P. 1
İŞ HUKUKU-AV.YASEMİN.ppt

İŞ HUKUKU-AV.YASEMİN.ppt

|Views: 88|Likes:
Yayınlayan: Ali Yilmaz

More info:

Published by: Ali Yilmaz on Feb 11, 2013
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/11/2013

pdf

text

original

İŞ HUKUKU

Av.Yasemin BİLİCAN

HUKUKUN TANıMLANMASı

Hukuk, Kişilerin birbirleriyle ve toplumla olan ilişkilerini düzenleyen , uyulması kamu gücü ile desteklenmiş bulunan sosyal kurallar bütünüdür.

HUKUK DALLARI

Kamu hukuku, Anayasa hukuku,
Ceza hukuku Ġdare hukuku

o

Özel hukuk

Medeni Hukuk Ticaret Hukuku

YAZILI HUKUKUN KAYNAKLARI – I :  Mevzuat :
       

Uluslararası Antlaşma Anayasa Kanun Kanun Hükmünde Kararname Tüzükler Yönetmelikler Diğer Düzenleyici İşlemler (Tebliğ, Genelge vb.)

YAZILI HUKUKUN KAYNAKLARI – II :  Mahkeme Kararları :
      

Anayasa mahkemesi Kararları Yargıtay Kararları Danıştay (Devlet Şurası) Kararları Sayıştay (Muhasebat Divanı) Kararları Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kararları Uyuşmazlık Mahkemesi Kararları

İş Hukukunun Kaynakları

Resmi Kaynaklar
Yasalar 4857 sayılı ĠĢ Kanunu  Deniz ĠĢ Kanunu  Basın ĠĢ Kanunu  Sendikalar Kanunu  Toplu ĠĢ SözleĢmesi- Grev Lokavt Kanunu

11.02.2013

7

Ekonomik ve Sosyal Konseyin KuruluĢu.İş Hukukunun Kaynakları           Hafta Tatili Hakkında Kanun. ĠĢ Mahkemeleri Kanunu.02. ÇalıĢma Esas ve Yöntemleri Hakkında Kanun. Yabancıların ÇalıĢma Ġzinleri Hakkında Kanun. Mesleki Eğitim Kanunu.2013 8 . ÇalıĢma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun. Türkiye ĠĢ Kurumu Kanunu  11. ĠĢyeri Açma ve ÇalıĢma Ruhsatlarma Dair Kanun. Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun. Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu.

2013 9 .02.  Tebliğ  Genelge  11.İş Hukukunun Kaynakları Yürütme Kaynakları Tüzük.  Yönetmelik.

2013 10 .İş Hukukunun Kaynakları Özel Kaynaklar    Toplu SözleĢmeler ĠĢ Akitleri Ġç Yönetmelikler 11.02.

örf ve adet hukukuna göre.YAZILI OLMAYAN HUKUK :  “Belli bir organ tarafından konulmayan. toplum içinde zamanla kendiliğinden oluşan kurallardan meydana gelen hukuk”tur. . (Örf ve Adetler – Gelenek ve Görenekler)  Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa. hakim. bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir.

02. İş hukuku konusu  Genel esaslar Bireysel iĢ hukuku Toplu iĢ hukuku   11.İŞ HUKUKU ĠĢçi ve iĢveren arasındaki iliĢkileri. hak ve görevleri tanzim eden.2013 12 . iĢyeri ile ilgili hükümleri düzenleyen hukuk dalıdır.

İŞ HUKUKU  İş Hukuku. Diğeri ise. işçilerin grup halindeki sendika kurma. kendi içinde iki ana dala ayrılmaktadır. Bunlardan biri. örgütlenme.   . bir işçinin çalışma koşulları ve haklarına göre hüküm ve düzenlemelerin yer aldığı Bireysel (Ferdi) İş Hukuku. toplu iş sözleşmesi yapma gibi faaliyetlerinin düzenlendiği Kollektif (Toplu) İş Hukukudur.

2013 . sona ermesi ĠĢ güvencesi ÇalıĢma ve dinlenme süreleri ĠĢ sağlığı iĢ güvenliği ĠĢ denetimi Kamusal yaptırımlar 14  11. kurulması.02. ĠĢçiyi gözetme EĢit iĢlem yapma Akdin askıya alınması. ĠĢçinin akitten doğan borçları.İş hukuku konusu             Bireysel iĢ hukuku Tek tek iĢçilerin iĢverenle iliĢkileri (iĢ akdi) Akdin türleri.

iĢleyiĢi.İş hukuku konusu Toplu ĠĢ Hukuku        Sendikalar (iĢçi-iĢveren) KuruluĢu. Ġç ve dıĢ iliĢkileri Sendikal hak ve özgürlüler Toplu iĢ sözleĢmeleri BarıĢçı çözüm yolları Grev.02.2013 15 .Lokavt 11.

02.4857 sayılı İş Kanunu Kanun Numarası : 4857 Kabul Tarihi : 22/5/2003 -9 bölüm -122 madde -6 geçici madde 11.2013 16 .

ĠĢverenler ile bir iĢ sözleĢmesine dayanarak çalıĢtırılan iĢçilerin çalıĢma Ģartları ve çalıĢma ortamına iliĢkin hak ve sorumluluklarını düzenlemek.02. 11.4857 sayılı İş Kanunu Amaç.2013 17 .

2013 18 .4857 sayılı İş Kanunu BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler İKİNCİ BÖLÜM İş Sözleşmesi. Türleri ve Feshi ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Ücret DÖRDÜNCÜ BÖLÜM İşin Düzenlenmesi 11.02.

02.4857 sayılı İş Kanunu BEŞİNCİ BÖLÜM İş Sağlığı ve Güvenliği ALTINCI BÖLÜM İş ve İşçi Bulma YEDİNCİ BÖLÜM Çalışma Hayatının Denetimi ve Teftişi SEKİZİNCİ BÖLÜM İdari Ceza Hükümleri DOKUZUNCU BÖLÜM Çeşitli. Geçici ve Son Hükümler 11.2013 19 .

Sporcular hakkında. Deniz ve hava taşıma işlerinde. İş sağlığı ve güvenliği hükümleri saklı kalmak üzere çıraklar hakkında.          İş ve işyerlerinde İş Kanunu hükümlerinin uygulanmadığı alanlar. 50'den az işçi çalıştırılan (50 dahil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde. 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanununun 2 nci maddesinin tarifine uygun üç kişinin çalıştığı işyerlerinde. Rehabilite edilenler hakkında. Aile ekonomisi sınırları içinde kalan tarımla ilgili her çeşit yapı işleri. Bir ailenin üyeleri ve hısımları arasında dışarıdan başka biri katılmayarak evlerde ve el sanatlarının yapıldığı işlerde. Ev hizmetlerinde. .

İŞ HUKUKU Ancak. makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen işler  . aşağıda belirtilen işler İş Kanunu kapsamındadır:  1-Kıyılarda veya liman ve iskelelerde gemilerden karaya ve karadan gemilere yapılan yükleme ve boşaltma işleri  2-Havacılığın bütün yer tesislerinde yürütülen işler  3-Tarım sanatları ile tarım aletleri.

İŞ HUKUKU 4-Tarım işletmelerinde yapılan yapı işleri  5-Park ve bahçe işleri  6-Deniz İş Kanunu kapsamına girmeyen ve tarım işlerinden sayılmayan. denizlerde çalışan su ürünleri üreticileri ile ilgili işler  .

işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren denir.  İş İlişkisi.İş Kanununda Yer Verilen Ana Kavram ve Tanımlar :  İşçi. bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi. işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi denir. diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir.  İşveren.  İş Sözleşmesi.  .

02. iĢyerine bağlı yerler. İşyerine bağlı yerler ise . beden ve meslekî eğitim avlu .otopark gibi diğer eklentiler araçlar da iĢyerinden sayılır. uyku.4857 sayılı İş Kanunu ĠġYERĠ  İşverenin mal veya hizmet ürettiği yerler ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler işyeridir. yemek. dinlenme. ĠĢyeri.2013 . eklentiler ve araçlar ile oluĢturulan iĢ organizasyonu kapsamında bir bütündür. 24 11. muayene ve bakım.           çocuk emzirme. yıkanma.

4857 sayılı İş Kanunu ĠĢveren vekili  İşveren adına hareket eden ve işin.    11. İşveren vekilinin bu sıfatla işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden doğrudan işveren sorumludur. İşveren vekilliği sıfatı.2013 25 . İşveren için öngörülen her çeşit sorumluluk ve zorunluluklar işveren vekilleri hakkında da uygulanır. işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir.02. işçilere tanınan hak ve yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.

02.2013 26 . Asıl ĠĢveren. alt iĢverenin iĢçilerine karĢı o iĢyeri ile ilgili olarak bu Kanundan.   11.4857 sayılı İş Kanunu Tanımlar.Alt ĠĢveren  Bir iĢverenden.   iĢyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine iliĢkin yardımcı iĢlerinde veya asıl iĢin bir bölümünde iĢletmenin ve iĢin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren iĢlerde iĢ alan   ve bu iĢ için görevlendirdiği iĢçilerini sadece bu iĢyerinde aldığı iĢte çalıĢtıran iĢverene ALT ĠġVEREN . iĢ aldığı iĢveren arasında kurulan iliĢkiye asıl iĢveren-alt iĢveren iliĢkisi denir. iĢ sözleĢmesinden veya alt iĢverenin taraf olduğu toplu iĢ sözleĢmesinden doğan yükümlülüklerinden alt iĢveren ile birlikte sorumludur. Bu iliĢkide asıl iĢveren.

   11.2013 27 .4857 sayılı İş Kanunu Asıl iĢveren.02.alt iĢveren iliĢkisi  Asıl iĢverenin iĢçilerinin alt iĢveren tarafından iĢe alınarak çalıĢtırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz Daha önce o iĢyerinde çalıĢtırılan kimse ile alt iĢveren iliĢkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl iĢveren alt iĢveren iliĢkisinin muvazaalı iĢleme dayandığı kabul edilerek alt iĢverenin iĢçileri baĢlangıçtan itibaren asıl iĢverenin iĢçisi sayılarak iĢlem görürler. ĠĢletmenin ve iĢin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren iĢler dıĢında asıl iĢ bölünerek alt iĢverenlere verilemez.

HUKUK DAİRESİ Esas No:2006/11741. büyük çoğunluğu kendi işçi kadrosundan oluşan ve asıl işverenin birkaç işçisini işe alarak çalıştıran alt işverenin bu tutumu işlemi muvazaalı hale getirmemelidir. Karar No:2006/14066 asıl işveren işçilerinin alt işverence işe alınarak çalıştırılmaya başlanması durumunda bir çok yönden haklarında kısıtlama meydana geleceği açıktır. 11.2013 28 .Yargıtay Kararı YARGITAY 9. Belirtmek gerekir ki.02.

2013 29 . maddesinin altıncı ve yedinci fıkraların gerektirdiği unsurlar gerçekleĢmemiĢtir. 11.02.HUKUK DAİRESİ . Esas No: 2006/224492 Karar No: 2006/22445 Hükme esas olunan bilirkiĢi raporu ve tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde davacı iĢçilerin yaptıkları iĢlerin ve çalıĢılan iĢyerinin Yasanın aradığı anlamda teknoloji gerektirmemektedir. Dolayısıyla burada asıl iĢveren-ait iĢveren iliĢkisini düzenleyen 4857 sayılı Kanunun 2.Yargıtay Kararı YARGITAY 9.

Diğer davalının iĢveren sıfatı bulunmamaktadır.HUKUK DAİRESİ Esas No: 2006/15117. Kaldı ki davalılar arasındaki sözleĢme bir iĢin verilmesinden çok. davacının davalı KUMAġ iĢyerinde asıl iĢte davalının diğer iĢçileri ile çalıĢtığı ve davacının baĢlangıçtan beri davalı KUMAġ iĢçisi sayılması gerektiği sözleĢme ve tanık anlatımları ile anlaĢılmaktadır. davalı KUMAġ iĢveren yönünden esastan incelenmesi gerekir. iĢçi teminine yöneliktir.02. 11. O halde davanın.2013 30 . Davalılar arasında muvazaalı iĢlem olduğu sabittir.Yargıtay Kararı YARGITAY 9. Karar No: 2006/18653 Somut uyuĢmazlıkta.

alt iĢverenlik uygulamasının muvazaaya dayandığı konusunda baĢka bir bilgi ve belge dosyada bulunmamaktadır. 11.2013 31 . Esas No: 2006/16835 Karar No: 2006/18809 Dava konusu iĢyerinde kurye iĢleri yardımcı iĢ niteliğinde olduğundan alt iĢverene verilmesi mümkün olup.HUKUK DAİRESİ .02.Yargıtay Kararı YARGITAY 9.

 Süresi bir yıl ve daha fazla olan iĢ sözleĢmelerinin yazılı Ģekilde yapılması zorunludur. özel bir Ģekle tâbi değildir. diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. Yazılı sözleĢme yapılmayan hallerde iĢveren iĢçiye en geç iki ay içinde genel ve özel çalıĢma koĢullarını. temel ücreti ve varsa ücret eklerini. Bu belgeler damga vergisi ve her çeĢit resim ve harçtan muaftır. Kanunda aksi belirtilmedikçe.02. günlük ya da haftalık çalıĢma süresini. ücret ödeme dönemini. fesih halinde tarafların uymak zorunda oldukları hükümleri gösteren yazılı bir belge vermekle yükümlüdür. ĠĢ sözleĢmesi.2013 32 . bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi. ĠĢ sözleĢmesi iki aylık süre dolmadan sona ermiĢ ise. bu bilgilerin en geç sona erme tarihinde iĢçiye yazılı olarak verilmesi zorunludur. süresi belirli ise sözleĢmenin süresini. Süresi bir ayı geçmeyen belirli süreli iĢ sözleĢmelerinde bu hüküm uygulanmaz.       11.4857 sayılı İş Kanunu ĠĢ sözleĢmesi.

02.2013 33 . 11. Nitelikleri bakımından en çok otuz iĢ günü süren iĢlere süreksiz iĢ.Sürekli.süreksiz iĢ. bundan fazla devam edenlere sürekli iĢ denir.

2013 34 . Belirli süreli iĢlerde veya belli bir iĢin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koĢullara bağlı olarak iĢveren ile iĢçi arasında yazılı Ģekilde yapılan iĢ sözleĢmesi belirli süreli iĢ sözleĢmesidir.02.  11.  ĠĢ iliĢkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleĢme belirsiz süreli sayılır.Sözleşme türleri Belirli ve belirsiz süreli iĢ sözleĢmesi.

Sözleşme türleri Belirli ve belirsiz süreli iĢ sözleĢmesi. Esaslı nedene dayalı zincirleme iĢ sözleĢmeleri.  11. belirli süreli olma özelliğini korurlar.02. Aksi halde iĢ sözleĢmesi baĢlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. esaslı bir neden olmadıkça. birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz.2013 35 .  Belirli süreli iĢ sözleĢmesi.

02. Kısmî süreli çalıĢan iĢçinin ücret ve paraya iliĢkin bölünebilir menfaatleri. tam süreli emsal iĢçiye göre çalıĢtığı süreye orantılı olarak ödenir.Sözleşme türleri Kısmi Süreli ve tam süreli iĢ sözleĢmesi. tam süreli iĢ sözleĢmesiyle çalıĢan emsal iĢçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleĢme kısmî süreli iĢ sözleĢmesidir. Kısmî süreli iĢ sözleĢmesi ile çalıĢtırılan iĢçi.  ĠĢçinin normal haftalık çalıĢma süresinin.  11. salt iĢ sözleĢmesinin kısmî süreli olmasından dolayı tam süreli emsal iĢçiye göre farklı iĢleme tâbi tutulamaz. ayırımı haklı kılan bir neden olmadıkça.2013 36 .

2013 37 .Sözleşme türleri Çağrı Üzerine ÇalıĢma. ay veya yıl gibi bir zaman dilimi içinde iĢçinin ne kadar süreyle çalıĢacağını taraflar belirlemedikleri takdirde.  Yazılı sözleĢme ile iĢçinin yapmayı üstlendiği iĢle ilgili olarak kendisine ihtiyaç duyulması halinde iĢ görme ediminin yerine getirileceğinin kararlaĢtırıldığı iĢ iliĢkisi. çağrı üzerine çalıĢmaya dayalı kısmi süreli bir iĢ sözleĢmesidir. Çağrı üzerine çalıĢtırılmak için belirlenen sürede iĢçi çalıĢtırılsın veya çalıĢtırılmasın ücrete hak kazanır. Hafta. 11. haftalık çalıĢma süresi yirmi saat kararlaĢtırılmıĢ sayılır.02.   .

Ancak deneme süresi toplu iĢ sözleĢmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir.02. bunun süresi en çok iki ay olabilir. 11.  Deneme süresi içinde taraflar iĢ sözleĢmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir.2013 38 . ĠĢçinin çalıĢtığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır.Sözleşme türleri Deneme süreli iĢ sözleĢmesi  Taraflarca iĢ sözleĢmesine bir deneme kaydı konulduğunda.

bu görevi baĢkasına devredemez.4857 SAYILI Ġġ KAN.  ĠĢçi verilen görevi bizzat yerine getirir.GÖRE ĠġÇĠNĠN YÜKÜMLÜLÜKLERĠ 1-Ġġ GÖRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ.iĢ yerinin temizlenmesi ve havalandırılması gibi görevleri iĢçinin yerine getirmesi yerleĢmiĢ bir uygulamadır  . ÇalıĢırken kullanılan malzemenin taĢınması .

Ancak iĢçinin özen göstermeden iĢ görmesi ve kendi isteği .2.Verilen görevi kusurlu yapması veya yanlıĢ yapması iĢçiyi sorumlu kılar.savsaması(dikkatsizliği)yüzünden iĢ güvenliğini tehlikeye düĢürmesi kullandığı araç ve gerece zarar vermesi ile sorumludur  .ĠġĠN ÖZENLE GÖRÜLMESĠ  ĠĢçi verilen görevi özen göstererek yerine getirmek zorundadır.

gerektiği kadar kullanılması ve israf edilmemesi .gerecin korunması .BAĞLILIK BORCU  ĠĢçi iĢ yerinin çıkarlarını korumak ve gözetmek .3. Araç.iĢverene ve iĢyerine zarar verecek her türlü tutum ve davranıĢlardan kaçınmalıdır.  .iĢçinin iĢ hukukuna göre bağlılık borcudur.

hem iĢ hukuku hem de ticaret hukuku bakımından iĢçiye sorumluluklar ve cezalar getirir. .ĠĢ yeri ile aynı iĢi yapan baĢka iĢverenlerle beraber iĢ saatleri dıĢında da olsa çalıĢma yapamaz.YARIġMAMA BORCU  ĠĢçiler iĢverenin faaliyet alanına giren iĢleri yapamazlar.  ĠĢ verene rakip olacak tutum ve davranıĢlar.4.iĢyerine rakip olamazlar.

ĠĢ hukuku iĢverene iĢyeri ile ilgili talimatları yasal çerçevede belirleme hakkını verir. Bu talimatlar iĢle ilgili talimatlardır.5 .  .ĠġVERENĠN TALĠMATLARINA UYMA BORCU  ĠĢçi iĢverenin yönetim hakkına dayanarak çıkardığı emir ve talimatlara uymakla yükümlüdür.

.6.ĠÇKĠ VE UYUġTURU MADDE KULLANMA YASAĞI  ĠĢ yerine sarhoĢ veya uyuĢturucu madde almıĢ olarak gelmek ve iĢ yerinde alkol ve uyuĢturucu madde kullanmak yasaktır 7.Ġġ YERĠNE GĠRĠġ-ÇIKIġTA DENETĠM  ĠĢ yerine sokulması yasak olan eĢya ve araçların giriĢini engellemek .iĢyerinde çıkıĢı yasak olan araç-gereç ve mamullerin çıkıĢını kontrol etmek gibi nedenlerle iĢveren giriĢ-çıkıĢ denetimleri uygulayabilir.

 ĠĢten ayrıldıktan sonrada aynı iĢi yapan iĢyerlerinde çalıĢmamak ve onlarla birlikte hareket etmemek gibi  .VARSA SÖZLEġMEDEN DOĞAN DIĞER BORÇLAR  SözleĢmede bulunan ve iĢçinin imzaladığı diğer yükümlülüklerini de iĢçi yerine getirir.belirli bir süre içerisinde belirli bir iĢi bitirmek.8. Örn.

ÇalıĢtırılan iĢçi sayısı.  b-Devralan.ĠġVERENĠN  YÜKÜMLÜLÜKLERĠ 1-)Ġġ YERĠNĠ BĠLDĠRME .kendi ad soyadı. .  Bu kanun kapsamına giren nitelikte bir iĢyerini  a-Kuran.adresi varsa iĢveren vekili veya vekilinin adı-soyadı adresi bildirilir.  d-Kapatan iĢverenler 1 ay içinde Bölge ÇalıĢma Müd.iĢin baĢlama ve bitme zamanı.bildirimde bulunmak zorundadır.  Bu bildirimde iĢyerinin .ÇalıĢma konusu.ünvan ve adresi.  c-ÇalıĢma konusu değiĢtiren.

ÜCRET ÖDEME BORCU  ĠĢçinin iĢ görme edimi karĢılığında iĢverende ücret ödemekle yükümlüdür.2. .Ücret aylık olabileceği gibi haftalıkta olabilir.ĠĢveren eĢit iĢe eĢit ücret ödemek zorundadır.ĠĢverenin ödeyeceği ücret asgari ücret altında olamaz.  Zorunlu bir neden olmadıkça ücret en geç 20 gün içinde ödenmelidir.

din mezhep vb sebeplere dayalı ayrım yapılamaz.EġĠT DAVRANMA BORCU ĠĢ iliĢkisinde dil. o ĠĢveren.cinsiyet.ırk.  . felsefi inanç.siyasal düĢünce.biyolojik veya iĢin niteliğine iliĢkin sebepler zorunlu kılmadıkça.bir iĢçiye iĢ sözleĢmesinin yapılmasında ve Ģartlarının oluĢturulmasında .3. o Aynı veya eĢit değerde bir iĢ için cinsiyet nedeni ile daha düĢük ücret kararlaĢtırılamaz.uygulanmasında ve sona ermesinde cinsiyet veya gebelik doğrudan veya dolaylı farklı iĢlem yapamaz.

ĠĢveren iĢçi sağlığı ve iĢ güvenliği yönünden yasal olarak bütün önlemleri almak zorundadır.4.  ĠĢçinin iĢyerine getirdiği ulaĢım aracı.  ĠĢçinin cinsel tacize karĢı korunması da iĢverenin yükümlülükleri arasındadır.GÖZETME BORCU  ĠĢçinin sağlık .iĢ yerine getirdiği eĢyaları iĢverenin koruması altında olmalıdır.güvenlik ve ücret yönünden iĢveren tarafından gözetilmesi.korunması gerekir.  .

.5.ARAÇ VE GEREÇ SAĞLAMA BORCU  ĠĢçinin iĢyerinde iĢ görme edimini yerine getirebilmesi için iĢverenin gerekli makine ve teçhizatı sağlama yükümlülüğü bulunmaktadır.

ESKĠ HÜKÜMLÜ ve TERÖR MAĞDURU çalıĢtırmak zorundadır. .6.eski hükümlü ve terör mağdurunun ne kadarının özürlü.ÖZÜRLÜ VE ESKĠ YÜKÜMLÜ ÇALIġTIRMA ZORUNLULUĞU  ĠĢverenler 50 veya daha fazla iĢçi çalıĢtırdıkları iĢyerlerinde toplam iĢçi sayısının %6 sı oranında ÖZÜRLÜ .  %6 oranında çalıĢtırılacak özürlü.ne kadarının eski hükümlü ve terör mağduru olarak çalıĢtırılacağı her yılın Ocak ayının baĢından itibaren yürürlüğe girecek Ģekilde Bakanlar Kurulu’nca belirlenir.

7. Yukarıdaki hükme göre devir halinde .ĠġYERĠNĠN DEVRĠ SONUCU SORUMLULUK  ĠĢyerinin tamamı veya bir bölümü hukuki bir iĢleme dayalı olarak baĢka birine devredildiğinde devir tarihinde iĢyerinde veya bir bölümünde mevcut olan iĢ sözleĢmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçer. .Ancak bu yükümlülüklerden devreden iĢverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren 2 YIL ile sorumludur.devirden önce doğmuĢ olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan iĢveren birlikte sorumludurlar.

bu dosyada iĢçinin kimlik bilgilerinin yanında .ĠĢ kan Mad 75)  ĠĢveren.8.bu kanun ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtları saklamak ve bunları istendiği zaman yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır.gizli kalmasında iĢçinin haklı çıkarı bulunan bilgileri açıklamamakla yükümlüdür.  .ĠġÇĠ ÖZLÜK DOSYASININ DÜZENLEME ZORUNLULUĞU ĠĢveren çalıĢtırdığı her iĢçi için özlük dosyası düzenler.(4857 S.iĢçi hakkında edindiği bilgileri dürüstlük kuralları ve hukuka uygun olarak kullanmak .ĠĢveren .

iĢçilerde iĢ sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür.araç ve gereçleri noksansız bulundurmak.( ĠĢ kan Mad 77) .9.ĠġÇĠ SAĞLIĞI VE Ġġ GÜVENLĠĞĠ ĠÇĠN GEREKEN ÖNLEMĠ ALMAK  ĠĢverenler iĢyerlerinde iĢçi sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak.

ĠġYERĠNDE BULUNMASI GEREKEN EVRAK VE AÇIKLAMA YAZILARI  ĠĢveren yasada yer alan ücrete iliĢkin yazıyı.iĢ sağlığı ve iĢ güvenliği ile ilgili uyarıları. .görevin yerine getirilmesi ile ilgili talimatları iĢyerinde görülecek Ģekilde asmak zorundadır.10.

AYRILAN VE ÇALIġMASI SONA EREN ĠġÇĠLERĠN BĠLDĠRĠLMESĠ  ĠĢveren.ĠġE ALINAN. .iĢe aldığı veya iĢ akti herhangi bir nedenle sona eren iĢçileri .izleyen ayın 15 ine kadar aylık bildirimlerle iĢyerinin bağlı bulunduğu bölge müdürlüğüne ve ÇalıĢma ve Sosyal güvenlik bakanlığına bildirmek zorundadır.11.

Ancak kıdem tazminatına hak kazanmaları için iĢten ayrılanların yasanın öngördüğü Ģartlarda iĢten ayrılması gerekmektedir.12.emekli olan veya iĢten ayrılan iĢçiye kıdem tazminatı öder.KIDEM TAZMĠNATI ÖDEME  ĠĢveren ölen. .

prim ve diğer sosyal haklar iĢverence iĢçiye verilir  . Örneğin .belirli bir baĢarı karĢısında sözleĢmede yer alan ödüller.13.VARSA SÖZLEġMEDEN DOĞAN DĠĞER BORÇLAR  SözleĢmede bulunan ve iĢverenin imzaladığı diğer yükümlülükleri de iĢveren yerine getirir.

ÇALIġMA Haftalık çalışma süresi 45 saattir.  .  Her bir saat fazla çalıĢma için verilecek ücret normal çalıĢma ücretinin saat baĢına düĢen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.  Haftalık 45 saati aşan çalışmaya FAZLA ÇALIŞMA denir.Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamaz. Aksi kararlaĢtırılmamıĢsa bu süre. iĢyerlerinde haftanın çalıĢılan günlerine eĢit ölçüde bölünerek uygulanır.

İŞ HUKUKU  ĠĢ Kanunu’nun 71. on altı yaĢını doldurmamıĢ genç iĢçiler ve çocuklar ile çalıĢtığı iĢle ilgili mesleki eğitim almamıĢ iĢçiler ağır ve tehlikeli iĢlerde çalıĢtırılamaz. ĠĢ Kanunu’nun 85. Ancak.   . maddesine göre on beĢ yaĢını doldurmamıĢ çocukların çalıĢtırılması yasaktır. çıraklık hükümlerince hafif iĢlerde çalıĢtırılabilirler. on dört yaĢını doldurmuĢ ve ilköğretimini tamamlamıĢ olan çocuklar. maddesine göre.

c) ĠĢçinin iĢinde ve her an iĢ görmeye hazır bir halde bulunmakla beraber çalıĢtırılmaksızın ve çıkacak iĢi bekleyerek boĢ geçirdiği süreler. Aşağıdaki süreler işçinin günlük çalışma sürelerinden sayılır:     11.İşin düzenlenmesi  Çalışma süresinden sayılan haller a) Madenlerde. dehlizlere veya asıl çalıĢma yerlerine inmeleri veya girmeleri ve bu yerlerden çıkmaları için gereken süreler. b) ĠĢçilerin iĢveren tarafından iĢyerlerinden baĢka bir yerde çalıĢtırılmak üzere gönderilmeleri halinde yolda geçen süreler.02. taĢocaklarında yahut her ne Ģekilde olursa olsun yeraltında veya su altında çalıĢılacak iĢlerde iĢçilerin kuyulara. d) ĠĢçinin iĢveren tarafından baĢka bir yere gönderilmesi veya iĢveren evinde veya bürosunda yahut iĢverenle ilgili herhangi bir yerde meĢgul edilmesi suretiyle asıl iĢini yapmaksızın geçirdiği süreler.2013 61 .

2013 62 . ĠĢin niteliğinden doğmayıp da iĢveren tarafından sırf sosyal yardım amacıyla iĢyerine götürülüp getirilme esnasında araçlarda geçen süre çalıĢma süresinden sayılır. iĢçilerin yerleĢim yerlerinden uzak bir mesafede bulunan iĢyerlerine hep birlikte getirilip götürülmeleri gereken her türlü iĢlerde bunların toplu ve düzenli bir Ģekilde götürülüp getirilmeleri esnasında geçen süreler. karayolları ve köprülerin yapılması.İşin düzenlenmesi  Çalışma süresinden sayılan haller e) Çocuk emziren kadın iĢçilerin çocuklarına süt vermeleri için belirtilecek süreler.    11.02. korunması ya da onarım ve tadili gibi. f) Demiryolları.

02. Ara dinlenmesi verilir.    b) Dört saatten fazla ve yedibuçuk saate kadar (yedibuçuk saat dahil) süreli iĢlerde yarım saat. a) Dört saat veya daha kısa süreli iĢlerde onbeĢ dakika.İşin düzenlenmesi  Ara dinlenmesi Günlük çalıĢma süresinin ortalama bir zamanında o yerin gelenekleri ve iĢin gereğine göre ayarlanmak suretiyle iĢçilere. Ara dinlenmeleri çalıĢma süresinden sayılmaz. c) Yedibuçuk saatten fazla süreli iĢlerde bir saat.2013 63  .   Bu dinlenme süreleri en az olup aralıksız verilir. 11.

ĠĢçilerin gece çalıĢmaları yedibuçuk saati geçemez. Sanayiye ait iĢlerde on sekiz yaĢını doldurmamıĢ çocuk ve genç iĢçilerin gece çalıĢtırılması yasaktır     11.İşin düzenlenmesi   Gece süresi ve gece çalışmaları ÇalıĢma hayatında "gece" en geç saat 20.02. ĠĢçilerinin sağlık kontrollerinin masrafları iĢveren tarafından karĢılanır. iĢe baĢlamadan önce alınacak sağlık raporu ile belgelenir.2013 64 . Gece çalıĢtırılacak iĢçilerin sağlık durumlarının gece çalıĢmasına uygun olduğu.00'ya kadar geçen ve her halde en fazla onbir saat süren dönemdir. Gece çalıĢtırılan iĢçiler en geç iki yılda bir defa iĢveren tarafından periyodik sağlık kontrolünden geçirilirler.00'de baĢlayarak en erken saat 06.

ĠĢveren bu dosyada.02. iĢçinin kimlik bilgilerinin yanında. bu Kanun ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtları saklamak ve bunları istendiği zaman yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır. ĠĢveren.   11.2013 65 .İşin düzenlenmesi  İşçi özlük dosyası ĠĢveren çalıĢtırdığı her iĢçi için bir özlük dosyası düzenler. iĢçi hakkında edindiği bilgileri dürüstlük kuralları ve hukuka uygun olarak kullanmak ve gizli kalmasında iĢçinin haklı çıkarı bulunan bilgileri açıklamamakla yükümlüdür.

.

.

İş sağlığı ve iş güvenliği 11.2013 68 .02.

ĠĢçiler de iĢ sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler.02. Araç ve gereçleri noksansız bulundurmak.2013 69 . ĠĢverenler iĢyerlerinde iĢ sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak.İş Kanunu Madde 77. o 11.

2013 70 . alınması gerekli tedbirler. 11.02.İş Kanunu Madde 77 ĠĢverenler. yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iĢ sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek Zorundadırlar. iĢyerinde alınan iĢ sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek. iĢçileri karĢı karĢıya bulundukları mesleki riskler.

02.İş Kanunu Madde 77  Bu bölümde ve iĢ sağlığı ve güvenliğine iliĢkin tüzük ve yönetmeliklerde yer alan hükümler. 11.2013 71 . iĢyerindeki çıraklara ve stajyerlere de uygulanır.

(Y A R G I T A Y 21.2006/7547  11.HD. işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartlan sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlüdür.2006/7203 K.02.İşverenin sorumluluğu Yargıtay Kararları  İnsan yaşamının kutsallığı çerçevesinde işveren.2013 72 . E.

1988.İşverenin sorumluluğu Yargıtay Kararları  ”İş güvenliğinin sağlanması için işveren.2013 73 .1988/7518.02.09. süregelen kötü alışkanlıklar ve iş gelenekleri.HD. K. mevzuatta belirtilmese dahi şayet bu yolda bir tedbirin alınması gerekiyorsa o tedbiri almak zorundadır. tedbir alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz”  (Y A R G I T A Y 10. E.11.1988/7851 11.

E 2029/K2140) İş güvenliğinin temel ilkesi.2013 74 .HD. çalışan kimsenin iş güvenliği.  Her halde. günümüz bilim ve teknolojisinin öngördüğü önlemleri dahi almakla yükümlüdür. işçinin en dikkatsiz ve güvensiz davranışında bile iş kazasının olmasını önleyecek güvenlik önlemlerinin alınmasıdır.1984. işçinin kendi dikkatine bırakılamaz.  (Y A R G I T A Y 10. 11.04.İşverenin sorumluluğu Yargıtay Kararları  İşveren. 17.02.

09. bir tedbirin hakkaniyet ölçüleri içerisinde işverenden istenip istenemeyeceği değil.2013 75 . E2375/K4424) 11.02.  (Y A R G I T A Y 10. mevzuatın kendisine yüklediği tedbirleri işçinin tecrübeli oluşu veya dikkatli çalıştığı takdirde gerekmeyeceği gibi bir düşünce ile almaktan çekinmeyecektir.  Bu itibarla işveren. aklın.İşverenin sorumluluğu Yargıtay Kararları  İşçinin beden ve ruh sağlığının korunmasında en önemli yön.HD. fen ve tekniğin böyle bir tedbirin alınmasını gerekli görüp görmediği hususlarıdır. ilmin.1975.07.

31.2013 76 .HD.02. E2077/K7689)  Bu yükümlülüğün gerekleri.İşverenin sorumluluğu Yargıtay Kararları  İşveren.1978.10. yapılan işin niteliği ve şartlarına göre ortaya çıkabilecek tehlikeler ve bunların yaratabileceği sonuçlar (riskler) belirlenmeden yerine getirilemeyeceğinden. 11. (Y A R G I T A Y 10. BELİRLEME ilk adımdır. işyerinde geniş anlamda doğmuş ve doğabilecek tüm tehlikeleri önlemek zorundadır.

Yargıtay 10.2013 77 .1978.02.Denetleme …yükümlülüğün sadece önlem almakla yetinilebileceği anlamını taşımadığı. (TC. Başka bir deyişle. Hukuk Dairesi 31. geniş anlamda doğmuş ve doğabilecek tüm tehlikeleri önlemek zorundadır. 2077/7689) 11.10. Bu zorunluluk sonucu olarak işyerinde işveren tarafından tam anlamı ile geniş bir kontrol mekanizması kurulmalıdır. işveren işyerinde. alınan önlemlere uyulup uyulmadığını denetleme ve giderek önlemlere uyulmasını temin anlamında bulunduğu da kuşkusuzdur.

2013 78 .1968. Gerektiğinde işçiyi alınmış olan tedbirlere uymaya dahi zorlama görevini taşımaktadır. E12879/K7963) 11.HD. (Y A R G I T A Y 9. 20.05.Denetleme Yargıtay Kararları … İşveren yalnız işçiyi işyeri tehlikelerine karşı uyarmakla yetinmemeli.02.

koruyucu ve önleyici tedbirler hakkında. işçilerin ve temsilcilerinin gerekli bilgiyi almalarının sağlanması zorunludur ĠġÇĠLERĠN EĞĠTĠMĠ Her işçinin: Çalıştığı yere ve yaptığı işe özel bilgi ve talimatları da içeren sağlık ve güvenlik eğitimi almasının sağlanması zorunludur.2013 79 .Çalışanların bilgilendirilmesi ve eğitimi ĠġÇĠLERĠN BĠLGĠLENDĠRĠLMESĠ İşyerinin geneli ile işçinin çalışmakta olduğu bölümde veya yaptığı her işte yürütülen faaliyetler. sağlık ve güvenlik riskleri.02. 11.

çalıĢanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek. iĢ kazalarını ve meslek hastalıklarını azaltmak. Eğitimin Amacı.2013 80 . ĠĢyerlerinde sağlık ve güvenli bir ortamı temin etmek.Çalışanların bilgilendirilmesi ve eğitimi Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik .02. onların karĢı karĢıya bulundukları mesleki riskler ile bu risklere karĢı alınması gerekli tedbirleri öğretmek ve iĢ sağlığı ve güvenliği bilinci oluĢturarak uygun davranıĢ kazandırmaktır. 11.

1982 E/498 K/1701 11. YARGITAY 10.2013 81 .İşverenin sorumluluğu ĠĢçiyi eğitmeden çalıĢtırmaya baĢlayan iĢveren meydana gelen iĢ kazasından sorumludur.02.Çalışanların eğitimi. Hukuk Dairesi 23.03.

İşverenin sorumluluğu Sigortalının gerekli biçimde eğitilip eğitilmediği kusur oranını etkiler.2013 82 .Çalışanların eğitimi.02.07. YARGITAY Hukuk Genel Kurulu 02.1982 E/1853 K/763 11.

Çalışanların eğitimi- İşverenin sorumluluğu

İş sağlığı ve güvenliği konusunda eğitim, bir kısım mevzuat ve hükümlerini içeren belgelerin verilmesiyle değil, eylemli olarak bu bilgilerin aktarılması ve öneminin kavratılması ile sağlanabilir.
(9.HD.16.6.2004 T.,2004/21-365 E.,2004/369 K.)

11.02.2013

83

İşçilerin İSG açısından yükümlülükleri
Sağlıklı ve güvenli bir çalıĢma ortamının tesisi için ;

işyerinde düzenlenecek olan iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katılmak ,
Bu konudaki talimat ve prosedürlere uymakla yükümlüdürler. İşçiler, davranış ve kusurlarından dolayı, kendilerinin ve diğer kişilerin sağlık ve güvenliğinin olumsuz etkilenmemesi için azami dikkati göstermek ve görevlerini, işveren tarafından kendilerine verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda yapmakla yükümlüdürler.

11.02.2013

84

İşçilerin İSG açısından yükümlülükleri

Makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını doğru şekilde kullanmak zorundadırlar, Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve kullanımdan sonra muhafaza edildiği yere geri koymak zorundadırlar. İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalardaki güvenlik donanımlarını kurallara uygun olarak kullanmak ve bunları keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemekle yükümlüdürler.

11.02.2013

85

11. iĢverene veya sağlık ve güvenlik iĢçi temsilcisine derhal haber vermek zorundadırlar .İşçilerin İSG açısından yükümlülükleri  ĠĢyerinde sağlık ve güvenlik için ciddi ve ani bir tehlike olduğu kanaatine vardıkları herhangi bir durumla karĢılaĢtıklarında veya koruma tedbirlerinde bir aksaklık ve eksiklik gördüklerinde.02.2013 86 .

iĢyeri sağlık biriminin çalıĢmalarına destek sağlamak.İşçilerin İSG açısından yükümlülükleri  ĠĢçiler ve temsilcileri.02. bilgilendirme ve eğitim programlarına katılmak ve gerektiğinde iĢbirliği yapmakla yükümlüdürler 11. sağlıklı bir çalıĢma ortamının oluĢması için bu konuda hazırlanan talimat ve prosedürlere uymak. sağlık muayeneleri.2013 87 .

İşçilerin İSG açısından yükümlülükleri ĠĢverenin Haklı Nedenle Fesih Hakkı  ĠĢçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi. ĠĢçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden iĢin güvenliğini tehlikeye düĢürmesi. iĢyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri.2013 88 .02. tesisatı veya baĢka eĢya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması  11.

 (Y A R G I T A Y 9.1991. E13260/K4880) 11. 26.2013 89 .11.HD.02.İşçilerin İSG açısından Sorumluluğu  Yargıtay Kararı  İşçiler çalışırken taksirli eylemlerden kaçınarak iş sağlığı ve güvenliği hakkındaki usul ve şartlara uymakla yükümlüdürler.

plastik ve ısı sanayii işyerinde şarj dairesinde çalışmakta olan işçinin işbaşında sigara içilmesi yasak olan yerde sigara içmesi” 11.02.2013 90 .İşçilerin İSG açısından Sorumluluğu Yargıtay Kararı  ĠĢverenin iĢçisinin iĢ akdini fesihte haklı sayılması   “akümülatör.

02.İşçilerin İSG açısından Sorumluluğu Yargıtay Kararı  ĠĢverenin iĢçisinin iĢ akdini fesihte haklı sayılması  Toz maskesi kullanmamakta direnen iĢçinin sözleĢmesinin iĢverence derhal feshi iĢin güvenliğini tehlikeye düĢürüp düĢürmediğine bakılmaksızın haklı sebeple fesih 11.2013 91 .

.

İŞ KAZASI NEDİR ?5510 sayılı SGK 13. (ĠĢ kazası SGK ya ĠKĠ gün içinde bildirilir) .  d-Emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda.  c-ĠĢveren tarafından görev ile baĢka bir yere gönderildiğinde asıl iĢini yapmaksızın geçen zamanda. Maddesine göre Sigortalının:  a-ĠĢyerinde bulunduğu sırada.  e-ĠĢveren tarafından sağlanan taĢıtla iĢyerine toplu olarak götürülüp getirilmesi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı bedence veya ruhça arızaya uğratan olaydır.  b-ĠĢveren tarafından yürütülmekte olan iĢ dolayısıyla.

Alınan tüm önlemlere rağmen iş kazası meydana gelmiş ise ne olacaktır? .

.Bu sorunun cevabını işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatı vermez. Sorunun cevabı hukuki yönden Borçlar Yasasında. cezai yönden ise Türk Ceza Yasasındadır.

.

.

.

.

.

.

.

TEŞEKKÜRLER……… .

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->