T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

SANAT VE TASARIM

SU TESİSAT PROJELERİ

ANKARA 2008

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller;  Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

  

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR .......................................................................................................iii GİRİŞ ........................................................................................................................... 5 ETİ–1............................................................................................................................ 7 1. SU TESİSATI .......................................................................................................... 7 1.1. Su Tesisatı ile İlgili Temel Kavramlar .............................................................. 7 1.1.1. Sıhhi Tesisat ............................................................................................... 7 1.2. Su Tesisatı Çeşitleri........................................................................................... 7 1.2.1. Temiz Su Tesisatı ....................................................................................... 7 1.2.2. Pis Su Tesisatı .......................................................................................... 10 1.3. Su Tesisatı Malzemeleri .................................................................................. 15 1.3.1. Lavabo ...................................................................................................... 16 1.3.2. Eviye......................................................................................................... 21 1.3.3. Alaturka Hela Taşı ................................................................................... 24 1.3.4. Alafranga Hela Taşı (Klozet) ................................................................... 26 1.3.5. Küvetler.................................................................................................... 28 1.3.6. Duş Tekneleri ........................................................................................... 32 1.3.7. Bideler ...................................................................................................... 35 1.3.8. Pisuvarlar.................................................................................................. 36 1.3.9. Termosifonlar ........................................................................................... 39 1.3.10. Şofbenler ................................................................................................ 41 1.3.11. Temiz Su Tesisatı Birleştirme Parçaları................................................. 42 1.4. Su Tesisat Sembolleri...................................................................................... 45 1.4.1. Sıhhi Tesisat Projelerinde Kullanılan Şablonlar ...................................... 45 1.4.2. Sıhhi Tesisat Uç Malzemelerinin Sembollerle Gösterilmesi ................... 48 1.4.3. Sıcak Su Hazırlama Cihazlarının Sembollerle Gösterilmesi.................... 50 1.4.4. Açma Kapama ve Kontrol Elemanlarının Sembollerle Gösterilmesi ...... 51 1.4.5. Tesisat Borularının Sembollerle Gösterilmesi ......................................... 52 1.4.6. Uç Malzemelerinin Plan Görünüşüne Yerleştirilmesi ............................. 54 1.4.7. Uç Malzemelerinin Şema Görünüşlerini Çizmek .................................... 60 UYGULAMA FAALİYETİ................................................................................... 63 DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ .............................................................................. 67 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ...................................................................................... 68 2. SU TESİSAT PROJELERİ .................................................................................... 68 2.1. Temiz Su Tesisat Projesi Çizimi ..................................................................... 68 2.1.1.Temiz Su Tesisat Ana Borusunun Döşenmesi .......................................... 68 2.1.2.Temiz Su Tesisatı Dâhilî Borularının Döşenmesi..................................... 69 2.1.3. Boru Tesisatlarının Plan Görünüşüne Çizilmesi ...................................... 70 2.2. Pis Su Tesisatı Projesi Çizimi ......................................................................... 75 2.2.1. Atık Su Borularının Plan Görünüşlerini Çizmek ..................................... 75 2.2.2. Atık Su Borularının Şema Görünüşlerini Çizmek.................................... 76 2.1.3. Yağmur Suyu Tesisatı Tasarımı............................................................... 78 UYGULAMA FAALİYETİ................................................................................... 82 i

.................................................................. 93 ÖNERİLEN KAYNAKLAR............................................................................................................................ 95 KAYNAKÇA ..ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME............................................. 96 ii ....................................... 89 CEVAP ANAHTARLARI............................................... 86 MODÜL DEĞERLENDİRME .....................................................................................................................

soru-cevap) uygulayarak modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek değerlendirecektir. mimari proje. su tesisat projelerini mimari proje üzerine ölçeğine uygun çizebilme becerisinin kazandırıldığı öğrenme metaryalidir. çizim araç gereçleri. Öğretmen. 2. Amaçlar 1.AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK 214T00030 Sanat ve Tasarım İç Mekân Dekorasyon Su Tesisat Projeleri Su tesisat sembollerini tanıma ve ölçeğine uygun çizebilme. Eskiz ve aydınger kâğıdı. Su tesisat sembollerini ölçeğine uygun çizebileceksiniz. 40 / 32 Su tesisat projelerini çizmek Genel Amaç Uygun ortam sağlandığında mimari proje üzerine su tesisat projesini ölçeğine uygun olarak çizebileceksiniz. MODÜLÜN AMACI EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME iii . Su tesisat projelerini mimari proje üzerine ölçeğine uygun çizebileceksiniz. modül sonunda size ölçme aracı (uygulama. 2. uygun ortam Her faaliyet sonrasında o faliyetle ilgili değerlendirme soruları ile kendi kendinizi değerlendireceksiniz.

iv .

çalışma hayatınızda işinizi daha iyi yapmanıza ve verimli çalışmanıza yardımcı olacaktır. Sıhhi tesisat projeleri. Teknik resim. Her türlü yapı. Mimari proje üzerine su tesisat projesinin çizimi hakkında edindiğiniz tüm bilgi ve beceriler. size mimari proje üzerine su tesisat projesinin çizimi konusunda rehber olacaktır. 5 . Bu projeler. inşa edilmeden önceden projeleri çizilir. yapıyı inşa eden teknik eleman ve ustalara yardımcı olur.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci. Su tesisat projesinin çizimi ile ilgili edindiğiniz tüm bilgi ve beceriler. Bu modül ile yetinmeyip daha çok mimari proje üzerine su tesisat projesi çizimleri yapmalısınız. hangi armatürlerin kullanılacağı. hangi uç malzemesinin nereye konulacağı. teknik elemanların uluslararası konuşma dilidir. banyo ve tuvalet ) tesisatları da bir projeye göre yapılmıştır. Su Tesisat Projeleri modülü. Yapı içerisinde yer alan ıslak hacimlerin ( mutfak. boruların nerelerden geçirileceği. çaplarının ne olacağı gibi sıhhi tesisatla ilgili daha pek çok konuyu kapsar. sizlere tasarımlarınızı daha iyi ifade etme olanağı sunacaktır.

6 .

Bayındırlık İl Müdürlükleri ve tesisat malzemesi satış mağazalarından yararlanabilirsiniz. iki bölüme ayrılır:   Besleme borusu (dış temiz su tesisatı) İç temiz su tesisatı 7 .1. 1. SU TESİSATI 1.ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ETİ–1 AMAÇ ÖĞRENME FAALİ Uygun ortam sağlandığında su tesisat sembollerini ölçeğine uygun çizebileceksiniz. 1. Bu tesisat. kirli ve pis suların sağlıklı bir şekilde toplanarak bina dışına taşınmasını sağlayan boru tesisatlarına sıhhi tesisat denir. Sıhhi Tesisat Temiz suyun (sıcak ve soğuk) kirlenmesini önleyerek kullanım yerlerine kadar iletilmesini. Temiz Su Tesisatı Binalarda suyu. ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapmanız gereken öncelikli araştırmalar şunlardır:   Su tesisat malzemeleriyle ilgili araştırma yapınız. Su Tesisatı ile İlgili Temel Kavramlar 1. belediye imar işleri. Araştırma işlemleri için mimarlık ve mühendislik büroları. kullanım amaçlarına göre gruplara ayrılmıştır. Su Tesisatı Çeşitleri Sıhhi tesisatlar.1.1. Su tesisat sembolleriniyle ilgili araştırma yapınız.2. 1.2.1. kullanma yerlerine kadar ileten boru ağına bina temiz su tesisatı denir.

Sıcak su tesisatı için soğuk su tesisatı döşendikten sonra sıcak suyun gidecek olduğu yerler işaretlenir. Katlara çıkan kolon boruları ise sıva üstü döşenir. Tesisata ısıtıcı çıkışından başlayarak (Isıtıcı çıkışına vana konulacaktır.2.) 8 . Tesisata başlamadan önce yapılacak iş planlanır. 1.1. İç Temiz Su Tesisatı Temiz suyu katlara dağıtan kolonlar ile kolonlardaki suyu kullanma yerlerine götüren bağlantı borularından oluşur. Temiz su tesisatının su akıtma yerlerinin iyi düzenlenmesi durumunda soğuk su ve sıcak su tesisatının iyi planlanması hem işçiliği hem de malzeme tasarrufunu sağlar. Boruların geçeceği yerler tebeşirle işaretlenir.2. 1.3.1. Temiz su tesisatı boruları mutlaka duvardan döşenmelidir. zorunlu hâller dışında genellikle sıva altı döşenir.1: Temiz su tesisatının kısımları 1.1.2.1.2. Zeminde döşenecek boruların arızası durumunda değiştirilmesi ya da arızanın giderilmesi oldukça zordur.Şekil 1. Temiz Su Tesisatında Boruların Döşenmesi Dairelerde temiz su boruları. Bu sistem sayesinde terlemeyi önlemiş oluruz. Dış Temiz Su Tesisatı Binalarda boru hattının döşenmesinde şehir su borusu ile binada sayaç arasında kalan kısma besleme borusu denir. Kırmaya başlamadan önce zarar verilebilecek tesisat olup olmadığı kontrol edilir.

Sıcak su ağızlar. 22 mm çapa kadar bakır boruların yumuşak cinsleri düz çubuk olarak bulunur. Sıcak su borusu. Temiz su tesisatındaki birleştirmelerde dört yöntem kullanılır. pafta lokmasını iki diş kadar geçmelidir. 1. Boru çapına uygun pafta lokması pafta gövdesine takılır. Bakır borular lehimli. vana. Özellikle musluk. Galvanizli demir boru ek parçasıyla birleştirme ve yön değiştirmeler yapar.2: Sıcak su ve soğuk su borusu montajı 1. Fakat daha hafif. Paftaya boru eksenine dik baskı uygulanarak pafta saat yönüne doğru çevrilir.1. Daha büyük çaptakiler sadece düz boru olarak bulunur. Borunun açılan dişi üstüne sızdırmazlık elemanı sarılır.1.2. Çelik borulara göre daha pahalıdır. bükme ve kaynak gibi sıcak işlem uygulanmaz.2. Sızdırmazlık elemanı olarak keten ve teflon bant kullanılır. İşaret yerinden kesilerek diş açma için boru ağzı temizliği yapılır. uygun yöntemlerden biriyle ölçü alınarak işaretlenir. Çelik Borularla Tesisatın Döşenmesi Galvanizli demir boru. Bu nedenle bakır borular dişli bağlantıya uygun değildir. havşalı. mengeneye yeterli uzunlukta bağlanır.Sıcak Su Tesisatı 1.1. Soğuk Su . 9 . Diş boyu.sırasıyla döşenir. Bakır borular sert ve yumuşak olabilir.4. yüksüklü ve kordonlu olarak birleştirilir. Bakır Borularla Tesisatın Döşenmesi Bakır borular Türkiye’de daha çok küçük tesislerde kullanılır. İki veya üç turdan sonra dişlere yağ damlatılarak paftanın ısınmaması ve rahat diş açılması sağlanır.2. Bakır boruların et kalınlıkları azdır. montajları kolay ve korozyona dayanıklıdır. Teflon bant ise silikon esaslı bir maddedir. cırcır yönüne ayarlanarak borunun diş açılacak ucuna takılır. Pafta.1. En çok kullanışlı olan kendirdir.4. Bu borulara hiçbir zaman eğme. Boru. daima solda olacak şekilde bırakılmalıdır. uzatma parçası gibi krom nikel kaplı malzemelerde kullanılması tercih edilir. Yoksa boru kaplaması olan galvaniz özelliğini kaybederek borunun korozyona uğramasına neden olur. Şekil 1.2.4. soğuk su borusunun üst tarafından geçecek şekilde döşenmelidir.

10 . dam. Gerekli Olan Armatürler Temiz Su Tesisatının Yerden Yüksekliği (cm) Aşağıda verilen bu ölçüler.1.1: Sıcak su ve soğuk su borusu montajı 1.1.2. Dış Pis Su Tesisatı Binaların 1. kolay şekil alarak aynı cins plastikle yapışma özelliğini kazanır. Bu nedenle ısıl işlem yapılarak birleştirilir.2.4. balkon gibi yüzeylere düşen yağmur suyu dâhil çeşitli sarf yerlerinden gelen atık suları. 1.0 – 1. avlu. pislikleri şehir kanalizasyonuna veya çürütme tesislerine ileten boru ağına bina pis su tesisatı denir.Tablo 1.2.2.2. Temiz su tesisatı kaba işçiliği yapılırken su kullanım ağızlarının yerden yüksekliğinin bilinmesi gerekir. Borunun 260°C–270°C kadarısıtılması.3. uygulandığı yer bakımından iki kısma ayrılır:   Dış pis su tesisatı İç pis su tesisatı 1. Plastik Borularla Tesisatın Döşenmesi Temiz su tesisatında kullanılan polipropilen türü plastik borular termosetting plastiközelliği taşır. Tesisatta PVC.2.1.1. Gerekli Olan Armatürler Temiz Su Tesisatının Yerden Yüksekliği (cm) Taharet musluğu 15 Bas 105–110 Lavabo 110 Banyo küveti 75 Ayaklı lavabo 50–55 Klozet 40 Pisuvar 80 Şofben ya da termosifon 110 Çamaşır makinesi 60 Eviye 110 Bulaşık makinesi 60 Isıtıcı 110–120 . bitmiş zeminden alınan ölçülerdir.5.5 m dışından başlayıp şehir kanalizasyonunda ya da özel temizleme çürütme tesisinde son bulan boru bölümüne dış pis su tesisatı denir. Pis Su Tesisatı Çatı. Pis su tesisatı. çimento künk veya kil künk borular kullanılır. Aşağıda bu tablo verilmektedir.

Bina içi atık su tesisatı. kolon.1. bina dışı atık su tesisatına ileten boru bölümüdür. bağlantı borusu.2. kat borusu.0 – 1. Şekil 1.5 metre dışına.1.1. Bina İçi Atık Su Tesisatı Ana Borusu Binanın atık su kolonlarından gelen pis ve kirli suları toplayarak binanın 1.3).1. 11 .5 m dışına kadar taşıyan tesisata iç pis su tesisatı denir.3: Bina içi atık su tesisatı temel bölümleri 1. İç Pis Su Tesisatı Su kullanma yerlerinden gelen kirli suları binaların 1.2. Atık su kolonlarından gelen pis ve kirli suları bina temel sınırları içerisinde toplayıp tek bir boru ile bina dışı atık su tesisatına iletir (Şekil 1.2. boru bölümlerinin görevleri dikkate alınarak ana boru.2.2.3 ). Bazı binaların bina içi atık su tesisatlarında atık su ana borusu yapılmaz. Atık Su Tesisatı 1.2. havalık borusu olmak üzere beş bölümde incelenir ( Şekil 1.0 .2.1.

2. Bina içi atık su tesisatındaki açık hava basıncını sabit tutmak için yapılan boru hattına havalık borusu denir.4: Havalık borusu 12 . Havalandırma kolonu her katta atık su kolonuna bağlanır.6. sistemdeki suyun akışını engellediği gibi kokuların binaya yayılmasını önleyen sifonlardaki suyun kaybına da neden olur. Atık Su Kolonu Yapıların katlarındaki su kullanma yerlerinden gelen suları atık su ana borusuna ya da bina dışındaki rögara ileten düşey döşenmiş boru bölümüdür (şekil 1. Şekil 1. 1.1.2.2.5.1.3).2. Atık su kolon borusunun en son pis ve kirli su toplama noktasının bina çatısının üzerine kadar çıkartılan boru bölümüdür (Şekil 1. Atık Su Havalık Borusu Atık su boruları içerisindeki hava basıncının artı ya da eksi yönde değişmesi.4 ). Havalık Kolon Borusu Bu sistem de atık su kolonu yanında bulunan ikinci bir havalık kolonu ile havalandırılır. Atık su bağlantı boruları ise sadece atık su kolonuna bağlıdır.1. Bu durumda sifon kendisinden beklenen görevi yapamaz.2.3.2. 1. 1.1.1. Atık su kolonu çatı üzerine kadar çıkarılır ( Şekil 1.2.2.3). 1.2.2.2. Atık Su Bağlantı Borusu Su kullanma yerleri ile kat borusu arasındaki atık su boru bölümüdür (Şekil 1.3). Atık Su Kat Borusu Katlardaki su kullanma yerlerinden gelen atık suları en yakındaki atık su kolonuna ileten boru bölümüdür (Şekil 1.4).1.4.

üzerine havalık borusu ve şapkası takılmasına. Boruların suyun akışını kolaylaştıracak şekilde eklenmesine.2.1. Alt kata döşenen ana boruların bina dışına en kısa yoldan çıkarılmasına. Atık su tesisatında kullanılan PVC boruların birbirine eklenmesinde mutlaka uygun boru contaları kullanılmasına ve iyi bir sızdırmazlık sağlanmasına dikkat edilmelidir. Atık Su Tesisatının Döşenmesinde Dikkat Edilecek Hususlar Atık su tesisatının döşenmesinde dikkat edilecek hususlar şunlardır:                  Kat borularının mümkün olduğu kadar kısa olmasına. 13 . Her kolonun mutlaka çapı değişmeden çatı üzerine kadar çıkarılmasına.2. Atık su ağızlarının içine pislik. maddelerin gitmesini önlemek için iyi bir şekilde geçici olarak kapatılmasına. harç vb. Her kolonun erişilebilecek en alt noktasına bir temizleme kapağı konulmasına. sert cisimlerden korunmasına. Zemin üzerinde döşenen boru alt ve yanlarının ince kumla beslenmesine.2. Atık su boru ağızlarının döşeme ve duvara bağlanacak tesisat uç malzemesinin cins ve özelliğine göre uygun ölçülerde bırakılmasına. Düşeyden yataya geçen boru tesisatı noktalarında yay dirsek veya iki açık dirsek Kullanılmasına. Yatay borulara eğimin % 2 verilmesine.

5: Bina atık su tesisatı bölümleri Atık su tesisatının bölümleri 1. Bina dışı bağlantı hattı Ana kanal Toplama hattı Tekil bağlantı borusu Müşterek bağlantı borusu Birleştirme borusu Kolon Havalandırma hattı Yağmur suyu kolonu Temizleme borusu 14 . 8. 2. 9. 3. 10. 6. 7. 4. 5.Şekil 1.

75 1.3. Atık su tesisatı tüketim birimi yöntemine göre hesaplanır.5 2. Su Tesisatı Malzemeleri Uç malzemesi montajlarında uyulması gereken belli başlı kurallar şunlardır:        Montaj ölçüleri.5 1.0 1. Bu nedenle terazisine özen göstermeli ve ayrıca kendimiz eğim vermeye çalışmamalıyız.0 1. Uç malzemeleri yüzeyleri pürüzsüz. döşeme henüz bitirilmemişse montaj ölçüleri duvar üzerindeki 1m çizgisi referans alınarak işaretlenmelidir.0 0.5 Atık Su Tüketi m 10 7 6 4 4 4 6 10 10 4 4 6 8 1 2 2 10 2 Bağlantı Borusu Çapı mm Ø 100 70 70 70 70 70 70 70 70 100 70 70 70 70 70 70 70 70 Tablo 1.5 2.1. Uç malzemelerine üretimi sırasında su akışını sağlamak için gerekli eğim verilmiştir. İnşaat ortamında çalışılıyorsa.2.5 0.5 1.2.25 0.2: Uç malzemelerinde oluşan atık su miktarları.3. Tesisat Uç Malzemeleri Hela taşı Yıkanma teknesi Oturmalı yıkanma teknesi Ayak yıkama teknesi Duş teknesi Kova doldurma (küçük) Kova doldurma (orta) Ördek yıkama ve dezenfeksiyon aygıtı Sürgü yıkama teknesi Pisuvar (1/2” baslı) Bulaşık yıkama teknesi (tek gözlü) Bulaşık yıkama teknesi (çift gözlü) Büyük bulaşık yıkama teknesi Lavabo (küçük) Lavabo (büyük) Bide Döşeme süzgeci (Ø70) Döşeme süzgeci (WC gibi tali yerde) Atık Su Miktarı (l / s) 2.5 2. Tablo 1. bitmiş döşemeye göre işaretlenmelidir. Uç malzemelerinin bitmiş döşeme veya duvara temas eden yerleri alçı. sırlı ve estetik yapılmıştır. çimento gibi donduğunda hacmi artan malzemelerle sabitlenmemelidir. Yüzeylerinin 15 .5 2.1’de tesisat uç malzemelerinde oluşan atık su miktarları. akma değerleri ( atık su tüketim birimi ) ve bağlantı boru çapları belirtilmiştir.5 0. Bina Atık Su Tesisatının Boru Çapı Tayini Bir binada ortaya çıkan atık suların ana kanala veya foseptiğe akıtılabilmesi için gerekli boru ( PVC ) tesisatı belirli yöntemlere uygun olarak yapılmalıdır.0 1.5 1. akma değerleri ve bağlantı boru çapları 1.0 1.0 1.

3. Duvardan çıkışlı batarya veya muslukların ölçüleri de lavabo yüksekliğine göre belirlenir.6). Kullanım alanı verilen bu alanın ölçüsü lavabonun büyüklüğüne ve tek veya grup hâlinde olmasına göre değişir ( Şekil 1. Lavaboların kullanışlı olması için montaj yerinin ve ölçülerinin standartlara uygun olması şarttır. Montajda kullanılan tüm metal vidalı bağlantıların uç malzemesine temas eden yerlerine plastik burç (koruyucu kılıf) konulmalıdır. daha küçük çocukların bulunduğu okullarda 580-620 mm değerleri arasında olmalıdır.              bu şekilde olması. Lavabonun bitmiş döşemeden yüksekliğinin 800 mm olması esas alınır. 1.6: Lavabonun büyüklüğüne göre kullanım alanları 16 . onların sıhhi açıdan temiz olmasını sağlar. Sert cisimlerle vurmamalı. Montaj ölçülerine tam olarak uyulması için gereken hassasiyet gösterilmelidir. Bitmiş döşemeye monte edilecek klozet. kullanan kişi için gerekli alan olmalıdır. İki veya daha fazla uç malzemesi yan yana döşenecekse aralarında olması gereken minimum montaj ölçüleri unutulmamalıdır. tam ayaklı lavabo gibi uç malzemelerinin montajı yapılırken bitmiş döşemenin eğimi. uç malzemelerinin terazisini ve ölçülerini etkilemeyecek şekilde olmalıdır. Ortalama olarak bataryanın su akış ağzı ile lavabo üst seviyesi arasındaki mesafe 140–180 mm olmalıdır. Montajını yapacağımız uç malzemesine uygun montaj elemanları kullanılmalıdır. Lavabo El ve yüz yıkamada kullanılan lavabolar. seramik sektörü geliştikçe değişik tasarımlarla karşımıza çıkmaktadır. Lavabonun ön tarafında. 6-14 yaş grubunun bulunduğu okullarda bu ölçü 700-750 mm.1. üzerine metal aletler (çekiç. Aksi hâlde sıkma işlemi sırasında seramik uç malzemesi kırılabilir. bide. boru anahtarı) konmamalıdır. Uç malzemeleri üzerinde bulunan açılabilir delik yerleri (batarya montaj deliği) sivri uçlu bir çekiçle ve malzemenin sırlı yüzeyinden (ön yüzeyi) dikkatlice delinmelidir. Şekil 1.

Lavabo uygun bir yere alındıktan sonra işaretlenen yerler matkapla dikkatlice delinir ve dübeller çakılır.7: Lavabo ekseni ile duvar arasındaki mesafe min. Lavabo montajı aşağıdaki işlem sırasına göre yapılır:          Lavabo montajı yapılırken bitmiş döşeme üzerinden lavabonun yerden yüksekliği 800 mm olarak işaretlenir. Bu konumda tutulurken montaj delik yerleri işaretlenir. Lavabo pis su gideri 500–550 mm yüksekliğinde olmalıdır. Şekil 1. Lavabo.Duvar kenarlarına lavabo konulması gereken durumlarda lavabo ekseni ile duvar arasında en az 450 mm olmalıdır. Duvardan bataryalı olması durumunda bataryanın yerden yükseklik ölçüsü 1100 mm olmalıdır. Aksi hâlde lavabo kullanışlı olmaz ( Şekil 1. Montaj cıvataları dübellere sıkılır.8). Ardından pullar takılır ve somun sıkılarak montaj tamamlanır. Pis su bağlantı borusu 50’lik olmalıdır. 450 mm olmalıdır.8: Dizi hâlinde lavabo montajı yapılırken eksenler arası 600 mm olmalıdır. Cıvataların geldiği kısımlara plastik burçlar takılır. 17 . Şekil 1. Dizi hâlinde lavabo montajı yapılacaksa lavabo eksenleri arası 600 mm’den az olmamalıdır ( şekil 1.7 ). Daha sonra lavabo cıvatalara montaj deliklerinden geçirilir. bu ölçüye göre terazisinde montaj konumuna getirilir.

Yarım ayaklı lavabo montajında da aynen montaj sırası uygulanır. silikon gibi malzemelerle yere veya lavaboya sabitlenmemelidir. ayna ekseni ise 1550 mm olmalıdır ( şekil 1. Daha sonra ayak. Lavabonun montajıtamamladıktan sonra yarım ayak lavabo altındaki yere oturtularak delik yerleri markalanır. Dübeller çakılır. Ayaksız lavaboda olduğu gibi lavabo. Plastik burçlar ve pullar takılarak somunlar sıkılır. Tam ayaklı lavabo montajında ise. lavabo altındaki kanala gelecek şekilde takılır. Ayağın taşıyıcı olmadığı unutulmamalıdır. Montaj tamamlandıktan sonra lavabonun fayansa temas ettiği hat boyunca silikon çekilmelidir. Ayak. 18 .  Lavabodan bataryalı ise sıcak soğuk su ara muslukları bitmiş döşemeden 550 mm olmalıdır. Delinip dübelleri takıldıktan sonra cıvatalar sıkılır. Etajer 1300 mm. kenara alınarak işaretlenen yerler delinir. takılan cıvatalardan geçecek şekilde yerine oturtulur. Montaj cıvataları dübellere sıkılır. cıvatalardan geçirilir.           Lavabo ve ayak terazisinde yerleştirileceği yere montaj konumuna getirilerek lavabo tespit delikleri işaretlenir. Lavabo ve ayak.11). Plastik burçları ve pulları takılarak sıkıştırılır ( şekil 1. Lavabo ayağı kesinlikle cıvata.10).

9: Duvardan bataryalı ayaksız lavabo montajı 19 .Şekil 1.

10: Lavabodan bataryalı ayaksız lavabo montajı 20 .Şekil 1.

Şekil 1. meyve ve bulaşık yıkamakta kullanılan seramik sağlık gerecidir.11: Yarım ayaklı lavabo montajı 1.3. mutfak ve benzeri ıslak mekânlarda sebze. Tek gözlü. Eviye Eviye.2. çift gözlü ve damlalıklı çeşitleri 21 .

Eviyelerin yerleşimi mutfakların fiziki şartlarına ve kullanılırlığının rahat olmasına göre düzenlenmelidir. Eviye montajı yapılırken tüm montaj ölçülerine titizlikle uyulmalıdır. çimento gibi genleşen malzemelerle araları kesinlikle doldurulmamalıdır. sıcak soğuk su ağızları arası mesafe de 200–300 mm olmalıdır. Kirli su gideri ise eviye ekseninde ve yaklaşık 435 mm olmalıdır. bitmiş döşemeden 850 mm yüksekliğinde ve 600 mm genişliğinde olmalıdır.12 ). Eviye montaj ölçüleri aşağıda verilmiştir ( Şekil 1. Eviye terazisinde yerine oturtulur. Eviyeler genellikle 70’ lik kolonlara bağlanır. Eviyelerin konulduğu tezgâhlar. Eviyeler genellikle tezgâh üzerine takılır. Mermer eviyeler monte edilirken silikon yerine özel mermer yapıştırıcısı kullanılır. Alçı. Sızdırmazlığın sağlanması için eviyenin tezgâha temas eden hatları boyunca silikon uygulanmalıdır. Üretim aşamasında gerekli eğim verildiğinden ayrıca eğim verilmemelidir. boya gibi faktörlerden korunmalıdır.soğuk su ağızları 150 mm olmalıdır. Eviyenin montajı şöyle yapılır:      Tezgâhtaki yeri iyice temizlenir. Geçici olarak yerine oturtularak tezgâha temas yerleri kontrol edilir. Sıcak. silikon ile doldurulur. Duvardan değil de eviyeden bataryalı ise ara musluklar bitmiş döşemeden yaklaşık 550 mm’ ye konulmalı. Sonra yerinden alınır ve eviyenin oturacağı yatak. Duvardan bataryalı ise batarya yüksekliği bitmiş döşemeden 1100 mm. 22 .vardır. Taşan silikonlar dikkatlice silindikten sonra montaj tamamlanır. İnşaat aşamasında montaj yapılıyorsa harç. kirli su gideri ∅ 50’ lik plastik borudan ve yüksekliği 600 mm olacak şekilde uygulanmalıdır.

Şekil 1.12: Eviye montaj resmi 23 .

 Rezervuar yıkama borusu eğer uzunsa fazlası kesilir. sifon ucundaki adaptöre geçirilir ve altı ince kumla sıkıştırılır. duş teknesi gibi sağlık gereçleri monte edilirken dolgu malzemesi olarak çimento harcı. inşaat artığı gibi malzemeler kesinlikle kullanılmamalıdır. Koku ve gazların bina içine sızmaması için hela taşı ile pis su bağlantısı standart lastik contalı sifonlarla (ES) yapılır.  Hela taşı. Hela taşlarında yıkama. baslı ise bitmiş döşemeden 1050 mm olmalıdır. Hela taşları 100’lük borularla çap değiştirilmeden çatı katına kadar çıkarılmalı. Hela taşı montajı şu işlem sırası ile yapılır:  Hela taşı sifonu (ES).düşük döşemeye gömme olarak montaj edilir. (Çimento. Şekil 1. Alaturka Hela Taşı Alaturka hela taşı.  Sızdırmazlık adaptörü su girişine takılır. bu adaptöre adaptör boyu kadar geçirilmelidir. Aksi hâlde genleşeceğinden hela taşını çatlatabilir ya da terazisini bozabilir. Rezervuarlı ise rezervuar alt seviyesi. Yıkama borularının hela taşına giriş yerlerinde mutlaka sızdırmazlık adaptörü kullanılmalı ve boru. Arap sabunu uygulanarak yıkama borusu takılır. 24 . ES ile hela taşı bağlantı yerine sızdırmazlık adaptörü takılır. bitmiş duvardan yaklaşık 350 mm olacak şekilde ve terazisinde yerine oturtulur. Rezervuar ve bas yıkama boruları 1 ¼” çapında olmalı ve keskin dönüşler ya da çap daralmaları olmamalıdır ( Şekil 1. çatı seviyesinden minimum 500 mm yukarıda bırakılmalıdır.13.  İnce kum ile desteklenir ve ağzı kapatılarak kenarları harç ile beslenir.3.3. gereğinden fazla kullanılmamalıdır. Sifonun gizli olduğu durumlarda sifonun döşemeye oturma yeri tespit edilmelidir. cüruf.14 ). Sifonu açıkta ve gizli olarak iki şekilde yapılabilir.  Hela taşının terazisi kontrol edildikten sonra 4 köşesinden çimento harcı ile sabitlenir. Sifon açıkta olduğunda bir alt katta sifon görüneceğinden estetik açıdan dezavantaj oluşturur.1. bitmiş döşemeden 150–200 mm ve kullanım pozisyonuna göre hela taşının solunda kalacak şekilde olmalıdır. Taharet musluğu.)  Sızdırmazlık kontrolleri yapıldıktan sonra gider ağzı ve yüzeyi dış etkenlerden korunmak üzere kapatılarak montaj tamamlanır. bitmiş döşemeden yaklaşık 2100 mm. alçı. rezervuarlı (yıkama deposu) veya baslı olarak yapılabilir. Not: Düşük döşemeye oturtulan hela taşı.

Şekil 1.14: Alaturka hela taşı montaj resmi( baslı) 25 .13: Alaturka hela taşı montaj resmi( rezervuarlı) Şekil 1.

15 ):  Bitmiş döşemedeki 100’lük pis su borusu çıkış ağzına eksantrik sızdırmazlık adaptörü takılır.  Klozet tekrar adaptöre oturacak şekilde montaj yerine oturtulur. kolon ve havalandırma boruları alaturka hela taşlarında olduğu gibi 100’lük yapılmalıdır.  Klozet.  Klozetin duvara gelen kısımlarına silikon uygulanır.  Terazisi kontrol edildikten sonra bitmiş döşeme üzerinde montaj delikleri ve klozet çepeçevre markalanır.  Rezervuar ve taharet borusu su girişlerine temiz su hortumları takılır. Klozetlerin bağlandığı pis su boruları.  Klozetin döşemeye temas ettiği yerlere silikon uygulanarak işlem tamamlanır.  Klozet alınarak montaj yerleri delinir.16 ):  Duvara sıfır olarak bırakılmış pis su borusuna arap sabunu uygulanmış adaptör geçirilir. Klozetler.  Taharet borusu klozete takılır.  Terazisi kontrol edilir.  Klozet. yerinden alınır ve işaretlenen delik yerleri delinip dübelleri çakılır.  Klozet adaptöre oturacak şekilde montaj yerine terazisinde geçici olarak konularak montaj delikleri markalanır.  Montaj cıvataları takılır. kolonlara yakın yerlere ve kullanımı kolay yerlere konulmalıdır.3.1. rezervuarlı ve baslı tipleri vardır. Klozetler.  Plastik burçlar ve pullar takılarak somunlar sıkılır. Yıkama şekline göre depolu.  Klozete plastik burçlar takılarak montaj vidaları sıkılır.4. Alttan çıkışlı kendinden rezervuarlı klozet montajı aşağıdaki şekilde yapılır ( Şekil 1. 26 . Duvardan asma klozet montajı aşağıdaki şekilde yapılır ( Şekil 1.  Taharet ara musluğu klozete bağlanır.  Eksantrik adaptöre arap sabunu uygulanarak klozet geçici olarak montaj yerine oturtulur. Dübeller çakılır. Ayrıca yere montajlı ve asma tip klozet seçenekleri bulunmaktadır. Alafranga Hela Taşı (Klozet) Klozetlerin değişik çeşitleri vardır. adaptöre geçecek şekilde terazisinde cıvatalara takılır.  İç takımı takılan rezervuar klozete montaj yerlerinden sabitlenir. pis su bağlantılarına göre alttan çıkışlı ve arkadan çıkışlı olabilir.

15: Alttan çıkışlı rezervuarlı klozet montaj resmi 27 .Şekil 1.

sacdan ve plastik malzemeden (akrilik) üretilir.19 ).17 ). biriktirilen su içinde vücudun yıkanması amacıyla kullanılır. 28 . Üç tarafının temas ettiği montaj uygulamaları da vardır. Pis su gideri tarafında küvetin seviyesine yakın yere taşma deliği konulmuştur. plastik boru bağlantısı sifona bağlanır ( Şekil 1.16: Duvardan asma klozet montaj resmi 1. Metal olanların iç yüzeyleri ile kaplanır. Küvet önünde. Duş tekneleri en az bir veya iki yerinden duvara temas eder.Şekil 1. Dökme demirden.3. Küvet taşma deliği. Küvetler Küvetler. Küvetlerde pis su giderine doğru eğim verilmiştir.5. kullanan hareket alanı için yeterli kullanım alanı bırakılmalıdır ( Şekil 1.

eğer uzun kenara konacaksa batarya ekseni ayak tarafından 550–650 mm mesafede olmalıdır ( Şekil 1. Şekil 1.18: Küvet batarya ölçüleri Şekil 1.18 ).19: Taşma borusu bağlantısı 29 .17: Küvet kullanım alanı Küvetler.Şekil 1. özel metal ayakları ya da altına yapılacak iki kâgir yastık üzerine yerleştirilir. Küvet bataryası küvetin dar kenarına konacaksa küvet gideri ile batarya ekseni aynı olmalı.

Şekil 1.20: Küvet montaj resmi 30 . 50’lik pis su borusuna sızdırmazlık contası takılarak sifon kuyruğu pis su borusuna geçirilir. Sifon kuyruğu sifonun gövdesine takılır. yerine oturtulur. Sifon kuyruğu sökülür. Küvet sifonu ve taşma borusu bağlanır. uygun aralıkta ve terazisinde harç ile düşük döşemeye sabitlenir. Küvet.Küvet montajında aşağıdaki işlemler yapılır:        Küvet montaj ayakları. Küvet kenarlarına silikon uygulanır.

Sifon 50’lik pis su borusuna sızdırmazlık contası ile birlikte takılır. Küvet. montaj yerine geçici olarak takılarak profil ayak montaj delikleri döşemeye markalanır. Yan kapakları takılarak montaj tamamlanır. Tekrar montaj pozisyonuna getirilen küvet. Küvet.Günümüzde metal veya seramik küvetler yerine akrilik (özel plastik bileşim) küvetler tercih edilebilmektedir. montaj yerinden alınarak markalanan yerler uygun matkap ucu ile delinir ve dübeller çakılır. terazisi kontrol edildikten sonra profil ayaklarındaki montaj deliklerinden cıvatalarla sabitlenir. Şekil 1. Akrilik küvetler bitmiş döşeme üzerine monte edilir. Küvet taşma ve sifon bağlantıları yapılır. Pis su bağlantıları test edilir. Küvetin duvar ile temas yüzeylerine silikon uygulanır. Aşağıda akrilik küvet montajı işlem sırası verilmiştir:          Küvetin konulacağı yer tespit edildikten sonra montaj ölçülerine uygun olarak temiz su ve pis su tesisatı yapılır.21: Akrilik küvet montaj resmi 31 .

En çok kullanılanları 80X80. Duş tekneleri değişik ölçülerde yapılır. Ayağın kaymaması için taban kısmına değişik formlar verilir.23 ).3.22: Oturmalı küvet montaj resmi 1.Şekil 1. seramik ya da plastik (akrilik) malzeme seçenekleri vardır. Ayrıca su akışını kolaylaştırmak için su gideri yönünde eğimli üretilir ( Şekil 1. 32 . Duş tekneleri kir tutmayacak bir yüzeye sahiptir.6. Duş Tekneleri Duş tekneleri akan su ile tam yıkanma amacı ile kullanılan sağlık gereçleridir. 100X100 ebatlarındadır. Emayeli döküm veya sac. 90X90.

süzgeç ve contası çıkarılarak pis su giderine bağlanır.Tüm düşük döşemeli montaj uygulamalarında olduğu gibi duş teknesi şu şekilde monte edilir:          Tekne geçici olarak montaj yerine yerleştirilir ve sifon yeri belirlenir.23: Duş teknesi montaj resmi 33 . sifon seviyesine kadar harç ile doldurulur. Duş teknesinin oturacağı yüzey. Sifon. yerine yerleştirilerek teraziye alınır. Sifonun ağzı kapatılarak harç ile etrafı doldurulur. Sifon . altına tuğla konularak harç ile tutturulur. Sifon ağzına sızdırmazlık contası takılır. Şekil 1. Sonra etrafı kumla sıkıştırılır. İşaretlenen yerde sifonun bağlanacağı yuva hazırlanır. Üzeri kapatılarak dış etkenlerden korunur. Duş teknesi.

Akrilik duş teknelerinin montajında da aşağıdaki yol izlenir:           Duş teknesinin konulacağı yer tespit edildikten sonra montaj ölçülerine uygun olarak temiz su ve pis su tesisatı yapılır.24: Akrilik duş teknesi montaj resmi 34 . Duş teknesi montaj yerinden alınarak markalanan yerler uygun matkap ucu ile delinir ve dübeller çakılır. Tekrar montaj pozisyonuna getirilen duş teknesi. Pis su bağlantıları test edilir. Duş teknesinin duvar ile temas yüzeylerine silikon uygulanır. Duş teknesi sifon bağlantıları yapılır.24 ). montaj yerine geçici olarak takılarak profil ayak montaj delikleri döşemeye markalanır. Duş teknesi. Yan kapakları takılarak montaj tamamlanır ( Şekil 1. terazisi kontrol edildikten sonra profil ayaklarındaki montaj deliklerinden cıvatalarla sabitlenir. Sifon 50’lik pis su borusuna sızdırmazlık contası ile birlikte takılır. Şekil 1.

duvardaki pis su ağzı ile aynı eksende olacak şekilde tespit kelepçesi ile bideye sabitlenir.25 ). vücudun alt tarafını yıkamak ve taharet almak amacıyla kullanılan sağlık gereçleridir. Markalanan yerler delinir ve dübeller çakılır. İtme sonucunda sifonun pis su ağzında bulunan adaptöre yeteri kadar geçmesi sağlanmalıdır. Bide üzerine bide bataryası montajı yapılır. Sifon çıkışı. genellikle klozetle birlikte bulunur. Bidelerin üzerine sıcak ve soğuk su kullanımı için bataryalar takılır. montaj delikleri ve bide çevresi bitmiş döşemede işaretlenir. Bide ekseni pis su ekseni ile aynı seviyeye getirilecek şekilde bide geçici olarak yerine yerleştirilir. 35 . duvara bitişik olabildiği gibi duvardan yaklaşık 50 mm açıkta da döşenebilir.1. Eksen yerleri. Sifon takımı bideye monte edilir. Döşemeye monte edilen bideler. Bidenin duvara ve döşemeye temas eden tüm yüzeylerine silikon uygulanır. Soğuk ve sıcak su boruları duvardaki ara musluklara bağlanır. Pis su ağzının bitmiş döşemeden 125 mm olmasına özen gösterilmelidir. Bitmiş duvarda hazırlanan 50’lik pis su çıkış ağzına sızdırmazlık adaptörü arap sabunu uygulanarak yerleştirilir. Bide.3. Daha sonra plastik burçlar takılarak montaj vidaları ile bide sabitlenir.7. Banyo odalarında tek başına bulunmaz. Duvar düzlemine bitişik bidenin montajında aşağıdaki işlem basamakları uygulanır:             Sıcak ve soğuk su ağızlarına ara musluk bağlantıları yapılır. Bideler Bideler. Duvara asma ve ayaklı tipleri vardır. Duvara bitişik olması durumunda montaj tekniği nedeniyle ıslak mekânda süpürgelik olmamalıdır ( Şekil 1. markalanan eksen ve çevre çizgilerine göre terazisinde ve ekseninde pis su çıkış ağzına doğru itilir.

Şekil 1. Daha çok okullar. Pisuvarlar Pisuvarla. umuma açık erkek tuvaletlerinde kullanılır. iş merkezleri.8. otogar gibi yerlerin tuvaletlerinde bulunur. duvar kotuna sıfır olacak şekilde yapılmalıdır. 36 . bitmiş döşemeden yaklaşık 450–550 mm yüksekte olmalıdır. Pisuvarlar. Pisuvar ise bitmiş döşemeden yaklaşık 650 mm olacak şekilde monte edilmelidir. Yıkama suyu. üstten ise yıkama suyu girişi vardır. 6–14 yaş grubunun kullanacağı pisuvarlar. manuel ve fotoselli yıkama sistemleri de kullanılmaktadır. Genellikle alttan pis su gideri.26 ). sık kullanılan yerlerde belirli bir debiye ayarlanarak sürekli akıtılabildiği gibi.3. Pis su ağzı bitmiş döşemeden yaklaşık 400–450 mm yüksekliğe konulmalıdır. Montaj delikleri delinir. tamamlanmış duvara tırnaklı ya da montaj vidalı olarak monte edilir. Pisuvar montajı şöyle yapılır:     Pisuvara sifon takılır. Sifon pis su girişine geçecek şekilde pisuvar geçici olarak montaj konumuna getirilir. Terazisi kontrol edilerek montaj delik yerleri markalanır. hastaneler. Pisuvar pis su gideri 50’ lik yapılır ( Şekil 1. Pisuvarların pis su ağızları. Dübeller çakılır.25: Bide montaj resmi 1.

 Sifon sızdırmazlık adaptörüne arap sabunu uygulanır. 37 .

montaj pozisyonuna getirilir. Plastik burçları takılarak montaj cıvataları sıkıştırılır. Pis su bağlantı borusu 50’lik gider ağzındaki adaptöre geçirilir. Pisuvara musluk bağlantısı yapılır.      Pisuvar. Şekil 1. Pisuvarın bitmiş duvara temas eden kısımlarına silikon tatbik edilir.26: Pisuvar montaj resmi 38 . Pis su ve temiz su bağlantıları test edilerek montaj tamamlanır.

3. Borulu tip termosifonlarda yanma sonucu oluşan sıcak duman ve gazlar. Gömlekli tip termosifonların düzeneği ise şöyledir: Silindirik termosifon gövdesinin dışını saran bir gömlek vardır.3.1.9.27: Depolu katı yakıtlı termosifon montaj resmi 39 . Termosifonlar Termosifonlar. Katı Yakıtlı Termosifonlar Bakır termosifonlar 60 l su kapasitesinden daha az olmamalıdır.1. termosifona soğuk su girişi bitmiş döşemeden yaklaşık 2500 mm yukarıda bulunan bir depodan sağlanır. Bunlardan birincisi sıvı veya gaz yakıt ile sıcak su elde edilen bakır termosifonlar. ikincisi ise elektrik kullanarak sıcak su elde edilen elektrikli termosifonlardır. Bu tip termosifonlarda su. sıcak suyu üretme biçimine göre iki değişik şekilde olur. Şekil 1. Silindirik termosifon gövdesi ile gömlek arasında duman kanalı vardır. daha çabuk ısıtılırken banyo sıcaklığı daha yüksektir. silindir kazan içindeki bir borudan geçerek etrafını çevreleyen suyu ısıtır. Depolu termosifonla sıcak su hazırlamada. 1. Bu termosifonlar borulu ve gömlekli olarak yapılır.9. Günümüzde büyük şehirlerde daha çok elektrikli termosifon kullanılmaktadır.

( Şekil 1. Deponun etrafı.9. Ayrıca sıcak su çıkışı. depoya üstten girecek şekilde havalık borusu uzatılır.28: Elektrikli termosifon montaj resmi 40 .Depolu katı yakıtlı termosifon montajı yapılırken şu işlem sırası uygulanır.2. Depodan termosifona soğuk su girişi ¾ galvaniz boru ile bağlanır. 1. Depodan sıcak su çıkış bağlantısı yapılarak uç malzemelerine sıcak su borusu hattı çekilir. Termosifon ile depo bağlantılarının kolay yapılabilmesi için termosifonun üst kısmına soğuk su girişi en az 2500 mm yukarıda olacak şekilde konsollar duvara harç ile sabitlenir. Bu termosifonlardan sıcak su alabilmek için önceden devreye sokulması gerekir.27 )        Termosifon yerine oturtulur ve teraziye alınır. sıcak suyu uzun süre muhafaza etmesi için ısıya dayanıklı yalıtım malzemesi ile izole edilmiştir.28 ). Şekil 1. Üzerindeki termostat sayesinde istenilen sabit sıcaklıkta su elde edilebilir. Termosifon deposunun şamandıra bağlantısı yapılır. Elektrikli Termosifonlar Elektrikli termosifonlar kendinden depoludur. Depoya soğuk su giriş bağlantısı yapılır.3. Bu su ısıtıcıları küçük boyutlu olma avantajının yanında verim ve kapasite açısından zayıftır. Elektrikli termosifon montajı aşağıda verilmiştir ( Şekil 1. Küçük tip musluğa veya duşa takılabilen elektrikli su ısıtıcıları da mevcuttur.

atmosferik brülörlü yanma odası. baca bağlantısı ve sıcak-soğuk su bağlantıları kaçak testinden geçirilerek montaj tamamlanır. su ve gaz borularıdır. şofben alt seviyesi bitmiş döşemeden 1300 mm olacak şekilde kanca yerleri duvara işaretlenir. Şofben montajı şöyle yapılır:          Şofbenin yerleştirileceği yer belirlendikten sonra.). Kancalar arası mesafe yaklaşık 250 mm ölçüsündedir. Gaz bağlantısı yapılır. Gaz bağlantısı. Şofbenlerin montajı.29: Gazlı şofben montaj resmi 41 . Şofbenler Şofbenler ani su ısıtıcısı olarak da bilinir. banyo veya çok dar hacimli mekânlara yapılmamalıdır.10. Şofbeni oluşturan ana elemanlar. Montaj kancaları sıkılarak şofben asılır ve terazisi kontrol edilir. Şofben soğuk su girişine vana takılır. Baca bağlantısı yapılarak borunun şofbene temas eden kenarı yanmaz bantla sarılır. gövde. gaz kontrol ve güvenlik elemanları.3. Daha sonra işaretlenen yerler delinerek dübeller çakılır. Baca borusunun duvara temas eden yüzeyi alçı ile sıvanırsa sızdırmazlık daha iyi olur. Baca çekişi yeterli olmalıdır. Şofben sıcak ve soğuk su boru bağlantıları spiral hortumlu olarak yapılır (Rakorlu olarak da yapılabilir.1. Şekil 1. kanatlı borulu su ısıtıcısı (eşanjör). Doğal gaz ve sıvılaştırılmış LPG ile çalışır.

    42 . 90° ve 45° lik çeşitleri vardır. Rakor: Üç parçadan oluşan ve boruların eksenleri etrafında döndürülmesine gerek duyulmadan bağlantı yapılmasını sağlayan bir bağlantı parç asıdır. Metal dirseklerin her iki ağzının iç kısmına vida dişi açılmıştır. Manşon: Temiz su tesisatında kullanılan ve iç kısımlarına diş açılmış boru bağlantı parçasıdır. Temiz Su Tesisatı Birleştirme Parçaları  Dirsek: Tesisatta yön değişimlerinde kullanılan bir bağlantı parçasıdır.3. T parçası: Üç yollu bağlantılarda ve bir boru hattından kol almakta (T) dirsek kullanılır.Şekil 1.30: Gazlı şofbenin tesisata bağlanışı 1. Ancak her iki ucuna da erkek vida dişi açılmıştır. Nipel: Birbirine yakın iki bağlantı parçasını birleştiren parçalardır. Metal olanların boru ağızlarında iç kısımlara vida açılmıştır.11.

Redüksiyon: Büyük çaplı bir borudan. diğer ucunda dişi vida bulunur. Musluk rozetleri ise yapılan işin estetiğine yönelik kullanılan bir aksesuardır. Bir ucuna dişi. diğer ucuna erkek vida açılmıştır. Pirinç malzemeden yapılmış olup 1-5cm arasında uzatmalar yapılabilmektedir. Deveboynu: Pis su tesisatlarında kaydırılmasında kullanılır. Musluk yerine takıldığı zaman önce rozet takılır sonra musluk ve bataryalar.   Kör tapa: Boruların uçlarının veya depoların kullanılmayacak olan ağızlarının kapatılmasında kullanılır. küçük çaplı boruya geçişte kullanılır ve ucunda erkek. erkek vida dişlerinin üzerine keten sarılarak takılır.  boru doğrultusunun yana Uzatma parçaları ve rozetler: Musluk bağlantılarında mesafeyi uzatmak için kullanılır. 43 .

Boru Ekleme Parçaları

Şekil 1.31: Temiz su tesisatı boru ekleme parçaları

44

Şekil 1.32: Temiz su tesisatı boru ekleme parçaları

1.4. Su Tesisat Sembolleri
1.4.1. Sıhhi Tesisat Projelerinde Kullanılan Şablonlar
Tesisat projelerinde çizilmesi gereken uç malzemeleri, armatürler vb. elemanların sembollerini pratik olarak çizmemizi sağlayan ölçekli imal edilmiş cetvellerdir. Sıhhi tesisat projeleri 1/50 veya 1/100 gibi ölçeklere çizilir. Projeler çizilirken gerekli yazılar, ölçülendirmeler, uç malzemelerinin ve armatürlerin şekilleri, proje ölçeğine uygun imal edilmiş ve standart hâle getirilmiş şablonlarla yapılır. Yazı şablonları ile değişik ebatlarda yazı yazılabilir. Tesisat şablonları ise projelerde oldukça kolaylık sağlayan cetvellerdir. Örneğin, 1/50 ölçeğindeki bir projede banyoya küvet çizimi yapılacaksa 1/50 ölçeğindeki tesisat şablonu ile bu küvet rahatlıkla çizilebilir. Tesisat elemanlarının hem yatay planda hem de kolon şemasında gösterilen sembol ve işaretleri farklıdır. Şablonlarla örnek çalışma aşağıda verilmiştir ( Resim 1..1.7 ).

45

Resim 1.1: Tesisat şablonları ile çalışma

Resim 1.2: Tesisat şablonları ile çalışma

Resim 1.3: Tesisat şablonları ile çalışma

Resim 1.4: Tesisat şablonları ile çalışma

Resim 1.5: Tesisat şablonları ile çalışma

46

Resim 1.6: Tesisat şablonları ile çalışma Resim 1.7: Örnek mimari tefriş ve tesisat şablonları 47 .

 Şablon ile tesisat elemanının sembolü çizildikten sonra şablon dikkatli kaldırılmalıdır. 1. şablondan doğru seçilmelidir.  Çizilecek sembol.  Şablonla çizim yaparken kalem dik açıyla kullanılmalıdır.3 ).Tesisat şablonu kullanırken şunlara dikkat edilmelidir:  Şablon gönyesinde kullanılmalıdır.4. 48 . Aksi hâlde mürekkep hemen kurumayacağından dağılabilir.2.  Bazı sembollerin çiziminin şablondaki iki veya daha fazla şeklin kullanılmasıyla meydana geldiği unutulmamalıdır. Sıhhi Tesisat Uç Malzemelerinin Sembollerle Gösterilmesi Sıhhi tesisat projelerinde kullanılan uç malzemeleri yatay planda ve kolon şemasında gösterilme şekilleri aşağıda verilmiştir ( Tablo 1.

Tablo 1.3: Sıhhi tesisat projelerinde kullanılan uç malzemeleri sembolleri 49 .

kombi. boyler gibi cihazların sembolleri aşağıdaki gibidir ( Tablo 1.4: Sıcak su hazırlama cihazlarının sembolleri 50 .4 ).3.4.1. Sıcak Su Hazırlama Cihazlarının Sembollerle Gösterilmesi Kullanma sıcak suyu hazırlamakta kullanılan termosifon. Tablo 1. şofben.

Bu armatürlerin sembolleri aşağıdaki gibidir ( Tablo 1.1. Açma Kapama ve Kontrol Elemanlarının Sembollerle Gösterilmesi Sıhhi tesisat projelerinde çok çeşitli açma kapama ve kontrol armatürü kullanılmaktadır. 5 : Sıhhi tesisatta kullanılan açma kapama ve kontrol elemanlarının sembolleri 51 .5 ).4.4. Tablo 1.

Tesisat Borularının Sembollerle Gösterilmesi Sıhhi tesisat projelerinde kullanılan sıcak su.4.6 .7 .1. pis su gibi boruların sembollerle gösterimi aşağıda verilmiştir ( Tablo 1. Tablo 1. Tablo 1.5. soğuk su. 6: Sıhhi tesisatta kullanılan tesisat borularının sembolleri 52 . Tablo 1.8 ).

Tablo 1.7: Sıhhi tesisatta kullanılan tesisat borularının sembolleri 53 .

Tezgâh genişliği 600 mm ve tezgâh önündeki kullanım alanı da en az 900 mm olmalıdır. bulaşık. Tek sıralı. Bu tip mutfaklarda tezgâh kullanım alanı daha fazladır. L ve U biçiminde olabilir. Uç Malzemelerinin Plan Görünüşüne Yerleştirilmesi Bir yapının ıslak mekânları sayılan mutfak. 54 . Mutfağa Uç Malzemelerinin Yerleştirilmesi Mutfak. Montaj uygulaması yapılırken bu tesisat elemanları projede belirtilen yerlere yerleştirilmelidir. Wc.8: Sıhhi tesisatta kullanılan tesisat borularının sembolleri 1. L ve U biçimli mutfaklar kalabalık aileler içindir. genellikle küçük ve orta büyüklükteki aileler için uygundur. Tek sıralı mutfaklar.33 ).1. temiz su. Mutfaklar tek sıralı.4. pişirme.6. sofra hazırlama.6. Gerek mutfağın büyüklüğü ve gerekse yerleşimi. banyo gibi hacimleri ve konumları proje aşamasında belirlenir. özellikle ev hanımlarının sıklıkla kullandıkları bir mahaldir. kullanışlı olmasına etki eder. Islak mekânlara yerleştirilmesi gereken uç malzemelerinin. Yemek hazırlama. Bu tip mutfaklarda duvar uzunluğu 2400 mm’den az olmamalıdır. 1.4. L ve U biçimli mutfakların minimum ölçüleri aşağıda verilmiştir (Şekil 1. pis su borularının yerleri ve konumları da projede belirtilmiştir. Tüm bu işlerin rahat yapılması için kullanışlı bir mutfağa gereksinim duyulur.Tablo 1. temizlik gibi işler için mutfakta zaman geçirilir.

Eviye ise zorunluluk yoksa pencereden gelecek ışığı önden ya da sol yandan alacak şekilde yerleştirilmelidir. Eviyeler kirli su kolonuna da yakın olmalıdır. buzdolabı. kombi ve aspiratör gibi cihazlar bulunabilmektedir. Örneğin.34 ) eviyenin kirli su kolonuna yakın olduğu görülmektedir. ocak. Şekil 1. davlumbaza yakın olmalıdır. Yandaki mutfakta ( Şekil 1. fırın ve buzdolabı yan yana gelmemelidir. Davlumbaz yok ise baca bağlantısı yapılmak suretiyle aspiratör yerleştirilmelidir.Mutfaklarda eviye. Ayıca eviyeye gün ışığı sol yandan gelmektedir. Ocak (fırın).33: Tek sıralı. Bu cihazlar yerleştirilirken bazı hususlar göz önüne alınmalıdır. 55 . L ve U biçimli mutfakların minimum yerleştirme ölçüleri Şekil 1.34: Tek sıralı mutfak yerleştirme Mutfağa eviye ve bulaşık makinesi için tesisat çekilir. bulaşık makinesi. Mutfakta ayrıca ocak (fırın) ve buzdolabı için yer bulunmalıdır.

Hela taşları genellikle yerleştirileceği kenarın ortasına gelecek şekilde monte edilir. iş yerlerinde. bazılarında da klozet olabilir. Ocak ve buzdolabı yan yana getirilmemiştir. okullarda. aydınlatma da yeterli olmalıdır. kullanım alanı için önemli bir husustur. Ocağın konulduğu yerde baca bulunmaktadır.4. hastanelerde kısaca her yapıda tuvalet mevcuttur. dizi hâlindeki hela taşlarının bulunduğu konut dışı tuvaletlerde aspiratör ile havalandırma yapılmalı.Mutfak tezgâhı üzerinde eviyenin dışında buzdolabı ve ocak için yer ayrılmıştır. bulunduğu yapıya göre tasarlanır.2. Bazı tuvaletlerde alaturka hela taşı. banyodaki lavaboya göre küçük boyutludur. Tezgâh üzerinde hazırlama masası için yeteri kadar alan bırakılmıştır. yan duvardan en az 600 mm açıklıktadır (Şekil 1. Şekil 1. pis su kolonuna yakındır. 1.36 ). Konutlarda bulunan tuvaletlerde genellikle bir hela taşı ve bir lavabo bulunur. Buradaki lavabo. Bu. hela taşının kullanım alanını işgal edecek şekilde yerleştirilmesi doğru olmaz. Lavabonun ise eksenden duvar mesafesi en az 450 mm’dir ( Şekil 1. Tuvaletlerin iyi bir şekilde havalandırılması gerekir. kolona yakın yerleştirilmelidir.35: Tuvaletlerin yerleştirilmesi Tuvaletlere genellikle bir hela taşı. Evsel kullanımlarda havalandırma penceresi yeterli olurken. bir de lavabo konur. Kullanma pozisyonuna göre sol tarafında taharet musluğu bulunmalıdır. Hela taşı. Tuvalete konulan lavabolar.35).6. banyodaki lavabolara oranla küçük olur. Hela taşı. Ayrıca kapının çalışmasını engellemeyecek yere konulmuştur. Tuvaletler. 56 . Tuvaletlere Uç Malzemelerinin Yerleştirilmesi Konutlarda. Tuvalete konulan lavabonun. Bu WC’de hela taşı ekseni.

3. mümkün olduğu kadar kısa tutulmalıdır. duş teknesi) batarya tarafına konulması uygun olur.6. yıkanan kişinin kapıyı görebileceği yere yerleştirilmelidir. Banyo odaları yerleştirilirken şu hususlara dikkat edilmelidir:           Klozet (alafranga hela taşı) mutlaka pis su kolonuna yakın yere konulmalıdır. kullanacak kişi sayısına göre belirlenir. Banyo kapısının tam açılmasını engelleyecek yerleştirmelerden kaçınılmalıdır. jakuzi (sağlık havuzu) gibi cihazlar da konabilir. Soğuk ve sıcak su boruları soğuk iklimlerde dış duvardan geçirilmemelidir. Banyolara bir lavabo. Uç malzemeleri. kişilerin rahat kullanabileceği ve ulaşabileceği şekilde yerleştirilmelidir. Daha geniş banyo odalarında bide.4.37–40 ). küvet (veya duş teknesi) ile klozet arasına yerleştirilmelidir. Klozetlerin banyo kapısının yakınında olmasından kaçınılmalıdır. bir duş teknesi veya küvet ve yer süzgeci konulması şarttır. Küvetler veya duş tekneleri. Yer süzgeci. Banyoda eğer bide varsa klozet ile yan yana olmasında yarar vardır. Banyoya konulacak uç malzemeleri banyo büyüklüğüne göre tercih edilmelidir. Banyoya Uç Malzemelerinin Yerleştirilmesi Banyolara konacak tüm uç malzemelerinin türü ve adedi. Planlamada klozet ve küvet (veya duş teknesi) arası uzaksa klozetin taharet musluğu yakınına ya da yıkanma yerindeki (küvet.Şekil 1.36: Tuvaletlere uç malzemelerinin yerleştirilmesi 1. kullanıcı isteğine ve kişi sayısına göre değişebilir ( Şekil 1. Yatay döşenen pis su boruları. 57 . çamaşır makinesi. Banyoya konulacak uç malzemesinin sayısı ve türü.

Şekil 1.37: Küçük banyolar için yerleştirme uygulamaları Şekil 1.39: Tam konforlu banyolar için yerleştirme uygulaması 58 .38: Büyük banyolar için yerleştirme uygulamaları Şekil 1.

iç duvar tarafında olmamalıdır. sık kullanılan bir uç malzemesi olduğundan en kolay ulaşılır yere konmuştur. Pis su kolonu.40: Banyo yerleştirme uygulaması 59 . küvet. Şekil 1. Banyonun yerleşimine baktığımızda hiçbir uç malzemesi. Küvet. Pis su kolonuna fazla uzak olmamasına dikkat edilmiştir. Lavabo.Şekil 1. banyo odasında ölü hacme (kullanılmaya müsait olmayan alan) sebebiyet vermemiştir. kullanan kişinin kapıyı rahat görebileceği yere yerleştirilmiştir. kapının çalışmasını engelleyecek şekilde monte edilmemiştir. suyun zemine akma olasılığının yüksek olduğu küvet ve klozet arasına yapılmıştır. Ayrıca küvetin konduğu yer. lavabo. Yer süzgeci. Varsa tesisat bacasından geçmelidir.40’taki banyo odası. Klozet için uygun yer olarak küvet yanı seçilmiştir. klozet ve yer süzgecinden oluşmaktadır. Süzgeçlerin banyonun orta yerine konması estetik açıdan uygun değildir.

4. Şekil 1.5 kalemle çizilir.2 konu başlığı altında Tablo 1.3’ te gösterilmiştir).41’de verilen banyonun uç malzemelerini plan görünüşüne yerleştirelim: Şekil 1.1. Uç Malzemelerinin Şema Görünüşlerini Çizmek Uç malzemelerinin şema görünüşleri tesisat şablonları ile çizilir (Uç malzemelerinin şema gösterimi ile ilgili semboller 1.7.41: Banyoya uç malzemelerin yerleştirilmesi 60 . Kolon şemasına uç malzemeleri yerleştirilirken yerden yükseklikleri dikkate alınır.4. Uç malzemeleri 0.

Bu plan görünüşünde (Şekil 1. Pis su kolonuna en yakında küvet bulunmaktadır. Tek pis su kolonuna bağlantıları yapılan bu uç malzemelerinin şema görünüşünü çıkarırken uç malzemelerinin pis su kolonuna göre konumlarına bakmalıyız. Şekil 1.42: Şekil 1. Burada tüm uç malzemelerinin pis su kolonunun sağında olduğu görülmektedir.41’deki banyonun şeması 61 . süzgeç ve küvet tek çatal ile kat borusuna bağlanmışlardır. klozet ve lavabo izlemektedir.42). Küveti süzgeç. Bu bilgiler ışığında şema görünüşü şu şekilde olur (Şekil 1.41) küvet. lavabo ve süzgeç bulunmaktadır. klozet. Ayrıca klozet.

43: Şema görünüşüne uç malzemelerinin yerleştirilmesi 62 . Şekil 1.Aşağıda uç malzemesinin şema görünüşüne yerleştirilmesi ile ilgili örnek verilmiştir ( Şekil 1.43 ).

Kullanılacak araç ve gereçler:    Uç malzemeleri çizilecek banyoya ait kat planı ( Şekil 1.    Çizim ortamını hazırlayınız. havalandırma ortamını ve çizim araç gereçlerini hazırlayınız. Şablon üzerinde kullanacağınız sembolleri belirleyiniz. dikkat   şablonlarını hazır hale   Şablonların nasıl kullanıldığını inceleyiniz ve şablon kullanma alıştırmaları yapınız.44 ) Tesisat şablonları Çizim araç gereçleri 63 . Çizim yapılacak mekânın ısı. Kullanacağınız tesisat temizleyerek kullanıma getiriniz. Öneriler  Banyo odaları yerleştirilirken edilecek hususları inceleyiniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları  Uç malzemeleri çizilecek banyoya ait kat planını belirleyiniz. ışık. Kullanacağınız tesisat şablonlarını hazırlayınız. Çizimi yapılacak banyo odasının yönüne uygun olarak çizim paftasını sabitleyiniz. Çizimi yapılacak banyo odasının  yönünü tespit ediniz.

Şekil 1. 64 .44: Uç malzemeleri çizilecek banyoya ait kat planını hazırlayınız.

Şekil 1.45: Uç malzemelerini şablon yardımı ile yerlerine çiziniz. 65 .

( ) Klozet (alafranga hela taşı) mutlaka pis su kolonuna uzak yere konmalıdır. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı. ( ) Sıhhi tesisat projeleri 1/50 veya 1/100 gibi ölçeklere çizilir. 1. cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. 66 . 4. OBJEKTİF TESTLER (ÖLÇME SORULARI) Aşağıdaki ifadeler doğru ise parantez içine D . ( ) Pis su tesisatı. ( ) Binalarda boru hattının döşenmesinde. ( ) Temiz su tesisatında üç yollu bağlantılarda ve bir boru hattından kol 10. 7. 6. 8. bitmiş döşemeye göre işaretlenmelidir. ( ) Atık su tesisatı döşenirken yatay borulara eğim % 2 verilmelidir. ( ) Mutfak tezgâh genişliği 600 mm ve tezgâh önündeki kullanım alanı da en az 900 mm olmalıdır. 9. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. yanlış iseY. besleme borusu ve iç tesisat olarak iki bölüme ayrılır. yazınız. 2.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. ( ) Pisuvar pis su gideri 50’ lik yapılır. ( ) Eviye armatürlerinin yerden yüksekliği 70 cm’ dir. 5. 3. almakta nipel kullanılır. ( ) Uç malzemesi montajlarında montaj ölçüleri. şehir su borusu ile binada sayaç arasında kalan kısma besleme borusu denir.

Banyo. WC ve mutfak uç malzeme yerleştirme kurallarını inceleyiniz.UYGULAMALI TEST Siz de herhangi bir mimari proje seçerek önerilen işlem basamaklarına göre uygulamanızı yapınız. 67 .  Mimari projeyi çizim masasına sabitleyerek şablon vasıtası ile uç malzemelerini yerleştiriniz. 3. UYGULAMA FAALİYETİ: Su Tesisat ÖĞRENCİNİN Sembollerinin Çizimi Adı ve Soyadı : AÇIKLAMA: Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız becerileri ‘Evet’ ve ‘Hayır’ kutucuklarına (X) işareti koyarak kontrol ediniz. 5. Bilgilerinizi gözden geçirdiniz mi? Çizilecek banyo uç malzemelerini şablon üzerinde seçtiniz mi? Banyo uç malzemelerinin yerleştirme kurallarını incelediniz mi? Çizim ortamını hazırladınız mı? Evet Hayır Uç malzemeleri çizilecek banyoya ait mimari projenin yönünü ve banyonun konumunu incelediniz mi? Banyo uç malzemelerinin sembollerini kurallara uygun çizdiniz mi? Son kontrolleri yaptınız mı? Aşağıdaki ölçütlere göre çalışmanızı değerlendiriniz. ‘Hayır’ larınız için ilgili faaliyetleri tekrarlayınız. 2. DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ DEĞERLENDİRME Uygulama faaliyetinde kazandığınız davranışlarda işaretlediğiniz ‘Evet’ ler kazandığınız becerileri ortaya koyuyor. Aşağıdaki işlemleri tamamladığınızda tesisat şablonu kullanarak çizim kuralları doğrultusunda ıslak hacimlerin uç malzemelerini mimari proje üzerine yerleştirebileceksiniz. 4. Çizim ortamını hazırlayınız. 6. Tesisat şablonu kullanırken dikkat edilecek hususları inceleyiniz. Cevaplarınızın tamamı ‘Evet’ ise diğer öğrenme faaliyetine geçiniz. 7. Aynı işlemi arkadaşlarınızla birlikte tartışarak uygulayınız. DEĞERLENDIRME ÖLÇÜTLERI 1.     Mimari projeyi ve ıslak hacimleri belirleyiniz.

1. makine mühendisliği bürolarından faydalanabilirsiniz.1.ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 AMAÇ Uygun ortam sağlandığında su tesisat projelerini. Temiz Su Tesisat Projesi Çizimi 2. mimari proje üzerine ölçeğine uygun olarak çizebileceksiniz.1. 1 adet çek valfli ve tek aboneli su sayaçlı bağlantı tasarımı yapılmalıdır. SU TESİSAT PROJELERİ 2. Su saatleri detay proje olarak hazırlanıp sıhhi tesisat raporuna eklenmelidir. şebeke ve daire tarafından olmak üzere iki adet kapama vanası konulmalıdır. 2. ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapmanız gereken öncelikli araştırmalar şunlardır:   Mimari projeler Su tesisat projeleri Araştırma işlemleri için mimarlık ve iç mimarlık bürolarından. 2. dükkân ve bunun gibi bağımsız bölümlerden geçirilmemelidir. kesinlikle galvenize edilmiş çelik borular ve ekleme parçaları ile tesis edilmelidir. 68 . Her su saatine.1. kapıcı dairesi. Ana su borularının korozyona karşı izolasyonu yapılmalıdır.1. Ana su boruları. yapıların umumi giriş ve ortak kullanım alanlarından geçirilerek tesis edilmelidir. Hidroforlu yapılarda şebeke hattından yapı girişine 2 adet vana. Temiz su tesisat boruları.1. Binaya ait daire. Su Saatleri Yerleri ve Tasarımı Ortak hidrofor tesisatı olmayan binalarda her daire için giriş borusu çapında (kolektör) bir adet su saati tesis olunmalıdır. ışıklıktan kat boyunca çıkarılmalıdır.Temiz Su Tesisat Ana Borusunun Döşenmesi Temiz su ana boruları.

Galveniz boru bağlantıları. Su sayaçları aşağıda belirtilen şekilde düzenlenmelidir:     Yan yana tek sıra hâlinde tesis edilecek su sayaç tesisatlarının 16cm ve zeminden yükseklikleri 50cm olmalıdır. ihtiyaca cevap verecek bir adet ortak sayaç da konulabilir. tavana sağlam bir şekilde askılama ve genleşmeye elverişli konumda asılmalıdır. Özel şartnamede ayrıca bir kayıt bulunmazsa duvar içerisinde veya ankastre olarak döşenmelidir.1. en fazla 5 adet olmak şartı ile 25cm aralıkla üst üste tesis edilmelidir. İç tesisat borularının. kalın etli vidalı ve içi dışı galvanizli olmalıdır. kolay ulaşılabilir ve değiştirilebilir şekilde yerleştirilmelidir. İç tesisat boruları duvar uzunluğu ise karşılıklı 4 sıra hâlinde de yapılabilir.  2. Ortak hidrofor tesisatı olan binalarda. muhakkak surette kolaylıkla takılıp sökülecek şekilde konmalıdır. genellikle ön ve yan bahçe duvar kenarlarına.  Su sayaçları. sayaçlardan sızan suların yer süzgeci ile toplanarak pis su tesisatına verilmesi gerekmektedir. Galveniz borular ısıtılarak eğilmemeli veya kaynak ile tutturulmamalıdır. Borular hiçbir suretle kalorifer. Tavan altından açıktan geçen borular. havalandırma.Temiz Su Tesisatı Dâhilî Borularının Döşenmesi Soğuk ve sıcak su şebekelerinde kullanılacak borular. Musluk takılacak boru ankastre olduğu takdirde.  Seçilen sayaç mahallerinde alçak ve yüksek gerilim tesisine ait kablolar geçirilmemelidir. sadece zemin üzerine konulmalıdır. Bağlantılar fittings bağlantı elemanı olacaktır. İç tesisat borularının üst üste tek sıralı tesisi hâlinde tesisat uçları. mutfak. Binalarda bütün bağımsız bölümlere ait su sayaçları aynı mahalde toplanmalıdır.  Yapı içerisinde ise yapı girişine. Sayaç yerlerinin aydınlatılması. 69 . banyo ve diğer mahallere ait bacalar içerisinden geçirilmemelidir.2. ağızdan ağza 160cm olmalı ve en çok üst üste tesis edilmelidir. üst üste karşılıklı 2 sıra hâlinde düzenlenmesi durumunda karşılıklı 2 sıra arasındaki mesafe. bir hücre yapılacak ve üzerine bir kapak yapılacaktır. merdiven altına veya varsa sayaç odasına konulmalıdır. Kapama muslukları. Her mustakil daireye girişten soğuk ve varsa sıcak su boruları üzerinde kapama musluğu bulunmalıdır.Su sayaçlarıyla ilgili olarak aşağıdaki maddeler önemlidir: Yapı dışında. teflon bant veya boyalı keten ile yapılmalıdır.

Soğuk su boruları çizilirken şunları göz önünde bulundurmalıyız:           Açıkta döşenen borular. sıcak su ve atık su boruları çizilirken birtakım hususların dikkate alınması gerekir. yerden zorunlu olarak geçirilecekse korozyondan mutlaka korunmalıdır. 2. Boruların döşeme içinden geçirilmesinden kaçınılmalıdır. Ankastre döşenen borular ıslak mekânlardan (banyo.1. Ankastre (sıva altı) döşenen borular. Boru. Temiz su kolonları genellikle WC’lerin kapı arkasından geçirilir. Döşeme içinden geçirilen borular çabuk çürür ve delinebilir. oda gibi hacimlerin duvarlarından geçirilmemelidir. Sıfır derecenin altında kış şartları olan bölgelerde tüm borular izole edilmelidir.1. Açıkta döşenen borular duvar üzerinden çizilirken sıva altından geçen borular duvar içine çizilir. kolon ve kirişlere zarar vermeyecek şekilde döşenmelidir. Duvar içerisinden döşenecek sıcak su boruları ve bina dışında ankastre döşenen borular izole edilmelidir.1 ). soğuk iklimlerde dış duvar içinden geçirilmemelidir. 70 . Borular tavandan geçirilmemelidir. Boru Tesisatlarının Plan Görünüşüne Çizilmesi Sıhhi tesisat projelerinde soğuk su. Boruların geçirileceği yerlerin. Wc.1. salon.Duvar önlerinden geçen borular.3. Çizgi. 0. 2. Tesisatın işleyişi bakımından da boru tesisatları önem taşır. Açıkta döşenen borular. Üst üste yatay döşenen borularda. Donma tehlikesi olan borular mutlaka izole edilmelidir. Boru hattı uzadıkça maliyet artar ve boru içindeki akışkan bakımından da problemler doğabilir. Sıhhi tesisat projelerinde soğuk su boruları sürekli çizgi şeklinde çizilir. Şöyle ki. estetik bakımdan görünüşü bozmayacak yerlerden geçirilmelidir.3. mutfak) geçirilmeli. Soğuk Su Borularının Çizilmesi Bir sıhhi tesisat projesinde uç malzemelerinin kullanılacağı yerlere ve diğer su akıtma yerlerine soğuk su ağızları bırakmak gerekir. Kolon borusundan hat alınarak su akıtma yerlerine su iletilir ( Şekil 2.3 kalınlığındaki rapido kalemle çizilir. yapının kullanılmasına olumsuz etki yapmamasına özen gösterilmelidir. borularda gereğinden fazla yön değiştirme olursa basınç kayıpları oluşur. yüzeyde yoğunlaşan suyun alttaki borulara korozif etki etmemesi için en alttan soğuk su borusunun geçmesi sağlanmalıdır. Soğuk su boruları. duvar konsolu veya kelepçelerle tespit edilmelidir. mümkünse tesisat bacası veya boru bacasından geçirilmelidir. Bina içinde veya dışında toprak altında döşenecek su boruları korozyona karşı izole edilecektir.

Çizelgede çeşitli kullanım yerleri için farklı kaynaklarda rastlanılan en düşük ve en yüksek 60°C sıcaklıkta saatlik ani sıcak su ihtiyaç değerleri (I/s) olarak verilmiştir ( Tablo 2. 35–60°C arasında değişir. 71 .Şekil 2.2. Standart olarak kullanma sıcak su sıcaklığı 60°C kabul edilir ve hesaplarda bu değer esas alınır. merkezi boyler. Sıcak Su Tesisat Tasarımı Dairelerde sıcak su. Üniversal bir hesap yöntemi belirlemek amacı ile verilen çeşitli standart tüketim değerleri arasında da çeşitli kaynaklar arasında farklılar görülmektedir.1 ).1: Daire içinde soğuk su borularının temiz su kolonundan alınarak dağıtılması 2.1. Temel olarak iki ayrı sıcak su sistemi mevcuttur:   Bağımsız sıcak su sistemi Merkezî sıcak su sistemi Çeşitli kullanım yerlerindeki gerekli sıcak su sıcaklığı ticari ve endüstriyel mutfak ve çamaşırhane ihtiyaçları hariç. termosifon.3. gazlı ve elektrikli şofben LPG’li veya doğal gazlı kombi ve güneş enerji sistemi ile elde edilebilir.

3. kurna gibi uç malzemelerine iletilir ( Şekil 2.60 0.25 0. Sıcak Su Borularının Çizilmesi Sıcak su. Burada sıcak su elde edilerek lavabo.70 1.Özel lavabo Genel lavabo Banyo Bulaşık makinesi Eviye Çamaşır teknesi Çamaşır makinesi Duş Bağımsız ev 7.1/4" 1" ¾" ¾" Tablo 2.00 faktörü Tablo 2.1: Farklı kaynaklarda rastlanılan en düşük ve en yüksek 60°C sıcaklıkta saatlik ani sıcak su ihtiyaç değerleri Boylerli binalarda.5-9 23-27 ----38-90 ----114-136 Okul 7. sıcak su boru şebeksine paralel olarak sirkülasyon boruları döşenmelidir. termosifon.1/2" 1.5-9 40-54 --75-450 70-90 ----750-1000 Kullanma 0.80 2.30 0.30 0. Sıcak su tesisat borularına göre konacak sirkülasyon boru ç3 Sıcak Su Tesisat Boru Çapı Sirkülasyon Boru Çapı 2" 1.2 ). 72 .5-9 15-18 76-250 40-68 35-45 70-90 70-90 114-250 Hastan e 7. küvet veya duş teknesi.3.00 1.40 zaman eş faktörü Depolama 0. şofben.25 Otel 7.25 0.30 0.5-9 50-68 ---75-450 35-90 ----250-1000 Endüstriye l Tesis 7. güneş kolektörü veya boyler ile elde edilir.00 1.40 0.5-9 20-27 76-250 160680 70-90 75-126 75-126 250340 0.2: Sıcak su tesisat borularına göre konacak sirkülasyon boru çapları 2. bide. Temiz su borusundan bir hat alınarak su ısıtıcısına verilir.1/2" 1.1.1/4" 1" ¾" 1.5-9 --90-250 40-68 35-45 70-90 70-90 136-250 Apartman 7.5-9 30-36 76-250 160-760 70-136 75-126 75-126 250-340 İş yeri 7.

73 .3 kalınlığındaki rapido kalemle çizilir. Batarya kullanılan su akıtma yerlerinde sıcak su ağızları.4. Soğuk Su Borularının Şema Görünüşlerini Çizmek Soğuk su boruları. Şekil 2. Bu da plan görünüşünden yararlanılarak yapılır.2: Daire içinde sıcak suyun şofbenden alınarak dağıtılması 2. Çizgi. Kolon boruları her kata daire sayısı kadar çizilir. 0. yatay konumda döşendiğinde diğer borulara göre üstte olacak şekilde yapılırsa borular terleme yaptığında etkilenmemiş olur.3. Basınç kaybını önlemek için gereksiz dönüşlerden kaçınılmalıdır. noktalı kesik çizgi ile gösterilir. mümkün mertebe dış duvardan geçirilmemelidir.1. Şehir şebeke suyu girişinden başlanarak ana sayaç ve dağıtıcı (kolektör) çizimi yapılır. Sıcak su boruları çizilirken şunları göz önünde bulundurmalıyız:      Sıcak su boruları. duvar üzerinden çizilirken sıva altından geçen sıcak su boruları duvar içine çizilir. Açıktan veya dış duvardan geçirilen sıcak su boruları ısı kaybına karşı yalıtılmalıdır. Açıkta döşenen sıcak su boruları. Sıcak su boruları. kullanım pozisyonuna göre solda olacak şekilde çizilmelidir. şema görünüşü çizilirken çizime bodrum kattan başlanır.Sıcak su boruları sıhhi tesisat projelerinde.

3 ). plan görünüşünde temiz su kolonu tuvaletten geçiyorsa şema görünüşü çıkarırken temiz su kolonunu tuvaletin bulunduğu yerden çizmeliyiz.3: Şema görünüşüne soğuk su borularının çizilmesi 2. Tüm bu çizimler plan görünüşe göre yapılır.Buradan da en uçtaki su akıtma yerine kadar bağlantı boruları çizilir. Şekil 2.) sıcak su cihazının sıcak su çıkışından hat alınarak gerekli tüm uç malzemelerine sıcak su dağıtımı çizilir. Merkezî sıcak sulu sistemlerde de bodrum katta boyler ve bağlantıları çizilir. Bağlantı boruları çizilerek uç malzemelerine sıcak su iletilmiş olur. Sıcak su boruları 0. Boyler sıcak su çıkışından hat alınarak sıcak su kolonu çizilir. kombi vs. Aşağıdaki örnekte şehir şebekesinden üst kata kadar temiz su borularının şema görünüşleri verilmiştir ( Şekil 2.3 kalemle ve kesik noktalı çizgi ile çizilir ( Şekil 2. 74 .1. Sıcak Su Borularının Şema Görünüşlerini Çizmek Bağımsız sistemlerde (şofben.4 ).3. Örneğin.5.

En üst seviyedeki atık su bağlantısı yapıldıktan sonra kolon borusu çapı değiştirilmeden çatı katına kadar çıkartılmalıdır. klozet. Atık su boruları çizilirken şunları göz önünde bulundurmalıyız:          Atık su boruları. Bodrum katta tüm kolonlar birleşerek yatay borular ile bina dışına çıkarılır. Yatay borular.5 kalınlığındaki rapido kalemle çizilir. Bodrum kattaki yatay boruların uzun olması durumunda bu borulara da temizleme borusu konulmasında yarar vardır. 0.Şekil 2.4: Şema görünüşüne sıcak su borularının çizilmesi 2. en alt kattan en üst kata kadar yön değiştirmeden çıkmalıdır. eviye gibi sağlık gereçlerine yakın olmalıdır. Kolon altlarına temizleme borusu konulması iyi olur. Tuvaletten akıtılan sulara pis su. Kolon altlarına temizleme borusu konulmalıdır. Kolon hatları özellikle alaturka hela taşı. Atık Su Borularının Plan Görünüşlerini Çizmek Su akıtma yerlerinde kullanılan su. insan sağlığını tehdit etmeyecek şekilde en kısa yoldan yapı dışına çıkarılmalıdır.2. Kolonlar. banyo ve mutfaktan akıtılan sulara da kirli su adı verilir. 75 . Pis ve kirli suları bina dışına ve oradan da kanalizasyona ileten borulara atık su boruları denir. banyo ve tuvalete koyduğunuz her bir atık su kolonu için numaralandırma yapınız. düşük döşeme içinden ve duvar içlerinden (Şekil 2.5) geçirilir. Kolonlar iç duvar tarafından geçirilmemeli. Mutfak. dış duvar tarafından veya tesisat bacalarından geçirilmelidir.1. Pis Su Tesisatı Projesi Çizimi 2. mümkün olan en kısa yoldan ve en az dönüşle kanalizasyona aktarılmalıdır. Bina içi atık su boruları.2. daire içinde mutlak suretle ankastre yapılmalıdır. Atık su boruları projelerde muflu bağlantı şeklinde gösterilir. kesinlikle oturma alanlarından geçirilmemelidir. Bu numaralama işlemini soldan başlayarak belirli bir sıraya göre yapınız. Atık su boruları.

5: Yatay planda atık su borularının çizilmesi 2.2.Şekil 2. Kolonlar en üst bağlantı yerinden çatı katına kadar devam ettirilir. Bu boruya havalandırma borusu denir ve kolon çapı ile aynı çapta olur. Atık Su Borularının Şema Görünüşlerini Çizmek Atık su borularının şema üzerinde gösterilirken kolon sayısı göz önüne alınır. Kolonların en üst seviyesine kolon numarası yazılarak daire içine alınır ( Şekil 2. Plan görünüşünde pis su kolonları numaralandırılır. 76 . Kolon şeması çıkarıldığında soldan sağa doğru kolonlar sıra ile yerleştirilir.6 ).2.

Şekil 2.6: Şema görünüşüne atık su borularının çizilmesi 77 .

7: Yağmur suyu tesisatının plan görünüşünün çizilmesi 78 .…olarak gösterilir ( Şekil 2. lavabo.3. Şartlar elverişli ise yağmur suyunun bahçe sulamasında kullanılmak üzere bir depoda biriktirilmesi su tasarrufu açısından oldukça önemlidir. Yağmur Suyu Tesisatı Tasarımı Yapının her balkonu için ayrı yağmur suyu kolonu ve yer süzgeci yapılmalıdır. Yağmur suyu rögarı projede YR1. Yağmur suları zemin üzerine akıtılabileceği gibi her borunun altına bir yağmur rögarı yapılarak yağmur kanalizasyonuna bağlanabilir. tuvalet gibi cihazların pis su boruları bağlanmayacaktır. Y3. Balkon yağmur suyu borularına eviye. Yağmur suyu rögarı pis su şebekesine S sifonu ile bağlanmalıdır. ya da Y1. çatı sularını toplayan düşey borularla ortak olabilir. Şekil 2.1.7 ). YR3.2. Yağmur suları zemin altındaki pis su şebekesine doğrudan bağlanmamalıdır.…. Balkon boruları. YR2. Zemin üzerine serbest olarak akıtılacak yağmur borularının altlarına dirsek konulmalıdır.Y2.

8: Yağmur suyu tesisatının plan görünüşünün çizilmesi ( balkon ) Şekil 2.9: Yağmur suyu tesisatının şema görünüşünün çizilmesi 79 .Şekil 2.

10: Yağmur suyu tesisatının şema görünüşünün çizilmesi (üst katlar) 80 .Şekil 2.

11: Yağmur suyu tesisatının şema görünüşünün çizilmesi (zemin) 81 .Şekil 2.

projenin ölçüleri ve ölçeğine. Uygun aydınlatmayı sağlayınız. 82 . armatür. Islak hacmin su tesisatı plan  görünüşünü çiziniz.   Çizimde kullanılacak ölçekleri belirleyip uygulayınız. armatür. cihaz. armatür.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ MA FAALİYETİ İşlem Basamakları Öneriler    Çizim ortamını hazırlayınız. Su tesisatı çizilecek mimari proje üzerindeki ıslak hacmi ayrıntılarını ve ölçülerini inceleyiniz. sembollerini proje ile  karşılaştırarak inceleyiniz. Su tesisatı projesi çizim kurallarına. Teknik resim araç gereçlerini hazırlayınız. cihaz vb.   Islak hacimde kullanacağınız uç malzeme. çizim kurallarını  Islak hacim ile ilgili verileri toplayınız. Su tesisatı çizilecek mimari proje üzerindeki ıslak hacmi ayrıntılarını ve ölçülerini çizeceğiniz resim kâğıdının ve sembollerin ölçülerini dikkate alınız. Islak hacimde kullanılacak uç malzeme. cihaz vb. Çizim için uygun sıcaklık ve hijyenli ortam hazırlayınız. görünüşü  projeyi  Çizim için mekân seçiniz (iç mekân dekorasyon proje çizim atölyesi).     Su tesisatı plan çizilecek mimari belirleyiniz. Projenizdeki herhangi ıslak hacimleri belirleyiniz. Su tesisatı projesi uygulayınız.    Son kontrolleri yapınız. Ses ve gürültü yalıtımını sağlayınız. boru cinsi ve çapı ile ilgili veriler toplayınız. sembollerini şablon üzerinde inceleyiniz. ıslak hacmin yön ve yerleşim planına uygun çizilip çizilmediğine dikkat ediniz. Islak hacimde kullanacağınız uç malzeme.

Şekil 2.Kullanılacak araç ve gereçler:    Çizim araç gereçleri Mimari proje Tesisat şablonu Yukarıdaki işlem basamakları doğrultusunda aşağıda verilen uç malzemeleri yerleştirilmiş ıslak hacimlerin su tesisatı plan görünüşünü çiziniz.12: Şema görünüşüne soğuk su borularının çizilmesi 83 .

14: Daire içinde sıcak suyun şofbenden alınarak dağıtılması 84 .13: Daire içinde soğuk su borularının temiz su kolonundan alınarak dağıtılması Şekil 2.Şekil 2.

85 .

Sıhhi tesisat projelerinde soğuk su boruları …………. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. boruları denir. Sıcak su boruları …………kalınlıktaki kalemle çizilir. Batarya kullanılan su akıtma yerlerinde sıcak su ağızları. kalınlığındaki rapido kalemle çizilir. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz.. kullanım pozisyonuna göre ………………. ……. 4. Sıcak su boruları mümkün mertebe ………… ……………… geçirilmemelidir. 8.ile gösterilir. Basınç kaybını önlemek için ……………… ………………. Pis ve kirli suları bina dışına ve oradan da kanalizasyona ileten borulara . 86 . 9. 3. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı. 7...kaçınılmalıdır. 5. Sıcak su boruları sıhhi tesisat projelerinde ………… ……… …….…………………. 6.denir. olacak şekilde çizilmelidir. cevap anahtarı ile karşılaştırınız.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri tamamlayınız. 10. 2. Atık su boruları projelerde………………. Bu boruya ……………………………. Kolonlar en üst bağlantı yerinden çatı katına kadar devam ettirilir. Atık su boruları kesinlikle ……………... OBJEKTİF TESTLER (ÖLÇME SORULARI) 1.şeklinde çizilir.. B.alanlarından geçirilmemelidir.

Aşağıdaki işlemleri tamamladığınızda su tesisatı projesi ile ilgili temel kavramları ve kuralları bilip çeşitlerini ve uygulamalarını doğru olarak yapabileceksiniz. Uygun çizim araç gereçleri kulanarak su tesisatı projesi çiziniz. Tesisat şablonu ve kullanacağınız sembolleri seçiniz. 87 . boru ve ek parçaları ile ile ilgili verileri toplayınız.   Mimarlık büroları Mühendislik (makine) büroları. armatür. Su tesisatı projesi çizim ölçeğini belirleyiniz.UYGULAMA TESTİ Siz de herhangi bir mimari proje seçerek önerilen işlem basamaklarına göre bina içi su tesisatı plan ve şema görünüşü çizimi uygulamanızı yapınız. Uç malzeme. cihaz. Mimari projenizi seçiniz. iç mimarlık bürolarından faydalanabilirsiniz. Aynı işlemi arkadaşlarınızla birlikte tartışarak uygulayınız.       Çizim ortamını ayarlayınız. Araştırmalarınız için .

‘Hayır’larınız için ilgili faaliyetleri tekrarlayınız. 88 . 8. DEĞERLENDIRME KRITERLERI 1. ölçek.DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ UYGULAMA FAALİYETİ: Su Tesisat ÖĞRENCİNİN Projelerinin Mimari Proje Üzerine Çizimi Adı ve Soyadı : AÇIKLAMA: Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız becerileri ‘Evet’ ve ‘Hayır’ kutucuklarına (X) işareti koyarak kontrol ediniz. Çizim ortamınızı ayarladınız mı? Çizim araç gereçlerini hazırladınız mı? Bilgilerinizi gözden geçirdiniz mi? Mimari projenizi seçtiniz mi? Uç malzeme. Cevaplarınızın tamamı ‘Evet’ ise diğer öğrenme faaliyetine geçiniz. 6. armatür. 3. cihaz. 9. 5. 7. 4. 2. DEĞERLENDİRME Uygulama faaliyetinde kazandığınız davranışlarda işaretlediğiniz ‘Evet’ler kazandığınız becerileri ortaya koyuyor. boru ve ek parçaları ile ilgili verileri topladınız mı? Tesisat projesi çizim ölçeğini belirlediniz mi? Tesisat şablonu ve kullanacağınız sembolleri seçtiniz mi? Uygun çizim araç gereçleri kulanarak su tesisat projesini çizdiniz mi? Ölçü. çizim kurallarını ve mimari proje ayrıntılarını kontrol ettiniz mi? Evet Hayır Aşağıdaki ölçütlere göre çalışmanızı değerlendiriniz.

MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruların cevaplarını tamamlamalı olarak değerlendiriniz. Atık su kolonu Atık su kat borusu Atık su bağlantı borusu Atık su havalık borusu Birbirine yakın iki bağlantı parçasını birleştiren ancak her iki ucuna da erkek vida dişi açılmış olan temiz su boru bağlantı ek parçasına ne ad verilir? A) Rekor B) Nipel C) D) Dirsek Te 89 . 3. D-OBJEKTİF TESTLER (ÖLÇME SORULARI) 1. Ayaklı lavabo su kullanım ağzının yerden yüksekliği kaç cm olmalıdır? A) 50-55 cm B) 75-80 cm C) 110 cm D) 120 cm Bulaşık makinesi su kullanım ağzının yerden yüksekliği kaç cm olmalıdır? A) 30 cm B) 90 cm C) 60 cm D) 120 cm 2. Duş teknesi atık su bağlantı boru çapı kaç mm olmalıdır? A) 50 mm B) 70 mm C) 100 mm D) 150 mm Yapıların katlarındaki su kullanma yerlerinden gelen suları atık su ana borusuna ya da 5. bina dışındaki rögara ileten düşey döşenmiş boru bölümüne ne ad verilir? A) B) C) D) 6. Hela taşı atık su bağlantı boru çapı kaç mm olmalıdır? A) B) C) D) 50 70 100 150 mm mm mm mm 4.

A) Rakor B) Nipel C) D) Manşon Redüksiyon 8. Üç parçadan oluşan ve boruların eksenleri etrafında döndürülmesine gerek duyulmadan bağlantı yapılmasını sağlayan boru bağlantı ek parçasına ne ad verilir. 90 . faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. Aşağıda yatay plan görünüşü verilen uç malzeme sembolünün adı nedir? A) B) C) D) 9.7. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları. Duş teknesi Pisuvar Ayaklı lavabo Alafranga hela taşı Aşağıda verilen sembol hangi armatüre aittir? A) B) C) D) Küresel vana Sürgülü vana Su sayacı Çekvalf DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Duş teknesi Pisuvar Yer süzgeçi Ayaklı lavabo Aşağıda yatay plan görünüşü verilen uç malzeme sembolünün adı nedir? A) B) C) D) 10.

Kat Yüksekliği 300 Cm’dir. Su Basman 70 Cm’dir.PERFORMANS TESTİ (YETERLİK ÖLÇME) Aşağıda verilen mimari kat planının su tesisat projesini çiziniz. Şekil 2.    Bina 2 Katlı Olup Bodrumsuzdur. 91 .16: Mimari kat planı üzerine su tesisat projesini çizimi.

UYGULAMAFAALİYETİ:Su Tesisatı Projesi Çizimi

ÖĞRENCİNİN Adı ve Soyadı:

AÇIKLAMA: Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız becerileri ‘Evet’ ve ‘Hayır’ kutucuklarına (X) işareti koyarak kontrol ediniz.

Değerlendirmre Kriterleri
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Çizim ortamınızı hazırladınız mı? Çizim araç gereçlerinizi hazırladınız mı? Bilgilerinizi gözden geçirdiniz mi? Mimari projenizi incelediniz mi? Uç malzeme, armatür, cihaz, boru ve ek parçaları ile ile ilgili verileri topladınız mı? Tesisat projesi çizim ölçeğini belirlediniz mi? Tesisat şablonu ve kullanacağınız sembolleri seçtiniz mi? Uygun çizim araç gereçleri kulanarak su tesisat projesini çizdiniz mi? Ölçü, ölçek, çizim kurallarını ve mimari proje ayrıntılarını kontrol ettiniz mi?

Evet

Hayır

Modül ile kazandığınız yeterliği aşağıdak ölçütere göre değerlendiriniz. Mmmm

DEĞERLENDİRME
Uygulama faaliyetinde kazandığınız davranışlarda işaretlediğiniz ‘Evet’ ler kazandığız becerileri ortaya koyuyor. ‘Hayır’ larınız için ilgili faaliyetleri tekrarlayınız. cevaplarınızın tamamı ‘Evet’ ise diğer öğrenme faaliyetine geçiniz.

92

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI
ÖĞRENME FAALİYETİ- 1 CEVAP ANAHTARI
Sorular 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Cevaplar D Y Y D D D D Y D Y

ÖĞRENME FAALİYETİ -2 CEVAP ANAHTARI
Sorular 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Cevaplar

sürekli çizgi noktalı kesik çizgi 0.3
gereksiz dönüşlerden

dış duvardan solda
atık su

0.5 oturma
havalandırma borusu

93

MODÜL DEĞERLENDİRME CEVAP ANAHTARI
Sorular 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 Cevaplar A C C B A B A C D B

94

Makine Mühendisler Odası.ÖNERİLEN KAYNAKLAR ÖNERİLEN KAYNAKLAR      OYMAEL Doç. 1987 ve 2002/260-2. Sıhhi Tesisat Proje Hazırlama Teknik sasları. Birsen Yayın Evi. Yapıda Sıhhi Tesisat. İstanbul.: 122. Yayın Nu. 2003. İstanbul. Devlet Kitapları Mîlli ğitim Basımevi.Dr. Yapı Bilgisi III Temel Ders Kitabı. SIDAL Cavit.Sabit. Ethem Sait ÖZ. İç Mimarlık Büroları Mühendislik Büroları TMMOB. 95 . İstanbul.

1987. Isısan Çalışmaları Yayın Nu. berkeplastik. ŞENGÜN Mehmet Ali. 2004.tr http:// www:kutahyavit.erku. 1999. Yıl KTÖ Olg. Mes. Sıhhi Tesisat ve Isıtma Bölümü Bilgi. KTL And.meb. Ethem Sait ÖZ. 1987 ve 2002/260-2. Ürün Kataloğu. Edirne. SAYALI Halit. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları. Sıhhi Tesisat. Isısan Çalışmaları Nu. Yedek Parça ve Montaj Kataloğu.tr http:// www. Ankara. İstanbul. Birsen Yayın Evi. ve Meslek Lisesi İnşaat Teknolojisi Alanı .: 238. GÜTEF . KÜÇÜKÇALI Rüknettin. SIDAL Dr. İstanbul. Lis. İstanbul. 2001. İstanbul.KAYNAKÇA KAYNAKÇA                 OYMAEL Doç. İstanbul.com. Sanat ve Tasarım Alanı İç Mekân Dekorasyon Dalı. Enst.com. Mes.tr/ http:// www. Cumhuriyet NSİ And.gov. ISISAN. 2003. pilsa. Tesisat Teknolojisi İş ve İşlem Yaprakları 11.com. Mühendisi Rüknettin KÜÇÜKÇALI. 1999. Megep tesisat teknolojisi ve iklimlendirme alanı Vitra Seramik Sağlık Gereçleri Ürün Katalogu. İstanbul. Yapı Bilgisi III Temel Ders Kitabı. SEREL. Pilsa Plastik Sanayi.İşlem. SIDAL Cavit.com.: 122. Mühendisi Çalışmaları. Sıhhi Tesisat. Sınıf. Devlet Kitapları Mîlli ğitim Basımevi. Montaj El Kitabı. İş Yaprakları Sınıf II. Mimarın Tesisat El Kitabı.elmor. Yapıda Sıhhi Tesisat. Cavit.megep. İstanbul.com tr http:// www.tr http:// www.com. Yayın Nu. Yayınlammamış Ders Notları. TMMOB Makine Mühendisler Odası. vitra.tr http:// www. Isısan MakineY. ARTEMA. ve Meslek Lisesi ve 100. Yayımlanmamış Ders Notları.: 272.tr http:// www. 2003. http:// www. Sabit.com. KUMRAL Sabri. Milli eğitim bakanlığı modülleri. Makine Y. İzmir. Sıhhi Tesisat Proje Hazırlama Teknik Esasları. Etem Sait ÖZ.Dr.tr         96 . hakan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful