3 6 2 3 5 6 1 2 3 7 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Karakuyu Çaybaşı Arslanlar Şehitler Kuşçuburnu Yukarı Mahalle Ayrancılar Dirmil Yukarı Mahalle Taşkesiği 66 89 59 84 16 26 18 5 21 Müteveffa Hacı İbrahim Müteveffa Arnavut Recep Ali Müteveffa İbrahim Hamid Kürt Mustafa Mehmet Süleyman Müteveffa Muhacir Mehmet Çekes Mehmet oğullarından Salih Güzel Yusuf Osman Sadık İsmail Ahmet Arif Hasan Veli Hasan Halil Karakuyu Çaybaşı Arslanlar İştip Kuşçuburnu Torbalı Ayrancılar Dirmil Torbalı Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Onb.Bl. Harici Bl. 1330 1.Al.depo Al.2.İnş.6. 1. 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1334 1336 IRMAK KARAKOÇ TEPEDELEN BULUT ATLI ZEYBEK ŞEN ÖZEL GÖKÇE 1957 1954 1969 1943 1951 1968 1960 1978 1938 138 139 140 141 142 143 144 145 146 10 7 2 Torbalı 20 Rıza Bayram Rasim Şerif Mehmet Seyfettin Ali Hasan Kafkas Piyade Nefer 1330 42. Adana Jandar.65. 41.Bl.123.2.61.66.Bl.Bl.Bl.Bl. 15.Kol42. Nefer Nefer Nefer Nefer Onb. Al.2.4. Kars Jandar.Bl.20.Al. 20.Bl. 1.Tb.3.Al.Frk.Tb.1.Al. 1335 KARAGÖZ 1981 132 25 12 1 Torbalı Karakuyu 11 İbrahim Karakuyu Jandar. 5.3.126.9.Bl. 48.Bl. Osmaniye Tb.Frk.Al.Piyade Tb.Frk.8.Al.Tb.Al. 1329 1335 GÜNDOĞDU 1959 133 26 27 28 12 13 15 3 3 2 Torbalı Torbalı Dağkızılca Dirmil Ayrancılar Karcaağaç 41 8 Hatip Halil Mehmet İmamoğlu İsmail Dirmil Ayrancılar Jandar.4.Kol.1.5.2.Bl. 1330 42.Bl. Nefer Nefer 1330 1331 1331 İzmir 5.Kol.Frk.66.Frk. 1335 1336 1335 EROĞLU KOSTAK ÜNAL 1986 1981 1970 150 151 152 43 .3.Al.10.24 12 2 Dağkızılca Çengele 37 Kacar Salih oğlu Mehmet Hasan Seyid Hüseyin Halil İbrahim Ahmet Halil İbrahim Çengele Jandar.1.Tb.Kol.Kol.

Bl. İzmir Harici Jandarma Efradından İzmir Jandarma Alayı 1335 1335 1334 1335 1335 1 My 1339 1335 UYSAL ÖZDAMAR AYTEKİN YAMA KUNDUZ 1973 1935 1956 153 154 155 156 1974 157 21 12 3 Torbalı 32 Derviş Kara Hasan oğullarından Cemal Köseoğullarından Mehmet Ali Hacı İbrahim oğullarından Mehmet Hasan Mehmet Hudula Piyade Nefer 131. Jandar. Depo Tb.Tb. Nefer 1331 11.Tfk.3.Krh.3.2.Tb. Jandar. 15.42.Bl.Bl.Al.1.Al.Bl.5.Frk.28.Bl.Karasi Tb. Bandırma Bl. 65.Al.126.Al.2.66.Bl. Nefer Nefer 1331 1334 1331 1331 35 4 5 Torbalı Ayrancılar 20 Sarı Alioğullarından Hasan Molla İbrahim oğullarından Ali Ayrancılar Piyade Nefer 1331 7.3.Kol.19.9.Tb. Top.Tb. 2.Al. Top.Tb.Frk. Nakliye Sıhhıye Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer 1331 1337 1333 20.Bl.Bl.12.48.Frk. Seydiköy Harici Bl.Kol. 1335 ÖZ 160 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 14 16 19 19 28 31 34 4 4 4 4 2 1 1 2 1 1 1 1 2 3 4 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Karakuyu Yeniköy Çaybaşı Çakallar Çaybaşı Tepeköy Hamidiye Eğerci Eğerci Eğerci Çapak 50 93 Karakuyu Süvari Çaybaşı Çakallar Tire Göktepe Tepeköy Hamidiye Eğerci Antalya Eğerci Çapak Top. KARABULUT 159 23 13 4 Dağkızılca Karacaağaç 5 Mak. 18. Der-Saadet Çamlıca Sıhhıye Deposu Çayırlıbahçe Hizmet Taburu 42. 1335 AKSEL 173 44 . AK 1977 158 22 13 2 Torbalı Çaybaşı 51 Ahmet Halil İbrahim Mehmet Nebi Recep Osman Durmuş Durmuş Abdullah Nafil Rauf Hamza İbrahim Ethem Ali Çaybaşı Mak.Al.Al. 1332 ASLANBOĞA 1947 172 36 4 6 Dağkızılca Cumalı 2 2 İbrahim Cumalı Piyade 1331 42.Tb.Frk.Al.Kol. Nefer 1331 1329 2 Hz 1337 1331 1330 4.141.4.Al.Al.66.Tb.Bl. 47.Bl.Top. 15.Frk.Tfk. Nefer Çvş.Kol.1. Onb.1.2.3.Al.16 17 18 19 20 9 9 9 10 10 4 4 5 2 4 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Torbalı Bozköy Yoğurtçular Yukarı Mahalle Ayrancılar Yukarı Mahalle Bozköy 32 31 2 8 36 89 Serez muhacirlerinden Mustafa Hüseyin Kasap Mehmet Manav Mehmet Dervişoğullarından Mehmet Salih Ali İbrahim Ali Hüseyin Serez Yoğurtçular Torbalı Ayrancılar Torbalı Piyade Jandar.Tb. 3.Tb.Al. 1332 1330 1331 1331 1963 1953 1964 1942 1970 1968 166 167 168 169 170 171 Nefer Onb.Al.2.5. Jandar.61.Tb.Frk.9. 28.148.1. Oğlananası Karakolu Mustakil Jan.Bl.Bl. 1335 1339 1334 1335 1339 1338 1335 1334 1338 1332 1335 GÜNAY 1333(?) 161 162 27 29 23 2 24 50 26 31 78 46 Pehlivan Halil Mehmet Ali Derelioğullarından Himmet Kırlı Hasan Dayı Müteveffa Ali Ömer Yozgat'lı Mustafa Fehmi Şefik Ali DİKER CAN SARI KEVZENOĞLU ÖZLÜ YENER YILDIZ TEK CİN 1341 1979 163 164 165 Nefer Nefer Çvş.

1334 UZUNEL 1332 194 1312 / 1896 DOĞUMLULAR 1 2 1 2 3 3 Torbalı Torbalı Demirci Karakuyu 14 44 Akçaoğullarından Yusuf Kırlı İbrahim Mehmet Hasan Ali Demirci Karakuyu Piyade Sıhhıye Nefer Onb.Tb. 60.Tb.3.2. 2.1.Bl.Al. Mak.Tb.Al.11.4. 1335 1334 1335 1335 1335 1335 1336 ÇOŞKUN ÖZCAN GENÇTÜRK AKEREN PARK BOZDAĞ KOCABIYIK 1963 1976 1971 1967 1928 186 187 188 189 190 191 192 18 19 3 Torbalı Çapak 74 73 Ali Çapak Ağır Top. 1331 1331 15.Bl.Tb. Mak.Al.Tb.29. Jandar.Tb. 17.Al.Kol.Bl.152. 16.1. 174.2.72.Tfk. 1335 1335 ERASLAN DÖNMEZ 1954 1965 195 196 45 .Söke 20.Frk. Ağır Top.3.Bl.Mekkare Bl.Kol.Tb.Al.Kol. 1335 1336 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 GÜL TURAN ŞEN GÜRBÜZ ÖZKAN ÖZDOĞAN GÜLCAN TORUN İLHAN GÜLTEN 1953 1929 1975 1961 1972 1958 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 11 12 13 14 15 16 17 12 13 13 16 16 19 19 2 1 5 1 2 1 2 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Hortuna Çengele Yoğurtçular Tepeköy Tepeköy Hortuna Çapak Süleyman Hamid Ahmet Abbas Bedri Süleyman Ahmet Çorlu Çengele Yoğurtçular Tepeköy Girit Hortuna Çapak Piyade Jandar. 4. 1330 2.1.2.Bl.Bl.1. Ağır Top.174.1. Balıkesir 3.Al.Tb.38.Tfk.48.Bl. 1331 1331 1331 1330 1331 1331 1331 17.Al. İzmir Jan.Al.2.İzmir Ahz-ı Askeriye heyeti İzmir Mrkz.Al.4.Frk.1.Bl.İnzibat Bl.2. 14.Frk. 1331 56.Depo Al. İzmir Harici Bl.1. Soma Amele Bl.Al.37 4 7 Dağkızılca Cumalı 23 21 Mehmet Ali İbrahim Cumalı Piyade 1331 10.Al.Tb.Bl.Tb. 64. Bahr-i Sefit Boğazı Mevkii Müstahkem Krh.Tb.Kol.6. 1335 ÇAN 1968 193 19 23 1 Torbalı Karakuyu 57 Hüseyin Karakuyu Cebel Bt. 1335 KOÇ 174 1311 / 1895 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 3 3 3 10 11 11 11 11 11 12 5 6 7 1 2 3 5 6 7 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Hortuna Hortuna Hortuna Çakallar Karaot Karacaağaç Belenbaşı Belenbaşı Belenbaşı Yoğurtçular 26 27 4 30 17 18 60 94 56 30 14 18 60 94 56 33 43 13 13 33 43 13 6 Reis Ahmet Ali Sinan Ali Karaca Ahmet Mustafa Çoban Ali Molla Musa oğullarından Mehmet Musa Cabaroğlu Mustafa Müteveffa Arnavut oğullarından Mehmet Numanoğullarından Hüseyin Kabasakal Ali Deveci Kara Mehmet Şeyh Ali Mustafa Mehmet Tatar Hüseyin Kuru Mustafa oğullarından Seyid Ali evladı hafidi Mustafa Ahmet Salih Sami Mestan İbrahim Ethem İbrahim Mehmet Eyyüb Mehmet İsmail Yoğurtçular Hortuna Hortuna Hortuna Çakallar Karaot Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade 1331 1330 1331 1331 1331 1332 1331 1331 1331 1331 İzmir İmalathanesi 16 Frk.Al. Onb.

Bl. Piyade Jandar.Al.Tb.Tb. 5.Frk.1. Jandar. 26 Ey 1336 1335 1335 1335 1339 1332 1334 1331 1336 1335 SERT 1964 201 8 9 10 11 12 13 14 15 16 3 4 4 5 7 8 8 8 8 7 1 2 1 7 2 3 5 6 Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Çapak Çapak Çapak Saibler Meşhet Taşkesiği Merkez Doğancılar Doğancılar 32 31 3 69 7 35 3 5 37 35 32 31 Osman Mustafa Ali Müteveffa İbrahim Yunus Mehmet Arap Süleyman Beratlı Abdullah Küçük Mehmet Koyucuoğllarından Halil Avcıoğlu Ali Ahmet çavuş oğullarından İbrahim Emiroğlu Mehmet Çolak Abidin Mehmet Karaköse Ali Manav oğullarından Mehmet Küçük Hüseyin oğullarından Mehmet Veli Süleyman Hüseyin Mustafa Sadık Osman Hasan Durmuş Hüseyin Ahmet Halil Mehmet Arif Çapak Çapak Çapak Saibler Arapçı Dirizar Dağkızılca Doğancılar Doğancılar Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Onb. 10.Bl.10.Bl.Al. Torbalı Dağkızılca Nahiyesi Jan.Piyade Muhafız Bl.Tb. 47. 179. Emir eri Çvş.Frk.161.45.12. 5.3 4 5 6 3 3 3 3 1 2 3 4 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Arslanlar Arslanlar Arslanlar Hortuna 82 81 42 15 9 Cemali Mustafa Müteveffa İbrahim Bozoğlan oğullarından İsmail Yaşar Kamil Selahattin Mehmet Arslanlar Arslanlar Arslanlar Belenbaşı Piyade Top.3.lığı Krh.1. İzmir Harici Bl.menzil Amale Tb.172.Frk.Tb.K.Al.2.56. 8.Depo Al.1. İzmir Harici Bl. Nefer Nefer Nefer Nefer 1331 1332 1332 1331 1331 1340 1335 1335 1335 1335 1335 ÖZER AVCI DİNÇ ÖNCEL YENGİNER YAMA 1334 1982 1968 1928 1943 211 212 213 214 215 216 7.3.2. İzmir Harici Bl.Tb.Kol.Tb.Kol.Al.Al.Al.Bl. 23 24 25 26 10 10 11 11 5 6 6 7 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Çakırbeyli Bozköy Karakızlar Hortuna 42 42 22 Hüseyin İsa Halil Mehmet Numan Çakırbeyli Bozköy Ceceler Çorlu Jandar. Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer 1331 1331 1332 1332 İzmir Harici Bl. 1336 1331 1331 1331 1331 1330 1332 1329 1331 1331 Kıran grubu 64.1.Frk.Al. Jandar. İzmir Harici Bl. İstanbul İmalathanesi Keşan 5.Frk. 1.Bl. 1335 1335 1335 1335 TAŞ AYDIN BAĞERİ TİDAN 1988 1956 1961 217 218 219 220 88 88 13 1 46 . Nefer Çvş. 175.depo Al.Karakolu AKBABA ARDA ORHAN MUTLU /ÖZSEZER ÇETİN KUTLU ŞİMŞEK ACAR ANDAÇ 1987 202 203 1970 1929 1969 1978 1976 1927 1971 204 205 206 207 208 209 210 17 18 19 20 21 22 8 9 10 10 10 10 7 1 1 2 3 4 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Karaot Bozköy Hortuna Saibler Ayrancılar Doğancılar 5 24 69 4 3 36 Ahmet Mustafa Cafer Abdül Mehmet Hüseyin Karaot Bozköy Hortuna Saibler Ayrancılar Ayrancılar Jandar.9.Tb.İnş. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 5.3.Bl. Jandar. 5. 47. 15.4.Bl.46.Al. İzmir İst.1. 1336 1335 1336 1335 GÜÇLÜ KURT YILMAZ KOR 1967 1963 1963 1977 197 198 199 200 7 3 6 Torbalı Çapak 77 Arnavut Mehmet Ömer Çapak Piyade Nefer 23 Ey. İzmir Harici Bl.Bl.Depo Al. Piyade Piyade Onb. Jandar.Al.Tb.12.Bl. Nefer 1331 1332 1332 1331 17.

İst.4. Top.170. Top.Depo Al.Al.Frk.Al.5.Tb.3.27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 13 13 14 16 16 16 16 25 31 31 31 1 3 2 1 3 7 5 1 3 4 5 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Çapak Dağkızılca Yoğurtçular Çapak Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Eğerci Hortuna Merkez Kayas 47 39 9 21 8 35 8 47 42 49 33 56 15 8 28 5 Buldan'lı Ahmet Ethem Müteveffa İsmail Dirmil'li Abdullah Kulakoğullarından Mehmet Ahmet Mustafa Kocabaşoğullarından Mustafa Kuru Cemal Halil Mustafa Hüseyin Balaban Ali Ali Ahmet Mustafa Mehmet Bekir Mehmet Şerif Salih İsmail Hakkı Nesimi Çapak Mak.Bt İzmir Ağır Erzak Kolu Keşan Şimendüfer Hattı İnş.Krh.Frk.6.Kol.Tb.3.Tb. 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1334 1335 1334 1334 GÜNAY ÇETİNKAYA EVRAN ÖZCAN GÜNDÜZ TOPUZ AKBAŞ BOZKURT CAN TOK BALABAN 1960 1973 1971 1965 1940 1969 1950 1945 1972 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 Yoğurtçular Çapak Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Eğerci Hortuna Krotaba Darende Ağır Top.Al.Tb.2.Kol.Bt. 55.1.4.1.Frk.Tb.Tb. 4.Kol. Top.170.Al. 4.Tb.Bl. Nefer 1332 1330 1331 55.135.Bl. Ağır Top Talim Tb. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1331 1331 1331 1331 1331 1331 1331 1332 1957 231 1313 / 1897 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 5 5 5 5 5 6 6 6 6 6 7 1 2 4 5 7 1 2 3 4 6 4 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Yeniköy Çakallar Dirmil Dirmil Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çengele Yukarı Mahalle 23 27 16 2 49 56 10 4 2 43 37 28 Ali Müteveffa Karaca Halil İbrahim Kırlı Hasan Deveci Ahmet Veli Müteveffa Hacı Ahmet Avrethisar muhacirlerinden Halil Bıçakçı Hasan Mustafa Mehmet Ayvaz Kör Ahmet Ömer Ali Sabri Hamid Ali Zekeriya Davut İbrahim Halil Mustafa Ali Mustafa Yeniköy Keler Dirmil Dirmil Çapak Çapak Avrethisar Çapak Çapak Çengele Torbalı Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Onb. 57. Sarıyer 17.Kol.1.Beygir Deposu 1335 1335 1335 1335 1334 1335 1335 1335 1339 1336 1335 KAYA DUMAN SAPMAZ DOĞAN AYDIN KARABIYIK AKCAN MİLYARDER ÇAĞLAR KARAGÖZ ÖNER 1964 1970 1958 1977 1958 1933 1965 1973 1964 1983 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 47 .Frk. 5.Frk. 1332 1332 1332 1332 1332 1332 1333 1335 1337 1331 1332 İst.Saadet Zeytinburnu Fab.Tfk.1.Tb.Tb.1.2. 21.Çvş.Şimendüfer Bl. Der .4.Al.Tfk.4. Nişancı Tb. 10.Sarıyer 17.11.Frk.Kol.Bl.24.Al.Bl.Kol.Bl.3. 1. Nakliye Şimen düfer Şimen düfer B.İzmir 3. 172.Sarıyer 17. 17.Kol.58.Depo Al.Kol.144.1.Bl.2.Tuna Talim Tb. 9.Askeri Kalemi 63.Al.Al. İst.Bl.Tb.Bt.İmalathanesi Hilal İzmir 46.126. 4. Ağır Mak.Bl.

İzmir Jan. 25.Al.Harici Bl. 7.Frk. 1.Frk. Jandar.Al.2.31.rından Selim Zumaki Cadıoğullarından Mahmut Ali Rıza Korukoğullarından Şakir Ali Hacıoğllarından Osman Halil Aydınoğullarından Ali Çalıkoğullarından İbrahim Bardakoğullarından Hasan Cemali Babacan Hasan Garip Mustafa Abdülvahit Çakaloğullarından Süleyman Müteveffa Fevzi oğulla.Krh.5.Al. Bl.Bl.Tb.174.Zabit Mektebi Mhfz.Harici Bl. 17.3. İzmir Jan.Yıldırım Ordusu 3.Al.Tb.Tb.75. 1331 14.1. İzmir Jan.6.Tb. Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 İzmir Jan. İzmir İmalathanesi 15.75.Bl.Tb. 24.Frk. İzmir Jan.2.Seydiköy Jan.Bl. İzmir Jan.45.Frk.Bl. 1335 1335 1335 ÖZER AŞKIN KARAKAN 1964 1984 1971 261 262 263 32 33 18 21 1 3 Dağkızılca Torbalı Saibler Dağkızılca Çimenler (Mecidiye) Çakırbeyli 8 2 35 1 26 İbrahim Kadir Süvari Piyade Nefer Nefer 1332 1332 14.Bl.38.Harici Bl. 1335 1335 TEKİN KARGIN 1970 1966 264 265 34 21 4 Torbalı 47 Hasan Tire Piyade Çvş. 25.Al.8.12.Bl.Frk.2. İzmir Jan.Al.75.1.Bl 85.Al. Jandar.3.Tb. 1335 DOĞAN 1959 267 48 . 19.Frk.Harici Bl. 1335 ERDAL 1979 266 35 21 5 Torbalı Mehmet Çakırbeyli Piyade Nefer 1332 17. Jandar.rından Mehmet Veli Yörük Mehmet Koca Ahmet oğullarından Hüseyin Hacı Ömer oğullarından Osman Ömer Muhacir Hüseyin oğullarından Mehmet Cemal Kerim Osman Hüseyin Hasan Ali İbrahim Saibler Helvacı Arapçı Kandiye Piyade Piyade Piyade Jandar. İst. İzmir Seyyar Jan.Bl.Tb.Kol. Jandar.11.Kol.Al.Harici Bl. Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 1332 1332 1332 1332 Çakırbeyli Hortuna Hortuna Çengele Dağkızılca Çakırbeyli Piyade Jandar. 1978 1965 1950 1971 1977 1981 255 256 257 258 259 260 29 30 31 16 16 16 2 3 5 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Çakırbeyli Yoğurtçular Çengele 55 27 21 Ali Hamid İbrahim Avandere Yoğurtçular Gökyaka / Teke Saibler Dağkızılca Jandar.8.Al. İzmir Jan.1.Harici Bl.12 13 14 15 8 8 12 12 3 4 1 2 Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Saibler Helvacı Arapçı Ertuğrul 4 48 10 44 8 4 22 2 21 59 80 21 59 80 11 1 13 11 15 78 29 10 0 4 15 78 29 10 10 0 4 Durmuş Çoban İsmail hafidi İsmail Antalya'lı Mehmet Topal Selimoğulla. Nefer Nefer 1332 1331 1332 1333 46.Bl. 1336 1336 1335 1335 AKGÜN KURT ANTALYALI ERGİN 1975 244 245 1973 1960 246 247 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 12 13 13 13 13 14 14 14 15 15 15 15 16 6 3 5 6 7 5 6 7 1 2 6 6 1 Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dereköy Merkez Merkez Merkez Karaot Karacaağaç Çakırbeyli Hortuna Hortuna Çengele Dağkızılca Çakırbeyli Hüseyin Hüseyin Mehmet Mehmet Hamid Yusuf Ali Kadri Şükrü Ahmet Nazif Mustafa Osman Dağkızılca Piyade Piyade Nefer 1332 1332 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 CANSEVER AYBEY KORKMAN GÜVEN GENÇER AYDIN GÖNLÜGÜR ŞEN AK EGE KARAYEL KAYNAK KABACA 1971 248 249 Dağkızılca Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 1332 1967 1955 1971 1946 250 251 252 253 254 Dağkızılca Karaot Jandar. Bab-ı Ali Bl.10. 25.Bl.Frk.Harici Bl. Jandar.Tb.Kol.Frk.Tb. Jandar.17.Frk.3.Kol.9. Nefer Çvş.1.2.1.Tb. İst.Harici Bl.Bl.Al.Jan.2.

Der.Bl.Al.Bl.Al.Tb.Tb.Bl.2.36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 24 27 30 2 2 2 2 3 3 3 3 1 1 1 4 1 1 1 4 5 6 7 3 5 6 7 1 3 4 1 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Çapak Dirmil Tepeköy Tepeköy Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Ahmetli Ahmetli Hamidiye Çakırbeyli Yoğurtçular Çaybaşı Çakırbeyli 65 35 40 4 10 3 24 19 51 12 6 37 16 2 30 19 51 12 5 35 74 33 40 4 10 3 20 10 1 61 Bekir Mehmet oğulla.4.Tb.Al.38.3.4.Al.14.Tb. 9.Müstakil Tb.rından Osman Ahmet Ahmet Çakır Mehmet Ali Durmuş Mehmet Abdullah Hüseyin Müteveffa Abdil Nasuhoğullarından Hacı Mehmet Salihoğullarından İbrahim Veli Hacı Osman Salih Müteveffa Sarı Kadir oğullarından Mahmut Kirli'li Ahmet oğullarından Hasan Velişoğullarından Süleyman Veliş Mehmet Kara Hüseyin Mehmet Hüseyin Ahmet Hasan Kasım Ali Ahmet Osman Mustafa Mustafa Salih Osman Ramazan Muharrem İbiş Nadire Dirmil Tepeköy Tepeköy Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Arapçı Ahmetli Hamidiye Çakırbeyli Yoğurtçular Katerin Hamidiye Sah.144.Tk.11.Saadet Küçük Zabit Mektebi 46. Ağır Top.11.76.Frk. Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 1332 1332 1332 1333 1331 1332 1332 1333 1332 1332 1332 1330 56.3.Bl.1. 1.Top.Kol.Kol. 5.Al. 25.Frk.Tb.25. İstihkam Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Top.Bl.Al.2.3. 166.3.2.Tfk.6. 1335 1335 1335 1335 MUMCU KAYALI TURGUT SÜZER/ÖZKUL 1932 1975 287 288 289 290 49 .Bl.Kol.Kol.3.39.1.3.4.Frk.Tb.Kol. Ağır Mak.Kol.Muhfz.Ordu Krh.Bl.83. 1336 KARATOKLU 1957 283 52 53 54 4 4 4 5 6 7 Torbalı Torbalı Torbalı Çaybaşı Çaybaşı Yeniköy 39 23 10 34 21 10 Mahmut Ömer Mehmet Çaybaşı Çaybaşı Yeniköy Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer 1332 1331 1332 17.Kol. 1336 1334 1335 TÜRK VELİŞ KURTLU 1972 1953 284 285 286 1314 / 1898 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 1 1 1 2 3 5 6 3 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Karacaağaç Demirci Demirci Ertuğrul 23 61 69 Halil Emin Efendi oğullarından Osman Hüseyin Müteveffa Arif Sabri Kadir Hüseyin Mehmet Demirci Demirci Tepeköy Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1333 1333 İzmir Hilal İmalathanesi 9.76.3.2.Al.Al.Depo Al.Tb.3.515. 29. İst. 53.Al. 1335 1335 1335 1334 1335 1339 1334 1333 1335 1335 1339 1335 1335 1335 1335 ÇELİK DURAGAN ÇAKIROĞLU ARICI ONAN ATEŞ ŞENOĞUL KÖSE KOÇ TOPÇU EREZ ÇETİNKAYA BALCI ÖZCAN ÖZBEK 1979 1956 1929 1968 1974 1970 1937 1960 1973 1954 1936 1968 1940 1965 1976 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 51 4 2 Torbalı Çaybaşı 88 76 Hüseyin Çaybaşı Piyade Nefer 1332 6. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Çvş.Frk.Frk.57.Al.175. 14.Bl.Al. 26.Frk. 5. 47.Tb.Frk.Tb.Frk.Tb.10.Bl.Müdafa-i Milliye Tahrirat ve Melbusat 6. İzmir Depo Al. 4. Piyade Piyade Piyade Piyade Onb.28. Çvş.Al.5.2.Bl.Bl.75.Kol.Muhfz.Tb.Bl. Söke 174.Tb.Tb.75.Al.Bl.Al. 21.

5 6 7 8 9 10 2 3 3 3 3 3 4 1 2 3 4 5 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu 10 3 6 4 17 89 5 5 57 96 Eğri Ali oğullarından Hüseyin Durmuş Ali Kırlı Ahmet oğulla.Bl.Frk.Erzak Kolunda KARACA GÜZELAYDIN ŞEN KARACA EFE DAL PALA TAN GANİ 1980 1978 1962 1946 1969 1968 1962 1970 1974 306 307 308 309 310 311 312 313 314 Nefer Nefer B.56.Tb.Kol.Depo Tb.Bl.1.Tb.Tb.Al.1.Tb.2.146.Al. 8.Bl.Tb.2. Keşan Cephane Deposu 17.Bl.Hayvan Deposu 5.1.Bl.Tb.51.Çvş.1340 8 Ns 1340 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 KARACA 1940 305 20 21 22 23 24 25 26 27 28 5 6 6 6 6 7 7 7 7 5 2 4 6 7 1 3 4 6 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Çakallar Dirmil Dirmil Eğerci Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak 5 53 14 48 23 31 5 53 11 6 91 84 Karaca Mustafa Ahmet Molla Hasan Arif Molla Mehmet oğullarından Halil Yanık Mehmet Müteveffa Ahmet Tatar Hüseyin Ali Ali İbrahim Hamid Ali Mustafa Hüseyin Osman Mehmet Ahmet Çakallar Dirmil Dirmil Eğerci Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer 50.Al. 5.Bl. 5.Nİ. 17.Tb.Bl.10. 2.Tlgrf.Depo Al. 1336 1335 1335 1335 1335 1335 1335 KARABULUT DÖMEKE ASLAN SEVER ÜNAL DİNDAR AKTAŞ 1978 297 298 1960 1966 1974 1965 1955 299 300 301 302 303 18 5 3 Torbalı 2 Tahir Yeniköy Piyade 1333 Bandırma İnş.rından Mehmet Emin Şevval Musa Hasan Osman Şükrü Mehmet Kadir Durmuş Ali Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1332 1332 1332 1332 5. 1335 GÜNEY 1340 304 19 5 4 Torbalı Çakallar 14 Osman Çakallar Piyade Nefer 8AĞ. 17. 5.Al.Bl.Bl.Frk.rından Mehmet Ali Çavuş Hasan Mustafa Kara Veli oğullarından Abdullah Kara Hasan oğullarından Cemali Haşim Çavuş Cihan Yusuf oğullarından Haşim Kadri Halil Veli Müteveffa Hacı Giritli Abdullah Bedel Mehmet oğulla.3.Araba Kolunda 42.Al.Al.Al.Frk.İnş.Ord.165.4.47. 54.1.1.Kol.Kol. 28. 1335 1335 1335 1335 1335 1335 İRİ TOY SOYKAN YILDIRIM UZUNEL GÜNBAY 1971 1963 1968 1983 291 292 293 294 295 Nefer 1333 1967 296 11 12 13 14 15 16 17 3 4 4 4 4 5 5 7 2 4 5 7 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Çaybaşı Çaybaşı Arslanlar Ayrancılar Arslanlar Kuşçuburun Yukarı Mahalle Yeniköy 14 6 51 99 83 8 50 10 27 Hasan Ahmet Sefer İbrahim Bayram İsa Eyyüp Mehmet Çaybaşı Karaferya Arslanlar Ayrancılar Arslanlar Kuşçuburun Torbalı Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Onb.Tb.Al.Frk.Bl.Depo.Kol.1335 8 Ağ 1335 1332 17.Depo Al. 46. 170.Bl.Tb.3.Bl.Al.3.5.Frk.3.Bl.Al.Depo Al. İzmir 5.2.161.Krh.Al.6.Tb.Kol. Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1333 1332 1332 1333 1332 1332 50 .5.Frk.Bl.İzmir 7. 1.Kol. Balıkesir 5. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1334 1332 1332 1332 1332 1333 51.65.Mürfezesi Bandırma Ziraat Bl. 17.2. 4.2.

Amele Tb. Piyade Jandar. 5.1.Sah.Al.Bl.Al. 2.1.5. Odun-Kömür İmali 17. Sah.Frk.Tlf.Kafkas Frk. 5.Bl.3.Depo Al. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Onb.Tb. 3.1.Al.Kol.Frk.Bl. 3.Depo Al. 1.70.3. Nefer Piyade Nefer 1332 1331 1334 1333 1333 1332 1331 1332 1332 1332 1332 1332 1332 1333 11 Ey 1332 1332 1332 Ey 1333 1332 1332 1333 4 Ns 1334 131 1333 1332 1331 Der-Saadet Batarya Bl.Bl.Bl. Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer KARAYEL TEZCAN KUTLU DAL UÇAR 1983 1958 1994 1986 1958 332 333 334 335 336 51 52 53 54 27 30 32 32 2 1 1 2 Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı 77 1 75 Samancızade Ömer Halil Çavuş Yusuf Ahmet Hasan Ramazan Hasan Ali Rıza Torbalı Hortuna Demirci İzmir Nefer Nefer Nefer Nefer İzmir Şimendüfer Mektebi 5.1.Krh. 6. 1.1.Bl. 1.Tb.Piyd.1. 15.Frk. 54.Kol. 1335 1335 1339 1334 1334 1335 1335 1336 1336 1335 1335 1335 1335 1334 1 Ns 1334 1335 1334 KS 1335 1334 1334 1334 4 My 1334 1335 1335 1335 1335 DUMAN GİRGİN ASLAN ÖZKAN ÜNAL AYDIN ŞENYİĞİT GÜVEN DEMİRTAŞ ÖZDEMİR ACAR TOSUN KARASU ÜZÜMCÜ EKİCİ ÖZTÜRK 1972 1962 1980 1979 1969 1977 1986 1969 1950 1987 1984 1983 1971 1983 1973 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 46 47 48 49 50 16 17 18 21 21 7 7 1 1 2 Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Çakırbeyli Tepeköy Demirci Çapak Çapak Yukarı Mahalle Hortuna Demirci Merkez 75 14 14 7 75 53 77 Yusuf Mahmut Çavuş Kutlu Yusuf Hacı Ahmet Mehmet Çakırbeyli Osmaniye Büyük Karapınar Çapak Çapak Piyade Piyade Piyade Sah.10.Kol.Tb.Bl.Frk.1. 3.Al.Depo Al.Top.Tb.Bl.Bl.56. 56.Bl.Bl.Bl.1.Tb.2. SAMANCI FİLİZ KUTLU ZENCİ 1960 1971 1994 1974 337 338 339 340 51 . Dağkızılca Karakolu Jandarma Harici Bl.Frk.Al. İzmir 5.Frk.Kol.Tb.Al.4.2.Al.Depo Al. Şimendüfer Sıhhıye Mak.1.Bl.Tb.9.Depo Al. İzmir 5. 123.2.Sıhh.Tfk.Al. İzmir Jandarma Al.2. 4. İzmir-Hilal Bl. 16.Top.Frk.45. 16. Jandar.Muhfz. Nefer Nefer Nefer Nefer Onb. 63.48.8.Kol.Bl.Frk.Tb.3.174.Bl. 17.29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 7 8 8 8 8 9 9 13 13 13 14 14 15 15 15 16 16 7 1 3 4 6 2 3 1 3 5 5 6 2 3 4 5 6 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Torbalı Dağkızılca Dağkızılca Cumalı Cumalı Karakızlar Karakızlar Karakızlar Helvacı Helvacı Merkez Dağkızılca Dağkızılca Doğancılar Doğancılar Çakırbeyli Karakızlar Arslanlar Çakırbeyli Çakırbeyli 23 14 9 14 9 68 21 25 75 80 84 5 32 59 23 14 7 22 40 Gümeli Ali Hasan Hafız Ali Sabancı Mustafa Çalık Kürt Mehmet Hacı İbrahim oğullarından Ali İbrahim Kadı İbrahim Müteveffa Ali Mustafa Ali Halil Koca Alioğullarından Mustafa Karasu Mustafa Murat Hacı Osman Galip paşaoğullarından Ahmet Mustafa Ali Nuri İsmail Ali Şükrü Halil Ahmet Mehmet Ali Osman Mustafa Ahmet Ahmet Hüseyin Mustafa Ömer Ali Ahmet Şükrü Mustafa Hasan Hüseyin Salih Karakızlar Karakızlar Karakızlar Helvacı Helvacı Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Doğancılar Çakırbeyli Karakızlar Koçana Çakırbeyli Çakırbeyli Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Jandar.Top.

Depo Al.12.Depo Al.Tfk. 12. İzmir 5.Depo Al.Depo Al. Muhbr.Bl.Tb. Mak.Kol.Depo Al.2. İzmir Muhabere Bl. 17. 161.4. 1333 1335 1335 ÖZAY ÜNLÜ AKGÜN 1940 1963 1973 341 342 343 1315 / 1899 DOĞUMLULAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 2 2 3 3 3 3 3 3 4 4 6 6 6 6 6 6 7 7 8 8 8 8 9 1 6 1 2 4 5 6 7 2 4 1 1 2 4 5 7 5 6 1 4 5 6 1 Torbalı Torbalı Dağkızılca Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Ayrancılar Tepeköy Yoğurtçular Ertuğrul Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Çaybaşı Ertuğrul Ertuğrul Yeniköy Yukarı Mahalle Yeniköy Hortuna Dirmil Çakırbeyli Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna 28 24 24 21 22 31 59 39 70 27 10 6 65 93 1 92 40 15 21 50 28 37 69 47 66 68 Abdullah İsmail Şerif Ali Müteveffa Recep Kocakülah İbrahim Halil Yörük Mestan Zor Ali hafidi Mustafa Muhacir Abdullah Deli Mehmet oğlu Mehmet Müteveffa Hasan Refik Hasanaki Müteveffa Selim Yörük Osman Nasuh Müteveffa Mehmet Abdil Fettah Kırlı Hasan Çavuş Ahmet Abidin Ali Yusuf Hacı Hüseyin oğullarından Mehmet Mehmet Cemal Ahmet Salih Hüseyin Mehmet Hakkı Zor Mehmet Mustafa Hasan Tahsin Hüseyin Mehmet Sabri Mehmet Ahmet Ahmet Cemali Veli Mustafa Arif Yusuf Raşit Rıfat Ayrancılar Tepeköy Yoğurtçular Tepeköy Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Alasonya Kandiye Katerin Yeniköy Torbalı Yeniköy Hortuna Dirmil Avandere Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Piyade Piyade Muhbr. Muhbr. Tb. İzmir 18. 42. 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1335 1339 1335 1335 1335 1335 1335 1334 1335 1335 1335 ÇALIŞKAN GÜÇSAV ZEYBEK UYGUN TEKİN ZOR GÜLER SUBAKAN DUYMAZ GÜNAY AKKIN HASER ŞENBAŞ TAŞ ÖZKAYA SOYKAN SONKAN DİNÇ TAŞKAYA ÖZ SELÜT AKÇA 1937 1926 1332 1969 1965 1971 1985 1969 351 1961 1967 353 1980 1970 1984 356 1948 1945 358 1978 1947 1979 1975 1982 1975 1974 1969 366 359 360 361 362 363 364 365 357 354 355 352 344 345 346 347 348 349 350 52 .Krh.12.Al.175. 5.2.1.Jan.Tfk.Tb. Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Piyade Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1333 1333 1333 1334 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1333 1334 1333 1333 1333 İzmir 1.12.Frk.Al.Frk.66.5.Krh.Bl.2. İzmir 5.Depo.Bl.39. 10. 5.Al.Bl.Tb. 17.Frk.Bl.Al.2.Tb.Tb. 47.1.Kol.4.3.Al. İhtiyat Küçük Zabit Al.Bl.2.Bl.Al.Kol. İzmir 5.Depo Al.Depo Al.Bl. İzmir 5.Bl. Hizmet Tb.Depo Al. 5.Al. 5.Kol. Konya Şube Muhafızı İzmir 5.55 56 57 32 34 36 4 1 1 Torbalı Torbalı Torbalı Karaot Demirci Çapak 27 31 27 27 31 Üsküp Muhacirlerinden Mustafa Hüseyin Hacı Ali Mehmet Ali Veli Koçana Demirci Çapak Mak.57.Frk.Tb.Depo Al. 57.Al.Al.Frk. 17. 47.5.11. 5.Tb. Nakliye Nefer Nefer Nefer 1330 1332 1332 21.

İzmir Harici Jan. Jandar. Bl. 15 Ey 1334 BAYHAN 1942 367 25 26 9 9 5 7 Dağkızılca Dağkızılca Cumalı Yoğurtçular 1 Mehmet Müteveffa Mustafa Ali Muhittin Ahmet Tevfik İzzet Mehmet İsmail Hakkı Ahmet Ahmet Yoğurtçular Piyade Piyade Nefer 1333 1334 2.Al. Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer Nefer 1332 1334 1333 1333 1334 1333 1335 1335 1335 1335 1335 1335 TUNÇEL ÖNCEL KESKİN KARDAŞ ÖZOĞUL ÇOŞKUN 1977 370 1970 1976 1968 373 1954 374 371 372 10 9 53 . 1335 1955 TAŞKIN 368 YAŞAR 1955 369 27 28 29 30 31 32 10 11 17 18 19 19 3 2 6 2 1 4 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Torbalı Dağkızılca Karakızlar Saibler Merkez Merkez Karakuyu Yoğurtçular 40 40 4 38 23 71 Mustafa oğullarından İsmail Mehmet Mustafa Osman Urfalı Mehmet Tekelioğullarından Mehmet Ali Karakızlar Saibler Dağkızılca Dağkızılca Karakuyu Yoğurtçular Piyade Piyade Piyade Piyade Jandar.Al.Bl.Kol.Tb.9.148.56.47. 17.Tb.12.Frk. 48.3.Bl. Bl.Al.2.1.Kol.Tb. İzmir 5.2. 17. İzmir Harici Jan. 2.5.Tb.24 9 4 Torbalı Ayrancılar 45 Deveci Bekir Hüseyin Belenbaşı Piyade Nefer 1 Ağ 1334 Sevk Tb.Bl. Köstenada 5.Frk.3. 1.Depo Al.Kol.10.Tb.Bl.2.Frk.Depo Al.Bl.174.Depo Al.

MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI ARŞİVİNE GÖRE TORBALI'DAN ŞEHİT LİSTESİ 54 .

MUSTAFA KARA VELİOĞULLARI 1894 1889 1891 LAZOĞULLARI KÜRTOĞULLARI HATİPOĞULLARI 1888 1881 1894 1879 1889 1877 1881 1879 SİROZ MUHACİRLERİNDEN LAZOĞULLARI 1879 1888 1883 1882 1883 1893 VEKEMOĞULLARI 1891 1892 SARI ÇOLAKOĞULLARI 1892 1876 ATEŞOĞULLARI 1892 1897 1889 1877 1893 1895 1877 1892 HACI HOCAOĞULLARI 1876 1872 55 .AHMET HÜSEYİN 20 .MUSTAFA 43 .İBRAHİM 26 .AHMET 41 .No 123456789- Adı BAYRAM ALİ İBRAHİM VELİ MEHMET HÜSEYİN ALİ CEMAL HÜSEYİN HASAN Baba Adı DEMİR SEYİT CAFER HASAN HALİL MUSTAFA İSMAİL ALİ ABDULLAH HALİL MEHMET MEHMET ÖMER HASAN MUSTAFA MEHMET MUSTAFA VELİ NAZİF MEHMET HÜSEYİN OSMAN HALİL MUSTAFA MEHMET ALİ HACI HÜSEYİN MEHMET ALİ ABDULLAH ŞÜKRÜ MEHMET MEHMET OSMAN ŞAKİR AHMET MOLLA ABDURRAHMAN MUSTAFA MEHMET İBİŞ İSMAİL HACIAHMETIGVANI HACI HALİL İBRAHİM HALİL MEHMET ALİ ABDULLAH RECEP MEHMET Lakabı DEMİROĞULLARI GİRİTLİ KADIOĞULLARI HAFIZOĞULLARI Doğum Yılı 1879 1887 1875 1892 1890 1889 1895 1891 1880 10 .ALİ 29 .MEHMET 27 .MEHMET 16 .RECEP 14 .MEHMET 30 .HALİL 31 .İBRAHİM 45 .HÜSEYİN 11 .MUSTAFA 33 .MEHMET 19 .ALİ 12 .MEHMET 23 .HASAN 32 .BAYRAM ALİ 34 .HASAN 21 .MEHMET ALİ 40 .OSMAN 42 .YUSUF 46 .ALİ 24 .MEHMET 25 .MEHMET ALİ 22 .ALİ 39 .AHMET 47 .ALİ 13 .SÜLEYMAN 38 .İBRAHİM 44 .HAMİT 35 .OSMAN 18 .İBRAHİM 36 .AHMET 37 .SÜLEYMAN 17 .VELİ 28 .ŞÜKRÜ 15 .

“Askeri hastane”. gün ve yılı yazılıdır. diğer 43‘ünün ay. “Çorlu Hastanesi”. Nüfus Müdürlüğü arşivinde bulunan 17 nüfus esas defterde yaklaşık 12. “Seferberlik”. 61 hanede birden fazla kişi askerde kalmıştır. kişi bilgilerinin ölüm kayıtlarında düşülen kayıtlar (406 kişi) ve 1934 yılı nüfus tarama bilgileri (208 kişi) birleştirilerek 614 kişinin askerde kaldığı tespit edilmiştir.000 kişi incelenmiş. “Mekke-i Mükerreme’de vurulmuştur” şeklindedir. “Rus Harbi”. Çalışmada 614 kişinin kimlik bilgileri ve idari birimleri verilmiştir.Ordu”. “Kafkas cephesi”. 56 . Kişilerin doğum yılları 1269 ile 1317 yılları arasında değişmektedir. “Topçu Hastanesi”. “Çanakkale şehiden”.Nüfus Kayıtlarına Göre Torbalı ve Köylerinden I. Kayıtlar: “ Şehiden”.Dünya Savaşı’nda çeşitli cephelerde kalan asker sayısı bugüne kadar kesin rakamlarla tespit edilememiş. “Kafkasya”. “Askerde şehit”.Askerden Dönmeyenler I. “İkitelli Hastanesinde”. “Sebdülbahir”. “Harbiye Hastanede”. Kayıtlardaki kişilerin künyelerinin geldiği tarihlerden 212’sinin sadece yılı. 1331 yılında 91. yaklaşık olarak ifade edilmiştir. “Arıburrnu şehiden”. “Bornova Askeri Hastanede”. Doğum yerlerine baktığımızda bazılarının bugünkü sınırlarımız dışında olduğu görülmektedir.Dünya Savaşı’nda Çeşitli Cephelerde Askerde Kalanlar. Aynı hanede askerde kalan en fazla kişi sayısı 4 ile Çengele köyündedir. “Harpte”. “Esarette”. “Umumi Harp”. “Çanakkale Harbi”. “Arabistan”. “Bağdat’ta harpte”. kayıtlar mümkün olduğunca ailelerle yapılan görüşmelerle de desteklenmeye çalışılmıştır. Künyelerin geliş kaydına bakarsak 1330 yılında 17. “Askerde”. “4. “Harb-i Umumi”. Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinin toplam idari birim sayısı 42’dir. 2003 yılından beri gerek Torbalı Nüfus Müdürlüğü arşivi ve gerekse alan araştırması ile Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinde askerde kalan 614 kişi tespit edilmiş. En çok Hortuna Köyü’nden 36 kişinin askerde kaldığı tespit edilmiştir. “Anafartalar”.

1332 yılında 200. Bir Osmanlı tabiiyetinde hane vardır. 66 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Saibler 5 53 1321yılı son Osmanlı nüfus tahririnde Torbalı merkez ve köylerinde 2. 69 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Arapçı65. Torbalı nahiye merkezi 2 Arslanlar. Eğerci66.64’dür Kayıtlardaki hanelerden 199’unun nüfus kayıtlarının “ kapalı kayıt” konumunda olduğu . 58 Bugün adı Yazıbaşı’dır. 67 Bugün adı Özbey Mahallesi’dir. Döğerlik.000 kişinin kayıtları incelenmiş. Tiryanda57. 30 Ocak 2006. Kuva-yı Milliye’nin 90. Dirmil74. Tepe Ertuğrul Mahallesi54 3 Çapak55. 25 hanenin ise savaştan sonra başka idari birimlere nakil gittiği görülmektedir. . Çengele” Yöntem: Torbalı Nüfus Müdürlüğü arşivinde bulunan 1321 yılı son Osmanlı tahrir defterleri 2003 yılında alınan izin ve onayla 1334 yılına kadar yaklaşık 12. Torbalı Yankı Gazetesi. 16 Eylül 2006. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. 56 Yunan işgalinde dağılan köylerdendir. 54 1335 yılından itibaren ayrı mahalledir. Karakuyu68. Yoğurtçular 4 Hortuna58. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. 14 Ağustos 2002. Bozköy. Bkz. 65 Bugün adı Pamukyazı Mahallesi’dir. 68 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Şehit. Dünya savaşı sonunda burada bulunan Bulgarlar Bulgaristan’a dönmüştür. Büyük Torbalı Gazetesi. erkek kayıtlarının ölüm kayıtlarında düşülen “askerde” veya “şehiden” gibi kayıtlar tek tek not edilmiş. 60 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Yeni 9 Ayrancılar69. 61 Bugün adı Atatürk Mahallesi’dir. 62 Bugün adı yeni mahalle’dir. ölüm kayıtları taranarak. 57 . kayıtlar anekdotlarla teyit edilmeye çalışılmıştır. Necat Çetin. Cumhuriyet sonrası Tire ilçesinden Torbalı’ya bağlanmıştır. Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Eğerci Köyü Araştırması. 1333 yılında 167. 2003 yılından 2005 yılına kadar 42 idari birimdeki askerde kalanların ulaşılabilen aileleriyle görüşme yapılmış. defter kayıtlarına eklenmiştir. İlçe olduğu 1926 yılına kadar idari birim olarak İzmir merkezine bağlı nahiye olarak görünen Torbalı’nın 4’ü mahalle olmak üzere toplam 42 idari birimi bulunmaktadır. Eğerci Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin. Askerde. Meşhet Bulgar Mahallesi64 7 Ahmetli. 57 Rum köyüdür. Hamidiye67 8 Çakırbeyli. Yunan işgali sonrası köy dağılmıştır. 63 Bugün adı Şehitler Mahallesidir. Belenbaşı70. "Torbalı bölgesinde Yunan işgali(1919-1922)". Necat Çetin. Anahtar kelimeler: “Torbalı. Bak. İzmir. Ölüm kayıtlarının ortalama yaşı 30. Çorlu56. Bugünkü nüfus belgelerimize dayanak belgeleridir. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Araştırmaya dahil edilmemiştir. Ayrıca üç klasörde tutulan 1934 yılı nüfus tarama cetvelleri . 1334 yılında 80 ve 1335 yılında 33 kişi bulunmaktadır. Yılında İzmir ve Batı Anadolu Uluslararası Sempozyum”. 55 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Nüfus kaydı. “Anlatımlara Göre Torbalı Bölgesinde Yunan İşgali ve Bilinmeyen Bir Kuva-yı Milliyeci: Hortunalı Hamit Efe“ ." Maşat’ta (Şehitler Köyü) Bir Bulgar Mahallesi". 1321 son Osmanlı nüfus tahririnde bu idari birimlere ait Torbalı Nüfus Müdürlüğü arşivinde bulunan nüfus esas defterlerinin dökümü şu şekildedir53: ATİK NÜFUS ESAS DEFTERLERİNİN ARŞİV TASNİFİ Cilt No Yazılı idari birim/birimler 1 Tepeköy. Torbalı Hilal Gazetesi. Nüfus kayıtları esas alınarak ilçe boyutunda yapılan ilk araştırmadır. Helvacı59 5 Çaybaşı60. Kuşçuburnu72 11 Arıtaşı73. Sepetçiler Mecidiye Mahallesi62 6 Meşhet63.197 kişi tespit edilmiştir. 64 I. 59 Helvacı Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir.455 nüfus hanesinde toplam 11. Kayas71. Büyük Torbalı Gazetesi. Sepetçiler61. Eylül 2009. “Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Helvacı Köyü Araştırması”. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir.

ölü ve kayıp olduğu halde ölüm düşümleri yapılmayan ve evlenmesine rağmen kayda geçmeyenler için 30 X 50 cm boyutunda hazırlanan cetvellere idari birimdeki muhtar ve ihtiyar heyetince listeler oluşturulmuş. 74 Bugünkü adı Korucuk’tur. 88 Hane deyimi hakkında bakınız: Nejat Göynüç. Nüfus defterleri ve tarama cetvelleri esas alınarak ne yazık ki asker kayıpları hakkında bugüne kadar hiçbir çalışma yapılmamıştır. Bugün adı Pancar’dır.16. Kırıklar80 Dağtekke81 Karaot82 Cumalı83.05. Büyük Torbalı Gazetesi. 76 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır. “Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Karakızlar Köyü Araştırması”. Hâlbuki dönemdeki savaşlarda en önemli unsur insan kaynağıdır. Bakınız: BCA.11. 89 Ekteki askerde kalanların kayıtları olduğu nüfus tarama cetveli ilgili kişinin kaydında verilmiştir. Çengele86 Demirci. Bakınız: BCA.16. Çakallar84.11.E. Bakınız: Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (bundan sonra sadece BCA). Fon Kodu: 30. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30. “Hane deyimi hakkında”. “Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Karaot Köyü Araştırması”.17. 87 1954 yılında idari birim olarak Buca ilçesine bağlanmıştır.1. (1979). 84 Bugünkü adı Çamlıca’dır. 70 1937 yılında idari birim olarak Buca ilçesine bağlanmıştır. 13 kişinin kaydı yenileme sırasında kayda alınmamıştır.16.11.05.0 Yer No: 78. idari statüsü ortadan kalmıştır. 86 Bugünkü adı Ormanköy’dür.11. Karakızlar85. Tarih: 05. Dere75.1.17.. Necat Çetin.42. 73 1926 yılında dağılmış. Tarih Dergisi 32.1.1. Yer No: 112. Bazı defterler aşırı yıpranma nedeni ile dağılmış durumdadır. 11 Ağustos 2006. 85 Karakızlar Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin.1. Sinek78 Bozköy. Bu tahrirde kaydı yapılan idari birimlerdeki silâhaltına alınan kişilerin özlük bilgileri bu nedenle çok önemlidir. Yer No: 112.11. Bakınız.1937. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30.17. Torbalı bölgesinde en son nüfus tahriri 1321 yani 1905 yılında yapılmıştır. Büyük Torbalı Gazetesi. İ. ölüm ve kayıp olanlar için hazırlanan listelerin incelenmesi ile deftere kaydı olmayan askerde kalanların künye yılı ve askerde kaldıkları yerler her kişi için ayrı numara verilerek yazılmıştır89.Ü. Doğancılar79. boyutundadır. 78 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır.1. Sayı:12976. Tarih: 28/12/1954 Sayı: 27394 Dosya: Fon Kodu: 30. Bakınız: BCA.11. Tarih: 05. "Tarihi Demografisi ve Kitabeleri İle Korucuk(Dirmil) Köyü Araştırması". 11 Ağustos 2006. Fetrek76.1.11.0 Yer No: 78. 12 Eylül 2006.0 Yer No: 78.11.0 Yer No: 78. Gökyaka Teke77.16." Torbalı’nın Dağılan Köyü:Arıtaş Köyü". Bakınız: BCA. 77 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır. Yunan işgali sonrası köy terk edilmiş.1.0. Sayı:12976.7. 82 Karaot Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin. Karacaağaç87 Arşivde bulunan nüfus esas defterleri 50 X 70 cm. Kayda alınmayan haneler88 nedeniyle hane numaralarında bazı değişiklikler olmuştur. Askerde kalanların tespitinde yararlanılan diğer kaynak 1934 yılında tüm idari birimlerde yapılan nüfus tarama cetvelleridir. 58 . Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30. Mevcut durumunu tespit etmek amacıyla 1934 yılında doğup ta kayda geçmeyen.0. 75 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır. Bakınız: BCA. 71 Rum köyüdür.F. Bakınız: BCA. 1924 yılında mübadiller yerleştirilmiştir. Büyük Torbalı Gazetesi. 79 2003 yılında Buca ilçesine bağlanmıştır. 83 1933 yılında idari birim olarak Kemalpaşa ilçesine bağlanmıştır.. Defterler yenilemenin yapıldığı 1976 yılına kadar kullanılmıştır. 25 Ocak 2004.11. 81 Dağtekke Köyü ile ilgili bir araştırma için bakınız: Necat Çetin.17.16. Tarih: 30/5/1933 Sayı: 9603 Fon Kodu: 30.1937. Büyük Torbalı Gazetesi.7. BCA. Ancak 2006 yılında çıkarılan nüfus kanununda nüfus defterleri bilimsel araştırma ve incelemelere kapatılmıştır. s.12 13 14 15 16 17 Dağkızılca. Necat Çetin.17. 80 1937 yılında idari birim olarak Buca ilçesine bağlanmıştır. 14 Temmuz 2006. Fon Kodu: 30. "Tarihi Demokrasi ve Kitabeleri İle Dağtekke Köyü Araştırması". Nüfus ve Vatandaşlık Genel Müdürlüğü şuan 1976 öncesi tüm defterleri merkeze toplamaktadır. Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir.331–348.0 Yer No: 78. 72 Büyükşehir yasası ile Torbalı’ya bağlı mahalledir. Büyük Torbalı Gazetesi.0 Yer No: 248. İnsan unsurunun en önemli dayanak belgeleri nüfus kayıtlarıdır.1.11.

Osmanlı Devleti dâhil olduğu I.147 80. Kanal: 280.000.852 392.Ölen kişiler ilgili hanenin defterdeki kaydına işlenmektedir. Galiçya-Bulgaristan: 60. Osmanlı İmparatorluğunun askeri kayıpları konusunda bazı araştırmalar yapılmıştır91.com/forum/viewtopic. Toplam asker kaybının 1.750. Tüm ülkelerden 65. 59 hanede birden fazla kişi askerde kalmıştır.219.704 Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinin toplam idari birim sayısı 42’dir.841 218.166 4. Şehiden.059 . Kayıtlardaki kişilerin künyelerinin geldiği tarihlerden 212’sinin sadece yılı ( %34) diğer 402 ‘sının ay. Künyelerin geldiği yıllara bakarsak karşımıza şöyle bir tablo çıkmaktadır: ÖLÜM YILLARINA GÖRE KİŞİ SAYISI Yıl 1330 90 Sayı 17 Yıl 1337 Sayı 5 http://tr.878 101 .364 Toplam Muhtelif cephelerdeki ölüler sayısı Kafkas cephesinde Çanakkalede Filistine cephesinde Irak'ta. Sebdülbahir Kerevizdere'de kaybolduğu şerh verildi" gibi şerh düşülmüştür.211 4 . Dünya Savaşı’nda ana ve yardımcı cephelerde savaşmıştır. Kafkasya: 270. Künyesi gelen kişilerin ölüm kayıtlarında genellikle "Askerde. NTV Tarih dergisi . yaklaşık olarak ifade edilmiştir.000 kişi olduğu tahmin edilmektedir. Kayıp ve Yaralılarla 253. Çalışmada 614 kişinin kimlik bilgileri ve idari birimleri verilmiştir.Dünya Savaşı’nda çeşitli cephelerde kalan asker sayısı bugüne kadar kesin rakamlarla tespit edilememiş.tarihimiz.600. Yemen) Makedonya'da Türlü cephelerde (Kafkaslar.org/wiki/I.764 44.167.166 878 74. Sayı 1. 59 .452 yaralı ve 7. Bakû.038. Arabistan-Yemen: 280. Kaynak: http://www.000. 21. Yapılan diğer bir araştırma ise daha net rakamlar ifade etmektedir92.841 Malûller 891 . Nüfus müdürlüğü arşivinde bulunan 17 nüfus esas defter incelenmiş.wikipedia. I.000. gün ve yılı yazılıdır.915 383.net/v3/Haberler/OsmanliTarihi2/1. kişi bilgilerinin ölüm kayıtlarında düşülen kayıtlar (406 kişi) ve 1934 yılı nüfus tarama bilgileri (208 kişi) birleştirilerek 553 hanede toplam 614 kişinin askerde kaldığı tespit edilmiştir.DUNYA-SAVASI-OSMANLI-BILANCOSU.315 ölü. birimlere ait nüfus defterleri ve tarama cetvellerine göre büyük savaşın başladığı 1330 yani 1914 yılı esas alınarak Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinde askerde kalan 614 kişi tespit edilmiş.721 9.896].600. Dağıstan v.000. Yapılan alan araştırması sırasında künyesi gelen askerlerin ulaşılan ve görüşülen hanelerinde yaşayan kişilerden alınan anekdotlar da ailelerin seferberlik döneminde askerde kalanlarını unutmadıkları. Sayfa 21. Aynı hanede askerde kalan en fazla kişi sayısı 4 ile Çengele Köyü’ndedir.167. Askerde en çok Hortuna Köyü’nden 36 kişinin kaldığı tespit edilmiştir.Şubat 2009.php? f=31&t=16427 92 http://www.810 askerin katıldığı savaş.trmilitary.272 4._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1. yaradan veya hastalıktan ölenler) 501 . Çanakkale: 101.556.html.091 Yara veya hastalıktan ötürü hastanede tedavi edilenler 3 . İdari. kayıtlar mümkün olduğunca ailelerle yapılan görüşmelerle de kayıtlar desteklenmeye çalışılmıştır.000.205 Hastaneden taburcu edilmiş 2. Bu nedenle bu araştırma önem arz etmektedir.000. Bu kayıtlar ilgili idari birimdeki asker kayıplarını net biçimde ortaya çıkarmaktadır. Körfez: 220. en azından doğan çocuklarına isimlerini verdikleri gözlemlenmiştir.000. arkasında resmi rakamlara göre toplam 8. İzmir ve Antalya'da (amele taburları çoğu sıtmadan) Galiçya'da Romanya ve Dobruca'da Hicaz'da (Mekke.b) Toplam Sadece cephelerdeki ölen asker sayısı 2. Medine. 91 Osmanlı İmparatorluğu toplam kayıp asker sayısı: 1. (Ölü. Acem: 20.945 kayıp veya esir bırakmıştır90.000 [Hasta.

Kafkasya. ordu 3 Harb-i Umumi 70 Anafartalar 1 Harbiye Hastanesi 2 Arabistan 1 Irak 1 Arıburnu Şehiden 1 İkitelli Hastanesinde 1 Askerde 367 Kafkasya Cephesi 2 Askerde Şehiden 53 Mekke-i Şerife'de vurulmuştur 1 Askeri Hastane 2 Rus Harbi 1 Bağdat’ta Harpte 2 Sebdülbahir 1 Bağdat Hastanesi 1 Seferberlik 68 Bornova Askeri Hastane 1 Tedbil havada 1 Çanakkale Harbi 12 Topçu Hastanesi 1 93 Hane sayısı. Mekke-i Mükerreme’de şeklinde kayıt düşülmüştür. 60 . Çanakkale şehiden. Çorlu Sinek Özbey Cumalı Kırıklar Çapak Dağkızılca Karacaağaç Toplam 1 2 1 1 1 2 2 4 29 1 1 Yoğurtçular Arıtaş Dere Fetrek Bozköy Sepetçiler Dağtekke Eyerci Karaot Toplam 1 1 2 2 1 1 1 1 2 25 1 3 Defter ve tarama cetvel kayıtlarına baktığımızda. 1333 yılında 167. Arıburnu şehiden. 1332 yılında 200. 1334 yılında 80 ve 1335 yılında ise 33 kişinin kaydı bulunmaktadır. Harbiye Hastanede. Arabistan. Seferberlik. Esarette. Bornova Askeri Hastanede. Aynı haneden iki kişi askerde kalan hane sayısı:54. Harpte. Sebdülbahir. 59 hanede birden fazla kişi askerde kalmıştır. Çorlu Hastanesi. Askerde. Şehiden. Kafkas Cephesi. Bağdat’ta harpte. Çanakkale Harbi. 1 Dirmil 4 Doğancılar 1 Karakuyu 2 Karakızlar 3 Çengele 1 Hortuna 6 1 Taşkesik 1 Saibler 1 Torbalı Mah. 1331 yılında 91. Harb-i Umumi. aynı haneden dört kişi askerde kalan hane sayısı:1'dir Aynı haneden iki ve daha fazla kişi sayısını gösteren tablo İdari birim HS93 İdari birim HS Kişi sayısı 2 3 4 Kişi sayısı 2 3 4 Ahmetli 1 Arslanlar 1 Çakırbeyli 4 Tepeköy Mah.Mecidiye Mah. Görüleceği üzere en çok 1332 yani 1916 yılında (%33) künye ölüm kaydı vardır. KÜNYE KAYITLARI 4. Anafartalar. Topçu Hastanesi. İkitelli Hastanesinde. Rus Harbi. 4. aynı haneden üç kişi askerde kalan hane sayısı:4.1331 1332 1333 1334 1335 1336 Toplam 91 200 167 80 33 9 597 1338 1339 1340 1341 Toplam Bilinmeyen Genel Toplam 2 3 1 1 12 5 614 kişi Künyelerin geliş ve deftere kaydına bakarsak 1330 yılında: 17. Askerde şehit. Askeri hastane. Umumi harp.Ordu. 1 Helvacı 2 1 S.

hanede kayıtlı Kara Ali oğlu İbrahim'e aittir. Bu tablodan şu anlaşılmaktadır: Vatan savunması için her yaş grubundan kişiler cephelere koşmuştur.64 Bu tabloya göre en küçük yaş 13 yaşında 1317 doğumlu olan ve 1330 yılında ölen Kuşçuburun Köyü 8. ÖLÜM YAŞLARINA GÖRE KİŞİ SAYISI Yaş Grubu 13 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Kişi Sayısı 1 2 4 12 16 27 36 33 28 21 29 Yaş Grubu 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 Kişi Sayısı 25 20 14 20 19 11 16 34 27 20 Yaş Grubu 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 Kişi Sayısı 16 14 27 21 13 21 10 11 9 7 5 Yaş Grubu 48 49 50 51 52 53 60 61 Toplam Kişi Sayısı 6 2 1 1 1 1 1 1 614 26 47 Ölüm Yaş Ortalaması 30. hanede kaydı bulunan Şaban oğlu Eyüp'e aittir94. Künye ölüm kayıtlarında yaş ve kişi sayısı şu şekildedir. Ölüm kaydına göre en yaşlı kişi ise 61 yaş ile 1269 doğumlu ve 1330 yılında ölen Çakırbeyli Köyü 44. 58 kişinin "Şehit" kaydı bulunmaktadır. Doğum tarihi gruplamasına baktığımızda ise tablo şu şekildedir.Çanakkale Harbi Şehiden Çorlu Hastanesinde Esarette Harbde 4 Umumi Harb 1 Yemen 1 Belirsiz 1 TOPLAM TOPLAM 614 11 2 1 614 Tabloda da görüleceği üzere 367 kişinin kaydında "Askerde" ibaresi vardır. DOĞUM YILLARINA GÖRE KİŞİ SAYISI Yıl 1269 1271 1280 1281 1282 1283 1285 1286 1287 1288 Sayı Yıl 1 1 1 1 1 1 6 10 8 4 34 1289 1290 1291 1292 1293 1294 1295 1296 1297 1298 Sayı 18 17 17 8 24 22 16 26 18 31 197 Yıl 1299 1300 1301 1302 1303 1304 1305 1306 1307 1308 Sayı Yıl 31 20 22 6 15 22 28 12 27 28 211 Toplam 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 1316 1317 Sayı 26 18 41 24 26 12 19 4 2 172 614 kişi Görüleceği üzere 1311 doğumlular 41 kişi ile en kalabalık grubu teşkil etmektedir. gelen ve omzuna astığı tüfeği yere değmeyenler dahi silah altına alınmıştır. 94 Dönemde silah altına alınmalardaki anlatımlara göre ortalama 45 kg. 61 .

Mecidiye Mah. Edirne Hasköy. 99 İdari birimde askerde kalan kişi sayısı. 102 Kapalı kayıt hane sayısı. Dobruca. 25 hanenin ise savaştan sonra başka idari birimlere nakli gittiği görülmektedir. Künyesi gelen askerlerden bazılarının doğum yerleri bugünkü sınırlarımız dışındandır: Bunlar genellikle Balkan ve Girit ağırlıklı olup doğum yerleri şöyledir: Nörekop. Kardiça. Girit. İ İdari birim Ahmetli S. Karabina. İdari birim Ahmetli Arslanlar Ayrancılar Bozköy Çakırbeyli Çakallar Çapak Sepetçiler Çaybaşı S. Varna. Arıtaş Çorlu Gökyaka Teke Sinek Dere Cumalı Belenbaşı H 13 9 12 15 9 2 5 29 5 5 25 18 18 3 4 8 10 19 6 4 KS 17 9 13 16 9 3 6 36 5 6 26 19 18 4 6 8 11 21 7 4 D 13 3 8 9 8 T 4 6 5 7 1 3 6 15 1 6 4 7 2 K 5 8 2 8 7 5 14 3 9 6 5 4 1 4 3 6 1 1 N 1 1 21 4 6 20 15 11 2 6 8 11 21 7 4 3 1 3 İdari birim Nakil gelen hane sayısı 97 Nakil gelen hanelerden bu gün sınırlarımız dışından gelen hane sayısı.Mecidiye Mah. Kafkasya. Selanik. 98 İdari birimde askerde hane sayısı. Tuna. Tepeköy Mah. Baltalar. Avlonya. 103 Nakil giden hane sayısı. Serez. Yanya. Deftere kayıt tarihilerine baktığımızda kimilerinin muhacir olarak geldikleri gibi silahaltına alındıkları görülmektedir. Niğbolu. Belenbaşı Toplam 95 N 96 1 7 1 8 1 18 İdari birimlere nakil gelenler Y İ N Y İ İdari birim İdari birim 1 Arslanlar 1 Sepetçiler 6 Dağtekke 1 Eyerci 1 Özbey 2 2 Arapçı 7 Tepeköy Mah. Tırnova. Koçana.Kayıtlardaki hanelerden 199 ‘nun nüfus kayıtlarının kapalı kayıt konumunda olduğu. 100 Defter kaydı. 1321 sayımından sonra nüfus esas defterine kayıtlı oldukları tespit edilmiştir. Dömeke. Dağkızılca Dağtekke Demirci Döğerlik Doğancılar Eğerci Helvacı Karakızlar Karakuyu Karaot 95 96 H98 16 25 6 11 26 7 24 13 17 11 20 5 10 10 3 16 13 24 28 11 KS99 D100 T101 K102 N103 17 26 6 13 30 7 26 14 17 12 24 6 10 10 6 17 16 27 30 13 17 11 12 12 2 26 4 17 6 13 4 6 7 6 3 14 22 4 15 6 1 18 5 10 6 11 2 4 3 6 11 13 13 8 9 10 10 2 1 2 1 8 6 10 3 8 2 4 10 2 4 8 2 3 1 1 1 1 2 1 3 1 2 İdari birim Dirmil Kuşçuburun Çengele Özbey Arapçı Saibler Taşkesik Hortuna Yeniköy Yoğurtçular Torbalı Mah. 9 3 Ertuğrul Kırıklar 1 Fetrek 15 Toplam 14 5 Toplam 97 N 2 3 1 5 1 11 Y 3 3 6 İ İdari birim Çaybaşı Karakuyu Hortuna Dere Toplam N 6 1 2 1 10 Y 4 2 1 7 Nakil gelen toplam hane sayısı: 53 hane olup bunun 33 tanesi bu günkü sınırlarımız dışındaki idari birimlerden gelmiştir. Künyesi gelen askerlerin kayıtlı oldukları idari birime naklen geldikleri. Feretor. 101 Tarama cetvel kaydı. Demirhisar. Çengele Torbalı Mah. Radovişta. Katerin. Yenişehir. Siroz. Debre-i bala. Ertuğrul Mah. Babadağ. Uçhisar. 62 . Kayalar.

Savaş yıllarında ilçe toplam nüfusunun yaklaşık 12.000 kişi olduğunu kabul edersek. Alan araştırması sırasında askerde kalanların aileleri tarafından unutulmadığı görülmektedir. Bu tür çalışmalar diğer il ve ilçeler bazında da yapılmalıdır. Ölüm kayıtlarına göre en fazla künye. savaşın en şiddetli olduğu 1915-1916-1917 yıllarında gelmiştir.Fetrek Karacaağaç 14 13 16 14 16 14 4 7 Kırıklar Genel Toplam 11 553 13 614 13 406 208 3 199 25 Sonuç ve değerlendirme: 1914 ile 1918 yılları arasında süren I. bunun yaklaşık % 20’si askerden gelmemiştir. Dünya Savaşı’nda nüfus kayıtlarına göre Torbalı’nın 42 idari biriminden toplam 566 hanede 625 kişinin silâhaltındayken şehit olduğu veya askerde kaldığı tespit edilmiştir. 63 . Bu araştırma nüfus kayıtlarına göre bir ilçeden büyük harpte kalanların tespiti yönünden ilk çalışmadır. Bu çok büyük bir nüfus kaybıdır.

116 Torbalının 19. 112 Aile Tire Doyranlı Köyü'ne nakil gitti. 64 . 119 Hanenin konumu: Kapalı kayıt 120 Deftere kayıt tarihi:1332. 113 Aile Tire Doyranlı Köyü'ne nakil gitti. 118 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 115 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 108 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 121 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 110 Hanenin konumu: Kapalı kayıt 111 Aile Selçuk'a nakil gitti. nüfus:159. 106 Torbalının 19. 117 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 107 Naime Köyü nüfus defteri hane no: 7’den aktarıldı. 109 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 114 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. yüzyılda dağılan köylerindendir. yüzyılda dağılan köylerindendir.Sıra Hane Adı Babası Doğum Yeri ve yılı Kayıt ve tarihi AHMETLİ 104 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 10454 105 8 7 10 13 15 16 18 19 20 26 27 28 28 33 39 45 47120 2 5 8 12 16 18 26 28 31 33 39 40 Hasan Ali Nasuh107 Nasuh 105 Mahmut Hacı Mustafa Ali Uzun Mehmet Hacı Hasan Karabacak İlyas Ahmet İsmail Mahmut Kazıkırık Bekir Hamza Ali Mustafa İlyas Dağlı Osman Abacı oğlu Ali Zeynel Dede Mustafa Ramazan Abdi Seyfettin Ahmet Çavuş Bıyıklı Hüseyin Zekeriya Haşim Paşalarlı İzzet Vehbi Resul Habib Hacı Hamit Yaylayaka106 Ahmetli Ahmetli Kuyumcu Ahmetli Ahmetli Belevi Ahmetli Yeniköy Ahmetli Ahmetli Mersinli Mersinli Yaylayaka Yeniköy Zeytun Nörekop122 ARSLANLAR123 Arslanlar Arslanlar Arslanlar Kardiça 128 116 1297 1297 1301 1296 1296 1313 1285 1287 1313 1313 1313 1310 1311 1312 1298 1293 1315 1305 1312 1308 1299 1311 1308 1308 1304 1300 1296 1302 1289 Şehiden Askerde Askeri hastane Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde 28 Ahmet108 Hacı Hasan oğlu Hasan109 Ahmet110 Hasan Hüseyin'in üvey oğlu Hüseyin111 Etcileroğlu Hacı İbrahim Süleyman Mustafa 112 113 1 0 30 02 Mehmet114 Süleyman Mehmet 115 117 0 0 İbrahim Abacı Ali oğlu Osman Hasan Ali119 Nörekop muhacirlerinden Abdullah121 Bekir 124 125 126 118 2 1 Kadir Ali 127 Necip Salih129 Halil 130 131 Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Kardiça Tahsin Ahmet 1 Hasan132 Bayram133 Aziz İbrahim 0 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:37.

127 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2913. 138 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2974. Babam “Ben babasız büyüdüm “derdi. 140 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 1316 doğumlu. 131 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2935. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 150 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/889. Anekdot: Ali dedem olur. Batı Tesalya'da bir kent. 145 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3039. 135 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2964. Necip benim annemin kardeşi. 146 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:19. H. nüfus:121. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Eski adı: Bulgarca: Неврокоп / Nevrokop. “Vurarlar” diyor. 132 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2944. 142 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Roma İmparatorluğu döneminde Nestrum). Kayınpederim söylerdi.Yaş:78). Bir daha haber alınmamış.49. 126 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2910. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Yunanca: Νευροκόπι / Nevrokópi. Babam ufakmış. Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir.13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 1 2 3 4 122 43 45 46 48 49 49 60 67 75 85 96 99 107 Seyfeddin Mustafa Hüsrev İsmail 134 Veli Salih Cemali Bahaddin Talib Talip Mahmut 140 Kardiça Arslanlar Akhisar Arslanlar Kardiça Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Arslanlar Kardiça Kardiça Arslanlar 1291 1308 1308 1309 1300 1309 1316 1309 1308 1308 1287 1288 1308 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik 0 Recep135 136 137 Mehmet Necip139 138 Bayram Ali Şakir 141 Abdullah oğlu Şakir Nafil 142 10 Elmas'ın oğlu Ali Hayrettin143 Genç Osman oğlu Abdülfettah Yusuf Elmas Abdi Genç Osman Abdi Şakir Mehmet Mehmet Mustafa 1 0 21 117144 Şuayip145 9 10 13 14 Hasan147 İbrahim 148 149 150 Gönen 1308 AYRANCILAR146 Ayrancı 1315 Belenbaşı Ayrancı Ayrancı 1300 1294 1301 Mehmet Durmuş Ali Hasan (Bulgarca: Гоце Делчев / Gotse Delçev. “Torbalılı Necip 4. 137 Anekdot: H. 143 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. İstanbul’da Topkapı Sarayı önünde karşılaşmışlar. Babası “kaçma. 147 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/873. Babam kardeşinin adını bana vermiş. Kayınpederim ile aynı bölükte kalmış. 134 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2963. Ordu” diye ayırmışlar. 144 Deftere kayıt tarihi:1327. vur emri var” diyor.60 Mehmet oğlu Necip. Ağlardı. 124 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2817. 2004 yılında Arslanlar köyünde yapılan görüşme. nüfus:404. Aile Ahmetli köyüne nakil gitti. 136 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2971. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Mehmet amcam olur. 65 . Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Dedem hasta olmuş. Babam söylerdi. 128 Karditsa (Yunanca: Καρδίτσα / Karditsa). Babasına “kaçacağım” demiş. Yani dayım olurmuş. Babası kaçmış. 141 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. İsmail amcam Çanakkale’de askerde kalmış. En son mektubu Yemenden gelmiş. 149 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/887. 2004 yılında Arslanlar Köyünde yapılan görüşme). Yunanistan'da. Yemen’de askerde kalmış. Hasta hasta jandarmalar geri götürmüş. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 129 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2920. Babam da 17 sene askerlik yapmış. (Ahmet Ali Güngör-Yaş:55. Gidiyor. (Muhittin Özkan. Güneybatı Bulgaristan'ın Pirin Makedonyasında bulunan bir şehir. 130 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2923. 123 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:110. 125 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2903. 148 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/881. 2004 yılında Arslanlar köyünde yapılan görüşme. Jandarmalar gelmiş. 133 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2946. 2004 yılında Arslanlar köyünde yapılan görüşme. O gidiş. Nevrâkop. 139 Arslanlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2972. Baba oğul askere alınmış.). (İsmail Dalar-Yaş:72).

amcam olur. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme. Hiçbir haber alınamamış. Seferberlikte kalanlar: 1310’ lu Düdünün Mehmet. Dedem Kıllı İbrahim de kalmış. Çanakkale’ de kalmış. Halil. Anekdot: İbiş oğlu Çolak Mustafa. nüfus:168. Biz Yıldırım. Çam Hasan oğullarından . Nenem geride 3 oğlan 1 kız çocuğu ile kalmış. Osman. (Mustafa ÇETİN. Yaş-63). Babam anlatırdı. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme. 154 Anekdot: Babam anlatırdı. Hasan'ın oğlu Mehmet ve Ali. Üçü de askerde kaldı. Yaş:65). Seferberlikte kalmış. 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme. Büyük amcam. Şam’da kalmış. (Durmuş Öz -76 yaşında). O zamanlar çadırlarda Kaplancık'ta idik. 162 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:63.5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 151 152 18 19 5 5 5 7 9 11 12 157 Mehmet151 Hüseyin 152 Hüseyin Hasan Kıllı İbrahim Kıllı İbrahim Kıllı İbrahim Mustafa İbrahim Ali oğlu Durmuş Ali İbiş oğlu Yusuf Mustafa 159 Ayrancı Göçebe BOZKÖY153 Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy Bozköy 1298 1314 1311 1313 1315 1305 1312 1312 1299 1304 1287 1293 Seferberlik Seferberlik Askerde Askerde Bağdad'da harbte Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Umumi Harp Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Şehiden Harb-i Umumi Harb-i Umumi Süleyman154 Osman Halil Mehmet155 Ali Mehmet Mehmet Hasan 158 156 0 0 08 16 2 16 18 19 21 24 24161 1 3 3 4 5 5 6 167 16 Çolak Mustafa Kara Veli Veli160 Hüseyin Mustafa İsmail İbiş Mercan Hacı Veli oğlu Gani Emiroğlu Mehmet Emiroğlu Mehmet Topal İsmail Veli Boğuş oğlu Veli Süleyman Ali Kabaca oğlu Ali 168 2 Bozköy 1288 Bozköy 1308 Bozköy 1312 ÇAKIRBEYLİ162 Tiryanda 1305 Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli 1309 1295 1309 1296 1299 1306 1291 1317 1311 1 1 Velioğlu Mehmet163 İbrahim164 Kabaca oğlu Ali165 Halil 166 Hüseyin Kabaca oğlu İsmail Mehmet Hacı Alişan oğlu Ahmet169 Hacı Alişan oğlu Hasan 170 Yusuf Kabaca oğlu Yusuf Mehmet Halim 6 7 7 2 Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/894. 153 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:30. 161 Aileden 1315 doğumlu Yusuf oğlu Emir oğlu Hamit.lu. 158 Anekdot: Dedem olur.lu. Balkan Harbi’nde (1333) askerde kalmıştır. Gülleoğullarından. Süleyman. 66 . 159 Bozköy nüfus tarama cetveli:1934/2732. 2004 yılında Ayrancılar’da yapılan görüşme. 156 Anekdot: Mehmet.10 Hoppalının İsmail. 160 Anekdot: Dedemin kardeşi. 155 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.(Adil Özkan. Amcaoğlum olur. Mehmet Yıldırım (1326 doğumlu). 1912 doğumlu Şükrü Aydın ile 2004 yılında Bozköy Köyü'nde yapılan görüşme.21 Gani oğlu Ahmet 1296 doğumlu.: H. Hasan. Anekdot: Bir ilkindi vakti Jandarma geldi. 4 kardeşi seferberlikte kalmış. babamın eniştesi.13 Efe Hüseyin oğlu Halil 1313 doğ. 1308 Mehmet oğlu H.16 Mehmet oğlu Mustafa 1282 doğ. Ayrancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/899. Babam askerde kalan kardeşi Hakkı’nın adını bana vermiş. (Sami Akar. 157 Aileden 1303 doğumlu Yusuf oğlu İbiş oğlu Yusuf. Dedem Ahmet de Çanakkale’de kalmış. yaş-52). ve Hakkı (1315). Balkan Harbi’nde (1328) askerde kalmıştır.Ok’lardan 3 kişi. H. H. Ahmetli’den gelmişler. nüfus:346.( Hakkı Önal.Bu kayıtlı olanlardan başka Şükrü Aydın’ın ifadesine göre şu kişilerde askerden gelmemiştir. yani kız kardeşi Zeynep'in kocası idi. İbili'nin Halil. Yaş 64). 2004 yılında Bozköy’de yapılan görüşme. Seferberliğe 10-12 kişi gitti. Amcam Hasan askerde seferberlikte kalmış. 1 kişi geri geldi. Hasan. Seferberlikte kalınca benim adımı koymuşlar.

Babam ben daha hamile iken seferberlikte kalmış. 67 . Yemen’de . Mustafa amcam ise seferberlikte kalmış. Yusuf babamın küçüğü imiş. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 164 Anekdot: Aynı evden iki kardeş askerde kalmış. Çanakkale harbinde kalmış. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. Bağdat’tan öldü haberi gelmiş. Kaydı bulunamadı. İbiş’in 4-5 tane çocuğu varmış. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 168 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2074.11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 9 15 16 17 18 25 26 27 33 35 37 39 42 44 45 48 Ahmet Bardakoğlu Mustafa171 Ahmet Memiş oğlu Mehmet172 Memiş oğlu Hasan Ali mahdumu Hüseyin173 Gençoğlu Ahmet Hilmi174 Kerim kardeşi Ali175 Darıcıoğlu Yusuf176 Halim 177 178 Çakaloğlu Mehmet oğlu Hasan Hasan Sarı Osman oğlu Mehmet İsmail Hasan Ali Durmuş Ali Hasan İbrahim Ahmet Ali Hasan Abddullah Mehmet Hamza Hacı Kerim oğlu Ali Karabudak Veli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Çakırbeyli Özbey Avandere179 Çakırbeyli Özbey Çakırbeyli Çakırbeyli Hamidiye 1299 1311 1310 1315 1294 1314 1299 1299 1296 1309 1310 1299 1302 1269 1303 1298 Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Askerde 0 20 16 Ali oğlu Ahmet 28 Avcıoğlu evladı manevisi Hüseyin Bağuşoğlu Ali180 Küçük Hüseyin oğlu Mahmut181 Kara Ali oğlu İbrahim182 Hacı Kerim oğlu Ali mahdumu Kerim İbrahim 183 2 1 163 Çakırbeyli köyü nüfus tarama cetveli:1934/2018. Geriye 2 oğlu kalmış. Mehmet ise meçhul. 165 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2051.Yaş:79). Mehmet’in adı bana verilmiş. Diğer amcam Ali tekvilhavada ölmüş. Dedem de Yemen şehit olmuş. Babam da Balkan savaşında. Babam “Kardeşim askerden gelse de malımın yarısını veririm” derdi. (Veli Karabudak –Yaş: 82). Birisi bilmez. Bu kişiler babamın kardeşleri imiş. Çanakkale harbine bir gitmiş. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. Bekarmış. 181 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1988. Askerde Yemen’de kalmış. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. (Ahmet ZeytinciYaş:72) . Arabistan da . diğerleri bilir. (Ali Kurt –Yaş:81). Babamdan duyardım. Mehmet. bu cephe benim. Anekdot: Mehmet ve İbrahim. Anekdot: Babam Balkan savaşında savaşmış. Anekdot: Memişoğlu Mehmet Amcam olurmuş. diğer amcam da askerde kalmış. Bir daha haber gelmemiş. Anekdot: Babamın küçük kardeşi imiş. (Mehmet BaşarırYaş:78). Babam da beş yıl askerlik yapmış.Anekdot: Osman. Nerede kaldıklarını bilmiyorum. Mehmet evli imiş. Halim Benim babam olur. İki amcam da Çanakkale Harbi’nde kalmış. Mehmet amcam gelmemiş. (Yusuf Çetin-Yaş:68) . İzne hiç gelmemiş. Mehmet ve İbiş. Çakırbeyli köyünde 2004 yılında yapılan görüşme. Kafkas cephesinde esir düştüğünü duymuş. bir daha gelmemiş. Birisi Rusya ‘da esir kalmış. İsmail. Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2073. (Mecit Şimşek-Yaş:72). Anekdot: Darıcıoğlu Yusuf amcam olur. 178 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2068. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. Dedem “Mehmet’im ölmedi” diye laf edermiş. (İbrahim Gökçen-Yaş:80). 12 kardeşlermiş. Nerede olduğu belirsiz kalmış. Gidiş o gidiş. 167 Aileden 1299 doğumlu Yusuf oğlu Kabaca oğlu Osman Balkan harbinde (1328) askerde kalmıştır. Babam Tire medresesinde okurken askere alınmış. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme 177 Anekdot: Halim büyük amcammış. Çakırbeyli köyünde 2004 yılında yapılan görüşme. Amcamlarım olur. Amcam Yemen’de kalmış. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 2 oğlu harp zamanı ölmüş. O zaman kargaşalık varmış. 176 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2109. 169 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2084. 180 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2056. İbrahim Çanakkale’de kalmış diye duyardım. 3 oğlu varmış. Toplam 20 yıl o cephe senin. 1 tanesi hava değişiminde. (Mustafa Şen-Yaş:66). 172 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2061. 173 Anekdot: Babamlar 6 kardeşlermiş. 166 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2037. 175 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2057. İbrahim’in künyesi gelmiş. Babam adını bana vermiş. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 170 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2085. (Halil Ünver. Aile Yeniköy Köyü'ne nakil gitti. Mehmet bekarmış. 171 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2114. 174 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2096. 179 Menderes Çileme köyü yakınlarında 19. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Anekdot: Şehit olan kişi amcammış. 182 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2032. Çakırbeyli köyünde 2004 yılında yapılan görüşme. Geriye 2 kardeş kalmışlar. 5 oğlu 1 kızı varmış. Çanakkale’de ve İstiklal Harbinde savaşmış. (Veli Özdal -Yaş: 60). (Hidayet Kabaca-Yaş:77) . yüzyılda dağılan köy. Babam anlatırdı.

Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Anekdot: Veziroğlu İbrahim kayınbabam olur. 192 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1311. Su doldurmaya gitmişler. 193 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1346. 200 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. O da harp de kalmış. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 185 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2031.(Amcaoğlusu Yusuf Çetin). 197 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. nüfus:183. Seferberlikte kalmış. 198 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 199 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Ordu Şehiden Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde 31 06 2 Veziroğlu ibrahim187 Deli Ali oğulların dan H İbrahim189 Osman190 İbrahim191 Durmuş Ali Halil Mehmet Ali Mehmet Ahmet İsmail Ali Osman Mustafa Mustafa Aydınlıoğlu Hüseyin197 Deveci Hüseyin oğlu Mehmet Mehmet İbrahim199 Mehmet200 Mehmet Abdurrahman201 Halil 194 193 192 ÇAKALLAR Çakallar 1307 Çakallar 1311 Çakallar Çakallar Çakallar Çakallar Bayındır-Uladı Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak 195 196 1314 1289 1287 1296 1309 1304 1312 1313 1312 1310 1288 1311 1295 1308 1311 1300 1308 1298 2 14 ÇAPAK 1 2 1 Deveci Hüseyin Koca Veli Ali Ali Abid oğlu Mustafa Hamza Ali oğlu Mehmet Koca Hasarı oğlu Mehmet 16 2 1 2 183 Anekdot: İbrahim. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. Amcam ise Çanakkale’de kalmış. 184 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2030. 190 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1295. (Vehbi Öğüt-Yaş:55). Hiç gelmemiş. (Emine Akkan – Yaş: 92). 189 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1292. (Veli Karabudak –Yaş: 82). 68 . 194 Aile Taşkesik Köyü'ne nakil gitti. dedemin kardeşi olurmuş. 196 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:106. Babam Yemen’de savaşmış. 188 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:36. 195 Bugünkü Yakapınar Köyü. 186 Anekdot: Ahmet. nüfus:603. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. amcam olur. 201 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 187 Çakırbeyli Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2013. Çakırbeyli Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Adı Çamlıca olarak değiştirilmiştir. Hepsi Yemen'de birleşmiş. Bir daha gelmemiş. 191 Çakallar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1302.27 28 29 30 1 2 3 4 5 6 7 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 52 52 58 60 1 4 7 11 24 26 36 4 9 14 15 17 24 27 38 41 41 43 45 57 Solak Mehmet184 Solak İbrahim Ahmet 186 185 Celil Celil Hacı Kerim oğlu Hasan Kadri Deli Ali Küçük Mehmet Sarı Hüseyin Ahmet Hüseyin Durmuş Çakaloğlu Bekir Çakır Hasan Buldanlı Ahmet Ali Eğrioğlu Mehmet Hacı Ali Hasan 198 Çakırbeyli Çakırbeyli Palamutarası Çakırbeyli 188 1307 1310 1302 1299 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Askerde Askerde Askerde Çanakkale Harbi Şehiden Şehiden 4 Ordu Seferberlik 4. Anekdot: Babam anlatırdı.

Dedem anlatırdı. 208 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/289. 69 . Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 214 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/345. 210 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/323. 209 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/312. 216 Bugünkü Torbalı Göllüce Köyü. Hanenin konumu: Kapalı kayıt.Bugün Çaybaşı Mahallesidir. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 213 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/341. 215 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/349. Dedem babası askerde kaldığında kundakta kalmış. Birisi dedemin babası. 205 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 61 62 66 68 70 72 76 87 89 92 92 100 101 1 2 10 13 16211 16 18 19 20 22 25 27 Mehmet Emin Ömer Ahmet nam diğer Mehmet Yaşar Çakır Mustafa Ali Mustafa Bekir202 Mehmet İsmail203 Demirci hafidi Mehmet204 Mustafa205 Halil Çırak Ali Hüseyin Ali208 Arnavut209 Ali 210 207 Hüseyin Kürd Mehmet Molla Süleyman Ali Kırlı Osman Köse Hasan oğlu Mehmet Deli Ahmet Gani'nin oğlu Ali Mehmet Koca Demircioğlu Hasan Koca Demircioğlu Hasan Koca Kelle oğlu Hasan Koca Çırakoğlu Ali Adalı Hasan Koca Mehmet oğlu Ali Koca Ali Ali Putu oğlu Halil Putu oğlu Mehmet 213 Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak Çapak SEPETÇİLER Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Sepetçiler Tire-Göktepe216 Sepetçiler 1301 1305 1305 1300 1310 1298 1301 1293 1311 1299 1305 1311 1294 206 Rus Harbi Askerde Askerde Çanakkale Harbi Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Harbiye hastanede Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde İkitelli hastanesinde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 09 01 2 0 0 1 00 0 17 1294 1309 1315 1315 1309 1303 1285 1299 1289 1292 1303 1316 1 15 30 30 Halil212 Hüseyin Cabu oğlu Veli İbrahim 214 215 15 1 Mustafa İbrahim Mustafa Bayram Yusuf Hüseyin Ali 2 22 Cabu oğlu Ali 3 Bayram oğlu Durmuş İhtiyar Hüseyin oğlu Yusuf mahdumu Durmuş İhtiyar Hüseyin oğlu Ali217 2 20 202 203 Aile Arapçı Köyü'ne nakil gitti. 206 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:27. 212 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/333. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Anekdot: . Büyük dedem seferberlikte kalmış. Dedemden duyardım. nüfus:146. Yani büyük dedem Buradaki lakabı “Oğlan Hüseyin”. (Mehmet Adalı-Yaş: 42). 2004 yılında Çaybaşı Atatürk Mahallesinde yapılan görüşme. 211 Aileden 1309 doğumlu Putu oğlu Halil oğlu Mehmet askerde (06 Mart 1329) kalmıştır. 204 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 217 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. (Atatürk Mahallesi) 207 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/286. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hanenin konumu: Kapalı kayıt.

234 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/383. 233 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 230 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.13 14 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 218 219 34218 42220 10 12 16 41 49 53 64 65 78 87 102 110 229 Elekçi Hüseyin oğlu Hüseyin219 Kekik oğlu Mehmet221 Hasan 223 Hüseyin Mehmet Ahmet Rüstem Osman Ömer Çavuş Halil Mustafa Baltalarlı Abdi oğlu Hüseyin İbrahim Çarka Salih Hüseyin Tire Göktepe Sepetçiler ÇAYBAŞI Çaybaşı Çaybaşı Çaybaşı Çaybaşı Çaybaşı Dömeke226 Çaybaşı Baltalar Antalya Kardiça Kardiça Koçana Koçana Pertek İskilip Alasonya237 Alasonya Katerin Çimenler Yenişehir Yenişehir Yenişehir Alaşehir Uçhisar Kardiça Baltalar Serez 251 231 222 1292 1295 1305 1305 1307 1305 1306 1295 1304 1294 1308 1289 1287 1296 1312 1296 1301 1293 1303 1310 1315 1297 1299 1300 1306 1305 1296 1292 1280 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Tedbilhavada Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Harbiye Hastanesi Askerde Askerde Askerde 12 12 0 09 Cemali Süleyman224 Recep225 Ali Hasan Recep Baltalarlı Salih oğlu Mehmet Veli 227 1 2 21 Kara Hüseyin oğlu Behlül Muhacir Ziver'in oğlu Mustafa Beşir oğlu Hüseyin Kadri 232 233 234 230 228 2 Ziver Beşir Mehmet Kazım Hafız Osman Mustafa Hüseyin Kadir Apdullah Bekir 113 121 122 140 1 4 6 7 19 32243 33 245 Mehmetşah 0 Hafız Hüseyin mahdumu Osman Muharrem Abidin239 Osman Hasan 240 241 242 3 138235 İbrahim Efendi236 SEPETÇİLER ÇİMENLER-MECİDİYE MAHALLESİ238 0 27 10 Kantarcı oğlu Fethi Ahmet244 Talib Hasan247 Hasan Ağa248 Serezli Osman 250 Yusuf Hüseyin Mehmet Mustafa Salih Hüseyin Mehmet 2 Keşirli Küçük Hasan 14 2 38246 40 45 249 3 Deftere kayıt tarihi:1328. 232 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. nüfus:431. Yenilemede kayda alınmamıştır. Yenilemede kayda alınmamıştır. Yenilemede kayda alınmamıştır. 224 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 227 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 70 . 226 Yunanistan Teselya bölgesinde Yenişehir yakınlarında bir yerleşim. 229 Deftere kayıt tarihi:1329. 228 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 222 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:103. Yenilemede kayda alınmamıştır. 221 Sepetçiler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/418.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. 220 Deftere kayıt tarihi:1329. Yenilemede kayda alınmamıştır. 231 (Makedonca: Кочани) Makedonya'nın doğu kesiminde bir kasaba. 223 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 225 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.

243 Deftere kayıt tarihi:1327. 240 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/127. 245 Deftere kayıt tarihi:1329. (Yeni Mahalle). Yunanistan 'ın Orta Makedonya bölgesinde idari birim. 265 Aile İstanbul'a nakil gitti.11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 235 236 45 48 4 6 12 12 14 16 25 31 33 36 36 38 39 41266 49 53 Siroz muhacirlerinden Ali Serezli Demir oğlu Bayram Kuloğlu İsmail Kazım Şükrü Yusuf 256 257 258 254 252 Halil Demir Ahmet Hasan Abdullah Mustafa Çolakoğlu Mustafa Ahmet Siroz Serez DAĞKIZILCA Eğin255 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Akşehir Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca 1295 1295 253 Askerde Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Askerde 1 22 1298 1313 1315 1303 1286 1304 1313 1296 1307 1286 1293 1291 1289 1307 1305 1305 Çömezoğlu Abdullah Dağkızılca Mahmut Hüseyin259 Hüseyin260 Sarıoğlu Ahmet Mehmet Karakulak oğullarından Hüseyin262 Kocakulak oğullarından Eyüp263 Ali 264 265 261 1 25 Mustafa Genç Osman oğullarından Hasan İbrahim İbrahim Hüseyin İbrahim Hasan Hüseyin Mustafa Gani bey oğlu Halil 27 Kara Veli oğullarından Mehmet Mehmet267 Kocabaş oğullarından Şükrü Kamil 268 19 28 Deftere kayıt tarihi:1330. 237 Yunanistan'da Mora Yenişehir'e bağlı idari birim. 259 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 249 Deftere kayıt tarihi:1330. 267 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3699. 242 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 266 Aileden 1296 doğumlu Hasan Hüseyin oğlu Hasan askerde (30 Haziran 1328) kalmıştır. 258 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 238 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:26. 71 . 264 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3810. nüfus:550.Cumhuriyet öncesi nahiye merkezidir. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 262 Hane konumu: Kapalı kayıt. 241 Hanenin konumu: Kapalı kayıt.Çaybaşı Mahallesindedir. 239 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/122. Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 256 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 252 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/195. 257 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3665. 261 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3687. 255 Sivas Kemaliye. 247 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/166.Serres). Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 246 Deftere kayıt tarihi:1330. 263 Aile İstanbul'a nakil gitti. Yenilemede kayada alınmamıştır. 251 (Yunanca'da Σέρρες . 248 Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 244 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/159. 254 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3655. nüfus:101. 250 Çaybaşı Köyü Mecidiye Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/186. Hanenin konumu: Kapalı kayıt. 260 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3781. 253 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:102.

Tabur 4. Bölük Kafkas cephesi. 285 Demirci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3406. nüfus:189. Hane konumu: Kapalı kayıt. 277 Şehit kaydı vardır. Çanakkale’de harpte kalmış. 270 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3732.Kol.Şuan Buca ilçesine idari olarak bağlanmıştır. 282 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:67. Anekdot: Dayılarım Çakaloğlu Veli. 280 Aile Bayındır Kızılcaova Köyü'ne nakil gitti. Büyüklerimden duyardım. Dedem babama adını vermiş. 2004 yılında Dügerlik Köyü'nde yapılan görüşme. 273 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3763. (Fatma Bircan-Yaş:80). 23 Şubat 1331. Bölük Çanakkele cephesi. 2004 yılında Dağtekke Köyü'nde yapılan görüşme. 272 Aileden 1307 doğumlu Esat oğlu Ali Balkan harbinde (1328) kalmıştır.17 18 19 20 21 22 23 24 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 268 269 53 66 66 71 75 76 87272 90 4 276 Hamit Mestan 269 Gani bey oğlu Halil Veli Çavuş Veli Çavuş 271 Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Hadim Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca Dağkızılca DAĞTEKKE 275 1308 1290 1296 1287 1293 1294 1293 1312 1307 1305 1307 1293 1307 1303 282 Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Seferberlik Şehiden Harb-i Umumi Şehiden Askerde Şehiden Seferberlikte Askerde Seferberlik Şehiden Seferberlik Seferberlik Şehiden Seferberlik Askerde Askerde Askerde Harb-i Umumi 27 07 Musa270 Cezayirli oğlu Mehmet Dane Halil İbrahim Halil273 Osman Veli 277 278 274 Koca Ali Dane Halil Mehmet Esat Mehmet Mehmet Ali Mehmet Ali Ali Halil Ağa Dağtekke Dağtekke Dağtekke Dağtekke Dağtekke Dağtekke DEMİRCİ Demirci Demirci Demirci Demirci Demirci Demirci Demirci Gördes Demirci İzmir DOĞANCILAR Doğancılar 4 8 14 18 24 12 17 22 29 36 46 62 63 65 66 12 Süleyman Ahmet279 İbrahim 19 Hasan Ali Ahmet 281 280 Abdullah Hacı İbrahim Ahmet 283 284 18 Hüseyin Zeybek Arif Hüseyin 285 286 1295 1313 1298 1295 1292 1292 1313 1298 1306 1293 288 0 Zeybek Ali Abdullah Mehmet İbrahim Halil 287 0 Kırlı Abdullah oğlu Ali Tosyalı Hasan 2 0 04 Halil oğlu Hasan Tahir Mustafa oğlu Mehmet Mustafa Hasan Mehmet Çalıkoğlu Hüseyin289 1 Mustafa Gördesli Ali Necip Ömer Efendi İbrahim 12 0 1307 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3713. Hane konumu: Kapalı kayıt. 33. Hane konumu: Kapalı kayıt. 283 Demirci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3355. Aile Taşkesik Köyü'ne nakil gitti. 287 Demirci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3449. 02 Nisan 1332.Kol. Babamdan duyardım. nüfus:338. Aile Dögerlik Köyü'ne nakil gitti. 72 . Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3728. Piyade er. Dağtekke Köyü nüfus tarama cetveli:1934/921. 271 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:161. 288 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:36. 4. Alay 1. 274 Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3767. Aile Taşkesik Köyü'ne nakil gitti. Dağkızılca Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3764. Er. (Enver ŞahinYaş:50). 275 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:26. 281 Dağtekke Köyü nüfus tarama cetveli:1934/ 982. Mustafa. Süleyman seferberlikte kalmışmış. Alay 1 Tabur 1. 3. 279 Anekdot: Ahmet. 286 Demirci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3416. 276 Aileden 1307 doğumlu Mehmet Ali oğlu Mustafa Yemen’de (09 TE 1326) kalmıştır. 284 Şehit kaydı vardır. 278 Dağtekke Köyü nüfus tarama cetveli:1934/ 922. Hane konumu: Kapalı kayıt. 24. dedemin kardeşi imiş.

Seferberlikte kalmış. 309 Hane konumu: Kapalı kayıt. 301 Hane konumu: Kapalı kayıt. Çanakkale'de kalmış. Yaş:55). Hane konumu: Kapalı kayıt. Babamın babası Hüseyin seferberlikte silah altına alındığında 2. Hane konumu: Kapalı kayıt. 300 Döğerlik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/442. 2004 yılında Düğerlik Köyü'nde yapılan görüşme. (Mehmet Köken. 304 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:54. 6 ay hava değişimi almış. 307 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1701. Babadan duyardım. 303 Döğerlik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/476. Babam anlatırdı. nüfus:119. Balıkesir'’e hastalanmış. Hane konumu: Kapalı kayıt. Celiloğlu Ahmet. (Ali Kandemir).5 yaşında kalmış. 294 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/756. Hane konumu: Kapalı kayıt. Durmuş Ali seferberlikte askerde kalmış. Çanakkale harbi çıkınca kıtası harbe gitmiş. "Çakır Ali" derlermiş. 305 Hane konumu: Kapalı kayıt. 299 Döğerlik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/441. 302 Deftere kayıt tarihi:1332. 310 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1710. 296 Anekdot: Nenem rahmetli ağlayarak anlatırdı. “4 kardeşim Çanakkale harbinde kaldı “ derdi. Benim babamın babası. (Cemalettin Özcan-Yaş 60). 2004 yılında Doğancılar Köyü'nde yapılan görüşme. Bunları anlattığında biz küçüktük. ( Hüsamettin Cömert. Anekdot: Babam 1328'li idi. 292 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/753. 2004 yılında Eğerci Köyü'nde yapılan görüşme. 295 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:23. 290 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/751. Kerim. 73 . Dedesi Denizli Çardak'’a eğitim almış. 293 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/754. Bunlar aklımda kalmış. 297 Hane konumu: Kapalı kayıt.Yaş: 49). Yani dedem olur. 291 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/752. nüfus:242.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Bir daha dönmemiş. 308 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1703. 306 Anekdot: Abdülkadir oğlu Ali. Diğer ikisini hatırıma gelmedi. 2004 yılında Düğerlik Köyü'nde yapılan görüşme.2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5 6 7 289 16 20 20 20 25 2 3 4 5 9 13 15 17 18 25 302 Ali oğlu İbrahim290 Kara Ahmet oğlu Hasan 291 Ali Ahmet Ahmet Ahmet Ali Aşma Mehmet Temel Hüsnü Veli Gökmen Mehmet Mehmet Hasan Gökoğlu Ali Halil Cabbaroğlu Hüseyin Ali Efendi Talib Abdülkadir Doğancılar Doğancılar Doğancılar Doğancılar Doğancılar DÖĞERLİK295 Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Düğerlik Akseki EĞERCİ 304 1297 1309 1311 1312 1297 1299 1288 1299 1299 1299 1298 1295 1303 1298 1315 1298 1300 1307 1301 1290 1311 1310 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 02 17 Kara Ahmet oğlu Mehmet292 Kara Ahmet oğlu Mahmut Eskicioğlu Hüseyin Hacı Osman296 Molla Yusuf Halil Durmuş298 Süleyman Hüseyin Halil Mustafa Ahmet Ali306 Yusuf oğlu Aziz Ramazan 308 309 307 303 299 300 297 294 293 11 06 05 Altıparmak İbrahim 23 31 Ahmet301 12 0 9 13 15 17 19 21 34 305 Eğerci Eğerci Eğerci Eğerci Yenişehir Yenişehir Eğerci 01 08 0 Yusuf Koruk Salih Recep Hasan Tahsin 30 Kurd Recep oğlu Azmi Ali311 0 Hasan üveyoğlu Kadir310 18 06 Doğancılar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/755. 298 Anekdot: Dedem Kosti İsmail anlatırdı.

2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. Hane konumu: Kapalı kayıt.8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 44 45 47 49 51 52 52 56 318 Veli Çavuş312 Koca Ali oğlu Ahmet Kadri314 Meco Ali Haşim İbrahim Ali 317 319 316 315 Halil İbrahim İsmail Mehmet Veli oğlu Salih Hüseyin Hüseyin Banuş Abdullah Abbas Yenişehir313 Dömeke Yenişehir Dömeke Dömeke Girit Girit Diriza 320 322 1293 1290 1290 1299 1294 1306 1314 1296 1299 1299 324 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 0 20 T 16 30 04 06 1 26 Arnavut Abbas Sadık 321 16 59 66 Avlonya Feretor Adem323 06 HELVACI 1 2 3 4 5 6 7 8 4 9 9 10 17 20 22 22 Topçu oğlu Ahmet325 Hacı İbrahim oğlu Halil326 Mustafa Necip 328 329 330 327 Mehmet Ahmet Ahmet Mehmet Molla Ahmet Osman Hacı İbrahim oğlu Ali Hacı İbrahim oğlu Ali Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı 1293 1293 1295 1297 1297 1297 1296 1312 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Seferberlikte Seferberlikte Harb-i Umumi Harb-i Umumi Molla Ahmet Molla oğlu Hacı Osman Hacı İbrahim oğlu Mehmet331 Hacı İbrahim oğlu İbrahim332 311 312 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1733. Annem Kerime’nin ilk kocası Mustafa askerde seferberlik zamanı namaz kılarken vurulmuş. Hane konumu: Kapalı kayıt.Thessalía. 3 gün 3 gece düğünü olmuş. Yunanistan'da bir idari birim. Ahmet ve Saiplerden İnceoğlanlardaki Fatma (Safiye Ceyhan(kızlık soyadı Sezgin) Yaş: 76). Hane konumu: Kapalı kayıt. 327 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1411. 328 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1416. 319 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1780. 314 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1756. 324 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:46. Hane konumu: Kapalı kayıt. (Özel Güneş-Yaş:65). 316 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1767. Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1751. Çetelr vurmuş. 322 (Arnavutça: Vlorë). 317 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1768. Anekdot: Necip dedemin kardeşi.3 aylık evliymiş. 321 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1783. Yani dedem. Anekdot: Babamın babası. (Metin Tetik – Köy Muhtarı). 326 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/140. Dedem eve gelmiş. Hane konumu: Kapalı kayıt. Geriye iki çocuğu kalmış. nüfus:270. 329 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1377. 318 Deftere kayıt tarihi:1329. Arnavutluk'ta bir şehir. 74 . 315 Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. Seferberlikte Arabistan’da kalmış. 332 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1443. 325 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1392. Bunun ayağına peştamal takılıyor. 331 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1442. 320 Arnavutluk'ta Ergeri'ye bağlı idari birim. Babam anlatırdı. O zamanlar çete zamanı. 330 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1281. Hane konumu: Kapalı kayıt. Askere almışlar. 313 Yunanca: Θεσσαλία . 323 Eğerci Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1786. Anekdot: Topçu dedem olur. Çanakkale de kalmış. 7 sene sonra künyesi gelmiş.

Gidiş o gidiş. 349 Hane konumu: Kapalı kayıt. Rahmetli nenem anlatırdı. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. Baba ve dedem söylerdi. Büyük amcam. 334 Anekdot: Dedemin kardeşi. İsimleri geride kalanların çocuklarına verilmiş. Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2620. Seferberlik ilanı ile tarladan götürmüşler. Amcalarım harpte kalmış. Mustafa. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. Jandarmalar götürmüş. dedemin babası. 352 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2561. 350 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2559. Geri dönmemiş. 337 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1485.(Mehmet Kemal Pala. Askerde kalmışlar. nüfus:431. 346 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2656. Dedem dönmüş. 75 . 345 Aileden 1284 doğumlu Hacı Ali oğlu Mustafa Balkan harbinde (1328) kalmıştır. Aile Kemalpaşa Yukarı Kızılca Köyü'ne nakil gitti. 342 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:84. Mehmet Sadık askerde kalmış. 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. Anekdot: Amcam. (Mehmet Sadık Altaş-Yaş:77). (Mustafa Aydemir-Yaş:65). 348 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2585. 341 Hane konumu: Kapalı kayıt. Aile Kemalpaşa Yukarı Kızılca Köyü'ne nakil gitti.Yaş:65). Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2655. 2.9 10 11 12 13 14 15 16 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 26333 27 32 38 38 38 40 44 340 Mehmet Sadık334 Pala Hasan Hüseyin336 Mustafa337 Hüseyin338 Mehmet İsmail 339 335 Osman Pala Mehmet Edremitli oğlu Molla Mehmet Mahmut Mahmut Mahmut Mehmet Ali Bey Yörük Osman Mustafa Mehmet Mustafa Hasan Faydaoğlu Hasan Ahmet Mehmet Efendi Mustafa Hüseyin İsmail Musa beslemesi Mehmet Süleyman Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı Helvacı KARAKIZLAR Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar 1309 1305 1293 1296 1303 1314 1307 1303 342 Şehiden Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Umumi Harpte Umumi Harpte Askerde Umumi Harpte Askerde Askerde Umumi Harpte Askerde Askerde Askerde 06 A Hasan Hüseyin 341 07 T 0 3 6 10 12 343 345 Yörük Osman oğlu Ali Osman Mustafa Halil 347 344 346 1289 1294 1309 1291 1309 1301 1304 1313 1307 1286 1293 1313 1306 22 T 11 T 24 Süleyman Abdullah Mehmet Mehmet Nasuh 12 13 16 21 23 26 30 30 37 1 348 Osman349 350 351 2 Mehmet352 İsmail Ağa Hamid 1 2 333 336 Aileden 1301 doğumlu Osman oğlu Mustafa Balkan harbinde (1328) kalmıştır. Annem söylerdi. Kendisi dedem olur. (Ali Üstün Toprak-Yaş:68). 344 Anekdot: Halil ve Hamit . 338 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1486. 2004 yılında Helvacı Köyü'nde yapılan görüşme. 340 Aileden 1299 doğumlu Ali Bey oğlu Mehmet Yemen’de (26 TE 1322) kalmıştır. Yani büyük dedem. Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1456. Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1471. Kardeşi Mustafa’da askerde kalmış. Onun ismini bana vermişler. 343 Aileden 1309 doğumlu Mahmut oğlu Ali Umumi harpte (16 Eylül 1328) kalmıştır. anekdot: Babamgiller 5 kardeş yetim kalmış. İkisi de askere alınmış. 339 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1487. Aile Kemalpaşa Yukarı Kızılca Köyü'ne nakil gitti. Kendisi seferberlikte askerde kalmış. 351 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2660. 347 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2659. 335 Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1461. Mustafa adını bana vermişler. Helvacı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1495. Askerde kalmış.

Yani Büyük amcam. Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2588. 364 Aile Torbalı’ya nakil gitti. Çanakkale’de vurulmuş. 362 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2556.Yaş. Yenilemede kayada alınmamıştır. Anekdot: Amcalarım Mustafa ve Hamit askerde kalmışlar. 366 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2822. 363 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2546. (Sami Kösten-Yaş:72). 368 Anekdot: Mehmet Ali: Dedemin kardeşi olur. 360 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2712. 355 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2729.14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 1 2 3 4 5 6 7 8 41 44 51 53 53 55 55 56 59 61 62 361 Mehmet353 Osman Tevfik 354 355 Kırlı Ali Çavuş Sabancı oğlu İsmail Emin Kasapoğlu Mehmet Kasapoğlu Mehmet Abdurrahman oğlu Mustafa Abdurrahman oğlu Mustafa Osman Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Karakızlar Çakırbeyli Karakızlar 1314 1305 1314 1297 1305 1305 1304 1313 1289 1308 1291 1315 1298 1286 365 Umumi Harpte Şehiden Umumi Harpte Şehiden Askerde Askerde Askerde Umumi Harpte Umumi Harpte Umumi Harpte Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Şehiden Seferberlik Bornova askeri hastanesinde 2 Mustafa356 Hamid Abdurrahman Murad357 Yusuf358 Mehmet Hasan 359 360 362 14 T 0 2 19 2 Ali İbrahim Ali 16 Mehmet Ali Tahir363 Hüseyin 64 69 83 9 19 20 21 22 24 33 36 Mehmet Efendi Ağadaki364 Ali 366 367 Mehmet Karakızlar Hacı Mehmet oğlu Düğerlik Veli Salih Efendi Ağadaki Kandiye KARAKUYU Osman Abdurrahman İbrahim Efendi Hacı İsmail Hüseyin Aydın'lı Ahmet Kel Hasan Köse Osman Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu 2 01 1307 1298 1311 1313 1293 1304 1290 1282 Eskici Abdurrahman oğlu Mustafa Ahmet Sabri Mehmet Ali Mehmet Hasan Hüseyin Halil Köse Osman oğlu Ali 368 12 A 17 25 H 04 353 356 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2700. 358 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2627. 361 Aileden 1299 doğumlu Mustafa oğlu Hüseyin Balkan harbinde (1328) kalmıştır. (Erdoğan Korkmaz-Karakuyu. Hane konumu: Kapalı kayıt. (Mehmet Kasapoğlu-Yaş:64). Hane konumu: Kapalı kayıt. En son Yunanistan tarafından mektup gelmiş. 359 Karakızlar Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2648. 76 . (Mustafa Avcı-Yaş:77). Ahmet Sabri de kardeşi. Büyüklerimden duyardım. Bir daha haber alınamamış. nüfus:614.65). 357 Anekdot: Murat. Diğer amcam Mustafa da seferberlikte kalmış. Hane konumu: Kapalı kayıt. Amcammış. 365 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:103. 367 Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. Askerde kalmış. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. 354 Anekdot: Osman Sabancı oğlu Osman. Osman ismi amcaoğluma verildi. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. 2004 yılında Karakızlar Köyü'nde yapılan görüşme. Çanakkale’de seferberlikte kalmış. 4 kardeşlermiş.

(İsmet Çetinay. 3 oğlan kardeşlermiş. anekdot: İbrahim. 378 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2864. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme.Hane konumu: Kapalı kayıt. 383 Hane konumu: Kapalı kayıt. Sadece babam kalmış. Bulamadım. Askerde kalmış. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. 77 .65). Bir daha haber alınmamış. Kendisi Yemen ‘de 8 sene kalmış. Seferberlikte kalmış. 377 Anekdot: Mehmet Ali: Deden olur. (Niyazi Çakır. Kendisi askere alınıyor. Bir daha geri gelmemiş. Babam Ahmet anlatırdı. (Süleyman Acar. 382 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2881. 5-6 kardeşmiş. Ahmet. Bir gidiyor. Süleyman ve Mehmet Ali toplam 5 kardeş seferberlik ilan edildiğinde hepsini askere almışlar. 2. Anekdot: Kamil. Duyuşuma göre Salih amcam silahla şaka yaparken kardeşi Mehmet’i öldürmüş.Yaş. Ama kendisini de ret etmiş. Hapisten çıktıktan sonra askere alınmış. 373 Anekdot: Hatipoğlu Mehmet: Dedem olur. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. 371 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934//2849.Mehmet. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Geriye sadece babam kalmış.Yaş:46). Dayım dedem ve büyük amcamların harpten dönmediğini anlatırdı.Yaş:62). 379 Hane konumu: Kapalı kayıt. 381 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2845. 370 Anekdot: Ali oğlu Salih. Seferberlikte askere alınmış. Babam kardeşim doğunca adımı vermiş. Burada babuçculuk (Ayakkabıcılık) yapıyorlarmış. Hapse giriyor. (Süleyman Aydın-Yaş:70). Kardeşi Salih’ten hiç haber alınmıyor.Karakuyu. Önce Yemen. Askerden hayvan çiğnedi diye künyesi gelmiş.76). Salih. Çanakkale’de kalmış. Amcan olur. Dayım Ahmet çavuş anlatırdı. Geri gelmiş. 375 Anekdot: Dedem Mustafa Ali ve diğer erkek kardeşleri Hasan Çavuş. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Çanakkale’de kalmışlar. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Fakat şaka ile ölüme sebebiyet verdiği için az bir hapis cezası almış. Dedem hükümete haber vermemiş. 376 Hane konumu: Kapalı kayıt. Nenem “hiçbir çocuğum geri gelmedi” diye ağlaya ağlaya gözleri kör olmuş. O geri dönebilenlerden. Ben Çanakkale’ye mezarlarını aramaya gittim.Yaş. (Mehmet Veysel ÖzYaş: 64). Nerden bulacan?(Enver Çetinay –Yaş.Yaş:48). 12 bayram (6 yıl) askerde geçiyor. Çanakkale’de kalmış. Kamil .Karakuyu. Bunları rahmetli annem anlatırdı. Babamın babası olur.77). 380 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2867. Nenem anlatırdı. sonra Kafkasya cephesine gidiyor. (Mestan Şengün Karakuyu. Babam anlatırdı.9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 39 42 43 45 45 46 47 48 51 53 54 59 63 72 72 80 86 90 94 95 İbrahim İbrahim369 Salih 370 371 Muhacir Hacı Ahmet Karakuyu Çakır İbrahim oğlu Karakuyu Veli Ali Karakuyu Molla Abidin Molla Abidin İbrahim Karakuyulu Halil Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu Karakuyu 1307 1307 1305 1289 1285 1301 1298 1312 1297 1297 1307 1311 1299 1311 1308 1314 1313 1304 1309 1290 Askerde Askerde Seferberlik Seferberlik Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Çanakkale Harbi Şehiden Seferberlik Seferberlik Şehiden Seferberlik Askerde 25 H 26 T Hasan Molla Abidin oğlu Süleyman Bekir İbrahim Mahmut 372 373 30 0 21 T Ahmet Veli Çavuşoğlu Hüseyin Çavuşoğlu Hüseyin Mustafa Kocakulak İbrahim Dağlı Ahmet Sancaktar oğlu Mustafa Ali Mehmet Ali Süleyman Karasulu oğlu Hasan Halil 383 Hatip Veli oğlu Mehmet Çavuşoğlu Hüseyin hafidi Mustafa Ali374 Mehmet Hasan375 Hüseyin376 Kocakulak İbrahim oğlu Mehmet Ali377 Hüseyin378 Ali379 Kamil380 Mustafa381 Mehmet Tevfik Süleyman 382 08 H 27 1 0 21 T 2 15 Gülcüoğlu Durmuş Ali Gülcüoğlu Mehmet 11 369 Anekdot: İbrahim benim amcamdı. 372 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2851. ( Ahmet Yardımcı. Babamgillerin en büyükleri imiş. Büyüklerimden duyardım. Çanakkale’de kalmış. Mehmet. Seferberlikte silâhaltına alınıyor. Benim amcam olur. Seferberlikte askerde kalmış. Babamdan annemden duyardım. Babam ve nenem ben küçükken öldüler. 374 Anekdot: Mustafa Ali: Dedem olur. Öyle söylerdi babam. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme. Babamlar Bulgaritan’dan Tırnova’dan muhacir olarak gelmişler. Bir daha geri dönmüyor. Kardeşim İbrahim amcamın adı konmuş. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme.

Kaçanlar kurtulmuş. 404 Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Karaot Köyü'nde yapılan görüşme.Hüseyin Üçü de benim amcam olur. Kardeşim doğunca biraderime Arif adını vermiş babam. (Hamit Bolsoy-Yaş:80). Ali ve Mustafa. Yaralı olduğunu buraya bildirmiş. Anekdot: Cemali. nüfus:210. 394 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2288. Anekdot: Amcam. 386 Karakuyu Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2895. 78 . 400 Dirmil Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1805. Babam ben doğunca benim adımı askerde kalan iki kardeşinin adını birden koymuş. Bir daha haber alınamamış. Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2254. 403 Hane konumu: Kapalı kayıt. 398 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2281. 402 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hacallar. (Ali Özatar-80). Anekdot: Amcamız.29 30 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1 2 3 4 5 6 7 8 384 99 Mehmet384 Abdülmuttalib Karakuyu oğullarından Mehmet Abdullah Hacı İbrahim 388 1310 1311 387 Askerde Seferberlik Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Seferberlik Seferberlik Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Seferberlik Seferberlik Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde 20 T 115385 Süleyman386 1 11 12 12 13391 13 14 15 17 22 23 37 38 4 5 5 20 20 21 22 31 Ali Kırlıoğlu Hüseyin Mustafa 389 390 Karakuyu KARAOT Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot Karaot DİRMİL 399 1313 1286 1294 1296 1309 1311 1311 1296 1286 1313 1301 1299 1310 1300 1298 1304 1297 1301 1286 1308 1291 1 Kırlı Ahmet Hüseyin Hüseyin Ali Ali Ali Mavioğlu Ahmet oğlu Halil Ali Deli Mustafa Halil Yörük Ali Hüseyin Yörük Recep Süleyman Kara Mehmet mahdumu Süleyman İçelli Ahmet İçelli Ahmet İnce Mehmet İçelli oğlu Hüseyin Abdül Ahmet Aydınlıoğlu Mehmet392 Aydınlıoğlu Hüseyin393 Yetim oğlu Arif İbrahim 395 394 2 Hasan Ali oğlu İbrahim396 Ali İbrahim oğlu Hamit397 Yörük Ali oğlu Mustafa Menemenli Yaşar Mustafa400 Mehmet Halil İçelli Ahmet oğlu Osman Mehmet Mustafa Osman Hacı Osman oğlu Yörük Süleyman 403 404 402 401 398 12 12 Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Çakallar 04 A 2 06 03 1 01 H Anekdot: Mehmet: Babamın babası yani dedem olur. 2004 yılında Karaot Köyü'nde yapılan görüşme. İki kardeş seferberlikte kalmış. 395 Hane konumu: Kapalı kayıt. 2004 yılında Karakuyu Beldesinde yapılan görüşme.Adı Korucuk olarak değiştirilmiştir. Emmiler yörüklerinden. Köyün kurucularındanmış. Hane konumu: Kapalı kayıt. 397 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2304. Seferberlikte kalmış. 401 Dirmil Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1807. 389 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2249. Seferberlikten gelmemiş. Aile Dağkızılca Köyü’ne nakil gitti. 388 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2247. 385 Deftere kayıt tarihi:1330. nüfus:349. Ben doğunca adını bana vermişler. 390 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2250. Babam anlatırdı. (Hüseyin Aydın-79). 391 Aileden 1309 doğumlu Ali oğlu Aydınlı oğlu Mehmet Balkan harbinde (1328) kalmıştır. Kalanlar dönmemiş. Aile Dağkızılca Köyü’ne nakil gitti. 2004 yılında Karaot Köyü'nde yapılan görüşme. Mustafa Ali. 392 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2255. (Mustafa Ali Günay Yaş:70). Kaydı bulunamadı. Mehmet. 396 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2266. 393 Karaot Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2256. 399 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:65. Hacı Ali oğulları. asker gitmiş. 387 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:39. Bunlar kalmış.

409 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:17. 418 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1284. 420 Anekdot: Mehmet Ali” Amcam olur. (Kudret Çetin-Yaş:55).2004 yılında Ormanköy Köyü'nde yapılan görüşme. Anekdot: Dedem olur. Ayşe ninem söylerdi. 422 Bu araştırmayan yapan kişi olarak büyük dedemdir. Çanakkale harbi çıkınca Jandarmalar hasta halinde zorla tekrar geri götürmüşler. Hastaneye götürülesiye kadar kan kaybından vefat etmiş. 419 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:44. 416 Aileden 1300 Yenipazar doğumlu Koca Tahir oğlu Hüseyin Umumi harpta (1329) ve 1297 Deliorman doğumlu Salih oğlu Tuzlu Osman Umumi harpte (1329) kalmıştır. Ben doğunca babam kardeşinin adını bana vermiş. Hastalanmış. Dedem Bekir orta yaşta olmasına rağmen askere alınmış. Balkan harbinde kalmış.2004 yılında Torbalı'da evimde yapılan görüşme. Cephede bir İngiliz saldırısında ayağından şarapnel almış. Şerifelerin çocukları. Amcamın Çanakkale cephesinden silah arkadaşı imiş. Hane konumu: Kapalı kayıt. 421 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1929. 413 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1251. nüfus:236. Babam dedem öldüğünde nenemin gövdesinde üç aylık hamileymiş. 2004 yılında Korucuk Köyü'nde yapılan görüşme. Nerdensin? Diye sordu. Ben 24-25 yaşlarında idim. Bir İngiliz saldırısında makineli tüfek ateşine kapılmış. 417 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1271. 411 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1245. Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt.Adı Ormanköy olarak değiştirilmiştir.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Babam doğunca babasının adını vermişler. (Mehmet Ali Alkan -Yaş: 82). Çengele’den Halil onbaşılardan diye cevap verdim. Vücudu ikiye bölmüş. 414 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1255. gülerken ölmüş. 407 Dirmil Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1863. 415 Kuşçuburun Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1256. Mısırlıların çocukları hep harpte kalmış. Anlatırlardı. Hane konumu: Kapalı kayıt. Bir Perşembe günü eşekle Tepeköy pazarından gelirken Çiftetepeler de arkamdan Cumalıköy’den olduğunu söyleyen sakallı ve yaşlı birisi eşekle bana yetişti. Eskicilerin çocukları. Hane konumu: Kapalı kayıt.(Niyazi BaykurtYaş:78). 412 Hane konumu: Kapalı kayıt. Anekdot: Mehmet Ali” Benim amcam olur. 79 . Elinden silahını alamamışlar.9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 2 3 34 34 38 41 43 46 46 60 62 1 2 3 6 7 8 13 14 416 Halil405 Ahmet Hasan 406 Kürd oğlu Hüseyin Hüseyin Ramazan Hatipoğlu Halil İsmail Hüseyin Şekerci Mehmet Hüseyin Hasan Ali Mehmet Ali Durmuş Ali Paşa Abdullah Küçük Mehmet 413 Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Dirmil Yenişehir Çatalca Bayraklı Çatalca Çatalca Kuşçuburun Kuşçuburun Çatalca Tuna Çatalca ÇENGELE 419 1311 1307 1305 1313 1291 1300 1293 1299 1308 1300 1286 1298 1299 1301 1317 1301 1297 1294 1298 1305 1290 Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Askerde Şehiden Askerde Harb-i Umumi Askeri Hastane Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Askerde Çanakkale Harbi Askerde 16 Mehmet 407 14 Arap Selim'in hafidi Mehmet Şekerci Hüseyin408 İçelli Şeker Mehmet Mehmet Mehmet Hüseyin410 Ensari Halid 411 09 A 26 0 08 KUŞÇUBURUN409 16 412 03 Süleyman Hayri 414 415 Uzun İsmail Kara Ali Şaban Hacıoğlu Hayrettin 417 Eyyüp Osman Tunalı Osman Bahattin 418 16 Salih Paşa Eyyüp Mehmet Hüseyin 422 17 4 13 19 Mehmet Ali420 Mehmet Ali 421 Çengele Çengele Çengele 2 Sarılar aşiretinden Bekir Halil 16 405 406 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:88. Köye dönmüş. 410 Hane konumu: Kapalı kayıt. 408 Dirmil Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1867.

Babam anlatırdı.4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 24 25 25 25 25 32 36 40 44428 45 430 Hamit İslam Halil423 Ahmet424 Hamit 425 İbrahim Mustafa Mustafa Mustafa Mustafa Mustafa Mehmet Abdullah Çengele Çengele Çengele Çengele Çengele Çengele Çengele Çengele 1313 1300 1300 1303 1305 1298 1303 1311 Şehit Sebdülbahir Çanakkale Harbi Çanakkale Harbi Çanakkale Harbi Çanakkale harbinde Anafartalar Çanakkale Harbi 29 H Osman Necip426 Osman427 15 Hasan429 Mustafa 431 Mustafa Mısırlı Mustafa oğlu Mehmet Süleyman Memiş oğlu İsmail Mehmet 436 Çengele Çengele ÖZBEY432 1311 1314 Askerde Şehiden 0 06 A 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 423 424 3 8 11 20 435 Satıcı Mehmet433 Ethem Hüseyin Mustafa 434 Kasaba Fetrek Özbey Arapçı Özbey Hamidiye Tırnova Özbey Özbey Edirne Hasköy445 440 1291 1309 1314 1301 1308 1287 1303 1310 1310 1290 Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Çanakkale Harbi Çanakkale Harbi Askerde 06 2 Veziroğlu Hasan 437 Veziroğlu Gani Nizamoğlu Hüseyin 438 0 23 30 35 36 39 442 Koca Veli oğlu hafidi Mehmet Mehmet İsmail 439 441 443 Kara Ahmet Hasan Süleyman Kara Recep Mustafa Hoca 25 Mahmut 40 Mustafa hoca oğlu Ahmet444 2 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1902. Çanakkale cephesinde kalmış. 427 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1922. Aile İzmir’e nakil gitti. 445 (Bulgarca: Област Хасково / Oblast Khaskovo). trl: Veliko Tarnovo). Bulgaristan'ın güneyindeki bir ildir. Çanakkale’de cephede hep beraberler imiş. Anekdot: Tosun Necip” Büyük amcam olur. Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1903. Dirmil’den asker arkadaşı anlatırdı. 439 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1581. 425 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1904. 436 Aile Bozköy Köyü’ne nakil gitti. Hane konumu: Kapalı kayıt.Yaş: 65). 444 Hane konumu: Kapalı kayıt. Çok iyi. 2004 yılında Özbey Köyü'nde yapılan görüşme. 442 Aileden 1308 doğumlu Kara Recep oğlu Mahmut Balkan harbinde (1329) kalmıştır. 437 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1567. Hane konumu: Kapalı kayıt. 428 Aileden 1307 doğumlu Mustafa oğlu Süleyman Şehiden (02 Şubat 1329). 432 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:52. 431 Hane konumu: Kapalı kayıt. 433 Hane konumu: Kapalı kayıt. 440 (Bulgarca: Велико Търново. 443 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1587. 429 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:214.Cumhuriyet öncesi adı Hamidiye’dir. (Musa Özbek . ve 1305 doğumlu Mustafa oğlu Mehmet Yemen’de (1327) kalmıştır. Hane konumu: Kapalı kayıt. 438 Anekdot: Koca Velioğullarından Mehmet. 426 Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1919. Babam 1918 de silah bırakıldığında Yunan işgalinde Hortunalı Hamit ile birlikte hareket etmiş. 2004 yılında Ormanköy Köyü'nde yapılan görüşme.(Mehmet Özer Tosun. Dedem Tarsus’ta Fransızlarla orada çarpışırken orada kalmış. Bulgaristan'ın bir şehridir. Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1586. yardım sever biri imiş. 80 . Dedemin babası Hüseyin ile birlikte seferberlikte askere alınmış. Aile İzmir’e nakil gitti. 441 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1584. Çengele Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1959. Hane konumu: Kapalı kayıt.Yaş:71). 430 Deftere kayıt tarihi:1329. Aileden 1287 Lofça doğumlu Ahmet oğlu Mısırlı Ahmet oğlu Mehmet Ç:anakkale Sebdülbahir (29 KS 1329) ve 1309 doğumlu Mısırlı Ahmet oğlu Ali Osman Askerde (11 TE 1329)kalmıştır. 435 Aileden 1306 Torbalı Mersinli doğumlu Üzeyir oğlu Gani oğlu Hüseyin Balkan harbinde (1329) kalmıştır. Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1565. Aile İzmir’e nakil gitti. 434 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1550.

Hane konumu: Kapalı kayıt. Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1508. ve 1301 doğumlu Osman oğlu Hacı Ömer oğlu Osman oğlu Hüseyin Balkan harbinde (1328) kalmıştır. 459 Hane konumu: Kapalı kayıt. (Yaşar Suhan. nüfus:117. 452 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1603.. Adı Pamukyazı olarak değiştirilmiştir. İkisi de amcalarım olur. Duydum Seferberlikte kalmış. 449 Özbey Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1595. 467 Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1509. 464 Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1520. Hane konumu: Kapalı kayıt. Yaş:63) . 465 Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1521. Çocuklar seferberliğe bir gitti. diğeri 18 yaşında seferberlikte silah altına alınmış. Birisi 16. 2004 yılında Saipler Köyü'nde yapılan görüşme. Dedem anlatırdı. 2004 yılında Saipler Köyü'nde yapılan görüşme. (Kemal Çelik. 458 Hane konumu: Kapalı kayıt. 456 Hane konumu: Kapalı kayıt. 460 Hane konumu: Kapalı kayıt. 461 Deftere kayıt tarihi:1330.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. Anekdot: Amcam olur. dirisinden de ölüsünden de bir haber çıkmadı derdi. 81 . 457 Hane konumu: Kapalı kayıt. Yaş:70). (Kazım Çevik. nüfus:160. 451 Deftere kayıt tarihi:1330. Anekdot: Ömer-Mehmet. 462 Hane konumu: Kapalı kayıt. Gece bir tıkırtı (ses) oldu mu acaba geri geldi mi ? dermiş. 466 Aileden 1299 doğumlu Süleyman oğlu Hacı Ömer oğlu Osman oğlu Mehmet Balkan harbinde (1328) Saibler Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1507. 450 Deftere kayıt tarihi:1323. 2004 yılında Özbey Köyü'nde yapılan görüşme. Yaş:64). Babamın kardeşleri. 455 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 453 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:39. 463 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:14. “İki oğlumun künyesi gelmedi” derdi.11 12 13 14 15 16 1 2 3 4 5 6 7 8 9 40 41 47 52 53 450 Mehmet446 Boğuş oğlu Mehmet Yusuf 448 449 447 Mustafa Hoca oğlu Mehmet Salih Mehmet Mehmet kahya Mehmet Salih Traş Mehmet Koca Durmuş Ali Mehmet Hüseyin Süllü Kâhya Süleyman Süllü Kâhya Süleyman Ayrancı İsmail Kadayıf Mehmet Aşık Mehmet Hamidiye Edirne Hasköy Hamidiye Edirne Hasköy Edirne Hasköy Selanik ARAPÇI453 Arapçı Arapçı Arapçı Arapçı Arapçı Arapçı Tulum Arapçı Arapçı SAİBLER 463 1311 1290 1313 1298 1293 1300 1296 1307 1316 1307 1296 1300 1294 1313 1311 Askerde Askerde Harb-i Umumi Askerde Askerde Seferberlik Umumi Harb Askerde Askerde Topçu hastanesi Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 29 08 Mehmet Kâhya oğlu Halil Hasköy'lü Hacı İsmail Hüseyin452 Traşe Ali454 Mustafa Ali Halil455 Süleyman456 03 3 59451 1 4 7 11 14 15 24 27 45461 21 20 23 T 06 Süllü Kahya oğlu Durmuş457 Süllü Kâhya oğlu Hasan458 Ayrancı oğlu Mehmet459 Ahmet 460 3 2 16 A Şükrü462 08 1 2 3 8 8 9466 Hacı Ömer oğlu Ömer464 Hacı Ömer oğlu Mehmet465 Hüseyin467 Nebi Nebi Mehmet Ali Saibler Saibler Saibler 1312 1313 1312 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi 446 447 Hane konumu: Kapalı kayıt. 448 Anekdot: Nenem Rabia söylerdi. 454 Arapçı Köyü nüfus tarama cetveli:1934/1. Bir daha geri gelmemişler.

2004 yılında Yazıbaşı Beldesinde yapılan görüşme. 479 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3092. Amcaoğlum olur. (Mehmet Filiz. 480 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3100. 485 Hane konumu: Kapalı kayıt. Çanakkale cephesi Soğanlıdere. 473 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/270. Aile İzmir'e nakil gitti. Tabur 2. 481 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3101. Hane konumu: Kapalı kayıt. 482 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3102. Şehit kaydı vardır. Adı Yazıbaşı olarak değiştirilmiştir. nüfus:517. 475 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3083. 472 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/269.TAŞKESİK 1 2 3 4 5 6 1 2 9 10 28 28 Şaban Yusuf 468 469 Hasan Musa Hacı Yakup Mehmet Sait Salih 471 472 Kafkasya Kafkasya Kafkasya Kafkasya Havuzbaşı Havuzbaşı HORTUNA 474 1315 1286 1290 1289 1297 1311 Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Osman470 Hüseyin Mehmet Kadir 473 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 1 3 4 7 7 18 19 21 24 24 28 483 Molla Halil oğlu Halil İbrahim475 Tat Osman476 Molla Mehmet oğlu Durmuş477 Hüseyin Osman 478 479 Halil Hacı Halil Mehmet Hasan Hasan Mustafa Hacı Osman Hüseyin Abdullah Abdül İsmail Sersem İsmail Alekooğlu Halil Abdullah Mecu Mehmet Mehmet Hacı Ali Efendi oğlu Recep Hortuna Hortuna Hortuna Arıtaş Arıtaş Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Çatalca Kulaklıoba Kulaklıoba Hortuna Çatalca Hortuna Hortuna 1315 1294 1305 1308 1304 1307 1291 1290 1296 1298 1315 1298 1298 1294 1294 1292 1300 Seferberlik Şehiden Kafkasya Cephesi Seferberlik Seferberlik Askerde Seferberlik Askerde Seferberlik Seferberlik Seferberlik Askerde Askerde Seferberlik Askerde Şehiden Askerde 02 A 1 Mehmet namı diğeri Ali Kara Süleyman İsmail Apdül Aziz 481 480 06 2 Süleyman482 484 28 32 33 34 36 36 Salih485 Salih486 Hüsrev Cemali Ahmet Mehmet488 487 1 14 14 20 A 25 468 470 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/250. Yaş:84). Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. Anekdot: Askerde Çanakkale'de savaşta kalmış. 469 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/252. Hane konumu: Kapalı kayıt. 30 Haziran 1331. 474 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:102. Babam geri dönmüyor. 487 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3118. 5. Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/256. 471 Taşkesik Köyü nüfus tarama cetveli:1934/257. Alay 4.Kol. 483 Aileden 1300 Çatalca doğumlu İsmail oğlu Aziz Balkan harbinde (1328) kalmıştır. 484 Hane konumu: Kapalı kayıt. 486 Hane konumu: Kapalı kayıt. Anekdot: Hasan onbaşı oğlu Abdül ile Topkapı sarayı önünde karşılaşmışlar. Oğlu dönüyor. Bölük. 42. 476 Hane konumu: Kapalı kayıt. Abdül eniştemden duyardım. 477 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3087. 2004 yılında Yazıbaşı Beldesinde yapılan görüşme. 488 Hane konumu: Kapalı kayıt. Mustafa Doğa (82). Piyade er. Hane konumu: Kapalı kayıt.Bugün Torbalı ilçesinin mahallesidir. 478 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3091. 82 . Hane konumu: Kapalı kayıt.

501 Hane konumu: Kapalı kayıt. 499 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3180. 507 Hane konumu: Kapalı kayıt. 494 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3147. 505 (Makedonca: Радовиш) Makedonya’nın güneydoğusunda yer alan bir idari birim. Anekdot: Halil Onbaşı. nüfus:144. 497 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3159. 498 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3164. 502 Deftere kayıt tarihi:1324. 493 Hane konumu: Kapalı kayıt. Dedem olur. 2004 yılında Yazıbaşı Beldesinde yapılan görüşme.18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 1 2 3 4 5 38 40 50 51 52 54 54 55 55 55 59 61 74 90 90 91 92 103 502 Yaşar489 Mustafa Fettah490 Osman491 Mehmet 492 493 İlyas Hacı Ali Kara Osman Fettah Kurt Hüseyin Köse Salih Köse Salih Kara Veli Kara Veli Kara Veli Seyit Ali Süleyman Kırımlı Mustafa Kadir Kadir 500 499 Hortuna Hortuna Çatalca Çatalca Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Hortuna Çatalca Hortuna Hortuna Hortuna Çatalca Hortuna Kasaba Radoviştina505 YENİKÖY 506 1291 1291 1289 1311 1302 1306 1312 1314 1307 1309 1309 1289 1309 1298 1306 1281 1311 1302 1309 1294 1304 1293 1293 1296 509 Çanakkale Harbi Askerde Dördüncü Ordu Esarette Seferberlik Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Seferberlik Seferberlik Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 21 Köse Salih oğlu Şakir Ramazan494 Salih 495 496 0 04 Yaşar 21 Süleyman Halil497 Halil Onbaşı498 Mehmet Salih Hüseyin Efendi Çatalcalı Ahmet Bayram Ali 501 503 01 A 11 12 İsmail Süleyman Hüseyin Hüseyin Ahmet Mehmet Efendi Mustafa nam oğlu Mehmet Kara Mehmet İmamoğlu Mustafa 27 1 Narinceli aşiretinden Ahmet 09 T 110504 Ali 6 8 16 17 19 Mustafa İbrahim Koca Mahmut oğlu Ali507 Kara Mehmet oğlu Ahmet508 İmamoğlu Mustafa mahdumu Abdurrahman 08 T Yeniköy Yeniköy Yaylayaka Yeniköy Seydişehir 2 09 10 A 08 12 YOĞURTÇULAR 489 490 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3131. 492 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3153. Deden geri dönmemiş. 503 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:130. 491 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3148. 504 Deftere kayıt tarihi:1329. 508 Hane konumu: Kapalı kayıt. 500 Hortuna Köyü nüfus tarama cetveli:1934/3188. 495 Hane konumu: Kapalı kayıt. Babam askere normal dedem ihtiyat olarak alınmış. Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 496 Hane konumu: Kapalı kayıt. 506 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:28. 509 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:29. (Hasan Kar. 83 . Yaş:73).

521 Hane konumu: Kapalı kayıt.Kol. 4. 511 Şehit kaydı vardır. 519 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1083. 517 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1013. 11. 522 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1097. Bölük. nüfus:444. 516 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1012. 525 Deftere kayıt tarihi:1325. Çanakkale cephesi Arıburnu Kanlıdere. 523 Hane konumu: Kapalı kayıt. 515 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1011. Fırka 33. Alay 2. 84 . 526 Deftere kayıt tarihi:1327. 15 Şubat 1331. 518 Hane konumu: Kapalı kayıt. 520 Hane konumu: Kapalı kayıt. 514 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:105.1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 8 8 17 21 25 27 4 16 17 19 23 31 38 55 59 70 73 77 79 82 82 85 98 98 Süleyman Mahmut Halil511 Hafızoğlu Mehmet Ahmet Dedeoğlu Halil Mehmet515 Hüseyin Hamdi Hasan Topal Mehmet oğlu Ahmet Abdullah Yusuf İbrahim519 Karabacak Ahmet520 Yusuf 521 522 516 517 513 512 Molla Abdurrahman Molla Abdurrahman Deveci Mehmet Şeker Mehmet Balcıoğlu Mehmet Koca Abdullah Lazoğlu Mustafa Nasuh İbrahim Halil Çavuş Deli İbrahim oğlu İsmail Topal Mehmet İbrahim Osman Kürt Ali Mehmet Eskici Salih Mustafa Sülüdaki Faydalı oğlu Ahmet Mustafa Mustafa Halil Topal Hasan Memiş oğlu Hasan Ömer Ahmet Hamidabat510 Hamidabat Yoğurtçular Yoğurtçular Yoğurtçular Hortuna Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Uçhisar Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Girit Torbalı Torbalı Torbalı Torbalı Tire-Göktepe Çaybaşı Torbalı Edirne-Kocanlı 1291 1312 1309 1294 1312 1294 514 Askerde Askerde Şehiden Şehiden Askerde Bağdat'ta harpte Askerde şehit Askerde şehit Askerde şehit Askerde şehit Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Harbde Askerde Askerde Askerde Çorlu hastanesinde Askerde Askerde Askerde 2 02 H 0 22 T 21 A TORBALI MAHALLESİ 1303 1311 1296 1305 1311 1285 1310 1295 1300 1291 1313 1313 1310 1315 1312 1295 1309 1305 1311 1290 04 04 07 Deveci oğlu Hüseyin 518 03 H 14 27 12 26 02 1 Salih Sülüdaki Ahmet523 Halil 524 13 07 Mehmet Emin Yörük Halil oğlu Süleyman Süleyman Mustafa 2 01 A 29 23 21 107525 Kocakulak Bekir'in üvey oğlu İsmail 120526 Hasan Vasfi Efendi527 26 510 512 Bugünkü Kemalpaşa Beşpınar Köyü. 513 Yenilemede kayda alınmamıştır. Aile Tepeköy Mahallesine nakil gitti. Tabur 5. Piyade onbaşı. 527 Hane konumu: Kapalı kayıt. Aile Ayrancılar Köyü’ne nakil gitti.İlçenin merkez mahallelerindendir. 524 Torbalı Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/1106.

Yenilemede kayda alınmamıştır.21 22 23 24 25 26 142528 İlyas529 154 155 175 532 Hasan Mehmet Mehmet Mustafa Damalaki Bayram Hutbi Koçana Siroz Garabin Girit 1301 1292 1304 1301 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 2 Yusuf 530 09 Hakkı531 Hasan 533 28 28 177 181 Selanik muhaciri Yaşar Behzat Selanik 1305 Küretepe 1314 -Karabina TEPEKÖY MAHALLESİ534 Tepeköy Uşak Tepeköy Arapçı Tepeköy Tepeköy Tepeköy Aydos Girit-Hanya Tepeköy Dersadet Tepeköy Tepeköy Torbalı Meşhet Erzincan Debre-i bala Dırama 1304 1304 1301 1300 1309 1304 1308 1293 1293 1304 1295 1295 1306 1298 1291 1299 1299 1304 30 A 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 3 4 4 5 13 30 44 49 50 51 65541 73 78 84 96 542 Durmuş İbrahim535 Mehmet Salih Ali 536 537 538 Çakaloğlu Hasan Hüseyin Mehmet Mustafa Ali Seyit oğlu Halil Eskici Ali İzmirli Mustafa 540 Arıburnu Şehiden Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde 20 06 02 07 İsmail İbrahim539 Muhacir Mehmet Mustafa Arap Halid Kadri Osman Recep Musa oğlu Musa545 Arif 547 549 551 543 30 Ali Nazif Ali Zenci Kamil Hasan Mustafa Hüseyin Hüsnü İbrahim Yusuf Bayram Hasan Hüseyin Nazifaki 28 T 22 17 14 09 12 12 75 544 79 546 548 550 Adem 22 104 Drama muhacirlerinden Ahmet 18 528 531 Deftere kayıt tarihi:1330. 544 Deftere kayıt tarihi:1324. Yenilemede kayda alınmamıştır. Yenilemede kayda alınmamıştır. 530 Hane konumu: Kapalı kayıt. 536 Tepeköy Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2314. 542 Deftere kayıt tarihi:1323. Hane konumu: Kapalı kayıt. 533 Hane konumu: Kapalı kayıt. 538 Tepeköy Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2361. 535 Tepeköy Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2313. 545 Aile Cumaovası Karakuyu Köyü’ne nakil gitti. 534 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:63. 540 Hane konumu: Kapalı kayıt. 537 Aile Selçuk’a nakil gitti. 551 Hane konumu: Kapalı kayıt. 532 Deftere kayıt tarihi:1332. 549 Hane konumu: Kapalı kayıt. 543 Aile Kırbaş Köyü’ne nakil gitti. 539 Hane konumu: Kapalı kayıt. 546 Deftere kayıt tarihi:1326. 550 Deftere kayıt tarihi:1330. nüfus:208. 547 Tepeköy Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2448.İlçenin merkez mahallelerindendir. 548 Deftere kayıt tarihi:1329. 529 Hane konumu: Kapalı kayıt. Yenilemede kayda alınmamıştır. Yenilemede kayda alınmamıştır. 541 Deftere kayıt tarihi:1322. 85 . Hane konumu: Kapalı kayıt.

561 Deftere kayıt tarihi:1327. Hane konumu: Kapalı kayıt. 565 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2529. Hane konumu: Kapalı kayıt. 567 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:14. 573 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:14. nüfus:73. nüfus:114. 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:59. Nüfus defteri Hortuna Köyü’ne eklenmiştir. Aile Aydın Söke’ye nakil gitti. 572 Hane konumu: Kapalı kayıt. 566 (Makedonca: Демир Хисар) Makedonya’nın güneyinde yer alan bir idari birim. 563 Hane konumu: Kapalı kayıt. 568 Aileden 1295 doğumlu Mehmet oğlu Mehmet Balkan harbinde (1329) kalmıştır. 557 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2500. 558 Deftere kayıt tarihi:1324. 559 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2501.19 105 Kayalar muhacirlerinden Rıfat552 Tayyip Kayalar 1310 Askerde 10 ERTUĞRUL MAHALLESİ553 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 1 2 3 4 1 552 553 2 5 6 8 12 15 31 34 37 42 43 56 59 61 76 558 Arif Ademaki Selim Mehmet Mustafa İbrahim İsmail 556 554 İbrahim Halil Yeniçeraki Hasan Serdaraki Cemali Maksut Hasan Osman Kandiyeli Mehmet Ağa Bilal Ömer Tatar İslam Selim Mehmet Çerkez Ali İsmail Hüseyin Salih İsmail Hacı İsmail Molla Hüseyin Mazak Hasan Mazak Hasan Alişan oğlu Numan Kandiye Kandiye Kandiye Girit Dobruca Girit Bursa Girit Girit Niğboılu Babadağ Girit Torbalı İzmir Varna Keşan 1285 1307 1315 1298 1293 1306 1295 1291 1292 1283 1295 1311 1311 1304 1307 1298 Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde 04 11 23 28 Hüsnü Kerimaki 555 Karatobaski Musa Mustafa Bilalaki Hacı Geldi biraderi Emin Çavuş Haşim Cafer Ahmet557 Recep İsmail Ali 562 559 560 25 T 01 23 27 71 561 12 82 Salih mahdumu Mehmet563 100564 Demirhisar muhacirlerinden Osman565 1568 2 12 12 2 Hüseyin569 Osman 570 Yanya 1313 566 Demirhisar 1310 ARITAŞ567 Arıtaş Arıtaş Arıtaş Arıtaş ÇORLU 573 04 1316 1315 1299 1308 1311 25 Abdullah571 İbrahim Ali 574 572 24 H Çorlu 02 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. Nüfus defteri Çakallar Köyü’ne eklenmiştir. 555 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2455. 86 .Dağılan köylerdendir. 556 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2470. 562 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2514. nüfus:250. Hane konumu: Kapalı kayıt. 560 Hane konumu: Kapalı kayıt. 554 Ertuğrul Mahallesi nüfus tarama cetveli:1934/2451. 569 Arıtaş Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2779. 571 Arıtaş Köyü nüfus tarama cetveli:1934/2782. 570 Hane konumu: Kapalı kayıt. 564 Deftere kayıt tarihi:1331. Hane konumu: Kapalı kayıt.Dağılan köylerdendir.İlçenin merkez mahallelerindendir.

nüfus:227. 583 Şehitlik kaydı vardır. 87 . Adı Yeşilköy olarak değiştirilmiştir. 589 Hane konumu: Kapalı kayıt.Kol. 588 Hane konumu: Kapalı kayıt. 5. 581 Hane konumu: Kapalı kayıt. 579 Aile Cumaovası Karakuyu Köyü’ne nakil gitti.2 3 4 5 6 6 6 9 14 14 Ali575 Ali 576 Hocaoğlu Ali Mustafa Hacı Ali Koca Köse Bekir oğlu Musa Koca Köse Bekir oğlu Musa Mehmet Çavuş Bekir Koca Ahmet oğlu Abdullah Düvenci Süleyman Mehmet Ali Mehmet Ahmet Bekir Çavuş Mehmet Ali Mustafa Bekir 588 Çorlu Çorlu Çorlu Çorlu Çorlu 1301 1301 1312 1310 1311 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 29 29 Hüseyin577 Musa578 Mehmet579 01 T 21 24 GÖKYAKA TEKEKÖY580 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 2 3 574 575 1 10 12 13 16 30 34 37 4 8 10 11 14 14 16 18 31 38 39 10 11 12 Osman581 Ekizoğlu Mehmet582 Mehmet Hasan Molla Mustafa hafidi Hafız İbrahim583 Ahmet584 Hüseyin İsmail 585 Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke Gökyaka Teke SİNEK586 Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek Sinek DERE590 Dereköy Dereköy Dereköy 1291 1285 1290 1296 1293 1305 1289 1308 1294 1296 1308 1305 1300 1305 1297 1309 1300 1298 1311 1306 1307 1290 Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Şehiden Askerde Şehiden Askerde Askerde Bağdat Hastanesi Şehiden Şehiden Askerde 10 19 10 21 25 21 12 20 Kölemenoğlu Osman587 Mustafa Ali Şükrü Hasan Hamit Hüseyin Mehmet Ali Mustafa Ahmet589 Hüseyin Himmet Mehmet591 Ali Aydnlı Halil oğlu Abdullah 29 08 05 Nasuh oğlu Osman Nasuh oğlu Ahmet Nasuh oğlu Ahmet Hüseyin İbrahim Koca Bekir hafidi Bekir Kocabaşoğlu Yusuf Hasan Halil oğlu Halil Aşık Hüseyin Halil 10 09 24 T 15 14 H 04 25 13 14 H 17 Hane konumu: Kapalı kayıt. 590 Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir. 582 Hane konumu: Kapalı kayıt. 591 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:362. 584 Hane konumu: Kapalı kayıt. Çanakkale cephesi Gümüşsuyu hastanesi. 576 Aile Buca Kaynaklar Köyü’ne nakil gitti.Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir. Bölük. 586 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:68.Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir. 587 Hane konumu: Kapalı kayıt. 585 Hane konumu: Kapalı kayıt. Alay 4. Aile Buca Kaynaklar Köyü’ne nakil gitti. 577 Aile Ahmetli Köyü’ne nakil gitti. Tabur 2. 25 Temmuz 1331. 578 Aile Cumaovası Karakuyu Köyü’ne nakil gitti. Piyade er. 580 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:39. 42.

Belenbaşı Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. Köy hocası ve köylü olarak kuran okuya okuya onları seferberliğe uğurladık. 604 Hane konumu: Kapalı kayıt. 601 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:30. 595 Hane konumu: Kapalı kayıt.Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir. Dayım Demirci Hüseyin Çanakkale harbinde kaldı. Hüseyin Çetin (1329 doğumlu). nüfus:312.4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 1 2 3 4 5 6 7 1 2 3 4 14 15 21 24 27 31 34 36 39 40 40 52 54 55 58 58 68 70596 27 29 32 599 Mehmet592 İsmail Ahmet Osman Deli Uzunoğlu Abdullah Mehmet Halil594 İbrahim Halil Arap Musa oğlu Ahmet Hüseyin Ahmet Hacıoğlanoğlu Nebi Balcıoğlu Hacı İsmail Mehmet Ali Mustafa Domuzcuoğlu Durmuş Osman597 Türkmenoğlu Emirzade mahdumu Mehmet Celal İsmail Halil Raşit İsmail Hakkı Yörük Halil İbrahim Veli 600 595 593 Kafa Mehmet Mahmut Mustafa Sarıbaşoğlu Ömer Deli Uzun Mehmet Hekimoğlu Halil Kocakelleoğlu Ali Koca Ali Halil Amcaoğlu İsmail Musa Musa Süleyman Mahmut Hüseyin Ali Çavuş Ali Çavuş Hüseyin Osman Türkmenoğlu Mehmet efendi İbrahim Solak Mehmet Solak Mehmet Hüseyin Efendi Halil İbrahim Alaiyeli Hüseyin Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Dereköy Ermenek Selanik CUMALI Cumalı Cumalı Cumalı Cumalı Cumalı Cumalı Cumalı BELENBAŞI 601 598 1294 1301 1307 1311 1294 1290 1290 1297 1296 1298 1300 1294 1289 1291 1299 1307 1299 1290 1303 1308 1299 1302 1299 1289 1308 1297 1311 1312 1289 605 Askerde Seferberlik Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 05 H 29 H 12 14 06 03 25 26 18 04 09 21 24 07 01 06 A 02 26 30 Askerde Askerde Askerde Askerde Şehiden Askerde Askerde Askerde Askerde 27 20 32 36 37 48 15 27 28 47603 21 07 T Hüseyin Mehmet Mustafa 602 Osman Çil Mehmet Hacı Mustafa’nın oğlu Musa Eskici Mehmet Belenbaşı Yaylayaka Yaylayaka Belenbaşı KIRIKLAR 11 T 09 T 17 Cabbaroğlu Hasan604 12 592 593 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:268. 598 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:49. Menderes Karakuyu Köyü'nde 2004 yılında yapılan görüşme. 597 Hane konumu: Kapalı kayıt. 600 Hane konumu: Kapalı kayıt. 599 Aileden 1293 doğumlu Solak Mehmet oğlu Abdullah Askerde (1328) kalmıştır. 603 Deftere kayıt tarihi:1325. 596 Deftere kayıt tarihi:1328. 602 Anekdot: Dayım olur. Anekdot: Seferberlikte köyden 30-40 kişi gitti.Şuan Buca ilçesinin köylerindendir. Hane konumu: Kapalı kayıt. Gelmediler. 605 Şuan Buca ilçesinin köylerindendir. 88 . Mehmet Gülcan (1320 doğumlu). 594 Hane konumu: Kapalı kayıt.

611 Hane konumu: Kapalı kayıt. Hane konumu: Kapalı kayıt. 618 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:93. 610 1321 yılı nüfus tahriri: Hane:48. 608 Hane konumu: Kapalı kayıt. 609 Deftere kayıt tarihi:1324. 613 Hane konumu: Kapalı kayıt. 616 Hane konumu: Kapalı kayıt. 612 Hane konumu: Kapalı kayıt.Şuan Kemalpaşa ilçesinin köylerindendir.1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1 2 3 4 5 6 606 607 3 3 6 9 10 11 11 16 27 31 41 46 48 609 Hasan Hüseyin İbrahim Osman Kurt Mustafa oğlu Mahmut Hafızoğlu Hasan Hafızoğlu Ahmet Osman Halil oğlu Hasan Halil607 Topaloğlu Ali Şükrü İsmail 608 606 Ali Ali İbrahim oğlu Mustafa Hüseyin Mustafa Mehmet Mehmet Mustafa Halil Mustafa Abdullah Kürt Mehmet Abdullah Said oğlu Mahmut Sarı İsmail oğlu Mehmet Ali İnce Mehmet Süleyman Mehmet Ali Osman İsmail İsmail Halil Ali Ali Eyüp oğlu Mehmet Ali Kara Hacıoğlu Süleyman Süleyman Salih oğlu Osman Hacı Ahmet Deli ktakke Mustafa Köselioğlu Hasan 615 Kırıklar Kırıklar Kırıklar Hortuna Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar Kırıklar 1312 1313 1287 1289 1301 1298 1308 1310 1298 1311 1299 1297 Askerde Askerde Askerde Askerde Harb-i Umumi Harb-i Umumi Harb-i Umumi Şehiden Harb-i Umumi Askerde Harb-i Umumi Şehiden Harb-i Umumi Çanakkale Şehiden Askerde Çanakkale Şehiden Askerde Şehiden Arabistan Irak Çanakkale Şehiden Yemen Askerde Çanakkale Yemen Kafkasya Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 24 09 M 09 A 12 T 29 12 T 29 Zenci Ahmet Hasan Osman Hüseyin Halil İbrahim611 Ovalıoğlu Ahmet612 Hüseyin Ali 613 1 2 6 10 16 22 34 31 38 34 43 43 36 37 2 3 3 10 11 20 620 İzmir 1299 KARACAAĞAÇ610 Ermenek 1298 Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç Karacaağaç 1289 1271 1307 1289 1294 1312 1315 1308 1293 1312 1315 1312 17 A 05 H 21 21 27 13 12 13 Alaaddin614 Mehmet Ali616 Hüseyin617 Ali Osman Koca Mustafa oğlu Mustafa Mustafa Mehmet Salih Hacı Ahmet oğlu Mustafa Ahmet Veli 619 19 Devecioğlu Mehmet 27 09 M 20 08 M Karacaağaç 1286 FETREK618 Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek 1304 1303 1306 1296 1311 1309 09 23 30 09 20 20 24 Hane konumu: Kapalı kayıt. 617 Hane konumu: Kapalı kayıt.Şuan Buca ilçesinin köylerindendir. nüfus:461. 614 Hane konumu: Kapalı kayıt. nüfus:216. 619 Hane konumu: Kapalı kayıt. 89 . 615 Hane konumu: Kapalı kayıt.

622 Hane konumu: Kapalı kayıt. 90 . 623 Hane konumu: Kapalı kayıt. Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde Askerde 30 25 14 19 27 07 29 31 A 26 28 620 621 Aileden 1292 doğumlu Deli Veli oğlu Köseoğlu Hasan İskenderun hastanesinde (30 Mayıs 1329) kalmıştır. Hane konumu: Kapalı kayıt.7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 21 24 24 26 48 58 64 80 92 96624 Halil621 Hamit Hakkı Arif Mız Mehmet Ali Halil Osman622 Arif Mehmet Mehmet İzmirli Mehmet hafidi Mehmet 623 Köselioğlu Mustafa Tavaslıoğlu Ahmet Tavaslıoğlu Ahmet Salih Muhacir Ali Dayı Nalbantoğlu Hasan Hacı Ahmet Bedel Hasan oğlu Ahmet Kara Hacıoğlu Hasan Abdullah Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek Fetrek 1311 1309 1315 1304 1304 1301 1311 1311 1301 1296 Askerde Askerde Askerde Mekke-i Şerife'de vurulmuştur. 624 Deftere kayıt tarihi:1331.

karadan Samsun'a yol olup olmadığını sordu.sams55. "İşte Benim Doğum Tarihim" K. Ali Şevket (Öndersav) 12.htm . Dokuzuncu Ordu Kıta'ları Müfettişliğine atanan Mustafa Kemal Paşa (Atatürk) ile maiyetini Samsun'a götürüyordu.kultur. Kolordu Komutanı Kazım (Karabekir) Paşa ile de bağlantı kurdu. ayağa kaldırmak üzere. çileli bir milleti yeniden diriltmek..Topçu Binbaşı Kemal (Doğan) 7. ertesi günü Sadrazam Damad Ferid'e "İzmir`in işgalini milletin asla kabul etmeyeceğini. Dr. o günkü rütbeleri ile şunlardı : 1.aspx? F6E10F8892433CFFD52DD97CAAFACAC8BFC39FECE206F9A6 91 .Şifre Kâtibi Faik (Aybars) 18.com/ataturk. yardımcısı Yarbay Arif (Ayıcı) 5.Üsteğmen Hayati 14. Refet (Bele) 2. o saatti. Cevat Abbas (Gürer) 9Yzb. Giriş: 16 Mayıs 1919 Cumartesi günü.Teğmen Muzaffer (Kılıç) 17. Başkanı. İstanbul'dan telgrafla mutasarrıfa duyurulunca bu bina hazırlanmıştı.Yzb. Atatürk." telle bildirirken Erzurum'daki 15.tr/TR/BelgeGoster.Müfettişlik Kur..Üsteğmen Abdullah 16. Samsun ve çevresinde asayişi düzenlemekle görevli idi.8m. Alb.Müfettişlik Karargahı İstihbarat Müdürü Binbaşı Hüsrev (Gerede) 6.Başyaver Yzb. Bşk. Ancak biz bu konuya girmeden asıl konumuz olan “Atatürk'ü Samsun iskelesinde karşılayan tek kadın olan Sakine Hanım”ı anlatacağız. Kazım (Dirik) 3.Yzb. Samsun'a geldiğinin ilk günü emrindeki valilikler ve kolordu komutanlarından bölgenin asayiş durumunu sordu. 25 Mayıs 1919'da da ". Kurtuluş Mücadelesi'ni başlatacak olan Mustafa Kemal'i karada ise Karakaş Mustafa lakaplı kayıkçı çıkarır.Dr. 626 http://www. Alb. Mümtaz (Tunay) 10. Atatürk'ün Samsun'a geleceği. Atatürk. Savaşlardan yenik çıkmış bölünmüş. 19 Mayıs 1919 Salı günü sabahı saat 6.Yzb. yoksa Karakaş Mustafa'nın mı çıkardığı tartışılsa da daha sonra resmi olarak Karakaş Mustafa'nın çıkardığı kabul edilerek Karakaş'a 625 19 Mayıs denilince ilk akla gelen isim olan Bandırma Vapuru'nun orijinal planları kullanılarak inşa edilen birebir kopyası ise bugün Samsun sahilinde müze gemi olarak ziyarete açık tutuluyor. Atatürk'ün Samsun'a ve Anadolu'ya ilk ayak basışı o gün. Burası iki katli taş bir yapıydı. Samsun'a gelişinin dördüncü ve beşinci günleri. umutsuz yorgun. iskeleye çıkarak. olmadığını öğrenince de tekrar vapura binerek Samsun'a hareket etti. Uzun yıllar Mustafa Kemal'i karaya Havuzlu İsmail'in mi.bazı şikâyetleri yerinde tetkik ve tedbir almak üzere Karargâhı Havza'ya nakleddiği " gerekçesiyle Havza'ya geldi.. Heyet iki gün sonra 18 Mayıs 1919'da Sinop'a geldi. Alb.. Mustafa Vasfi (Süsoy) 13. Binbaşı Refik (Saydam) 8. Atatürk o gün ve sonraki günler hep bu otelde kaldı. İsmail Hakki (Ede) 11.Atatürk Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919 günü Samsun’a çıkışı Türk İstiklal Harbi’nin başlaması ve kendisinin de doğum günü kabul ettiği gündür. Bu subaylar.Üsteğmen Arif Hikmet (Gerçekçi) 15. İstanbul'dan Samsun’a hareket eden kaptan İsmail Hakkı (Durusu) idaresindeki Bandırma Vapuru625.Müfettişlik Sağlık D. doğruca kendisi ve arkadaşları için hazırlanan Mıntıka Palas'a yerleşti. Güvertede bulunan Mustafa Kemal'in yanına giden Mahmut Ekrem Bey selam verir ve “Hoş geldiniz Paşam” diyerek Mustafa Kemal'i Samsun'da ilk karşılayan kişi olur.00 'da Samsun limanındaydı.627 Samsun’da karşılama: Fırtınalı bir pazartesi günü Samsun sahiline demir atan ve bilinen adıyla Bandırma Gemisi'ndeki Mustafa Kemal ve arkadaşlarını ilk olarak Havuzlu İsmail'in kullandığı sandalla Kurmay Binbaşı Mahmut Ekrem Bey karşılar. Atatürk'ün Samsuna gidiş nedeni ve yanındaki kişi sayısı devamlı araştırma konusu olmuştur. 627 http://www.Kurmay Bşk.Üçüncü Kolordu Komutanı Kur.gov. İbrahim Tali (Öngören) 4.Şifre Kâtibi yardımcısı (Atasev) 626 Atatürk. İstanbul Hükümetinin ve hele itilaf Devletlerinin kuşku duyacağı davranışları ile dikkatleri üzerinde toplamış bulunuyordu. çalışmalarını burada sürdürdü.Mustafa Kemal’i 19 Mayıs 1919 ‘da Samsun Reji İskelesi’nde Karşılayan Tek Kadın: Sakine Hanım 19 Mayıs 1919. Samsun'a Müfettişlik Karargâhının 18 subayı ile birlikte çıkıyorlardı.

Samsun’da eşraftan Ömerzadelerin yanında takada çalışıyor. Sakine Hanım tek sakat çocukla kadın başına kışın 2.html Emekli hava pilot binbaşısı. Ancak emekli pilot binbaşı Sayın Celal Uzar629 bana 19 Mayıs 1919’da çekilen. Samsun’a varınca önce oğlunu düzgün yürüyebilmesi için Samsun’un önde gelen eşraflarından Ömerzadeler aracılığı ile devlet hastanesine yatırır. Paşa’yı karşılayan Samsunluların arasında ise tek bir kadın vardır: Sakine Hanım. Birazdan yazacağız. Atatürk'ün Samsun'a gelişi İngilizler tarafından tedirginlik yaratırken. Oğlu Lütfü ameliyatla tedavi olur. Görüşme Ağustos 2008 ‘de olmuştur. Birinci Dünya Savaşı'nda Ruslar tarafından kentin bütün iskeleleri bombalanmış. Bu evlilikten 1913 yılında Lütfü adında bir oğlu olmuş632. Çıktı da. Her ne kadar oğlu Erzurum doğumlu dese de nüfus kaydına göre Samsun doğumlu. Atatürk ve bir maiyetindeki bir grup Jean İonnis Mantika'ya ait olan “Mantika Palas”a yerleştirilirler. Mutasarrıf rahatsız olduğunu belirterek yerine muhasebe müdürü Osman Bey'den heyeti karşılamasını ve ağırlama işleriyle ilgilenmesini istemiştir. halk tarafından henüz önemi anlaşılamamıştır. 19 Mayıs’tan Günümüze Ayakta Kalan Tek İskele(Reji İskelesi): Mustafa Kemal ve arkadaşları Samsun'a ilk adımlarını Reji İskelesi'nden atarlar. Yani her ne kadar Hasan Reis. Ancak o kayıtta bir tutarsızlık var631.html 631 Ekteki nüfus kayıt belgelerine bakınız. 632 Ekteki Lütfü Şahiner’in nüfus kayıt belgelerine bakınız 92 . Sakine Hanım 1896 doğumlu. 29 Haziran 2008 günü Torbalı parkında Sayın Orhan Baturay ve bir çok yaşlı kimse ile sohbet ediyorduk.5 ay süren bir yolculuktan sonra Samsun’a. Şimdi asıl konumuza dönelim. Babası Hasan Reis. Karşılamada Samsun Mutasarrıfı İbrahim Ethem Bey bulunmamaktadır. Hastanede ortopedist Amerikalı doktorlar çalışmaktadır. bazı kaynaklara göre Mantika Palas'ta kısa süre konaklamış. babasına sığınmış. Sakine Hanım hastaneye hastabakıcı olarak işe alınır. Torbalı ilçesi ile ilgili bu tür sohbetlerden bir araştırma konusu çıkar düşüncesindeydim.. Bugün. uzun yıllar “Mıntıka Palas” olarak adlandırılmış ve günümüzde “Gazi Müzesi” olarak kullanılmaktadır.com/milli-bayramlar/6591-19-mayis-1919-mustafa-kemal-samsun-da. bu konuda İstanbul'da yaşayan bir ailede bazı fotoğraflar olduğunu.ölümünde resmi tören yapılır. Asri Mezarlık'ta yatan Havuzlu İsmail'in (Yurtsever) de Mustafa Karakaş'ın da mezar taşlarında Atatürk'ü Samsun'da karaya çıkaran kişi oldukları yazısı yer alıyor. Erzurumlu ise de gurbetçi. Diğerleri ise bugünkü Samsun Ticaret ve Sanayi Odası'nın yerinde bulunan o zamanki Karadeniz Oteli'nde kalırlar. İskele'nin adı bu nedenle Tütün İskelesi olarak da geçmektedir. Belki bir gün bir yerden çıkar.628 Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışına ait canlandırma dışında fotoğrafının bulunmadığı belirtiliyor.com/mustafa-kemal-ataturk/38971-19-mayis-1919-a. Orhan Bey annesinin İspir’den Samsun’a süren yolculuk sırasında geçtikleri köylerdeki Ermeni mezalimini anlatırken özellikle kazığa oturtulmuş Müslümanları anlatırken ağladığını belirtti. Babası Hasan Bey. Yani bir bakıma gönüllü hastabakıcıdır. 25 Mayıs'ta Havza'ya giden Mustafa Kemal. Amerikalı doktorlar oğlunu tedavi ederken Sakine Hanım diğer hastalarla yakından ilgilenir. Grubun Konaklaması: Mustafa Kemal ve arkadaşları kalabalık oldukları için tek otele yerleştirilemezler. 630 http://www. Romanya-Köstence’den Samsun’a petrol taşıyorlarmış. Sakine Hanım 1911 veya 1912’ de Muhsin Bey ile evlenmiş. Samsun'dan ayrıldıktan sonra 'eski Ankara yolu' olarak bilinen güzergâh üzerindeki Avdan Köyü'nde karargâh kurup bir süre de burada kaldıktan sonra Havza'ya geçtiği belirtiliyor630. Orhan Bey’in dediğine göre Erzurum İspir ilçesi Baksır-Kındız köyü doğumlu. Fransızlar o dönemde Samsun’da kurulu bir fabrikada (Reji) sigara üretmektedirler.Sakine Hanım’ın yaşadığı köyde bulunan Türkler Ermenilerin katliamına uğramış. Özel bir havayolu şirketinde pilot olarak çalışmaktadır.webhatti. “ diye gurur duyduğunu anlatınca bu konuyu araştırayım dedim. Beş yıl sonra (20 Eylül 1924) büyük coşkuyla karşılanacak olan Mustafa Kemal'in Samsun'a ilk gelişi ise o günkü gazetelerde yeterince yer bulmaz. Nüfus kağıdına göre Samsun doğumlu. ancak bu fotoğrafların kayıp olduğunu söyledi. Orhan Bey bir ara sohbet sırasında annesi Sakine Hanım’ın kendilerine hayatı boyunca “Ben Mustafa Kemal Paşa’yı Samsun’da 19 Mayıs 1919 günü iskelede karşılayan tek kadındım. Mantika Palas. ailenin bu fotoğrafları Samsun Belediyesine gönderdiğini. Bu durum Amerikalı doktorların dikkatini çeker. Bu arada kocası Muhsin Bey Yemen Harbi’nde askerde kalmış. Yani sakat. Mustafa Kemal ve arkadaşlarını Samsun'da küçük bir grup karşılar. Sakine Hanım. Ancak çocuğun ayakları içe doğru 90 derece dönük. Bu arada Amerikalı doktorlardan İngilizce ve Latin alfabesini 628 629 http://www. ancak bir tek Fransızlara ait Reji İskelesi sağlam kalmıştır.kadinlarkulubu. Sakine Hanım’ın annesi Münire Hanım.

Diğer oğlu Orhan Bey sanat enstitüsü elektrik bölümünü bitirir. Sıtma o dönemde en korkulu hastalıktır. Ardından II. yakınında bulunmuş kişilerden aynı yönde bilgiyi teyit ettim. Bunlar kadınlar tarafından kirmanlarda eğrilir. 635 Halen Torbalı mahallesinde yaşamaktadır. Gözleri göremez ve 1954 yılında malûlen emekli olur. Devletten tekrar sıhhiye memuru olarak atama ister.. Sakine Hanım tüm hayatı boyunca bu ana tanıklık eden tek kadın olmanın gururunu çocuklarına hep anlatır. Abdullah Bey sıtma ile savaşta adeta sağlını feda eder. Abdullah Bey Samsun’a gelişinden üç-dört yıl sonra ailesi ile birlikte memleketine dönmek zorunda kalır. Seferberlik (Mondros Mütarekesi )sonrası terhis olur. 1973 yılında vefat eder. Bu araştırmanın ileride yapılacak akademik çalışmalara ışık tutması dileği ile. Köylerde âdeta sıtma doktoru olur. Sayın Celal Uzar’a . aktif ve zeki biridir. Kendisi de 1974 yılında vefat eder. Geride tek yaşayan Orhan Bey kalmıştır. Bakanlıkça sıtma savaş memuru olarak 1929 yılında Torbalı’ya atanır. Sakine Hanım ile evliliğinden 2 çocuğu olur. Sakine Hanım’ın adı daha sonraları bilemediğimiz nedenle Sekine olarak değişir634. Bu da bana nasip oldu. Ancak Samsun’un havası Abdullah Bey’in sağlığını bozar. Lütfü Şahiner’e ait kayıtta annesinin adı Sakine olarak geçmektedir. Şehre Mustafa Kemal’in geleceğini öğrenince eşraftaki kişilerle beraber tek kadın olarak iskelede onu karşılar. At sırtında yıllarca Torbalı ve Menderes köylerinde sıtma ile mücadele eder. Onlardan yün toplatır. 633 Sakine Hanım okumaya çok düşkündür. Amacımız bu ayrıntının kayıt altına alınmasıdır. 93 .öğrenir. Çal’da halı ticaretine atılır. Sayın Hasan Varlık’635a. İzmit Seka’ da çalışır. İlk oğlu Lütfü Şahiner yatılı olarak endüstri meslek lisesini okur. Çal Nüfus Müdürlüğünün talebi ile ölümünden 28 yıl sonra 05/12/2001 tarihinde adı Sekine olarak değiştirilmiş. Cephedeki askeri sıcak tutması için çamaşır olarak dokunur ve denkler halinde cepheye gönderilir. Abdullah Bey ticarette başarılı olamaz. Örneğin Torbalı’da yaşayan eski ev sahibi ve komşusunun oğlu Sayın Hasan Varlık Bey’e konuyu açtığımda.Yıldıray). Makine Mühendisi olur. Doktorlar rutubetli havanın olmadığı yerde yaşaması gerektiğini bildirir. bana aynı bilgiyi kendisinden duyduğunu söyledi.Konumu hastabakıcı da olsa şehirde ne olup bittiğini saati saatine öğrenmektedir. özellikle de tarih araştırma kitaplarına. ORHAN BATURAY İLE YAPILAN GÖRÜŞMENİN METNİ Görüşme tarihi: 29 Haziran 2008 633 634 Ekteki nüfus kayıt bilgilerine bakınız. 11 yıl doğu cephesinde görev yapar. O günün şartlarında Mustafa Kemal’i karşılama cesaretini gösteren bu aydın Türk kadınını saygı ve rahmetle anıyoruz. Askere sıhhiye eri olarak alınır. aldığı kan örneklerini İzmir’e göndermekte ve kinin tedavisini bizzat yürütmektedir. Denizli’nin Çal ilçesinin Süller köyünden olan Abdullah Bey rüşdiye (ortaokul) mezunudur. İflas eder. Sahra hastanesinde sıhhiye çavuşu olur. kongreye katılmamı sağlayan Torbalı Belediye Başkanlığına buradan teşekkürlerimi sunuyorum. Bu dönemde devlet toplum sağlığı konusunda sıtmaya savaş açmıştır. Bu bilgiyi yazılı olarak teyit etme şansı şu an için ne yazık ki yok. Bir süre sonra Sakine Hanım’la tanışırlar ve evlenirler. Dünya Savaşı sırasında devlet tarafından İsveçre’ye üniversiteye eğitime gönderilir. Sonuç: Bugün elimizde sadece Sakine Hanım ile ilgili nüfus kayıtları bulunmaktadır. Çünkü bu denizaltılara isimleri bizzat Atatürk tarafından verilmiştir (Saldıray Baturay . Bugünün deyimi ile o günün adeta doktoru.. . Abdullah Bey soyadını Atatürk döneminin ünlü denizaltısı Baturay olarak alır. Ama ileride ortaya çıkabilecek bir belge veya anı defteri veya günlük veya bir fotoğraf bu bilginin güçlenmesini sağlayacaktır. Yine komşularının oğlu olan bugün Torbalı’da yaşayan 76 yaşındaki Sayın Çetin Çorapçıoğlu da aynı yönde bilgi verdi. Hiçbir iddiam yoktur. Hastaneye hastabakıcı arandığına dair ilânı görünce imtihana alınır ve işe başlar. Memleketine gemi ile dönmek için Samsun’a varır. Tüm hatalar tarafıma aittir. Torbalı’nın ilk sokak elektrik tesisatını çeker. Ancak ailenin esas nüfus kaydında ilk kayıt “Poturay” iken sonraki kayıtlar “Baturay” olarak düzeltilmiştir. 1930 doğumlu Orhan ve 1931 doğumlu Mehmet. Sırf çocuklarına değil etraftaki kişilere de. Sakine Hanım İstiklal Harbi boyunca Samsunlu kadınları örgütler. Ömerzadeler de kendini destekler. Ben bu araştırma sırasında. Bu çalışmada benimle bilgi ve özel fotoğraf arşivini paylaşan Sayın Orhan Baturay’a . Sakine Hanım girişken. Evden atla bir çıktı mı ancak 20 gün sonra evine dönmekte. Diğer oğlu Mehmet emekli olur . Her ne kadar bu küçük ayrıntı o gün için önemsiz de olsa bugün için bilinmesi açısından bence önemli. Sakine Hanım mahallenin sağlıkçısıdır.

O nedenle gidiyor Samsun’a. Aşağı yukarı iki buçuk ay falan bulundukları köyden Samsun’a gidiyorlar. 1915 olabilir. Sen bu topal çocuğu neden atmadın?” ayak yani şu taban 90 derece içe bakıyor.Anneniz aslen Samsun doğumlu mu ? -Hayır. .(Sakine Baturay’ın oğlu) -Kaç doğumlusunuz Orhan Bey? -Nüfus kağıdı 1931. Kim geldiğini veya kim olduğunu bilmiyorum.Samsun’da 19 Mayıs 1919’da. genç kazıklar sivriltilmiş ve üzerine oturtulmuş insanlar gördük biz. Karnelerde nüfus kâğıdı kullanmak gerekiyor.Endüstri meslek lisesinde yazılan kütüğe göre Çal doğumlu. “Ya herkes sağlam çocuğunu attı. Camilere oğlum camilere insanları doldurup yaktılar.O aldı da diyemiyor. Son Osmanlı kayıtlarında Samsun kaydı bulunmaktadır.637 Bunlar hep Ermeni isimleri. Oradaki kütüğe göre doğum yerim Çal kalmış. -Evet . çanta içeride kalıyor ve çanta kayboluyor. Orhan bey yanılıyor olabilir. Orada evleniyor -Yani Erzurum İspir Baksı köyü doğumlu. Babası Köstence -Tampınar arasında akaryakıt çekiyor -Tabii. Yemen Harbi’nde ölmüş. Rahmetli anneme iğneyi yapmış. 636 -Torbalı doğumlu musunuz? -Esasen Torbalı doğumluyum. 1946 senesinde gittik oraya.Gidiş sebebi de rahmetli dedemiz Samsun -Köstence arasında akaryakıt çekiyormuş. Çünkü orada evleniyor ve o köyde bir çocuğu oluyor. 638 Oğlu Lütfü bey 1913 doğumlu. -Peki kocası? -Kocası Yemen’de askerdeymiş. Ona geleceğim de şimdi giderken yanındaki grup arkadaşları diyorlar ki . Erzurum doğumlu İspir doğumlu. burada sohbet ederken annenizin Mustafa Kemal’i Samsun’da iskelede karşılayan kadın olduğunu söylemiştiniz. Kındız kardeşinin köyü. Ayakta başta hiçbir şey kalmamış. . . Ermeni katliamından. Rahmetli annem Erzurum’un İspir ilçesinin Baksı. -Dedenizin ismi? -Dedemin ismi Hasan Reis.Kış ayıydı.sanırım iki hafta önce. -Tabii. Ağlardı anlatırken “oğlum yollarda öyle insanlar gördük ki kadın. Nüfus kağıtları içinde. Herhalde dışarı çıkmış.Kındız köyü doğumlu.1945 yıllarında olması gerekiyor . Çünkü benim ilkokul ve ortaokul diplomalarımda doğum yeri Torbalı yazıyor.O ikinci şey de oluyor. 700 küsur yıl Ermenilerle Türkler iç içe yaşamış.Annemin çantası bir kenarda duruyormuş. -Ermeni katliamından kaçıyorlar yani.Daha sonra . -Bu katliamı yapanlar Ermeniler mi? -Tabii ki Ermeniler.Bunun üzerine rahmetli babam hemen kütüğü olan Denizli Çal’a müracaatını yapıyor.Onun da tarihçesi olarak şöyle diyelim: Olay şöyle gelişiyor. Eve iğne yapmaya bir kadın gelmiş. . Orhan beyin anlatımına göre ise Erzurum İlspir ilçesi Kındız doğumlu. Ne oldu diyorum . Şu soruyu soruyorum. Ekteki nüfus kaydı bilgilerine bakınız. -Babası orada yani Samsun’da? -Şimdi Doğu’daki erkekler çalışmaya çıkarlar dışarıya.Peki annenizin kaç kardeşi varmış ? 636 637 Ekteki nüfus kayıt bilgileri Sakine hanımın nüfus kayıtlarında bazı tutarsızlık bulunmaktadır. Ben 1930 doğumluyum. -Kaç yıllarında bu? -Yaşına bakarsak 19 Mayıs 1919’ da orada olduğuna göre demek ki 1915 – 16 -17 senelerinde olması gerekir. ihtiyar. Takasıyla. İlk önce.Tabi o zamanlar 11-12 yaşlarında bir çocuktum.1941 – 43 Harp yıllarında her şey karnelerle veriliyor.Ben tekrar annenize dönmek istiyorum.638 Bilemem çünkü şöyle diyelim. akaryakıt çekiyor.Peki anneniz kaç doğumlu? -1311 aşağı yukarı 1895 – 86 doğumlu olması gerekiyor. Bir kayıtta doğum yeri Samsun.Tabii sonradan fark ediyor.Yer: Torbalı Belediye Parkı Görüşülen kişi: Orhan Baturay. Anne ismini bilemiyorum. -Geçenlerde .Oradan nüfus kağıdı bilgileri geliyor. diğerinde ise Çal yazılıdır. Yemen Harbi’ndeymiş. çocuk. Yalnız bizde karışıklık olmuş. Bakınız Lütfü Şahiner’e ait nüfus kayıt örneği 94 .

-Öğreniyor.Mekaniğe dayalı olarak çalışır. Başka kardeşi olup olmadığını bilmiyorum. Tam bilmiyorum. Rahmetli birader “ Latin alfabesini ben annemden öğrendim. -Selüloz Mühendisi mi idi ? -Selüloz değil. Türk hastanesi . -Babanızla annenizin tanışması Samsun’da mı? -Evet Samsun’ da tesadüfen oluyor. Evet.Abim hastanede yatarken demek ki o da yanında kaldı. İktisat teşekküllüğü yaptı.Devlete çok yararlı işler yapmış.Ayağını düzeltmişler bu arada rahmetli ( annem )çok açık göz bir kadındı. -Tanıyorum tabii. Lisede okudu. -Peki Mustafa Kemal’in geleceğini nereden duymuş? -Şimdi. -Peki oradan ne kadarlık sürede varıyor Samsun’a? -İki buçuk ayda Samsun’a varıyor.Kendi çocuğundan başka şeylerle de ilgilenmeye başlamış.Tabi yazmak yok. Makine mühendisi idi. Onlarla (Ömerzadeler) bir ilişkisi yok. Annem bana derdi ki: Kendi takası değildi. Ömer Bey de çocuğun ayağını tedavi ettirmek amacıyla onu Samsun Devlet Hastanesine yatırmış. İngilizce de öğreniyor. 639 Teyzesinin nüfus kayıt bilgileri ektedir. . derdi rahmetli” -Köyde bıraktı . İki üç ayda demir eğrilirdi” derdi.Bu olayı gururla anlatırdı “Ben 19 Mayıs 1919’da bir kadın olarak Samsun’da iskelede Atatürk’ü karşılamaya gittim. Selüloz mekanik bir fabrikadır. Bunlar ilk işaret ilk kıvılcımlar Türkiye’de. -Peki Orhan Bey anneniz hastanede çalışıyor. Makine mühendisliği tahsili yaptı. Ne de olsa beş on binlik bir ilçe büyüklüğünde. Bu. Abime ameliyat yapıyorlar . Bu Ermeni davası olmasa orada yok olup gidecek. -Babasının yanına geliyor. Bugün Kındız köyü Pazaryolu ilçesine bağlanmış ve Laleli adını almıştır. Ömerzadelerin evinde mi kalıyor? -Yok. babasının yanında kalıyor. Annem anlatırdı: “Oğlum abine doktorlar ayakkabı yaparlardı. Tahminim. yok. Oralarda Ömerzadeler varmış. -Erkek mi kız mı ? -Erkek. Hastanede Amerikalı ortopedi doktorları bakıyor. Samsun’un eşraflarından. Seka İznik Kâğıt Fabrikası kurulmuştu. Babasıyla beraber müstakil bir evde kalıyor. Onların adına petrol çekiyor. 95 . Bu böyle giderken rahmetli babam da on bir yıl askerlik yapmış. terk etti. Onun da bir hikayesi var.-Annem şimdi benim teyzem var gördüğüm. ama Amerikalı uzman doktorlar varmış. Mustafa Kemal’i o gün için… -Ne anlatırdı mesela. Çünkü şöyle anlatabilirim ki devlet iktisadi teşekkülleri Türkiye’de bir üniversiteydi. “Bizi bıraktı gitti. -Karındaşınız? -Evet Karındaş. Hatta anlatacağım. -Tanıyorsunuz yani.” derdi. -Yani o zaman evliymiş. Şimdi orada Latin alfabesini öğreniyor. Orada Amerikalı doktorlardan İngilizce ve Latin alfabesini o zaman öğrenmiş. -O zaman Samsun’da Amerikan hastanesi mi varmış? -Amerikan değil . Ömerzadelerin yanında devamlı çalışıyor.” derdi.Mesela ben orta okulda okuduğum zaman İngilizceyle ilgili telaffuz öyle değil böyle derdi. … Ömer Bey’e söylemişler. Devamlı değiştire değiştire onların(doktorların) nezaretinde ayağı normal hale gelmiş. devlet tarafından iki defa okudu. Hastaneye yatırılıyor. ne duygularla anlatırdı? -Şimdi geminin yanaşması büyük bir olay oluyor da. Sonra annemi hastanede çalıştırmaya başlamışlar. Ama biliyorsunuz. Hatta annem derdi ki rahmetli dedemi sevmezdi. Her şeyi görebilen. -Babasını Samsun’da buluyor.19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal Paşa’nın geleceği Samsun’da duyulmuş. Yanları demirli.Mustafa Kemal’in Samsun’a geleceğini duyuyor ve kadın olarak o grubun (Mustafa Kemal’i karşılayan) içerisine katılıyor. Teyzem hatta buraya gelmişti.dalan bir kadındı.639 Bir onu biliyorum ben. Müthiş eleman yetiştiriyorlardı. O zaman Samsun büyük bir il değil. Mesleği kâğıtçılık üzerine. Anlatırdı annem.Babanızla annenizin tanışması Mustafa Kemal’in Samsun’a gelmesinden önce mi sonra mı? -Daha önce. Tahmin etmiyorum yirmi bin de nüfusu yoktur.

Danzut. 19 yaşlarında falan askere gidiyor. -Orada rüştiyede . Ne kadar kalabalık olduğunu ben pek bilmiyorum. Bakmışlar ki içinde para yok.Kabuğuna sığmayan bir kadındı. Onların evlenmesi bir tesadüf oluyor.Babamın sülalesinin hepsi Baturay’dır.Modloso köyü hatta sert akan bir suyun içerisinden geçtik oradan.Ben hepsini gördüm onların. Bir daha rahmetli uğraşmamış . Genç. -Hali hazırda nüfusunuz hala Çal’a bağlı mı? -Tabi benim nüfusum Çal olarak bağlı. Peki babanız aslen nereli? -Denizli ilinin Çal ilçesi Süller köyü(nden). -Çal olarak kayıtlı.Annemin gelin gittiği yer. Ordu dahi iletişimi olmayan bir çağda muharebeye girmiş. -Mustafa Kemal’in yanındaki toplam kişi sayısı on dokuz. Nüfus kağıdımda doğum yeri Çal diye yazar. -Annem “Onlar Samsun’a geldiğinde karşılayanların arasındayım” derdi.11 yıl. Sonra geldi zaten nüfus kütüğü buraya. Evimiz o zaman bağda idi.Herkes yastığından. Ama o demek ki hastanede. Danzut’a gelin olarak gitmiş. Erzurum.Askerliği doğuya çıkıyor -4. Ağaçların altına atmışlar. Sadece karşılıyorlar. Soyadı çıktıktan sonra rahmetli birader devlet hesabına okuduğu için onun ismini Şahin olarak koymuşlar. -Peki babanızın lakapları neymiş Çal’daki? -Karakızlar. Sonra bizim ismimizi Baturay olarak almış. Ordu . Sahra hastanesinde. —Sağlıkçı olmuş yani 640 Abdullah Baturay ve ailesine ait kayıt bilgileri ekte verilmiştir.Orada kaldık birkaç gün. Doktor da babama senin mutlaka bu rutubetli yerden gitmen lazım deyince terk ediyorlar Samsun’u. Ordu? -4. Bir şey söylersem yalan olur. köylerin isimleri falan var değişmiş. Zaten Mustafa Kemal birkaç gün kalıyor orada. Şöyle iki üç yüz kilometrelik bir çemberin içerisinde. Ve bu orada bir operatör gibi olmuş.Mesela Kındız’dan annemin küçüğü kardeşinin köyü Kındız ‘dan Danzut arasında Modloso. Rahmetli annem Baksı’da evlenmiş. -Burada mı oturuyor? -Burada oturuyor da şimdi ben ondan evvelsi gün gece geldim. dokuyalım. Ardahan dolaylarında yapmış askerliğini. 96 .Hep ermeni isimleri bunlar.640 -Babanız köyde doğuyor büyüyor.-İlk meşalenin yandığı yer. askere gönderelim” diyen bir kadın. Orayla bir işimiz kalmadı. Öyle bir şey ki mesela “Ömerzadelere: Siz eşrafısınız. Sıhhiye çavuşu olmuş. Ve çok meraklı bir kadındı zaten kendisi . Sahra hastanesine ne gelir yüzde 80 yaralı gelir. hastanenin askeri erkanından bilgi aldı. -Mustafa Kemal’le konuşmuş mu hiç? Ona bir şey sormuş mu ? -Onu hiç bilemiyorum. yatağından bir miktar pamuk çıkarsın.Baturay. Yıldıray.Ve bir grup yapmışlar. Onun ifadesiyle benim aklımda kalan “Mustafa Kemal’i iskelede karşılayan tek kadındım” derdi. Saldıray denizaltıların isimlerinden esinlenmişler. -Peki annenizin Erzurum İspir ‘deki köyünüzde lakapları neymiş? -Şimdi benim orda doğma büyüme teyze kızım var. Yani o zaman kütük.Anons yapılamadığı için her yerde iletişim bugünkü kadar bu kadar ileri değil ki. Rüştiyeye kayıt yaptılar onu.Karakızlardan Abdullah babamın lakabı. Sahra hastanesi değişmiş. -Sizin kaydınız hala orada o zaman.Atılım yapmak isteyen bir kadındı. -Onların kayıtları buraya geldi mi ki? -Yo onların burada çıkarıldı.Ne kadar gönderdiklerini bilmiyorum tabi. Belki Samsun’da kalacaklardı. -Çocuklarınki? -Torbalı. Oturalım da senden alacağım şeyler var. -Anons çok mühim burada(Samsun’da).Rahmetli babamla evlendikten sonra babamın sağlığı müsaade etmemiş orada . Kars.İspir’in köyleri bunlar. -Şimdi kütüğünüz burada mı ? -Burada şimdi. Daha sonra nüfus kağıtları yırtılmış olarak bulundu. Rahmetli babamla. Şey olarak geldi zaten kütük gelişinde Çal olarak geldi. -Peki Orhan Bey Mustafa Kemal’i karşılıyor ve ayrılıyor. Onlar üç dört yıl kalmış veya kalmamış.

30 gündür bu tip yani. Rahmetli Kazım abi. Cam silerken pencereden düşüyor. -Seferberlikten mi terhis olmuş ? Kurtuluş Savaşı’nda Samsun’da mı? -Şimdi karşıdan gelmiyor. İnsan ilerisini 97 .Geçerken sağlıkçı eleman aranıyor diye yazı görmüş eski Türkçe. Hemen dalıyor içeriye. orduya yollamışlar. Onu taşıdım diyor rahmetli. Şimdi şöyle söyleyeyim./Hastalara söyle cehennem taşı …” böyle bir şey etmiş. -Yün. -Don? -Don değil. İzmir’den Denizli. Oradan İzmir. Demek ki oradan tesadüfen geçerken.” Babam.Bunu deniz yoluyla İstanbul’a gönderiyorlar Amerikalı doktoru. Tedavisi Samsun’da mümkün değil .20 günde ayağa kalktım. Bilinçli yaptı yani.Yazmışlar. Önce çekti acıdı bir canım.O yara devresinde pembeleşme meydana geliyor.5 yaşında vardım işte. Geliyorlar denizyoluyla İstanbul’a. -Memleketine mi? -Memleketine . Sen bu ayağı diz altından kes.2. -Samsun’da bunun önderliğini mi yapmış? -Evet önderlerden bir tanesi . katta zenginlerden birisi bayan. Ufak bir piyano nerden geçmişse eline… Bu arada babamın sağlığı bozulmuş. Ona göre sargısını bağlıyor. “Tamam doktor bey.Sert mizaçlı birisiymiş rahmetli babam. Şimdi Amerikalı doktor. Hemen geliyor babama haber veriyor işte . Geldi babam.orasını iyice yarıyor. Büyük bir hastalığa yakalanmış yani orada. Hatta şöyle annem şöyle bir şey anlatır. O tabii.Ayağıma uzun uzun tahtalar koydu. Hasan Varlık’ın babası var. .” diyor.Hurda huş oluyor. İri kemikleri de yanaştırmış birbirine. Ben beş yaşlarındaydım. Ben motordan düşüyorum.Buna ön bir imtihan yapıyorlar ki bakıyorlar profesyonel birisi iyi bu işte.1928’de olmayabilir onları ben tam olarak detaylı bilmiyorum.-Sağlıklı olmuş.İyileşme devresinde… Sana bir şey tarif etmeye gerek yok. Kurtuluş Savaşı’nda Samsun’da. Babam da bereket köylere çıkmamış. -Orada evleniyorlar. -Annenler pamuk toplayıp pamuk alıp da elbise dokuyup. O zaman kalkıyorlar. Babam kırık ayağı uzunlamasına. hali vakti iyiymiş rahmetli dedemin. -Babanız piyano çalıyor? -Onu diyor taşırdım giderken çalardım diyor piyanoyu. . -Evet. Bakıyor ayak yerinde . Çünkü onlar 1928’de Torbalı’ya gelmişler. Nerede atlet nerde tutacak askeri sıcak. Askeri sıcak tutacak yün kazak çorap. Diyor ne yaptın sen?Kangren olur bu. Şimdi oradan Samsun’a geliyor.Doktor binip gidiyor. Terhis oluyor. -Anneniz? -Hayır hayır babam derdi. Yün kazak. Babama sormuş: -Abdullah Bey ne yaptın o hastanın ayağını? Nasıl oldu kesilen yer? -Buyrun beraber bakalım.kaval kemiğinin olduğu yer parçalanmış. Beni eve götürüyor. -Annenizle öyle mi tanışıyor? -Öyle tanışıyor. “Abdullah Efendi hastanenin başı. Sağlık binası orası.Daha çok çorap ve kazak. Sağlık şeyinde istasyondaki tarihi bina. Ayağım kırılıyor. -Pamuk değil yün.Bir açıyor bakıyor . Muhakkak İstanbul’a gitmesi lazım .Hemen işe alıyorlar bunu.Annem derdi “ah oğlum zengin bir aileye düştün. -Denklerle tabii.Cımbızla ince kemiklerin tamamını temizliyor. Ömerzadelerin de çok büyük katkısı olmuştur bu işte. -Orada evleniyorlar. Bütün ev yiyecek doldu diyor aklına ne gelirse…o kadar soğukta kışta benimde ufak piyanom var.2-3-4 saat sürmüş temizleme ameliyatı.Bunun tamir olma imkanı yok.Şarkı mısrası aklında kalmış.Sardı bir şeyler yaptı. -Kurtuluş Savaşı’nı orda mı geçirmişler? -Bitmiş artık babam terhis olmuş.20-25 gün sonra Amerikalı doktor gelmiş.O da (Amerikalı doktor) giderken bakıyor babama. “ Abdullah Efendi. 20.İşte ben şu bölgelerde askeri sahra hastanesinde şu kadar yıldır efendim yaralılara gerekli müdahaleyi yapan askeri ekibin içinde askerliğimi tamamladım.Ayakları kırılıyor. -Nerede? -Samsun Devlet Hastanesinde.

Kimden referans alacaksın? Gittim . -Eviniz mi yandı? -Kiralık ev kendi evimiz de değil.Onlarla bir ev tamamladık. -Sonra sıtmaya savaş ilan edildiği dönem.Köy çok büyük bir köy.Çünkü ben Ankara’ya gittiğim zaman Dil Tarih Coğrafya Fakültesine gittim. başka kimse yok evde.Kimisi bir yatak getirdi.Seka’ da. Gidiyor memleketine.Alış veriş yapmaya. Demir yolu boyunda. -Tekrar bakanlığa mı baş vuruyor? -Aydın’a müracaat ediyor.Amma 98 . Buraya ( Torbalı) tayini çıkıyor. Kerpiç bina yapmaya başlamışlar.Depremden 2 sene sonra o köylere uzun müddet gitmiştir. … O evi almış. Yunanlılardan kalma.Bir ömrü feda etti . Ankara’ya gittiğinde illa bana oradan bir tarih kitabı bak.Tamam dedi. -Peki anneniz Sakine hanım? -Annem okumaya çok meraklıydı.Annem tasarruflu bir kadındı. -Peki istifa mı ediyor oradan (Samsun Devlet Hastanesi)? -Oradan ayrılıyor. Komutana: . Babam ticaretle uğraşırken.tamam dedi.1946 senesinde gelin almaya gittiğimizde. Mutfak takımı haricinde.Çok büyük bir yıkıntı oldu bize.Ticareti beceremiyor.Kimisi bir yorgan getirdi.düşünemez ki şimdi hatıralar olur ya günlük insanlar öyle bir şey olsa belki. Lütfü mektubun var demişler.O ayrı bir sanat. Bu günkü gibi bütan gaz veya doğalgaz yok.Bir muhtaç halde geliyor buraya.Abime mektup gelmiş 1937’ de İzmit’te. Cumartesi günüydü.Bana izin verirseniz anneme kitap alacağım. O da dışarıda ayrı bir yerde olduğu için.Kışın arabayı çıkarıyorsunuz ortak. Rahmetli Hasan dedemiz Samsun’dan bize geliyor.Yaşlı tabi.Alıyor 3-5 yüz tane halı. patronsunuz diye.Çünkü yangın olduğu zaman 1937’ de . Onlarda bir ev kiraladık.Torbalı’ya geliyor. Oraya gittik.Kurt kaptı bilemem ne oldu öldü.Çok tasarrufluydu yani.Askerken Erbil soy isminde bir tabur komutanı vardı. Yalnız bu şimdiki oluşan bina 1948 yılında yapıldı.Aaaa !!! Annemin mektubuymuş.işte elde kalanı satıyorlar. Onu tanıştırabilseydim.Sarılı.Depremden bir sene sonrası derdi rahmetli birader..Biz sokağın köşesinde oturuyorduk.Depremden 1 sene sonrası dediler.Okumuş kültürlü insanlar.Sürüyle. Belediyeydi orası. Nereden kaynak alabilirim. Sıra evler derler. -Çal’ın -Süller köyü -Her evin önünde iki üç tane araba gördüm ben. Temin etmek. benim annem tarihe çok meraklı. 4 sene onun evinde oturmuşlar.Ayağım orada kırılmıştı benim.Çünkü beşiği orası. Tamam diyor. -Ne yangını oldu? -Bir denk halı vardı burada .Bu evimizde o seneki hasılat 40 çuval çekirdeksiz üzüm.Bu arada dedemden babama 90 mı 120 tane mi koyun düşmüş.Dayanışma olan bir yer.Ben ehliyet alıyorum.Çok büyük bir şey o.Hiçbir şey kalmadı. Bağ.Kazım ağabeylerin evi vardı.Torbalı’ya sağlık memuru olarak tayini çıkıyor.Öğleye kadar piyade subayı girdi. Sigaradan ev yanıyor -Dedeniz mi yapıyor? -Evet. 600 küsur metrekare. Annemin bütün ömrü kitap okumakla geçerdi.Bugün Denizli’nin yüzde 80 nakliyesini yapan bir beldedir.Ben şeyleri çok iyi biliyorum. -Buraya kaç yılında geliyor? -1929 senesinde.Siz şoförsünüz. O zaman yönetim Aydın’daymış. Memlekette babası tamam oğlum diyor ticaretle uğraş.Macır mahallesinde.Ben 1945 senesinde gittim . O dünya oluşumundan bu tarafa tarih kitabı istiyor.Bütün okullar.70-75 senesinde gittik.Çok memnun oldum ya. Çobanların elinde yok olmuş gitmiş hep.Halıcılık.Burada orta mahallede Saliko’nun evi varmış. Çünkü bana derdi. Mesela siz tarihçisiniz. memur evleri derler. -Depremde burada mıymış? -Hayır.1954 senesinde gözlerini kaybetti.Yangın bizim evde .Malulen emekli oldu. Keşke o zaman da tarihçi olan bir kişiyle ben tanışabilseydim.Mezuniyet şeylerini de gördüm.Her evin önünde araba gördüm.O zaman kültür birikimi yok tu ki kişilerin.Buradan bir arazi arıyorlar. Bu kadar tarihe meraklı bir kadın. En ufak bir şey kurtulmadı.Öğleden sonra o zamanlar bütün okullar öğleye kadardı. Onları da Çal’dan getirmiş buraya.Şaşırdım ben bu işe dedi. Abim:. -Evet sıtma savaşı .Altınları falan erimiş.Dedim böyle böyle.Orada ne kadar kaldık. Hemen cevap veriyorlar .Annem Perşembe günü pazara gidiyor.Bize piyade eğitimi veriyor.Ben çalışıyorum.

Mithatpaşa’ya gidiyor.İlk sene geçtim demişti hiç unutmuyorum. Burada bir şey yok 3’e kadarmış.güzel yazı demişler. Böyle bir yıl atlattım diyor. 642 Bu konuda bakınız. -Diğer kardeşinizin ismi neydi? -Mehmet. -Çocukları orada. Ben sabaha kadar aldığı kan numunelerini hastaların isimlerini.Gelir şimdi o.Kızı İzmit’te… 1939 doğumlu. Necat ÇETİN. Sınıflama yapılır köylüler. harbin içerisinde. _O bir macera şimdi. -Lütfü abiniz kaç doğumluydu? -Valla annem 15 yaşlarında genç evlenmiş.Karşıdaki evde oturuyor.Bir de onun müfettiş başları var.1943 senesinde. Okul hayatım olmayınca. Sıtma taraması.10 köyü dolaşmıştır. Devlet hesabına.Eski Türkçe yazı yazıyor. -Peki Orhan Bey anneniz kaç yaşında öldü? -Annem 1974 yılında vefat etti. -Burada mı o da? -Çocukları burada oturuyor. -Hangi ülkede? -İsviçre’de canım. -Sizin yanınızda mı yetişti? -Tabi okudu.. 641 Torbalı Kazımpaşa İlköğretim okulu 1926 yılında eğitim öğretime başlamış. -Babanız Sıhhiyeci Abdullah Bey. Yazın çok gittim ben 20 gün 5 gün dolaşırdık atın sırtında Köylere tarama(yapar).Döndüm eve geldim. -Ortaokulu nereye gidiyor.15 yaş vardı derdi annem. bir kızı var. Kazımpaşa’da da okudu641.İki buçuk saatinin yarım saatini orada bize harcar. 99 .Oğlu Alanya’da. O devirde okuma yazma bilen kişi bile yok. Büyük Torbalı Gazetesi.Onlar Frasansızca konuşulan kantonda falan okuyor.Askeriye memuriyet. -İzmit’e gittim. Meraklı şöyle meraklı bir kadındı. Torbalı’da Sağlığın Tarihçesi ve Bir Kinin Belgesi.İnanmamışlar.Aşağı yukarı. -Şimdi 47 ‘de geliyor… 4 sene okuyor. -Yo o zaman öyle yok bunlar direk devlet hesabına. İkisi de öldü.Annemin yazısını. . -4 sene mühendis olarak -4 sene mühendis olarak okuyor. -Tarama yapılır.3-5.Teknik okulda okuyor adam. -Hatta siz İzmit’e gitmişsiniz galiba. -Komutanlara göre değişiyor -Evet bunlar İtalyanlar İtalyanca. Geldiği zaman hafta sonuna denk gelir.Bir yığın orada Fransızca ders almak zorunda.Kemeraltı’na falan girerdik.Sıhhiyeci Abdullah.15 köy . -4 sene mi okuyor orada. -İsviçre’de mi okumuş? -O zaman onu bir müfettiş okula almış.Sonra orada Seka’da atölyede şef olarak yükselmiş.İzmir'e giderdik bayramlarda.O Fransızca okudu.Açar açar bakar. -Sınıflara göre değişik.Endüstri meslek lisesi mezunları parmakla gösterilecek bir durumda o zaman.O imkanları ben de kaçırdım. Hala aynı binada eğitime devam ediyor.ilaç dağıtırdık. çevire çevire okur. -Buradan çıkıyormuş atla. -Kaç kardeşsiniz? -Biraderle beraber 3 kardeş oluyoruz. Parmakla gösteremezsin.Mithatpaşa (Meslek Lisesi _ İzmir) orta ve lise bölümü bir arada.Sonra emekli oldu kendisi. Bir oğlu..Herhangi bir imtihana gerek duymadan hemen bir eğitimden geçirip seçtiler .642 -Tarama.Belki bir yardımım dokunur diye.” Dil yok.Oradan mezun oluyor.İlk önce Alpullu’ya tayini çıkıyor.Bakar.Bu gitti yurtdışına götürüyor bunu da.Hadi be demişler. -2 tane. Diğer 2 saatlik zamanını askeri kitaba ayırır.Ben şöyle başlayayım ona.Eve geliyorum tercüme ediyorum .Ben ilkokul son senelerimde1943-1944 senelerinde 4 ile 5 arasında. köylerini.Almanlar Almanca. Abim anlatırdı: “O kadar zorluk çektim ki ilk sene.Tekrar aynı Seka’ya geliyor.

Ona yardım ederdim ben. Nüfus kayıt bilgilerine göre .Etnografya Müzesi’ne götürdük. Gazetem Torbalı. Bakınız ekteki nüfus kayıt bilgileri.. Jandarmalar falan . Haber saatinde haber bitinceye kadar her gün biz oraya giderdik.Her gün.Bulduğu her şeyi okurdu.Atatürk çok büyük bir şeydi kumandandı.Ailecek görüşürdük. memleketin iç ve dış sorunları. Ali Çavuş’un yanına gelmiş.Dolmabahçe’den geldik. Menderes’e giderdi..Beyler sokağından ben şey aldım.Şeye götürdük.Ben her zaman söylerim Atatürk sevgisi bambaşka bir şey diye.Okumaktan o kadar çok zevk alırdı ki. bunları okurdu.Tabii yakalar çıkarıldı. Ondan sonra Atatürk çok büyük bir siyasetçi idi. 34 . Hikmet Bey’in ağlamasını gördüm ben.tabii ya buradadır.Geçenlerde onun bir gözlük sapı vardı.Varken olmadı.Rahmetli abimin düğün işleri vardı. -Veremden daha çok salgındı. 1955'te gözlerini tamamen kaybetti. -O zaman tabii.Çok sabırlı bir insandı. Kulüp kahvesi. Okul müdürümüzün.O şeyle okulla gitti oraya.köyden köye geçeceksin 20 -25 gün çoluğuna çocuğuna hasret.Cumaovası’na.Şimdi onun okuma hırsı var ya.Çok büyük siyasetçi çok büyük inkılapçı.” derdi.Siyaset.Çok büyük bir bakımı var. -Neye geldiğinde? -Atatürk buraya Bozkurt Kıraathanesi’ne. -Atatürk'ün cenazesini .. Sıtma sineği oluşmayacak..Gözlük kullanıyordu.Böyle alır okurdu. Sakine Hanım 1976 yılında vefat etmiş.O haber mutlaka bitecekti.Çok da büyük yetkiler verilmişti onlara. Abdullah Bey 1973.Onla görüşürdük. “Hah oğlum iyi yapmışsın. -Burada mı ? -Evet.1973 yılında vefat etti644. -Evet. " diye.Bizim şimdiki okulun olduğu yerde kulüp kahvesi vardı.Bir gün bana dedi ki rahmetli babam "Hikmet Bey’e sor bakalım akşam müsait mi? Akşam köylere gidiyor falan akşam gelmek istiyoruz.Tam bir fedakarlık örneği idi o. -Cenazesi kalktı şeye …Yavuz da bizimle geldi.Ben ona genç olduğum.Büyüteç aldım. Tarlasındaki suyu kesik açacak suyu akıtacak.Cumaovası buraya bağlıydı sağlık yönünden. -Orhan Bey peki anneniz Atatürk geldiğinde burada mıymış? 1929 olduğuna göre burada olması lazım.Ama neyi okur? Magazin asla ve asla. Jandarmaya söylerdi."Niye ağlıyorsunuz öğretmenim" Bak dedi bana.Atatürk sevgisi öyle lafla olmaz.Şeyin olmadığı . -Orhan Bey! -Çok büyük komutan.Yoktan var etmiş..Biz şöyle cenazesi elimi sürttü geçti.Böyle bir şeydi.27 km atın sırtında gideceksin . Artık o gözlük kafi gelmedi.Baktım Atatürk’ün resimleri. -34'lerde falan? -Yok.Onun tepkisiydi.Şimdi her şey ayaklarında arabalar falan.Ondan sonra bu tarafa gider. -Hiç anneniz söz etti mi? -Yok duymadım böyle bir şey -Peki babanız kaçlıydı? -1308-09 yılları arasındaydı.-Yani en salgın hastalık sıtma.Çok ender gelmiş kişilerden birisiydi. -Atatürk çok büyük bir inkılapçıydı.Bizi alırdı orada bir radyo vardı. Aşağı yukarı 10cm çapının üzerinde büyüteç aldım. Benim ortaokul diğer kitaplarım bitmiştir. -Evet. 100 .Annemin de gözleri görmemeye başladı.1939 senesinde harp çıktığı (İkinci Dünya Savaşı) zaman.Oradan trene bindik. Hikmet Orhan isminde bir okul müdürümüz vardı.atılgan olduğum 643 644 Bakınız Necat ÇETİN. -Paraları pulları hepsini kaldırdı.Her şeyin Allah'tan geldiğini kabul ederdi.643 -Kaç yılında gelmiş acaba? -36 -Yok.Atın üstünde gitmek.Biz ordaydık. -Peki Atatürk'ü gördünüz mü? -Hayır cenazesini gördüm.Şimdi büyük komutan. Ve malulen emekli oldu. Atatürk’ün Torbalı Ziyareti ve Bozkurt Kıraathanesi.

güneyinden geçtiğini.Şimdi o (annem) Orta Asya’dan Türkler’in Hazar’ın kuzeyinden..Mesela öyle şey ki anlayacağın. Yeri geldiği zaman noktayı koyar ondan sonra başlar şey yapmaya.Onlar şey böyle şarkıyla karşılık verirler. Aşkının şeyini bilir.Bu kitaplar tarih kitabı.Ezberinde.Kerem ile Aslı’nın hikayesini ezberlemiş.türkü söyleme.Mesela şimdi ben size desem ben de meraklıyımdır yani. Ne zaman bunlar yok oldu.Dünyanın kuruluşuyla ilgili bu kitapları bulma ihtimali var. O kadar güzel sesi vardır.Ne zaman bunlar kuruldu. Sayın Orhan Bey çok teşekkür ederim.Şarkı söyleme. Sakine (Sekine) Baturay 101 .Siz % 80 bu bilgileri verebilirsiniz bana. -Aşık geleneğini mi? -Aşık geleneğini okur.Başından sonuna kadar.zamanda fazla yardımım olmadı.Efendim nereye yerleştiklerini….

Abdullah Baturay (Eşi) Orhan Baturay (oğlu) (29 Haziran 2008 Torbalı Parkı) 102 .

Sakine ve Abdullah Baturay. oğulları Orhan Baturay’ın çocuklarının sünnetinde AİLENİN NÜFUS KAYITLARI ÖRNEKLERİ (Kayıtlar Orhan Baturay’ın izni ile yayınlanmıştır) SAKİNE HANIMIN POTURAY SOYADI İLE KAYIT ÖRNEĞİ(DENİZLİ – ÇAL – SÜLLER KÖYÜ) 103 .

SAKİNE (SEKİNE) HANIMIN BATURAY SOYADI İLE KAYIT ÖRNEĞİ (İZMİR – TORBALI – TORBALI MAHALLESİ KAYDI) MUHSİN BEYDEN OLAN İLK OĞLU LÜTFÜ ŞAHİNER ‘İN KAYIT ÖRNEĞİNDE ANNE ADI “SAKİNE” 104 .

SAKİNE HANIMIN KARDEŞ VE YEĞENİNE AİT KAYIT ÖRNEĞİ ( BUGÜN PAZARYOLU İLÇESİNE ANCAK ESKİDEN İSPİR İLÇESİNE BAĞLI (KINDIZ) LALELİ KÖYÜ KAYDI) SAKİNE HANIMIN ABDULLAH BEYDLE EVLİLİĞİNDEN OLAN OĞLU ORHAN BATURAY’A AİT KAYIT ÖRNEĞİ 105 .

Yerli Rumlar bulundukları yerlerde genellikle ticaretle uğraşmakta. Görüntü kayıtları özel arşivimde saklanmaktadır. Bu durum İtalyanların her fırsatta Yunanlılara karşı baskın yapan çeteci gruplara646 yani Kuva-yı Milliye birliklerine kendi işgal topraklarında saklama ve destek vermesine neden olacaktır. Bazı aileler ise büyük toprak sahiplerinin arazilerinde ve kendi arazilerinde bağcılık. Torbalı ilçesinin Yunan işgali dönemindeki tüm köyleri 2000 ile 2009 yılları arasında dolaşılmıştır. çiftçilikle geçinmekte648 özellikle Türk halkının bilmediği ancak ileriki tarihlerde ustası olacağı tütüncülük yapmaktadırlar. Aşağı mahalle (İstasyon) ise Rumların oturduğu mahalledir. Dönemi yaşan ve yaşayanların yakınlarına aktardıkları sözlü anlatımlar kayıt altına alınmaya çalışılmıştır. Torbalı bölgesinde halkın saygısı ve sevgini kazanır. bazı Rumlar köyde meyhane işletmekte. Torbalı. Ancak dünya siyasetine o gün için politikası ile ünlü İngiltere çıkarlarına ters gördüğü bu paylaşıma aykırı olarak bu bölgeyi Yunanistan’a işgal ettirmişti. Dünya Savaşı’ndan yenik çıkması ile 30 Ekim 1918 tarihinde imzaladığı Mondros Mütarekesi (Ateşkes) ile daha savaş devam ederken imzalanan gizli anlaşmalar ile İzmir başta olmak üzere Ege Bölgesi İtalyanlara taraf değiştirmenin ödülü olarak verilmişti. Yunan işgali. İşgale karşı bugünkü adı Yazıbaşı olan yerde Hamit adlı bir genç işgal kuvvetlerine karşı yanına aldığı az sayıdaki kişi ile çete halinde direniş göstermiştir. 1922 yılında Yunanlar tarafından satın alınan kendi adamları tarafından öldürülür. Anahtar kelimeler “Hortunalı Hamit. Demiryolunun bulunduğu bölge Rumların yoğun olarak yaşadığı yerdir650. Hortunalı Hamit hakkında şu ana kadar bir belge bulunamamıştır. Giriş Osmanlı devletinin I. Çünkü bölgede belli başlı yerlerde yabancı uyruklu yerli Rumlar bulunmaktadırlar647. Örneğin Karakuyu gibi yerlerde tütün ekimi ve bağcılık yapmakta. Kendisine teşekkür ederim.651 İzmir’e Yunan askerlerinin çıkması halk arasında önce bir panik havasına neden olur. Ne yazık ki dönemle ilgili şu an için araştırma sahasında sadece Hamit Efe’ye ait bir fotoğrafın dışında belge bulunamamıştır. Anlatımların bir kısmı not olarak tutulmuş. Sökeli Cafer Efe. Kuva-yı Milliye“ Yöntem: Bu araştırma Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinde Yunan işgal dönemini yaşamış tanıkların anlatımları ile yaşayanların yakınlarına anlattığı anlatımlara dayalı bir alan araştırmasıdır. Farklı taktiklerle Yunan karakollarına baskınlar düzenler. Rumların işgal öncesi Türklerle hiçbir problemi bulunmamaktadır. bir kısmı ise görüntülü şekilde kayda alınmıştır645. 650 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 651 Mehmet Taşgın’ın anlatımı 106 . Özellikle Söke bölgesinde Sökeli (Halezar) Cafer Efe’ye Bakınız.SÖZLÜ ANLATIMLARA GÖRE TORBALI YÖRESİNDE YUNAN İŞGALİ VE BİLİNMEYEN BİR KUVA-YI MİLLİYECİ: HORTUNALI HAMİT EFE Özet Bu araştırma Torbalı ilçesinin merkez ve köylerinde Yunan işgal dönemini yaşamış tanıkların anlatımları ile yaşayanların yakınlarına anlattığı anlatımlara dayalı bir alan araştırmasıdır.Torbalı bölgesi 20 Mayıs 1919 günü Yunan işgaline uğramıştır. Sabahattin Burhan. Kaynak kişilerin büyük bir çoğunluğu şu an yaşamamaktadır. hatta köyde Rum doktor dahi bulunmaktadır.2006 (3. Mesela düğün yapılıyorsa gelinler ata bindirilme yerine hemen 645 646 2007 yılı görüntüleri öğretmen Gürkan Adam tarafından çekilmiştir. Torbalı merkezi bugünkü Torbalı orta mahallededir.baskı) 647 Şerife Yavuz aktarımı 648 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 649 Mehmet Taşgın anlatımı. İzmir ve Torbalı bölgesi aslında Yunanlara yabancı değildir. şarapçılık649 ve domuz yetiştiriciliği ile geçimlerini sağlamaktadırlar. Hamit çetesi Yörük Ali grubuna bağlı faaliyette bulunmaktadır. İstanbul.

Göçebe yaşam sürdürenler ise önce Afyon yöresine672. İşgalin Başlaması ve Gelişimi: 15 Mayıs 1919’da Yunan İzmir’e çıkmış. Ancak ticaretle uğraşan yerli Rumlar tedirgindir. İzmir 19191922 Tanıklar.. O günleri yaşayan Sabri Fidan işgal günlerini şöyle anlatmaktadır: “Dağkızılca Yunan kumandanı etrafına yaşlıları topladı.. Halkta panik ve korku başlamış. Serdar. Celat (Sağlık) demiryolu kenarında. Ben çocuğum. İstanbul. kaçtık oğlum” Keziban Barut.gibi) kaçması670 dikkat çekicidir671. Subaşı661. Yunan tokatını da yedik. Çakırbeyli köylüleri Ormanköy ile Karakızlar arasındaki “Eşme Deresi” mevkiine. Dağtekke köyünde ikamet edenlerin ise ova köylerine doğru (Ovakızılca-Taşkesik. İstanbul. Bazıları bir süre sonra çaresizce evlerine dönerler. Sayı 12 Cilt 3( Eylül 1968) Belge . İzmir’in işgalinden bir süre sonra (20 Mayıs 1919654) Torbalı ve köyleri düşman işgaline uğramıştır655. GÜNEŞ. Karacaağaç664. Bazı yerli Rumların Yunanlar ile işbirliği sonucu evler basılır ve yerli halka zulümler yapılır667. diye söylüyordu. Başında da nöbetçi duruyor. Düdüğünü bir öttürdüm. 659 Enver Aydın’ın anlatımı 660 Hakkı Taşlıoğlu aktarımı 661 İştipli Hüseyin’den aktaran Hakkı Taşlıoğlu 662 Musa Özbek’in aktarımı 663 Ayşe Yay’ın anlatımı 664 Hasan Uysal’ın anlatımı 665 Hüseyin Çetin’in anlatımı 666 Yazıbaşı’ndaki karakol Hortunalı Hamit’in baba einin yanındaki evdir. halk yerde oturuyor. ancak bu zamanla baskı ve şiddete dönüşür. İzmir’in işgali ve Aydın’daki yankıları.Çıplak. Buralar bizim olacak. Ben ağlayarak kalktım. Çorlu665. Benim babalığı burada Yunan pehlivanları ile güreştirirlerdi. 2006 672 Bu ailelere halenTorbalı Ayrancılar’da“Afyonlu” denmektedir. düğün kısa kesilmektedir652. Şubat 2007.arabaya bindirilmekte. Konak’ta (Osman Nevres)Hasan Tahsin ilk kurşunu sıkmıştır.136 vd. Köylerde ise köylüler evlerini terk ederek dağlara sığınıyorlardı653. Köylülere konuşurlardı. Ayrancılar657.. Seslenmediler. Belgelerle Türk Tarihi Dergisi. Bakınız: Pelin Böke. Mustafa Kılınç’ın annesinden aktarımı 671 Bu konuda yapılan bir araştırma için bakınız . Helvacı tarafındaki dağlık yöreye. Biz burada devamlı kalacağız. Karakuyu658. 673 Mehmet Yıldırım’ın ifadesi 674 Sabri Fidan anlatımı 107 . Dr. Bir şeyler anlatırlardı. Düdüğü gördüm. Çünkü işleri bozulmaya başlamıştır668. Dereköy663. 2006. Afyon da işgal edilince İtalyan işgal bölgesi olan Antalya bölgesine sığınırlar. İşgal İzmir’den demiryolu boyunca olmuştur656. anlatımı 670 Saniye Uçar’ın anlatımı. Helvacı ve Yazıbaşı666 köylerinde karakol kurarlar.Günver. 669 “Yunan köyü basınca yemek haranısını ocağın üstünde bıraktık. Çorlu köylüleri Dağtekke dağlarındaki yüksek yerlere (Zeybek mezarlığı mevkii) kaçarlar669. Kumandan sandalyede bacak bacak üstüne atmış.:9 655 Bazı araştırmalar Torbalı’nın işgal gününü 21 Mayıs 1919 olarak vermektedir. Çocuğum. İşgalden sonra geri dönmüşlerdir. Yunan subayı bana bir tokat attı. Demoğrafik Oyun Sürgün (1919-1922. SARISIR. Ufak diye dikkate almadılar. Askeri Tarih Araştırmaları Dergisi. Tire tarafında olanlar Tire’ye.Hamdi “Milli Mücadele Başlıyor”. 667 Sami Kösten’in annesinden aktarımı 668 Aynı tedirginlik ve tepki bakla tanıkların ifadelerinde de yer almaktadır. Bazıları ise işgal boyunca çadırda yaşarlar. Ahmetli662.” 652 653 Mehmet Taşgın’ın anlatımı ve Hulisi Demirtaş’ın aktarımı Mustafa Yoldaş ve Hüseyin Baykurt’un anlatımı 654 “ Torbalı muhabere memurunun bildirdiğine atfen 20/5/1335 günü Yunan askerleri tarafından mezkur mevkinin işgal edilmiş olduğu arz olunur” Bakınız: BUTULLUOĞLU. Bakınız. Çaybaşı659 . Çamurun içine yuvarlandım gitti.53 656 Salih Tünaydın’ın anlatımı 657 Mehmet Yıldırım’ın anlatımı 658 Karakol kurulan ev Langırdak Şükrü olarak bilinen şahsın evidir. Torbalı tarafında olanlar Ormanköy. s. Dağtekke. Kıçının üstünde düdük sallanık duru. Pelin Böke. Bir endişe vardır. O günleri çok iyi hatırlayanlar İtalyanlar için “İyi cavurdu” ibaresini kullanmaktadır673. Halk da bırakın o daha çocuk demişler. Buralara yerleşeceğiz. Taşkesik660. İşgal edilen köylerde halk önce kuzeydeki Nif Dağı’na . Yunan işgal kuvvetleri ilk başlarda yumuşak bir işgal politikası uygularlar674. Ben arkadan yanaştım. Yunan askerleri Torbalı istasyonun yakınındaki merkezde bir yerli Rum’un evi başta olmak üzere Dağkızılca . Sayı 9. Atalanı.s.s.

676 108 . Bu kişi Hortunalı Hamit Efe’dir. kara yağız genç bir delikanlıdır. ( 1851-1921) hanede kişi sayısı 9’dur. 675 Ayşe Yay. Babası “Kara Hüseyin”dir681. Evleri ve Yörük çadırlarını soymaya.İşgalin başlamasıyla “işbirlikçiler” de ortaya çıkmaya başlamıştır675. Bazı kişiler iki-üç kişi birleşerek eşkıyalık yapmaya başlarlar. Paranın nereye gideceğini öğrenince ağlıyordu.Tahir Ağa (Murtuna)(1883-1946) ve kız kardeşi Makbule(Vasviye)(1887-?)’dir. Adam hem ağlıyor. Örneğin Perşembe günü Tepeköy pazarına gidenler yolda soyulur. gördüğü dayanışma manzarasını şöyle aktarmaktadır: “Koyu milliyeye (Kuva-yı Milliye) para toplamaya köydeyken676 şahit oldum. Ertuğrul Mahallesi’nde ileride belediye başkanı olacak olan Molla İbrahim (TÖR) ve Giritli Aslan Mehmet ile görüşür. çok iyi. Mezartaşında da ölüm tarihi 1338 yani 1922 yılı yazılıdır. Hamit 26 yaşında gözü pek. Bunlar Halil Ağa (Murtuna) (1880-1965) . Rıza işgalde Yunanlar tarafından İzmir’den köye gelirken Seydiköy’de (Bugünkü Gaziemir) yolda at sırtında vurularak öldürülmüştür682. Rumi 1309 (M. Ayrıca kadın kıyafetinde Özbey köyüne Hafız Ali’nin yanına gider. Yüzbaşıyı karısının yanında yatakta vurmuş”. Kara Hüseyin’in Hortuna’da çiftçilikle özellikle hayvancılık. Gözümle gördüm. Karı kocadan para istediler. Yani erkek olarak soy devam etmemektedir. Benim de içim ağladı. Halbuki kızı Hamdiye 1922 doğumludur. İki kişi gelmişler. Toplayan üçünü aldı. Hamit Efe. Bu olaya şahit olan Mustafa Yoldaş. at yetiştiriciliği yapmakta ve İzmir-İkiçeşmelik’te iş hanı bulunmaktadır. Bir karı koca da vardı. Vatanı ve sizi kurtarmak için çalışanlara veriyorsunuz bu parayı.44008491460) 2. halka zulmetmeye başlar. Hamit ( TC. veren de. Adam: -Yok. Molla İbrahim’in evinde kalır. Alan adam sordu: -Siz bu parayı nereye veriyorsunuz biliyor musunuz ? diye sordu. Bu kişiler zaman zaman gizlice bölgeden Kuvay-ı Milliye için para ve silah toplarlar. İkisini geri verdi. Bilinmeyen Bir Kuva-yı Milliyeci: Bugün “Yazıbaşı” olan beldenin eski adı “Hortuna” köyüdür. dedi. Toplayan da ağlıyor. Bu arada bazı kişiler gizlice ve yavaş yavaş örgütlemelere başlarlar. Ben bu olaya tanık oldum. Hamit Efe’nin ailesi de köyün yerlilerindendir. ata meraklı ve cesaret sahibi. Gizli ordudaki adamları doyurmak için bu paraları topluyoruz. Efe’nin iki erkek bir de kız kardeşi vardır. Dereköy’de Sığırtmaçoğlu’nun Yunan işbirlikçisi olduğunu belirtmektedir. çok çevik. Amcaoğulları “ORAL” soyadını kullanmaktadır. Dedi ki gizli bir ordu kuruldu. Bu para orduya gidiyor dedi. atik. Halk bu kişilere “Çalı Kakıcı” adını takmıştır678. dedi. Ailenin ekonomik olarak günün koşullarına göre durumları oldukça iyidir.677 Yörede asayişsizlik kol gezmektedir. Celal Bayar. Çakallar[Çamlıca] Köyü 677 Hafız Ali’den aktaran oğlu Hüseyin Türkmen 678 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 679 Hortunalı Hamit Efe araştırmasını 2001 yılında ilk defa ödev olarak yapan Yazıbaşı’lı öğrencim Didem Öz’ün araştırma notları. Ödemiş bölgesine geçiş böyle olur. Onlar geldiler. Ancak eli silahlı. Hatta aile eski köylerinin unutulmaması için soyadı kanunundan sonra “MURTUNA / ORAL” soyadını kullanmıştır680. Yazıbaşı eski belediye başkanı Nihat Gönülal anlatımı. Yunan işgaline karşı halkta pek tepki görülmez. Annesi “Havva”. 680 Bu gün Murtuna soyadı kapalı kayıttır. Ölüm kaydı 1 Mart 1920 yazmaktadır. Orada bulunan herkes ağlıyordu. Adam aldığı üç sarı liranın bir tanesini geri verdi. astığı astık kestiği kestik bu kişilerin içinde bir kişi vardır ki bu farklıdır. Hane reisi “Kara Hüseyin Ağa” dır. Üç tane sarı lira. Giritliler ve Mora muhacirleri ise daha önceden Yunanları tanıdıkları için endişelidirler. hem geri verdi. Başka birisi beş sarı lirası varmış. Beşini de verdi. 682 “Rıza’yı vuran Seydiköy Yunan kumandanı Yüzbaşı’nın evini Hamit gece basmış. Yeğenleri Rıza ise iş hanı işletmektedir. -Siz de çoluk çocuk sahibisiniz. dedi. Çocuğudur. Ailenin aslı Akkeçili yörüklerine dayanıp Antalya’nın “Murtuna” köyünden zamanında köye göç edip yerleşmişlerdir679. boylu.” Aynı tarihlerde Celal Bayar da “Galip Hoca” takma adı ve imam kıyafetiyle yöredeki örgütlemeyi sağlamaya çalışmaktadır. Birisi çıkardı ağlayarak parayı verdi. Köyden “Ayşe” isimli bir kızla gizlice görüşmektedir. Başka paran var mı? Diye sordu. 681 20 Mayıs 1321 tarihli Hortuna son Osmanlı nüfus sayım defterinde aile hane no: 70 ‘dir.1893) yılında o günkü adıyla Hortuna bugünkü adıyla Yazıbaşı’nda doğmuştur. Köydeydim. Daha sonra nişanlanırlar.

Hamit Yılmaz Oral anlatımı 686 Aktaran: Salih Tünaydın 687 “Hamit’in maiyeti vardı. Çakırbeyli’den Piç Ali.Ancak atı yoktur. Helvacı ve Dağkızılca köylerinde kurulan Yunan karakollarına baskınlar düzenler ve Yunanların belası haline gelir688. Bozköy’den Kara Ahmet (Yiğit)691. Çünkü bunlar hem uzaktan akraba ve hem de çocukluk arkadaşlarıdır. Ayşe’ye o kadar bağlıdır ki haftalarca mezarının başında geceleri yatar683. kendisinin de bir şey diyemediğini. 690 Hamit Yılmaz Oral aktarımı 691 Gani Özkan’ın anlatımı 692 Saniye Uçar’ın anlatımı 109 . Hamit Efe çetesinin başlıca elemanları Hortuna’dan Küçük Mehmet (Küçük ). Mahkeme başkanı Hamit Efe. alım yaptığı tütün parasını yanında taşımaz. Ancak ailesi sana vereceğiz diye kandırırlar. Hamit gençliğin verdiği heyecanla Çakaloğlu hanından aldığı bir atla arkalarından koşar. Hamit Efe dağa çıkarken ilginç bir yola başvurur. Hamit’in Dağa Çıkması: İşgal günlerinde Hortunalı Hamit’in çok iyi koşan. Ama adı duyulur. Anlatan Ali Cin. Bu konudaki infazların yüzlerce olduğu söylenmektedir. infazcı ise Küçük Mehmet’tir. Atını geri alır686. Hancı atını Yunan askerlerinin beğenip aldığını. Çünkü Ayşe hastalık sonucu (verem) vefat eder. Tabi her mahkeme idam cezası ile sonuçlanır ve hemen infaz edilir. Kendisi artık Yunanların aradığı ve öldürecekleri biridir. Tütün tüccarlığı yapan yerli bir Rum vardır. ortamdan yararlanarak kendi çıkarlarına göre hareket ettiklerini 683 684 Nihat Gönülal anlatımı Şevket Önder’in aktarımı 685 Yazıbaşı eski belediye başkanı İbrahim Cinkılıç’ın halası. gösterişli beyaz bir atı vardır. Özbey tarafında bulunan “Uyuzdere” mevkiinde iki Yunan askerine yetişir. Aynı günlerde Hamit’in babası da sattığı tütünün parasını evinde tutmaktadır. Hamit Efe devamlı olarak Karakuyu. Yunan Jandarması gece dışarı çıkamazdı. Atını o günün usulü gereğince bugünkü Esenler çarşısının bulunduğu yerdeki hana bağlar. İlginç olan tarafı ise yakaladıkları her Rum’u ve Yunan askerini hemen orada mahkeme etmesidir. İlk efelik parasını böyle oluşturmuştur. Karakızlar’dan Çete Osman’dı692. Bu paralarla silah ve mermi alır. Bu adamlarından en çok Küçük Mehmet ile Ethem Ağa’ya güvenmektedir. Ancak yaptığımız araştırmalarda bu kişilerin halka kötü davrandıklarını. Kara Yusuf oğlu kır bekçisi Raşit(Öz). Ayşe Yay ve Saipler’den İsmail Baykal’ın anlatımı 689 . yardımcısı ise Çapak’tan Ethem Ağa (Cin). Ancak bu sayı sürekli olarak 3-5 kişiyi geçmez. Bu nedenle Yunan işgal kuvvetlerinin baskı ve zulmünden kurtulurlar690. İşgal sırasında Hamit’in ailesi evlerine Fransız bayrağı çekerek Fransız tebaasına geçmişlerdir. Çarşıda işi bitince hana atını almaya gelir . Eğer birden fazla ise ardı ardına dizer tek mavzer kurşunu ile vururduk. Hamit. Tabii Yunanla işbirliği içinde olanlar da Efe’nin hıncından nasibini alır. İlk sorusu “Ülen size Yunan toprakları dar mı geldi? Burada topraklarımızda ne işiniz var?”dır. Hamit Efe’nin bir kişiyi öldürmesi için Yunan veya yerli işbirlikçi Rum olması yeterlidir. Çalılıklarda gece yatarlardı”. Hamit’i aynı köyden “Ferda” adlı kızla nişanlar. Hamit Efe yeğeni Rıza’nın da Yunan askeri tarafından vurulmasından sonra gerek baskın yaptığı Yunan karakollarındaki Yunan askerlerini ve gerekse gördüğü. ilk önce arkadaşı Ethem ile babasının evini basar. askerlerin iki kişi olduğunu ve Özbey köyüne doğru gittiklerini söyler. Hatta bazı Türk aileler direnişin sembolü olarak yeni doğan çocuklarına “Hamit” adını verir. Aynı dönemde yörede dağa efeliğe çıkan başka kişiler de vardır. Karakuyu’dan Abdurrahman'ın Mecit (Buruncuk). işbirlikçi yerli Rumları acımasızca vurmuştur689. Kemalpaşa Sinekköy'den (Bugünkü adı Yeşilköy) Yörük Hasan. Hamit gece baskınları yapardı. Çapak köyünden Ethem Ağa (Cin).Ne var ki çift evlenemez. Ferda’yı Karaot köyüne kaçırır684. Hüseyin Çetin 688 Mehmet Taşkın. Rum. Parası Hamit’in babası Kara Hüseyin’de emanet olarak durmaktadır. Yanına da çevre köylerden bazı kişiler katılır. . Hancıya sorar. “Babam Ethem bana “Oğlum Hamit ile beraber belki 100 Yunan askerini vurduk. Aile. Tüccar Rum’un parasını aldığı gibi babasının parasını da alır. İşte Hamit Efe efsanesi böyle başlar ve Efe dağdan inmez. Bir gün Tepeköy’e atıyla gelir. Ferda da daha sonraları bir subayla evlenecektir685. “Hamit geliyor!” sözü Yunan askerleri ve yerli Rumların artık korkması için yetmektedir. O da Yunan işgaline tepkili birkaç çocukluk arkadaşı ile birlikte dağa çıkar687. Eğer cavur öldürmek günah ise Allah bizi affetsin” derdi. Onları orada öldürür. Ama vermezler.

Canlı’dan Çolak Ali. Halk arasında “Çalı Kakıcı” olarak adlandırılan ve nefretle anılan bu kişiler. o günlerde kendi başlarına buyruk hareket etmekte. sokağa çıkma yasağı konularak sıkı aramadan geçirilmekte. Dikkatimizi çeken bir konu da Hamit Efe’nin otantik Efe elbiselerini giymediği. Yine bir gün Çapak’ta Ethem Ağa’nın kahvesinde otururken etrafı Yunan askeri sarar. Anlatan Kemal Kurucu 700 Mehmet Yıldırım’ın anlatımı ve Cevat Şen’in aktarımı 110 . 699 İbrahim Özkan’ın aktarması. kendi çetesini kurar. Topçunun Süleman (Süleymanige – Macır Süleyman). yeğenini öldürteni karısının yanında öldürerek alır. Hamit Efe’nin bu evlilikten Hamdiye isimli bir kız çocuğu dünyaya gelmiştir. İsmail Kölemen. Kahvenin normal çıkış kapısından çıkanlar hemen yakalanacaktır. “Çalı Kakıcılar”ın halka yaptığı işkence ve zulüm Hamit Efe’nin tepkisine neden olur. Hemen ortada bulunan masa üzerine zıplar. Oradan da yaklaşık olarak üç metre yükseklikteki çatıya çıkan tavan deliğine çıkar. bu olaydan sonra “Çalı Kakıcılar”la yolunu ayırır. Efe özellikle Cuma günleri değişik köylerde Cuma namazını kılmakta. ceplerini doldurmaktadırlar693. bu arada Dağtekke köyünde gördüğü “Nazlı” (Nazife) kadın ile evlenmiştir. Bayındır Arıkbaşı köyünden(Eski adı Çerkezler) İlyas. Kahveye giren asker orada bulunanlara Hamit Efe’yi sorunca yanıt “atını alan adam” olur. Yeğeni Rıza’nın intikamını Rıza’nın vurulduğu yerdeki Seydiköy Yunan karakol komutanı yüzbaşının gece evini basarak. Hamit Akarsu’nun anlatımları 694 Ali Özüzeybek’in anlatımı 695 Anlatan: Gökoğlan’ın torunu Kemal Dağdeviren 696 Anlatan: Salih Tünaydın. 698 Gani Zafer Öncel ve İsmail Acar’ın anlatımları. Atı terlidir. Kızalcaköy (Kızılcaova) Kadir Çiftçigediği’nden Abdül. Osmanlardan Ateş İbrahim. kızgın zeytin yağı ile vücudu dağlama gibi çeşitli işkencelerin uygulanmasıdır695.öğreniyoruz. Efe çok çevik ve akıllı bir adamdır. Yunan askerlerinin eli yine boş kalmıştır. Yaralı vaziyette Torbalı’ya kaçarak daha önce aile ahbabı olduğu sanılan sarışın bir kadının evinde (Burunsuz Esma lakaplı) iyileşinceye kadar sığınmış ve iyileşince tekrar grubunu toplayarak dağlara dönmüştür. Atın teri soğuyuncaya kadar gezdirilmesi lazımdır. Bu evliliğin ardından çift Dağtekke köyüne yerleşmiştir697. Efe hemen “atı ben gezdireyim” deyip askerin atını alır ve onu kahveye gönderir. Sözlü Anlatımlarda Hamit Efe Hamit Efe hakkında ancak anlatılanlardan derleyebildiğimiz birkaç olayı aktaralım: Hamit Efe. hali vakti iyi olanlardan zoraki de olsa para toplamakta ve bu paralarla hem adamlarına bakmakta hem de durumu iyi olmayanlara aynı Ödemişli Çakıcı Efe gibi dağıtmaktadır. Bu arada Hamit. Kavakalan’dan (Çınardibi) Korucu Ali (İbarhim oğlu). nişanlı olmasına rağmen Nazlı’yı kaçırmış ve onunla evlenmiştir. Bayındır Karaveliler köyünden Karadiş. “Babam Hamit için yüzbaşı veya binbaşı olduğunu söylerdi”. Yunan işbirlikçisi (Hortuna’dan) Arif Kahya tarafından takip edilmekte ve devamlı Yunan karakoluna bilgi verilmektedir696. ancak sağ sırtından mavzer kurşunu almıştır. Hamit Efe. ceket pantolon giydiğidir. Köy zaman zaman Yunan askeri tarafından kuşatılmakta. Nif Dağı. Anlatımlara göre Nazlı. atlı bir Yunan askeri gelir ve Hamit Efe’yi tanımaz. Bu durum halk arasında daha da çok sevilmesine neden olmaktadır698. Efe evden atla çıkarak kaçmaya çalışmış. Bu yüzden halk arasında lakabı “Yıldırım”dır700. Şükrü Aydın. 693 Bu “Çalı Kakıcı”lara örnek olarak Bayındır Keçiköy'den (Bugünkü Balcılar Köyü) Kabakdelen. Mahmut Dağı ve en çok Karakızlar köyü sınırları içinde bulunan “Kurupınar” mevkiinde konaklamış. çatışma çıkmış. Tire Bülbüldere köyünden Uşaklı İsmail’i verebiliriz: Muammer Şahin. bir gün ağabeyi Halil Ağa’nın Hortuna’daki kahvesinde otururken. Hamit Efe. Ancak bir süre sonra. Bekir Çavuş. Hamit’in kavuşamadığı yavuklusu Ayşe’ye çok benzediğinden Hamit bir görüşte Nazlı’ya aşık olmuş. Hamit Efe o köyden evli olduğu için zaman zaman Dağtekke’ de kalmaktadır. Hamit ilk önceleri bu çetelerle beraber hareket etmektedir694. Hamit Efe’nin Nazlı'nın oturduğu Dağtekke köyündeki eve geldiği bir gün. Uladı’dan yaman Veli. 697 Nazlı(Nazife) Hanım’ın yeğeni İzzet Bulut’un anlatımı. Özellikle giydiği İngiliz külot pantolonun iç ve dış kısmında aynı subaylar gibi kırmızı şeritler olması dikkat çekicidir699. Oradan da kaçması kolay olmuştur. Tabi bu durum ününün iyicene artmasına neden olur. Bardağı taşıran son olay ise Ormanköy’de (Çengele) Gökoğlan isimli kişinin evinin basılması ve Gökoğlan’ın parasını almak için dayak. bıçak ve çakılar da dahil olmak üzere tüm kesici ve delici aletler toplanmaktadır. köy Yunan askerleri tarafından basılmış.

O yıllarda çocuk olan 1331 doğumlu Zehra Ak’ın anlatımında Hamit Efe ve çetesinin “adil, namuslu, iyilikten yana, gözükara” tavırları ön plana çıkmaktadır: “Ben Yoğurtçular’danım.Ayrancı Ahmet benim kardeşim. Hamit ile birlikti. Çok Yunan öldürdüler. Anamgil Rumlara tütün kırmaya gelirdi. Ben çocuğum. Tütün kırdıran Rum kadının üç kızını dağa kaldırmışlar. Bu Rum kadın Hamit’ten yardım istedi. Hamit namussuzları sevmezdi. Hamit bu kadına yardım etti. Kızlarını buldu. Çeştiman tepesi deriz. Orada Yunanlar gelirken önlerine geçmişler. İyiliğe çok iyiydiler. Çoluğun çocuğun aç mı? Yardım ederlerdi. Öyle dövelim ,çarpalım, para alalım demezlerdi. Sen fakirsin, sana yardım ederlerdi. Fakirleri kollarlardı. Hem abim hem Hamit kabadayı idi. Bunlar hiç kimseden korkmazdı. Hiç kimseden yılmazdı. Zenginden alıp fakire verirlerdi. Burada biri vardı. Adamı tarlada işlettirmişler. Çalıştırmışlar. Parasını vermiyorlar. Yakasını bir tuttular. Sen bu adamın parasını verecek misin yoksa vermeyecek misin? Aman aman vereceğim. Hemen gitmiş getirip gelmiş”. Hamit’i bizzat gören ve onunla çalışan Gani Özkan onunla yaşadıklarını ve o günleri duygulanarak anlatmaktadır: “Yunan geldiğinde iki tokadını yedim. İki asker gelmişti. Yumurta ( avra) istedi. Yok deyince dövdü. Baba Çanakkale’de kalmış. Fakirdik. Hamit gece çalışırdı. Bilirim. Ben Hamit Efe’ye yemek götürürdüm. Kavağın yanına. Kuyulu tarlaya. Yanında beş altı kişi vardı.Halamızın kocası Ahmet dayı adamı idi. Basacakları Yunan karakollarını Ahmet dayıya söylerdi. Hamit’le üç dört sefer görüştüm. İyi bir adamdı. Lafı doğru biriydi. Çalı kakıcı değildi. Çalı kakıcı olsa belli olur. Bir gün iki günde belli olur. Dediği sözü yerine getiren bir adamdı. Çok çevik, atik , gözü karaydı. “Hamit vuruldu” diye zaman zaman yaygara çıkarırlardı. Yunan tarafı mahsus yapardı.Biz tedbir aldık. Akşam, gece gece buluşmak, gece gece konuşmak gibi. Helal hoş olsun. Ekmek götürürdüm. Onun işi Yunan’laydı. Kavağın olduğu yere, Fetrek çayının olduğu yere gelirdi. Biz hangi gün, hangi saatte geleceğini bilirdik. Bize falan yere ekmek getirin diye haber yollardı. Atla gelirdi. Beyaz bir at. Ben o zamanlar 14-15 yaşlarındaydım. Yunan’la çarpışması el altından duyulurdu. Akşamları kongre olduğunda duyulurdu. Gündüz Yunan gelirdi. Akşam evlerde toplanırdık. Toplantılarda Yunan’ı yeneceğimizi konuşurduk. Toplantılarda 5-10 kişi olurduk. Her toplantıyı farklı evlerde yapardık. Her gün aynı evde olursa öte yandan yolu bekler. Yunan tarafı seni kıvırır. (Vurma anlamında) Yunan’a bilgi verenler de vardı. Hamit’le olanlar da bilinirdi. Hamit, Kuvvacı’ydı. Bana birkaç sefer talimat verdi. Şunu şu kişiye götür. Şunu şuna söyle derdi. Görüşmeye genellikle yalnız giderdim. Silahsız, boş gitmezdik. Benim nüfusum geç alındı. Ben nüfusumun çıktığını biliyorum. Köyde 2-3 kişi Hamit’ten talimat alırdı. Kalabalık olmazdı. Gece yanına giden ben, büyük kardeşim İbrahim, Kara Ahmet, Has Ahmet. Önce Kara Ahmet’ten aldığımız talimatla giderdik. Aldığımız talimatı verirdik. Bugün dahi bu yaşımda ülke o günleri yaşasa aynı şekilde talimat alsak giderim”. Hamit Efe’ye Yataklık Edenler: Yukarıdaki anlatımdan da anlaşılacağı gibi Hamit Efe’nin çeşitli köylerde zaman zaman sığındığı “yatak” tabir edilen adamları vardır. Bu yataklardan tespit edebildiklerimiz: Buca Karacaağaç köyünden Deli Hüseyin (Uysal), Demirci Köyden Hacı Fettah, Yoğurtçular köyünden Ayrancı Mehmet701, Doğancılar’dan Avcıoğlu, Dirmil köyünden Karaoğlanların Ali Molla702, Çengele köyünden Gacarlardan Hamza Ali Ağa703, Helvacı köyden Sürsalan Cemali704. Çete dağda bulunduğu sırada yiyecek ve para yönünden en büyük desteği yörük çadırlarından görmektedirler. Anladığımız kadarı ile Hamit Efe, bir dönem Ödemiş havalisinde efelik yapan 1911 yılında Osmanlı tarafından vurularak öldürülen Çakıcı Mehmet Efe’nin izlediği yolu izlemiştir. Taktikleri ve yaptıkları bunu göstermektedir. Adeta bölgede yeni bir “Çakıcı” olmuştur. Tabii tek farkla. Çakıcı, Osmanlı’ya karşı direnmiş; Hamit Efe ise işgalci Yunan’a karşı. Kendi köyüne geldiği zamanlarda arkadaşları Bekçi Raşit (Öz) ve Küçük Mehmet705 , Fevzi’nin İbrahim , Katil Cemal’den ve Gök Mehmet (Ekeren) ten yardım görür; ekmek, yemek ve haber alır. Dağtekke köyünden Şahlı lakabıyla tanınan Mustafa (Şahin) çetenin parasını teslim ettiği kişidir706. Yine aynı köyden kaynı Kırlı İbrahim (Bulut) de yataklardan biridir.
701

Zehra Ak’ın anlatımı Osman Sözen’in n aktarması 703 Benim babaannemin babası 704 Peker Sürsalan’ın anlatımı 705 Fevzi Küçük’ün aktarımı 706 Nihat Gönülal’ın aktarımı
702

111

O yıllarda Yazıbaşı’nda “Üç Oluk” çeşmesinde bulunan içi oyuk büyük bir dut ağacı vardır. (Bugün ne yazık ki bu dut ağacı ortadan kaldırılmıştır) Ekmek, yemek ve mermiler bir çıkın içinde burada dutun içine iple sarkıtılır. Efe bu çıkını buradan adamlarına aldırır. Yataklardan bir kısmı Yunan istihbaratına yakalanınca Çapaktan Ethem Ağa, Bekçi Raşit ve Kır bekçisi Mehmet hakkında Atina’daki esir kampına sürgün kararı çıkar. Bu sürgün Karakızlar'dan hem Efelerle hem de Yunan’la işbirliği halinde olan Derelilerden Ali Bey olarak adlandırılan kişinin araya girmesi ile önlenir. Ancak Ali Bey daha sonraları Hamit Efe’nin vurulmasında rol oynayacaktır. Bunun bedelini de canı ile ödemiştir. Efe’nin Yeniköy’deki yatakları da Mustafa Ali Filiz ve Ali Kutlu’dur. Kendisini Yeniköy'ün altında bulunan değirmen tarafındaki tarlasının kenarındaki kür (Ahıdudu) ormanlarında çok gizlemiş , yemek ve diğer ihtiyaçlarını karşılamışlardır707. Hamit’in yatakları istihbarat konusunda da Efe’ye yardımcı olmuşlar, onun baskınlarında rol almışlar ve bedelini de ödemek zorunda kalmışlardır. 1328 doğumlu Sabri Fidan şahit olduklarını şöyle anlatmaktadır: “Ben çocuktum. Pehlivan Mustafa domuz öldürür, Yunanlara verirdi. Kovayla süt getirir, verirdi. Onlarla birlik görünürdü. Ama Hamit’in adamıydı. Bizim babalık Hamit’e bilgi toplardı. İstihbarat toplardı. Çelik İbrahim ile Pehlivan Mustafa ve Hamit Yunan karakolunu arkadaşları ile beraber gece bastı. Kapıdaki Yunan jandarmasını öldürdüler. Müsademeyi biz duyuyorduk708. Pehlivan Mustafa benim babalık olur. Babalığı tanımışlar. Ama emin değiller. Cenazeyi ayağı ile kaktırmış. Bunu görünce babalığı yakaladılar. Babalık Atina’ya sürgün edildi. Esir değişiminde geldi709”. Efelerin gerek işgalci Yunan’a ve gerekse işbirlikçi Rum ve Türklere karşı acımasız tutumu bölgede sevilmelerine ve saklanmalarında yardımcı olunmasını sağlar. Efenin düşmana karşı bu direnişleri bölgede de Kuvay-ı Milliye’nin doğmasına neden olmuştur. Aydınlı Yörük Ali Efe bir gün Hortuna’ya gelerek bekçi Raşit ve ceştuman710 Hüseyin’i bulur, Kuvva-yı Milliye’yi anlatır. Efelere yardım edilmesi gerektiğini ve çete savaşları yapılmasını anlatır. Halkın çoğunluğu Kuvva-yı Milliye’ye ve Efelere yardımcı olmuştur. Efeler kimi zaman birbirlerine düşmüşler kimi zaman da direnişe katılmayan halka eziyet etmişlerdir. Yörük Ali, Hamit Efe’ye başının sıkıştığında kendisine sığınması için açık kapı bırakır. Nitekim 1921-2(?) yılında Hamit Efe, bir ara bu dağlarda barınamayacağını anlayınca, Yörük Ali’nin yanına gider711. Birkaç ay orada kalır. Hatta Yörük Ali grubunda yer alan Sökeli Cafer ve adamları ile birlikte Selçuk –Çamlık’taki Yunan karakolunu basarlar. Çatışma gün boyu sürer. Sökeli Cafer burada yaralanır. Ama grup İtalyan işgal bölgesine çekilerek, yardıma gelen Yunan askerleri tarafından yok edilmekten kurtulur. Yörük Ali bu bölgedeki bazı operasyonları Hamit’e havale etmektedir.712 Para için kandırılan adamlarından Piç Ali ve Yörük Hasan, Dirmilli Ahmet Çavuş ,Aydın bölgesine sığınan Efe’nin yanına gider. Yörük Ali gelen adamlardan huylanır ve durumdan şüphelenir. Gelen adamları vurdurmak ister. Ama Hamit Efe arkadaşlarına kanar. Kendi mıntıkasına dönmek ister. Yörük Ali yanına sağlam adamlarından birkaç kişi vermek ister. Efe bunu korkaklık olarak değerlendirip kabul etmez. Tekrar Akkaya’ya döner. Fakat Efe aşırı cesaret ve tedbirsizliğini hayatı ile ödeyecektir713. Hamit Efe bir gün köyü Hortuna’ya arkadaşları ile geldiğinde Üç Oluk (Koca Çeşme) önünde Yunan jandarmalarıyla karşılaşır. Jandarmalarla çete arasında çatışma çıkar. Efe’nin kendisine yeni katılan bir arkadaşı (Sezai) ölür714. Hamit Efe Yunan jandarmalarından altı tanesini öldürür ve kafalarını kesip Hortuna’daki Yunan karakolunun bahçesine atar. Karakol derhal kapatılır. Hamit Efe’ye mermi temin eden kişi kendi köylüsü İbrahim Özcan’dır. Efe, İbrahim’e para verir, mermi aldırır.

707 708

Mustafa Ali Filiz’in oğlunun anlatımı Aynı olay başka bir tanık tarafından da anlatılmıştır.Bakınız BÖKE Pelin, İzmir 1919-1922 Tanıklar, İstanbul, 2006, s. 121, İbrahim Kozan anlatımı 709 Yunanlıların Türkleri Atina’ya sürgün için bakınız, , SARISIR Dr. Serdar, Demoğrafik Oyun Sürgün (1919-1922, İstanbul, 2006, s.275,276,277,297 710 Eskiden köy bekçilerine ceştuman denirdi. 711 Abdurrahman Şentürk , Rıza Oral aktarımı
712 713

Abdullah Fırat aktarımı

Hamit Yılmaz Oral anlatımı 714 Mustafa Filiz’in anlatımı

112

Efe yine bir gün köye geldiğinde Yunanlar tarafından sıkıştırılır, ama kadın kıyafeti giyerek buradan da kurtulur. Efe’nin en çok şehir merkezine geldiğinde yaptığı gizleme kadın kıyafetine girmedir715. Bu arada Yunan işgal komutanlığı Hamit Efe’nin kellesini getirene bir torba (300) altın ödül verileceğini ilan eder. Hamit’in başına ödül konulmuştur, ama iddia üzerine Karakuyu ve Helvacı Yunan karakolunu basarak 12 adet jandarma mavzerini köye getirmiştir. Efelerin dağda barınmalarının bir yolu da kendilerini gizleyen ve yardım edenlerle beraber halkın elini ekonomik yönden tutmalarıdır. Hatta bir gece Ertuğrul kahvesini adamları ile basarlar. Halktan para toplarlar. Toplanan kişilerin içinde Yunan kuvvetleri ile işbirliği içinde olan Giritlilerden “Süvari Hasan716” adlı kişiyi Yunanlılarla düşüp kalktığı için herkesin ortasında döver. Onurunu kırar. Amaç göz korkutmadır717. Grup çekilirken havaya üç el ateş eder. Bir süre sonra Yunan devriyesi gelir. Ertuğrul mahalle muhtarı “Kara Mustafa718” adlı kişidir. Devriyelere hitaben “Aradığınız adam Hamit Efe şu tarafa gitti. İşte o tarafta. Gidin yakalayın. Yarın bizi sıkıştırmayın” der. Hamit Efe ismi Yunan askeri için korkulu rüyadır. Devriyeler tekrar geri dönerler. Efe topladığı paralardan bir kısmını da Kuva-yı Milliye’ye göndermektedir. Bu konuda da Aydın Kuva-yı Milliye Komutanlığına “kendine topluyor” diye şikayet yapılır. Söke’de bulunan Aydın Kuva-yı Milliye Komutanlığına bağlı 12. Kol olarak adlandırılan gruptan birisi gizlice teftişe gönderilir. Şikayet doğru değildir. Toplanan paraların bir kısmı Aydın Kuva-yı Milliye Komutanlığına gitmektedir. Paranın artanı ise Dağtekke’den Şahlı’da (Mustafa Şahin) kalmaktadır. Öldükten sonrada parasının onda kaldığı ve bu para ile Şahlı’nın Torbalı’da bugünkü Alpkent’in kurulduğu yer olan yerde 73 dekar arazi ve Tepeköy merkezde ev ve dükkanlar aldığı yaşlılar tarafından aktarılmıştır719. Özellikle Yazıbaşı eski belediye başkanı Nihat Gönülal bu konuyu bizzat Şahlı ile görüştüğünü, Şahlı’nın ,Hamit Efe’nin parasının kendinde kaldığını söylediğini aktarmaktadır. Efe zaman zaman “Alyanak” lakabı ile bilinen Burunsuzlardan bir kadınla (Burunsuz Esma) görüşmektedir. Bu genç kızla görüştüğü Yunan tarafınca öğrenilir. Kızın evi gizlice takibe alınır. Bir gece kızın evine geldiğinde, ev Yunan askerleri tarafından basılır. Hamit Efe burada yaralanır. Ama çok sevdiği atını bırakarak kaçar. At güzel olduğu için Yunan işgal komutanı yüzbaşı atı beğenir ve kendisi binmeye başlar. Yunan merkez komutanı yüzbaşıya haber gönderir. “Atıma iyi baksın. Yoksa onu temizlerim. Falan gün, falan yerde kendisini namlumdan geçirdim. Ancak atım zarar göreceği için dokunmadım. Hayvanın hatırına kendisini bağışladım” der. Yunan yüzbaşısı kendisine iletilen yeri ve zamanı hatırlar. Olay doğrudur. Hemen istavroz çıkartır. Ucuz kurtulmuştur. Bu yüzbaşı ileride Efe’ye olan saygısından dolayı Efe’nin cesedine kötü muamele edilmesini engelleyen kişi olacaktır. Çünkü Hamit Efe “kahraman düşman”dır. Hamit Efenin Vurulması: 1922 yılı başlarında Efe’nin başı için para ödülü (300 altın )konur. İkili oynayan Karakızlar'dan Ali Bey, Hamit Efe’nin yanında bulunan adamlarını para ile kandırır720. Çünkü Ali Bey Yunan askerleri tarafından da iki taraflı olduğu öğrenilmiş ve sıkıştırılmaktadır. Bu arada Efe’nin adamlarından olan Piç Ali ve Yörük Hasan, Efe’nin en sevmediği iş olan vurgun ve talancılığa başlamışlardır. Hatta Efe adına oradan, buradan para almaya çalışmışlar, kendilerinin de ortamdan yararlanarak ceplerini doldurmaya başladıkları görülmeye başlamıştır. Hamit Efe’ nin en çok zıt gittiği durumlardan biri de bu tür olaylardır ve bu konuyu hiç affetmemektedir. Bu arada Yunan askerleri Çakırbeyli’deki Piç Ali’nin evini basarak babasını ve kardeşini hapse atarlar,onlara eziyet ederler. Piç Ali’ye de gizliden haber gönderirler. Eğer babası ve kardeşini kurtarmak istiyorsa “Efe’yi namludan geçirmesi” yani “kancıklaması” gerekmektedir. Zaten para ödülü de konmuştur. Eğer Piç Ali, Hamit Efe’yi vurursa hem yakınları kurtulacak hem para ödülü sahibi olacak hem de Efe’yi vurduğu için ucuz kahraman olacaktır. Sinekköylü Yörük Hasan ise Cumalıköy’den ve etraf köylerden Hamit Efe’nin haberi olmadan para toplamaktadır. Bu olay duyulunca kendisi korkuya kapılıyor. Eğer kendisi Hamit Efe’yi öldürmese Efe bu tip adamları affetmemektedir.. Ondan dolayı Piç Ali ile birlikte hareket ediyor. Karakızlar’dan Ali Bey açısından ise durum malum. Epey sıkıştırılmış. Rahatlamak istiyor.
715 716

Enver Aydın’ın anlatımı Aile soyadları CAMBAZLAR 717 Salih Tünaydın’ın anlatımı 718 Aile soyadları AŞICI 719 Babam derdi ki “Şahlı Dayı dört ağaç zeytin, sekiz keçi ile bu yerleri alamaz”. Ali Cin 720 Osman Sözen’in aktarması

113

bunu duyan yakın arkadaşları ve adamlarının cenazeye gelemediklerini yakınlarından öğrenmiş bulunmaktayız. Kabrimi yol içine koysunlar. Efe’nin cesedi Piç Ali ve Yunan askerleri tarafından önce katır sırtında Sinekköy’e getirilir. Efe hemen ölmez. Seyit Kahya’nın yeğeni İslam Özen’in aktarması 726 Necati Akkoç ‘tan derlenmiştir. Cenazesi Seyit Kahya (Özen). Suyumu koyun……”726 Annesinin “unutman” diye tembihleyerek söylediği türkü ise uzun yıllar geçmesine rağmen Saniye Uçar’ın hafızasından silinmemiş: “Kabrimi derin kazın bol olsun. Yerli Rumlar başlarına gelecekleri bildiğinden bulundukları yerleri Yunanistan’a kaçmak için terk ederler731. Torbalı Camisinde ezanlar okunur.Yunan Süvari Alayı geçtiği köyleri ateşe vermektedir.. sümbül bol olsun. Ağır yaralıdır.Hamit Efe’nin vurulmasından sonra bölge diğer çalıkakıcı çetelerin talanına maruz kalır. Mehmet Tekin anlatımı 728 Hamit Akarsu’nun anlatımı 729 730 Durmuş Dayan aktarımı Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 731 Mehmet Taşgın’ın anlatımı 114 . binlerce yıllık geleneklere uyarak Efe’nin yasını tutmaktadır. Kıyafet ve ad değişikliği yapar. Hamit Efe için ağıtlar ve türküler yakılır. Köyler basılır. Ölüye herkes vurur . Gelen geçen Hamit Zeybek ölmüş desinler” Cenaze namazının Torbalı Camii’nde kılındığını ve hatta cenazesine gelir diye diğer zeybek arkadaşları için mezarlık ve çevresinde Yunan askerlerinin pusu kurduğunu . Yunan askerleri Türklerin maneviyatını kırmak için Hamit Efe’nin cesedini bütün Torbalı’da dolaştırdıktan sonra Yunan karakolunun önüne getirirler724. 727 İslam Özen . Arkadaşları ancak 1939 yılındaki köyüne nakil törenine katılabilmişlerdir 728.Vatanı için savaşanlar kahraman insanlardır. diğer adamlarının bulunmadığı bir sırada mavzerle atış talimi yapar görünerek. Yörük Hasan ve Piç Ali.722 Efe son nefesinde. tekme – tokat vurulur ve küfredilir.Kafatasında kurşun deliği vardı”..o. oyuna getirildiğini daha doğrusu satıldığını anlamıştır. İzmir’e yerleşir. Civar köylerden de bu tür haberler 721 722 Osman Sözen’in aktarması “Mezar açıldı. sözde “kaza kurşunu” ile Efe’yi vurmuşlardır. Bunu gören Yunan yüzbaşı (Kendisini daha önce atından dolayı bağışladığı kişi) tepki göstererek :”Çok ayıp ettiniz. Kendisini vuranlara son sözü ise “Erkekseniz beni öldürün.Hortunalı Hamit Efe.Hamit Efe’nin saatini ve tabancasını ganimet gibi üzerinden almak ister. Seferihisarlı Ahmet (Dönmez) ve Fevzi Çavuş (Tekin) tarafından toprağa verilir727. Ölümcül kurşunu kafasından yemiştir. Burada Kuyucu Şerif (Koyuncu lakaplı) ve Hortuna’dan Arif Kahya tarafından Hamit’in cesedine eziyet yapılır. İşgalin Sona Ermesi ve Acı Olaylar: Afyon cephesinin bozulduğu ve geri çekilme olayı Torbalı’da çabuk duyulur730. Tabii babası ve kardeşi de hapisten salınır. 1922 yılı ilkbaharında ( 1 Mart1338 (1922) Karakızlar köyündeki Akkaya mevkiindeki bir sığınakta pantolonunun söküğünü yamarken adamları Sinekköylü Yörük Hasan ve Piç Ali tarafından öldürülür. Amaç halkın maneviyatını kırmaktır.diriyken neredeydiniz?”der ve Kuyucu Şerif’i orada döver725. Halk. Piç Ali ise ucuz kahramanlık ve Yunan’a yalakalık peşindedir. Hamit Efe’nin vurulduğu etrafta hemen duyulur. Necati Akkoç’tan derlediğimiz bir ağıtta şunlar denmektedir: “Zeytinin dalında tabakam kaldı. Yunan’a teslim etmeyin” olur721. Etrafı lale. Hamit’imin bıyıkları kana boyandı. Bu yangından Ahmetli gibi yol üzerinde bulunan köyler de nasibini alır. Yörük Hasan ise kaçar. İlk ateş edenin Piç Ali olduğu söylenmektedir. 300 altınlık ödülü Piç Ali alır. insanlar sırf para için öldürülür729. Aydın bölgesinden geri çekilen 18. vatanı için savaştı. Hamit Akarsu anlatımı 723 Sabri Fidan’ın anlatımı 724 Osman Sözen’in anlatımı 725 Mehmet Taşgın’ın anlatımı. Hatta Kuyucu Şerif .. Orada bulunan eski bir öküz arabasıyla da önce Dağkızılca’ya oradan da Karakuyu köyüne gezdirilerek ardından Torbalı’ya getirilir723.

Yangını söndürmek isteyenlerden birisi genç biri kadın olmak üzere öldürmeler başlar. Trendekiler geçtikleri yerleri ateşe verirler. Bayındır Tren yolu çeteler tarafından havaya uçurulur. Şimdi artık hesaplaşma zamanıdır. Anlatılanlara göre bazılarının intikam için 100 paraya (2.Süvari Tümeni Bayındır tarafından ve 27. Bu arada ortam iyice bozulmuştur. Hatta yukarıda anlattık. kan ve gözyaşı biçilecektir. Burası da yağmadan payını alır. Treni terk edenler Arapkahve ve Kaplancık tarafından İzmir’e doğru kaçmaya başlar743. Örneğin Karakuyu köyüne getirilen 732 733 Salih Tünaydın’ın anlatımı Arıkbaşı istasyonunda katledilen 18 kişi için abide dikilmiştir. Geri çekilen Yunan kuvvetleri girebildikleri köyleri yağmalamakta. Artık savaş hukuku ve merhamet sadece sözlükte kalmıştır. İki gün Yazıbaşı ovasında çarpışma yaşanır. Şirince treni ise Gurgur dağından Ahmet Müfit742 Beyi’n açtığı top ateşi ile havaya uçurulur. Eşek Ali.Süvari Alayı ise Sağlık yönünden Yörük Ali Efe grubu ile takip harekatında görevlidir. Mesela Arıkbaş733ı. Çünkü acı tohum ekilmiş. gebe kadın üzerinde bahis oynayan askerin biri yakalanır. Kazık Ali gibi) yakaladıkları Yunan askerlerini bugün devlet hastanesinin bulunduğu yerde adeta kasaplar gibi kırmızı peştamal takarak intikam ateşini söndürmeye çalışırlar. Hamit Efe’yi para ödülü için vuran Çakırbeyli'den Piç Ali740 ve Karakuyu'da Yunan askerlerine kadınlık yapan Devecilerden Gülizar741 silahla vurulur.5 kuruş) esir Yunan askeri satın aldıkları ve boğazladıkları olmuştur. Albay Çolak İbrahim Bey komutasındaki 3. Bu gençler köşede bucakta saklanan silahlarla milis kuvvetlere katılacaktır. Halk tekrar dağlara sığınır. Bu kişilerden örnek vermek gerekirse Karakuyu köyünden Kahveci kızı739 Helvacı dağında yakalanır.lli mücadele sonrası Torbalı’ya yerleşmiştir. Köylerde akıl almaz vahşet ve katliam yaşanır732. İsmet Aşıcı aktarımı 743 Ahmet Aktaş’ın aktarımı 744 İhsan Sevinç aktarımı 745 Ahmet Aktaş’ın aktarımı 115 . Gelene geçene parça parça kesilerek kasaplık hayvan gibi dağıtılır.gelmektedir. Tepeköy ve Torbalı yakılır. 734 Kemal Dağdeviren’in anlatımı 735 Sabri Fidan ve Mehmet Taşgın’ın anlatımları 736 Enver Aydın’ın anlatımı 737 Abdurrahman Şentürk anlatımı 738 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 739 Mehmet Taşkın’ın anlatımı 740 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 741 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı 742 Ahmet Müfit bey topçu subayıdır. Özellikle bu bölgede acımasızca davrananlar kendilerini tanıyan kişilerce acımasızca katledilecektir. Özellikle bölge halkı işgal olduğundan askere alınmış gençler yetişmiştir. Kaçanların evleri. Karacaağaç üzerinden Buca bölgesine girerler. Halen bazı evlerde bu yağma eşyaları ganimet olarak vardır. Bu arada Selçuk ve civarındaki köylerde yerleşen Rumlar eşyaları ile birlikte trenle İzmir’e doğru kaçmaktadır. Bu asker Çaybaşı yolu üzerinde bir söğüt ağacına canlı olarak ayaklarından çengelle asılır. Artık bozgun yaşanmaktadır. Albay Çolak İbrahim’in alayı ise Arslanlar tarafına gelir. Ormanköy734 gibi köylerde ahali camilere doldurulmuş ve camiler ateşe verilmiştir. Ertuğrul'dan Deveci Salih (Tünaydın) bu alaya asker olarak burada katılır. daha doğrusu katliam yaparak yakmaktadır745. 8 Eylül 1922 günü Şirince Rumlarını ve Yunan askerlerini taşıyan katar gelir. Çırpıköy. Torbalı ve köylerinde bulunan Rumlar da kaçmaya başlarlar. Dağkızılca yakılır735. çarpışa çarpışa geri çekilmiştir. Geride kalan ve esir edilen Yunan askerleri ise belirli merkezlerde toplanmaktadır. Aile soyadı ÖZÇAKIR. Bu kişilerin cesetleri yol kıyılarında günlerce bekletilir. hayvanları yağmalanır737. 7 Eylül 1922 günü Çaybaşı'nda kalır736. Çolak İbrahim Bey kuvvetleri geri kalan Yunan kuvvetlerini temizleye temizleye Ayrancılar . Köylerden akın akın işgalden zarar görenler ellerinde palalarla intikam alma peşindedirler. Resmen katliam başlar. Nitekim özellikle Girit’ten aileleri Rumların katliamına uğramış ve bir yolunu bulup Anadolu’ya mülteci olarak sığınmış kişilerden bazıları (Aslan Mehmet. Mi. Saçlarından çama asılarak öldürülür. Yunan işgal komutanlığının şu an Alpkent sitesi yakınındaki malzeme ve silah deposu Rumca bildiği için Giritli Deli Hüseyin’e teslim edilir744. Bu arada 8 Eylül 1922 günü Torbalı ve çevresi tam olarak işgalden temizlenmiştir.Demirci Köy. Yunanlarla işbirliği içine girenler yani işbirlikçi Türkler ve Rum askerleri ile düşüp kalkan kadınlar da yakalandıkları yerde öldürülür738. Kimden işbirlikçi diye şüpheleniliyorsa vurulur. Trendeki eşyalar 10 gün boyunca yağmalanacaktır. Bize anlatılanlara göre Yunan kuvvetleri her fırsatta bulunduğu noktayı tutmaya çalışmış. Yangın iki üç gün sürer.

Kurtarıcılar Torbalı’ya girdiklerinde Hamit’in katili Piç Ali de çekilen Yunan kuvvetleri ile kaçmak için Torbalı’ya gelmiştir. Bu kamada Dağtekke köyünden sürü güden bir kadın eline geçer . 3 yıl cezaevinde yatar. Kendisi de 1970’lerde İzmir’de ölür. Anlatılanlara göre çizmesi Yunanlılardan aldığı altınla doludur747. Hele hele Yunan kuvvetlerinin Salihli ve Manisa bölgesinde yaptıkları vahşet anlatılacak gibi değildir. Ancak Ali Bey’in etrafı kalabalık ve evi kale gibidir. Kaçmaya çalışırken etraftan tanınır ve Torbalı Camii karşısında Koca Mehmet’in (Çakaloğlu) babası tarafından Aydın’dan gelen Söke grubuna bağlı 12. Ali Bey’i dışarı çağırır. Hayatı boyunca her an Hamit’in etrafı ve adamları tarafından vurulma korkusu ile yaşar. Ali Bey’i vurmakla hem efesinin intikamını almış hem de oğluna vermediği kızın intikamını almıştır.içme. Hamit’in mezarı da 1939 yılında köyüne. Dışarıda grup beklemektedir. Bir iki yıl sonra da esir değişimi ile dönebilenler ülkesine döner. Yaralı kurtulur. Yörük Hasan ise izini kaybettirir. Bu durum edebiyatımıza da yansımıştır. Ethem Ağa. Ali Bey’i vurduğu yerin mevki adı olan “Buruncuk” ismini de soyadı olarak alır. barınma ve güvenlik sağlanmasıdır.askerlerden iki tanesi Dağkızılca yangını ve vahşetini yapanlardır. anlatım ve aktarmaları. Yörük Ali Efe’nin intikamını da kendi alacaktır. 8 Eylül 1922 günü Yörük Ali Hortuna’da Hamit Efe’nin en yakın adamı Küçük Mehmet’in evinde geceler. Parayı sakladığı çamın beline unutmaması için bir kama saplamıştır. Ancak Ethem Ağa her zaman kendisinin silahını ateşlemediğini anlatır. Rumların terk ettiği evlere ise mübadele ile gelenler yerleştirilecektir. Fakat geç kalmıştır. Piç Ali hemen vurularak öldürülür ve cesedi yakılır. Korunamayanlar ise intikam ateşi ile öldürülür. Mecit. Zaman zaman köyüne geldiğinde Kurupınar’da daha önce gizlice topladığı paraları sakladığı yeri arar. Ancak bu olayla ilgili olarak daha sonra yakalanır ve yargılanır. Ayrıca bir süre sonra vurulmasında etken rol oynayan Karakızlar'dan Ali Bey’in evi Hamit Efe’nin arkadaşları tarafından basılmak istenir. Yıllar sonra Torbalı’daki mezarlık şehir içinde kaldığından mezarlar başka yerlere nakledilir. Hamit Efe’nin Mezarının Nakledilmesi Hamit’in cenazesi ilk olarak. Bir kaç gün sonra Piç Ali’nin Çakırbeyli’deki evi de yakılır. Fakat köydeki akrabalık bağları öne geçerek Yunan tarafı olarak bilinen Arif Kahya’nın. Korunabilenler korunur. 7 Eylül 1922’de Aydın’dan gelen askeri kuvvetler ve Efeler tarafından düşman işgalinden kurtarılır. parçalanarak öldürülür. Köylerdeki özellikle Yunan tarafı olanları vurdurmak ister. Ama o da kamayı aldığı çamı unutmuştur. Yakılan yıkılan yerleşimler tekrar yaralarını sarmaya başlar. Cezaevinden çıkınca Hamit Efe’nin kardeşleri tarafından İzmir Başoturak’ta öldürülmek istenir. Bu esirler Üşera komutanlıklarına teslim edilir746. 116 . Bu problemler zaten Türk askerinin en büyük derdidir. Hemen Konya taraflarına kaçar748. Ali Bey daha önce sürgünden kurtararak iyilik yaptığı Ethem’i görünce kendisine dokunulmayacağını sanarak evin dışına çıkar. Kısacası Yörük Hasan’ın parası dağda kalır. Ancak bu çok uzun bir zaman alacaktır. Hatta Mecit. Ali Bey ile Mecit arasında kız isteme yüzünden de husumeti vardır. Bu dönem için Halide Edip Adıvar'ın “Bursa’dan İzmir’e” ve “Türkün Ateşle İmtihanı” adlı anılarının okunması gerekir. Kol adlı gruptan Kayserili birisine gösterilir. Biz tekrar konumuza dönelim.Çetin Çorapçıoğlu anlatımı Ahmet Aktaş’ın aktarımı 748 Mehmet Taşkın (Cumalı köyü) anlatımı 749 Yörük Hasan’ın yanında yıllarca çalışmış olan Kudret Çetin gözlem. Yine Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun “Yaban” adlı romanını örnek verebiliriz. Köyüne dahi gizlice kılık değiştirerek geldiği ve en ufak bir sesten ürktüğü söylenmektedir. Ordu bir süre sonra normale geçtiğinde yıllardır askerlik yapanlar evlerine dönebilecektir. Bu askerler hemen orada bağ testeresi ile kendilerini tanıyan ve bu vahşette yakınlarını kaybedenlerce boğazlanır. bugün Torbalı 1 Nolu Sağlık Ocağı (o zamanlarki adıyla Yukarı Mahalle) olan yerdeki mezarlığa defnedilmiştir. Ali Bey de Çakırbeyli köyü altında “Buruncuk” mevkiinde Karakuyu'dan Abdurrahman’ın Mecit tarafından ilk ateş edilerek grupça vurularak. Taşlıoğlu 746 747 Torbalı’dan Çetin Çorapçıoğlu’nun dedesi miralay Osman Üşera komutanıdır. Geri kalan esirlerin en büyük derdi ise bu kişilere yeme . Bu evlilikten çocuğu olmaz veya olmasını istememiştir. 15 yıl saklanır.Muhtarın ve Ramazan dayının adları verilmez. Hamit Efe’nin Katillerinin Sonu: Torbalı. Bu kişi Hamit Efe’nin arkadaşıdır. babası ve kardeşi vurularak öldürülür. Çünkü Piç Ali’nin başına gelenleri unutmamaktadır749. İzmir Karşıyaka Gümüşpala’da zenci bir kadın Düriye Hanım ile evlenir.

Mezarlığı’na getirilmiştir. Nakilden önce, çocukluk yıllarında Torbalı Mahallesi’ndeki mezarı ziyaret eden 1929 doğumlu Sezai Çetinel, izlenimlerini şöyle aktarmaktadır: “Mezarı sağlık ocağının bulunduğu yerde üçüncü çam ağacının dibindeydi. Orası mezarlıktı. İlkokulda 3. sınıfta öğretmenimiz Nedim Tuğrul Çetinel bizi 1939 yılında sınıfça hepimizi yola dizdi. Hamit Efe’yi anlattı.Yunan ordusuna direniş gösteren vatanperver birisiymiş. Öğretmenimiz mezartaşını okudu. Defterinizi, kaleminizi çıkartın dedi. Öğretmenimiz eski yazıyı okudu. Biz defterimize yazdık. Öğretmenimiz, “Bu ezberlenecek.” dedi. Biz de ezberledik. Hala hatırımda. Öğretmenimiz tarih okumuş” Hamit 1939 yılında ebedi istirahatına çekilir. Başına iki tane büyük mezar taşı dikilir. Eski yazı harflerle mezar taşına şunlar yazılır: “Hüvel baki Sene 1338 Ben bir Hamit idim dağ kahramanı Yıldırmıştım her dem kafir Yunan’ı Vatanı her yandan sarmıştı düşman Ayaklar altında ehl-i imanı Allah’a sığınıp çıktım dağlara Feda ettim vatan uğruna canı Titrerdi ismimi işiten düşman Duramaz kaçardı hücum zamanı Kancıklık eyleyip bir refik Gafletle şehit eyledi beni Henüz 22 yaşında iken750 Çete halinde Yunan ordusu ile cenk iden Kara Hüseyin Oğlu Hamit. Ruhuna El- Fatiha” Yazıbaşı belediye binasında bulunan köşede ise kitabe kısaltılmış haldedir. Ben bir Hamit idim dağ kahramanı Yıldırmıştım her dem kafir Yunan’ı Allah’a sığınıp çıktım dağlara Feda ettim vatan uğruna canı Kancıklık eyleyip bir refik gafletle Şehit eyledi beni henüz 22 yaşında İken düşman ordusu ile savaşan Kara Hüseyin Oğlu Hamit. Sonuç Yanına aldığı Küçük Mehmet(Yazıbaşı), Ethem Ağa (Çapak), Çete Osman (Karakızlar), Piç Ali (Çakırbeyli) gibi arkadaşları vardır. Hamit ve adamları zaman zaman etraf köylerdeki Yunan karakollarını basar. Yakaladığı Rum ve askerleri hemen orada ayak üstü mahkemede “Size Yunanistan dar mı geldi?” ile başlayan sorgu ile cezalandırır. Tabii karar her zaman ölüm olacaktır. Bu durum Hamit Efe’nin civarda ünlenmesine neden olur. Yeni doğan çocuklara “Hamit” adı verilir. Köyler ise gündüz Yunan gece ise çete kontrolü altındadır. Gündüzleri Yunan askeri gelir çeteleri sorar, silah toplarlar. Gece olur çeteler “Neden bilgi verdin? Para ver, silah ver, Yunanla ne konuştun?” diye köylüyü bunaltırlar. Bazı aileler bu baskıdan bunalır. Kimi aileler Torbalı’ya , ova köylerine yakın köylere mesela Taşkesi, gibi köylere, bazıları ise İzmir’e göçer. Öğrendiğimiz kadarı ile Dağtekke köyü adeta boşalmıştır. Sadece köyde bir aile ile boşaltılan bir evde Yunan askerleri kalır. Bu bölgede belli başlı çete grubu Karadiş, Kabakdelen ve Hamit Efe'dir. Rum çocukları Türk çocuklarına Rumca “Kopsi kefala” yani “kafanızı koparacağız” diye bağırmakta, onurlarını kırmaktadırlar751. Türkler ise suskundur. Bu suskunluk bazı yerli Rumları ürpertmektedir. Çünkü bir gün Türkler bunların hesabını soracaktır ve sorulmuştur da. Hatta bazı olaylarda araya yerli Rumlar
750

Mezartaşında 22 yaşında olduğu bilgisi yanlıştır. Çünkü Hamit 1309 yani 1893 doğumludur. 1922 yılında öldürüldüğüne göre yaşı 29 olmalıdır. 751 Mustafa Yoldaş’ın anlatımı

117

girerek Yunan askerlerinin elinden Türkleri almıştır. Bazı Giritliler de Rumca bildiğinden arabuluculuk yaparlar. Eğer savaş biterse her şey eskisi gibi olmayacağını onlar da bilmektedir. Bu yüzden bazı Rum aileler grup grup Rodos, Girit, Yunanistan’a göç ederler. Ama akılları hep buradadır. Hamit Efe’nin başına ödül konur. Arkadaşlarının evlerine sık sık baskınlar düzenlenir. Yakınları hapse atılır. Hamit yaptığı baskınlarla öldürdüğü Rum ve Yunan askerleri ile temiz ahlakı ile soyguncu olmaması ile efsanedir. Bu arada bazı yerlerde özellikle dağ köylerinde Yunan devriyeleri ve askerleri ile çatışmalar çıkar. Bu çatışmalarda her iki taraftan da zaiyat verilir. Örneğin Hamit ve adamlarını, Dağkızılca Yunan karakolu baskınında bir Yunan askeri ve Kemalpaşa Dereköy’den çarpışmada ölür. Sıkışan gruplar ya sarp dağlara çekilir ya da İtalyan işgal bölgesine sığınırlar. Zaman zaman uygulanan bir taktik de işgal komutanlığının emirnamelerini yaymnlamaktır. Bölgede Yunan askerlerinin gizlice uygulamaya koyduğu bir diğer olay iğrençtir. Yapılı, gösterişli, sağlıklı genç kızlar ve erkekler zorla Yunanistan’a insan haralarına götürülür. Burada Türk kızları Yunan erkeklerinden çocuk doğurmaya zorlanırlar. Tabi Türk erkeklerine de Yunan kızları verilir. Burada amaç ırk seleksiyonu yapmaktır. Bu kişilerden kimi 1923 yılında ülkeye dönebilirler. Kimisi ise ölümü seçecektir. Özellikle bu tip kişilerin yakınlarının intikamı daha da korkunç olur. 1 Mayıs 1922 günü Hamit Efe para karşılığı arkadaşı tarafından vurulur. Cenazesi bir at arabasında köy köy gezdirilir752. Artık “Hamit geliyor” kelimesi ile kaçışan Rumlar rahatlamıştır. Torbalı içinde de gezdirilir. Amaç halkın maneviyatını kırmaktır. Yunan kuvvetleri bir bozgunu geri çekilmeyi düşünmemektedir. Çaybaşı Mahallesi’nden müzisyen Ali Hasırcı bu yiğit Kuva-yı Milliyeci için bir türkü yazmıştır.753 Bu konu ile ilgili anılarını benimle paylaşan Milli Mücadelenin SON TANIKLARI, bizzat o dönemi yaşayan Deveci Salih Tünaydın’a (Ertuğrul Mahallesi), Mustafa Yoldaş’a (Çamlıca Köyü), Enver Aydın’a (Çaybaşı), Hüseyin Filiz’e (Yazıbaşı), Leblebici Mehmet Dede’ye (Ayrancılar), Sabri Fidan’a(Sabri çavuş) (Dağkızılca), Hasan Uysal’a (Karacaağaç)Deveci Mehmet Taşkın’a(Karakuyu) Hüseyin Baykurt’a (Ormanköy), daha adını sayamadığım babalarından veya yakınlarından dönemle ilgili duyduklarını bana aktaranlara (bunlardan sadece bir kaçı yaşamaktadır) sonsuz teşekkür ediyor ve rahmetli olanları saygı ile anıyorum.

752 753

Mustafa Yoldaş’ın anlatımı Ekte verilmiştir.

118

Hamit Efe’nin bilinen tek fotoğrafı

Hamit Efe’nin mezarı (Yazıbaşı Mahallesi Taşlıoğlu Mezarlığı )

119

Mezartaşının baş kısmı 120 .

Görüşme yapılan kişiler Doğum Yılı 1335 1327 1329 1333 1322 1935 1327 1932 1326 1936 1327 1335 1330 1325 1925 1329 1329 1328 1955 1334 1936 1936 1926 1948 1939 1935 1331 1936 1927 1929 1949 1928 1946 1947 1934 Görüşme yapılan yer Ayrancılar Çamlıca (Çakallar) Karakuyu Ormanköy Ertuğrul Mahallesi Arslanlar Çaybaşı Özbey Ayrancılar Karakızlar Karakızlar Dağtekke Dağkızılca Dereköy Yazıbaşı Belenbaşı Saipler Bozköy Dağtekke Bozköy Ormanköy Dağtekke Çakırbeyli Çakırbeyli Çınardibi Yeniköy Ayrancılar Helvacı Yazıbaşı Torbalı Mahallesi Ormanköy Dağtekke Torbalı Mahallesi Bozköy Torbalı Mahallesi Adı-Soyadı Şerife Yavuz Mustafa Yoldaş Mehmet Taşgın Hüseyin Baykurt Salih Tünaydın Hakkı Taşlıoğlu Enver Aydın Musa Özbek Mehmet Yıldırım Sami Kösten Saniye Uçar Mustafa Kılınç Sabri Fidan Ayşe Yay Nihal Gönülal Hüseyin Çetin İsmail Baykal Gani Özkan Muammer Şahin Şükrü Aydın Kemal Dağdeviren İzzet Bulut İsmail Acar Gani Zafer Öncel Kemal Kurucu Cevat Şen Zehra Ak Peker Sürsalan Fevzi Küçük Sezayi Çetinel Kudret Çetin Abdurrahman Şentürk Ahmet Aktaş İbrahim Özkan Çetin Çorapçıoğlu Görüşme tarihi 2002 2002 2007 2001 2002 2002 2002 2007 2002 2007 2007-2009 2002 2007 2000 2002 2000 2000 2007 2007 2000 2007 2002-2007 2009 2002-2007 2007 2007 2007 2007 2002 2007 2009 2007 2009 2007 200-2007 121 .

Mehmet Taşkın Ali Cin Necati Karakoç Hasan Uysal Mustafa Filiz Şevket Önder Hulisi Demirtaş İslam Özen Hamit Yılmaz Oral Halil Türkmen Osman Sözen Hüseyin Türkmen Keziban Barut Ali Özüzeybek İhsan Sevinç İsmet Açıcı Durmuş Dayan Abdullah Fırat 1939 1937 1938 1329 1966 1932 1335 1924 1935 1341 1936 1340 1331 1945 1928 1933 1337 1934 Cumalı Çapak Çaybaşı Karacaağaç Yeniköy Karaot Dağkızılca Torbalı Mahallesi Yazıbaşı Ahmetli Korucuk Tepeköy Mahallesi Yazıbaşı Karaveliler Ertuğrul Mahallesi Ertuğrul Mahallesi Sinekköy (Yeşilköy) Dernekli 2004-2007 2007 2002-2007 2007-2009 2007 2007 2009 2009 2007 2007 2007 2007 2001 2007 2007 2009 2007 2007 122 .

HORTUNALI HAMİT TÜRKÜSÜ 123 .

Anadan Deli’ye gidermiş. Babam kara kalpağın başında olduğunu söylerdi. Hamit’ten duyduklarını zaman zaman bize aktarırdı.Biz tedbir aldık. Çalı kakıcı olsa belli olur. Önce Kara Ahmet’ten aldığımız talimatla giderdik. Çok itilleşti. 1953 doğumlu) Eskiden buralarda Rum çoktu. Nakliye yapardı. Yunan’la çarpışması el altında duyulurdu. öldürmek istiyor. Kalabalık olmazdı. Çok çevik. 50 lira. Akşamları kongre olduğunda duyulurdu. Yunan tarafı seni kıvırır. Helal hoş olsun. “ Biraderin oraya çete gelmiş.Halamızın kocası Ahmet dayı adamı idi. Yunan kaçışında dört 124 . (Vurma anlamında) Yunan’a bilgi verenler de vardı. Kara Ahmet. Dedem o vakit 7000 dönüm buğday ekmiş. Toplantılarda 5-10 olurduk. İki asker gelmişti. “Bre melun!Nedir senden çektiğimiz?” dedi. Yok deyince dövdü. Ondan alırmış. Yunan’dan evvel tanışıyorlarmış.İki defa bize geldi. Buğdayın ayarı (boş gaz tenekesi ölçüsü) bir lira. Hamit’le üç dört sefer görüştüm. gözü karaydı.Bize falan yere ekmek getirin diye haber yollardı. Bilirim. Ben Hamit Efe’ye yemek götürürdüm. Şunu şu kişiye götür. Babam ormana seslenip bırakırmış.1332 doğumlu) Ayağında çizme. Üzerinde çapraz fişekliler. gece gece buluşmak. Adamı. Köy meydanında arabadan aşağıya attılar. Köpeklerimiz vardı. boş gitmezdik. Kalbur üstü zenginlerden para toplarmış.Ben o zamanlar 14-15 yaşlarındaydım. Beyaz bir at. Aldığımız talimatı verirdik. İkinci gelişiydi. hangi saatte geleceğini bilirdik. Gece gece konuşmak gibi. Ayağında çizmeyle at üzerinde gelirlermiş. Onun işi Yunan’ laydı. Çıksın meydana!” dedi.1947 doğumlu) Savran dedeme gelirmiş. Buraya Hamit geldi. Para bittiğinde para istermiş.Benim nüfusum geç alındı.”Biraderlerin çocukları var.Babam. Her gün aynı evde olursa öte yandan yolu bekler. Hafız Hoca. Dedem rahmetli .” dedi. ( Gani Özkan: Bozköy. Ekmek götürürdüm. Dağkızılca’da iki Yunan öldürdü.Gündüz Yunan gelirdi. İyi bir adamdı. Akşam evlerde toplanırdık. Hamit’in beş – altı kişi ile dolaştığını söylerdi.” derdi. Fakirdik. Onlardan kendinizi muhafaza edin. Daha önceden Hamit’le babam tanışmışlar.derdi. Yanında beş altı kişi vardı.Yarım İngiliz külot pantolonun arasında aynı subay gibi kırmızı şeritli kadife olduğunu söylerdi. İki türlü çalışmış. Görüşmeye genellikle yalnız giderdim.Babam Kara Ahmet tarafından hazırlanan yemeği Hamit’e götürdüğünü söylerdi.Esas kötülüğü Çakırbeyli’den Piç Ali yapmış. Dediği sözü yerine getiren bir adamdı. Lafı doğru biriydi. Has Ahmet. “Hamit vuruldu!” diye zaman zaman yaygara çıkarırlardı.Bir Kabadelen. Baba Çanakkale’de kalmış. Yunan kaçarken hepsi kaçtı gitti.Babam deveciydi. Parası var. Anadan Deli aşağıda çardakta dururmuş. külot pantolonunun içi kadife olduğunu babam söylerdi. Hamit gece çalışırdı.Dedem. “ Selamün aleyküm!” dedi.Gece yanına giden ben. Bir gün iki günde belli olur. Yunan tarafı mahsus yaparlardı. Köyde 2-3 kişi Hamit’ten talimat alırdı. Karakol dışarıda yatıyor. Fetrek Çayı’nın olduğu yere gelirdi. Biz hangi gün. Yunan’a yaltakçılık yapıyor. Babam. “ Amca git Yunanlara haber ver. Çakırbeyli’den Piç Ali vurmuş. “Burada başka ev var mı ?”dedi.Kavağın olduğu yere. Burada Yunan’la çok harp etti. dışarıda oturdu. Hayvan haşat çok.Amcam karakola gidiyor. Bugün dahi bu yaşımda ülke o günleri yaşasa aynı şekilde talimat alsak giderim. Sarı lira bir lira. Şunu şuna söyle. atik .Kuvvacı’ydı. Ne kadar atik ne kadar çevikti anla. Bazen babama basacakları karakolları haber verirlermiş. Hamit. Basacakları Yunan karakollarını Ahmet dayıya söylerdi. Karakaya’da pantolonun söküğünü dikerken vurulmuş. Kimse bir şey diyemedi. Hepimiz şaşırdık. bir Karadiş çetesi gibi değilmiş. Hamit’ten çok iyilik gördüklerini söylerdi. Ben nüfusumun çıktığını biliyorum. Babam Kara Ahmet (Yiğit) yanında bedelmiş.100 lira. Onları basmak istiyor. Çalı kakıcı değildi.” diyor. Kavağın yanına.Bana birkaç sefer talimat verdi. (İbrahim Özkan . Yumurta ( avra) istedi. Dede: “ Ne yapcan parayı ? “ dermiş. “20 sarı lira verdik. “Mermi alcam. Hamit . Her toplantıyı farklı evlerde yapardık. Hi bir köpek havlamadan içeri girdi. Akşam.HORTUNALI HAMİT İLE İLGİLİ ANLATIMLAR Yunan geldiğinde iki tokadını yedim. Hamit asker elbisesi giyermiş. Hamit’le olanlar da bilinirdi. Kuyulu tarlaya. Toplantılarda Yunan’ı yeneceğimiz konuşurduk. Beygir arabasının üstünde getirdiler. Atla gelirdi. (Kemal Akgün.” dermiş. Silahsız. Biz okula gidiyoruz. büyük kardeşim İbrahim. Dağkızılca’ nın bir mahallesini cavur bu yüzden yaktı. Dedem o zaman verirmiş.

Uçoluk çeşmesinin olduğu yerde bir dut ağacı varmış.” diyor. gitti. dayanamaz. Babaannem anlatırdı. Bu köylü ona baktı. “Yok.” demiş. Torbalı’ya götürdüler. Yunan bozulduktan sonra Hamit’in arkadaşları Ali Bey’i almışlar. Çapak’tan Ethem Ağa en yakın arkadaşı. bir kıyıda yidirdi. İçi boşmuş. Gece öününe geçmiş.jandarmanın önünde bir sürü insan. Yağmurlar alıp götürmüş cesedi. 70 sene önce Şahlı dayı nerden bulacak? Babam şüpheleniyordu zaten. Silah deposu yoktu. Yörük Ali. Yerli Rumların bakkal dükkanları varmış mandıraları varmış. 72 dekardır orası. ( Nihat Gönülal. Yerli Rumlarla derdimiz yok arkadaştık derdi. Vuruyor ve kör kuyuya atmış. Eşeği üzerindeyken “Kaldır bakalım kollarını. Hamit zenginden alıp fakire veriyormuş.” demiş. Çarşıda bir sürü evleri var.Küçük Mehmet adamıymış. Nerden alacan orayı? Babam derdi ki Şahlı dayı orada (dağtekke) dört tane keçi. barut mu satarız? Bizim kendimize lazım. Dedemi Karakızlar Akkaya’ da vuruyorlar. şeker. Şahlı dayının Alpkent’in olduğu yere biz iki üç sene buğday ektik. Yunan işgalinde pazara gidenlere çok eziyet ederlermiş.” Babamı Atina’ya sürgüne gönderceklermiş. Derlermiş ki. götürdü. 1329 doğumlu) Hamit’in abisi babamın eniştesiydi. Hiçbir namussuzluğu duyulmadı. 1937 doğumlu) Şahlı dayı bize. Bir kızanı orada vurulmuş. Satıcı akşam eve dönerken şurada bir kör kuyu var. Bir gün köydeki avcılar saçma barut istemiş. Küçük Mehmet çok atıcıymış. Dedemi Yunan askeri çok sıkıştırınca Aydın’a Yörük Ali’nin yanına kaçıp sığınmış. Vuranlar Aydın’a gidip bulmuşlar.Kahvedeki ihtiyarlar Rum’un dediğine bak.” Babamın yanında bu lafları ediyorlarmış. Babam Hamit’in bu bölgedeki devamlı adamıymış. Vurulan cesedi beygirle dereye sürümüş Yunan askeri. patlar. Tren hatlarını çeteler bozmuştu. Onlarda yavaş yavaş ufak ufak hareketin başladığını fark ediyorlarmış. Kongreleri Atatürk başlatınca yerli Rumlar anlamışlar. yaptı. ama kaçar gider.Ona asıl kızan benim. “Şimdi saçma. “Hamit bu kızanlar bana kalsın. saçma barut bize lazım diyor demişler. Yemeğini aldı. Yörük Ali anlamış. ( Mehmet Taşgın. Köydeki diğer bir yatağı Hacı Velilerden Hacı Veli Mustafa’ydı. Ahbaplık dedelerimizden. Satıcı Rum. Müsademede adamı vurulunca toplanma parolasını bar bağırırmış. Büyükannem ilk dağa çıkışını atını alan Yunan askerlerini öldürdüğü için derdi. Çok zoruna gitmiş.” derdi. Bir gün çekemez. Ondan kurşun atmadım derdi. öldürmüşler. Bir kötülüğü yoktu. Köye bir gün eşekle daha önceden çay.Amcaları büyütmüş.” dedi. Biz burada doğduk. “ Hamit’in parası bende kaldı. (Ali Cin. sekiz ağaç zeytinle bunları alamazdı. Yunan askeri bir gün köye gelmiş.Kimse cesedi yıkamamış korkudan. Babam. Bunları babam duymuş. Annem ufak çocukmuş. Sadece onun evine gidermiş. Hamit’in mutfağı yok. Uçoluk çeşmesinde bir müsademe olmuş Yunan askerleriyle. İple içine ekmek salarlarmış. Baba(m) derdi ki. Hamit’in abisi Tahir Ağa’ya kızını vermiş dedem. Şahlı dayı orayı 15000 liraya almış. 125 . Bir süre sonra Aydın’dan buraya geliyorlar. bunlar benim arkadaşlarım. Bunlar bir takımmış. 1926 doğumlu) Hamit Efe benim öz dedem. dedeme: “ Hamit ben bunlardan şüpheleniyorum. Çok yağmur yağmış. Dedem pencereden atlıyor. Köydeki parola “Portakal” mış. Nitekim onların dediği oldu. “ Atını gezdireyim. “Eğer cavur öldürmek günahsa ( Yunan askeri) biz çok azap çekeriz. Mahalle aralarında satıcılık yaparmış.Yunan’ın buraya işgalini onlar sevmemişler. Hüseyin Ağa’nın bağı dereye yakınmış. Meydanlar almadı. saçma barut satan bir Rum gelirmiş. Asker dedemi soruyor. Tren de çalışmıyordu. Karakızlar’dan Ali Bey Yunan taraftarı ya göndertmemiş. Kime lazım saçma barut ?”diyor. Bazı ileri görenler çoluğunu çocuğunu Yunanistan’a göndermeye başlamış. “Ben kurşun atmadım. Hamit . Hamit ile babam çocukluk arkadaşı. O zamanın behrinde “kuvva” için para toplamışlar Karadiş. “Bu Türk Milleti bunu çekemez. Ama Hamit onlar gibi değildi.Dedem ölünce annem kundaktaymış. büyüdük.” demiş. istememişler.Torbalı’da bir baskında beş Yunan askerini bir mavzer kurşununda tırmık gibi düşürerek öldürmüşler. Gavur askeri saçını başını yolmuş. Dedem. Ama çok büyük bir dövüşle ölür gider.” diyor. bir şey olur.Yunan’a karşı efelik yaptı. Millet cephanesini verdi. Babam Hamit’in parasının Şahlı’da olduğunu söyledi. Hamit’i herkes seviyordu. Atını alan adam diyorlar. Bunlardan uyuz oldum. Kabakdelenler. Çürümüş . onun Hamit’i öldürttüğünü biliyoruz ama Atina gözümün önüne geldi. Posta posta getirdiler.

babamın dayısının kızı. Torbalı’ya geldiğinde Molla İbrahim’in oğlu Topal Emin’i gördüğünde “Hafız Ali sağ mı?” diye sormuş. ( 1340 Yeniköy doğumlu Hafız Ali’nin oğlu) 126 . karakol kurmuş. İzmir’e. cepheye göndermiş. Öldürmüyorlar.Yunan yüzbaşısı dahi onun yaptığını iyi görmemiş. “İstersen güvenlik de vereyim. Hamit kendisine diyormuş ki: “Ulen Raşit. Sağ olduğunu öğrenince selamı geldi.Burada esas Hamit Efe’ye yardım eden Küçük Mehmet. Dr. (Sakar Ali) Yeniköy’ün üstüne geldiğinde daha önceden belirledikleri yere bir bez bağlıyormuş. O gün. 1948 doğumlu) Babam Fevzi İbrahim. Bunun üzerine üç sene İzmir’de duruyorlar. paralarını almış. Dedem Raşit sık sık dağa yemek götürdüğünü konuştuklarını anlatırdı. Dedem. Uçoluk’taki dut ağacının içine ekmek koyarlarmış. Hamit Efe adeta bizim evimizin bir dedesi gibidir. İşgal başlayınca köylüler dağlara kaçmış. Katil Cemali. İstanbul.1931 doğumlu) Hamit Efe. Katil Cemali Türk. Hamit’in Torunu. Yunan’a yataklık edenleri öldürüp Çapak yolundaki kuyuya atarlarmış. köyler boşaltılmış. Dedem şöyle bir olay da anlattı. Celal Bey’e hoca elbisesi vermiş. Korkusuz biriymiş. dedemde ekmek yemek yermiş. Mehmet Karadeniz.” Hamit Efe iddia üzerine Fetrek Çayı’nın göle döküldüğü yerde demiryolu kenarında Yunan karakolunu basmış.” derdi.” demiş. Aşiretlere göndermiş.Yunan askeri yoksa bir çalının üzerine geniş bir çarşaf seriyorlarmış. Babam içeriye adam kaçırmada rol oynamış. Annem kız çocuğu olduğu için Yunan askerleri dokunmamış. Etem Ağa’nın oğlu Fevzi söyledi. İzmir teşkilatı babama gönderir. o bir vatan kahramanı. Kafasına da sarık. Hamit’e yardımından şüphelendikleri için Atina’ya üç sene sürgün gitmiş. Celal Bey Aydın cephesine aşiretler aracılığı ile gitmiş.İyiliğini anlatırdı. Bu hadise Mehmet Ağa’nın ağılında olduğu için duramıyor. dedem bekçi Raşit Öz’ün yaşıtı ve arkadaşı. öksüz olmasan seni dağa çıkaracaktım. Bizim yaşlılardan duyardım.” demiş.Kız mari kız mari demişler öldürmemişler. Yunan’ın İzmir’e çıkacağını. birinde ben. Hamit’in çok iyi biri olduğunu anlatırdı. Ona yardım edermiş. Yüzbaşı . Hamit’e yemek götüren Mustafa Ali Filiz ve Ali Kutlu. “Beni öldürmeyin. (İbrahim Özcan’ın oğlu Ekrem Özcan.Karakol komutanı izinnameyi görünce hemen toparlanmış. O da Atina’ya sürgüne gitmiş. Daha önceden belirlenen yere yemek götürüyorlarmış. Köyde Yunan. Ölüsünü Kuyucu ( Dondurmacı ) Şerif tekmelemiş. Hamit Efe’yi Karadiş grubu bir gün kıstırmışlar. Ben onu öldürmedim.O bez göründüğünde kadınlar hemen köyü dolaşır . o saatte söylenen yerde. Mehmet Ağa’nın hanımı. Bu köyde Yunan askerinin olmadığının işareti imiş. ben seni haziran ayının şu günü Karakaya’nın şurasında saat altıda namlumdan geçirdim.Birini sen durcan. Dedem öksüzmüş. Ertuğrul’dan Molla İbrahim. Yörük Ali işgalden bir hafta önce köye gelmiş.” diyor. 12 mavzeri hem de onların hayvanına sardırarak köye getirmiş. Hamit Efe köye sık gelir. Çapak’tan Ethem Ağa( Hamit’in akrabası. Yunan zamanı köyden başkalarıyla üç sene İzmir’de kalmışlar. Hamit ile beraber dağa çıkmış. 1929 doğumlu) Babam medrese bitirmiş.Köye tebdil-i kıyafetle geldiğini defalarca anlatırdı.) Op. (Sezai Çetinel.Feyzi’nin İbrahim bu bölgede bilgi verirmiş. Hamit parası olan insanları üzmüş. Karadiş düşünüyor. İki daire tutuyor. Celal Bayar’ la tanışıyorlar. gözü kara biriymiş. İzmir’e kalkıp gidiyor. babam da içerilere gönderirmiş. Hafızdı. “Senin yaptığın çok ayıp. teşkilat kurulacağını kendisi ile köyde görüştüğünü anlatırdı.Okumuş insanlar az.İbrahim Öz 1949 doğumlu Hamit Efe’nin ölüsüne hiç kimse sahip çıkmamış.Yunan askerlerine rahat vermiyorlar. “ Hamit’in parası tamamen Kuvayı Milliye’ye gitti. Yunan yüzbaşısı müdahale etmiş. Bunu bana Çaybaşı’ndan Dayı Kemal de söyledi. Küçük Mehmet. Seyit Kahya ve Vidalı Ali mezarlığa gömmüşler. Celal Bey köye geldiğinde bir hafta babamın yanında domuz sürek avına gitmiş. Çok iyi atıcı . Celal Bayar’ı babama göndermiş. Hamit Efe Ahmetli’de Hacı Halil’in Mehmet Ağa’nın kulübesinde iki Yunan askerini öldürmüş.Hamit’e yardım edenler dedem. Hatta 1949 yılında Bayar. Küçük Mehmet var. 15 gün arayla İzmir Yunan valisinden izin kağıdı alırmış. Hamit.

Çorlu’da çatışma yaptılar. diğerinin adı Mustafa Kemal. Hamit’in adamları. Burada destekleyen dedem Deli Hüseyin’di. Bir de Ayrancı Mehmet.Babam vurulduğunu duyduğunda hüngür hüngür ağlamış. Dayılarımı –Hüseyin ve Şakir. Geri yanı hep Rum’du. Cemil Öz ( Bekçi Raşit’in oğlu) Hamit Efe annemin amcaoğlu oluyordu. döverdi. Yavaş Hasan’ın evini de bastılar. Duyardık. “Oğlum. Yunan karakollarına çok baskın yaptı. Babamın amcası olur.” demiş. Bu evlilikten Hamdiye halam olmuş. Rum çeteleri amcamın evine baskın yaptı. Yörük Hamit derlerdi. Karakoldaki askerler gece oldu mu karakolda yatmazlardı. Babam hem ağlar hem anlatırdı.Dağtekke’den Nazlı ile evlenmiş. çok değerli biriydi. Yunanların demiryolu köprüsü kenarında karakolu varmış. Anneme “Pantolon dikerken vurmuşlar. Dedemle babam konuşurlardı.” derdi.” diye geri almışlar. Sorarmış: “ Yunan’la kim ilgileniyor?” Babam duyduğu.Demirciköy) Yunan geldiğinde mektepte 2. para verdim. Bazen silah atarmış. Hamit’e ekmek veriyorsunuz diye.” derdi. Mustafa Aşkın Ayrancılar’da. Ondan çok severlermiş. Amcam vurulunca babamlar Hamdiye halamı almışlar.Abdestsiz namaz kıldırırlardı. Evlendirmişler.Cumaovası’nın yarısı Rum’du. 1340 doğumlu .Yunan jandarmaları ezan okunduğunda camiye gitmeyenlere bakar.fakirlere verirmiş. Hamit’i Çakırbeyli’den Piç Ali vurmuş. 1938 doğumlu) Hamit köye geldiğinde babamı görürmüş. Hamit’in çok iyi bir adam olduğunu söylerlerdi. “ Vercez. (Mehmet Dinçer. “Hamit geldi. Hamit Hortuna’dandı. Nenem (Babannem)söylerdi. Para aldılar. Karacaağaç.Bölük Torbalı’da. Burada bizim mektebi karakol yaptılar.Bildiklerim onlardan duyma. 1329 doğumlu) 127 . Karacaağaç ve Dağkızılca karakollarını basmış. Küçük Mehmet. Buca’da 25 hane Türk vardı. Seydiköy hep Rum’du.Hamit zuhur ettiği vakit bu Rum çeteler kayboldu. Hamit korkusundan halka işkence yapmadılar. Onlar mübadelede ancak geliyor. Hamit Efe’nin amca kızıyla evliyim.Kısık olduğu gibi Rum’du. İbrahim Cinkılıç’ın halası. Ayşe teyzemi bir sürü insanın içinden kaçırmış. ( 1938 doğumlu Dayı Kemal Erdal) Hamit Efe’nin yeğeni oluyorum. Fakirlere yardımcı olurmuş. Birisinin adı Venizelos.Mermisi kalmadı mı bu karakolu basarmış. Hamit’in arkadaşı tarafından vurulduğunu duydum. Onlar büyütmüşler.Lakabı Çete Hamit olmasına rağmen Hamit Efe derler. Rum çeteleri Buca’daydı. Çorlu köyünde Yunan çeteleri ile çarpışmışlar. Ama vermemişler. Ali amcamın. Zenginden alır. sınıfta okuyordum. Yoğurtçular’da Hamit’e destek veren Acem Dede derlerdi. Babama çok güvenirmiş. (Yıldız Erdal (Kızlık soyadı Oral) 1938 doğumlu) Hamit Efe vurulduktan sonra kızlar ovaya pamuk toplamaya giderlerken türkü yakmışlar.Rum çeteleri Yunan işgalinde Türk köylerine baskın yapıyordu. (Necati Karakoç.” derdi. Çapak’tan Ethem Ağa. Bu karakolda iki köpek varmış. Hamit korkusundan. (Hasan Uysal. Annem Hamit Efe için “Çok atik. Hatta Kemal köpeği devamlı döverlermiş. Sülalesi Hamit Aşkın. Ama mangal kadar yüreği varmış. Mustafa Kemal’in bakımı ölmeyecek kadar.Ben Kahveci kökenliyim. gözü karaydı. “Raşit Ağa köyde ne var ne yok?” Babam bilgi verirmiş.alıp Atina’ya hapse göndermişler. Dağda yatarlardı. çevik. Hamit çok milliyetçi biriydi. gördüğü kadarıyla Hamit’e bilgi verirmiş. (1939 doğumlu. Halil Ağa’nın kahvesine gelirmiş.Buraya geldiğinde annemlere belli edermiş. 20 küsur yaşında. Dermiş.Karakoldakiler “ Hamit geliyor!” diye kaçarlarmış. Soygun yaptılar. Dışarı giderlerdi. Venezilos’un bakımı iyi. Hamit ve adamları beş altı Rum çetesini orada öldürdüler.

Annem, Hamit için “çatalyürekli” derdi. ( Ahmet Şencer, 1938 doğumlu, Belenbaşı) Ahmet Çetin amca Hamit hakkında bizlere anlatırdı.Onlar Hortuna’nın üzerinde çadır hayatı yaşarken Yunan askerleri çadırları basar, Hamit’i araştırırlarmış. Yunan askerlerinin eziyet ve cefalarını, Yunan askerlerinin Hamit’ten çok korktuklarını anlatırdı. ( Sabit Tayfur, Belenbaşı) En büyük abim dedemle harman yerinde gece otururken bir şahıs geliyor yanlarına. Selam veriyor. “Buyrun gelin!” diyorlar. Oturuyor. Dedeme, “Dayı size burada bir baskı yapan, kötülük yapan var mı?” diye soruyor. Dedem, “Yok oğlum.” diyor. Gelen kişi Hamit Efe’ymiş. Dedemlerin hal hareketini öğrendikten sonra etrafa bir işaret veriyor. Etrafı adamları ile doluymuş. Adamları geliyor.Hamit, dedeme orda buradan her şeyi soruyor, ondan öğreniyor. Bilgi alıyor, araştırma yapıyor. Bilgi edindikten sonra “Amca sana ihtiyacımız var.” diyor. Dedem “Ne o?” diyor.”Biraz ekmek ihtiyacımız var.” diyor. Dedem, “Veririm oğlum.” diyor. Gece ağabeyimi eve yolluyor. Köy yakın. Abim evden ekmek alıyor, katık alıyor. Ordan tekrar tarlaya dönmüş. Yemeklerini yemişler. Dedemden özür dilemiş. “ Amca biz dağa doğru gitcez. Bizim geldiğimizi, gittiğimizi kimseye söyleme!” diyor. “Biz köyün etrafında daima bulunuyoruz, siz hiç korkman.” diyor. (İsmail Uyanık, Kırıklar köyü, 1341 doğumlu) Annemin babası vardı. Dedem. Hamit Efe’den zikrederken gözlerinden yaş gelirdi. Derdi ki, “Yunan cavuru onun ismini duyduğu zaman çil yavrusu gibi dağılırdı. Kaçacak delik arardı.” Hamit’e karşı büyük bir sevgi ve hürmet beslerdi. Bir defa atın üzerinde görmüş. Öyle bir duruşu ve ihtişamı varmış ki... Onun olmadığı yerde dahi ismi geçsin Yunan hemen orayı terk edermiş. (Rakip Becer, Kırıklar köyü muhtarı) . Köyümüzdeki yaşlılardan Mustafa Bıçak anlattı. 1315 doğumluydu. Devamlı köy kahvesinde anlatırdı.Köy kenarında gece orman içinde bek yaparken Hamit yan tarafta bir duvarın üstünde adamları ile görünmüş. Tüfeği çaprazlama omzunda iki eli ile tutuyormuş. 15- 20 dakika köyü dinlemiş. Ses dinliyormuş.Köyü kontrol ediyormuş. Köyün tam karşısında. Yüksek bir yere çıkıyor. Köyü dinliyor. Mustafa dede korkusundan soluk dahi almamış. Hamit adamlarına, “Köy sakin, herhangi bir şey yok.” diyor. Yavaşça çekip gidiyorlar. Bunu Mustafa dede devamlı anlatırdı. (Nihat Ünal, Kırıklar ,1942 doğumlu) Ben büyüklerimden Hamit hakkında Kuva-yı Milliye’ye yardım eden, çalışan, buradan topladığı parayı Afyon cephesine gönderen biri olarak duyardım. Kırıklar’da Rum Yorgi varmış. Dağda keçileri varmış. “Bunu korkutuver.” demişler. Yorgi’ye “Venizelos” derler korkmazmış. “Allah” derler korkmazmış. “Hamit” diyorlar, Yorgi’nin her tarafı başlarmış kıpırdamaya. Korkudan titrermiş. ( İsmail Özdemir, 1928 doğumlu, Doğancılar) Hamit Efe bir sefer bu köyden geçiyor. Bakıyor bir evde şavk yok. Aşağı mahallede bir evde şavk görüyor. Doğru Kırıklar köyüne geçiyor. Elekçi denen bir gavurun oğlu varmış. O, “Hamit’i bulsak şöyle keseceğiz, böyle keseceğiz.” dermiş. Hamit Efe kahvenin içine girivermiş o anda.Herkes pusuyor.Cavur kaçarken babuçlarını dahi atmış. Doğru Buca’ya kaçıyor. Buca’ya varıyor. “Ben kahvede atıp tutuyordum. Ben o adamı bir sefer gördüm, korkudan donuma pisledim.” diyor. “Sakın üzerine gitmeyin. Yalın ayak canımı zor kurtardım.” diyor. Bunu anlatırlardı. Babam muhtardı. Yunan cavuru gelince köyde bir tane silah bırakmadı, topladı. Komşumuz babama silah vermiş. Bunu sakla diye. Hem bu duyulmuş hem de Hamit Efe’ye ekmek veriyor diye ihbar etmişler. Babam İzmir pazarına gitmişti. Eşyaları hayvandan indirdi. Köyün karşısında orman yangını çıkmıştı. Köye Yunan
128

askeri geldi.Babamı Yunan jandarması götürdü. Babamı mapushaneye attılar. Orda döve döve öldürmüşler. Biz üç çocuk ortada kaldık. Yunan askerleri köylüye caminin avlusunda dayak attılar. Hem de ne dayak. Dayak yiyenlerin feryadından dağlar inledi. Caminin arkasına bir de bizim evin arkasına bomba attılar. Anam bizi evin altındaki mahzene indirdi, sakladı. (Mehmet Avcı, 1330 doğumlu, Doğancılar) Dedem Ali Kutlu, Hamit Efe’nin köyde yatağı imiş. Dedem, Hamit Efe’nin çok iyi bir adam olduğunu söylerdi. Bu bölgede Türk Milleti’ne yapılan eziyetleri ortadan kaldırmak için çalıştığını söylerdi.Yunan askerlerinin baskısından halkı kurtarmak için çabaladığını söylerdi. Hamit’e yataklık yaptığı için sürgün yemiş Atina’ya. Yeniköy’den Mustafa Ali Filiz., Özbey’den Topal Hüseyin lakaplı Hüseyin Özbek yatağı imiş. Ali dedem ve Hüseyin Özbek Sarıkışla’da bu yüzden hapsedilmişler. Dedem Yunanistan’da 18 ay hapsediliyor. Suçu Hamit’e yardım ve yataklık yaptığı için. İbadullah Yıldız dedemden dinledim. Yunan hükümeti Hamit çetesini haliyle yakalamak ister. Devamlı takip.Ancak bir türlü yakalayamaz. Hamit Efe de bundan etkilenir. Rahat hareket edemediği için ormanlık bölgede bir yerde Yunan müfrezesini namludan geçirir. Yunan yüzbaşısına kıyamaz. Hem de altındaki at kendisinindir. Ata bir şey olur diye düşünmektedir. Yunan yüzbaşısına bir mektup gönderir. Seni falan gün falan yerde namlumdan geçirdim. Kıyamadım. Beni aramaktan vaz geçin. Atıma iyi bak, almaya geleceğim, der. Bak bir daha affetmem der. Mesaj yerini bulmuştur.Yunan yüzbaşısı takip işini gevşetir. Hamit dağda tüfek bakımı sırasında Yunan askerleri tarafından satın alınan Piç Ali tarafından vurulmuş. Önce silah almamış. Hamit irkiliyor. Ne oldu:? Diye sormuş. Piç Ali tetik düştü demiş. Üç beş dakika sonra tekrar bir hazırlık yapmış. Akkaya’da vurulduğu söyleniyor. (Hüseyin Kutlu, Ahmetli) Hamit bu bölgeye çok iyilik yapan bir kişiymiş. Büyüklerimden duyardım. Köyün üstüne bir işaret verirmiş.Hemen köye dağılınır. Yunan’dan bir tehlike yoksa bir çalının üzerine kırmızı peştamal sererlermiş. Hamit ve adamları anlarlarmış. Köye inerlermiş. Köyden ne ihtiyacı varsa görür gidermiş. Millete zarar vermezmiş. ( Mustafa Dönmez, 1941, Yeniköy) Hamit Efe’nin Yeniköy’deki yatağı ve arkadaşı Mustafa Filiz, dedem olur. Hamit Efe köye geldiğinde dedemle irtibata geçermiş.Yiyecek, giyecek gibi şeylerde destek sağlarmış. Yunanlılarla ilgili haber sağlarmış. (Mustafa Filiz, 1966 doğumlu) Babalarımızdan dinlerdik. Hamit Efe bu köyleri karşı çetelerden kollarmış. Yunan zulmünden halka kalkan olmuş. Hamit Efe’yi yakalamak için bir komutan tayin edilmiş. And içmiş, “ Mutlaka yakalayacağım.” diye. Hamit’in peşine düşüyor. Amansız bir takip. Hamit bundan rahatsız oluyor. Sıkı bir takip.Pusu kuruyor. Bir gece, ay aydınında onu arayan komutan menziline giriyor. Fakat kıyamıyor. Martinin ucunda gezdiriyor, gezdiriyor.Tetiği bir türlü basmıyor. Bir mektup yazıyor.Falan yerde falan saatte altındaki atın şunu şunu yaptı. Eşkal veriyor. Tetiği bastığım an düşecektin. Kıyamadım. Peşimi bırak. Ayağını denk al. (Mehmet Güney, Yeniköy, 1946) Babam Hüseyin Özbek Hamit Efe’nin Özbey’deki adamı. Yunan jandarmaları Ahmetli köyünde maden işletiyorlarmış. Cellat Gölü’ne balık tutmaya giderlermiş. Babamgil Hamit’le beraber bunlardan dört tanesini vuruyor. Bundan dolayı babam yakalanmış. İzmir’de 35 sene hapis vermiş. Yunan hakim babama, “ 35 sene yaşayacak mısın?” Babam da Yunan hakime, “Sen burada 3,5 sene kalacak mısın ?” diyor. İşgalden sonra Atina’dan salıvermişler.Babam Hamit’in çok atılgan ve atıcı olduğunu söylerdi. Yeniköy altında değirmen vardı. Manol adında bir Rum değirmeni işletiyormuş. Yunan askerlerine ziyafet vermiş. Hamit bunu duymuş. Babamlarla değirmeni basmış. Manol’a bir

129

kuşun çekmiş. Manol’un bir kulağından girmiş diğer kulağından çıkmış. Hamit kulağını kesiyor, anam rahmetliye dahi gösteriyor. ( Musa Özbek, 1932 doğumlu, Özbey) Hortunalı Hamit çetelikte topladığı parayı askeriyeye verirmiş.Büyüklerimizden duyardık. Hamit çalı kakıcı değilmiş. Devlete yardım eden biri diye duyardık. (Mehmet Doğan, 1341, Çakallar) Annem anlatırdı. Dağtekkesi’nde gece arazide yatarken gece birisi annemim başına bir çubuk türtmüş. “Yenge falan kişiyi gördünüz mü?” Anam, “Görmedim.” demiş. Cavurlar gelirmiş. “Tavuk ver, yumurta ver.” derlermiş. Anam da, “Size taş var, taş.” dermiş. (Fatma Bircan, 1336, Düğerlik) Yunan gelince Hamit karşı gelmiş. Yunanlılarla zıt olmuşlar.Dağda geziyor. Yunanlılarla çarpışıyor. Yunalılar gelince çıkmış meydana , Halka kötülük etmemiş. Yunan karakollarını basıyormuş. ( Hüseyin Tek, Ayrancılar, 1337 doğumlu) Babımdan duyduğuma göre bizim oraya çok gelirmiş. Dedem İsmail bakarmış. Hamit Efe’nin mermi ihtiyacını Kemalpaşa’dan Rumlar parayla sağlarmış. Çete onlardan mermi alırmış. Köyün bekçisi cavur neneme laf atmış. Nenem dedeme, dedem de Hamit’e söylüyor. Kafasını koparıp neneme göstermiş. Bu adam mıydı diye. Nenem o adam diyor. Namussuzluğa hiç amanı yokmuş. ( İsmail Doğan, Vişneli, 1936) Hasan Kabadelen’in oğluyum. Osmanlar deresinde babamlarla Hamit derede otururken Yunanlılarla müsaderemeye girişiyorlar. Hamit Yunan atımı almasın diye atı vuruyor. Müsaderemeden sıyırmışlar. Babamgillerin taraftarlarına baskı yapmışlar. Teslim olmuşlar. Amcamla Atina’ya sürgün gitmişler. Esir değişiminde gelmişler. ( Nazmi Kabakdelen, 1936) Yunanlılar köyü bastığı zaman İzzet adlı biriyle Hamit Efe’ye haber salıyorlar. Köye Yunan askerleri geldi diye.İzzet’i kim ispiyon etmiş bilmiyorum, vurmuşlar. Annem yeni evliymiş. Kabakdelenler dedemin evini basmışlar. Altınları getir, seni kesmeyelim bırakalım, diyor.Kızına yani anneme haber salıyor. Altınları versin. Beni kesecekler diye.Annem altınları verip dedemi kurtarıyor. (Mehmet Ali Yıldız, 1927 doğumlu, Dereköy) Cumalı’dan Sıçmazlı (Mustafa Kurt), Kabakdelen çetesi bunların ikisini de tanırım. Bunların ikisi bir yere çalışıyorlar. Köylere baskın yapıyorlar. Köylerde kimlerde ziynet altın var.Onları dayakla döverek ellerindeki altın ve ziynetleri alıyorlar. Hortunalı Hamit düşmana karşı , böyle kötülük yapanlara karşı bir cephe almış bir insan. İyi niyetli. Fakiri kollayan insan. Halkı kollayan insan Düşman burayı işgal ettiğinde. Sığıtmaçoğlu muhtar. Onlarla temas kurmuş. Köye kötülük yapmasın diye. Köyde o zaman su şuradaki pınardan sağlanıyormuş. Yunanlılar da oradan su aldıkları için rahatsız oluyormuş. Sığıtmaçoğlu kumandana rahatsızlığı iletiyor. Askerlerin başındaki subay askerleri uyarıyor. Pınara pek varman. Kadınlar rahat suyunu alsın diyor. Sığırtmaçoğlu’nun Yunanlılarla işbirliği yapması Hamit çetesi buradan Sığırtmaçoğlu’nu alıyorlar. Mahmut Dağı’na götürüyorlar. Orada öldürüyorlar. Günlerce ölüsü orada kalmış. Şakir Aydın, Dereköy, 1340)

130

1942.1341. Gelen kızıymış. 1340 doğumlu) Kayınannem söylerdi. Köyde evliymiş. Akkaya Kurupınar’da (Yörük) Hasan vurmuş. Hamit’i dağda vurmuşlar. Bayındırlılar var.) Evvela bizim kazamız Tepeköy’dü. Bazı yerlerde taşkınlık yapmışlar. Ödemiş’ten gelen treni kırmızı köprüyü bombalayarak trenin bu tarafa geçmesini engellemiş. Ondan duyduklarım: Yunanlılar buraya geldikleri zaman halka kötü muamele yapmışlar. Onlar da bize Hamit’i anlatırlardı. Yemeği yiyeceğimiz zaman bir kadın geldi. “Babamın hasmını şu anda bulursam öldürürüm. Onu biliyorum.Ahmet Müfit vardı. 3-4 tane .Eşek sırtında köye Cumalı’ya getirmişler. acık 10 dakika uyuyayım . Trendeki bütün eşyalar buradaki yerli halk tarafından yağmalanmış. 1935 doğumlu. zenginden alıp fakire dağıtan biri.Yunan kaçınca ev boşalmış. Sen etrafa bak. Karısı başkası ile evlenmiş. Konya taraflarına kaçmış. Hamit’in kahve bastığını duydum. Subaydı. ( Hikmet Odaman. Ertuğrul) Büyüklerimden duyardım. Diğerlerine hep yetiştik. Ahmetli) Biz yaşlılara gazete okurduk. Çakırbeyli’den Piç Ali. ( Mehmet Ali Sönmez .Bana. Bunu duyduk. Celal Bayar’ı Yeniköy’deki Hafız Ali’ye götürmüş.”demiş. 15 yıl kaçmış. Ama olmamış.Gökyaka.Cumhuriyet’ten sonra ortaya çıkmış.Şurdan buradan laf ederken çete lafından çıktı. Uyuyunca Hasan vurmuş. Hasan vurmuş. Yunan çekilirken büyük hasar yapmış.Rahimden çıkardıkları çocuğu havaya atıp altına süngü tutarak öldürdüklerine bizzat şahit olmuş. “Hamit çok iyi bir delikanlıymış. “Ben ağırlaştım. Yörük Hasan’ın kardeşi Hüseyin’i kahvede Hamit yakınları vurmuşlar. Çapak’tan Ethem. Bu parayı yanında gezdirmez şayan-ı itimat olana bırakırmış. Cumalı.Baskıdan bıktığı için babam İzmir’e taşınmış. Uyuzdere tarafına kaçmışlar. (Halil Türkmen .” dedim. (Mustafa Park. Bizim evi Yunan karakolu yapmışlar. Hasan demiş. Dayısının oğluyum. Yörük Hasan. evi basmış. Orada üç sene durmuş. Eskiden nakliyecilik yapan Aslan Mehmet kadın kıyafeti ile Hamidiye (Özbey ) köyüne Hafız Alinin yanına götürmüş.Yıllarca kullandık. Hatta benim babam Bedevi bir tütün kalıp makinesi almış. Sonra Karşıyaka’da Arap Düriye ile evlenmiş. Veya zenginden alıp silah ve malzeme alıyor. ( Meral Serin. Yunan askerleri hamile kadınların rahimini süngüleyip çocuğu havaya atar altına süngü tutarak öldürürlermiş. Bir Hamit’i bilmiyoruz. Hamit burada nişanlıymış. Esas hasarı Aydın tarafından trenle gelenler yapmış.Bunlar grup halinde çete.Yunan karakolu Ertuğrul Camii’nin dibindeki eski başçavuş Mehmet Tekşen’in eviymiş. burada Küçük Mehmet.Kurt Ali (Ali Kurt). Öğlen yemeği yemişler. Bu parayla peyderpey 131 .Ağlayan çocukları “Hamit geliyor” diye korkuturlarmış. Gökyaka Tekeköy. 7 Eylül kutlamalarında kürsüye çıkıp o günleri anlatırdı.Ertuğrul’da Kuva-yı Milliyeci subaylardan Ahmet Müfit vardı. Hamit köylere gider zengin adamlardan yardım alırmış. Teyzem hamile kadının karnını süngülediklerini görmüş. Ertuğrul Camii yanındaki Yunan karakolunu basmış. 1931. Öğlen yemeği yiyip yola çıkacaktık.Hamit Efe’nin bu köydeki yatakları Hafız Ali’nin Mehmet Ali ile Yörük Hasan. Ertuğrul) Yunan köye gelmiş. Hamit devamlı dağlarda duran . Sıçmazlı (Asıl adı Mustafa Kurt – Ali Kurt’un kardeşi) Bunlarla düşüp kalkarmış. ( Mehmet Gürcan. Hamit’in arkadaşı Sarı Mehmet derlerdi. Bu asker işgal bittiğinde yakalanıp ağaca asılarak parça parça kesilmiş. Yunanlılar Hasan’a para vermişler. Ertuğrul’da Aslan Mehmet diye biri vardı.” dedi. Hanımıla pazar yaptık. Halamın kızı Hortuna’da. Hortuna’ya gittik. 1947 doğumlu) Teyzem Yunan zamanını yaşamış. Yörük Hasan beni de vuracaklar diye ortadan kaybolmuş. Buradan İbrahim Efendi’nin kızına nişanlıymış. Nişanlısı ölünce Taşlıoğulları’ndan Ferda ile nişanlanmış. Yunan kaçarken çok samimi oldukları Rumlar teyzemlere sığınıp “bizi saklayın” diye yalvarmışlar.Hortunalı Hamit . Bana nerde oturduğumu sordu. Geri gelmiş. Yörük Hasan vurmuş. Hamit Yunanlı gelince dağa çıkıyor. Bu şekilde Yunanlıyı sindirmek hedefleri. Soygunculuk yapan çeteler Hamit gelince kaçarlarmış.

Ali Ağa’nın Abdullah. bugünkü Alpkent’in olduğu yeri ve çarşıda yer aldığını söyledi.silah ve mühimmat alırmış. Abdullah. Karakızlar’dan Ali Bey’i kancıkladılar. Bunları nerde barındıracağız. Hamit zaman zaman Yunan karakollarına baskın çekermiş. Özbey yaka yaka kaçmış Yunanlılar. Korkmayın. Silahların hepsini üzerine doğrulturlar. Çolak İbrahim’le beraber İzmir’e girmişler. Piç Ali. Arpacık alnında dayalı. Burada çevre köylerde Yunanlılarla çok mücadele etti. İmha etmekten başka çaremiz yok. Ahmetli. Yunanlılara karşı acımasızdı. Kadınlar bağırıyor. Anama süt ana diye seslenirdi. babam 14 yaşındaymış. Geliyor Torbalı’ya. Diyor ki ben Hamit’i vurdum. Torbalı) Yunan buraya çıkıyor. (İbrahim Kesici. İnsan merhametliydi. Evin bahçesinde kör kuyu varmış. Perde arkasında kardeşleri var.Babamgil.Çolak İbrahim babama. Baskı içersindeydik. Haber gönderiyor. samanları almaya geliyor. Yunan askerleri Piç Ali ile gidiyorlar oraya. Hamit yatıyor tabi. O zaman çok berbattı. Bir arabaya geriyorlar. Subay hep beraber yaşıyacağız dermiş. Karakolu vardı. Piç Ali’ye sen gözcülük et. Buradaki Yunan karakolunu bastı. Arkaya geçip vuruyor. Ben subayım. Karagöz lakaplı Yunan zabiti varmış. Yunan askerleri diyor ki beraber gidelim. Üç sene. Çarşıda Yunan subayı bir sandalyenin üzerine. Kardeşleri daha sonra kemiklerini mezarından götürdüler. Babam seferberlikte başçavuşmuş. Mesela burada (Yazıbaşı)Fevzi İbrahim’in babası Feyzo’ya bırakırmış. ayağındaki çizme sarıydı. Hamit o gece baskın yapacağı gün Piç Ali varmış. Ben şu pantolonu dikeyim diyor. Yunan taraftarı Arif Kahya (Dincer). Dedem Hamit’e mektup yazdırmış. Yazıbaşı. Bir elinde kırbaç. Burada Üçoluk çeşmesinde arkadaşını Yunanlılar vurdu.Bakın çaresine. Yalnız “Yaşasın Venezilos!” deyecekesiniz. Biz dağlara Karakızlar’a kaçtık. Biliyorum. Hamit’i görmek istemezler. Hamit kadın kılığında kaçtı. Bu Hamit’i öldüren. Yunan’ın geldiğini de gittiğini de bilirim. İstavrozu çıkarıyor. Hamit çok fedakardı. Çapak’tan Ethem Ağa. 3. Yüzbaşı. Altındaki at kırdı. Kuşçuburun altında demiryolunu bozmuşlar. Altına bir at vermişler. daima kaçarlarmış. Ali’ye diyorlar ki git tekme ile çevir görelim. Biz o an damlardaydık. Halil Ağa. Eve baskın çekmişler. (Nihat Gönülal.5 ay durdu. Baş kaldıramıyorduk. Çok çevik biriydi.Yunanlılar Hamit’te muska var. ( Mustafa Filiz. Dün Nahiye’ye gidiyordun. O zaman Yunanlılar Hamit’in öldüğüne inanıyorlar. Buraya önce karakol kurdular. Bu kefereler bizim Nahiye’ye (Dağkızılca) yemleri. Vurmaya kıyamamış. Yardım eden. Başını kesiyorlar. Gavur nahiyeye gidiyor. Yunan askeri bastı. Çolak İbrahim’in karşısına çıkıyor. Yunanlılar da evi gözetliyorlarmış. Hamit çok iyi bir adammış. Köye Yörük Ali geldi. Babam anlatırdı. esirler için. (Mehmet Çakaloğlu) 132 . Onlarla tanıştım. İdare onların elindeymiş. Mahalleyi gezdirip teşhir ediyorlar. işinize gideceksiniz demiş. Yakışıklıymış . kurşun işlemiyor diye inanırlarmış.Bir gün onların evine gelmiş. Hamit’i görmüşler. Yunanlılar yanına korkudan yanaşamıyor..nerde tutacağız?” demiş. Üzerine akağı atmışlar. Küçük Mehmet. Bağıra bağıra öldü. Benim babam güzel Rumca bilirdi. Piç Ali vurmuş. Dağtekke’den Şahlı bana Hamit’in parasının kendisinde kaldığını. Anası ölmüş. Buradan bazıları dağa çıktı. Biz Venezilos tanımıyoruz demiş. Buları okuyunca cavur korkuyor. Kara Hüseyin’in Hamit. Benim anam Hamit’i emzirmiş. Bizim yiyecek ekmeğimiz dahi yok. Hamit’in kızanları varmış . Benim anam Hamit’in süt anasıydı. Yazıbaşı) Yunan buradaydı. Yunan kaçarken bu ova insan doldu. Köyleri yaktı. Selanikli. Geceleri evleri dinlerdi. Piç Ali tekmeyle çeviriyor. Ancak subaydan emir alırım diyor. Tahir Ağa. O anlatıyordu. Öteki adamlarına haber bırakarak Kavakalan taraflarında pantolonu sökülmüş. Kadir Efe anlatıyor. Hep beraber yaşıyacağız dermiş. Hem de çok. Kim kötülük yapıyorsa başına bela olurdu. Hamit orta boylu az sarıntraktı. Bir gece kaldı. Kaçarken yakıp yıktı. Bir gün de düğün vardı. Akkaya’da arkadan vurmuşlar. 1922 doğumlu. 1328) Torbalı’da Yunanlıların karakolu varmış. Kuyuya atlamış. Oraya aramışlar burayı aramışlar. “Bunları himaye edemeyiz. Namludan arpacıktan geçirmiş. Üzerine kapak atın demiş. Pantolon dikerken vurmuşlar. Kambur Kerim vardı. Önce babasının evini bastı. Pencereleri dinlerdi. Yunan kaçarken ilk önce babam ateş ediyor. Aynı akşamı Yunan karakoluna Hamit baskın çekmiş. Efeler vurmuş bağların içinde. Yeniköy.

Yunan köyü ateşe verecekmiş. O gece Arslanlar’da yattık. Nasliçli Malik. Gavur şapkasını çıkardı. Hamile rahimini süngüleyen askerdi. O yüzbaşı Hamit’in cesedine eziyeti engelleyendi. Subaya haber gönderiyor. Almaya geleceğim. Cennet yengem ekmek ediyor. Oradan Seferihisar’da alayı bekledik. Yunan çekildikçe biz takip ediyorduk. Kayıntam vardı. Çakırbeyli köyünden Piç Ali. rezil ediyormuş. Yangın yapan Yunan fırkası. Siz çeteye ekmek veriyorsunuz diye. Teşhir ettiler. Yunan taraftarıydı. Ulan Hasan sen ne arıyorsun burada. Sünnetçi Mehmet de derlerdi.Kaçamıyanları tuttuklarını öldürüyorlardı. Gavur bir düşünüyor. Aynı üç gün içinde Torbalı’ya da toplamışlardı.” derlerdi. Derelilerin Niyazi deriz. Buradaki fırka daha dönmemişti. Her taraf silah. Biz Karacaağaç Belenbaşı Buca tarafından Çeşme’ye yöneldik.Halil Efe derler. Süvari Hasan bunlar ne olduysa ben de ondan olacağım diyor. Bu insanları eli kolu bağlı yakmaya utanmıyor musunuz diyor Süvari Hasan. Girit’te ağır ceza reisi imiş. Amcam. Hortuna (Yazıbaşı) köyündenmiş. Bizim fırka iki ateş arasında kalınca Çeşme tarafına yöneldi. Diğeri Bağırsakçı Ali. Gazi’ ye. Bu sefer çeteler başladı Gurgur Dağı tarafından ateş etmeye. Halıları taşıyan. Hamit burayı bastığı zaman yanında Sökeliler vardı. Hamit yok demişler. Askerdi. Çırpköy ile Arslanlar arasında bekliyorduk. “Ey!” . Dirmilli Ahmet Çavuş. Bizim buraları çeteler baskı ediyormuş. Bir öksürük oluyor. Ahmet Müfit Gurgur Dağı’ndan top ateşi ile demiryolunu bozmuştu. Yakacaklardı. Ama bir tanesi dahi sağlam değil. İçlerinde Yunanla beraber hareket eden bir de Ermeni vardı. Hepsi süvariydi. Yakıp çekiliyor. Yörük Ali Yunan fırkasını takip ediyordu. Ondan sonra Torbalı’ya caminin altına kapattılar. Önce buraya topladılar. O gece yakılmaktan kurtulduk. Ben de oradaydım. Buradaki çetelerle de savaşmış. O da Yunan’a baş kaldırmış. Gavur diyor ki seni bir askerle eve göndereyim diyor. Kemal’i de böyle yapcaz. Kuşçuburun’a pusu kurdular.O zaman bir manga askerle evlerine gönderdiler. Bakıyorlar. Oraya doldurdular. Ordu geliyordu. Fırkamızın merkezi Hortuna idi. Biz orduya dahil olduk. 15’ lik. Düşmanın arkasından Çeşme’ye kadar gittik. Treni patlattı. At Yunan subayını eline geçmiş. O günü hatırlıyorum. ( Salih Tünaydın) (Mehmet Taşkın. Yörük Ali grubunun içersindeymiş. Benim atıma iyi bak. Caminin içinde babam da vardı. Cephenin bozulduğu duyulunca bizi her tarafta topladılar camilere doldurdular. buradan Yörük Hasan efeyle zıt gitmişler.diyor. O bir kahramandı diyor. Hatta top mermisinin bir tanesi trene denk geldi. 1939 doğumlu) Büyüklerimden duyardım. Seni filan yerde kıstırmıştım. “Ulan ben bu yaşta 133 .Yunan öyle bir dövmüşler ki bir sepet soğan az gelmiş. Biz kapıdan o telaş anında kaçtık. Dediği yer ve zaman doğru. Hamit Efe halk için çalışan dürüst bir efeymiş. Burada pamuk hanı vardı. Vagonlardaki gavurlar da gidemiyorlar. Daha sonra bu yüzden öldürüldü. Sonra biz Kuşçuburun’da iki gün kaldık. Cumalı Köyü. Bazıları cami duvarından atlayıp kaçtı. Ama o buraya gelmedi Sökeli grubundan olan sonra burada nüfus memurluğu yaptı Mehmet. Buraya ilk defa Çolak İbrahim grubu girdi. Birer ceket birer pantolon verdiler. Asıl adı Mustafa. Kızılçullu’dan sonra esir düşmeye başladı. Yakacakmış. Başımıza bir çavuş verdiler. Siz yaşarken nerdeydiniz. 7 katır vardır. Yarasına beresine soğan şırkıp acısını alsın diye. Bir miktar para istiyor. Köyü yakmaktan Saffet Hoca kurtarmış. Burada çete yok. İplerle. Hamit Efenin selamı var. Etrafa gaz tenekelerini sıralamışlardı. Piç Ali de Yunan kaçarken öldürülüyor.Bizim ev yakın. aykırı gitmişler. Bir araba üzerinde dikeltmişler. Arkalarından ateş ettiler. O Yörük Hasan denen adam amcam Parmaksız İbrahim’in evine gelmiş. Görüyorum. Yörük Hasan geliyor. Çırpıköy ‘de Arıkbaşı’nda yaktılar. Fetrek Çayı’na gittik. Ahmetli tarafında çekiliyor. 18 gün sonra eve döndük.Hamit’i vurmuşlar. dayı!” diye seslenmiş. Atını bırakıp kaçabilmiş. Girit’ten buraya gelmiş. Süvari Hasan’ı tanıdığı bir gavur görüyor. Yanında yandaşları da varmış. Saffet Hoca. Yerli Rumlar kaçtı. Biz İzmir’e girmedik. Dağ taş tam teçhizatlı asker. Büyük çarpışma Kuşçuburun tarafında oldu. Mekanizmasını atmış. Albay Çolak İbrahim’i görüyorduk. Hamit Efe. Bunlar köyü yaktırmamışlar. Yörük Ali de geldi Hortuna’ya. Karakızlar’dan Ali Bey de Yunanlılarla düşüp kalkıyordu. Koca bir fırka. Ateş başlayınca gavurlar bir telaşa düştü.” Hamit’i öldürdük. Sökelilerin bir kolu Cafer’di. Onlara ağırlık deniyordu. Fazla yaşatmamışlar onu. Bu Ertuğrul Camii’ne 124 kişiyi doldurdular. Hastanenin orda bir cavuru dilim dilim kestiler. Yunan askeri onlarla uğraşırken camidekilerin hepsi kaçtı. Gezdirdiler. Yörük Hasan: “ Dayı. Babam rahmetli anlatırdı. Hamit burada Burunsuz’un evinde baskın yedi. Amcam . O gün bizi askerin ağırlığına aldılar. Çete değil. Atım zarar görür diye seni öldürmedim. Rumca bilirmiş. Yakacaklar. Üç tane topu vardı. Torbalı’da bağların içinde öldürdüler.

Ürkek bir adamdı. Bir tavşan gibi. Oralarda arıyormuş. Ölüsünü getiriyorlar. Buraları terk etmiş. Amcam . (Ahmet Özer. Hüseyin. Para ararken karıların adamların üstüne çıkmışlar. Hasan’ın biraderi varmış. Bir çama kama ( hançer) ziplemiş (saplamış) o çamı arıyor derlerdi. Hamit buraya dedemin yanına gelirmiş. 1949) Binlerce dedem Ahmet anlatırdı. Ben atmadım Ali attı. Hamit’in vurulduğu duyulunca bütün millet ağlamış. Dedem vermemiş. Ve dağa çıkıyor. Dağa çıkması handan Yunan subayının atını alması. İstanbul mu Konya mı o taraflara gitmiş. Yaşlılar söylerlerdi. Hüseyin’i Hasan’ın kardeşi diye öldürüyor. Yunan askerleri “ Biz bunu dağ parçası sanırdık “ diyorlar. 1952 doğumlu) Benim büyüklerden duyduklarım şöyle. Bu ev kahveymiş.Babamı yanına almak istemiş. Birisi Hasan’ın biraderi Hüseyin. Piç Ali vurmuş.Ondan sonra Yunan’a teslim etmişler. 1950 yılından sonra ortaya çıkmış. Hasan Karşıyaka’da duruyordu. Çiğneye çiğneye öldürmüşler. 50-60 yılları arası köye gelip gitmeye başladı. yatak aralarını Hamit ararlarmış. Hamit atı gezdirivereyim demiş. Yörük Hasan telâşe düşüyor. Burada Mehmet Çavuş derler. Yunanlılar peşine düşüyorlar. (Şevket Önder. Alasıya buraya kaçırmış. Hamit buralarda kötülük yapmamış. Yunan süvarisi Hamit arıyormuş. Hamit benden para mı ister diyor. Sonra Yörük Hasan gidiyor. Kurupınar’da vurulmuş. Hamit pantolonunun söküğünü dikerken Piç Ali vuruyor.Kendini unutturmak için. Ama amcaoğlum İbrahim tanımış. Yörük Hasan ito tayfasındanmış ( Külhanbeyi. Hamit para ister mi? Yörük Hasan kendi yiyecek. Dağkızılca’ da karakolu basıyor. Ben değilim ben size yakalatayım demiş. Hamit beşiğe sığar mı? Genellikle yalnızmış. Yunan askerleri daha ölmedi diye ürkmüşler. Hamit varken hiç bu tarafa geçmemiş. Bunu Yunanlılar zannedermiş ki dağ parçası. Dağkızılca köyünde bu bölgeyi kontrol eden karakolları varmış. Hamit’in kardeşleri İzmir’de takip etmişler.” diyor. Karaot köyü . Uzun yıllar dışarıda durmuş. Onların yanında Helvacı’dan Sürsalan Cemali varmış. Para aramaya geliyor derlerdi. “İtoğlu it kereta! Parayı kendisi yiyecek. Yörük Hasan bu ödülü alalım diye öldürmüşler. benim amcamın oğlu. İlkindi zamanı mavzer atılmış.makbul sayılmayan) Birkaç yerde böyle yapmışlar. Yunanlılar Hamit Efe’nin başına ödül koymuşlar. Deveci İbrahim derler . Onu suya yollamışlar. Ben duymadım.O karakolu birden fazla bastığını duydum. Onda hapsaneye girmiş. Yunan askerleri hayvanın sırtından indirirken kıpırdamış.parayı nerde bulcam? O bana yollasın.Adamlara o kadar korku salmış ki beşikte dahi ararlarmış. Buralara gelir giderdi.” diyor. Çalının arkasından biri çıkacak gibi. Bizim İbrahim tanımış. Hamit’i bizim Akkaya’nın arkasında vuruyorlar. İkisi bir Piç Ali ve Yörük Hasan öldürüyor(Hamit’i). Onun çeyizlerini dahi almışlar. Yunan askerleri evin etrafını sarmış. Kurşunlamışlar.Ben o adamı hatırlıyorum. Çakır Ali’nin anası. İncedalan bir delikanlıymış. Efe’nin vurulduğu yerlere gidiyormuş. Ayakkabıları burada kalmış. Yörük Hasan uyanık bir adammış.Hamit’i bilirmiş. Yörük Hasan kardeşi öldürüldükten sonra köyden gitmiş. Katır sırtından indirmişler. Nişanlısını kaçırdığı zaman bizim eve getirmiş. Yunan askerleri buraları gelir evleri basar süngü ile her tarafı. Hamit bizim eve gelmiş. Yunan askeri öldürüyor. Efe’yi çok seviyorlarmış. (Fevzi Lütfü Taşkın. Ama Sürsalan Cemal’ den başka bir de Çengele’den biri varmış. Hamit’i çok severmiş. Hamit’i vurmuşlar. Sofu dayı. Karaot köyü basılmış. Hamit dürüst adammış. Sinek köy camii önüne getirmişler. İbrahim’in anası. Hamit öldürülünce meydanı boş bulmuşlar.Birden evden 134 . Çakırbeyli’den Piç Ali. Bu köye geldiğinde ben görürdüm. Kimse tanımasın diye Kafasını sarmış. Hamit böyle şeyleri sevmezmiş. Koca Ethem’in babası. Hamit vurulduktan sonra Arıkbaşı köyünden çete Çerkez İlyas buralarda bir gecede dört kişiyi öldürmüşler. (Durmuş Dayan. bulmuşlar. Baba ayrı. Devamlı tedirgindi. Dağa çıkardı. Karaot. Yunan jandarmaları gelmiş. Cesedi dağdan katır sırtında indirmişler. Abim Hasan’ı çok sıkıştırdım derdi. Dedem söylerdi. Buradan Yörük Hasan varmış. Köylüler duyuyor. Hasan vurmamış. Bu subayı vuruyor. Evdekiler atın kıçına bir değnek vuruyor. Onun yanına katılan buradan Yörük Hasan.Hamit kimseye eza cefa yapmamış. Hamit atın boynuna sarılmış. 1337 doğumlu. Ama Hasan o an orda. Amcam Yörük Hasan için . Sinekköy) Hamit Efe başıymış. 1932) Dedem Şakir’den Hamit ile ilgili şeyler duyardım. Benim efemin (ağabeyimin) anadan kardeşi Yörük Hasan.

Köyü bunlar yakacak rezil olacağız dermiş. Sanki atın üzerinde insan yok şeklinde çıkmış. Kızanlarımın içinde en çok seni seviyorum dermiş. Yunanlılar Keçiköy’ü basmışlar. Hamit Efe’nin öyküsünü bundan 30 sene evvel ( 1977) Yörüklerden Faki dayı vardı. Onlarla buluşurmuş. Babam Rumcayı çok iyi bilirdi. Yunan jandarması büyük bir ev var. Bir Yunan askerini çeşmenin başında vurmuşlar. Çalışmasını millet takdir edermiş. Yunan askerleriyle.1933) Çete Hamit. Ormanköy. Dolaşıyor geliyorlar. Kayınpederim anlatırdı. Getirdiler gelmişler. Kadınlara kızlara mezalim. Haliloğulların Süleyman (Cerit). Yunan’ın geçeceği tek yol varmış. 1921 doğumlu) Ben daha önceki yıllarda il genel meclisi daimi encümen üyesi iken heykelini yaptırmak istedim. Kabakdelen.Pantolonun söküğünü dikerken öldürmüş. 1335) Yunan zamanı Hamit gelir. Dürüst. öldürdü. Burada Yunan karakolu varmış. Kim köyde erken çıkıp işine . Bunları temizlersi. Karakuyu. Hamit’i herkes severdi burada. Yunan zamanı devamlı buraya geliryormuş. Yunan askerleri bunu bildiği için her gün sabahleyin köyü etrafını çeviriyorlarmış. Helvacı köyü. Yunan askerleri çok korkmuş. Kızan olarak. Oradan çağırıyor. Gelin Yunanlılar çocukları yakacak diyor. Köyden bir kadın kızanlara haber vermiş. (Ali Can Zıh.büyüklerden duyardık. sayılıyormuş. Bunu kayıpederimden duydum. Sarılarak. Olanlardan alırmış olmayana verirmiş. 1928) Hortunalı Hamit’in arkadaşı bu köyden Sürsalan Cemali’ymiş. Öküz arabasının üzerinde ölüsünü gösterdiler. Öküz arabasının önüne karakolun önüne getirdiler geldiler. Sevilmeyenler Karadiş. Hamit çok iyi biriymiş. Hamit’i vurmuşlar. Yunan işgali devamlı mezalim. 135 . buranın ağası Ali Bey varmış. nerden geldi?” diye büyük tahkikat yapıyorlarmış.yıldırım gibi çıkmış.Hayır yaparmış. Onlarla anlaşırlarmış. Bütün Yunan askeri ondan korkarmış. Kurşun atmışlar ama vuramamışlar.tarlasına gitmek isterse yakalayıp dövüyorlarmış. Orayı tutuyorlar.Çok arkalıymış. Hamit örlü adammış. Bilgili adammış. Mola İbrahim Efendi de çok methederdi. Köylüyü sıkıştırıp: “Çete Hamit nereye gitti. Hamit’in vücudu çok tüylüymüş. Buralarda çarpışma yapmamışlar. O anda Keçiköy’ün öte taraflarındaymış. Dedem öyle anlatırdı.Vatansever adammış. Çekemiyormuş. vatanperver bir adammış.Hamit’in mert olduğunu duyardım. Demek kadın o taraflarda olduklarını biliyormuş. Görenlerin ödü patlamış. Ben de yaptırmak istedim. Kayınbabamı öyle çok severmiş. Hamza Ali Ağa (Çetin. Halk arasında ismi çok anılırmış. Hamit öldürüldüğünde Yunan askerleri emin olmak için türtmüşler. Devrini almaya gittiğimde. Hamit . Buranın ağası idi. Subaşı. (Ömer Uçar. Yunan subayları korkmuşlar. Aydın’da bütün efelerin heykelleri var. Yunanlılar 120 kişiyi içlerinden babam da dahil gazla yakmak istemişler. Yunan karakol komutanına ben İstanbul’da rastladım. Buradaki arkadaşları Paşa (Acar). Benim kayınpederim olur. Yukarı köylere buradan geçermiş. Bunu sadece kayınbabam söylemezdi. Cemali’yi Hamit babasının elinden alıp gitmiş. (Üzeyir Yiğit. “Bunları (Yunan askerleri) temizliyevereyim mi?” dermiş. Orada duruyordu. Buradaki arkadaşlarından bilgi alıp sohbet edip gidiyormuş. Halk tarafından seviliyormuş. Havaliyi sindirmiş birisi.Çakırbeyli’deki namussuz kançıkladı.1977 yıllarında. Köyde çocukları toplamışlar camiye.Güç). Gökoğlan İbrahim Dayı (Balcı-Dağdeviren). Langırdak Şükrü’nün evi. Arkadan yine gelir dermiş. Sanki canlanmış gibi. Hamit’in tüyleri dikilmiş. Ondan dinledim. Birkaç el etrafta silah atmış. Türtesiye ceset kıpırdamış.Cemali’ye “ Ülen çocuk seni ben çok seviyorum. Çerkez İlyas. Ben ufak çocuktum. 1926) Büyüklerimizden Hamit’in iyi bir efe olduğunu görüldüğü yerde cavurların korktuğunu söylerlerdi. Ama Keçiköy’de olmuş. Bir de Tekke’den Sarı varmış. Ben onu gördüm. (Mehmet Esen Kalkan. Hamit’in haberi olmuş. Bunları köyün ileri gelenlerinden . Helvacı köyü. Pusuda 14 Yunan askeri kayıp veriyorlar. Cepte taşıncak bir şey olsan seni cepte taşırdım “ dermiş. Gelirmiş pencereden Ali Bey’e. Kültürlü adamdı. Ethem Ağa oğlunun birinin adını Hamit koydu. İstanbul’dan araba aldım. Yunan askerlerinin bir anlık şaşkınlığından kurtulmuş. (Mehmet Ali Can. Ali Bey aman elleşme. Yakacaklarmış.

Gebe bırakmış.Ahmetli) Yunan cephesi bozulunca buradaki Yunan zabiti köylüyü uyarmış. (Ramazan Gülten. yakıp yıkıp geliyor demiş.Elimizden her şeylerimizi alıyorlardı. Kadın bacanın içine saklanmış. O anlatırdı. 1939) Babam 1312 doğumluydu. Köydeki arkadaşını uyarmış.Kendini bildiriyor. Hiçbir huzursuzluk çekmemişler. Yunan çekilirken annemler biz gidiyoruz derlermiş. Maden ocağına gitmişler.Kabri cami avlusundadır. Getir parayı. Yunanlılar uyuyunca köye kaçmış. Köyden Giritli Osman’ı Arapkahve’ye kadar götürmüşler. babam 96yaşında öldü. Çok çektik derlerdi. Yunan çekilirken köyde Kopçasız lakaplı birini öldürmüş. Dur diyorlar vuralım. Orada bir gece kalmışlar. Yunanlılar öldürdükleri insanları bu bodruma atmışlar. Yunan çekildikten sonra geri gelmişiz. Söyle halka kaçsın. Bize anlatırdı. Bunun üzerine halk köyü boşaltmış. Çok rezillik çektik. Nerelisin diye. Çocuklar acıkınca ağlaşmışlar.Galip Hoca olarak Yeniköy’den Hafız Ali’nin yanına geldiğini duydum.Kadınları korkutuyorlarmış. Çocuklarını Yunanlılar öldürmüş. Başkan Muzaffer’in anasıydı. Çocuklar ağlaştığında diğer komşular Yunan çocukları duyacaklar diye saklandırırlarmış. Ağlaşa ağlaşa gitmişler. çocuklarını Yunanlılar öldürmüş. Onlara bilmem ne cavuru derler. Hanım Torbalı Subaşı deyince sormuş kimlerdensin hanım İbrahim Çavuş’un kızıyım. Demiş beni çok iyi baktınız. Bizim hanıma sormuş. 1929 . Bizimkiler oradaymış. Yunan yakmış. Köyü yakmış. Köye geldiğimizde cami ve evler yanıktı. Köyde çetelerin adamları varmış. O zaman evler sazdan. Antalya’ya göç etmişler. Fırında 8-10 ekmek kalmış. 50 kadar sığır evde.Yeniköy’e gelmiş. Yunan buraya çıktığı zaman tüm Yörük obası (Karatekeli) İtalyanlara sığınmışlar. Bizi dövüyorlardı derdi. Yunan zamanı birisi inek satarsa haberleri olurmuş. Bunu ben evlatlık yapacam demiş. Korkularından kadınlar ses edemezmiş. Ben Ahmetli’den geldim diyor. Yeniköy’e girememiş. Arap Ahmet’in kardeşini (Nedim) Yunanlılar öldürmüşler. Elif diye birisi. Bülbüdere’den Uşaklı İsmail vurucu kırıcı bir adammış. Dağda pelit yimişler. Ancak Yunanlılar. Kaçtım. Afyon bozuldu demişler. O bahsederdi bize. Soygunculuk yaparlarmış. paralarını alıyormuş. Sakın köyde durmayın. derdi.15-20 sene cami yanık durdu. Koca Ömer diye birisi cavur sanmış. Arnavut Dudu teyze vardı. Onlar anlatırdı. Burada yerli cavurlar varmış. (Mustafa Cerit. Kimin cavur kimin ne olduğu belli değil. Uzun Durmuş’un evini Yunan askerleri basmış. İnek sattın. Kanı hala üzerinde duran tahra çıktı. Giritli Osman ben sizdenim. Bir sağmal inek 6 sarı lira. Kim yapar bu vahşeti. Kendisi kurtulmuş. Çeteler gelir ellerinden mahsüllerini ( buğday) alıyor. Caminin bahçesine gömmüşler. Sağlık. Akşam çete gelirmiş kapıya. Dağlara kaçın demiş. Kayınbabam çeteler öşür alıyordu. Yerli cavurlardan hiç zarar gelmemiş. O çaltılar (dikenli çalı) o kürler (dikenli böğütlen) bana pamuk gibi geldi derdi.Yunanlılar yakmış. Ahmetli) Yunan zamanı ben Antalya’da doğmuşum. Köyü yakmış. Beni cavur götürdü. (Osman Çelik. Tak tak tak. Baskı yapıyorlarmış. Ben Türk’üm diyor. İstanbul’a gezmeye gelmiş. Bina yıkıldığında bodrum katından bir sürü insan kafası iskeleti çıktı. Bayağı komşularmış. Biri dermiş bunu vuralım. 1931) Büyüklerimden Çirkince’den gelen Rum çetelerinin eziyetini duydum. Celal Bayar’ın . Zabit Giritliymiş. Yörükçülük yapıyormuş. Onu çekilen Yunan askerleri öldürmüş. Bacanın içindeki duvarda çivilere tutunmuş. Çeteler zeytinyağını kızdırmışlar Tulum’dan Miri nenenin göbeğine dökmüşler. (Mehmet Kahraman. Rumların haberi olmuş. Diğer asker benim çocuğum yok .Kayınvalidemin anası (Kuru gelinlerden Emine) bu Yunan demiş çocuğu düşürtmüş. Komutanın adı Konkunaki. Subaşı Kooperatifi’nin eski binası Yunan karakoluymuş. Ormana atın kendinizi diye uyarmış. Anlatıyor. 1337. 1938) Annem 108.Bir kişi ormana gitmemiş. Bazı Yunanlılar Subaşı’nın kadınları ile evlenmişler. Ahmetli. Subaşı. Ellemiyorlar.Ailemi otele bırakmıştım. O komutan buradan bir kadını yoldan çıkarmış. 136 . (Melek Dinçer.Yunan arındıktan sonra memleketine geri gelmişler. Annem kucağında bir çocuk bir de yanında.

Torbalı’da tren hattını çeteler yolu açmış (bozmuş) Trenden inip kaçmışlar. Rum’un en ihtiyarında silah omzunda. Nenem Yunan askerlerini görünce tüfeği atıvermiş. Nerde bulacağını biliyor. Babam anlatırdı. Tire tarafından silah sesleri gelmeye başlamış. Köydeki arkadaşı Gacarların Casim varmış. Rum komşusu Yunan subayına Rumca bir şeyler konuşmuş. Sadece bir dolma tüfek bırakmış. Geri vermiş. “ Hamit’e tedbir al. Ahmetli. Başlamışlar işkenceye. Tüfek patlayınca Yunan askerleri bizim eve her taraftan çevirmişler. Yunan çekilirken köyü yakmış. astarına koymuş. Rum kadınları kaçıyormuş. nenemden duyardım. Şehitler) Yerli Rumlarla iyi geçinmişler. Köylüden bıçakları dahi toplamış. Sami Ağa koyunun başında . Yunan’la işbirliği yapanlar Yunan’la beraber kaçmış. Hamit Casim’e: “ Ne var . Bak şurada şu kadar çalkanık buğday var. Ellerinden almış. Yunan’ın zararı köye olmamış. Köyden yerli Rum komşusu gelmiş. Sağ ayağının çizmesinin içine. Arapkahve’de kamp kurulunca kaçmış. koşmuş. (Cevat Güven. 1337) Hamit bizim eve gelirmiş. Kaçarlarken bu hayvanları da bırakıp kaçmışlar. Ben öldürürüm sizin adamlar beni tutar demiş. Hamit Sağlık’ta Yunan karakolunu basmış. ( Hüseyin Yılmaz. Buradan Kopçasız öldürülmüş. Aslanlardan Recep Ağa’nın evini basmışlar. Yunan bize bir ekmek çakısı bırakmazdı derdi. Dövüyormuş. Bunun anasını babasını çeteler öldürmüş. Çeteler köyü basmış. Halbuki burada iki tarafta geçinip gidiyorlarmış. Casim’e Hamit’i öldürür müsün?Öldürürrüm demiş. Biz gidiyoruz. (Mehmet Alkan. Bir oğlan çocuğunu götürmüşler. Çengele. Arıkbaşı ve Çırpıköy’ de milleti camiye doldurup yakmışlar. Eğerci) Annemden. Şimdi Süleyman dayının evlerinin olduğu yer. Biliyorlar ki bir gün bunlar gidecek. Babamlar ovada darı ( mısır) suluyormuş o an. Bir şey yok. Babam mavzerleri. Çapak’tan Ethem. Açıyorlar kasayı. Zaten Yunan buraya çıktığında yerli Rumlar başlamışlar söylenmeye.ne yok Casim?” diyor. Kaçarken Torbalı’nın ileri gelenlerini toplamışlar. Dağdan karakola ateşe tutuyor.Hamit’in kızanı ya. Yeniköy’den kendilerine sıkı (kurşun) atılınca burada Türk askeri var diye köyü aşağısından doğru geçmişler. 1932. Kemal’in askerleri geliyor demişler. (Cemali Aslan. Yunan karakolu Ali Bey’e bir mektup göndermiş. Yunan geldikten sonra işleri bozulmuş. Çeler Sami Ağa’nın ağılını basmışlar. Siz ne yapıyorsunuz demiş. Kimin neyi varsa bildiriyormuş. 1934) Yunan zamanı Yunan askerleri burada keçi pınarında maden ocağı işletiyorlarmış.Yunan askerlerini öldürmüş. Birisi daha insancılmış. Köylüye güttürmüşler. Yunan karakolu köyde varmış. Ertesi günü Dernekli ‘de dağda Hamit’i buluyor. Karakızlar’dan Ali Bey varmış. (Abdi Doğan. Şehitler. 1933) İhtiyarlar burayı Yunan’ın işgal ettiğini fazla eziyet ve ızdırap çektirdiklerini söylerlerdi.Rumlar bizim rahatımız da bozulacak derlermiş. Hamit çetesi madeni basmış. Bin tane koyunu var. Çırpıköy’den Mercanların Ali.(Mehmet Cerit.Ali Bey hem Yunan tarafı hem de Türk tarafı. Bunlar bizim rahatımızı bozacaklar diye. Kalanı da bırakırlar mı? Bırakmazlar. Yunan binbaşısı tüfeği kokmuş. 1923. Bunlar Karhat’tan(Gökçen). Oraya buraya saklanmış. Sağ ayağının astarın altında Yunanlıların kağıdı var. Rum komşusu subaya bu taraflarda domuz çok. Kaçmaları çok acayip olmuş. Köyü Hasan Çavuşlardan İbrahim basmış. Casim bir gün köyde kalıyor. Annem orda. Domuza attılar demiş. Arapçı) Yunan süvarisi köye gelince köyde kimse kalmamış. Casim’e dikkat et. Köyde Yunan karakolu varmış. 1932. Soygunculuk yapmışlar. Yerli Rumlar da kaçmışlar. Casim’e de Yunan jandarması tutmasın diye bir kağıt vermiş. Köyde yerli Rumlar varmış. Hacı Seyfittin’e söylüyor. Babamgil Arslanlar’dan geliyormuş. Babamları öldüreceklermiş. Yunan işgalinden en çok yerli Rumlar rahatsız olmuş.”demiş. Köyde Yunan’la beraber işbirliği yapanlar varmış. Buradan kinle gidiyorlarmış. Ali Bey. Rum komşu binbaşıya bunun kadar namuslu adam bu köyde yok demiş. Paraları almış. Yunan kaçıyormuş. Giritli kurtulmuş.mermileri köy dışındaki damlara saklamış. Sandıkları açıyorlar. Kızı Rakibe. (Adlarını söylemek istemedi) Bunların bazısını çeteler öldürmüş. Dönersek birazını bize verirsiniz. “Sağ ayağının 137 . Köyden Kör Osman bunlara yataklık yapıyormuş. Ordan buradan koyun toplamışlar. Köyün en zengini Sami Ağa.

Vurulmuş. Herkes bakla tarlasına saklanırmış. Köylü ne yapsın.. Gezdirmişler. Köyde askeriyeye yardım toplarmış. Gurk tavuğun altındaki yumurtayı dahi almışlar. dermiş. 138 . Biri de gidip Karakuyu’daki Yunan jandarmasına haber vermiş. babamgil Hamit’in adamları. Birkaç kurşun atmış. Casim ben sene ne yapayım diyor. (Veli Koç. Çalı kakıcı değilmiş. Çakallar. (Naim Özkarademir. Köylüler kaçan yerli Rumların evlerini hayvanlarını yağma yapmışlar. Git Hamit’i vur diye. Oğlananası) Yunan işgalinde babamlar Kütahya’ya göçmüşler. Bakıyorlar ki Yunan komutanlığının kağıdı. Babam mühürü (istifa) atmış. Yunan çekilirken köylüyü camiye doldurmuşlar. Nikol da Zeytinköy’den adalara ulaşmış. Kalan paralarını arıyorlar diye duyduk. Düğerlik) Dedem Kırışık Mehmet o vakit köyün zenginlerindenmiş. 1954. Yunan askerine yataklık yapan da varmış. Karakızlar’dan Hidayet Bey’in babası Ali Bey birisine para veriyor. Sabri dayıya bu işler ödünçtür ödünç demiş. Helvacı’dan Sürsalan Cemali. Bunlar köylülere zarar veriyormuş. Gece oldu mu evlerde lambalar yanmazmış. Bir kurşun çekip öldürüyor. Hamit burada Burunsuz Esma diye bilinen birine gelirmiş.Bir gavur kıstırmışlar.” Çıkartıyorlar.tahrasını alan Torbalı’ya Yunan öldürmeye gelmiş. Çeteler kaçmış. Kıbrıslı Fevzi Çavuş varmış. Bir tepeyi zapt etmiş. Geliyorlar. Kızılcaova’ya göçmüş. Aşiret milletine pek zararı olmamış. Korkudan tapuyu verirmiş. Arabanın üzerine bağlamışlar. babam köyde muhtarmış. Yumurta alırlarmış. Yunanlılar bunları sık sık rahatsız edermiş. Amcamı Dağtekke’de Kocabıyık’ın evinde vurmuşlar. Yunan çekilişinde demiryolu bozulmuş. Yataklık yapanlar Gökçen Mustafası. 1336. Gidiyor Ali Bey’e. Ali Bey milletin malını zapt edermiş. Hamit Yunan’a tavkırırmış. Evlerde kimse yokmuş gibi görünürmüş. Kaçan bir Rum. Öyle kurtulmuş. Tedbirli dur. Nikol köylüyü uyarmış. Alemin malını karıştırma demiş. Yunan askeri gelirmiş köye. Düğerlik köyünde evinin üstünde çarpışma olmuş.Burada Rumlar varmış. amcam olur. Dernekli) Sarı Efe Mehmet. Teşhir etmişler. İşgalde burada adliyesini dahi kurmuş. (Veli Ayaydın.çizmesini çıkar. Çengele’den Nalbant İbrahim.Vurduruyor. Vurduran Dağlı Emine. (Yusuf Karadayı . Ahmetli) Tepeköy’de eşkıya fırıncı Abbas Akeren babaannemin babasının göbeğine kızgın zeytinyağı dökmüş.Yunan kaçarken tüfeğini alan . Camiden kaçan doğu kısmında bir bakla tarlası varmış.Bunu Hamit duymuş. Karatekeli aşireti. Sakın malınızı satmayın. 1920. Annem anlatırdı . Ödemiş tarafından gelenler ilk Torbalı’ya girmişler. Diğerini de zapt etmeye uğraşırmış. Baskıyla istediği paraya elindeki malı alırmış. Taban astarını kaldırın. 1939) O zamanki durumda cepheye para toplayıp Yunan askerleri ile çarpışırmış. Vuran Pomak Topçu Süleyman. Hamit Yunanlıları berbat ediyormuş.1929 . Torbalı) Yunan askerleri evlere dağılırmış. En çok korktuğu Hamit Efe. (Ahmet Yılmaz. Hemen bırakıp gitmişler. Kırışık Mehmet’in evini yakmışlar. Mezarı sağlık ocağının olduğu yerdeydi. Kilisesi vardı. Hamit fakiri gözeten biri. Hamit Efe’den çok korkarlarmış. Tren burada kalmış. 1927. (Halil İbrahim Duma. Yunanlıları berbat etmesin diye Hidayet Bey’in babası vurdurmuş. Yunalılar gelirmiş . Yunan geliyor dedemin evini yakıyor. Nahiye’den (Dağkızılca) bekçi gelmiş. İnsanlar Kaplancık tarafından kaçmışlar. Gaz tenekeleri dahi hazırmış. Kıbrıslı Mustafa kesmiş. Arıkbaşından İlyas. Yıllar sonra buradan kaçan Rumlar burayı ziyaretye geldiler. Kaldırıyorlar. Siz çetelere yataklık yapıyorsunuz diye her gün karakola görünmeye gidermiş. Fakirlere diyormuş. Çeteler dedeme yemek yemeye gelmişler.

Namussuzluğu sevmezmiş. Mamut dağında korucu Süleyman tarafından vurulmuş. Çınardibi) Hamit’len dayım ve korucu İbrahim. Bu asker yaralı olarak Yörük çadırlarında Kölemen’e sığınmış.Çete Hamit yakalıyor bunu. Tekbir alıyor tekrar namaza duruyor. Ama ellerinden kaçırırız diye işkence ile orada öldürüyorlar. Parça parça etmiş. Nenem rahmetli durumu Hamit’e anlatıyor. Hemen tekrar dönüyor.Bu işi bitireceksin demiş. Birkaç el silah atılmış. Bunlar birlikmiş. Sarı Efe’yi. Osmanlar Çınardibi) Hamit adını çok duydum. Bunu büyüklerden duyardık. Buradan Topçu Süleyman vardı. Pusuya düşürür üstündekileri soyarmış. 1951) Atalarımızdan duyduğumuza göre Kovanlık denen yerde yemek yerken askerler baskın yapmış. O dönemde Kabakdelen Hasanlar. Pomak’ı (Topçu Süleyman) yakalayamamışlar. Topçu Süleyman dağda asker soyarmış. Yanına bir arkadaş almış Bunu alma demişler. Hamit’in adamı yemek yerken adamını öldürüyor. 1939. Bir bakmış ki Hamit pürsilah kapıda. Babam İzmir2den silah ve cephane ile Karpuzlu (Canlı) istasyonunda Yunan askerleri tarafından yakalanmış. Ölüsünü çakallar yemiş. Mezarları dahi orada duruyor. Parmağında altın yüzük varmış. Burada söyleniyordu. Dernekli) Karısı ile arası açılmış. Hamit köye namaz vakti gelmiş. Kölemen’in karısı eski usullerle çamdan akma ile yarayı iyileştirmiş. Keçiköy altında Yunan askerleri ile çarpışma olmuş. Herkes korkuyor. Osmanlar) Hamit iyi arkadaşmış. Adamını Deli Süleyman’ın vurduğunu söylüyor. Yakalıyorlar.1340.1958) Eski zeybek mezarı Kurupınar denilen yerde Hamit’i öldürüyorlar. 1936 . babam Mehmet Korucu. Dernekli) Hortunalı Hamit’i halamın kocası Mustafa Ali Şahinol anlatırdı. Hamit’in Aydın koluna bağlı olduğu apaçık. Bu işi sen takip edeceksin diye. (Enver Kavaklan . (Şerif Akkeçili. Karadiş .İbrahim Çavuş arkadaşı. Sarı Efe’yi de öldüren kişi. İbrahim Korucu. Burada da adamları varmış. Gerisini Hamit Efe’ye havale etmişler. İki kişi şehit düşmüş. Hamit Efe Topçu Süleyman’ı Kurt gediğinde tuzağa düşürüp temizliyor. Aydınlı bir asker terki silah etmiş.Rahmetli nenem yunan gardiyanınına para yediriyor. Uyarıyı dinlememiş. Alıyorlar bu adamın cesedi karşıdaki dağa götürmüş. Burada Hamit’in yüzbaşı veya binbaşı olduğunu duyuyorduk. Asker iyileşince Aydın’a ulaşmış. Sarı Mehmet kapıya doğru dönmüş. Rahmetli dedem Nazır Mehmet orada keçi çobanı.Kaçırıyor. Burada köy meydanında idam edeceklermiş.Dürüst bir efe olduğunu söylerdi. Süleyman’ı Yunan karakoluna gönderiyorlar. Gemikaya mevkiinde. Üç ay burada çadırda kalmış. (Ali Yoldaş. Dereköy muhtarı (Sığırtmaçoğlu)Yunan taraftarıymış. Köydeki arkadaşıymış. (Kemal Korucu. İbrahim. 1932.(Abdullah Fırat. Hamit çetesi ile beraber gelmiş. Etrafı sıkıştırıyor.1940 . (Halil Akkeçili. Ölüsünü görmüş. Çatışma olmuş. Hamit . 1338. Namaz bitmiş. Hiç mani olmuyormuş. Üç ay Aydın mapushanesine gönderilmiş.Aydın Yörük Ali koluna bağlıymış. Yunan askerleri kadınlarla dalga geçiyorlarmış. Topçu Süleyman’ı vurdurmuş. Kavakalanı) Hortunalı Hamit iyi adammış. ( Ziya Arun .Kavakalan) Korucu ailesi Hamit’in adamı. Süleyman köy bekçisi imiş. 1934. Aydın’dan 90 atlı gelip Pomak’ın evini basmışlar. (Ramazan Türkoğlu . İyi biriymiş. Çetesi caminin kapısında toplanmış.Sanki dağda vurulmuş gibi. Hamit ve adamlarını Kurt gediği dediğimiz yerde pusu kurduruyorlar. Çerkezlerden (Arıkbaşı) çete İlyas diğer çetelermiş. (Saffet Çoban. 139 . Bunu anlatırlardı. Bir numaralı Yunan taraftarı. Evini yakmışlar. Buraya Certoğlu mevkiinde kömür ocağında işkence ile dağda öldürüyor. Görevi Hamit Efe’ye bırakıyor.

Kimse anlamamış. köy camisini yakmışlar. Arif Kahya Yunan taraftarıymış. Bir iki hafta orada yatmış. Bizimkiler Fransız tebasına geçmiş. Yunan tebasına geçen bekçi Arif Kahya varmış. süt annesine gidermiş. Arkadaş vurulur mu? Ve aynı adam Hamit’i vuruyor. Hortuna) Ben Kara Hüseyin’in oğlu Tahir’in torunu Hamit Efe’nin yeğeni oluyorum. 30 Mayıs 2007 140 . Amcam Yunan zamanı dağa çıkıyor. Dernekli’den Karadiş. Biz çocuktuk . atik ne zaman nerede olduğunu hiç belli etmeyen biriymiş. Bazı kişilerden yardım toplarmış Önceden bilinmiyormuş. Kadın zarı (çarşaf) giymiş. Rumca bilen bir Giritli varmış. Davet ediyor.” diyor. 1945.Bıraktırmak için uğraşıyor.bizim başımıza bunlar geldi diye. Hamit Kuvay-ı Miliyeye alıp yatırırmış. Buraya yanındaki adamlarla Aydın’ın Karacasu’ya gidiyor. Kardeşi feryat figan etmiş. Taşlıoğulları’ndan. Yörük Ali haklı çıkıyor. Manavkovanlığı’nda Yunan askeri ile çatışma olmuş. Keçiköy) Yunanlılar Halil’in Mehmet’i dövüyorlarmış. Hamit tabii tecrübesiz. Deli Ağa. Kadını kurşunlamışlar. Hem kardeşini döve döve hem de kardeşini kuşunla öldürüyorlar. Benim adım Yunan zamanı Yunanlılar tarafından vurulan Rıza. Bunu giderken yolda hallet. Gök Mehmet derler evinden yemek alırmış. Tekrar geri dönüp kendi çetesini kurmuş. 1937. Olmuyor. Çeşme başında çatışma olmuş. Çetelere ekmek veriyorsunuz diye. Yazıbaşı) Kara Hüseyin Tahir’in torunu. Öldürmüşler. Yukarıdan Süllüler evine İtalyan bayrağı asmış.anlatırdı. Ondan Hamide oluyor. Keçiköy) Yunan zamanı Kabadelen çetesi . Sen anlamazsın. Hoşuna gitmemiş. eski Yörük Hüseyin Efe varmış. Ayşe Hanım. 1940. Amcamın mezarını getirmişler. Dağtekke’den biriyle -Nazlı ileevleniyor. Amcam devamlı Yunan askeri ile çatışırmış. Ayşe’ ye benziyor diye Feda Hanım’ı vermişler. Yunan rahatsız etmesin diye. Onu görmek istiyor. Hatta babası tütün parası almış. Küçük Mehmet’i gönderiyor.Birincisinde silah çaktırmış. Benim adımı vermişler. Sonra askere topladığı anlaşılmış. (Halil İbrahim Akkavak . Nasıl düğüne girecek. Yörük Ali bu taraftan böyle bir gencin türediğini duyuyor. (Durmuş Ali Şenel. Köyde bir düğün oluyor. Buradan arkadaşı Küçük Mehmet. Bülbüldere) Uşaklı İsmail babam olur. 1927. Büyük amcamın milli mücadelede Kuva-yı Milliyeye yardım ettiğini duydum. Bunların içinden sana şu adamdan zarar gelecek . Rumca bilen. Düğünde gitmiş yanına oturmuş. Bunları anneannemlerden duyardım. Çakırbeyli’den Piç Ali.Amcamı arkadaşı silah temizleme bahanesi ile vurmuş. Bunları hem abim anlatırdı hem de Kazım Dayı (Kanyılmaz).1929. (Nevin Oral. Keçiköy’den ( Balcılar) Deli Ağa’nın evini. Babam Yunan askerini öldürüyor. Yardım edenler Bekçi Raşit. ---------------------------------------------(İrfan Çoban. Versin parayı diyor. Hamit’e diyor ki. 1937. Öldükten sonra köy köy gezdirip teşhir etmişler. Amca amca vurulmuş. Hasan Çavuşlar’da İbrahim Efe. Ayşe Hanım veremden ölüyor. İkisini de bağlayıp öldürmüşler. Bülbüldere) Yunan giderken bu caminin imamını alıp gitmiş. Amca dut ağacına asar gider oradan alırmış. Bazı zenginlerden para toplayıp oraya aktarıyormuş. Mezarlıktan amcamı getirememişler. Sen dua ettin . Köyün muhtarıymış. “Bak gençsin. Yazbaşı ) Hamit çok cesur. (Yılmaz Oral.(İbrahim Şenel. Bundan dolayı zenginler rahatsız olmuş. Dağa çıkıyor. Bir süre Çerkez Ethem’in yanında kalmış. Orada vuruluyor. Hamit babamın çete arkadaşıymış. Amcam öz teyzemle nişanlıymış. Hamit amcam vurulunca İzmir’den kalkıp buraya amcamı vuranlardan öç almaya gelirken Kısık tarafında Yunan askeriyle karşılaşıyor. İki kişi ölmüş. O gece babasının evini basıp onun dahi parasını almış. -------------------------------------------01 Haziran 2007 (Rıza Oral. İkincisinde vurmuş. Dedem zor getirmiş.

Ama ne dayak. Ayaklarında ip bağlı. Takip askerleri Çapak’ta Hasan’ın kahvesinde otururken Hamit kapıdan içeri giriyor. Hiçbir karıya kıza bakmazmış. Yunanlılara karşı çeteydi. diyor. Hamit’in ölüsünü kağnı arabası ile götürmüşler. Taşkesik’te Yunan karakolu vardı. İzmir’de Urumkuş sokağında ev tuttuk. Birisi de diyor ki Halilbeyli tütünün kokusu burnuma geldi. Aradan bir süre geçti mi tekrar asker gönderir.Saliha’yı Başpınar’da tüfekle öldürdü. Hamit efeliğe çıktığında adı çok konuşulurmuş. Yunan takibi Hamit’in peşinde. Köye Yunan jandarması gelirdi. Hiç toplanmadı bunlar. Dedem bu adamları beğenmemiş. Hakaret yapmadıkları kalmadı. Yunan gidişi biraz kıpırdadı buralarda. Evimizden görünüyordu. Torbalı’ya dayım Mehmet Kemal’in yanına gittik. Hamit’in atını 141 . O zaman gördüm. Kızı kullanırdı. Bir Arap kurtuldu. Arap’ı bilirim. Yunan bölük bölük demiryolu buyunca gelirmiş. Birer gece birer gece askerleri everirmiş. Malanda Yaylası’nda yakalamışlar. Köyde anası babası olmayan çok güzel bir kız vardı. Hamit Efe dinleyip duru. Gündüzleri dağda geceleri bir kenarda yatardı. Biliyorum. Çok eziyet yaptılar.Kızın ölüsünü canavarlar yisin diye orada bırakıyor. Bize zarar yapmadı. Köyde Koca Haşim. Yalnız bir efeydi o. Recep Ağa’yı kaç sefer bastılar. Babam bizi orda buldu.İpi çekerlerdi. Bunun üzerine Yunan evlerimizi yaktı. Kadınlar kızlar bir görsek dermiş. Ateş İbrahim. Marmaraç Dernekli) 03 haziran 2007 Babam Karadiş’in yanında kızan. ( Hüseyin Kölemen. Yakan Yunan jandarması. 1328 doğumlu) Köyde Hamit Yunan karakolunu bastı. Evine silahlı asker gönderirdi. Yunan askerini öldürdü. Yani 40 adam varmış gibi. Dedemden biraz ekmek ve zeytin istemiş. 1928. Kokudan geçemezdiniz. Üst tarafta çalının içinde oturuyormuş. Asker buraya geldi. dışarıdaki arkadaşlarıma diyor. Bu kızı Yunan çekilince amcası Sevdiye’nin Halil . Birisi Yörük Hasan diğeri de Piç Ali. Kadınlar da karakolun önünde. 1330) (19 Temmuz 2007) Yunan’ın buraya geldiğini bilirim. Gördüm. Hamit Efe buralarda oturuyordur. Vurulan orda kaldı. Topları Fetrek Çayı’na kurdular. Çerkezlerden Uzun Musa idamdan üç sefer almış. Dağkızılca. (Rasim Şekeroğlu. Yunan demiryolu boyunca kaçıyordu. Dedem de avluda. Dedem kendisini hemen saklamış. Hortuna’dan gelin aldılar. Etraftaki çalı diplerinde yatarlarmış. Hem kendisi hem askerler. Öldürselerdi korkmazdı. Hamit Efe kadınlara görünmeden dereden köye dutun dibine varmış. İlyas vardı. Sarı’yı karısı Topçunun Süleyman’a vurduruyor. Süvari askeri. demiş. Bu zamana kadar efe görmedin mi? Eli kabaklı hoca görsün onun yüzünü diyor. Kadınların konuşmasını dinliyormuş. Adı kapansın diye öldürmüş. İki kardeşti. Hamit zaten durmazdı. Aşağı köyleri yaktı. Üç ay dahi durduğunu bilirim. İnsan ölüsü kokusu olduğunu sonra öğrendik. Su getirirdik. Muhtarmış. Aylarca kokudan geçilmezdi. Bizimkilerden de ölen oldu. Biz önce Karakızlar’a kaçtık. Çırpıköy’ü yaktı. Hamit’in arkadaşıydı. Yanından at demiş. Karargah burasıydı. Dışarıya çıkarıyorlar. Yunan çekilirken Fetrek Çayı’nda büyük çarpışma oldu. Yanına aldığı arkadaşı ona hinayetlik yaptı. Düğüne geldi . Karnını doyurmuş. Sonra evine gönderirdi. Hepsini dayaktan geçirdiler. Kıymetli eşyaları kırmışlar. Bunlar seni aldatır demiş. Hamit Kırlıların İbrahim’in kız kardeşi ile evliymiş. Davranmayın yakarım diyor. Çürüdü gitti. Ayakta ip bağlı yörünür mü? Yörü dayak. Hamit Halilbeyli tütününden sigara sarmış. Dağtekke köyünden bizim köye gelirken üç kadın odun yapıyormuş. Yunanlı gitti. Daha sonra Yunan çekilince köye döndük. Elini kolunu bağladılar. Bir süre sonra adam almış yanına. Hamit dayı aldatamazlar . Babamın parasıyla yiyecek giyecek almışlar. Hortunalı Hamit’i bilirim. Yunan subayı bir hafta kullanır sonra askerlere verirdi. Saliha derlerdi. Orada üstümüze elbise verdiler. Hasan 40 tane kahve yap. Geceleri askerler Hamit basacak diye karakolda yatmazlarmış.Çapak’tan Kahveci Hasan bana anlattı. Çete köydeki evi bastı. Biz askerlere sakalık yaptık. Bir gün bütün köyün erkeklerini topladılar. Arslanlar. Bir o kaçmış.(Zehra Dinçer. Hasan kahveleri yapıyor dışarı çıkıp döküyor. Komşunun kızını aldılar. Türk bayrağının çekilişini de gördüm. gelse de görsek diyor. Yunan kaçarken Arıkbaşı’nda bir sürü insan yaktı. Her taraf ceset. Dedem de babamda temiz delikanlı derdi. Osmanlar’dan Akçocuk arkadaşı. Ama para çetesi değildi. Yunan da öldü. İp ellerinde yürü diyorlar. Hamit çeteydi. Hiç kimsenin burnunu kanatmadılar. Hamit kimseden korkmazdı. Yunan’la şimdi kardeş diyorlar Yunan’la hiç kardeşlik olur mu? Yunan bayrağının indirilişini ben gördüm. Ayakta dikelterek. Kadının birisi aşağıdan Hamit Efe yakışıklı bir delikanlıymış. Sigaranın dumanını kadının birinin burnu almış.

“Bu çocuğu şımartmayın. İbrahim Kahya’nın evini bombalamışlar. (Feridun Akdoğu. Kırk tulum peynir varmış evde.” demişler. Be küçüktüm annem anlatırdı. Ali köyde birkaç kişiyi bıçaklamış. “Öldürün bunu. 1938 . Gelenler Ali’nin amcalarını öldürüyorlar. İçlerinde Çapak’tan Ethem de varmış. Hamit buraları korumak için buralardan arkadaş almış. 1932. Babama çok dağa çıkalım diye söylemiş. İbrahim Kahya söylememiş. Ali eve altın eşya getirdiğinde benim analık: “ Götür götür. Yunan askerine gelinim hasta . Köy dağılmış. Kış günüymüş.Kabakdelen ayrı çete. Çaybaşı’nda demiryolu kenarında karakolu varmış. Evi yakıyorlar. Hamit’i öküz arabasının üstüne 142 . Ekinlere hayvanlarını salmışlar. satarmış. Karakolu basacağız diye. Gelenler Ethem Ağa’nın adamları. Ali biraz hareketliymiş. 1930 . Büyükleri anlatırmış. Ali’nin babasını öldürüyorlar. Ona (Ethem’in babasına) yardım etmiş. 1959. Ali bu sefer Yunan’a çalışmaya başlamış. O Kaçmış. Amcam olsun babam olsun çok temiz çocukmuş. Yunan’a yaranmak için ben vurdum demiş. Mehmet Hasırcı bana anlatırdı. Onunla haber göndermişler.” diyor. Yunan kaçarken Ali’yi Torbalı’da öldürmüşler. Ali dermiş: “ Amcan bana çok kızıyor. Dedem merhametliymiş. Biz ötekilerin hepsini öldüreceğiz. Hamit. subayın elinden silahını almış. Düğünlerde hadise çıkarırmış. Delikız Yunanlılara müzevirlik yaparmış. Eşe’yi çocuğunu bir de Ali’nin biraderlerini. daha yeni doğum yaptı diye onları geçiştirmiş. Buralarda evleri basmaya başlamışlar. kucağına bir küçük yastık vermiş. Ethem. Hamit’i (Yörük) Hasan vurmuş. Hamit’te asla öyle bir şey yok. Mehmet Hasırcı suyun içine işemiş.bakan kişi. Onların evini basıyorlar. Ali onlara durumu anlatırmış. Dedemi öldürmüşler. (Yıldız Özcan. Öyle kurtulmuş.” demiş. Bunlara Böcanlı sülalesi derler. Anamı ve çocuğunu öldürmeye buraya geliyorlar. Ethem sonra şöyle demiş: “ Ben onlara Eşekçi Veli’ye gönderdiydim. Ali’nin babasının yüz verdiğini bilirmiş. demiş. Helvacı) 03 haziran 2007 Babam Hamit’in asker arkadaşıymış. Benim amcam varmış. Yunan kaçtığında karakoldaki telefon santrali Dernekli’deydi.Dirmil) Dirmil (Korucuk) köyünde Hamit Ağa yatağı imiş. çocukları var. Köyü alan talan yapmışlar. Subaşı’ndan Durmuş Ali arkadaşı. Bu çocuk başıma bela olacak. Ormanköy) Benim annem vardı. Çaybaşı) Büyüklerimiz Hamit’in ismini söylerdi. (Hüseyin Karakuş.” dermiş. Kendi gelini haline sokmuş. Biz Durmuş Ali ile bundan 50 sene evveli bir yerde çalıştık. Aman oğlum ellemeyin o benim gelinim demiş. “Ah ulan yapamadılar . Kimin canını yaktın da aldın bunları. En düzgün olan Hamit Efe’ymiş. 1930. bir kenara çekil. Köyden bir yaşlı kadın alnını çelmiş. Nasıl öldürelim?” diyor. Hamit’in karısını arıyorlarmış. Dedemin durumu çok iyi imiş. Buraya geldiğinde Hamit’i iyi ağırlarlarmış. Çakırbeyli) Piç Ali’nin hanımı Ayşe (Eşe) benim analık olurdu.” dermiş . Hamit babamdan bir şeyler sorarmış. Onu bile bıçaklamış. Onu da komutan sen bunu işemişsin köpürüyor diye dövmüş. Yunan karakolunda su yokmuş ona su taşıtırlarmış. Analık anlatırdı.(Piç) Ali’yi de almış. Saipler’den dedemi Babuşoğlu Veli Ağa’yı öldürmüşler. Sağlık’tan İbrahim Kahya Cellat gölü’nün balığını satın alır.” Gelenler Mustafa’ya : “ Sen çocuklarını al. Kabakdelen zenginleri soyarmış.Ben Veli Dayı’ya değil öteki Veli Dayı’ya göndermiştim. Yunan köyü basmış. Sonra Ali’yi Yunan tarafı aldatmış. Keçiköy’de Arap oğlu Şuayip. Babam kabul etmemiş. Yanlış gitmişler. Kendisi de oğlu da ölmüş. Ali’nin amcasını öldürüyorlar. (Necip Ünal. Kendini kör kuyuya atmış. Analık kızını almış başka yerde saklanmış. Biraderi Hacı Ahmet derlerdi. Sağlık’ta Yunan oturuyormuş. Buradan geçerken babamın yanına bir uğrarmış. Akşamüstü Yerlikaya’da kurşunlamışlar. Ethem’in babası Denizli Çal’dan. Babam diyor ki “Gel bak. Git geri ver. Ethem Ağa da içinde. Yunan köyde camide yatık kalmış. Çete arkadaşı Sürsalan Cemali varmış. Parçalamışlar. (Veli Başarır. Keçiköy’de karakol kurmuşlar. Nasıl aldattıysa bilemiyorum. Yunan’la ilgili bilgi alırmış. Ali’nin Mustafa amcası varmış.” Bunu babamdan duydum. Çeteler öldürmüş. Kız kardeşini de öldürmüşler. Askerler kurşunlamış.

Düğünü varmış. Hortuna’dan Kara Hüseyin’in oğlu. Teri soğusun deyip alıp kaçmış. Ahmet Ağaların oraya çeteler basmış. Bunu öldürün. İzmir’de Araphanı varmış. Yunan nöbetçisini vurmuşlar. Gezdirmişler. Babam söylerdi. Hamit vurulunca cenazesini o yıkamış. “ Torbalılıyım. Hamit biz buralardayken sağken korkmayın. Burada Eski Cavur diye birisi varmış. Pehlivan Mustafa. Sabahleyin Yunan askeri karakolun penceresinden keyfi bir kurşun çekip O’nu da orada öldürüyor. Yemen Süleyman. Yunanlılarla çok kavga etmiş. Sonra mübadele esir karşılığı geri gelmişler. Babam da çeteciymiş. Giritli Ömer Yunan tarafına çalışıyormuş.. dermiş. Piç Ali’yi. (Hulisi Demirtaş . Kabak Hüseyin Rumca biliyormuş. Karaot’tan Kabak Hüseyin vardı. Çapak) Ben Bayburt’ta askerdim. Başçavuş dedi ki: “ Yunan zamanı benim babam Torbalı camiinde imammış. Çok kurnazmış. Giritli Ömer’i elleyen olmadı. Mezarının sağlık ocağının olduğu yerde olduğunu söyledi. Duyuşumuza göre Hamit dürüst adammış. Mert adamdı. Aynı canlı gibi. Torbalı’da Hamit’i öldüreni yakalayıp öldürüyorlar. 1932. Ben “Kuva-yı Milliye zamanında öldürülmüş diye duyardım. Yunanla düşüp kalkan kendi öz kardeşinin kızını Boyalığa (Dağkızılca köyünün kuzeyinde bir mevki) götürüyor. Esas Yunan taraftarı Giritli Mustafa varmış. sandalye ile linç edip öldürmüş. Yunan jandarması evin etrafındaki çalılara gaz döküyor. Ömer Ağa (Özyurt) anlatırdı. 143 . Yunan İzmir’e çıkmış. Hamit’in cesedini Torbalı’nın içinde beygir (at) arabasının ön tarafına oturtup bağlamışlar. Gelin gezdiriyorlarmış. 1335) Burada Yunan’la düşüp kalkan Saliha’nın kardeşi Safiye olacak. Hamit’ten ayrı bir kafile.bağlamışlar. Karakol iki defa yer değiştirmiş. Kendini affettirmeye çalışıyor. Yanan yeri söndürmeye çalışan delikanlı suyla söndürmeye çalışanakurşun çekiyor. Ben şöyleyim. Çakırbeyli’den Piç Ali pantolonunu dikerken kancıklayıp vurmuş. Bizim başçavuş herkese soruyordu: “Nerelisin?” diye. Çeteler diyor Araphanı kahvesinde oturuyor. tekrar canlanacak diye ödleri koparmış. bir gezelim diyorlar. Bir haber almışlar. Aman elini ayağını öpeyim. At arabası yürürken hareket ettiğinde ceset de hareket edermiş. Araphanı kahvesinde otururken bunları Giritli Ömer görmüş. Ahmet Ağaların evi Yunan karakoluna yakın. Karakolu beş on gün evvel Tepeköy’e kaldırıyorlar. İki evliydi. Kollarını kazıklara bağlamışlar. Arka bulamamış. Giritli Ömer’in kardeşi. Çok cesurmuş. öldürüyor. Yunan subayı kahvedekilere sormuş: Hamit nerde? Kahvedekiler: .Dağkızılca. İzmir’e inelim. Bir ara Yunan’akarşı grup oluşturmaya çalışmış. Gözleri yılan gözlüymüş. Yunanla beraber kaçarken İzmir Başoturak’ta kendisini bizim köyden birisi tanımış. Dambaşında (taş evlerin toprak olan üst bölümü) yatarmış. Aslen Kayserili. Yunan jandarmaları canlandı. Orda öldürüyor. Bundan hayır gelmez. 38 ay sonra Yunan denize dökülüyor. Kurtuluyor. Hakkı eni oğlu 17-18 yaşlarında bekar delikanlıyı ve bir de kadını vrup öldürmüş. Kürt Hasan. Hade Girit adasına sürgün.” dedim. Senden ne çekti bu millet diye bağırmış. Yunan’a karşı olduğunu göstermeye çalışıyor. Yunan köyü yakarken Hakkı Dede diye biri vardı. Silahlardan beş-on tanesini ayırıp saklamış. Yılan gözlü insanları makbul saymazlar. Ben. Karadağlı’nın yetişkin bir oğlu varmış. Tam karşıdaki pencereden Ömüroğlu’nun karısı kadını da pencereden olan biteni seyrederken bir kurşunda ona çekiyor. demişler. Çelik İbrahim. Karakol ilk kurulduğunda evlerdeki silahları toplamışlar. Yunan subayı bunu görünce Rumca :. Büyüklerden duyardım. Geliyor Yunan jandarmaları bunları topluyor. Yunan subayı Hortuna’ya gezmeye gelmiş. Yunan bu sebepten köyü yakıyor.Bu yılan gözlü.” diye cevap verince bana : “Hamit’i tanır mısın ?”diye sordu. Şu an evi yıkıklık. diyor. Asıl zararı bizim köylü ondan görmüş.Afyon cephesi bozulunca bunlar farkına varıyorlar. Hâlbuki o bir numaralı Yunan taraftarı. Hamit fırlayıp : . Bak bak Yunan taraftarı değil diye. Gidiyor Yunan hükümetine haber ediyor. Birisi Hacı Kamil’in evi. diyor. 15 Mayıs’ta İzmir’e çıkıyor. Alelacele evine götürüyorlar.. Genci öldürüyor. O defin ettirmiş. Köyde bekçi. Aşağı yukarı bir hafta sonra buralara geliyor. Babamlar elbiselerini silahlarını dağda bırakıp saklamışlar. Babam Arabacı Osman. Bunlar da Yunan’a karşı çeteler.Atını dolaştırayım.Bunun üzerine etraftaki esnaf sopayla.” dedi. (Ömer Aydın. böyleyim.Biraz önce atını gezdireyim deyen adamdı. Oradan Atina’ya. Zeybek Mehmet. Dedemi öldürmüşler. Hamit ölünce eşkıyalar basmış.

Zevkine öldürmüş. Dedem yok dedirtmiş. Deli Ağa derlerdi. Yunan askeri kaçarken Mersinli Kahve’nin altında Yunan askeri bir gece geceliyor. Dedemi kapının ağzına yığıyor. Yunan bir bayrak asardı buraya. Hamit.” diyor. Dağlı Emine ayarlamış.” Kara İbrahim buralarda çetelik yapmış. Çocukları Diner soyadını kullanıyor. üç erkeği öldürmüş. Tarlada ekin biçip deste çekiyorlarmış.5 adamla daha evlenmiş. Yunan tarafı oldu. Helvacı’dan Sürsalan Cemali’yi. Dedem : “ Hamit beni affet. Muğlalı soyadı. Yunan kaçarken kaçtı. Muğlalıların Seyit Ahmet. Yarısı İzmir’e yarısı Gümüldür’e. 1941.(Hasan Uysal. Kadının adı Araplı Peni’nin imam nikahlı karısı Necibe. Yunan zamanı evine İsmail Efendi ve Hacı Fettah İtalyan bayrağı çekmiş derler. Adı Hayriye imiş. “Macır Süleyman” derlerdi. 1926) Çocukken duyardım. Dağtekke’ye korkudan çıkmazmış. Bizi ellemesin diye. Macır Süleyman evine gelmiş. Dedeyanı deriz. 144 . Kapıdan kafasını çıkarınca mavzerle vuruyor. 30 sarı liraya. Hamit’in Yunanla çarpışması Dağkızılca’da oldu. Bekir emmilerimin evlerinin yanında evleri varmış. Yunan geldiği zaman. Çocuğu olmadı.çocukken anlatırdı.” demiş. Irzına geçmişler. Belenbaşı’nda yedi kadın üç erkeği orada öldürüyorlar. Nenem Hanife’yi Sarı dedem bırakmış Marmaraç’ta. Çağırtmış. dedeme: “Bana kızanlık yapar mısın?” diye soruyor. Yunan’la düşüp kalkan köyden Giritli Süleyman. Yine buradan Hüseyin Çavuş’a da gelirdi. Anam Hatice anlatırdı. Macır Süleyman : “Biz geldiğini gördük. Ölüsünü dağda çobanlar bulmuş. (Osman Kutlu 1940 ) Hamit buraya geldiği zaman dedemle Halil Erbay’ı yanına istemiş. “Kapıdan baksın. Dağlı Emine’nin yanında bir ay kadar ya duruyor ya durmuyor. Demirciköy’den Seyit Ahmet’e geldiğini söylerlerdi. Dağlı Emine kalkıyor başka bir adam sevmeye. Arkadaşı vurmuş. Orada duruyormuş. Sarnıç tarafından. Bunlara Yunan dokunamamış. onu almaktan vaz geçiyor. Kaçınca karısını oğlan kardeşi aldı. Haziran ayı imiş. Yatakları buradan Delibozuk Ali. Dağlı Emine daha sonra 3. Dedemi Kavakalan’dan (Çınardibi) Macır Süleyman’a vurdurtuyor.” diyor. Kaçırmışlar. Yunanlı bu kadınların içinde çok güzel bir kız varmış. Dağtekke’den Kırlıların Dağlı Emine dedemi Dağtekke’ye çağırmış. Demirciköy. (Münire Kutlu. Bir daha kadını aramamışlar. Tırmık yaparken Yunan atlısı asker Krikor diye biri gelmiş. Yunan buraya çıktığı zaman dedem Hindistan’dan esirlikten daha yeni gelmiş.Ecinli Hüseyin. Başka bayrak çektin mi o devletin tabiiyetine geçmiş oluyormuşsun. Hortuna altında vurdular. Gavurlara tercümanlık yaparken gavurlaştı. Canlı) Dedem Sarı Mehmet olur. Yunan askerleri Yoğurtçular’dan dağa kadın kaldırdı. Yoğurtçular’dan Necibe’yi de dağa kaçırmışlar. Sürsalan Kör Cemali diyor ki Sarı gibi adamı bir ayda vurduran beni ne yapar diye. 1329. Onunla ikinci evliliğini yapmış. Oraya. Karacaağaç) 02/08/09 Hamit’i burada(Karacaağaç köyü) gördüm. Irzına geçtikten sonra kadını bırakmışlar. Dağlı Emine’yi amcaoğulları (Dağtekke’den Kırlılar)dahi sevmezdi. (Şefika Küçüksolak. Keçi güden çobanları zevkine karı kocayı vurmuş. Kağnı ile. Dede Hüseyin. Hep kadınlar arasında konuşulurdu. Yunan yedi kadını. 12 yıl askerlik yapıyor. Çolak İbrahim’in ordusu ovadan geçti. “Askere genç gittim ihtiyar geldim.

Tugay birlikleri bir kısmı motorlu araçlarla mütebakası (geri kalanı) trenle 10 Kasım’dan itibaren nakle başlanmıştır. Kunuri Muharebeleri: (26 Kasım. Kolordu Komutanlığı’ndan Taegu’nun güney bölgesindeki 2. bir eğitim kampına misafir edilmişlerdi. Tümen’den tugayın “Kunuri” bölgesine intikali ve orada kolordunun ihtiyatına girmesi hakkında emir alındı. Bu devrenin başlıca meşguliyet ve hadiseleri şunlardır: Birlikler Teoka’dan ayrılış tarihi olan 10 Kasım’a kadar eğitimle meşgul olmuşlardı. Knesong. Bazı haritalarda “Chotan” yerine “Tongjannı” yazısı mevcuttur. 08-17 Kasım 1950’de 25. Birliklerdeki ve şahıslardaki büyük ağırlık muayetindeki eşya ayrılıp “Kunuri” kasabasında bir depoda toplanmıştı. Düşman ve dost durumu hakkında şunlar biliniyordu. Tugay “Musanni” bölgesine intikali hakkında alınan emir üzerine. B. “Munsunni” yerine “Kunuri” kuzey batısındaki “Chotan istasyonu” civarında toplanıldı. Bu taarruza doğruca genel karargaha bağlı olan Kore yarımadasının kuzey doğu köşesinde bulunan Amerikan kolordusu iştirak ediyordu. Davete icap eden ilk 16 devlete mensup silahlı kuvvetler peyderpey harekete katıldılar. bir ön heyeti tertiplenerek 9 Kasım’da sevk edilmiştir. Tugayın kuzeye intikali elindeki vasıtalara ve tümence sağlanan araçlara göre tertip edildi. Bu görevin tugayı müstahkem vazifelere alıştırmak maksadına matuf olduğunu bilahere öğrenilmiştir. 14 Kasım’da tugay 25. Kunehon” bölgelerine yaklaşıldı.KORE’DE NASIL Anlatan:Ahmet Balkı SAVAŞTIK? Türk Tugayının Kore’ye ayak basması tarihine kadar olan devrede Kore’de cereyan eden harekete kuş bakışı bir nazar. 18-20 Ekim günleri “Pusan şehri” limanına karaya ayak basmış olan Türk Tugayı. Kolordu karargahlığına bir irtibat subayı Kurmay Yüzbaşı Hakkı İnceoğlu 03 Kasım 1950 günü Kolordu merkezi bölgesindeki iki tümen ve dokuz Amerikan piyade alayı 145 . 8. Amerikan kolordunun ve yakın mahiyeti Kolordu komutanının davetine icabetle Taegu’ya kolordu karargahına gidip dönmüşlerdi.Muhtemel bir muharebe vazifesine hazırlık olarak tugay toplanma bölgesinde kuzey doğuya giden yollara istikam bölüğü ve keşif takımı vasıtası ile keşif edildi. Türklerin Kore’ye ayak basmaları tarihine kadar devredeki hareketin başlıca safhaları. Tugay 25 km.M. Bazı mülahazalar dolayısı ile alay karargahlığı lağvedilerek. Toplanma bölgesinin değiştirilmesi üzerine. Bu devrenin önemli olayları: . Taegu’daki şehir içinde başlıca silahlı kuvvet olarak Türk tugayına alarm verilmiştir. Buraya intikalini 23 Kasım günü tamamlaması gereken tugay vahit ve tertip edilen kamyonların yeterli sayıda ve zamanında verilmemesi yüzünden.Ordu kuvvetlerinin gayesi “Mancurya” hududu olan bir umumi taaruza 24 Kasım günü sabahı başlamıştı. Bu maksatla birinci Tabur. 340 bin kişilik bir Çin kuvvetinin “Mancuruya” hududu boyunca sığınak yapmış olduğu Kuzey Kore kuvvetleri arasında bazı komünist Çin birlikleri bulunduğu Birinci Kolordu cephesinde ise 30 bin kadar düşman kuvveti olduğu öğrenilmişti. 2. piyade taburları doğruca tugay komutanlığına bağlanmıştır. 25 Haziran 949 günü Kuzey Kore komünist orduları baskın şeklinde bir taarruz ile Güney Kore’yi istilaya başladılar. tamamının toplanması 26 Kasım tarihine kadar sürmüştü. 04-27 Ekim 1950 günü saat 22 ‘de 18. Kore Tümeni keşif kıtası tarafından kovalanan bir kısım komünist kuvvetlerinin Teogu’ya saldırması ihtimaline karşı hazırlıklı bulunması hakkında bir emir alınmış. genişlik ve 50 km derinliğinde bir saha içinde yol ve köprü emniyeti tıkama mevzileri işgali ve bu bölgede bulunan kominist çetecilerin temizlenmesi görevi verildi. karargahlık ve geri kademe halinde 2’ye bölünmüştü. Türkiye’den getirilen Amerikan tipi silah ve vasıtaların kadro noksanlarını kısmen tamamlamışlardı. İkinci Dünya Savaşı sonunda Japonlar teslim olunca evvelce Japon hakimiyeti altında bulunan Kore’de Japonlara karşı savaşmış olan Amerikalılarla Rusların kontrolü altına girmişti. 3.7 Aralık 1950 ) 26 Kasım 1950 günü Türk Tugayı “Kunuri” civarında 1. Kolordu’nun ihtiyatı olarak toplanmış bulunuyordu. 1V. Keşif ve taramalar yapıldı. Amerika bilfiil müdahale etti .Tabur ve alay muharebe gurubu adıyla vasıflandırılan tugayın büyük kısmını birbirleriyle irtibatı ile ayrı bölgelerde vazife aldı.25 Kasım 1950. Amerikan kolordusuna bağlanmıştı. 24-25 kasım günleri tespit olınan günlük hedeflere varılmıştı. Taegu’dan Kunuri’ye hareket: 20 Ekim . kademe Kunuri’ye naklolunmuştu. Birlikler “Coton. Bu devre içinde Tugay 18.Birleşmiş Milletler teşkilatı meseleye el koydu. Mütearruz Kuzey Kore’ye karşı diğer devletleri çağırdı. Tugay. tümenin emrine verildi ve tümenle irtibata geçildi. trenle “Teoka şehrine” nakledilerek. Türk tugayı.

04-26 Kasım 1950 günü saat 15. ancak saat 15. Bunun üzerine muharebe gurubu komutanı sol kolunda sağda şoseye alınmasını emretmişti. bir istikam takımı. Mevcut yolların hepsinden faydalanmak düşünülmüştür. daha doğusunda kalarak doğuya.00’de artçı olarak kalan mürettep keşif kıtası ve mütabiken daha ileri karakol bölüğü (10. Albay Dora 6. kuzeye ve güneye karşı kapanması halinde bir emir almıştır. Bu vazife 6001 rakımlı tepe “Sochond” 5400 rakımlı tepe “Hongdogn”u ve “Vovvon” bölgelerinden başlıca istikametleri kapatmak sureti ile yapılabilirdi. Bölük) düşman baskısına ve taarruzuna maruz kaldı. Düşmanın 3.şoseden sağ kol olarak o sabah erkenden ilerlemeye başlamıştır. gözetleyiciler yardımıyla piyadeyi desteklemeye başlamıştır.00’de gelmişti. Bilahere sabit olan saat 17. bu baskında ağır zaiyat vermiş ve dağılmıştır. bölüğün cephesinden kendini gittikçe arttırarak göstermeye başlamıştı. Kolordu komşu emri vermişti.muharebe idare yerleri ziyaret edilerek. Fakat tamamının buraya dönüşü gece yarısını buldu. Grup ileri kısımları ile emredilen bölgeye sat 21. Bir muherebe grubu teşkil edilerek toplanan kamyonlarla kısmen motorlu. Taburlar) bir tank takımından mürekkep top taburu henüz tugaya katılmamıştı. Bu şehri almak üzere muharebe edeceksiniz. Tabur sabaha karşı 10. bir piyade takımı kuvvetinde saat 09. ve 7. 2. Bir bölge için sırt edilen mahsuru da ihtiva ediyordu. Durumun öğrenilmesi üzerine daima pasif kalmış ve kendisine verilen vazifeleri muhtelif bahanelerle yapmaktan kaçınmış 146 . ve 2. Grubun vazifesi “Choyanmyon” bölgesine kadar gitmek ve burada tugayın mutabaki kısmının yanaşmasını korumak ve keşif yapmaktı. Orada Hunghank bölgesi ise çok sarp ormanlık ve kısmen motorlu olan birliğin açılıp yayılmasına gayri müsait idi. Kolordudan ikmal edilen kuvvetli telsiz arabasının arızalanarak yolu tıkaması yüzünden. Ancak sol kolun takip edeceği yolla ileri sürülmüş keşif kolu. Yine “Khın” Çinlilerin savaşa katılacaklarına ihtimal verilmediği bilahir anlaşılmıştır. “Kore 1. Fazla olarak mevcudiyeti haber verilen düşman varlığına karşı tugayın gerisinde açık kalacaktı. Türk Tugayı’nın bu yolla haraket ederek “Tokehon’u” işgal etmesini ve iki tümenle irtibat sağlanmasını ve burada kuzeybatıya geçen yollar emniyet altına almasını emretmişti. kısmen yaya olarak “Tokehoni” istikametinde tahrik edilmiştir. hareket kabiliyetini kaybeden keşif kıtası.Bölük’ün cephesine gitmiş olan Amerikan müşavir grubundan Albay “Kombi” farkına varmadan düşmanın az evvel çekildiği yere gitmiş ve yakından ateşe maruz kalması yüzünden o civardaki bir kulübeye sığınmıştır. kuzeyinden geçen yoldan sol kol olarak tugayın diğer muharip birlikleri .Süvari Tümeni “Sunehon” bölgesinde yarın sabaha kadar toplanabileceğinizi sanıyorum.” Durum hakkında fazla aydınlanmak mümkün olmamıştır.Bölüğün sağ ve solunda mevzilinerek muharebeye girmiştir.00’den itibaren birlikler Vovvon bölgesine toplanmaya başlamıştır.30’da hesap ve tahminler hilafına yürüyüş kolu ileri kısmı henüz o sarp araziden çıkmamış iken kolordu komutanlığından telsiz ile “Chonksonni” 5710’ rakımlı tepede bir alay düşman bulunduğu. Bölükler arasında boşluklar olması sebebi ile grup komutanı. 3. “Tokehon” şehri düşman tarafından kuşatılmıştır. Çok isabetli olduğu ve tugayı mutlak bir imhadan kurtaran kararın tatbikine geçildi. 27 Kasım 1950 günü yapılan ileri hareket o gün belki de malum sarp araziden çıkar çıkmaz düşman ile çatışmak ihtimaline göre düzenlenmişti . Kore Rok Kolordusu geriye çekiliyor. bir silah takımı ve iki piyade taburu ( 1. muharebe durumu hakkında izah alınmış ve zayıf düşman kuvvetlerini kırarak ilerlenildiği öğrenilmişti. Çünkü kuşatılmak istemeyiz. Tugay Komutan Muavini Albay Celal Dora emrinde bir motorlu keşif kıtası takımını. Bu emir ile “Kunuri istikametinde ileriden kapatılmasının kastedildiği anlaşılmaktaydı. O gün saat 14. taburu kuzey kanadından çalışmasından ve başka bir kolun köyün 2 Km kuzeyinde geçen yolla batıya doğru bazı hareketlerinin yapıldığı haber alınması üzerine. Tabura 3 bölük takviye edilmiştir. Kolordu emrinin aynen tatbik edilmesi sorumluluğunu yüklenmek sureti ile tugay komutanı “Vovvon’a” dönülmesi ve bölgede vazifenin yazılması kararını verdi. Silah sesleri üzerine birliklere alarm verilmiştir. Bu suretle başlayan “Voyvon” muharebesinde bitayette tazziki hasseden 10. 3. Buna göre takviyeli 2 Tabur ana yolu 4-5 Km. Ordu komutanı.00’te tugay komutanı ve yakın yardımcıları kolordu karargahına davet edilmişti. Saat 14:00 sıralarında muharebenin cereyan tarzını görmek üzere 10.Tabur ve Top Taburu ve uçaksavar bataryasının intikali gece yarısını bulmuştu. Topçu erkenden “Dovvu mahrici” yakınında mevzilenerek o sıra çıka gelen topçu uçaklarının verdiği gözetlemelerle ve mutabiken ileri sürülmüş. Burada bizzat 9.00’te şoseye çıkabilmişti. bölüklere yaptırdığı taarruz ve süngü hücumu ile düşman doğu kuzey istikametine 3 ve 4 km geriye atılmıştır. Bu tabur. 06-26 Kasım 1950 günü saat 11. Ancak bir bölgede tertiplenmek için zaman kalmamıştı. bazı bölüklerin bazı mevzi şeklinde geriye alınmasını emretmişti.00’da geriye gelerek yolun bir yerde kaybolduğunu söylemiştir. taburda kuzey batı istikametine tahrik edilmiş ve bu 2 taburuda sevi idaresini Albay Celal Dora Deruhte eylemiştir. Bu kolordusunun sağ yanını tehdit etmektedir. hemen hareket etmemiz çok mühimdir.

Baskına uğrayan birliklerden bir kısmı karışık bir şekilde tugay karargahına “Kuojong Köyü’ne doğru çekildiler. gerekli keşifleri yapması “Sinnimni” bölgesindeki ağırlıkların geriye sevki istenmiştir. Burada tugay komutanının şahsi müdaheleleri ile erat vasıtalardan indirildi.00 de piyade taburları ve havan bölüğüne telsizle telli irtibat sağlanamamış. Geriye çekilenlerin cephanesi pek mahdut sayıda idi. Sabaha kadar yolun açılması için çalışıldı. 29 Kasım sabahı karşı illerdeki taburlar bölgesinden gelen ateş sesleri ziyadeleşti. Yaralıları da nakletmek.topçu bataryası son piyade taburu çekilinceye kadar ateşe devam etmiştir. artçı olan tank ateşle karşılaşmış ve neticede o da çekilmeye muvaffak olmuştur. 5 havanla havan bölüğü ve tugay emrindeki tank takımından mürekkep bir kuvvet ve topçu taburunun desteğiyle “Sinimni” köyü istikametinde bir karşı taaruz yapıldı.sekesine gönderilmiş.00 sıralarında I.tümenin sağ kanadı ile irtibatlı olarak 10109 998 rakamlı bir /250 bin ölçekli haritadan geçen ve takriben 30 Km kadar uzunluktaki bir mevzinin işgali altında kolordunun şifahi emrini yerine getirmiştir. yolun güneyindeki parçası 3. muharebe idare yerlerine gönderilen subay tarafından bulunamamıştır.Tümeni’yle tekrar irtibat kurmak üzere karargahtan bazı subaylar memur edildi. Muharebe temasını kesmeleri ve çekilmeleri emredilmiştir. Bölük’ün büyük kısmı köyden ayrılırken düşman çekildiğimizi sezmiş ve yol boyunca takibe başlamış. 1. Evvel bir talimgah bölüğü olarak tazyik alınan ikmal bölüğünden bir piyade grubunun. Fakat silahlarını bırakmadılar. Kademeli bir suretle topçudan başlamak üzere yeni mevzi intikali başlamıştır. “Sinnimni” köyü bölgesine intikal eden birlikler orada birleşmişler 28-29 Kasım gecesi ihtiyatta bulunan 3. Ancak yol “Sinnimni”den çekilen araçlardan dolayı tıkalı olduğu için buna imkan hasıl olmadı. Saat 11:30’da talimgahın II. 2. Biraz sonra yakın mesafeden ateş muharebesi tekrar başladı. Saat 16.Tabur cephesine sapan düşman sayısı gittikçe çoğaldı. Bu sırada kolordu karargahından gelen irtibat subaylarımız tugayın çekilmekte olan 2. komşu Amerikan 2. Mevzilerdeki topçu eratı toplandı. Bazı yaralılar da var idi. Topçu taburunun mütabakisi mevziye sokuldu. “Kaesong”ta yeniden tesis edilen mevzinin yolun kuzeyindeki parçası 1.00’a doğru kendi tümenlerinin sağ kanadını korumak üzere 2. 1.Tabur cephesine doğru koşarak ilerleyen 15-20 düşman eri teslim olma işaretleri yapmaya başladı. bir piyade bölüğü kuvvetinde motorlu olarak muharebe bölgesine tahriki talimgah komutanına emredilmişti. Saat 10. Alayı .Tabur’un eldeki kısmına.Tabur’un toplanabilen aksamına verildi. Bu taburların muharebe irtibatları durumunu aydınlatmak için ve taburlara yardım etmek üzere tank takımını ileri sürülmek istendi. Tabur ve topçu daha evvel sızıp gizlendiği tahmin edilen bir düşmanın havanlarla yaptığı bir ateş baskınına uğradı. Tabur’dan bindirilen bir bölükle ilerlenerek “Albay Kombi” kurtarılmıştır. “Sinnimni” köyü bölgesindeki yeni mevziyi kısmen işgal ederek tugayın o bölgeye intikalini ve tertiplenmesini korumak üzere talimgahın bir piyade gurubu ve istihkam bölüğünün bakiyesi vazifelendirilmiştir. Bugünkü muharebe baskınına ugrayan keşif kıtasındaki kayıplardan ve şehitlerden gayri 6 yaralı 3 şehit 9 kişi zaiyat verilmiştir. Cephane ikmali yapıldı. Diğer istikametlerdeki emniyet tedbirleri arttırıldı.Tabur’dan bazı kısımlar sıyrılarak “Kaesong”a geldi. Sabahleyin kıtaya biraz daha çeki düzen verildi. Çekilmeyi örtmek maksadıyla 1. Tabur’un bir bölüğüyle beraber “Kaesong” bölgesine geldi. Başka vazifesi olmadığı ifade edilen tabura yolun kuzeyinde bulunan bölgenin sorumluluğu terk edildi. “Sinimni” “Yank Yonni” 5192 rakımlı tepe yolunda bir düşman yürüyüş kolunun ilerlediğinin öğrenilmesi üzerine topçu ateşi altına alındı. SİNNİMNİ GECE BASKINI Muharebe temasını kesme ve çekilme muvaffakiyetle başarılmış. Takriben saat 15. Artçı olarak bırakılan 2. cepheye getirmek baskının verdiği şaşkınlıkla Kunuri’ye kadar gitmiş olan grupları çevirmek ve nihayet tugayın son ihtiyatı olan talimgahın diğer piyade grubunu celp etmek. İrtibat subayları tugayın kararlarından kolordu ve 2 tümeni haberdar ve 2 tümenin sağ kanadının nerede bulunduğu üzerine vazifesi başına dönmüştür.30’ da taarruz esnasında dar tutulmuş cephelerden ve düşmanla sıkı bir hal alan muharebe teması ile bulunan bölgeye düşman daha fazla oyalanacağı kanaat getirilmemesi üzerine 28 ve 29 gecesi muharebe temasını kesmeye ve 6 Km diğer bir mevzii işgaline karar verilerek icraata geçilmiştir. III. Tabur mevziinin hakim arazi kısmında düşmanın yakınına sokulmuş 147 . Tabur’un muhasarada kaldığı anlaşıldı. I.Tabur ve 1. Bu emrin icrası içinde tugayın düşmandan sıyrılması ve karar serbetini elde etmesi lazım geliyordu. Orada mevcut subayların yardımıyla erat yeniden manga ve bölüklere ayrılarak “Kuojong”un hemen doğusundaki sırtlar işgal edildi.piyade grubu 1 piyade bölüğü . bölükler teker teker yürüyüş kolunda Sinnimni’ye intikale başlamıştır. havanın kararması sebebi ile tabur.olan tugay “Amulhak” Tank Taburu’na bir kısmı . Saat 18. Ortalık ağarırken 1. Mahsur taburları kanatlarını kuşatmış olan düşmanın bertaraf edilmesi üzerine taburlar bulundukları yerlerden yaralıları da taşıyarak çekilmişlerdi. Tümen’in 38.

Kunuri Boğazı’ndaki gece muharebesi 30 Kasım saat 10’a kadar devam etti. 8 Aralık’tan itibaren birlikler Kuzey Kore’nin merkezi Pianyonk’da toplanmaya başladı.11.951 Cuma günü hava yağmurlu ve deniz dalgalı ve bugün erat gazinosunda Cuma namazı kılındı.4. Taburlar muharebe ederek çekilmeye başladı. 27 Eylül 951 günü çok salladı ve bütün eratı vapur tuttu.5 km batısında 107 rakımlı tepenin hemen kuzeyindeki tepeciği çepeçevre tuttu. Artçıların büyük bir kısmı ilerleyerek taburlara yetişti. Arz Dairesi’ni geçtik.30’da 38. bazı bölüklerin ilavesi ve talimgahta bulunan askerin ikmal mürettebatı olarak birliklere dağıtılması . KURTULUŞ: Kore Savunma Mevzilerinden Kampa Hareket :19 Eylül 1951 günü saat 03.30’da arabalarımız hareket etti ve saat 6. 2. saatler yine 1 saat geri alındı.30’ da hava kararırken çekilmeye başlayan bu iki tabur Kaesong’un 1 km batısına varınca havan ve makineli tüfek ateşleri ile karşılaştık.951 günü 18. taburlar tahrik edildi. Artçı ucundan kalan bazı kısımlar Amerikan taburunun etraftaki artçı ucuna mülaki oldu. 30. Tugay için iki çekilme yolu vardı.6. Amerikan Ordusu’nun çekilmesine imkan sağlamak suretiyle vazifesini yapmış oldu. Türk Tugayı düşmanın başlıca kuşatıcı kolunu en az dört gün geciktirmek ve bu suretle 8. Motorlu vasıtaların ve ağır silahların çoğu kaybedilmiştir.11.00.Kısmen derlenmiş olan 2. Tugayın eksiklerini tamamlamak ve kendisine çeki düzen vermek üzere Kayasunk kasabasına alınması emredildi.Çoğu erat tren ve motorlu vasıtalarla evvela Kayasunk’a. hava iyi.3. Bu saatten sonra yaplan ateş saat 15.Tugay ancak bu çekilme muharebelerinde vermiş olduğu zayiat miktarı ayrı fasıldadır. eksik silah ve malzemenin tamamlanması ile yeniden muharebe gücünü kazandı. Tabur Yongyonni bölgesine verildi. Haraketsiz kalan vasıtalardan inmiş olan bu artçı ile birlikte Kaesong’un 1. Cepheden çekilen düşman tarafından Anju yolu Tongjonnu’dan Sunchon’a Togjon yolu tabi çekilme yolu olduğu için taburların Sunchon yolundan ilerlemeleri ve Peanyon’da toplanmaları emri şifaen tugay komutanı Tahsin Yazıcı tarafından teklif edildi.00 ‘e kadar devam etti. bilahere ikmalin kolay cereyanı için Sosari’ye alındı.00’de Okirova limanına geldik ve vapur orada 2 saat kaldı.1 Ekim 951 günü hava yağmurlu ve mutfak vazifesi bizim bölükte idi ve bugün de alarm verildi.5. 29.00’de düşman tazyiki karşısında Amerikan taburunun hiçbir haber vermeksizin mevzilerinden çözülerek mevcut motorlu araçları ile çekilmeye başladığı görüldü . 2 Ekim 951 günü hava çok güzeldi.00’te kampta 6 gün kaldıktan sonra bizi takımlara ayırdılar.11. Manga komutanı idim. Biri batı istikametinde Anju’ya giden yol. Orada Siyamlıları indirdi. 4 ağır bölüğü 1 bölük yaptılar. ve 3.29.bulunması sebebi ile burada düşmana hayli zayiat verdirildi.951 günü aynı yolculuk devam. Kıtalar Kunuri ve Sunchon arasındaki boğazda da düşman ateşine maruz kalmış ve sarılımış olan 2. dalga çok fazla idi ve bugün alarm verildi. Ve 6 gün sonra vapurla oradan hareketimiz: 26 eylül 951 günü Ssabah saat 5. Tümen’in karargahını kurtarmak sureti ile boğazı muharebe ile açarak ilerlemiştir. Bu sabahtan sonra Amerikan taburunun telsizi ile tümenle yaptığı irtibat ve isteği üzerine bu tabura bir miktar tank ve kamyon gönderildi. Hep kustular .951 11.951 günü yine yolculuğumuz çok iyi geçti .11. Bu tepede düşmanın teşebbüs ettiği iki baskın ateşle püskürtüldü. Saat 20.Çok üstün kuvvetlerle taarruzun yapılmakta olduğu ve Çinlilerin savaşa katıldığı anlaşıldı. Bu gece saatler 1 saat geri alındı ve alarm verildi. Türk ve Amerikan motorlu vasıtalarının yolu tıkaması sebebiyle 5095 rakımlı tepede durmak mecburiyeti hasıl oldu.Tabur himayesi altında “Kunuri” istikametine çekilmek ve düşmandan kurtulmak için karanlıktan istifade ederek çözülme kararı verildi. Bugün çok güzel manzaralı yerlerden 148 . diğeri güneye giden Sunchon yolu . Bunun üzerine mevzideki I. deniz dalgasız.00’de hareket etti ve o gün Formoz adalarından geçtik. Bu gece yarısında saatler 1 saat geri alındı. Kısmen ve parekende olarak bunlardan faydalanan taburlar yaya olmak üzere batı güney bölgesine tugayın ihtiyat olarak bulunduğu yerde toplandı.951 günü hava çok rüzgarlı. Chotan’a kadar çekilme. Saat 2. Kunuri Çekilme Muhcubeleri:Saat 17. Tugayın Yeniden Teşkilatlanması: İmjinhan nehirlerinin savunulması.951 Cumartesi günü hava çok güzel.11. Her ikisi de tehlikeden ari değildi. Takımı’nın 1. Bölük’ün 1. Diğer taraftan Amerikan taburunun artçısını korumak üzere geride kalan 5 tankın himayesinde 1. deniz dalgalı. Saat 17.00’de vapurumuz hayırlısı ile hareket etti ve o günkü gece ve gündüz yolumuz çok iyi geçmiştir. Saat 12’de “İncon” limanında vapura bindik. Bu maksatla 3. Tabur da Kuniri bölgesine girdi.11. Ordu karargahından alınan bir emirle 10 Aralık’tan itibaren Kimpo Yarımadası’nın gözetlenmesi görevi tugaya verildi. Bu durumda tugayın her iki yanı kuşatılmak üzere açık bırakılmış bulunuyordu.11. Vapur Singapur limanına uğradı. Bu arada alay karargahı da yeniden kuruldu.7 Aralık’ta Sosori’de toplanan tugay. Ben de 4.

Bugün elbiseler yıkandı ve alarm verildi. 11. 19 Ekim Cuma günü deniz dalgalı ve rüzgarlı.00’de Kolombiya Limanı’na geldi. 149 .11. Orada kayıklardan alış veriş yaptık. Bugün mutfak yine bizim blokta idi. 8 Ekim Pazartesi günü deniz dalgalı. 7.11.11.11.geçtik.Hava rüzgarlı.10. 9. Arkadaşlar poligon alayına gittiler. deniz dalgalı geçti. 20 Ekim günü aynı sevinçle geçti. “Ahım gibi ah var mı?” Bu şarkıyı13 ay sonra duyuşum beni çok üzdü ve bugün çok manzaralı yerlerden geçtik. Çünkü yarın saat 4’te İzmir Limanı’na yanaşıp ve anavatana 13 ay sonra kavuşacak olmamız bizi çok sevindirdi.951 Salı günü yine aynı yolculuk. Nevşidim bugün İsmailli’ye geldik.951 Çarşamba günü vapur saat 12. Burası Hindistan yarımadasının bir limanı ve İngiliz müstemlekesi altında. 21 Ekim günü bir sevinçli günümüz oldu. 24 Ekim günü teskere aldık. deniz çok güzel idi.951 Perşembe günü sabahleyin yağmurlu geçti ve bu gece vapur bu limanda sabahladı. Bu akşam sinemada güzel film vardı.951 Pazar günü sabahleyin hava yağmurlu geçti ve sonra açıldı.Gece saat 11’de Portsayit Limanı’na geldik. 22 Ekim Pazartesi günü saat 7’de İzmir Güzelyalı’ya indik ve ben hemen köye geldim. O gün saat 11’de oradan Süveyş Kanalına girdik ve Ankara’dan şarkılar dinledik . bütün erat yerlere kustular.

KORE GAZİLERİ 150 .

1930 1929 1929 1929 1930 1930 1930 1929 1928 1929 1930 1930 1931 1930 1930 1929 1929 1929 1929 1929 1930 1930 1930 1931 1929 1929 1929 1929 1929 1929 1930 1929 1929 1929 1930 1929 1929 1930 1929 1930 1930 1930 1930 1928 1931 1931 1931 1929 1930 1929 1930 1930 1930 D.Sıra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 Adı-Soyadı Ali Fuat DİNÇER Hakkı OĞUZCAN Mehmet TAGA İbrahim YILMAZ Mümin İNAN İhsan BAYTUS Gündüz OZAR Recep KARAGÖZ Ramazan GÜLTEN Ali BİCİL Selahattin ÇOŞAR Ahmet Şükrü KOÇ Ali İrfan ÇETİN Halil ÜREL Yunus BASIM Halil GÜVEN Salih TÜRK Mehmet Ali SOBAY Ali Osman SAVAŞ Salih SATIÇ Hasan ÇAKIR Hüseyin BOZKURT Mehmet Ali SERT Celalettin ÖZÇAPIN Emin ŞENBAŞ Mümin UYSUN Şükrü ARICI Remzi KUŞKULU Muharrem KÖKEN Mustafa KÖSE Şerif PİLANA Mehmet GÜLEÇ Yahya ÖZLEK Mustafa KÖSE Muharrem ULAŞ Mehmet FİDAN Ali KESİMCİ Mustafa TİLBE İbrahim GÖÇER Sait İLBAŞ Abdullah Fehmi VAROL Mustafa İÇÖZ Veli ÖZTÜRK Yusuf GEZER Ömer GÜCÜ Ahmet UYAR Şükrü MANAZ İbrahim SALCAN Veli PINAR Yusuf GÜLSEVER Hüseyin AKGÜN Ali İhsan GANİ Emin ÖZ Hakkı KIRLI Necdet ERDOĞAN Yusuf UGUR Ahmet SOYDAN Ali ALKAN Ahmet BALKI Şaban ERTE Ahmet KAPLAN Halim AHBAP Hasan DURMAZ Süleyman KÜÇÜK Abdullah APA Baba adı Osman Kadir Mehmet Hamit Süleyman Tevfik Cemali Şükrü Şaban Salih Muzaffer Şerif Osman Kamil Hadi Ali Hüseyin Mümin Durmuş Ali Tahir Tahir Yusuf Mahmut Ömer Aziz Mehmet Salih Hasan Mustafa Mehmet Ali Ali Cemal Ali Veysel Nebi Nuh Rıza Mehmet Hüseyin Ali İsmail Abidin Hasan Mehmet Ali Salih Yaşar Mustafa Latif İbrahim İsmail Osman Ahmet Osman Mustafa D.Tar.Yeri Demirci Pazarcık Tire Karakızlar Şahinler Dağkızılca Torbalı Arslanlar Torbalı Pazarcık Torbalı İzmir Şehitler Akça Pazarcık Karakızlar İştip Bayındır Torbalı Ahatköy Pazarcık Dağkızılca Torbalı Çapak Torbalı Biga Tepeköy Torbalı Yoğurtçular Til. İzmir Bülbüldere Popava Tulum Pravadi Pazarcık Kocular Pravadi Göllüce Kerimler Şubaşı Bozköy Gümülcine Kasımlar Karakuyu Tavas Tire Çakırbeyli Çakırbeyli Saipler Çapak Torbalı Ulucak Nüfus kaydı Demirci Torbalı Torbalı Karakızlar Pancar Dağkızılca Ertuğrul Arslanlar Ahmetli Pancar Torbalı Tepeköy Şehitler Arslanlar Pancar Karakızlar Şehitler Dağkızılca Çapak Yeniköy Yeniköy Dağkızılca Çapak Çapak Torbalı Torbalı Tepeköy Torbalı Pamukyazı Pancar Naime Bülbüldere Kuşcuburun Tulum Kuşcuburun Yeniköy Taşkesik Kuşcuburun Göllüce Şehitler Şubaşı Bozköy Tepeköy Tepeköy Karakuyu Pamukyazı Kırbaş Çakırbeyli Çakırbeyli Saipler Çapak Çapak Mehmet Mehmet Hüseyin Ferhat Hüseyin İbrahim Hüseyin Hakkı 1930 1929 1929 1930 1930 1929 1930 1931 Torbalı Dağkızılca Akhisar Pazarcık Pravadi Çapak Sepetçiler Acıpayam Torbalı Dağkızılca Özbey Yeniköy Kuşcuburun Çapak Torbalı Tepeköy 151 .

Çalışma için 2010 Ocak ayı içerisinde Torbalı’ya bağlı idari birimler taranarak görüşmeler yapılmış. Torbalı ilçesinden “Hüseyin Kurtuldu” 2.MEHMET 5H.MEHMET MUSTAFA 6 .KORE KOREŞEHİTLERİ Adı No 1 . Bazı askerler psikolojik etki devam ettiği için görüşmeye katılmamıştır.İBRAHİM 2 . Harekata katılan 2 kişinin vefat ettiği tespit edilmiştir. İçlerinden çok azı devre kaybı olarak silahaltına alındığı için daha yaşlıydı. diğerleri ise gazi olarak geri dönmüşlerdir.ŞEVKET 3 .AVNİ Baba Adı ALİ AKİF ALİ MEHMET OSMAN ALİ Lakabı GÖÇER KIRILAN ÇİMENOĞULLARI ÇAPACIOĞULLARI DEMİRKIRANOĞULLARI DERİCİ BOZANOĞULLARI Doğum Yılı 1929 1929 1929 1930 1930 1930 1930 4 . Torbalı ilçesinden harekata katılan askerler 1953 ve 1954 doğumludur.Yapılan müracaata bugüne kadar cevap verilmemiştir. Araştırma yöntemi: Araştırma için önce Torbalı Askerlik Şube Başkanlığı’na müracaat edilmiş. Görüşmeler genellikle ilk harekât üzerine yoğunlaşmıştır.HÜSEYİN Kıbrıs Barış Harekâtına Torbalı’dan Katılan Askerler ve Bu Askerlerden Bazılarının Anıları 1974 yılında Türk Ordusunun “Atilla Harekâtı” koduyla Kıbrıs’a gerçekleştirdiği askeri harekâta Torbalı’dan tespit edebildiğimiz kadarıyla yaklaşık 79 asker çeşitli birliklerden ve sınıflardan katılmıştır. Görüşülen kişilerden bazılarının fotoğraf arşivinden yararlanılmıştır.OSMAN 7 . Harekatta şehit olmuş. ancak verilen cevapta Genelkurmay Başkanlığı’na müracaat edilmesi gerektiği bilgisi verilmiştir. Tespit edilebilen askerler aşağıdaki gibidir: 152 . tüm görüşme kayıtları (ses ve görüntü) arşivlenerek görüntü kayıtlarına bağlı kalınarak çözümlemeler yapılmıştır. Kıbrıs Harekatı ile ilgili bazı anı ve araştırmalar yayınlanmıştır.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 Hasan Hasan Süleyman Kemal Mustafa Mustafa DUMAN Hilmi Selahattin YILDIZ Hasan Arslan Mehmet KÖKEN Cemali Hamza Ali BUĞDAY Halil İbrahim Merih BİTER Kazım Erdal UYGUN Halil İbrahim Mehmet Yaşar KELLE Kamil Muhammet ÖZCAN Celil Mazlum SARAN Ali Celalettin KIVILCIM İzzet Hüseyin YANIK İbrahim Fikri KARA Adil İrfan YOLDAŞ Abdullah Bahattin DEMİR Abdullah İbrahim KARANFİL Ali Ahmet ASKEROĞLU Ali Ramazan SOYKAN Ahmet Niyazi KIVANÇ Zennu Eyüp YENGİNER Ahmet Cafer DUYAR Niyazi Sait KARAKURT Abdullah KAYA Recep Cihan DALAR Nazım Hasan ŞINIĞ Halil Bedri KIZRAK Durahmet Çetin GÜMÜŞ Süleyman İbrahim KARAASLAN Mehmet Mustafa PALAOĞLU Mehmet Adı Soyadı Cemil TUNAY Mustafa BAYRAKÇI Cevat ŞEN Veli AKYOL Metin TERZİOĞLU Muzaffer GÖBEKLİ Macit BURUNCUK Ayhan ÇAM Mehmet OLGUN Yaşar KANDEMİR Duran KARAÇOBAN Yusuf TANIRĞAN Cemal ÜLKÜ Yahya DEMİR Mehmet DOĞAN Abdullah AKAT Mehmet Hasan GÜNAY Veli OK Yüksel AKDEMİR İsmail SALCAN Hüdayi ALAN Baba adı Şükrü Osman Yaşar Kazım Kenan Mehmet İbrahim Sabri Mahmut Ahmet Halil Ethem Ahmet Şerif Ali Abdurrahman Mustafa Mehmet D.Yılı Doğum Yeri 1954 Demirci 1953 Kırbaş 1953 Helvacı 1954 Pancar 1953 Torbalı 1954 Tire 1954 Karakuyu 1953 Çaybaşı 1947 Siverek 1954 Çakırbeyli 1954 Kale 1954 Torbalı 1949 Hıfziye 1954 Helvacı 1954 Ormanköy 1953 Torbalı 1953 1953 1951 1953 1954 1953 1954 1953 1953 1954 1953 1953 1953 1954 1954 1954 1953 1953 1953 1954 1952 1954 1954 1953 1954 1951 1953 1953 1954 1954 1954 1953 Karakuyu Torbalı Saipler Kırbaş Arslanlar Yazıbaşı Haşmat Düğerlik Torbalı Tepeköy Karakuyu Gedik Çakırbeyli Göçmen Ayrancılar Pınarlıbelen Kuşçuburun Torbalı Çapak Dimanlı Akşehir Korucuk Kuşçuburun Ayrancılar Köprülü Arslanlar Çaybaşı Ahmetli Yeniköy Pamukyazı Korucuk Tepeköy Nüfus Kaydı Demirci Tepeköy Helvacı Pancar Torbalı Göllüce Karakuyu Çaybaşı Torbalı Çakırbeyli Çaybaşı Torbalı Tepeköy Helvacı Ormanköy Torbalı Karakuyu Çapak Saipler Kırbaş Arslanlar Ayrancılar Şehitler Düğerlik Çapak Pancar Karakuyu Çaybaşı Çakırbeyli Muratbey Ayrancılar Ayrancılar Kuşcuburun Çapak Çapak Tepeköy Tepeköy Korucuk Kuşcuburun Ayrancılar Tepeköy Arslanlar Çaybaşı Ahmetli Yeniköy Pamukyazı Korucuk Ertuğrul 153 .

Dördüncü alarmda alaydan çıktık. Hemen iki kelime yazın diye. Uyursanız buradakiler gibi olursunuz”. Barış için savaşıyoruz diye. Dağ yanıyor. Sivas’tan Ankara’ya geldim. Askere dağıtıldı. Akşamüzeri yola çıktık.50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 Ahmet SAĞIR Muzaffer YÜKSEL Mustafa AKBAŞ Ahmet GEZER Abdullah GÜÇLÜ Süleyman SAVURAN Muhsin ÜNLÜ M. İnsanın içi boşalıyor. Verdim. içecek getirdi. Mersin’e Alata’ya gittik. Her alarmda bunu yapmaya başladık. binalara afişler yapıştırdık. Uçaklar geldi. Kucaklarındaki mektup zarflarını askere dağıtıyordu. Sarıldık. İnsanlar. 1974 Mart’ta askere piyade olarak gittim. Tüm alay konvoy halinde. Sabaha karşı beş sıralarında Beşparmaklar göründü. Herkes helalleşti. Alayda alarmlar başladı. Piyade Alayı 1. Muhripler vardı. Bize ateş başladı. Gemide bilgilendirildik. Alata’da Mersin’in hali vakti yerinde olanları kamyonlarla ekmek. emir geliyor boşalt.Ali PEKDEMİR Nurettin YURDAGELDİ Yaşar DOĞULU Halil AKKAN Ümüt YILMAZ Şerafettin İMRE Mustafa Ali KÖKÇÜ Ergül CANER Mihri KESİCİ İsa GÜNENÇ İbrahim EKMEKCİOĞLU Kenan KARAKAŞ Mehmet TOPÇU Hasan NAZLI Özer YILDEMİR Halit DİNÇER Ali AKGÜL Ali Hikmet DEMİREL Hüseyin SÖBÜ Mehmet KARACA Necmittin KABASAKAL Abdullah YAPIŞIK Mehmet SEVİNÇ Ahmet Mehmet Mehmet Nazif Arif Sadettin Veli Mehmet Kenan Abdürrahim Hüsnü Tahir Yaşar Ali Rıza Remzi Ethem Ali İhsan Kazım Yaşar Mustafa İslam Yaşar Hüseyin Mehmet Ali Cemal Fazlı Mehmet Cemali Hüseyin Elmas Nebi ANILAR 1954 1953 1954 1954 1954 1954 1953 1953 1954 1954 1954 1954 1954 1953 1953 1954 1954 1953 1954 1953 1954 1950 1953 1954 1953 1953 1953 1953 1953 1954 Atalan Bülbüldere Torbalı Yoğurtçular Arslanlar Arslanlar Demirci Büyükevren Ahmetli Pamukyazı Arslanlar Demirci Pancar Çapak Kırbaş Torbalı Dağkızılca Milas Çaybaşı Ahmetli Pınarbaşı Divriği Naime Veyselli Karakuyu Küçükkale Torbalı Ormanköy Veyselli Ayrancılar Atalan Bülbüldere Çakırbeyli Yoğurtçular Arslanlar Arslanlar Demirci Özbey Sağlık Kuşcuburun Arslanlar Demirci Pancar Çapak Kırbaş Torbalı Dağkızılca Ayrancılar Şehitler Ahmetli Çaybaşı Tepeköy Naime Muratbey Karakuyu Muratbey Torbalı Ormanköy Muratbey Ayrancılar Yusuf TANIRGAN. Sadece savaşa odaklanıyorsun. Alay karargâh gemisine havan düştü. yiyecek. Bombalamaya başladı. Çıkartma gemilerine yükleme boşaltma eğitimi verilmeye başlandı. Hüseyin sonra şehit oldu. Askere gidesiye kadar marangozdum. Olmaz böyle şey! Harp orada başlamıştı.”Adresinizi yazın bize verin” diye. Oradan Osmaniye 50. Kaptan konuşma yaptı. “Caddelere. İki şehrin sivil halkı yol üzerinde bizi uğurluyordu. ufacık çocuklar duran arabaya su veriyordu. Gemiye bindiğimizde silah dağıtıldı. Karargâh Destek Bölüğü’ne katıldım. Tb. Mermiyi suya attılar. Geminin içinde sinek uçsa sesi duyulur hale geldi. 154 . Gece yol gittik. Tüm subaylarda rütbe yok. Torbalı’dan şehit olan Hüseyin Kurtuldu ile Alata’da karşılaştık. Emir geliyor yükle. Biz tatbikat sanıyoruz. Ben yazdım. Patlamadı. Hava indirme gelmeden biz yaklaştık. Biz buraya barış için geldik diye.

Taarruzda araçlar ve telsizler yandı. Caddelere. Herkes helâlleşti. Ayak bileğinden aşağıda çorap yok. Silahları daha moderndi. Piyade alayına gittik. Esir aldıklarımıza iyi davranıyorduk. Alnından vurulmuş. Utanılacak şeyler bunlar.19 Temmuz günü yola çıktık. O zaman bilgimiz oldu. Göğüs hizasında suya atladık. Sahilde. Yüzbaşı tel örgünün yanında tekmil alırdı. Rum evlerinin mutfağına girdiğinde ev adeta içki deposu gibiydi.Önce deniz piyadeleri çıktı. tuzdan yeşil elbiseler beyaz. Girne’den sonra başka bir bölgeye gittik. 106’lık havan mermileri ile denizde üzerimize ateş başlamıştı. Hazır basılmış afişleri dağıttılar. 7 gün sonra Antalya’ya muhabere bölüğüne gönderildim. Terden. Limasol’a doğru kaçtılar. Dağlar gözükünce mermi dağıttılar. Bir tanesinin 155 . 2. Arazi taramasında Girne’nin 1 km dışında arazide 7 askerimizin cesedini bulduk. Mersin’e toplanma bölgesine gidildi. Deniz çıkartma gemileri ile doluydu. Rum mevzilerine giriyoruz. Oradan İskenderun’a sevk edildim. Bizim önümüzden deniz komandoları çıkmış. Akşamüstü sanırım Yunan uçakları bize taarruz etti. “Burada Rumlar tarafından diri diri gömülen 167 Türk yatıyor” dedi. Oradan Osmaniye 39. gemiye biniş eğitimi vermeye başladılar. Torbalı Mah.” Askere gidesiye kadar çiftçilik yaptım.tümen 50. Tekirdağ’dan Adem şehit oldu. Plajdaki 5 numaralı odaya bayrağı biz diktik.) Yaşar KANDEMİR “ Plajdaki 5 numaralı odaya bayrağı biz diktik. Girne’ye doğru ilerledik. Rum evlerine girdik. binalara afişler yapıştırdık. Türk köylerinde bize anlatılanlara göre EOKA’cılar 15 yaşındaki kızlara silah zoruyla tecavüz ediyorlarmış. Gündüz yavaş yavaş dağa yanaştık. Çok şiddetli bir çarpışma oldu. Esir aldığımız bazı askerleri esir toplama kampına bırakıyorduk. Kıbrıs kargaşası başladı.Yüzbaşı Cengiz Mandaş böyle vuruldu. Bölük komutanımız Derviş Karaosmanoğlu’ydu. biz de evlere yapıştırıyorduk. Arkadan biz piyadeler. İkinci harekattan sonra sıcak yemek yedik. Açlık var. İrtibatımız kesildi. Kanlıköy’e geçtik. Fota Köyü’ne yerleştik. Biz buraya barış için geldik diye. Hemen hemen hepsi Türkçe biliyordu. Tel örgünün içini göstererek “Uyursanız buradakiler gibi olursunuz” dedi. Çok berbat işkenceyle öldürülmüşler. Sürekli asker geliyordu. Çıkartmada uçaklar desteğe geldi. Şehitliğe alamadık. Her bölük tüm teçhizat ile bir gemiye biniyordu. Sahile çıktık. bölgesi ayrıydı. 14 Temmuz gecesi cemselere binildi. Girne içinde Kalealtı’nda kaldık. Bazıları da bize silah çekiyordu. alay komutanımız olan albayın kaldığı binaya havan mermisi isabet etti. İkinci harekat için akşamdan emir geldi. Girne’nin batı tarafında otele yakın plaja çıktık. Hemen oraya bir çukur açtık. Ayvasıl köyünde 1963 senesinde Rumlar 167 kişiyi diri diri gömüp katliam yapmışlar. Girne’nin içine girdikten sonra ara ara sıcak çatışma oluyordu. Biz çok yakındık. En önde birliğimiz vardı. 27 Ocak 2010. Açlığa susuzluğa alıştırma eğitimi verildi. Her birliğin istikameti. Daha önceden savaş gemilerimiz sabah dağları top atışı ile dövdü.O haliyle sahile dikildi. Ağaçlarda yanan oldu. İlk tıraşı Sultan Çukur denilen yerde ekin tarlasında olduk. Her yerden asker geliyordu. dört tankı esir aldık. Rumlar ateş ediyordu. Bir sigara izmaritini üç kişi içerken esire de veriyorduk. Gece çatışma oldu. Arkadaşları denize atarak kurtardık. Işıksız üç kol halinde gidiyorduk. 20 Temmuz sabaha karşı Kıbrıs’a vardık. Çünkü sızma olabilir. Öldürüleli çok olmuş. Komandoydular. Sürekli üzerimize ateş açılıyor. Ondan önce keçiboynuzu ile beslendik. Oraya gömdük.25-30 tane vardı. Hazırlandık. İki taneydi. Yara alana bakan yok. 10 Temmuz’dan sonra Kıbrıs’a gidebileceğimizi söylediler. Bize ateş edenler oluyordu. Alay sancağı yara aldı. Ateşkesten sonra aldığımız yerlerden geri çekildik. İkinci harekatta arazi taramasına çıkıyorduk. İlk gün parola yok. Dimitri köyünü aldık.(Marmaris’te ikamet etmektedir. Bir tankla karşılaştık. Biz onları arkamıza yani geriye gönderiyorduk. Ben 213 numaralı çıkartma gemisine bindim. Sabah yürüyüşe başladık. Ordu komutanı Suat Aktolga geldi. Yiyecek içecek (olarak) keçiboynuzu ile besleniyorduk. Şehrin içinde Yunanistan’dan gelen askerlerle yüz yüze çatışma oluyordu. Ayakta kim olursa olsun vurmak mecburiyetindesin. Oradaki şehitler için nöbet tutuyorduk. Onu yüzbaşımızdan öğrendik. 1974/1 silâh altına alındım. Uçaklardan napalm bombası atılmış. Fantom uçaklar. Kaçamayanlar vardı. Bunlardan biri Balıkesirli Mustafa Dangaz idi. Piyade olarak Isparta’ya gittim. Çıkartma anında 7-8 kişi şehit oldu. Gömdükleri yer tel örgü içindeydi.sakal karışık. Mevzi yok. Karaya ayak bastığımızda hava indirme başladı. Bir sızmada Rum binbaşısı ile askerlerini yakaladık. Girne’den Beşparmaklar’ı aştık. Düzlük araziden Beşparmak Dağları’na yöneldik. saç. Bazen bir kesiğe 25-30 kişi sığınıyorduk. Adresimiz B 2017 idi. Herkes kendi nöbetini tutuyor. Çatışma daha çok gece oluyordu. Devamlı ileriye. 12 kişi yandı. Fazla da yedin mi kabız oluyorsun. Tanklar arkamızdan geliyordu. Burası bir Türk köyü idi. Arkamızda tank birliği vardı. Esir aldığımız Rum askerleriyle yiyeceğimizi paylaşıyorduk. işaret yok. Aynı gün şehit oldu. Çok sıcaktı. Komutanlarımız yere gemi resmi çizerek . Barış için savaşıyoruz diye. Bir kısmı ateşe düştü. Sancağımız da gazi olmuştu.

Tanklar devamlı arkamızdan ateş ediyordu. 36 yaşındaymış. Başında miğferi . Etrafından dolandık. Mersin’de ailelerimize mektup yazdık.Girne’den çıktık. Ya ortalık düzelecekti ya da savaş (olacaktı)… Komandolar bizden ayrıydı. Askerlerin saçı sakalı birbirine girmiş. Askere gidesiye kadar Torbalı Sanayi Sitesi’nde kaynakçılık yaptım. Anızdan sigara yakıyorduk. Rumlar bize en çok havanla saldırıyordu. Korkma ölmezsin”. 1. Askere gittiğimde evliydim. Korkma ölmezsin. 20 Ocak 2010. Eğitime başladık. Masa Tepelere sonra Tınaz -tepe’ye çekildik. Gürpınar’dan terhis olduk. Kaskatı kalmış. Askeri mahkemeye verildi. Asker araziye yayıldığında bölük komutanları megafonla cip üstünde askerini topluyordu. Ağzımız sulansın diye. Devamlı yer değiştiriyorduk. Acaba gidenler ölüyor muydu? Ben İzmirliyim. İstanbul Kerpiç Sokak yazıyordu. Komutandan habersiz gönüllü yazıldım. Köylüler bize yiyecek verdiler. Erkeklik torbalarını (testis) kerpetenle sıkarak patlaşmışlar.Gelesiye kadar hangi benzinhaneye girdiysek kimse otobüslerden para almadı.Havan ateşinde 3 şehit verdik. Dağları uçaklar bombalamış. Bizim arkamızdan “dispostik” yani sıhhiyeler geliyordu. Her bölükten 6 er 1 onbaşı.Gece dağıtım olduk. Oradan Malatya sonra şöfor olarak Kars’a.” 156 . “Acaba bu kadar mektubu postaya atar mı?” diye tekrar yazıyorsun. tükür. Öbürküler kuşunlaydı. Onlar da… İkinci gün Girne ile Magosa arasında Arapyokuşu denilen yerde bayağı çatışma oldu. Bütün mektuplarımız ailemize gelmiş. O zamanın parası ile 5 lira. İlk bir ay evden haber almadık. Zaman zaman arama yapılırdı. Evden üç günde mektup geliyordu. Derdi ki: “Al otu.Kiracıköy’e geldik. Doğulu bir arkadaşım vardı. Otobüslerin önünde “askeriyeye aittir” diye yazı vardı. Keçilerin geçmediği yerlerden geçtik. Jilet yok.Otobüsle konvoy halinde Mersin’e geldik. Çatışma başlıyordu. 2. Taşıyabildiğimiz kadar mermi aldık. Mesela makineli tüfek namlusu ısındığında biz yarım saat soğuması için beklerken onlarınki havalıydı. Rumların silahları daha moderndi. Hangi asker çıkıyorsa koltuğu kabarıyordu. Asteğmenim oraya gömdürdü. Milleti korku saldı. Savaş başlamıştı. Bir sefer çarşı iznine çıktım. Harekâtta İngiliz hava üssü bizi geçirmedi. Harekata hazırlıklı idik. Unutamıyorum. Meriç Havaalanı yani Ercan Havaalanı’na vardık. O günün şartlarında çok hızlı. Sonra çok hızlı mektup gelmeye başladı. Mesela dağda savaşırken dağın başına mektup gelirdi. Askerin üstündeki elbise simsiyah… Elbise demezsin. Bir köye gittik. Aç susuz biz de böyle çarpışsaydık. O çavuş aklını yitirdi. Her şeyi ile gömdük. Gaziköy’ü aldık. Mevzide komutan görmüş. acı geliyorsa yeme. Havanların 25 kiloluk malzemelerini onlara taşıttık. Açtık. Acı geliyorsa yeme. Mersinli birinin elinde belki de 200 mektup var. Gurur duyduğunu anlatmış. Üzerimizdeki ter kirden görünmüyordu. Piyade olarak Sivas Temeltepe’ye gittim. var olsun Makariyos” diye bağırıyorlardı. Acı gelmiyorsa al onu hayvan gibi ye. Torbalı Yeni Halk Yapı Sitesi. Esir aldıklarımız hemen “Kahrolsun Nikos Samson. Sonra ateşkes olduğu için boşalttık. Bir hafta eski askerlerle eğitimde kaynaştık. İkinci harekatta biz bayrak çektik. Bir patlıcan tarlasından geçtik. Sürekli asker isteniyordu. elinde silahı olmasa asker olduğunu anlamazsın. Onlar “ Türk askeri haklı.üzerinde not çıktı. İstanbullu 27 yaşında bir çavuşumuz bir yerden televizyon almış.1 Ağustos’ta gece çıkartma gemileri hareket etti. Takım komutanımız Elazığlı Süleyman Asteğmen oraya gömdürdü.Askerlerin karnını doyuruyorlardı. Mesela muhtar rahmetli Ali Kabaca çok duygu dolu mektup yazmış. Acı gelmiyorsa al onu hayvan gibi ye.. Yolda herkes bize yardımcı oluyordu.Üç gün sonra silah verdiler. Yunan ilk girse İzmir’e girecek. Sert davranılırdı. Komutan okumuş. Selahattin YILMAZ “Al otu. Gemiler top ateşine başladı. İki tarafı kara selvilik bir tarla. Kıbrıs olayı patladığında her bölükten gönüllü arıyorlardı. Dikkatimizi çeken şey ise Rumların tüfeklerinin dürbünlü oluşuydu. Ön tarafı açık ve inşaatlar vardı. Bir tanesini bir evin içinden aldık. Uçaklar ise bombalamaya… Biz de ateşe başladık.5 ay banyo yapmadık. Üç gün hiçbir şey yemedik.Silahlar G3 idi. Para veriyorsun almıyor. Beni tebrik etti. Sabaha karşı yanaştık. Adresimiz B 2017 idi. Çok para değil. Yapraklarını dahi yedik. Larnaka bölgesindeydik. Harekatın başladığı bombalamadan anlaşıldı. Bölük arkadaşlarımız kendi aralarında bize yolda harçlık topladı. Susuzluğa karşı beyaz parlak taş bulduğumuzda ağzımıza atıyorduk. Dahil olduğumuz bölük ilk çıkartmada 36 şehit vermiş.. Silah olarak hiçbir şey yok. Geri çekildik. ısır. Künyelerini de almadık. Pantolonlarını sıyırmışlar. biz de başarılı olurduk. tükür. Esirler toplanma bölgesine götürülüyordu. Öyle işkenceyle öldürmüşler ki. Akşama kadar kıyıdaki her ağacın altına üç kişiyi beklettiler. Karpas köylerine doğru yöneldik. Bizlere destek verenler öğretmen ve imamlardı. Orası düz arazi idi. Karavana yok. İnsan moral buluyordu. Peruk vardı. ısır. Yolda havan ateşine tutulduk. Zaman zaman sızma oluyordu. İki esir almıştık. 15 ay kaldım. Zeytinköy’den 1km uzakta bir yer.” diyorlardı.

İki misli yer aldık. Ne aileni koruyabiliyorsun. Kızı komutanlar isterdi. Para almazdı. Kıbrıs alınması gereken yerdenmiş.Benim mangadan da şehit oldu. Bekar isen kendileri kızlarını vermek için talip oluyorlardı. Mermi yemiş gibi kol acıları çektik. Mermi yemiş gibi kol acıları çektik” 1973 Temmuz’da piyade olarak Kayseri’ye gittim. Gönüllü olmayanlar ayrılsın dendi. 5 sterlin maaş vermeye başladılar. Girne’nin alt bölgesine yanaşmaya çalıştık. Rumlar tarafından mevziden askerlerimize yoğun ateş açıldı. Havada yanışı ve sesi insanı psikoljik olarak ürkütüyordu. geri çekildikleri yerde harekata katıldık. 21 Temmuz’da Girne’ye yaklaştık.Çünkü evler toprak. O küçük radyo dahi bana o kadar ağır geliyordu ki anlatamam.O yazın sıcağında ayaklarımızın altı patlıyordu. Bugün aynı şekilde olsa giderdim.Dört saat denizde bekledik. Her hafta düğün olurdu. Dönüşte askeri hazırlık yapılmaya başlandığının farkına vardık. Ateşkes oldu. Hava sıcak. En çok zayiat o anda verilmiş. Çıkartma gemilerine bindik. Sabah yaya sahile indirdiler. Evinde erkek kalmamış. Biz ilk birliklerin ilerleyemedikleri .Tabii fısıltı halinde. Cip kullanmaya başladım. 7 ay o bölgede kaldık. Tedirginlik vardı. Çok sıkı tutuyorlardı. Komutanlar cepheye gelirdi. Orada canı yanan Türkler harekâta destek 157 . Kollarımız yaralar içerisinde . Dağların dumanından yararlandık. 2 el bombası.Uçak bombardımanlarında sırtımızda tanıtma bezleri vardı. Tam tefarruatlı olarak donatıldık. Gemiler tekrar geri döndü. Her gittiğimde Hellim peyniri verirdi. Dağlar ateşle kaplandı. Zenginlerin rahatı kaçmış. Yaya (olarak) Güzelyurt bölgesine getirildik.yani 2 asteğmen. Dört saat yerimizden kıpırdayamadık. Samsunlu bir asker de yoğun ateş altında şehit oldu.. Düşünmedim bile. Necmettin KABASAKAL “Elbiselerimiz kısa kollu. Bize kalmamız teklif edildi. Her bölüğe 2 komutan . Beşparmaklar’da bombalamadıkları . Tezkere aldıktan sonra epey psikolojim bozuldu.Bir gemiye bindi. 14 Ocak 2010. Allah başındaki devlete bozgunluk vermesin.57’lik toplar şüpheli bölgelere top ateşine başladı.Mogosa yakınlarında Değirmendere denilen yere konuşlandık. Hepsini EOKA cılar öldürmüşler. Beşparmaklar’dan atılıyordu. cenazeye gidemem..9 er. O kadar dere içlerinde taşın dikenin üzerinde sürünüyoruz. hemen mevzi yapıyorduk. İnşaat ustası olarak hayata devam ettim. Hastaneye. Şehitler Köyü. Zaten sana soruyorlar. Bizim bölükten 4 kişi o köyden evlendi. O kadar tehlikeli ki. Oralar ikinci harekatta hayli yer alındı. Çok güzel düğünler olurdu. 2 astsubay 2 bölük komutanı bindi. Hastaneye girdiğimle çıkmam bir olur. Gemiler orada. Tüm gökyüzü paraşütçü birliklerle doldu. Sanki bizi Kıbrıs’a pikniğe gönderiyorlar. Bu konular açılınca bozuluyorum.Doğu bölgesinden her birlikten gönüllü 10 kişi. Yaşlı bir teyze vardı. O gece silah olarak G3 verdiler. Rumların elindeki kobra mermisini ilk defa orada gördüm. Sadece sabah sporunda. Tanklar desteğe geldi. Gece nereye kadar geldin. 2. Bu bilgileri sadece hanımımla paylaştım. Biz takviyeye çıkıyoruz.Radyo bizim hayati konumdaydı. Havan mermileri gemilerin yanına düşmeye başladı. İzne gelmiştim. Şimdi düşünüyordum. O akşam düğünde. Sese göre ve merminin geliş istikametine göre ateş açabiliyorduk. Tezkeresi gelen bir süre sonra kızı almaya gelirdi. Bombardımanlarda ada adeta yerinden oynuyor gibiydi. Sanki bizi Kıbrıs’a pikniğe gönderiyorlar. Bizden önce çıkan gemiler yaralıları geri getiriyordu.Allah insana devletinin bozukluğunu yaşatmasın. Köylere giremezsin. Oradan terhis oldum. Erzurum’dan çavuş olarak katıldım. Bizi bu hale niye getirdiniz? Yemek olarak bir kepçe sulu bir kepçe kuru yemek… Küçük bir radyodan harekatı takip ediyorduk. Aileden 15 günde mektup geliyordu. Bu çok enteresan bir mermiydi. 1 çavuş . Kapaklar açıldı. Kollarımız yaralar içerisinde . Harekat öncesi Lefkoşe üzerindeydik. Komandolar paraşütçüler pervaneli uçaklarla geldi. Türkiye’ye gidersen kız bol. Bir yere gittiğinde anadan doğma aranıyordun. Gemiler dörder dörder yola çıktı. Türk köyleri hemen belli oluyor. Yolda gelirken harekata başlanacağı öğrenildi. Ben herhalde film çeviriyoruz derdim. Başımızdakilerden nefret ediyorduk. Arazide çatışma halinde iki kişi durmak yasak. Kızlar çok istekli olurlardı. yıkmadıkları yer kalmadı. Girne dışında çarpışma çok oldu. menzil dışına. Asker ziyaretlerine sadece Girne’de izin veriliyordu. ne namusunu koruyabiliyorsun. Fakirler bize iyi davranırlardı. Bir komuta hatasından. Kısa kollu. Asıl olayı halleden uçaklar ve havanlardı.Asker hangi bölükteyse o bölük düğün yapardı. Yanaştık. Sivil halk boşaltmış. Kimse ayrılmadı. Kasıklarımıza kadar suyun içinden çıktık. Doğu bölgesinin bütün otobüs firmalarının otobüslerini durdurmuşlar. 74 otobüs ile Erdemli’ye getirdiler.Her bölük 125 kişiden oluşuyordu. Erdemli ‘de çamlığın içerisine yayıldık. İyi paraydı. Ortalık düzeldiğinde askerler oradan kız bulmaya başladı. Aile bozukluğundan daha tehlikeli. Dört uçak geldi. 14 Ağustos’ ta. Erdemli’de elbiselerimizi değiştirmişlerdi. Girne’nin içerisine doğru girdik. Ben Kıbrıs’ta bunu gördüm.

dağlar yanıyor. Unutkanlık var. Bölük değiştirildi. Düzde çalışır vaziyette tanklar gördüm. Bizim görevimiz keşifti. Beş sene önce bıraktım. Savaş başlamıştı. Herkes atletini çıkarsın sırtına bağlasın dedi. İkinci harekata kadar Beşparmaklar’da bekledik. Bir tayını 30-35 kişi paylaştık. Bölük komutanı belki bizi bir haftada toplayabildi. tank hepsi vardı. Çok gece ailemin yanından kalkıp gittiğim oldu. İlk gün şehit vermedik. Bizim tabur komutanı 3 yıl Kıbrıs değiştirme birliğinde görev yapmış. üzüm veriyordu. Askeriyeden hafıza kaybım oldu. Silahım G1 piyade tüfeği idi. Akşam saat 8 civarında hareket ettik. Döndük. Yolda öğrendik. Sürekli hareket halinde idik. Yoğun 106’ lık havan ateşi vardı.Limonlar bizi kendimize getirdi. yayan suyun içinden geçtik. Bizleri arayan soran olmadı. Alarm vurdu. Bir gece kaldık. Zırhlı Tugayı’na gittim. Bize moral konuşması yaptı. Yolda halk bize karpuz. mevzi değiştir gibi. En fazla kaldığım yer Omorfo bölgesiydi. Tam tesisat arazide yatıyorduk. İnsanları farkında olmadan kırıyordum. Bölük komutamız Yüzbaşı Yıldırım Kılkılıç idi. Dağda çok terk edilmiş yemek sofralarına rastladık. Girne’ye çıktık. Çıkartmadan bir ay sonra ancak tıraş olup banyo yaptık. Rumlar ateşkesi dinlemiyordu. Bitlenmiştik. İleride oldu. Subaylar bize bol bol limon yeme emri verdi. Geceleri çok bağırarak kalkardım. Sonra verildi. Kademede çok araç tamir ettim. Silah başı. İşi düzgün Rumlarla işi olanlar daha biz oradayken harekâtı istemiyorlardı. Oradan Islahiye’ye. Görerek ateş yok. Ateş edilen yere ateş ediyorduk. Rüyalarımda çok çatışmalara girdim. Gece yüzbaşı bizi topladı. Bölükten şehit olan oldu. Savaş devam ediyor. Çok sık arama yapılırdı. Rum kesimine geldik. 2 el bombası. Mersin’de Taşucu’na geldik. Kafam keçe gibi. Sabaha kadar kendimizle çarpışmışız. Atatürk mah. Piyade Alayı. 158 . Sabah şafakta Girne’ye çıktık. Mekanizma Piyade Alayı’na… Gece alarm verildi. Önümüze ne geldiyse… Düz araziye indik. Yola çıktık. Bülbülderesi Köyü. General Bedrettin Dalan geldi. Dört saat denizde bekledik. Uçakların Rum kesimine dalışını seyrediyoruz. Teskereye geleceğimiz zaman orada yerleşmemiz için teklif edildi. Subay takviyesi yapıldı. Çıkartma gemisine bindik. Evde çok huzursuzluk yaşadım. En çok sıkıntı çekenler komandolar oldu. İrtibat olmadığı için birbirimize ateş ettiğimiz oldu. Halen etkisi var. Sabaha karşı uçaklar geldi. Herkesin mesleğine göre iş ve ev verilecekti. Türk köylerine girdiğimiz zaman bize yiyecek içecek verilirdi. Çıkan bölük dağıldı. Mersin Limanı’na gittik. Geriye gönderildim. Yağma olmadı. 40. İkinci gün Girne’nin üstünde dağa çıktık. Uçaklar bombalama yapmaya başladı. Uçaklar geldi. Dağda üç kişiyi esir aldık. Dağda çok şiddetli çatışma oldu. Muzaffer GÖBEKLİ “Herkes atletini çıkarsın. sırtına bağlasın” 1974 Mart’ta piyade olarak Antalya’da askere alındım. Yanaştırma gemisi ile sahile çıktık. Askerliğimin etkisi uzun yıllar devam etti. Halen öyle”. İçkiye başladım. Gaziantep 5. Gece ateş devam etti. Ailem harp sahasından geldiğim için beni sakinleştirirdi. 09 Ocak 2010. Kafam keçe gibi. Tam teçhizat araç binildi. Biz mağara gibi yerler de aldık. Akşam çok çatışma çıkıyorduk. Halen öyle. 2 gün önce. Bize. İlerleyen günlerde dinlenebildik. Üç beş gün sonra ateşkes oldu. O akşam Beşparmaklar’da kurşun yağmuru başladı. Asıl savaş ikinci harekatta oldu. Havan. 140 mermi verildi. 49. Sürekli hareket halindeydik. Yanımıza harp paketi verilmişti. Askere gidesiye kadar çitçilik yaptım. Sabah saat 8’ de Kıbrıs’a ulaştık. Plajdan çıkar çıkmaz karşımızdaki limon bahçelerine girdik. Tüm alay konvoy halinde idi. Bu bilgileri kimseyle paylaşmadım. Beşparmak dağları bombalandı. İnerken 50 m. top. Taarruza geçtik. Hemen 19 Temmuz’da çıkartma gemisine bindik. Alay komutanın şehit olduğunu hemen duyduk. İleri harekata geçtik.Yolda bizi gemi tutmuştu. Kıbrıs’a gittiğimiz söylendi. Bunlar hep Kıbrıs’ın eseri oldu. Evlere subaylar giriş izni vermiyordu. 14 Ağustos’ta harekat başladı.veriyordu. Biz dağda Lefkoşa tarafına kuş bakışı bakıyoruz. Evlere tarama için giriyorduk. Oradan terhis oldum. Buradaki hayattan söz ederdi. Muzaffer YÜKSEL “İrtibat olmadığı için birbirimize ateş ettiğimiz oldu. Dağdan aşağıya inmeye başladık. En son Omorfo tarafına geçtik. Her taraf duman. 1973 yılında piyade olarak askere alındım. Bulunduğumuz yerde geceledik. Sabaha kadar kendimizle çarpışmışız. Bugün aynı harekat olsa hemen giderim. Korku hissi gelmedi. Uçakların bizi bombalamaması içinmiş. Çok sivil esir aldık. 2 Ocak 2010. Adamlar hazırlıklıymış. Kimse uyumadı. Dağda betondan mevzileri aldık.

Bütün subaylar bölüklerinin başına koştu. Ortaköy Gönyeli’ye indik. Bir manga 10 kişi bir helikoptere biniyordu. Zaman zaman arama yapılırdı. Bol miktarda mermi dağıtıldı. Teslim edildi. Kıbrıs’a çıkılacağını belki 10 gün önceden biliyordum. Evliymiş. Kişiye özel evrak hariç tüm evraklar elimden geçerdi. Ovacık mevkiine konuşlandık. yiğitlerim!” diye tebrik etti. 17 Temmuz’da bir gece Ankara’da kaldık. Yağma olayı görmedim. Kurşunu önden yemiş arkasından çıkmış. Her gün sıkı eğitim ve ders başladı. Tümen komutanı elinde tabancası ile bize katıldı. Denizli’ye çavuş talimgahına geldim. Şehit oldu. Yaralı ve şehitleri bir gün sonra gördüm. Her türden sanayi. Biz öğlen oradaydık. Rum-Türk karışık idi. İlk çatışmamız Sıhari’de oldu. Her seferde 20 helikopter devamlı asker taşıyordu. Konyalı asteğmenimizin vücuduna şarapnel parçası geldi. Ankara’ya gittik. 9 Ocak 2010. hemen tabur binasının önündeki alarmı bizzat kendi verdi. iki çocuğu varmış. Evrakı önce ben kaydederken okuyorum. Arkadaşım Piyade Çavuş Samsunlu Maksut Birinci şehit oldu. Ağlaşmışlar.Yağmaya izin verilmedi. Üç tane esir aldık. İzmirliymiş.Takım kuruluşu yapıldı. “ Türko asker vurmaz. Eco (Ecevit) ‘nun askeri asker vurmaz” Askere kadar işçilik yaptım. Zırhlı piyade olduğumuz için. 16 Temmuz günü idi. Beş sterlin maaş alıyorduk. Babama mektup yazdık. O sıcakta kurtlanmış. Rumlar çekilmeye kaçmaya başladı.Piyade Alayı’na askere alındım. Hatırladığım subay tümen komutanı Tümgeneral Osman Fazıl Polat ikinci harekatta bizle beraber çatışmaya girdi. Bölükten az kişi şehit verildi. Bir hafta dinlenmeye çekildik. Barış gücü kontrol ediyordu. Piyade Alayı’na gittim. yirmi dört gün bir tepede kaldık. taciz ateşi açardı. Bütün araçlara cephane yüklendi. Tümen komutanı dahil. Karşımızda Boğaz bölgesi vardı. Parçalandı. Bir hafta bir köyde kaldık.” dedim.Yaklaşık 1000 mermi. Müthiş bir moral. Aracı taramışlar. Sigara. ayakkabı… Birlik Paşaköy’de kaldı. 58. Binbaşı İlhan Oba ciple geldi. Rum. Silahlarımızla sedye yaptık. Haber merkezindeydim. 45 dakikada Kıbrıs’a indik. Boğaz bölgesinde askeri hastane kurulmuştu. Sonra Magosa istikametine yöneldik. Yanımızda harp paketi var. Mücahitler bizi araçla bekliyordu. Subaylar yabancıydı. susuzluk en büyük sıkıntı . Her taraf asker. Çatışma devam ediyordu. Yaralarını sardık. Silahlarını aldık. “Beni merak etme. O ara alayın alarmı vurdu. Topçuydum. İlk gün Tinbu bölgesini ele geçirdik. Oradan Lefkoşa yanında Değirmenlik Köyü’nde kaldık. Vatan aşkı. Sigara fabrikasına gelen dört Rum askerini silahları ile beraber esir aldık. Çatışma başladı. Bütün üst rütbeli subaylar geldi. İkisi yaralıydı. Hemen helikopterlere bindik. Oradan 50. 372 liraya tekamül eden maaş alıyorduk. İndirdik. Öğlenden sonra 3-4 arası ateş kesildi. Avcı kümesi üzerinde 3 saat görerek ateş ettik. En emniyetli bölgeymiş. Önce Kıbrıs haritaları geldi. Açlık. Bugün aynı şey olsa hemen savaşa giderim. Takviyeye gittik. Isparta’ya gittim. Bu askerle yıllar sonra Menekşe çay bahçesinde yanımdaki arkadaşım ailesi ile tanışmış. Sabaha karşı taarruz istikameti Magosa sanayi bölgesi. Yeşil hat orada çekilmiş. Yüzbaşı bir sterlinin karşılığının 165 lira olduğunu söyledi. Orada komando birliğini basmışlar. Tekrar pusuya düşmemek için geri çekildik. Mermi dağıtıldı. Çam ağaçlarının altında mücahitler Rumca soruyorlardı. Bizim komutanlar karşılık verdirmezdi. Yaklaştık. 40. Kalanlar oldu. Bayraklı’dan. Tümen emrine verildik. Alpkent Mah. Tanımıyorduk. Sanayi bölgesine girdik. Tabur önünde içtima halindeyiz. Elimize beyaz bayrak verildi. Tümen komutanı bizlere “Benim askerlerim böyle cesur. Sallamaya başladık.Topçu Tugayı’na. İkinci taarruza hazırlık yapıldı. Tüm evrakları ben alır dağıtırdım. Hastaneye gönderdik. 4 Ocak 2010 Göllüce Köyü Mustafa PALAOĞLU “ Türko asker vurmaz. Sivil otobüslerle Mersin’e hareket ettik. 1974 yılında 28. Aldık. Cepheye gittik. Ben takım çavuşuydum. Kurşundan burnumuzu dahi kaldıramıyoruz. Barış gücü karargâha geldi. İki ay sonra haberleştim. 24 kişi. Mustafa EFE “Hey topçu. Eco (Ecevit) ‘nun askeri asker vurmaz” diye bağırıyorlardı. Geri çekilirken bir komanda eri göğsünden mermi yemiş. Köyün çıkışında pusuya düşürmüşler. Bizim nereye gideceğimiz belli değil. Komutanlar geldi. Askere gidesiye kadar çiftçilik yaptım. helikopterler… 20 Temmuz sabahı harekat başlamış. Bize kalmamız için hak tanıdılar. Uçaklar önümüzde bombalamaya başladı. Oradan terhis oldum. Toplam 60 helikopter. Silahım çatal ayak G1 idi. hani bana mektup yok mu ? Komutanım sizin postanız var” 1951 doğumlu olmama rağmen askerliğe hemofili hastası olduğum için 2 sene tehirli gittim. Çavuş olduk. 1973’te askere alındım. Konvoy 159 . Tüfeklerine beyaz bayrak asmışlar. Silahlar.Levent’te Mustafa Güneri Boğaz Hastanesi’ne götürdük. Yaralı ve şehitleri orada gördüm. Yarası ağırdı. 1. Bölgeyi ele geçirdik. Oradan terhis oldum. Biz baskının üzerine gittik.

Albay alay sancağını diktiğimiz binada şehit oldu.halinde akşamüzeri yola çıktık. 5-6 yakın arkadaşım şehit oldu. Demirciköy. İkinci Harekat bittikten sonra subaylar astsubaylar asıl savaş durumunda olması gerektiği şekilde rütbeli geldi. Tümen komutanı Bedrettin Demirel bizim alaya çok gelir. En yakın arkadaşım şehit oldu. Alay komutanı şehit olduktan sonra tümen komutanını tankın üzerinde Girne’ye girerken gördüm. Dağlar yanmaya başladı. Bu arada devamlı asker çıkarıldı. Bir ara yorgunluktan sızmışım. Filo halinde etrafımızda savaş gemileri eşliğinde gidiyoruz. Ağlıyorum. Gece cephane ve el bombası dağıtıldı. Büyük telsizlerin yanında bulunuyordu. Hemen yer değiştirdik. Denize iniyoruz. Bana takılırdı. Sabaha kadar çatışma oldu. Komutanımı çok severdim. Havan mermisi binanın içine girmiş. Uçaklar bombalamaya. En büyük eksik harekatta muhaberesizlikti. Ama onlar kadar etkili değil. Evliydi. Girdiğimiz evlerde yemek haricinde hiçbir şey düşünemiyorsun. Alay komutanı ikinci veya üçüncü gün şehit oldu. Kıbrıs gazisi babasının birliğine özellikle göndermişler. Ateş gelen yere ateş ediyoruz. Bizim bölük komutanı üsteğmen Osman Yılmaz’dı. Erdemli’nin üstündeki çamlığa konuşlandırdık. Savaşı yaşayan bilir. Kasığa kadar suyun içinden çıktık. Elinde evrakları ile izne geldi. Bizden hemen önce deniz piyadeleri çıkmış plaja. Devamlı ateş altındayız. Yaklaşık 30 kadar. Bu 3-4 gün devam etti. Aramız 100 m idi. İkinci Harekat’ta Girne’den Beşparmaklar’ı ancak aştık. Dört gün kaldım. Çıkartmaya başladık. Plaj zamanıymış.6 makinelide yanımda. Dağlar tekrar bombalanmaya başladı. Ne olduğumu anlayamadım. Bu zamana kadar Girne’de bekledik. Birliğin içine girdi. savaş gemileri de ateşe başladı. Mersin halkı evlerden yemek getirdiler. Havan yemiş. Sipere girerken bir asker vuruldu. Sıçramışım. Bu benim için büyük bir onur oldu. İkinci harekat bittikten sonra Aybasıl’da evlere yerleştik. Bizim alay her yıl orada hazırlık yaparmış. Birbirini kırdı. Alay komutanımız rahmetli Albay İbrahim Karaoğlanoğlu sırtında bir parke. Arkasından yoğun ateş… Dağlarda yıllar öncesinden beton mevziler yapılmış. Yardımcısı yarbay kurtulmuş. 8 sterlin maaş aldık. Savaş filmlerine baktığım zaman o günlerim aklıma geliyor. Asker yorgun. Mevzilere tankımız revolar arkasında topla girse gizleme ağını çektin mi görünmezdi. Arkadaşlarım. Bir binanın dibine sığındık. Hikmet sonra şehit oldu. Ankara’ya tankçı olarak gitti. Bindirme yapıldı. Kıbrıs’a oğlum sayesinde tekrar gittim. Alarm vurmaya başladı. Duvarların her tarafı kan. Hiç çarşı iznine çıkmadım. 160 . Biz ise karşılık veriyoruz. Uçaklar ona göre bombalıyordu. Gemilerin arasına mermiler düşmeye başladı. mandalin bahçelerine dağıldı. Fotoğraflarını gösterirdi. Elazığ’dan Hikmet Koman yanımdaydı. Akşam karanlığında açıldık. Yolu geçen askeri araç portakal. Alarm verildi. Sabaha karşı Kıbrıs’a yaklaştık. Zar zor tahrip ettik. Sabah tabur komutanı yaralı idi. Bir emir geliyor geriye. Savaştığım yerleri dolaştım. Bugün karışıklık olsa derhal giderim. Her gece Rumlar gece aydınlatma mermisi atıyor. Uçaklar geldiğinde ilk olarak bu binbaşı ile irtibat kuruyordu. Evraklara bir baktım benim Kıbrıs’ta askerlik yaptığım birliğe gidiyor. Hikmet beni kurtardı. Açıkta beklemedeyiz. Değiştirme birliğinde sıcak yemek bulduk”. Her devlet helikopterlerle sivillerini aldı. Lefke’ye doğru yöneldik. Yüzünü çevirdik. şehit olanlar aklıma geliyor. Herkes kendi yerine yerleşti. Kıbrıs gazisi olmak benim için onur. Şarapneller insan arıyor. Hepimizde saç sakal. Savaşa gittiğimiz belli. Yem bizdik. Küçük bebeleri vardı. Bir bölük bir gemiye biniyor. Ancak oraya varasıya kadar aylarca mevzi kazdık. Bizi selamlıyordu. Albayımı Osmaniye’de her gün görüyordum. Hikmet’miş. 19 Temmuz günü akşamüzeri denizin yüzü çıkartma gemileri ile dolu. Nereye gittiğimiz belli değil. Kiliselerde sivilleri topladık. Metin TERZİOĞLU “Çok aç kaldık. Şuurum bozuluyor. Bölük komutanı Torbalı Askerlik Şubesi ile irtibata geçmiş. İkinci Harekat’tan sonra 120 kişilik bölükten 67 kişi kaldığımızı öğrendik. Biz de bir hava binbaşısı vardı. Boğaza yöneldik. Makineli tüfekle ateş ederken mermim bitti. Çavuşlar 10 sterlin alıyordu. Girne’de esir aldığımız oldu. “ Hey topçu hani bana mektup yok mu?”. Hikmet‘le bir araçtan birer kasa mermi aldık. Harekatın üçüncü günü Rumların tankları geldi. Girne’nin sahilinde bize havan ateşi açılmaya başladı. Onların Beşparmaklar’dan attığı her mermi bize zayiat veriyor. Gemiler sürekli yer değiştiriyor. Sırtımızda deri kalmadı. Topladık. Oradan terhis olduk. portatif bir sandalye üzerine oturmuş yüklemeyi kontrol ediyordu. Sabah Mersin’deydik. Lefkoşa tarafına Yılmazköy’e yöneldik. 12. Makineli tüfek ile gece ateş gelen yere ateş ediyorduk. Bir oğlum var. İlk içtimayı ikinci harekâttan sonra olduk. Üst aramaları başladı. 17 Ocak 2010. Bölükler birbiri ile çatıştı. Sevimli bir kişiliği vardı. Çatışma başladı. Önce biz çıkartmaya başladık. Oğlumun dağıtımı Kıbrıs’a çıkmış. Sıkı tutuluyordu. Ne buluyorsak yiyorduk. Ben de kendisine “ Komutanım sizin postanız var” derdim. Sekiz ay toprakta yattım. Tepemizden havan mermileri ses yaparak geçiyordu.

Bayrak radyosu. Ovada çatışmaya girdik. Dosyalar elimize verildi. Bacağı roketatarla koptu. Oradan terhis oldum.2. Keçiboynuzu ile çok günümüzü geçirdik. Araç kullandığımız için biz yoldan takip ettik. Dom Oteli vardı. 20 civarında aracımız vardı. Diken üstündeydim. Gemiler sahile yanaşamıyordu. İçi cephane dolu. Yunan’ı. Kulaktan kulağa alay komutanının şehit olduğunu duyduk. Zaten fırsat yoktu. Yığınak yapılıyordu. Aynı bölükte ama ayrı takımdaydık. Levyeli. Diğer arkadaşlarım helikopterlerle Beşparmak’a indi. Asıl çatışmaya ikinci gün girdik. Köyün Rum muhtarı kaçamamış. Bölük komutanım olacak o harekata hemen girerim. Harekattan önce izne geldim.2 ay sonra banyo yapabildik. Toplanan esirler tercümanlık yapıyorlardı. Değiştirme birliğinde sıcak yemek bulduk. mücahit tercüme ediyordu. biz hırsız kovalar gibi arkalarından koşuyorduk. Üsteğmen Haşmet Karatmaca. Gemiler destek kıtaları devamlı destek ateşi yapıyordu. Moral veriyordu. Böyle bir manzara vardı. Barış Gücü sonra geldi. Göndeme köyü. Biz denizdeyken savaş başlamış. Feramuz Kalay kıdemli üsteğmen bölük komutanıydı. İkinci Harekat’ın başladığında taarruz emri verildi. Yağma olayı olmadı. Dağlar yanıyordu. Kariyer kullanıyordum. Alay çok zayiat vermişti. Bizim arkamızda veya önümüzde tanklar vardı. 2. Lefkoşa tarafına geçesiye kadar çatışmaya girmedik. 1973’ te mekanize piyade olarak askere gittim. Bize giderken peksimet verdiler. Bölük’ten 28 kişinin sağ kaldığını biliyorum. 5 Ocak 2010. 60 kişiydik. Geceleri yoğun ateş devam ediyordu. Suyu bulmak mucize bir şey. Yeşil hatta kadar ilerledik. Birinci Harekat’tan sonra Lefkoşa tarafına geçtik. Yaya piyadelerin arkasından gidiyorduk. Harekât’tan sonra Rum köyüne yerleştik. Rum askerleri kaçıyor. Oradan terhis oldum. Bölük komutanı vurulmuş yerine teğmen geçmiş. Gemiye bindik. Beşparmak’a doğru hareket ettik. Tecrübesizlikten. Bölük 125-130 kişiydi. 161 . Yol gösteriyordu. Neyin ne olacağını hesaplıyordu. oradan Sarıkamış Dağcılık Taburu’na gittim. Akşamüstü yola koyulduk. Aynı bölükten Yusuf Tanırgan komşusu olduğunu söyledi. Alarm verildi. Ayrancılar. Tek battaniye ile mevzide uyuyorduk. Komutanlara yardımcı oluyorlardı. Her alaydan asker seçiliyordu. 1. Türk köyleri bize peynir ve köy ekmeği verdiler. Bölük komutanımız çok kurnazdı. Gaziantep 5. Kıbrıs karışmaya başlayınca izin bitmeden kendim geri döndüm. Domuz çiftliği vardı. Piyade olarak Sivas Silah Taburu’na. Isparta’ya. Ateşkes yapıldı. Rum askerlerinden ölenler bizim mevzilerin arasındaydı. Araç üstünde çavuş arkadaşımız uçaksavarı kullanıyordu.” Askere gidesiye kadar çiftçilik yaptım. Sabah 8’ de. Açlık çektik. Başka araçta bulunan arkadaşımın adı sanırım Fethi idi. Üzerimizde yaklaşık 200 mermi vardı. Nerde taşıyacaksın ki? Terhisime 5 ay kala yatak yorgan yüzü gördük. 1. Gaziantep tren istasyonunda trene araçları yükledik. Ailemle hiç irtibatım olmadı.Askere kadar işçiydim. Daha sonra inzibat olarak Girne’ye verdiler. Torbalı Mah. Piyade Alayı’na takviye olarak seçildi. Mersin’e geldik. Devamlı sağdan soldan asker geliyordu. Rumlardan çok sızma oluyordu.5. Sabah Kıbrıs’a vardık. İkinci Harekat’ta Torbalı’dan Hüseyin Kurtuldu şehit oldu. Mücahitler bize Girne’den katıldı. Mermi sıkıntısı çekmedik. Tabur . Sağımızda solumuzda donanmadan koruma gemileri vardı. 5 Ocak 2010. Savaş suçlusu olarak yargılanmaktan korkuyordum. Komutanlar soruyor. Zırhlı Tugayı’ndan Kıbrıs’a gittim. 19 Temmuz günü yola çıktık. Araç olduğu yerde kaldı. Bir tanesinin adını hatırlıyorum. Limanda boş arazide bekledik. Arkadan gelen sıhhiye birlikleri yaralıları alıyordu. Havan ateşi açıldı. Çünkü dosyam kayıptı. Küçük radyolar vardı. Çok yaralı askerle karşılaştık. Kıbrıs’a gideceğimizi anladık. 100 m sahile uzak suyun içinde çıktık gemiden. Kırnı’ya geldik. Türk köylerine kontrol altında gidiyorduk. Piyade Alayı’na katıldım. Olduğu gibi esir doluydu. Çok yaralı ve şehitle karşılaştık. Oradan Osmaniye ‘ye her birlikten beşer kişi 50. hazır vaziyette yola çıktık. Birinci Harekat’ta Girne’deydik.4. 500 m geri çekildiler. Ben 50. Silah olarak ayaklı G1 verildi. Üç dört ay boyunca savaş suçlusu olarak yargılanmaktan korktum. Girne’ye çıktık. Dokunmadık. Sahilde toplanmış vaziyetteydik. Görerek çatışmadan çok ateşin geldiği yere ateş ediyorduk. 1974 Mart’ta asker oldum. Çok aç kaldık. Beşparmaklar bombalanıyordu. Osmaniye’den Mersin’e geçtik. 50 m önünü veya 50 m arkasını koruyabilir. Sabaha kadar yol gittik. Asker esirler boğazdaydı. Mehmet SEVİNÇ “Dosyam kayıp. Bize ateş Beşparmak’tan geliyordu. Yaklaşık 800 sivil esir vardı. Çıkartma yapılmıştı. Mesela bizi Girne’de gece geri çekmese hepimizi tek tek avlarlardı. Biz ona yardımcı oluyorduk. Zaman zaman arama yapılırdı. Temmuz ayı idi. Rum’u hepsi vardı.

Evler terk edilmiş. Bizim gemi yemmiş. Yaklaştık. Hiç unutmam Nasır Karatay. Dögerlik köyü. Kayalık tarafa vardık. Tasla içirirdim. Mersin Alata diye çamlığın içine girdik. Patladığında minare boyu su yükseliyor. 14 Ağustos sabahı harekat başladı. bir kayzer. Ölünü dirini istiyorlar.45’te. Şafak söktü. içeceğini temin edip gözetim altında tutuyorduk. Ankara’dan Erzurum’a gittim. Ben tüfeğimi kendisine verdim. Sularını verdim. Mevziler kazdık. Açıldı. Tam teçhizat. Ortalığı birbirine katıyor. Bir bölük bir gemiye bindi. Mermiler geminin dibine düşüyor. Gemi hareket etti. Teslim olanları kiliseye toplayıp yiyeceğini. Güneş doğmadan gemi gelmiyor. 19 Temmuz günü sabaha karşı farklı bir yere gittik. Hadi geriye. Saat 11. Dirmil’den İbrahim Karaaslan araçla geçerken yere not attı. Gemiye mermi vurduğunda net duyuyorsun.”dedi. Magosa’ya doğru yürüdüler. Sivilleri Türk askerinden kaçırmak mümkün mü? Küçük bir radyomuz vardı.00 civarı. Bana” Mehmet benim tüfek yoktur. Hepsi bekliyor. Aç. Güneş enerjisini ilk orada gördüm. Çıkartma gemisine. Adamlar hazırlıklıymış. Köylü çocuğuyuz. Esir olarak. “ Arkadaşlar Kıbrıs’a barış harekatı yapacağız” . Komutan. Geri hizmetteydik. Karakol komutanı tankçıydı. Hemen ardından uçaklar geldi. Torbalı Demirci köyden Mustafa Efe. Elleri arkasına bağlı.” Askere gidesiye kadar mobilyacıydım. Çevremden ayrılmazdı.Karaya ayak basan beşinci kişiydim. 5 m yüzdük. Tüm canlılar etkileniyor. ondan sonra ben çıktım. Buzağısı emdi. Kapak askıda kaldı. Gece devamlı alarm veriliyordu. Suya ineceğiz.” 1973 Temmuz’da muhabere olarak Mamak’a askere alındım. Onlar nasıl davranıyordu bilmiyorum. Onun tüfeğini 162 . Gemide ışık yok. Karaya 500 m yaklaştık. Hazırlık varmış.Sadece bizim gemi hareket etti. Savaş sadece insanlara karşı olan bir şey değil.Uyumuşum. Orası buradan en az 20 yıl ileride. Islık çalarak havan mermisi geliyor. 1975 Mart’ta terhis oldum. Tüm canlılar etkileniyor. Üstün kalan yaşamış. Takviye birlik olarak Osmaniye’ ye geçtik Açlık eğitimi aldık. Acele köye mektup yaz. Öyle sağ olduğumu öğrendiler. Tavuklar açlıktan birbirinin etini yemiş. Rum sivilleri askerin gözetimi altında tutuyorduk. Yemlerini veriyordum. Tavukların kümesi kapalı kalmış. Gidip gitmediğimiz belli değil. İki koldan esirlere su veriyoruz. Binbaşı İnal Oba idi. Ama kimse bilmiyor. ordan Osmaniye 50. Anlaşmayla vermediler. Buzağısını koyuverdim. Çanakkaleli ve Aydınlı çavuş. Sabah Serdarlı’ya oradan Maradona köyüne gittik. Mardin Cizre’den. Savaş sadece insanlara karşı olan bir şey değil. Köylü olmam nedeniyle kümesleri açtım. Biz yemmişiz. Gemi hızını artırdı. Gece dalga var. bir doç geçti. Bir arabamız yanlışlıkla Rum kesimine geçmiş. Tek gemiye biz bindik. Çıkartmaya hareket eden bizdik.Türkiye’de fakir olan askerimizden orada kalanlar oldu. İnzibatlık yaptık. 16 Temmuz’da alarm verildi. Üç ay mektup yazmadım. 21 tane daha çıkartma gemisi. 10 ay kaldım. Evlerden topladığımız eşyaları ihtiyaç sahiplerine dağıtıyorduk. Alayda kimse kalmadı. Limana vardık. Eş. Nerede olduğumuzu bilmiyoruz. Tank birliği harekete geçince serbest bıraktılar. Gemi komutanı konuşmaya başladı. İneklerin memeleri davul gibi olmuş. sivil hayattaki mesleğine uygun iş veriliyordu. Serdarlı’ da 21 Rum askeri getirmişler. Burada künyemi beklemişler. İnek barım barım bağırıyor. İçimizde suyu görmemiş kişiler de vardı. 3 Ocak 2010. ev. İsabet almadık. Tutmasını söyledim. Kıyıya çıktık. Kilisede toplandığını öğrenmişler. 04. Yüreğim dayanmaz. Bizim bölüğün işi her köye karakol kurmaktı. Kalmak isteyenler evli olmayacak. Karşıda sadece küçük bir sırt gözüküyor. 5 sterlin maaşımız vardı.Mehmet KÖKEN “Savaş hiç iyi bir şey değil. Gelişmeleri oradan takip ediyorduk. İç çamaşırlarımızı evlerden temin ediyorduk. Araştırma yapılıyor. İlk çıkan Bursalı asteğmen. Piyade Topçu Taburu’na gittim. Bize söylenen deniz tatbikatı yapılacakmış. Kara 1 km uzakta. O anda dışarıya baktım. Yani Beşparmak Dağları. Bizden başka gelen gemi yoktu. Birinci Harekat başlamıştı. Kimsenin bilgisi yok. Yakındaki tank birliği hemen harekete geçti. Tekrar suya atladım. Bilmeyenleri yüzme bilenler kurtardı. Nihayetinde o da bir insan Biz esirlere böyle davranıyorduk. Tüfeğini bırakmış. Beşparmaklar’mış. 3 gecedir uyku yoktu. Burdur’da yaptığımız eğitimin iki mislini 33 günde yapmıştık. 2-3 havan düştü. Domuz avluda kalmış. Burdur’a. Dikoma’ya yerleştik. Güneş ağardıkça ortam belli oluyor. Tankçılar en çok kızdıkları insandı. Kızılhaç’a teslim ediyorduk. Mart 1974’ te topçu olarak askere alındım. Girne tarafından uçaksavar ateşi başladı. İkinci Harekat öncesi radyodan barış sağlanamamıştır dedi. Dikoma’da çeteci Rumlar baskın yaptı. Aklıma gelen duayı okudum. Akşamları herkes onun başına toplanıyorduk. Rumlar tankçıyı gördüler mi herkes onun başına çöker. Yoğun çatışma oldu. Kıbrıs’a gemiyle giderek Girne’ye ayak bastık. Mehmet DOĞAN “Alay komutanının vurulduğu duyulunca asker hırs küpü oldu. Su bazı yerde insan boyu. Deniz kenarına iniyoruz. Aldık. Bir cip. Savaş hiç iyi bir şey değil. Türkçe dahi zor konuşuyordu.

Orasını burasını 163 . Şok olmuş. Bizi mücahitler karşıladı. Flama diktik. Bir de bot aldım. Bina haşat oldu. Mutfakta kahvaltısını bırakmış. Asker. Rumların silahını taktık. Bu arada Rum miğferleri başa daha oturaklı.Yanan çalıların kazıkları kalmış. Zar zor geriye vardık. Her şeyi bırakıp gitmişler. Sanki uçarak geliyor. Yanında kimse yok. Ateş açtım. Döndüm. Tanklar gelmedi. Deniz kenarındayım. Diğer silahı birisi elimden aldı. Sahildeki küçük bir set bizi korudu. Şok olmuş. İçine taş attım.Bir ambulans ölümüne geliyor sanki. Onlardan birini aldım. Bir kulübe var. Herkes bir yere gizlendi. Kollarımız yanıyor. Yat emri verdi. Arka arkaya beş tank geliyormuş. Tuzlu olduğu aklıma dahi gelmedi. Sususuz. Sabah oldu. Yoğun ateş var ama biz bir tepeciğin arkasındayız bizi etkilemiyor. Bir çukurda su gördüm. Elinde küçük bir defter gibi bir şey var. Asker dağıldı. Rumlar tepeden baktığı için bizi rahat görüyor. Binanın kuzey köşesinde alay komutanımız Albay İbrahim Karaoğlanoğlu’nu gördüm. Mümkün olduğunca gizleniyorsun. var. Onların vasıtasıyla ayakta kaldık. Kısa kolluyuz. Onların mermisi ile bizim silahla deneme ateşi açtık. Emir geldi. Girne’de 2. Çocuk İngiliz’miş. Bizi vurmaya çalışıyorlar. Kayalıklara çıktık. İçinde pancar su motoru var. Trafik solda. Benim bildiğim üç kişi havan mermisi yakınlarına düşmüş. İçemedim. Sahilde yaralılar var. Bıraktım. Onun durumunu görünce askere yatın arkadaşlar diye bağırdım. Ses bana doğru geliyor. İlk çıkan tankı vurdu.Girne boşaltılmış. O civardaki bütün asker oraya ateş ediyor. Benim dibimden elinle vurmaya çalıştı. Girne alınmış. Çitlembik ağacının altında. Oraya vardık. 14 Ağustos’a kadar Girne bölgesindeydik. Küfü sıyırdık. Beşinci tankı vurduktan sonra yaklaştık. İlerlemeye başladık. Bölükten ateş idare kısmından şehit olan oldu.Susmuyor. Cüsseli biriydi. Matarayı da doldurdum. Göğsüme üzümleri doldurdum. Kayalıkların düzlüğü Girne’den Lefke’ye giden yol yanıyor. En sonunda uçakla havaya uçuruldu. Bir süre sonra susamışım. Ahmet Çırpan roket atarı yola. Rumların attığı bir kör kurşuna gitti. Bir mandalikteyiz. Bölük komutanı duyunca güldü. albayın vurulduğunu öğrenince hırs küpü oldu. Yani o alan kontrol altında. Dimdik elinde tüfekle duran gibi. Sürünmede kollarımızı kazıklar yarıyor. İnsan kendinden tiksinmeye başlıyor. O ana kadar yaralı ve şehit olmadı. Asteğmen ayıktı. Açlık akla gelmiyor. Dibinde kuyu.Girne’ye doğru. Yaralı çok oldu. Yolun üst tarafına geçtim. Kapılar açık. Kafayı bir soktum. Adıyamanlı Çavuş İhsan Toraman geldi. O su bana şerbet gibi geldi. 300 m ilerideki binaya girdiğini gördüm. Geri döndüm. Ses yok. Köydeki bahçe yaptığımız motor aklıma geldi. Sivil halk çok nadir kalmış. Asker yattı. 8-10 kişi vardı. 5-10 adım gitmedik. Esirler de var. O şekilde kız çocuğunu götürdüm.ararken iki tüfek buldum. Deniz suyu olduğu aklıma geldi. Yola çıktık. Geri döndük. Beni yakaladı. Miğferi ve botları terhiste teslim ettim. Su var. İçim yanmış. tankların geldiği yöne ayarlamış. Yerinin belirli olmaması için. Bizim silahı söktük. İki hafta sonra ekmek geldi. Bir şeyler söylüyor. Biraz daha gittik. Bir iki saat geçti. Rum askerleriymiş. Kuş gibi çığırıyor. Bir tokat vurdum. O arada bize kuzeyden tank taarruzuna uğrayacağımız bilgisi geldi. Ben de bir bina temeline gizlendim. Bize ateş eden olmadıktan sonra ateş etmiyorduk. Kafamı geri çevirdim. Aramızda 10-15 m. Sanki motoru patlayacak şekilde. Herkes er görünümünde. Geriye baktım. Kapattı cebine koydu. Beşparmak Dağları’na saldırdı. Geri döndüm. Kendi kendime dedim ki ne çabuk yaralanan oldu da ambulans olsun. Albayın vurulduğu ağızdan ağza duyuldu. Ambulâns geçti. Küf yapmış. Tekrar tank taarruzu bilgisi geldi. Arı gibi gidiyor. Harekat’a kadar kaldık. Her taraftan kurşun yağıyor. İç çamaşırı bir ay sonra değiştirdik. İmha olunan tankın uçaksavarını söktük. 3. Subaylarda rütbe yok. Yemyeşil. Uçaksavar mermisiyle. Ses geliyor. Yolun karşına geçti. Gece ateş etmek yasak.Bir araba sesi geliyor. Bir kişi daha kaybetmiş demek ki. Buyur asteğmenim. Aldığımız eğitime göre kapağına suyu doldurdum. Asteğmen beni geri çağırma işareti yaptı. Gürültü arkadan geliyor. Küçük bir el feneri ile bakıyor. Bir ormanın yanına çöktüm. Beraber tankların yanına gittik. Küçük evdi. İleride durmuş. Herkes Rum aramaya başladı. Üzümleri arkadaşlara dağıttım.O silah öyle susturuldu. Bölük komutanımız Yüzbaşı Erol idi. Ayağa kalktım. Girne sahil kısmından ilerledik. Döktüm. Tam hatırlamıyorum. Herkes siperde. İki katlı bir binaydı. Ev kaba inşatta bir ev. Soldan sıfırdan gidiyorum. Ellerini açtıramıyorum. Bir eve girdik. gittim. Bu arada paraşütçü komandolar inmeye başladı. Ellerini kaldırıp bana doğru koşarak geliyor. İlk ateşim. Savaşı unuttum. Mermiler birbirine uyuyor. Yaklaştı ellerini belime kilitledi. En az iki hafta keçiboynuzu ile idare ettik. Öyle hızlı geçti ki. 15-16 yaşında bir kız çocuğu. Yedik. Bu arada sağ taraftaki evin önünde üzüm asmasını gördüm. Askerin içersinde de şok olan var. Rumların silahlarının daha modern. Başka bir asker beni çocuktan kurtardı. Geri sürünerek gittim. Batarya komutanı üsteğmen Ahmet Çırpan idi. 1 km geri gittik. Silahı doğrulttum. Albayın vurulduğu binaya yakın bir silahı susturamadık. İki çanta da mermi aldım. Kanasıya kadar içtim. daha teknolojik olduğunu gördük. Bazı yerlerden hafif duman çıkıyor. Anlamıyorum. Sol tarafım üzerine sürünerek 3040 m.

Mektuplaşma çok sonra oldu.kurcalarken su motorunu çalıştırdım. Mersin’e giden arkadaşların getirdiği gazetelerden Türk ordusunun hazırlıklı olduğunu okuduk. 60 yataklı askeri hastane kurduk. 6 Ocak 2010. Alay’dan Kıbrıs’a katıldım. Ormanköy. Sağ olduğumuzu bildirdik. 12 aylıktım. Suyun akışını buldum. Adadaki darbeden sonra bize alarm verildi. Bir gecelik. Asker kazıyor. Beşparmak arkasında bir sırta yerleştik. Cephane sıkıntısı çekmedik. Oralara yerleştik. Bayındır Canlı’dan Ahmet Sağır geldi. Hastane kurarken ilk müdahale evi olarak kullandığımız Dikoma köyünün girişindeki ev havanla uçuruldu. Mücahitlerden de yaralı geliyordu. Ambulansı delik deşik ettiler. 19 Temmuz günü idi. Bu arada ben yalnızım. Ortam düzeldi. Sterlin olarak maaş aldık. Araçlarla Mersin’e geldik. Tank olanlarda vardı. Moral izninde öğrendim. Su içtim. Marangoz olduğum biliniyor. Arabayı gizledik. Boğaz bölgesine doğru Türk köylerine doğru hareket ettik. Girne’den çıktık. Yaralılar bize geliyordu. 20 Temmuz sabahı sabah 5-6 gibi Kıbrıs’a vardık. Trabzon Askeri Hastanesi’ne gönderildim. Ertesi gün orayı bırakıyorsun. Ovada bir yerdesin. Bir iki gün hazır bekledik. bir yarısı kalmış. Aniden topladılar. Sinirlerin laçka oluyordu. Kurşun boğazının bir tarafından girmiş. Ben gelen tahtalarla kenarları kaplıyorum. Su borusunu takip ettim. Elbiseyle suyun altına girdim. Gemide mermi dağıtıldı. İsyan ediyordun. Sık sık arama yapılıyordu. 3. Acil ameliyatlar orada yapılsa da helikopterlerle Adana’ya gönderiliyordu. Havanların atıldığını görüyorsun. Sivil gemiye tanklarla beraber bindik. Bir savaş filmi seyretsem o günler aklıma geliyor. Boğaz bölgesine gittik. Sivil otobüslerle Mersin’e gittik. Her bölük bir çıkartma gemisine bindi. Başından şarapnel almış. Başçavuş kucağında getirdi. Alata’ da. Araçlar tekrar gizlendi.Tüm bölük bayram ettik. Ayvasiloz köyü. Bir seferinde yaralı almaya gidiyorduk. Dudak okuyarak anlıyor. Onun üzerine toprak. Köylüler bizi karşıladı. Bir yarısı yanmış. Orayı hastaneye çevirdik. Motor sesini duyan geldi. Yüzbaşı da geldi. Biz nereye gittiğimizi yine bilmiyoruz. Asker susuzluktan yanmış. Ateş idare yeri. Macit BURUNCUK “Babamın vefatını 6 ay sonra öğrendim.” Askere gidesiye kadar eczacı kalfasıydım. Ama ne yazık ki orada şehit oldu. 6 ay sonra öğrendim. Bir iki gün dağ eteğinde kaldık. Üstünü kaplıyorum. Şans eseri kurtulduk. İyileşsem değil Kıbrıs’a her yere gitmek isterim. Dikoma tarafından ciple bir üsteğmen getirdiler. Askerler her yerinden vurulmuştu. Herkes mevzi kazıyor. Yaz olduğu için zaman yoktu. Hukuk kalmıyordu. Yazdık. İslahiye’den zırhlı birlikler bize katıldı. En çok karacı asker geliyordu. Su içip içmediğimi sordu. Aynısını gittiğimiz yere yapıyoruz. Devamlı hareket ediyorduk. Hüseyin Söbü yaralı olarak oraya geldi. Omorfo ile Girne arası. Devamlı hareket halindeyiz. Beyaz kiliseye yerleştik. Kıbrıs’a gidileceğini bilmiyorduk. Matarayı doldurdum. Şerit halinde.Ertuğrul Mah. Asabım bozuluyor. Aileme gazeteciler aracılığı ile mesaj gönderdim. Harekat’tan çok kısa önce tüm askerden ailelerine mektup yazılması istendi. Ayvasıl köyünden terhis oldum. Bazılarını Lefkoşa’ya gönderiyorduk. Eczacılığı bıraktım. Paşa bir konuşma yaptı. Askerken Kıbrıs’ta tanışıp şu an burada evli olan arkadaşlarım var.” 1973 Ağustos ayında Isparta’da piyade olarak askere alındım. hem de o buz gibi suda yıkandık. O mektup daha evde duruyor. 10 Ocak 2010. Her gittiğimiz yere tabur komutanının cipini gizlemek için yer yapmaya başladık. Etkisi iki yıl devam etti. Sıhhiye olarak Samsun’a gittim. Mont kemerinin göğsünün üzerinde naylon bir cüzdan vardı. Eski adı Yorgo. İlk tedaviden sonra Kızılay hastanesine gönderebiliyorduk. Yüzbaşı önce kızdı. olmayanlarda. Türk köylerine girdik. Osmaniye 50. Gün araçlarla beraber çıkartma gemilerine bindirdiler. Keçiboynuzu olmasaydı mahvolmuştuk. 3-4 gün açıkta bekledik. İkinci Harekât’ta aynı yerdeydik. Şu an kalp ve akciğer rahatsızıyım. Şehit olanlar dozerin kazdığı mezarlara konuyordu. Gazeteciler geldi. Uykularımdan bağırarak uyanıyordum. Gemiyle ilk gün çıkmadık. 2. Boğazdan sonra Tepebaşı’na gittik. 5 sterlin maaş alıyorduk. Bana yaşadığım ve gördüğüm şeylerden sonra kriz geldi. Yılmazköy ile Lefkoşe arasında. Oradan terhis oldum. Babam biz Kıbrıs’a çıktıktan 11 gün sonra vefat etmiş. o motor 24 saat yaklaşık çalıştı. Halen kendi kendime konuşuyordum. Köylerin yakınında mevziler vardı. Savaş anında aklına hiçbir şey gelmiyordu. Bağırıyordu. Yoğun ateş vardı. Mehmet Yaşar KELLE “Hüseyin’in naşını anız tarlasında yanmış olarak buldum.Birer gece kaldık. Diğer tarafını parçalayıp çıkmış. Terhis olduktan sonra bu etki çok devam etti. Kıbrıs’a yaklaşınca bize 164 . Bizim önümüze piyadeler geçti. Asker susuzluğunu hem giderdi. Az duyuyor. 18 Temmuz’da oradaydık. Ateş gece başlıyordu. Şu anki şehitliğin olduğu yer. Çarşı izninde harcıyorduk.

Lefkoşa yönünde Yunan alayının olduğunu öğrendik. “ Buralarda sivil halktan kimseler var.” Askere gidesiye kadar ayakkabıcıydım. Çekildik. İlk gün Beşparmak Dağı eteğinde kaldık. Bölük komutanımız Üsteğmen Hasan Zengin’di. Uçaklar ateşe başladı. Bölük komutanımız değişti. Bizi mücahitler karşıladı. Sıhhiye olarak askere alındım. Biz düz arazide ilerliyoruz. Sabaha karşı kargo uçaklarına bindik. Dağlara doğru yürüdük. Dağlardan ateş geliyordu. Gönyeli. Bol konteynır atılırdı. 4. Bölük taarruza kalktı. Güney tarafımızda da ayrı bir Rum taburu vardı. Bursa’dan Osman Hasisi’i hatırlıyorum. Ben evliydim. Kızı askerdeyken olmuştu. Askeri gemi ile Mersin’e geldik. Türk bölgesine geçince uçaklardan atladık. Mont kemerinin göğsünün üzerinde naylon bir cüzdan vardı. Şehit arkadaşlarımdan ismini hatırladıklarım: Ödemiş Adagüme’den Kamil Alkan. Ateşkesten sonra mutfak kuruldu. 52/3. Önce Rumlara ateş ettik. İlk sıcak temasımız orada oldu. Askere gitmeden önce terziydi. Günaydın gazetesi aracılığı ile eve bildiri yaptık. Subaylarımızın rütbesi yoktu. Bölük itiyatta kaldı. Sağır ve dilsizler okuluna yerleştik. Havada çok arkadaşım vuruldu. Ailesine verdim. Asıl bölük komutanımızı İkinci Harekât’tan sonra gördük. Beşparmaklar’dan ateş ediliyordu. Uçaklar Rumların üzerinden dolaşarak atladık. Biz onlarla değiştirdik.Esas taarruza akşamüzeri geçtik. Ateşe hemen cevap verdik. Hemen ateş açıldı. Beşparmak Dağları’ndan ve Lefkoşa’da evlerin üzerinden ateş açılıyordu. Sonra Kayseri Hava indirmede paraşütçü eğitimi aldım. 106 havanların mermileri hiç kalmamıştı. Gece yarısı dağa çıkmaya başladık. Toplanma bölgesine gittim. İkinci Harekat anlaşmanın olmadığından bir gün önce bize haber edildi. Sabah Lefkoşe’nin üstünde küçük bir bölge vardı. Kalan arkadaşlar oldu. 2-3 gün sonra ateşkes oldu. Bunlar karşı tarafın uydurması” dediler. Yunan alayına girdik. Yunan alay sancağını bizim bölük komutanı alıp tabur komutanlığına teslim etti. 165 . Yarı belimize kadar suyun içersindeydik. 3 Ocak 2010. Çok esir aldık. Boğazda bir köyde gece konakladık. Askere gitmeden önce tanışıyorduk. Hüseyinler bize destek olarak gelmişlerdi. En önde hedefte biz vardık. Çok yaralı ve şehidimiz olduğu ve mühimmatımız da bittiği için bölük ihtiyata çekildi.bilgi verildi. Özellikle Beşparmak Dağı’na… Sürülmüş tarlaların tezeklerini mevzi yaptık. Bizim zayiatımızın çok olmasının nedeni tankların geri çekilmesiyle bizlerin meydanda kalmamız oldu. Bir kap yemeği 7-8 kişi paylaştık. Bayağı şehit verdik. Çaybaşı. Bir yarısı yanmış. Çatışma 16 Ağustos’a kadar devamlı sürdü. Subaylar bizim moralimiz bozulmasın diye “ Bunlara inanmayın. Bizi subaylar uyardı. Rum tarafına düşenler esir değişmesinde geldi. Binalardan sürekli uçaksavar ateşi açılıyordu. Mevzileri kazdık. Sabaha kadar çatışma sürdü. Çil yavrusu gibi dağılmaya başladılar. 4. Girne’den sahilden çıktık. Orada bizim hava indirmeler vardı. Askerden sonra getirdim. Rum bölgesine de düşen oldu. İlk gün bölüğün görevi Yerelokko Köyü’ndeki Rum muhafız taburunu ateş altına alıp geriye püskürterek Yunan alayına doğru taarruza geçmekti. Gece çok çiğ yağıyordu. 13 aylık askerken harekata katıldım. Önce jetler destek verdi. Şehitler ateşkesten sonra toplandı. Bir uçağa 70 kişi bindik. Erkilet hava alanına gittik. Arkadaşların anlattığına göre kaçmasınlar diye onları havanların ayaklarına zincirle bağlamışlar. Geriye gönderdik. 5. Rum Yerelokko Köyü vardı. İki tankımız karşı ateşte imha oldu. Bölüğümüzün yarısı yok. Ateşkes olduğunda araziye onun için çıktım. Biz eteklerinde kaldık. Bölük komutanımız Salih Demirland yüzbaşıydı. Değiştirme birliğinin güvenli bölgesine inmeye çalışıyorduk. Orada kalmamız teklif edildi. bir yarısı kalmış. Bölük’ten. G3 silahım ve 100 mermi verildi. Bölük mevcudumuz 135 kişiydi. Rum köyünde Rum milli muhafız taburu. Yunan alayındaki askerler ateşkesten önce silahlarını bırakıp kaçmaya başlamışlardı. İndiğimizde mücahitlerle yaralı topladık. Sabah uçakların dağları bombaladığını gördük. Elbiselerinde ay yıldız vardı. Ondan sonra asıl hedef Yunan alayına yöneldik. Bizden önce deniz piyadeleri vardı. Elbiseyi sıksan suyu çıkardı. Kemal YAŞA “Havada çok arkadaşım vuruldu. Girne’ye giden boğazda. Herhangi bir şey olmadıktan sonra dokunmayın”. Kıbrıs’a çıkınca takviye olarak 250 kişi oldu. Rum tarafı mevzide. Alarm verildi. İlk ateşkese kadar yüz yüze düşmanla karşılaşmadık. Yaralanan çoktu. 4-5 gün kaldıktan sonra Boğaz’dan Lefkoşa yönünde Hamit Köyü’nün üzerinde kaldık. 1975 Şubatında terhis olduk. Yabancı turistler var. Hüseyin’in naaşını anız tarlasında yanmış olarak buldum. Çoğu zaman yemek bulamadık. Ondan sonra komando eğitimi aldım. İki arkadaşımı sırtıma aldım. ve 6. 53/1-2 tertipler katıldı. Orada kaldık. Karagah destek bölüğündeydim. Biz de ağır silahlarla ateşe başladık. Güvenliği sağlamışlar. Bu arada düz arazide ilerlediğimizden o gün 38 arkadaşımız şehit oldu. Bölüğümüz Lefkoşa havaalanının 1 km yakınına konuşlandı. Ben de ayakkabıcıydım. Alay komutanının şehit olduğunu duyduk. Torbalı’dan Hüseyin Kurtuldu.

Nöbetlerimiz sıklaştırıldı. Botla yatmaya başladık. Paraşütçüler inmeye başladığında bağrışmalar.” Torbalı Çapak Köyü 1953 doğumluyum. Biz izliyoruz.İkinci Harekat’a kadar Beşparmak Dağları’nın eteğinde kaldık. Mücahitlerle az görüşüyorduk. Paraşütçülerden rüzgarla dağılanı toplamak bizim görevimizdi. Daha sonra Kayseri’ye çekildik. Sularımızı Türk köylerinden sağladık. Tepeköy Mah. Bunları görüyorsun. Kayseri’de tören geçişlerine katıldık. Paraşütlere Rumlar tarafından çok ateş açıldı. Girne’ye Lapta oteline geldik. Sonra asker indi.Yaklaşık 2 km idi. Özel eğitim aldık. Yunan alayının tam karşısında eski İngiliz esir kampı vardı. Bir ay sağlık tedavisi ve kontrolden geçtik.1973 yılı Temmuz ayında piyade sınıfında Isparta’ya askere gittim. Mesafe yakındı. İkinci Harekat’ta Torodos dağlarına yöneldik. Mevlüt İlhan. Çıkartmanın yapılacağı bize bildirilmedi. Evle irtibatımız yoktu. Dağa yaklaştığımızda ateşkes oldu. İlk görevimiz orayı almaktı. Sızmaya giden oldu. İkinci harekatta tanklarımız geldi. Beşparmak Dağları bombalandı. Gece eğitimlerinde mevzi kazıyorduk. Başçavuşumu hatırlıyorum. Su deposuna müzik çalar açtık. Saat 02. giderim..) Bayraklar 1. Alaydan saat 3. Bende 250 tane vardı. Her altı ayda bir yarısı değiştirildi. Hemen. Piyade Alayı’na. İlk ateşkeste tekrar dağ eteğine döndük.Köylere girdik. Eğitim bir ay sürdü. Mesela benzinimizi lağıma boşalttık. 27 Şubat 1974’ te Erkin gemisi ile 325 kişi Kıbrıs’a gittik. Gemide bol elbise giydik. tesisatımı versinler. Askere gidesiye kadar önce çiftçilik. Bölük komutanımız Yüzbaşı Korkut Eken. Duygulu bir ortam. Yaklaşık 70 kişilik bölüğümüz vardı.5 m ile 2. Günaydın gazetesi aracılığı ile eve bildiri yaptık. “Eşek geçmez deresi” denilen eğitim yerine. Barış Gücünün kontrolünde birliğimize gittik. Alay komutanı Kurmay Albay Eşref Bitlis bize bilgi verdi. İrfan YOLDAŞ .. Burası Rum askerlerinin en güçlü olduğu yerdi. Üzerine bez örttüm. Orada üç ay dağcılık. Hiçbir şey alınmayacak diye kesin emir vardı. Gece yerleştik. Takım komutanı Teğmen Faruk Akkalp çıkartma olacağını anlattı. Mermi ve el bombası. Günlük nöbet altı saate çıktı. Gönyeli’de topçu birliği vardı. O zaman anladık ki çıkartmaya hazırlık yapılıyormuş. Boşaltılmış. Kıbrıs Rumlarının kendi arasında bir çatışma vardı. Bize Ortaköy’de yerimiz söylendi. Tüfeğimle geri çekilmemi söyledi. Askere gittiğimde evliydim. İskenderun’a gittik.10’ da bulunduğumuz yerden çekilme emri geldi. Ben askerken çocuğum olmuş. Burası sadece değiştirme birliğinin eğitim gördüğü birlikti. Değiştirme birliği paraşütçülerin ineceği yeri ay halinde çevirdik. Bu mermiler bizimkilere gizlice götürülüyordu. Alayda ayrı bir komutan tarafından harita ve pusula üzerine eğitim aldık. yakın boğuşma gibi konularda eğitim aldık. Mersin’de. Uyku uyuyamaz hale geldik. 10 gün botu ayağımdan çıkarmadım. Vatan sevgisi çok farklı bir şey. Türk köylerine de girdik.” Savaş olsun . Rahatsızlık başlamıştı. Rumlar kaçıyor. Birlikte üzerimizdeki mermiler alındı. Değiştirme birliği 650 kişi idi. O anki heyecanı yaşamak . İçerdeki küreğin sapını tüfek namlusu gibi gösterdim. Burada iki aylık eğitimden sonra Kıbrıs’a değiştirme birliğine gitmek üzere 24 kişi seçildik. İlk önce içinde ihtiyaç malzemeleri olan maketler atıldı. Paraşüt saf ipekti. Görevimiz stratejik tepeyi ele geçirmekti. Gemiye binmeden önce her birimizin üzerine göğüs bölgesine şerit halinde bantlı olarak mermi sarıldı. Bölüğümüz Ortaköy’de idi. (İrfan Yoldaş’ın o anı hatırladığı için ağlaması. Gece eğitimi yapar gibi sessizce sıkı bir yürüyüşle bir saatte 7 km yürüyerek alaya çekildik. Çok arkadaşımızın paraşütü mermi nedeniyle delindiği için yere çakıldı. Asker seçimini bizzat tümen komutanı yaptı. Konuşma yaptı. Mermi. Bugün Kıbrıs’a çağrılsam derhal aynı şekilde giderim. Rumlar ateşle karşılık veriyordu.5 m arasındaydı. Özel harp eğitimi gibi. Gece tüfek bakımı yapıldı. Rum askerinin tutunacak yeri kalmadı. Jetlerden yaklaşık olarak 45 dakika sonra hava indirme başladı. 6. Makariyos ile Eoka’cılar arasında. Aslında gizli bir yığınak yapılıyordu. lav silahları verildi. sonra elektrikçilik yaptım. Rum tarafına . Bizdeydi. Taciz atışları yoğunlaştı. Her taraf duman. Disiplinliydi. Bunun için gemide ayrıca eğitim aldık. Alayda herkes ayaktaydı. Magosa’ya çıktık. Sevgi gösterileri. 10 gün sonra ilk defa banyo yaptım. değdiği zaman yanarak aşağıya iniyor. Şafak sökmeden ilk jetler geldi. İşe yarayacak hiçbir şey bırakmadık.5 ay kaldık.40. Ölüm aklına gelmiyor. Türk köyüne girdiğimiz hemen belli olurdu. Makineli tüfek verildi. İnilecek olan yerlere uçaklar geldiğinde bayrak açıldı. Sabahleyin ilk görevimiz emniyetli alan açarak paraşüt tugayının inişini sağlamaktı. O kazdığımız mevziler hava indirme tugayının işine çok yaradı. Alkışlar. Çok kardeşimiz daha inmeden şehit oldu. Çekildiğimiz belli olmasın diye. Gece geç saatte Susurluk’tan Hilmi Onbaşım geldi. Havancılar da destek birliği idi. Nöbet yerlerindeyken Rum kesiminden arada sırada ateş açılıyordu. Dağlar yanmaya başladı. Anız tarlaları da yanmaya başladı. 18 Ocak 2010.5 – 4 gibi çıktık. Çıkartmadan 10 gün önce azıttılar. Bana paraşütümü. Çıkartma olacağından o gece haberimiz oldu. sevinç nidaları. 166 .

Zaman zaman arama yapılırdı. Kilisenin içinde 150-200 kişi esir vardı. Mesela 167 . Bu etki 2-3 yıl devam etti. Muazzam bir planlaması vardı. Oradan başka yere. Genellikle göğüslerinden vurulmuş. Askerden sonra çeşitli yerlerde şoför olarak çalıştım. giderim. gün ben vuruldum. Dağı ertesi gün ele geçirdik. Orada bir hafta kaldık. Zaman zaman arama yapılıyordu. Arabasına havan mermisi düştü. 3. Muratbey Mah. Hastanede çok yaralı vardı. Daha çatışmalar yeni bitmiş. Yüksekten ateş edildiği için. Ömrümde görmediğim şeyleri gördüm. 18 Temmuz günü alarm vurdu. Bize dediler bunlar nasıl geldi? Rumlardan kalma bir eve yerleştirdik. Paraşütçülerden yaralananlara askerler ve mücahitler yardım ediyordu. Savaş olsun . 39. 7 Ocak 2010. Girişte hastaneyi bile yakmışlar. En çok zorlandığımız yer Stratejik Tepenin güneyindeki kilise oldu. Sonradan çıkartmayla Girne tarafından gelenlerle birleştik. 1 Ağustos’ta bize sıra geldi. arabaları gizliyorsun. İlk gün Ortaköy Mahallesi’nin yaşlısı. Orada gördüm. Buradan bölükte 1992’ de vefat eden Ayhan Çam vardı. Komutanlar şaşırdı.” Askere gidesiye kadar çiftçilik yaptım. Serdarlı yanıyordu. Denizlili idi. Tümen komutanımız Bedrettin Demirle idi. Rum mahallesiydi. Daha sonra devlet memuru olarak çalıştım. Yarbaydı. 2-3 gün yanımda kaldı. En çok zayiat paraşüt tugayında oldu. Birinci Harekat başladı. Yara soğuduktan sonra hissettim. Taarruzda Kayseri’den Kadir şehit oldu. Üçüncü gün ayağımdan vuruldum. Rum evleri düzgün. Her taraf yasak. Türk köyleri bakımsız. Geri döndükten sonra yılbaşında çatışma oldu. Seve seve gönüllü giderim. O güne kadar oraya hiç gelen giden olmamıştı. Gemiyle bir ay hava değişimine geldim. Daha önceden değişik kimlikle oraya hep gitmişler. Bir yere varıyorsun. Bizden İzmirli Bekir vardı. Her tarafta EOKA-B yazısı yazılıydı. Ayaklar da var. Üsteğmen ciple uçakları yönlendiriyordu. Gece sızma olayı var. Karargahtaki subaylar oraları hep biliyorlardı. Eskiden hastanelerde Kıbrıs gazisi olarak saygı görüyorduk. Bugün aynı şey olsa hemen katılırım. Harekatta olmam bana onur ve gurur veriyor. Babamlara yardımcı oldular. gelmiş. Uykudan “Kaç! Havan mermisi geliyor. külot kalıyordu. Ankara’ya oradan da İskenderun’a gittim. Tabancam tüfeğim yanımda. Stratejik Tepeyi aldık. Daha sonra Yunan alayına yöneldik. O anki heyecanı yaşamak . Bölüm bölüm gönderdiler. Bizim bulunduğumuz bölgeye helikopterle indirme olmadı. Ondan sonra taarruza kalktık. Rum köyleri bakımlı. İlk geldiğim zamanlarda geceleri bağırarak uyandığım zaman oluyordu.Dağın altında tüneli ele geçirdik. Üsteğmen Hikmet Taymes. Terhis olduktan sonra epey dengemi bulamadım. Oradaki Türklerin çok desteğini gördük. her şeyimizi getiriyorlardı. Bir yolunu bulmuş. Haber merkezindeydik. Hemen Mersin’e gittik. Psikolojim bozuktu. Girne’de çıkartmanın yapıldığı yere çıktık. Birlik Serdarlı’daydı. Derenin içine sıhhiyeler götürdü. Her taraf yanıyordu. Devamlı hareket ediliyordu. Subaylarda rütbe sökülmüştü. Muhabere kripto arabaları vardı. Yoğun ateş hiç kesilmedi. Bazen ağlarım. Daha önceden değişik kimlikle oraya sürekli gitmişler. Serdarlı’ya girdiğimizde savaş devam ediyordu. Vatan sevgisi çok farklı bir şey. Erdemli Davultepe denilen ormanlık bir yere konuşlandık. Oraya göreve gittim. Serdarlı’dan 2-3 km uzakta Lefkonik denilen bir yer vardı. Kurşun topuğumdan girip çıkmış. Emekli oldum. Eşim uyandırırdı. Tekrar biz ele geçirimişiz.İnen askerleri topladık.asp?haberID=59 (Erişim tarihi: 30/07/2010) İbrahim KARAASLAN “Karargahtaki subaylar oraları hep biliyorlardı. 1974 Mart ayında muhabere olarak askere alındım.Türk köyü mü. Yağma olayı hiç olmadı. Bir şey bulunursa sert ceza veriyorlardı. Bize kalmamız söylendi. Kiliseden bize çok ateş ediliyordu. Yanıyordu. top mermisi geliyor!” gibi. Türk halkı bizi devamlı ziyaret ederdi. çoluğu çocuğu bizim suyumuzu . Sızmalara karşı öncüler giderdi. Serdarlı tarafına Paşaköy’e gittik. Yaşadıklarım aklıma geliyor. Faruk Akkalp ile ilgili başka bir gazinin anısı için bakınız: http://sinopsehitlervegaziler. Biz Lefkoşa’ya yakın olmamızdan dolayı şanslıydık. Babam ziyarete geldi. Tepeyi tekrar Rumlar ele geçirmiş. Hava indirmenin bir kısmı bize katıldı. Alçıya aldılar. Üzerimizde sadece atlet. Akşama kadar sürdü. Ölüm aklına gelmiyor. Yardımcım Isparta’dan İbrahim Yeniay ayağımı sardı. Kurmay Başkanı daha sonra Jandarma Genel Komutanı olan Teoman Koman’dı. Biz bir yandan Rum tarafına ateş açtık. Erkin gemisiyle gittik. İnen askerleri korumak için. Evliydim. Balıkesirli Hilmi Onbaşı yaralandı. Çok büyük problem yoktu. Paşaköy’e. Komutanlar izin vermezdi. Bir köye girdiğinde Rum köyü mü . Parolalar değişirdi. Hastanede topuğum parçalanmış. Şehit oldu. Seyyar telefon hatları çekiyorduk. Bizle beraber çatışmaya girdi.com/haber_detay. Kalmadım. Gece dönemedim. Mevzi kazıyorsun. hemen belli oluyordu. Daha önceden hazırlık varmış.Tümen’in muhabere merkezi bizdik.

Adem Yavuz’un çektiği fotoğrafları Lefkoşa’da resim sergi sarayında gördüm. İkinci Harekat’ın bitimine kadar orada kaldık. Bize üç 168 . Hasan Nazlı “Esir düşen subaylarımızı bulduk. Albayıma yalvardım. Tuğay komutanımız Sabri Demirbağ idi. Hatırladığım tabur komutanı Yarbay Celal Eruç’tu Gece mermi dağıtıldı. Terhis olduk. Biz çıkartma gemileri ile çıktık. Öğrendik. Üsteğmenim çok değerli bir insandı. Esirler bize geliyordu. Araba devrildi. Bölüğüme katıldım. Hastanedeyken İkinci Harekat başladı.Torbalı Alp Mah. Askerlerimiz bulmuş. Girne sahiline vardık. Karakuyu köyünden Macit Buruncuk’la karşılaştım. Ele geçirildi. Süheyl Eğriboz. Güneş enerjisinin ne olduğunu bilmiyoruz. Mücahitler bize Kırnı Köyü’nde dahil oldu. 19 Temmuz gecesi saat 23. Çumra’da köylüler Kıbrıs olayını biliyorlarmış. 10 Ocak 2010.Konya üzerinden Mersin’e Ovacık bölgesine geldik. Savaş filmi seyredemiyorum. Hastaneden kaçtım. 1973 Mart’ta komanda olarak Eğridir’e oradan Bolu Dağ Komando’ya katıldım. Arslanlar Köyü. Beşparmaklar’a yakın bir bölgede Bayraktepe denilen yer vardı. Tugayın bir kısmı 20 Temmuz sabahı Beşparmak Dağları’nın arkasına helikopterlerle intikal etti. Gazeteci arkadaşları gezdirdim. Problemler de ortaya çıkmaya başladı. Etkisi uzun yıllar sürdü. Ortalık düzeldikten sonra sivillerle iletişim başladı. Yemek verdiler. Filmin adı “Önce Vatan” idi. Korucuk Köyü Hüseyin SÖBÜ “Hastanedeyken İkinci Harekat başladı. Sevkiyatlarda bulunduk. Komutana çıktım. Takviye komutanlar verildi. cesedi bulamasınlar diye baş aşağı küpün içine atmışlar. Şu an evimde. Rumlar. berberlik. Diğer birlikler de oraya gelmişti. Aylarca unutamadım. işçilik yaptım. Hastaneden kaçtım. İşkenceyle öldürmüşler. Fatma Girik.5 ay sonra çıkardım. 16 Temmuz sabahı Ankara. Mermileri de dumdum mermisi yani hedefte bir daha patlıyordu.” Askere gidesiye kadar terzilik. Kömürcü Köyü’nde pusuya düştük. Gönyeli’de çatışmanın devam ettiğini öğrendik. Cüneyt Arkın. Küpü kırmışlar. Yarbay İsmail Hakkı Bili’nin şöförüydüm. Aldığımız eğitim ve disiplin böyleydi.Yaklaşık bir hafta gezdirdim. O günleri yaşamaya başlıyorum. Bugün aynı şey olsa giderim. Cesurum. Bugün aynı şey olsa giderim. aldık” Askere gidene kadar demirciydim. Kalmak isteyenler için. Bir Türkiye ve bir bayrağımız var. Ovacık’ta sadece biz değildik.19 Temmuz’ da Mersin Taşucu’ya geldik. 15 Temmuz’ da alarm verildi. Eoka’cılar . Orada Barış Harekatı ile ilgili sinema filmi çekildi.. 1975 yılında terhis oldum. Bana iyi baktı.. Gazetecilerin geldiği söylendi. Birkaç gün sonra geri dönüp kalanlar oldu. İkinci harekat bittikten sonra Bellepalis Köyü’nün yakınında bir şatoda kaldık. Rum yığınaklarını incelediler. Kamplara gönderiliyordu. Topal topal 4 km gittim. Ankaralı çavuşum Rum bayrağını indirip Türk bayrağını çekerken uçaksavar ateşi ile kolu koptu. Üzerini örttüler. Belirli bir dönem üzerimizde taşıyacak kadar. Hüdai ALAN 2 Ocak 2010. Yağma olayı olmadı. Girne Boğaz bölgesinden Kırnı köyüne gittik. Kozmik büro komutanıydı. 15 ay orada kaldım. Bunları pek anlatmadım. Adları Cüneyt Arcayürek diğeri ise Adem Yavuz idi.her evin üzerinde güneş enerjisi vardı. Kırnı köyü. Esas birlik komutanımız şehit düştü. Adem Yavuz benim bir fotoğrafımı çekti. Sivil esirlerin çoğu EOKA’cılardı.00 gibi bize açıklama yapıldı.Ayrıca buna izin verilmezdi. Hasan Nazlı’dan Hüseyin Kurtuldu’nun şehit olduğunu öğrendim. Bu filmde figüranlık yaptık. Terhisimizde bize form dağıttılar. Boğazdaki Sahra Hastanesi’nde 12 gün kaldım. Lapta girişte pusuya düşürmüşler. Daha sonra Rumlar tarafından vurulduğunu duyduk. Bölüğüme katıldım.Gazeteci Adem Yavuz’u ben dolaştırdım. Kömürcü. Banyon yok. Sorgularda mücahitler tercüme ediyordu. Terhis olmuş. Lapta’da çatışmada şehit düşmüş. Yol kenarında kazan kaynatmışlar. Beşparmak Dağları’na götürdüm. Biz 24 Temmuz’da çıktığımız için bölge temizlenmişti. Beni oraya gönderin diye. Türk köylüleri beni hastaneye götürdüler. Bir gün öncesinden radyodan Kıbrıs’taki kaynaşmayı duyduğum için şüphelendim. Bizim askerler “Biz sizi kurtardık “deyip marketlerden ucuz almaya çalışmışlar. Temmuz 1973’te Isparta’da dağ komandosu olarak askere alındım. Orada kalan . Albay beni bizzat kendi aracı ile götürdü. geldik. Üsteğmen Nermi Tonbul.evlenenler oldu. Havan ateşi yedik. 16 Temmuz gecesi alarm verildi. Bolu’dan tam teçhizat ayrıldık. Rumların silahlarının çoğu uçak savar ve moderndi. Silah yiyecek. Yolu kestiler. 16 Ocak 2010. Ayağımdaki botu 1. Orası Rumların elindeydi. Yatırmışlar. Tıraş olmadım. Oradan Bolu Komando Tugayı’na gittim.

Bizi taramaya başladılar. O kadınlar arabalarda bizlere sarılıyor. Biz buralara üç dört sefer baskın yaptık. Rumlara haber sızdırırken yakaladık. Gönyeli’de bizim emniyetimizi almışlar. Yola dikildim. Yanımda İstanbullu Baki Çavuş bir şeyler soruyor. O ana kadar şehit vermedik. Karakol binasına roket atmışlar. Sessiz ölüm dediğimiz olay olmuş. Uyku yok. Mücahitlerden şehit olanlar da var. Rum çekildi.gün hayatı idame eğitimi verilmişti. Yanımızda mücahitler var.Gece Rumlar sızma ile baskın yapmış. Bazen önce o taraftan kendi tarafımıza havaya ateş ediyorduk. Ateşkes olduktan sonra ancak oradan ayrıldım. Silahlar ortaya çıktı. Türkiye’de silahlı kuvvetlere katılmış. Ben de onlara göz ucu ile bakıyorum. Durdu. Dağa çok dik. ama nerede olduğumuzu bilmiyorlar. Durumu anlattım. İstihbaratın olmayışı. bizi oraya sokmuyor. Batı cephesine geçtiler. Salyangoz şöyle yenir. 20 kadar şehit vermişiz. Rum mevzilerinden de ateş ediliyordu. Nasıl olsa Barış Gücü ses çıkarmıyor. İkinci Harekat’ta Gaziveren bölgesine geldik. Rumlar ateş etsin rapor yok. Bunların Rum olduğunu söyledim. kendisi ise mücahitlerin içinde askerlik yapıyor. bir o kadar da yaralı olarak arabaya taşıdığım var. İki saat sonra iki tane Yunan uçağı bize taarruz etti. Beşparmak Dağları’na yöneldik. “Be kadın çekil işimiz var”. Mesela taarruza kalkacağız. Çemberi genişletmeye çalışıyoruz. Önce bir evi bombaladı. Pilot yarbaya soruyor:” Yarbayım deniz üzerinde vurulursak ne yapacağız?” Pilot yarbay: “Başçavuş. tüysüz olan şöyle yenir. Başçavuş bir şeyler söyledi. Çalılığı . onlar bize güveniyor. Biz bunlara karşı taarruza geçtik. Titriyorlar. O bölgeye 15 dakika kala ateşe veriyor. Esir düşen subaylarımızı bulduk. Buraları yıllarca muazzam tüneller haline getirerek mevziler yapmışlar.makiliği ateşe veriyor. Başçavuş geldi. Bizim bölgeye bizden sonra paraşüt birliği geldi. Rumların daha önce ele geçirdiği bölgeye “Cesurum.. Halası orada. Bu alan mücahitlerin eğitim alanıymış. Bir kaçış yerimiz var. İçeridekilerin üzerinde mücahit elbisesi vardı. Rumlara haber götürürken yakaladık. Sonra su deposunu. Mevziye girdik. Biz bu esnada kendimize geldik. Bitkilerden yaprağı tüylü olan şudur. Bu bizi kabızlığa sevk ediyordu. Ben de arabaya göre yüksekteyim. Barış Gücü teslim aldı. baskına uğramamız bizi sersemletti. Akşam ezanında Lefke’ye girdik. Bize son anda bir başçavuş verildi. Bunların Rum askeri olduğunu hissettim. İçeriyi kesiyorum. Bunlar başladı tim tim kucağımıza düşmeye. Kendi kendimize zayiat verdik. Haberini aldık. Bolca keçiboynuzu yiyoruz. Nöbettekileri öldürmüşler. İşkenceyle öldürmüşler. öpüyorlar. Yani deniz üzerinde helikopteri terk etme gibi. Bayağı da zayiat verdik. Sekiz kişiye bir ekmek düşüyordu.. İmdadımıza bizim uçaklar geldi. Ağaçlara bağlamışlar. 45 dakika sonra Kırnı Ovası’na indik. Şehitlerimizi bulmaya başladık. Mücahitlerle buluştuk. Tıraş olmamışlardı. Böyle böyle onları imha ettik. Dizdik. Bunların ikmalini kestik. En çok yiyecek sıkıntısı çektik. Biz orda dağda kalan Rumlara karşı üç defa taarruz ettik. Taksi ağır rolante de geçiyor. İlk günün gecesi oraya ulaşmıştık. Değiştirme alayımızın mevcut olduğu alana indik. O da Girne tarafı. Bir kazma bulduk. Biz karşılık verelim akşam haberlerde dinlersin. Biri düşürüldü. Sarp insanın inmesi mümkün değil. Beşparmak Dağları’ndan ateş açılıyordu. Sabah 5 civarı helikopterlerin başına gittik. Sabah doğu cephesinden de baskına uğradık. Lefke’ye yürümeye başladık. kaplumbağa böyle yenir. Onlara yakın olanlardan. Ayaklarının altında miğfer gördüm. 64 Şavrole taksi geliyor. Bizim mücahitlerin miğferi değil. Kazım Başçavuşumuz aslen oralı. Doğudan saldıran komando birliklerini dağıttık. Bazıları tanınmayacak kadar yanık olanlar var. Kıbrıs Türklerinden mücahit casusluk yapıyor. aldık” diye yazdık. Kırnı tarafından. Bizi arıyor. O muhbiri bulduk. Bunlar ateşkesten önce oldu. Bagajı açtık.” Güneş henüz doğmamıştı. Yolu kestik. iki şelale arasında emniyetimiz açısından muazzam bir yerden çıkmaya başladık. ilk temas. Baktık ki oğlu Rum Milli Muhafız Ordusu içinde. Rum miğferi. Namluyu dayadım. O arabadan tam sekiz kişi çıktı. Rumlar bizim oraya çıktığımızı gözetliyorlar. Fiiliyatta yoktu. Barış Gücü bizi durdurdu. Biz kamufule olmuştuk. Yürürken gözleri açık uyuyorduk. 40 civarı helikopter vardı. Gece baskınında bizden de esir düşenler olmuş. Her taarruzumuzu haber alıyorlar ve hazırlık yapıyorlar. Ateşkes resmiyette vardı. Her taraftan ateşe maruz kalıyoruz. Gece batı cephesinden baskına uğramıştık. Diğeri de sanıyorsam Adana’ya indirildi. Sıcak çatışma başladı. Vahşet! Tabur komutanımız “ Ben böyle bir hataya nasıl düşerim?” diye havan mermisi ile intihara kalkıştı. Santarollo Kalesi’ne çıkıyoruz. Anlaşma ile şehir teslim edilecek. geldik. Bu eğitimi almamış. Rum oldukları ortaya çıktı. Biz girmeden Rum orada halkın arasına karışan mücahitleri katliama uğratmış. Uyumuşuz. Lefke Birinci Harekat’ta Rumlara düşmüş. Askerlik boyunca aldığımız komanda eğitimi hep karşımıza çıktı. Bu Makariyos’a verilen bir cevaptı. Makineli tüfek ile çıkanı tarıyorlar. Biz mücahitlere güveniyoruz yorgunuz. Arabaya durması için vurmaya başladım. Benim gördüğüm otuzun üzerinde şehit. Biz otomatik yatak açacağız. başçavuş askerin moralini bozma. Dinleyen 169 . Yarbay pilot bize daha önceden almış olduğumuz bazı eğitimleri hatırlattı. Salağa yatıyor. Genelde gece baskınları yapıyoruz.

Herkes alabildiği kadar mermi alsın dediler.Çetin) Hamza Ali BUĞDAY Erdal UYGUN “ Botla yatıyorsunuz botla kalkıyorsunuz” Askere kadar mobilyacı çırağı olarak İzmir’e gittim. Ama arkadaşımızı ele vermedik.” diye. Yanındaki de ateşe başladı. Oradan komandoya ayrıldım.yok. Magosa’dan gemiyle geldim. Gittiğimiz gün akşam yemeği yedik topladılar. Onunla terhis oldum. Tanımıyorum. Eğirdir Dağ Komando Okulu’na gidip komando ve paraşüt eğitimi aldım. İş başa düşünce aynı göreve giderim.Oraya doldurmuşlar. Her tarafımı doldurdum. Dağdayız. Daha sonra Dipkarpaz tarafında baskın ve arazi aramalarında bulunduk.Hemen birkaç satır bir şey yazdık. Kimse çıkmıyor. hakkınızı helal edin. Bize ait olan bölgede arı kovanı buluyorsak bal çalıyorduk. Pakette bir o kadar zarf bir o kadar zarf. Çok sıkça gidiyorduk. Karanlık bastı. Daha sonra o bölgeyi her hangi bir baskında. Sızma var dedik. Su tahlil ediliyor. Sabaha karşı oraya çıktık.Tüfek sırtımızda.Onlar da ulaşmış buraya. Daha sonra Bufavento Kalesi’ne ihtiyata çekildik.O gün sabaha kadar uyuyamadık.Diyor ki: “Sayın kayınçom. 8 Ocak 2010. Eniştem yazmış. Çok uzun zaman param gelmedi. Bizi oranın halkı çok incitti. Tabur komutanı ateş açanın kim olduğunun bulunmasını istiyor. “Biz Kıbrıs’a gidiyoruz. Rumlar yakın. Dindar biriydi. Tahliller temiz çıkınca tugay komutanı Sabri Demirbağ geldi. Bir daha para istemedim. Sabah içtimada herkesin yüzü gözü şiş. Bana daha sonra bir mektup ve bir paket geldi. Ama ora halkı için düşünürüm. Maaşla yetinmeye başladık.Silahlarımız vardı. Tüm millet ishal.Birlikten gelirken taktığımız paraşüt. Ancak orada 20 gün kaldım. Daha sonra bu insanlar gittiğimizde su yemek ikramında bulunuyorlardı.Subaylarımız “Postaneye atarız.O gün akşam yemekten sonra birliği meydana topladılar. Baba fakir. hislenmiş. Uçak 90 kişi alıyordu.Yemekten sonra hazırlandık.Buraya mektup yazdık.Oturduk arkadaşlarla sohbet ettik. Ama o bal bizi kendimize getirdi. bilmiyorum.Onu da bize öğrettikleri şekilde sırtladık mermilerimizi aldık.Arkası açılıyordu.Sabaha karşı toparlandık. Reçine ile yapışmış.Bezin içinde uzun uzun bir şeyler oluyordu. Zaten zarf açık..4 ay orada paraşüt kursu gördüm. Mayından bubi tuzağı ihtimaline karşı durduk. Şaşırdık.Orada komutan her şeyi söyledi. Gece Ali makineli tüfekle o Rum mevziini taramaya başladı. 3. Subaylar geldi. Bir postacı abinin eline geçmiş.. Bizlerden zarar veya baskı görmeyince rahat ettiler. Kayserili arkadaşım vardı Ali. Futbol sahasına topladıklarını saldık.Zor yürüyorduk zaten. Mektup eve geliyor. Ali’ye porno dergi tutmuşlar. Mektubun arka kısmında boş bir yer buldum. Rum mevzileri boşalmış. Benim dürbünle Rum mevzisini izleye başladı.Orada Kayseri Zincirdere mevkiindeki Hava İndirme Tugayı’na gittim. Çam ağaçlarından akan reçine ile yapıştırdım. (N.Hep beraber birbirimize tutuna tutuna 170 . Daha sonra sterlin olarak maaş dağıtıldı. Tüm bölük gece bal çalmakta.”Gazanız mübarek olsun” dedi. Dağda iken ilk defa mektubum geldi. Unutamayacağım bir olay var. Ateşkes olduktan sonra Rumlar karşımızda mevzilenmeye başladılar. Tersine çevirdim.4 sıralarında. Bırakın vazifemizi yapalım. Piyade Alayı’na askere alındım.Eşyalarımızı aldık. Ergin Konuksever olmalı. Duygu yüklü bir mektup yazmış. Terhis için halamdan borç para istedim. Zarfı açtım.” dedi. Yağma olmadı.Hazırlık gibi bir şeyler oluyordu ama biz farkında değildik. alarmda toplanma bölgesi yaptık. Oradan terhis oldum. Ele geçirdiğimiz yerleri piyadeye teslim ediyorduk. Koleradan şüpheleniliyor. İki satır mesaj yazdım. Oradan araziye doğru yayılmaya başladık. Askere gidene kadar oradaydım. eğer şehitlik mertebesine erişmemişsen cevap yaz. Birkaç gün sonra duyulmuş. Paraşüt atlayacak şekilde. Eteklerinde 500699 kovan var. Birliğin önünde ambalaj yapıyorlardı. 19 Temmuz akşamı birlikte Kıbrıs’a gideceğimizi söylediler. Rum köyleri adeta boştu. Bizim Ali adeta delirdi. Postacı abi gönderiyor. Ama olayı biz biliyoruz. Biraz konuşma yaptı ama hatırlayamıyorum. Yazdım. Sağ salim inişimizi yapacağız.Kıbrıs’a gideceğiz.” Yazalım da neye yazacağız? Kağıt yok. Kimi yeri açılmış. Sırt çantamız vardı.Bir zorluk yok diyerek moral verdi. Arama ve baskınlar gece oluyordu. Bal çalmaktan dolayı adeta hepimiz arıcı olduk. Revirdeki sağlıkçı tugaya haber ediyor. Bir asker mektubu. Çaybaşı. Tarihi Ayaetomas manastırı (Ayios Ionnis Chrysostomos Manastırı) vardı. Okumuş. zarf yok. 15 ay kaldım. Tabur komutanı bağırıyor: “Bal yemeyip de ishal olan öne çıksın. Başladık gece bal çalmaya.Uçak vardı. Bütün askere dağıttım. Hiç tanımadığım bir postacı. Mermiyi havaalanında aldık. Bizden değil mücahitlerden şüpheleniyorlar. Bölük komutanından güzel bir dayak yedik. İlerlediğimiz yol bakır madenine doğru vadi içerisinde kalan bir yol. 1973 yılında Isparta 40. Mektubu içersine koydum. Adresi kapalı. Gönderdim.

Çıktık..Bazı arkadaşlar yere çakılıyor. Bizim artık yerimiz belli değil.Bu taraftan o tarafa.Kancalarımız var uçağa geçiyor.Artık onu da içtik.Orada yaralanan arkadaşlar oluyor. Beş Parmak dağlarının aşağı kısmı buraları ova.Lefkoşa tarafı var. korkma!” dedi bana.Onlar önce bombalıyor. ama komutanlar olsun bizler olsun yorulmak falan hiç aklımıza gelmiyor.Gerekli işlemleri yaptık.Betondan böyle akıl almaz mevziler yapmışlar.Geldiler ellerinden bıçaklardan koparttılar.Ondan sonra gemiyle çıkarma yaptı millet oraya.Ondan sonra sabaha karşı Girne’ye geldik.Paraşütleri düzelttiler.Orası çok kuvvetli geçti.Yunan alayının olduğu yer.Şimdi şöyle bir boğaz vardı.İlerleyen günlerde İkinci Harekat var.Ama bir yandan da silah sesi geliyor.Küçükkaymaklı Büyükkaymaklı diye.Birinci Harekat bu. kafanı kaldıramazsın.Uluslararası bir havaalanı var.Tüfeğin ucunda süngü var.Yüzde yüz onlar yaralandı.Tabi uçak gitti.Onlarla idare ettik o gün.İşlemleri yaptık.Oraları temizledik.İndirdiler Rahatladım.Hepimizi attılar. Orada taarruz gibi bir harekete girdik. bölük komutanımız hepsi değişti.Bizi oraya yönlendirdiler.Biz ondan sonra yürüyoruz.Karmakarışık olduk.Kapılar kapandı. Temizlik yapıyorduk.Böyle betondan Türkiye tarafına.Örümcek ağı gibi.Çok acayip mevziler var.Hiç unutmam paraşüt takılı kaldı çözemedim.Tanımadım zaten. İlk gün şöyle bir dere yatağı vardı.Ne ölmek geliyor aklına ne de başka bir şey. Her tarafta paraşütle inenler var.devamlı ileriye… Fazla durmazdık biz.5 saat sürdü. İlk gün konaklamada perişan bir vaziyetteydik.İpek olduğundan açılıyor.İstediği gibi inemiyorlar.Arkadan bir 3 daha geliyor bombalıyor. İlerledik. Tekrar biz geri çekildik.Bütün uçaklar oradan geçiyor.Devamlı bir yerlerde istirahat ediyoruz.Orada bir temizlik oldu.Oralara ondan sonra valla bir bölgeye daha gittik.O gün orada konakladık.Hemen mevzimi aldım orada.Rum bölgesinde aldığımız yerleri temiz teslim ediyorduk.Yani onlar gibi yapmıyoruz.Ondan sonra biz geriye gittik.Bir de orada bir havaalanı var. Buradan giderken aldığımız peksimet gibi şeyler ve konserve vardı sırt çantasında.Zaten tanımadığım arkadaşlarla beraber olduk orada.Tekrar oradan Küçükkaymaklı diye bir yer var.Temizledikten sonra çıkarma yaptılar. Görüyoruz..Sivil halktan hiç öldürmek yok.Karşıki 171 ..Eğitimdeki gibi olmuyor işte. Yemek yedik. O an Girne’ deki işimiz bitti.Ben bir şey bilmiyorum.Sabaha karşıydı zaten.Bazı arkadaşlarımız iniyor. Bizim komando birliği devamlı ileriye. Beşparmak tarafından…Bayrak radyosu var.Kapılarda subaylar var. Başımdan böyle bir şey geçmedi.Ondan sonra gemiyle çıkarma yapıldı.. Beşparmak Dağları’nda..Bombalıyor. su içtik.Orada da savaştık.Bindik.Öyle bir konaklayıp da yatıp uyuma diye bir şey yok.Yani subayları değiştirdiler.Çift kapı ya.Böyle üçlü üçlü uçaklar geliyor.Kurşun paraşütleri deliyor. Bölük yoktu yani şimdi Bazı subaylar var. Beşparmak Dağları’nı temizledikten sonra çıkarma yapıldı. Biz öyle temizleye temizleye oraya gittik.20 Temmuz’da gittik.aşağıdan. O uçaklar nasıl boşalıyor. Sersemdim ben de. Bizi topladılar.Bayrak radyosu vardı.Dere yatağında su da varmış soğuk su.Ama şimdi gittiğimiz yerde köy gibi şehir gibi yerlerde yakaladıklarımızı geri teslim ediyoruz. Çatışma 1-1.Birbirinin üstüne. O gün işte havaalanına geldik. Beşparmak Dağları’nda.Oraya geldik..Bizim oraya başka bir yerden geçmiyor.Bazı arkadaşlar paraşütle dolaşıyor.Bizim subaylar değişti. En yoğun çatışmayı orada gördüm.Aradan çok geçmedi.Meğerse onlar mücahit askerleri imiş.İşte oraya yürüdük..Sarı ışık yandı hazırlığımızı yaptık.Kapının biri de açıktı.5 saat geçti. sıcaktı.Takviye yaptılar.Askerleri vuruyorsun ama yaşlı da olsa genç de olsa hepsini biz toparlayıp geri teslim ediyoruz. Takım komutanımız. Oraya gider gitmez akşamına zaten başka subaylar geldi.Kapılardan alıyor. Paraşütün kancası var.Bizi oraya yönlendirdiler. Yaralananlar oldu. soluklandık.Nakliye uçakları arkaları açılıyor.İki tane de karşıda böyle sakallı iki asker.Kapattılar havalandık. Tek geçişimiz o..Ne bileyim bambaşka bir şey. Birlikte subaylar değişti. Şehit olan benim birkaç arkadaşım oldu.Şöyle bir baktım ben aşağıya. “Korkma.Adamlar öyle bir şey ki. 1-1. Zaten hava da sıcak. Ormanda ağaçta takılı kaldı. Uçaklar bombardıman yapıyor.Çünkü havaalanına geldiğimizde bütün uçaklar sıralanmıştı.Ondan sonra ara ara geldi böyle konserve gibi.Ben de normal indim.Hiç unutmam koyun ağılları vardı.İnerken bayağı bir zayiat oluyor.Biz oranın yabancısıyız.Sonra karşıdan geldiler.. Beş Parmak Dağları temizlendi. Kayseri Erkilet Havaalanı’nda tahminimce 50 uçak vardı.Sonra toparlandık.Şöyle bir mevzi var.Bağırdı oradan. Savaş diye bir şey görmemiştim hayatımda. Başladılar bizi sağlı sollu. Beşparmak tarafına geldik.Bağırıyorlar aşağıda.Her tarafım böyle şey gibiydi. Sabaha karşı Akdeniz’i görüyorduk.Hayatımda böyle bir şey görmedim. Çatışmaya girdik.Dört tane samimi arkadaşım şehit oldu.uçağa bindik.Öyle bazı işte insan anladığı kadar böyle tuhaf oluyor.O olay da Laçka tarafında oluyor. iki kapıdan da atlıyoruz .Bağıranlar oluyor.Ben nereden bileyim.Önden uçaklar üçlü üçlü geliyor.Dedim Rum askerleri geliyor. Ateş açıldı.Nereye gittiysek hep böyle koştura koştura.Askerleri dahi evlerin içinde yakaladık.

Bizim bölük.İki arkadaş o tarafta. O anda da ateşkes olmuş. Banyoyu Girne’ye geldik.Şimdi ilk buraya dönen de biziz.Limanın dört tarafında da bahçelik bir yer vardı.Şort atlet kalırdık.Şimdi bazı araçlar var.Arkadan bizim topçular var mesela arkamızda onlar bir yandan top atışı yapıyor. botla kalkıyorsunuz.Aynı o birinci olduğu gibi..135 Massey Ferguson traktör.Karısı var.Arkadan piyade geliyor.Durdurduk.Karısı adamın arkasına yapıştı.Kimi bölükler otellere gitti.İmkanı yok.Kolundaki saati çıkardı. çocuk annesinin arkasında. Motoru çektik oraya. Hiç durmuyoruz.Orada kaldık.Çocuk var orada.Onlar yaşlı genç dinlemiyor.Yatıyoruz mesela mevzi gibi yerlere yatıyoruz.Cenevre’de mi nerede bir anlaşma o zaman.Topladılar.Arada bir eğitim yapıyorduk. korkuyor. Cesetler kokuyor sıcak temmuzda.Bir baktım karşıda Massey buldum.Magosa’da büyük liman var. sonra tren garına geldik. Başka yere Güney’e gidiyorlar.evlerden ateş geliyor. Parmaklarımın uçları vıcık gibi olmuş botun içinde.Üç dört gün kaldık.portakal bahçesi çok.Hani öyle bir tane vicdanımız için ne bir yaşlı insan ne bir çoluk çocuk vurmadık hiç.Saat 5 sıralarında bu anlaşma olmamış. Torba gibi bir şeyin içindeydi. Soyunurduk.İçerilerde asker var mı?Yabancı insan var mı diye.Benim de kalmak canım istemedi. Magaso’ya geldik tekrar.Ana yolda nöbet tutuyorduk.Böyle ateş ediyorlar oradan. Katliam yapmışlar köyde.Ama tabii biz öyle bir şey görmediğimizden gayet sersemledik. Tabii o zaman birlik yoktu. iki arkadaş bu tarafta.Yolu kestik. Meydanda yani hepsi. bir çocuk var bir de kendi.Aşağı yukarı dört ayımız da öyle geçti.Girne’den Magosa’ya gittik.Onu sakladı. İkinci Harekat oldu.Oradan trenlere bindik.70 – 80 kişi o civarlardaydı.14 Ağustos’ta başladı.Yeşil hat diyorlar oraya.Ne kalabalık ne kalabalık.Bütün oranın yerli Rumlarını teslim ettik.İstediğin yerden bahçe veriyorlar.Tekrar birliğimize.Durdurduk motoru. temizlik yapıyor.Yani normal hayatta böyle bir şey mi gördük?Bizim mesela eskiden orada yerimiz varmış.Oradan parayı çıkardı.İki saat kadar bir yürüyüş yaptık.Ama 5 sene kalmak mecburiyetindesin. kaçan oluyor.Biz de aşağıda o evlerde kaldık beşer kişi beşer kişi. Eski yerimize geldiğimiz zaman orada durduk.Magosa’ya geldik. Bölükten 6 -7 kişi şehit oldu.Lefke tarafı da aynı.Çok disiplinli bir birlik.Elbiseleri bırakırdık oraya. Her an bir şey olabilir diye.Adam başladı titremeye.Mersin’de yürüyüş yapılacakmış.Biz devamlı savaşarak gidiyoruz. Yakıyorlar yani.Büyük bir mahalle vardı.Yanaştı yanaştı.Alın bunları diyor. Oradan korktuk biz. biz kovalıyoruz.Lefke’de yolu kestik.Doğruca Kayseri Hava İndirme Tugayı’na. Lefke bölgesine gittik.Yani kendileri gibi bizi de öldürecek sanıyor.Almış götürdüğü yerde harcayacak.Uçaklar bir taraftan bombalıyor.Mesela ben çiftçiyim.Sırt çantası.Onlar köyleri olduğu gibi yok etmişler. 3 Ocak 2010.Kaçamayanı yakalıyoruz .Taburu topladılar. Yerleri kontrol ediyoruz hep Rum evi.Anlaşma.İkincide de aynı şeyi yaşadık.Bağırıyor. Tekrar Girne’ye geldik biz.Oturduk yemek yedik. Aranırdı.Şimdi parayı biz alacağız sanıyor.Yeşil hat oralara geldik.Orada 20 dönüm limon bahçesi.Yirmi adım öne geçerdik.Onlar biliyor kendi yaptıkları zulmü. Onlar bizim gibi değil hiçbir yerde durmazlar.Botla yatıyorsunuz.Lefke tarafına gittik biz.Yani onların kendi bölgesi. biz hepimiz geceyi orada geçiriyoruz.. 172 .O böyle ana yol vardı. Mersin’e indik.Haftada bir sefer yani olurdu.Oradan geliyor.13’ünde biz oraya gelmiştik 14’ünde tekrar başladık biz.Evlerde.Bizim her iki üç günde bir yoklama yapılırdı.Böyle yalvarıyor.Çadırımız arkamızda. Onlar kaçıyor.Biz beş arkadaş bir yerde.Evi falan bırakmışlar. Bizi tekrar bırakmadılar.Orada kalma şeyi söylediler.Girne’ye geldiğimizde deniz kenarında şöyle bir mahalle vardı.Gidiyorlar. Oradan terhis oldum.Nereden geldiğini bilemezsin.Bizi görmüyorlar ama. Dördüncü Paraşüt Taburu bizim. Kaçan kaçıyor.Adam oradan torba çıkardı. Tam tesisat.Onlar olsaydı hepsini kurşuna dizerdi orada.Buradan da istemediler.Bekliyor. Bizi topladılar.Biraz eşya almışlar motora.teslim ediyoruz arkaya.Hemen yola çıktı.Nafaka nafaka bu diyor.Çocuk var.Kontrol olurdu. Tren geldi.Müthiş yoğun ilgi.Bu diyor nafaka nafaka diyor.Karakuyu .Çoğu evde yangın çıkıyor.Hadi bakalım oradan kamyonlara bindik. Komando birliği çok titizdi.Yani askerle çoğunlukla karşı karşıya gelemezsin. Hayatımda yaşamadığım şeyleri yaşadım.Bir buçuk ay sonra banyo yaptık. aşağıda da deniz kenarında oteller vardı. ta o zaman yaptık.Millet yollara dizilmiş.Biz bir yerde. bir yandan da anlaşma oluyormuş. Birinci Tabur.Ama onlar öyle değil işte.Her tarafta önümüze kattığımız zaman..Hep teslim ettik arkaya. Tekrar bizi buradan götürdüler geriye. Bunlar Rum’du. Hayatımda böyle bir şey yaşadığım için çok mutluyum.İndirdik götürdük arkaya teslim ettik.Çoluk çocuk ne varsa vurup kıyıp geçiyorlar.Yani giderken ne ev bırakıyorlar yakılmadık ne bir şey. İkinci Harekat da aynısı yani. Bütün millet çıkmış dışarıya.Dinleniyoruz.Aşağı yukarı orada iki saat yürüyüş yaptık.Hiçbir şeyi ellemeden.

Lefkoşa tarafına. Özet olarak yazdım. Bir çıkarma gemisine bir bölük biniyordu. Yaralanan oldu.Esir düşerlerse bir şey olmasın diye herhalde. 220 kişiye yakındık. Araçlarla gittik. Temmuz ayının 17-18’ inde öğleden sonra bir alarm vurdu.Köylerden de gençlerden falan aldık. Sonra biz çıktık. Bir helikoptere 10 kişi bindik. Bizim olduğumuz yerde mücahit yoktu. Gittiğimiz yere bayrak dikerdik. Sigara kağıdına yazıp gönderdim.günü akşamüzeri vuruldu. Mersin’e doğru yola çıktık. biz uzaktaydık. Bayağı yukarı kadar. hepsi er oldular. Helikopterler sürekli asker taşıyor. İyi davranırdı. Olduğumuz yerde kaldık. O Türkiye’de kalmıştı. Albay çıkartmanın 2. sonra bizi geriye çektiler. Biz sahile çıktık. iyiyim. Mektubu yazdıktan 15 gün sonra ailemden mektup aldım.İlk gün bizim bölükten pek şehit olmadı. Piyade Alayı’nda yaptım. Bir helikopter filosu 4. 2. Orası ormanlık olduğu için havan atışı yapıyorduk. Çıkartma gemilerine sabah 11-12 gibi bindik. 2. Sınıfım piyade. Bu arada Girne tarafında çıkartma oldu. Ertesi gün tekrar bir alarm vurdu. Harekât’ın başladığında emir geldi. Hazırlandık. Bir asker ve bir kız sürekli kaçıyorlardı. Rum köylerinde vardı. araçlarla iç kısma geçtik. Kuşaklarda 60-100 tane mermi vardı. Acemi birliğini Antalya 70.Şimdi şehitliğin olduğu yere. 19 Temmuz gece yarısı alarm verildi. O gün gemilerle dolaştırdılar bizi. onur verici bir şey. gün orada da kaldık.5 helikopterden oluşuyordu. Beklemeden direk çıktık. Bizi 20 Temmuz sabahı helikopterlerle Kıbrıs’a taşıdılar. Kıbrıs’a gideceğimiz belli değildi. Yaralılara sıhhiyeler geliyordu. Sabaha karşı alarm verildi. 15 ay kaldım. Bazı insanlar duruyordu. Dağda sivil kıyafetli askerleri esir aldık.İlk çıkartmada yiyecek sıkıntısı çektik. Türk evleri kerpiçten yapılmıştı. patlamayan mermiler imha edildi. Tekrar bir karışıklık veya harekât olsa giderim. Bize ateş açılmadı o anda. Dağın yamaçlarına çıktık. “Beni merak etmeyin. Bölük komutanı kıdemli üsteğmendi onun yerine yüzbaşı geldi bizim bölüğün başına. Çatışmada düşmanı pek göremiyorduk. Tanklar sonradan geldi. Ben bölük komutanının aracını kullanıyordum. 173 . Aileme İkinci Harekat’tan sonra mektup gönderdim. 15 ocak 2010 . Cemil TUNAY754 “Bölük komutanımız Yüzbaşı Korkut Eken’di. Oradan Kayseri hava İndirme tugayına seçildim. 1974 yılının Mart ayında askere gittim. Ovacık’a vardık. Oradan terhis oldum. suyu oradan alıyorduk. Hala daha çiftçilik yapıyorum. bindik araçlara. Uçaklar sabaha karşı geldiler. Kâğıt falan yoktu.sonradan başladı. Öğlen civarı. Zirveye kadar çıktık. Havaalanı ortada kaldı.Zaten çıkartma yapacağımız yer gözüktü. Sonra indik toplandık. Yılmazköy taraflarında 2. İlk gün bize bıçak verdiler. Savaşmak güzel. ilk sıcak temas akşamüzeri Beşparmak Dağları’nda oldu. Bir gece alarm çaldı. geri araçlara bindik. Ondan sonra siviller yerleşti. Araziyi taradık. Gemide mermi dağıtıldı. geceyi orada geçirdik. Önceleri sıcak yemek verilmiyordu . Usta birliğini Adana Osmaniye’de yaptım. gemilere bindik. O arıza yapmıştı yolda giderken. Gemi baya yanaşmıştı. Çıktığımızda silahlarla yürüdük tepeye kadar. En sonunda kaçmasın diye kızı istediler. Ben araçsızdım. Bazı evler boştu. Biz sonra köylerdeki evlerde kaldık.Çetin GÜMÜŞ”Sabaha karşı geri dönüşün olmadığını anladık. Bölük komutanımız Yüzbaşı Yavuz… soyismini hatırlamıyorum. Yılmazköy’ü geçtik. Birde kuşaklarla dağıtıldı. Su kuyular vardı. 4 Mart 1974’ de önce istihkam olarak askere alındım. Kıbrıs’a yaklaşınca sabaha karşı komutanlar bilgi verdi. 754 17 Ocak 2010. Bizim paraşüt eğitimi tamamlanmamıştı. Uçaklar dağların yamaçlarını bombalıyordu. Kıbrıs’a gideceğimiz söylendi. havan atışı yaptık. Demirciköy. Akşamüzeri tekrar geriye çıktık. Köylerde tarama yaptık.Çıktığımızda su seviyesi dizlerimize geliyordu. Gündüzleri pek çatışma olmuyordu. havaalanına kadar gittik. Aşağı indiriyorduk. Harekat’a kadar bekledik. Kız isteme olayı oldu.Onlar arka taraflardaydı.” dedim.Sabaha karşı anladık biz artık bir dönüşünün olmadığını. birlikleri düzenledik. Bizden önce deniz piyadeleri çıkmış. Zaten savaş anında rütbeler söküldü. Pamukyazı. Görmedim. Havan top mermisi düşmüş yanına.Çünkü uçaklar devamlı yamaçları bombalıyordu. Yılmazköy’ün berisindeydik.Zaten küçük olduğu için fazla bir şey yazamadım. Adaya yolculuk 45 dakika sürüyor.Ondan önce bir limanda Alay komutanımız İbrahim Karaoğlanoğlu konuşma yaptı.Çıkartmadan bahsetti. Çürük evler sayıldı. Taarruza geçtik. Uçaklar bombardıman yapıyorlardı. Mersin’e otobüslerle gittik.” Askere gidene kadar çiftçilikle uğraşıyordum. Beş şarjör dolu vardı zaten. O zamanlar buralarda güneş enerjisi yoktu. Köylere girdiğimizde manzara korkunçtu” Askere gidesiye kadar tütün tarlalarında çalıştım. Ateşkese kadar o yamaçlarda kaldık.Toparlandık.Bir gece Mersin’de kaldık. Oradan Hatay Dörtyol’a şoför eğitimine gittim.

Rum evleri muazzam bakımlı. Sonra bir ay Beşparmak Dağları’nın zirvesinde Rumlardan kalma bir yerde kaldık. Makineli tüfek için. Bizim sorumlu olduğumuz yer açık alan.Oradan çıkartma hücum botlarına aktarıldık ve 755 5 Ocak 2010. Aşmışız. Şehit oldu orada kaldı o arkadaş. bazen tahmini.ya kalmadım ondan sonra Kıbrıs'a seçildik ve gittik. Geride çoluk çocuk yaşlı kişiler kalmış. Geri çekildik. Sakallarımız hacı sakalı haline geldi.Biz Hüseyin ile beraberdik. Etkisi uzun yıllar devam etti. Bölük komutanımız Yüzbaşı Korkut Eken’di. Dağlardaki mevzileri ekseriyetle uçaklar susturdu. Kıbrıs'a çıkartma yapılacağı Mersin'de söylediler.Sol tarafımda (yanını göstererek) şuradan girdi bir kurşun. Sızma yapılmadı.Orada denizin ortasında kaldık. Sıhhiye taburunun yanındaki keçiboynuzu ağaçlarının altına gizlendik. Üçüncü havanda bulunduğumuz yere havan düştü. Bizim arkamızda beyaz yer bezleri vardı. Uykudan bağırarak uyanırdım. Onları kiliseye bırakıyorduk. Başımızda tim komutanı teğmen vardı. 5-6 arkadaşım orada şehit oldu. Eğitime devam.Daha sonra biz çıkartma yapmaya başladıktan sonra verdiler. Rumlar yıllardan beri hazırlığını yapıyormuş. 174 . Köylerin Türk mü Rum mu olduğu karşıdan belli oluyordu. Şehit arkadaşlarla uğraşmamızın mümkünatı yok. Bu gün yine aynı şey olsa giderim. Atlayışlar başladı. Açık arazi. Ankara'dan İskenderun'a trenle gittik. sonra gittim. Piyade arkadan geliyordu.. Rüyalarıma girerdi.Geldik Taşucu’na. Bolu dağ komandoları geldi. Evlerden ateş açılıyordu. Arkadaşım Hüseyin Kurtuldu idi. Havan ateşi ile dövmeye başladılar. Bize mermileri ve silahları Mersin’de dağıttılar. Boğaz’a indik. Daha sonra Magosa tarafına geçtik. Dikiliydi. Ancak açlık çektiğimizde bakkal dükkânlarında evlerde bulduğumuzu yedik. Ateşe karşılık verdik.. Rütbeleri yoktu. Silahım G1’di. Salamis Oteli. Ateşkesten sonra Girne’ye geldik. Makineli tüfek ateşi açtı. Biz de o arada gelirken “ya nereye gidiyoruz“ diye soruyoruz arkadaşlar arasında. Sivil esirlerin toplanma yeri kiliseydi. Harekat bittiğinde Rumlardan boşalmış evlerde kaldık. Yanımda zaten benim solumda vuruldu. Adana tarafından Adnan Damar. 20 Temmuz sabahı ilk çıkartmadanız ilklerdeniz. Sivil esir aldık. Uzun süre kaldık. İletişim yoktu. Bir köyün emniyetini aldıktan sonra araziye çıkılıyordu. El bombasını o anda vermediler bize. Yağma olayı olmadı. Şimdi yerini yurdunu biliyorum. Kayseri’de kalan eğitimlerimize başladık. 7 ay sonra tekrar Kayseri’ye geldik.” Askere kadar çiftçiydim. Acemi birliği Samsun 56. Rum gençler cepheye gitmiş. İkinci harekatta cephe savaşı oldu. Bakımsız kerpiç evler Türklerin.Bir ay kadar ya kaldım. Şu anki yeşil hatta kadar gittik. Mücahitleri daha sonra gördüm. savaşın içine geliyon? O hücum anında Hüseyin vuruldu. Temizliğe eğitime disipline önem verirdi. Yaralıları onlar topluyordu.Ben trenle gitmedim. Yunan uçakları bizi sıkıştırdı. Arazi yayılmaya uygun değildi.Onun için geldik . arkadaşımın ölümü… Celalettin KIVILCIM755. Çok değerli çok titiz biriydi. Bazen görerek. Uçaklarımız yetişti. O zaman yerin acemiliği vardı. Oradan Lefkoşa yönüne yöneldik. kala atladık. Göğüs göğse muharebe olmadı. Köylere girdiğimizde manzara korkunçtu. En çok zayiat vermemizin sebebi yerin acemisiydik. Çatışma. Direniyorlardı. Köylere tarama yapıyorduk. Sınıfım piyade. Ekin tarlaları ateşe verilmişti. O ortamın içinde irtibat sağlamak mümkün değil. Torbalı'dan. “İbo abi. Piyade Alayı oradan Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alayı Ankara. Bir tanesinin adını hatırlıyorum. Biz o yeri piyadeye devir ediyorduk. Subaylar er gibiydi.Aslında arkadaş istedi o dedi ''Gidelim benim eşim yeni doğum yapacak. Devamlı hareket halindeydik. Biz Tunalı gemisi ile gittik. Cephe şeklinde oldu. Kıbrıs’a yaklaştığımızda aşağısı duman içindeydi. Birinci harekat bitiminden sonra dinlendik. Ayrancılar. Ön tarafından bir mazgal deliği. Arkadaşlarımızın çoğu şehit oldu. Dağlar yanıyordu. Çarpışmadan sonra 6-7 kişiyi ele geçirdik.Ankara'dan da 20 Temmuz sabahı Kıbrıs'ta olmak üzere Mersin'de. sen napıyon dedim. Kimisi piyadenin içine karışmış. Mücahitleri ikinci harekatta gördüm. 1974 senesinde Mart ayında asker oldum. Vurulan helikopter olmadı. Geriye gönderdik.Anayı babayı bir göreyim dedim. Ancak birinci harekattan sonra bir gece bizim içimize sızma yapıldı. Sahilde büyük otele yerleştik.Önce Torbalı'ya uğradım. Muazzam mevziler yapmışlar. Otobüslerle falan asker geliyordu Osmaniye'den. Banyoyu unuttum. Biz topluyorduk. Aynı bölüğün içinden birbirimizi kaybettik. Yoksa bizde vurulacağız. Rumlardan ateş geliyordu. Yere 1 m. Onlardan biri “ya Kıbrıs’a çıkartma yapılıyormuş savaş varmış oraya gidiyoruz” dedi. Bombardımandan dolayı yanıyordu. Üç ay sonra eve mektup gönderdim. çocuğum olcak onu göreyim'' dedi. Beşparmak daha önceden mevzilenmiş.Ortasına mühimmat konuyor.

Boşluktan soldan patlamış. Cüzdanı ben aldım.Aldık ambulanslara. Evet beraberdik. Asfalt boyunca sağlı sollu Boğazköy var hemen Beşparmak Dağları'nın altından oraya gittik. Dikoma'dan aşağı yukarı 1 hafta 10 gün sonra biz Yılmazköye… Oradan Lefkoşa'nın Gönyeli Köyü vardı.Doğru benim yanıma geldi bir askeri jiple. Ben şaşırdım arkadaşlar dedi ki “Celaleddin baban geldi.Kimliği bu diye.Üsteğmen de künyesini aldı.Dedi bildirilecek ilgili yerlere. Mehmet'in yanına gitmiş Mehmet'i falan bulmuş. Ben yağma olayı duymadım.Biz onunla Ankara'dan beri samimiydik. Benim arkadaş “yandım Allah” dedi.Sonra hemen portatif kazma küreği çıkaran mevzi kazıyordu. 14 Ağustos'ta komutanlar: “Asker arkadaşlar kimse yerinden kımıldamasın”dedi.Tanklar gelecek görsünler diye. “Benim babam nasıl gelecek buraya?” Bir gördüm İbo abiyi rahmetliyi şaşırdım tabi. Kalktıktan sonra 100 metre ya gittik ya gitmedik.Baktım sağından vurulmuş. Düzlüktü. Ateşkes olmasına rağmen onlar ateşkesi dinlemiyordu hiç. İşte ben tekrar Hüseyin'in yanına gelince Hüseyin zaten bir havan topu daha yemiş. Hüseyin'in şehit oluşu işte beraberdik. Mevzilerde yatıyorduk.Onların mermilerini kullandık. Ben yani kurtaralım falan gibilerinden. Aşağı yukarı boynuma kadar geliyordu su. Attığını vuruyordu adam.İşte arkadaşımız Hüseyin orada şehit oldu.Yürüdük gece boğaza doğru. Ateşkes oldu.”Hüseyin” falan dedim.Sabaha kadar bütün gece yol yürüyoruz. Gece oldu mu olduğumuz yerde kalıyorduk. En çok zaiyatı orada verdik. Genellikle ilk şehitlerimizi Beşparmak Dağları'nda verdik.Sabaha karşı namazdan sonra bize emir geldi. “Acımayacaksın” dedi.Orada çok zayiat verildi.Uyumak yok.Uçaklar bombardıman yapıyordu. “Burada acı yok” dedi. Sadece bu arada savaş olurken Mehmet Sevinç'in babası geldi oraya ziyarete. Ertesi gün sabah tekrar bize deniliyordu. Uçaklar gelecek. Zaten bize devamlı olarak oradan ateş ediliyordu. Onlarla Beşparmak Dağları'nın eteklerine Girne'de çıkış yaptık. İbrahim Karaoğlanoğlu Rumlardan temizlenen evlerde saklanmışlar sanırım arama esnasında vurulmuş diye duyduk biz. Oturduk emre kadar taarruz emri verilince hücum silahlarımızla yine taaruza kalktık. Hüseyin falan dedim ben. Sonraki günlerde de verdik çatışmalarda. Dikoma'ya geldik.Benim yanımdaydı çünkü. toprak yığmış. Hüseyin Kurtuldu yanımdaydı. Üsteğmen dedi ki “kalk işte sen de vurulcan” dedi. Dediler ki işte herkes şehidini toplasın. Kendim de gittim bizzat. Tam akşam oldu. Mevziyi kazıyorduk.Bezleri çıkardık çantadan. Biz evleri tarama yaptık.Ateş edemiyorsun. ilk gün verdik.Mesela biz dağa doğru ateş ediyorduk.Daha sonra biz onların kendi silahlarını aldık.Bize sürekli ateş ediyorlardı. Sabah saat aşağı yukarı 8-9 sıralarıydı.O arada da seni hedef alıp atıyor.1-2 günde orada şavaştık. Hatta tüfekleri havaya kaldırıp da geçtik.O şekilde aldık etleri geliyordu elimize yani. Sabah 6-7 civarı.Daha sonra ikinci üçüncü günü mü ne Türk askeri birbirimizi vurmuşuz.Ondan sonra işte bize bir çorba gelmeye başladı.hücum botlarla vardık. Hedef belliydi.Türk ismiyle Eskikuyu onun önünde de Rumların diliyle Gremeskos Sokağı vardı oraya yerleştik.Gerçi zaten yatma uyuma yok. Bu sağırlar dilsizler okulu bombalanmış diyorlar. Yanlışlık olmuş. Düzlüktü zaten ama mağara gibiydi.İşte 14-15 Ağustos'ta da Rum Birliği Muhafız Alayı'nın orada taarruza kalktık.Oymuş yeri.Mermiler su aldı zaten.Uçaklar gelecek önce bombardıman yapacak.Adam yerin altından kaçıyor. 14-15 taarruzunu geçirdikten sonra biz orada kaldık.Biz kendimizi koruyorduk.Biz karşılık vermiyorduk ama.Orada da zaiyat verdik. Uçaklar bombalıyordu zaten o sıralarda. Bizim bölük bitti. “Yürü!”Ben de yürüdüm artık. İşte taarruza kalkılacak. En son işte dayanılmaz olunca komutanlarımız dedi ki biz de taarruza kalkalım biz de bunlara cevabını verelim. Rumlar aşağıdan vuruyormuş yukarıdan da geliyordu ateş sonra bir baktık Türk bayrağı yukarıda yanlışlıkla birbirimizi vurmuşuz. Bezleri serdik. Üsteğmen vardı rütbelilerden ''kalk dedi sen de mi vurulcan?'' O hücum anında Hüseyin vuruldu.Kazıyorsun kazabildiğin kadar. Hüseyin düştü.Biz kalktık.Dediler Türk askeri ele geçirmiş oraları.Gremeskos Sokağı'ndaki verilen taaruzda Hüseyin şehit oldu. Albay vardı. “Burası savaş alanı” dedi. Dağın tepesine çıkmadık ama eteğinden doğuya doğru yürüdük.Kırmızı taraflarını öne serdik taaruza kalkacağız. Önünüze kırmızı tarafı yukarı gelecek şekilde bezlerinizi serin. Direk dağa doğru ilerledik. yanmış.Sonra uçaklar geldi saldırı yaptılar ondan sonra bize hücum emri verildi.Biz o yoldan 3-4 gün sonra toplandık.Bize yardım olsun diye. Biz bekliyorduk. Herhangi bir şey var mı diye. Beton dökmüş.Oradan Dikoma'ya geçtik.Yoksa dedi ki ben seni vururum çabuk yani hedef veriyorsun Rum'a. mevziler üstte biz altta . Ambulanslarla biz gitmedik tabi. Karşıdan dediler: “Makaryus'un evi burası”.Yanmış vaziyette.Aldım üsteğmene verdim hatta künyesinin birisini ağzına sıkıştırdık.Yaşar Kelle’yi de tanıyordum zaten. Beşparmak Dağları'nın eteğini. Gittik. Bir boy suyun içindeydik.Ben de cüzdanını aldım.Kalktık hücum ettik. Rumlar taarruz açar diye.”Ulan İbo 175 . Geriye döndük.Orada aşağı yukarı 2-3 gün kaldık.Taarruz emri verildi. Zaten çok ölen oldu.Onun içinde sabahlıyorsun. Beşparmak Dağları’ndan çok yoğun ateş oldu bize.” ”Ulan” dedim. En önce uçaklar vurdu sonra biz çıktık.

2. Oradan yolcu ettim. O anda çatışmaya girdik. 3 bölük. Sivas’tan Lütfü (soyadını hatırlamıyor) . Şehit aileleriyle görüşmeye gittim. Orada gözetleme mevzileri falan yaptık. Annesi bana sarılıp ağladı “Oğlumun kokusu senin üstünde” diye. Beşparmaklara yöneldik. harekatta 39. Mermi sıkıntısı çekmedik. 2 Ocak 2010 Torbalı Tepeköy Mah. Denizli’den Osman Ilgan . Hozat’ta görev yaptıktan 40 gün sonra İzmir Foça’ya geçtim. harekatta 28.Jipe bindirip gönderdim. Beşparmak'ta.Hedef vermemek için yani düzdeyiz ya biz. 45 dakikada Kıbrıs’a vardık. Bizi mücahitler karşıladılar. tümene 2. Mücahitler Rumca anons yapıyorlardı. Bir helikoptere 9 kişi bindik.Bizim tabur komutanımız Binbaşı Bedris Tuncer esir düştü.Sen git” dedim. Sağırlar dilsizler okulunda bayağı bir kaldık.Açığa dereye indik. Şehit oldu arkadaşlarımızdan bazıları. Evlere girdiğinizde evlerde genelde yaşlılar vardı. Bizi Adana havaalanına indirdiler. Rahatsız olanlar ayrılsın dediler. 4. Gemiyle Ankara'ya geldik.Savaş yeri burası her an emir falan gelebilir. Yanımızda bisküvi falan vardı. Herkes dondu kaldı. Bir daha da gitmedim. Daha sonra terhis oldum. Çünkü o anı o hissi yaşayan bilir kimse bilmez. tavşan alıyorduk.Gençler savaşa gitmişlerdi. Mevzimiz yok. Oğlundan kalan sigara içmek için tahta takım ve tırnak makasını götürdüm hediye olarak. 2. “Oğlumun kokusu senin üstünde” Askere gidene kadar çiftçilik yaptım. Yozgat’tan. Serdarlı.abi sen napıyon” dedim. Bin kişiden 800 kişi kaldık. Kıbrıs’a gideceğimiz söylenmedi. Oradan otobüslerle 2223 Temmuz’da Ovacık’a götürdüler. Üç ay sonra Bolu Dağ Komando Okulu üçüncü tabur dördüncü bölüğe geldim. Şehit olan arkadaşların mermilerini de alıyorduk. Orada 4 ay eğitim gördüm. Uçaklar bombardıman yaptılar. Önden ve yanlardan. Değiştirmede geri geldiler. Türk ve Rum köylerinden esir toplamaya başladık. 2. gün ateşkes haberi geldi. 756 11 Ocak 2010. Bölük komutanı üsteğmen İsmail Özgümüş idi. Böyle alttan asfalt geçiyordu oraya kadar götürdüm. İşkence yapmışlar . Biz cevap vermezdik. Torbalı Mah.Gönderiyorduk yani.Bizi unuttular 3 ay . Patlamadı. Ateşkes oluyordu. Defin ediyordu. Bugün böyle bir şey olmuş olsa giderdim. Yunan askerleri bizi görüce üzerimize ışık mermisi atmaya başladılar. Halk bizi çok güzel karşıladı. İlk görev yerim Hozat. Tümen komutanı Osman Fazıl Polat .”Sonra oturduk. Çınarlı. Bizde Rum köyünden tavuk .Ben seni nerede koruyacağım. Piyade arkamızdan geliyordu. Biz bir gün Abnat Gölüne yayan intikal ediyorduk.Hemen oradan ben onu aldım.harekat 3 gün sürdü. ama Boğazköy'de şehitlik mezarlığına defnediliyordu. Esirler önce Serdalı’ya sonra daha geriye gönderiliyordu. Harekatta Magosa’ya kadar girdik. Üç koldan ateş yiyorduk. Beşparmaklarda buruna kadar biz topladık. Bizim subaylarımız bilmiyorlar. Kayserili arkadaşım sırt telsizcisi idi. Kiliseye topluyorduk.Gece çatışma bitiyordu. Ateş hattı 50 m. Onları pişirip yiyorduk. Uçakların çok faydası oldu.14 Ağustos sabahı 2.” Makedonya Veyselli’den ailem 1956 yılında Türkiye’ye göç ederek gelmişler. Uzun boyluları seçtiler. Terhisten iki sene sonra tekrar Kıbrıs’a gezmeye gittim. Orayı yok ettik. Abdullah AKAD756 “Bizi üç ay Beşparmak’ta unuttular.” Dedim: “Abi sen kusura bakma seni kovalamış gibi olmasın. Yanlışlıkla Rum bölgesine giriyorlar. Askerler genelde kimi kafasından kimi ayağından kimi karnından vuruldu. Kayseri’den şehitler verdik.harekata kadar orada kaldık. Binbaşı postası ve şoförü esir oluyorlar. Bölük komutanı Yüzbaşı Mehmet Cennetoğlu.Nakliye uçaklarıyla bizi Adana Havaalanına indirdiler. Gökçenler Köyü’ne. Ovacık’tan helikopterlerle bizi Kıbrıs’a çıkardılar. 5 Haziran 1973 tarihinde Eğridir dağ komando okuluna er olarak askere alındım. Bir iki saat kadar konuştuk. Silahımız G3 ve A4’ dü . Çünkü onlar araziyi biliyorlar. tümene bağlıydı. 176 757 . Abdullah YAPIŞIK757 “ Havadan ıslık çalarak bir havan düştü. Ercan Havaalanı’nın karşısına.” “Bindirelim jipe bunu Lefkoşa'ya ya da Magosa'ya kadar yolcu edelim yoksa bu sakat. Biz geri çekildik. Biz gitmedik. “Savaşın içine geliyon?”Kurşun yersen falan derken “bir şey olmaz” dedi. Oradan Siirt ve Batman’a gittim.O askerlerin hepsini… Daha sonraları taciz ateşi yaparlardı.Yarbay dedi “Celaleddin oğlum babanı dedi yolcu et. Rumların mevzileri betondan. Uçaksavarlarla vurdular. “Ben geldim sizi ziyarete. Kızılcahisar'dandı.İlk gün şehit vermedik. Harekata Batman’dan katıldım. Sabaha karşı varmıştık zaten oraya. Oradaki Rum Milli Muhafız Alayı’na taarruza girdik.1973 Yılının Ağustos ayında jandarma komando olarak askere alındım. Sonra bizim bölüğümüz 1. 30 Ağustosta Ankara'ya gösteriye gideceğiz bizi dağdan indirdiler. Ölmedin mi savaş güzel. Samanlıklara saklanmış.Yayan asfalt vardı. Herkes şehidini topluyordu. Ortamıza düştü. Harekata bize geri çekilin talimatı verdiler.

Emir geldi. Geri döndük. Aynı günün akşamı cephaneler sayılmaya başladı. Askeri araçlara (revo) yüklendi. Subay astsubayların evlerine gitmeleri yasaklandı. Biz şüphelendik. Televizyondan bazı şeyleri duyuyoruz. Komutanlardan Kıbrıs’a çıkartma yapılacağını duyuyoruz. Kıbrıs’a gidiyoruz, Kıbrıs’ı göreceğiz diye herkes sevinç içinde. Tüm tugay intikal etti. 16 Temmuz’ da hazırlıklar başladı. Revolarla yola çıktık. Bir gece Ankara’da 28. tümende kaldık. Mut tarafında halk yolu kesmiş, araçların içine üzüm atıyordu. 20 Temmuz günü Taşucu’na vardık. Bir gece kaldık. Harekât başlamış çıkartma yapılmış top sesleri duyuluyordu. Dağın eteğinde bir arazide kaldık. 21 Temmuz sabahı dağın eteğindeki koydan helikopterler bizi aldı. 10.15’ de havalandık. Bizimle beraber 15 – 20 helikopter kalktı. Helikopterde üç askerdik. Cephanelerimizi de yanımıza aldık. Helkopter pilotu bize şöyle seslendi;” Çocuklar bakın size güveniyoruz. Türkiye’nin en seçkin birliklerindensiniz. Bugün savaşın ikinci günü. Başarılar diliyoruz” dedi. Yolculuk yaklaşık 45 dakika sürdü. Denizin üstünde adaya yaklaştıkça yanan dağlar da görünmeye başladı. Saat 11.00’ de bizi Beşparmak Dağları’nın güney cephesine “Kırna “ denilen bölgeye indirdiler. Dağın Lefkoşe tarafına. İneceğimiz zaman bize makineli tüfek ve toplarla ateş açıldı. Biz dağlara indiğimiz için ateş bize ulaşmıyordu. Dağda kalmış olan Rum birliklerinde ateş ediliyordu. İndiğimiz yerde insan tulumlarının içine samanla doldurulmuş maketler vardı. Bizim paraşütçüler atmış. Kayseri hava indirme. O an için başımızda bir başçavuş vardı. İlk hatırladığım başçavuşun postası elindeki tomson makinalı tüfeği yanlışlıkla tetiğine dokunup silahı ateş alması ve başçavuşun pantolonunu delmesini hatırlıyorum. Yanımızda bolca teğmen ve bazı rütbeli subaylar vardı. Üsteğmen Nizamettin Sungur vardı. Yanımda şehit oldu. Subayların nezaretinde Beşparmak Dağları’nda dağlara tırmanarak “Beyazev” denilen bir adrese gittik. Önümüzde bizden bir gün önce çıkan piyade birlikleri Rumlardan gelen ateşlere cevap veriyordu. Boğazdan tırmandık. Beyazev’in kuzeyine döndüğünde karşında “Santiagon Kalesi” vardı. Hava oldukça sıcak. Saat 1-2 dolayları idi. 11 kişilik timler halinde bizi ayırdılar. Başımızda subaylar vardı. Bize çeşitli nokta hedefler verdiler. Teğmenin birisi de Servet Yanar’dı. Ben Üsteğmen Nizamettin Sungur’un grubunda kaldım. Bölgedeki küçük küçük parça parça kalan Rum birliklerine yöneldik. Görevimiz bu Rum birliklerinin imha edilmesi idi. Üsteğmen Nizamettin Sungur 758’un emrinde Beyazev denilen yerden Girne’ye doğru inmeye başladık. İnerken solumuzda 15-20 metre genişliğinde küçük bir derenin yanından gidiyorduk. Denizli’den çavuş veya onbaşı birliğini kaybetmiş. Bize katılmıştı. Bizimle beraber hareket ediyordu. Bir portakal ağacının üzerinde bir Rum askeri gördü. Tabancayla ateş etti. Ama vuramadı. Rum askeri kaçtı. Üsteğmen bizim önümüzde yürümeye başladı. Biz de beş metrelik ara ile avcı yürüyüşündeydik. Üsteğmeni takip ediyoruz. Bir ara üsteğmen “dağılın çocuklar” dedi. Dağıldık. Dağılırken ateş açıldı. Derenin karşı yüzünden bize ateş açıldı. İlk sıcak temas orada oldu. Saat 2-3 sıralarıydı. Hepimiz ağaç, kaya arkasına sığındık, araziye göre mevzi aldık. Onlardan yoğun bir ateş geldi. Biz de yoğun ateşle cevap verdik. Benim tüfeğim ilk ateşte tutukluk yaptı. Sağ tarafımda arkadaşım Konyalı çavuş Ahmet Tapur vardı. Dedi ki “ berber ne yapıyorsun?” “Ateş etmiyor” dedim. ”Şarjörünü iyi oturt!” Baktım şarjör tam oturmamış. Orturttum. Ateşe başladım. Herkesin üzerinde 100 mermi var.Yoğun ateş karşılıklı devam ediyor. Bu esnada bize göz yaşartıcı el bombası attılar. Herkesin gözü yanmaya başladı. Üsteğmen 13 veya 15 metre benim önümde. Ateş kesin emri verdi. Ateşi kestik. Bir sessizlik oldu. Ortada duman var. Rumlar tekrar devam etmeye başladı. Bizimkiler de ateşe başladı. O ikinci ateşte bizim üsteğmen şehit oldu. Miğferi paramparça olmuş. Omuzları, böbrekleri paramparça olmuş. Üsteğmen adeta kalbura dönmüş. Benim 15 metre önümde oldu bunlar. Üsteğmenin vurulduğunu hissettiğim. Çünkü bir daha hiç sesi çıkmadı. Yoğun ateşten sonra Bayındır’ın Yusuflu Köyü’nden İsmail Erbey ayağa kalktı. Derenin öbür tarafında yaralı bir Rum vardı. Elinde sten tabanca vardı. Silahını at dedi. Hem de eliyle işaret etti. Atmadı. Onu orada vurdu. İsmail bir tanesinin yaralı kaçtığını gördü. Herkes toparlandı. Kalktık. Bizim üsteğmenin üzerinde nereden baksan 15-20 mermi deliği vardı. Denizli’den bir pehlivan çocuk vardı. O yaralanmış.Başçavuşun emrine girdik.Başçavuş sıhhiyeciydi. “ Çocuklar toplanın” dedi. Toplandık. “Yaralı, şehit var mı?” Bir şehit bir yaralı diye bilgi verdik. Üsteğmenin postası telsizle S3 Yüzbaşı Cennetoğlu’nu aradı. Bilgi verdi. Yüzbaşı bize şehit ve yaralıyı alın geriye dönün emri verdi. Yüzbaşı Beyazev’den bölüğünü idare ediyor. İyi de nasıl getireceğiz? Ağır, yorgunluk sıcak, açlık... Bir de dağa tırmanacaksın. Yanımızda büsküviler vardı. Karargâhımız Beyazev’e gittiğimizde konserve veriyorlardı. Yaralıyı getirdik. Şehidi orada bıraktık. Akşamüzeri yüzbaşı beş kişilik bir tim oluşturdu. Bir landroverle şehidi almaya gönderdi. Şehidi nereye götürdüler bilmiyorum. Şehidin
758

Şehit Üsteğmen’in ailesine Sivas’ta ulaşılmış, kayıt örneği öğretmen kardeşine gönderilmiştir. 177

mezarı Boğaz şehitliğinde. Biz orada üç gün kaldık. Birinci harekât bitti bitmek üzere. Hava kuvvetleri yoğun bombardıman yapıyor. İlk çıkartmayı yapan 28. Tümen. Onlar bayağı bir zayiat vermiş. Karargahta çamların altında tüfek temizlerken havadan ıslık çalarak bir havan düştü. Ortamıza düştü. Patlamadı. Herkes dondu kaldı. Kademeci esmer alçak boylu Abdullah Başçavuş aldı, götürdü. Bazı arkadaşlarda küçük radyo vardı. Biz gelişmeleri dinlemeye çalışıyoruz. Bizim yanımıza Hürriyet Gazetesi muhabiri geldi. Bazı subay ve askerlerle röportaj yaptı. Bize dağların tepesinden eteklerine kadar tarama emri verildi. Rum kalıntısı varsa temizleyin dendi. Yaklaşık 20-30 km.lik bir alanı taradık. Gece döndük. O gün yorgunluktan bittik. Orasını piyade birliğine bıraktık. Sürekli yer değiştirmeye başladık. Gittiğimiz yerde 3-5 gün kalıyorduk. Nerelerde kaldığımızı bilmiyorum. 13 Ağustos gecesi yola çıktık. Lapta’ya geldik. Lapta ele geçirilememiş. Görev bizim tugaya ve bölüğe verildi. Sabah saat altı sıralarında biz 28. Tümenin önüne geldik ve karşılıklı yoğun ateş açılmaya başlandı. Saat 11-12 sularında Lapta düştü. Şehri ele geçirdik. Hâlbuki radyo saat 8-9 da Lapta’nın alındığını söyledi. Ama sıcak çatışma devam ediyordu. Lapta’da 15 -20 kişi esir aldık. Hatta bir tanesi subaydı. İstanbul’u çok iyi biliyordu. Biz geriye çekildik. Beşparmakların üzerinde düz bir araziye çıktık. Orası daha önce Rum birliğinin karargâhı imiş. Beş on gün orada kaldık. Tabur veya bölük komutanı: “Yoldan benden habersiz kimse geçmeyecek” diye emir vermişti. Bir gün 28. Tümen komutanı geldi. Yolu ancak yüzbaşı gelince açtık. Emir öyleydi. Asker bir gün keçiboynuzu yemiş. Keçiboynuzu kabız yapıyor. Özellikle kuru fasulye yemeği verildi. Hadi tüm asker ovada. Amel. Akşamüzeri tekrar toplandık. Omorfo tarafına gideceğiz. Gece bir top atışı başladı bize karşı. Top atış menziline girmemek için orada kaldık. Mevzi aldık. Ateş devam ediyor diye yolu değiştirdik. 15 Ağustos’ta Gaziveren Köyü’ne geldik. Rumlar bir gün önce Gaziveren köy halkını okula toplamışlar. Erkekleri de esir almışlar. Okulun dışında ve içinde mermi izleri vardı. Köydeki bir nene anlattı. Rumlar okulun içine halkı topladıktan sonra içlerine el bombası atmışlar. Orada bayağı çoluk çocuk öldürmüşler. Nene bize anlattı. Yanında 8-10 yaşlarında iki kız torunu vardı. Sarı boyalı bir evdi. Rumlar köyde katliam yapmışlar. O köyde arama ve tarama yapıldı. Birkaç esir yakalandı. Orada 5 gün kaldık. Oradan Lapta Köyü’ne Rum askeri birliğinin olduğu yere gittik. Piyade er. Şerif oğlu 1954 doğumlu.50. Piyade Alayı 2. Tb.Şehit olduğu yer ve tarih: Lefkoşa. 15 Ağustos 1974. Mehmet Remzi Gökhan, Kıbrıs Barış Harekatında İlginç Olaylar, İstanbul, 2007 (2. Baskı)Toplumsal Dönüşüm Yayınları., Muzaffer Sever (Mete Bey), 20 Temmuz 1974 Kıbrıs Bitmeyen Gece, İstanbul, 2010, Kastaş Yayınevi.,İsmail Müftüoğlu, Bilinmeyen Yönleriyle Kıbrıs Barış Harekatı ve Perde Arkası, İstanbul, Tarihsiz, Alioğlu Yayınevi,Mesut Günsev, 20 Temmuz 1974 Şafak Vakti Kıbrıs, İstanbul,2007 (5. Basım), Alfa Basım Yayım,İbrahim Artuç, Kıbrıs’ta Savaş ve Barış, İstanbul, 1999, Kastaş Yayınevi, Salih Şahin, 1974 Kıbrıs Gazisi Olmak ( Anılar ve Tavsiyeler), İstanbul, 2007, Kutup Yıldızı Yayınları, Ertuğrul Üçler, 35. Yılında Kıbrıs Deniz Çıkartmasının İç Yüzü 1974 Kıbrıs Çıkartması, İstanbul, 2009, Yeniyüzyıl Yayınları, Yard.Doç.Dr. Mustafa Tarakçı, Kıbrıs Barış Harekatı, İstanbul, 2010, Hiperlink Yayınları, Erol Mütercimler, Satılık Ada Kıbrıs Kıbrıs Harekatının Bilinmeyen Yönleri, İstanbul, 2010,(8. Baskı), Alfa Basım yayım, Ulvi Keser, Kıbrıs’ta Yer altı Faaliyetleri ve Türk Mukavemet Teşkilatı,İstanbul, 2007, Iq Kültür sanat yayıncılık. Em. Tümg. Cumhur EVCIL, Kıbrıs Barış Harekâtı Anıları, Önce Vatan Gazetesi, Tüm görüntü kayıtlarının bir örneği kongreyi gerçekleştiren derneğe verilmiştir. Ayhan Çam(Vefatı: 1990), M. Ali Pekdemir (Vefatı:2002).

Muzaffer YÜKSEL

178

Celalettin KIVILCIM

Abdül YAPIŞIK

Nejmittin KABASAKAL

Ali AKGÜL

179

Arama sırasında bir Rum evinden alınan ve halen saklanan fotoğraf Abdullah AKAT Metin TERZİOĞLU 180 .

Mehmet DOĞAN Hüseyin SÖBÜ 181 .

(Cüneyt Arkın ile Önce Vatan filmi çekiminde) Komando bölüğü Beşparmaklar’da (Günaydın Gazetesi) Adem Yavuz’uz Beşparmaklarda çektiği fotoğraf (Fatma Girik ile Önce Vatan filmi çekiminde) Arka fondaki asker Hüseyin Söbü (Günaydın Gazetesi) 182 .

Yusuf ÇAKIR İbrahim KARAASLAN Çetin GÜMÜŞ İbrahim Karaaslan’ın babasının Kıbrıs’ta ziyareti 183 .İbrahim SOYKAN Komando bölük komutanı şehit üsteğmen Mermi TONBUL (Bu fotoğraf askeri Hüseyin Söbü tarafından 1974 yılından beri cüzdanında saklanmaktadır.

Cemil TUNAY Macit BURUNCUK Gazeteden eve verilen mesaj (Günaydın Gazetesi) Paraşütle atlama için uçağa biniş anı Kemal YAŞA Mustafa EFE 184 .

Bayram tebriki (arkayüz) 185 .

186 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful