T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

SANAT VE TASARIM

SU TESİSAT PROJELERİ

ANKARA 2008

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller;  Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

  

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR .......................................................................................................iii GİRİŞ ........................................................................................................................... 5 ETİ–1............................................................................................................................ 7 1. SU TESİSATI .......................................................................................................... 7 1.1. Su Tesisatı ile İlgili Temel Kavramlar .............................................................. 7 1.1.1. Sıhhi Tesisat ............................................................................................... 7 1.2. Su Tesisatı Çeşitleri........................................................................................... 7 1.2.1. Temiz Su Tesisatı ....................................................................................... 7 1.2.2. Pis Su Tesisatı .......................................................................................... 10 1.3. Su Tesisatı Malzemeleri .................................................................................. 15 1.3.1. Lavabo ...................................................................................................... 16 1.3.2. Eviye......................................................................................................... 21 1.3.3. Alaturka Hela Taşı ................................................................................... 24 1.3.4. Alafranga Hela Taşı (Klozet) ................................................................... 26 1.3.5. Küvetler.................................................................................................... 28 1.3.6. Duş Tekneleri ........................................................................................... 32 1.3.7. Bideler ...................................................................................................... 35 1.3.8. Pisuvarlar.................................................................................................. 36 1.3.9. Termosifonlar ........................................................................................... 39 1.3.10. Şofbenler ................................................................................................ 41 1.3.11. Temiz Su Tesisatı Birleştirme Parçaları................................................. 42 1.4. Su Tesisat Sembolleri...................................................................................... 45 1.4.1. Sıhhi Tesisat Projelerinde Kullanılan Şablonlar ...................................... 45 1.4.2. Sıhhi Tesisat Uç Malzemelerinin Sembollerle Gösterilmesi ................... 48 1.4.3. Sıcak Su Hazırlama Cihazlarının Sembollerle Gösterilmesi.................... 50 1.4.4. Açma Kapama ve Kontrol Elemanlarının Sembollerle Gösterilmesi ...... 51 1.4.5. Tesisat Borularının Sembollerle Gösterilmesi ......................................... 52 1.4.6. Uç Malzemelerinin Plan Görünüşüne Yerleştirilmesi ............................. 54 1.4.7. Uç Malzemelerinin Şema Görünüşlerini Çizmek .................................... 60 UYGULAMA FAALİYETİ................................................................................... 63 DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ .............................................................................. 67 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ...................................................................................... 68 2. SU TESİSAT PROJELERİ .................................................................................... 68 2.1. Temiz Su Tesisat Projesi Çizimi ..................................................................... 68 2.1.1.Temiz Su Tesisat Ana Borusunun Döşenmesi .......................................... 68 2.1.2.Temiz Su Tesisatı Dâhilî Borularının Döşenmesi..................................... 69 2.1.3. Boru Tesisatlarının Plan Görünüşüne Çizilmesi ...................................... 70 2.2. Pis Su Tesisatı Projesi Çizimi ......................................................................... 75 2.2.1. Atık Su Borularının Plan Görünüşlerini Çizmek ..................................... 75 2.2.2. Atık Su Borularının Şema Görünüşlerini Çizmek.................................... 76 2.1.3. Yağmur Suyu Tesisatı Tasarımı............................................................... 78 UYGULAMA FAALİYETİ................................................................................... 82 i

89 CEVAP ANAHTARLARI.................................................................................................................................................ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME..................... 95 KAYNAKÇA ............................................... 93 ÖNERİLEN KAYNAKLAR............................................................................................................ 86 MODÜL DEĞERLENDİRME .......................... 96 ii .............................................................................................

40 / 32 Su tesisat projelerini çizmek Genel Amaç Uygun ortam sağlandığında mimari proje üzerine su tesisat projesini ölçeğine uygun olarak çizebileceksiniz. Öğretmen. Amaçlar 1. Su tesisat projelerini mimari proje üzerine ölçeğine uygun çizebileceksiniz. su tesisat projelerini mimari proje üzerine ölçeğine uygun çizebilme becerisinin kazandırıldığı öğrenme metaryalidir. mimari proje. soru-cevap) uygulayarak modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek değerlendirecektir. 2.AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK 214T00030 Sanat ve Tasarım İç Mekân Dekorasyon Su Tesisat Projeleri Su tesisat sembollerini tanıma ve ölçeğine uygun çizebilme. çizim araç gereçleri. Eskiz ve aydınger kâğıdı. Su tesisat sembollerini ölçeğine uygun çizebileceksiniz. uygun ortam Her faaliyet sonrasında o faliyetle ilgili değerlendirme soruları ile kendi kendinizi değerlendireceksiniz. MODÜLÜN AMACI EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME iii . 2. modül sonunda size ölçme aracı (uygulama.

iv .

size mimari proje üzerine su tesisat projesinin çizimi konusunda rehber olacaktır. inşa edilmeden önceden projeleri çizilir. banyo ve tuvalet ) tesisatları da bir projeye göre yapılmıştır. Teknik resim. boruların nerelerden geçirileceği. hangi armatürlerin kullanılacağı. 5 . sizlere tasarımlarınızı daha iyi ifade etme olanağı sunacaktır. Her türlü yapı. çaplarının ne olacağı gibi sıhhi tesisatla ilgili daha pek çok konuyu kapsar.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci. Yapı içerisinde yer alan ıslak hacimlerin ( mutfak. Su Tesisat Projeleri modülü. Bu projeler. teknik elemanların uluslararası konuşma dilidir. Su tesisat projesinin çizimi ile ilgili edindiğiniz tüm bilgi ve beceriler. Sıhhi tesisat projeleri. çalışma hayatınızda işinizi daha iyi yapmanıza ve verimli çalışmanıza yardımcı olacaktır. yapıyı inşa eden teknik eleman ve ustalara yardımcı olur. Mimari proje üzerine su tesisat projesinin çizimi hakkında edindiğiniz tüm bilgi ve beceriler. hangi uç malzemesinin nereye konulacağı. Bu modül ile yetinmeyip daha çok mimari proje üzerine su tesisat projesi çizimleri yapmalısınız.

6 .

ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapmanız gereken öncelikli araştırmalar şunlardır:   Su tesisat malzemeleriyle ilgili araştırma yapınız. Araştırma işlemleri için mimarlık ve mühendislik büroları. Su Tesisatı ile İlgili Temel Kavramlar 1. kullanma yerlerine kadar ileten boru ağına bina temiz su tesisatı denir.1.1. Bu tesisat. kullanım amaçlarına göre gruplara ayrılmıştır. 1. Sıhhi Tesisat Temiz suyun (sıcak ve soğuk) kirlenmesini önleyerek kullanım yerlerine kadar iletilmesini. Su Tesisatı Çeşitleri Sıhhi tesisatlar. Su tesisat sembolleriniyle ilgili araştırma yapınız. Bayındırlık İl Müdürlükleri ve tesisat malzemesi satış mağazalarından yararlanabilirsiniz. 1. SU TESİSATI 1.2.1. iki bölüme ayrılır:   Besleme borusu (dış temiz su tesisatı) İç temiz su tesisatı 7 .2.1. 1.ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ETİ–1 AMAÇ ÖĞRENME FAALİ Uygun ortam sağlandığında su tesisat sembollerini ölçeğine uygun çizebileceksiniz. Temiz Su Tesisatı Binalarda suyu. belediye imar işleri. kirli ve pis suların sağlıklı bir şekilde toplanarak bina dışına taşınmasını sağlayan boru tesisatlarına sıhhi tesisat denir.

Bu sistem sayesinde terlemeyi önlemiş oluruz.2.2. 1. Tesisata başlamadan önce yapılacak iş planlanır.2.1: Temiz su tesisatının kısımları 1. Temiz su tesisatının su akıtma yerlerinin iyi düzenlenmesi durumunda soğuk su ve sıcak su tesisatının iyi planlanması hem işçiliği hem de malzeme tasarrufunu sağlar.) 8 .1.Şekil 1. İç Temiz Su Tesisatı Temiz suyu katlara dağıtan kolonlar ile kolonlardaki suyu kullanma yerlerine götüren bağlantı borularından oluşur.1.3. Sıcak su tesisatı için soğuk su tesisatı döşendikten sonra sıcak suyun gidecek olduğu yerler işaretlenir. Katlara çıkan kolon boruları ise sıva üstü döşenir. zorunlu hâller dışında genellikle sıva altı döşenir. Boruların geçeceği yerler tebeşirle işaretlenir. Dış Temiz Su Tesisatı Binalarda boru hattının döşenmesinde şehir su borusu ile binada sayaç arasında kalan kısma besleme borusu denir. Temiz su tesisatı boruları mutlaka duvardan döşenmelidir.1. Kırmaya başlamadan önce zarar verilebilecek tesisat olup olmadığı kontrol edilir.1. Temiz Su Tesisatında Boruların Döşenmesi Dairelerde temiz su boruları. 1.2. Tesisata ısıtıcı çıkışından başlayarak (Isıtıcı çıkışına vana konulacaktır. Zeminde döşenecek boruların arızası durumunda değiştirilmesi ya da arızanın giderilmesi oldukça zordur.

vana. En çok kullanışlı olan kendirdir. uzatma parçası gibi krom nikel kaplı malzemelerde kullanılması tercih edilir. uygun yöntemlerden biriyle ölçü alınarak işaretlenir. montajları kolay ve korozyona dayanıklıdır. mengeneye yeterli uzunlukta bağlanır. daima solda olacak şekilde bırakılmalıdır.2. Bakır Borularla Tesisatın Döşenmesi Bakır borular Türkiye’de daha çok küçük tesislerde kullanılır.4. Yoksa boru kaplaması olan galvaniz özelliğini kaybederek borunun korozyona uğramasına neden olur. Sıcak su ağızlar. Çelik borulara göre daha pahalıdır.sırasıyla döşenir. bükme ve kaynak gibi sıcak işlem uygulanmaz.4. 9 . 1. 22 mm çapa kadar bakır boruların yumuşak cinsleri düz çubuk olarak bulunur.1. Boru çapına uygun pafta lokması pafta gövdesine takılır. Temiz su tesisatındaki birleştirmelerde dört yöntem kullanılır. Teflon bant ise silikon esaslı bir maddedir. Borunun açılan dişi üstüne sızdırmazlık elemanı sarılır. Sıcak su borusu. Bakır borular lehimli. İşaret yerinden kesilerek diş açma için boru ağzı temizliği yapılır.2. Pafta.2.4. Sızdırmazlık elemanı olarak keten ve teflon bant kullanılır. Özellikle musluk. Bu nedenle bakır borular dişli bağlantıya uygun değildir. Bu borulara hiçbir zaman eğme. yüksüklü ve kordonlu olarak birleştirilir.1. İki veya üç turdan sonra dişlere yağ damlatılarak paftanın ısınmaması ve rahat diş açılması sağlanır.1.2. havşalı.1.2: Sıcak su ve soğuk su borusu montajı 1. Paftaya boru eksenine dik baskı uygulanarak pafta saat yönüne doğru çevrilir. Bakır borular sert ve yumuşak olabilir. Soğuk Su . Daha büyük çaptakiler sadece düz boru olarak bulunur.Sıcak Su Tesisatı 1. cırcır yönüne ayarlanarak borunun diş açılacak ucuna takılır. Boru. Diş boyu. Bakır boruların et kalınlıkları azdır. Fakat daha hafif. soğuk su borusunun üst tarafından geçecek şekilde döşenmelidir. pafta lokmasını iki diş kadar geçmelidir. Şekil 1. Çelik Borularla Tesisatın Döşenmesi Galvanizli demir boru. Galvanizli demir boru ek parçasıyla birleştirme ve yön değiştirmeler yapar.

1. Plastik Borularla Tesisatın Döşenmesi Temiz su tesisatında kullanılan polipropilen türü plastik borular termosetting plastiközelliği taşır. 10 . balkon gibi yüzeylere düşen yağmur suyu dâhil çeşitli sarf yerlerinden gelen atık suları.5. Pis su tesisatı. pislikleri şehir kanalizasyonuna veya çürütme tesislerine ileten boru ağına bina pis su tesisatı denir.2. Gerekli Olan Armatürler Temiz Su Tesisatının Yerden Yüksekliği (cm) Aşağıda verilen bu ölçüler.2.1. Pis Su Tesisatı Çatı. bitmiş zeminden alınan ölçülerdir.1. uygulandığı yer bakımından iki kısma ayrılır:   Dış pis su tesisatı İç pis su tesisatı 1. Borunun 260°C–270°C kadarısıtılması.2.3.2. Gerekli Olan Armatürler Temiz Su Tesisatının Yerden Yüksekliği (cm) Taharet musluğu 15 Bas 105–110 Lavabo 110 Banyo küveti 75 Ayaklı lavabo 50–55 Klozet 40 Pisuvar 80 Şofben ya da termosifon 110 Çamaşır makinesi 60 Eviye 110 Bulaşık makinesi 60 Isıtıcı 110–120 . Bu nedenle ısıl işlem yapılarak birleştirilir.1.0 – 1. dam. Temiz su tesisatı kaba işçiliği yapılırken su kullanım ağızlarının yerden yüksekliğinin bilinmesi gerekir.2. avlu.5 m dışından başlayıp şehir kanalizasyonunda ya da özel temizleme çürütme tesisinde son bulan boru bölümüne dış pis su tesisatı denir.Tablo 1. çimento künk veya kil künk borular kullanılır. Dış Pis Su Tesisatı Binaların 1.4.1: Sıcak su ve soğuk su borusu montajı 1. Tesisatta PVC. 1.2. kolay şekil alarak aynı cins plastikle yapışma özelliğini kazanır. Aşağıda bu tablo verilmektedir.

2. bina dışı atık su tesisatına ileten boru bölümüdür.3: Bina içi atık su tesisatı temel bölümleri 1.0 – 1. Bina içi atık su tesisatı.5 metre dışına. havalık borusu olmak üzere beş bölümde incelenir ( Şekil 1.1.1. kat borusu.3).1. Şekil 1. Atık Su Tesisatı 1.3 ).1. bağlantı borusu. boru bölümlerinin görevleri dikkate alınarak ana boru.2.2.2.5 m dışına kadar taşıyan tesisata iç pis su tesisatı denir.1. Bina İçi Atık Su Tesisatı Ana Borusu Binanın atık su kolonlarından gelen pis ve kirli suları toplayarak binanın 1.0 .2. İç Pis Su Tesisatı Su kullanma yerlerinden gelen kirli suları binaların 1. Bazı binaların bina içi atık su tesisatlarında atık su ana borusu yapılmaz. kolon.2.2. Atık su kolonlarından gelen pis ve kirli suları bina temel sınırları içerisinde toplayıp tek bir boru ile bina dışı atık su tesisatına iletir (Şekil 1. 11 .

Atık Su Kat Borusu Katlardaki su kullanma yerlerinden gelen atık suları en yakındaki atık su kolonuna ileten boru bölümüdür (Şekil 1.2.2. 1. Bu durumda sifon kendisinden beklenen görevi yapamaz. 1.4.2. Şekil 1.2.2. 1. Atık su bağlantı boruları ise sadece atık su kolonuna bağlıdır.1.1.2.3).1.1. Havalık Kolon Borusu Bu sistem de atık su kolonu yanında bulunan ikinci bir havalık kolonu ile havalandırılır.4 ).3). Atık su kolonu çatı üzerine kadar çıkarılır ( Şekil 1.1. 1.4).5.6. Atık Su Havalık Borusu Atık su boruları içerisindeki hava basıncının artı ya da eksi yönde değişmesi.2.2.2.2. Atık Su Bağlantı Borusu Su kullanma yerleri ile kat borusu arasındaki atık su boru bölümüdür (Şekil 1. Atık Su Kolonu Yapıların katlarındaki su kullanma yerlerinden gelen suları atık su ana borusuna ya da bina dışındaki rögara ileten düşey döşenmiş boru bölümüdür (şekil 1. Havalandırma kolonu her katta atık su kolonuna bağlanır. Bina içi atık su tesisatındaki açık hava basıncını sabit tutmak için yapılan boru hattına havalık borusu denir.3). Atık su kolon borusunun en son pis ve kirli su toplama noktasının bina çatısının üzerine kadar çıkartılan boru bölümüdür (Şekil 1. sistemdeki suyun akışını engellediği gibi kokuların binaya yayılmasını önleyen sifonlardaki suyun kaybına da neden olur.3.4: Havalık borusu 12 .1.2.

2. Her kolonun erişilebilecek en alt noktasına bir temizleme kapağı konulmasına.2. Her kolonun mutlaka çapı değişmeden çatı üzerine kadar çıkarılmasına. sert cisimlerden korunmasına. 13 . Atık su tesisatında kullanılan PVC boruların birbirine eklenmesinde mutlaka uygun boru contaları kullanılmasına ve iyi bir sızdırmazlık sağlanmasına dikkat edilmelidir. Atık su boru ağızlarının döşeme ve duvara bağlanacak tesisat uç malzemesinin cins ve özelliğine göre uygun ölçülerde bırakılmasına. harç vb. Zemin üzerinde döşenen boru alt ve yanlarının ince kumla beslenmesine.2. maddelerin gitmesini önlemek için iyi bir şekilde geçici olarak kapatılmasına. Düşeyden yataya geçen boru tesisatı noktalarında yay dirsek veya iki açık dirsek Kullanılmasına. Atık Su Tesisatının Döşenmesinde Dikkat Edilecek Hususlar Atık su tesisatının döşenmesinde dikkat edilecek hususlar şunlardır:                  Kat borularının mümkün olduğu kadar kısa olmasına. Alt kata döşenen ana boruların bina dışına en kısa yoldan çıkarılmasına. Boruların suyun akışını kolaylaştıracak şekilde eklenmesine. Atık su ağızlarının içine pislik.1. üzerine havalık borusu ve şapkası takılmasına. Yatay borulara eğimin % 2 verilmesine.

5.5: Bina atık su tesisatı bölümleri Atık su tesisatının bölümleri 1. 3. Bina dışı bağlantı hattı Ana kanal Toplama hattı Tekil bağlantı borusu Müşterek bağlantı borusu Birleştirme borusu Kolon Havalandırma hattı Yağmur suyu kolonu Temizleme borusu 14 . 9. 8. 7. 2.Şekil 1. 10. 6. 4.

Su Tesisatı Malzemeleri Uç malzemesi montajlarında uyulması gereken belli başlı kurallar şunlardır:        Montaj ölçüleri.3.2: Uç malzemelerinde oluşan atık su miktarları. bitmiş döşemeye göre işaretlenmelidir.5 1.5 1.2.0 1.1’de tesisat uç malzemelerinde oluşan atık su miktarları.5 Atık Su Tüketi m 10 7 6 4 4 4 6 10 10 4 4 6 8 1 2 2 10 2 Bağlantı Borusu Çapı mm Ø 100 70 70 70 70 70 70 70 70 100 70 70 70 70 70 70 70 70 Tablo 1. Yüzeylerinin 15 . İnşaat ortamında çalışılıyorsa. çimento gibi donduğunda hacmi artan malzemelerle sabitlenmemelidir.5 1.5 0.75 1. akma değerleri ( atık su tüketim birimi ) ve bağlantı boru çapları belirtilmiştir.1.3. Bu nedenle terazisine özen göstermeli ve ayrıca kendimiz eğim vermeye çalışmamalıyız.5 0.5 2.0 1.2. Uç malzemeleri yüzeyleri pürüzsüz.0 1. döşeme henüz bitirilmemişse montaj ölçüleri duvar üzerindeki 1m çizgisi referans alınarak işaretlenmelidir.0 1.0 0. Uç malzemelerinin bitmiş döşeme veya duvara temas eden yerleri alçı.5 2. Tesisat Uç Malzemeleri Hela taşı Yıkanma teknesi Oturmalı yıkanma teknesi Ayak yıkama teknesi Duş teknesi Kova doldurma (küçük) Kova doldurma (orta) Ördek yıkama ve dezenfeksiyon aygıtı Sürgü yıkama teknesi Pisuvar (1/2” baslı) Bulaşık yıkama teknesi (tek gözlü) Bulaşık yıkama teknesi (çift gözlü) Büyük bulaşık yıkama teknesi Lavabo (küçük) Lavabo (büyük) Bide Döşeme süzgeci (Ø70) Döşeme süzgeci (WC gibi tali yerde) Atık Su Miktarı (l / s) 2.0 1. Uç malzemelerine üretimi sırasında su akışını sağlamak için gerekli eğim verilmiştir.5 2. Atık su tesisatı tüketim birimi yöntemine göre hesaplanır. Tablo 1. Bina Atık Su Tesisatının Boru Çapı Tayini Bir binada ortaya çıkan atık suların ana kanala veya foseptiğe akıtılabilmesi için gerekli boru ( PVC ) tesisatı belirli yöntemlere uygun olarak yapılmalıdır.25 0. akma değerleri ve bağlantı boru çapları 1. sırlı ve estetik yapılmıştır.5 2.

boru anahtarı) konmamalıdır.6: Lavabonun büyüklüğüne göre kullanım alanları 16 .              bu şekilde olması. Lavaboların kullanışlı olması için montaj yerinin ve ölçülerinin standartlara uygun olması şarttır. üzerine metal aletler (çekiç. onların sıhhi açıdan temiz olmasını sağlar. uç malzemelerinin terazisini ve ölçülerini etkilemeyecek şekilde olmalıdır. 1. Lavabonun ön tarafında. Lavabo El ve yüz yıkamada kullanılan lavabolar. bide.1. Kullanım alanı verilen bu alanın ölçüsü lavabonun büyüklüğüne ve tek veya grup hâlinde olmasına göre değişir ( Şekil 1.6). tam ayaklı lavabo gibi uç malzemelerinin montajı yapılırken bitmiş döşemenin eğimi. İki veya daha fazla uç malzemesi yan yana döşenecekse aralarında olması gereken minimum montaj ölçüleri unutulmamalıdır. Montajını yapacağımız uç malzemesine uygun montaj elemanları kullanılmalıdır. Bitmiş döşemeye monte edilecek klozet. Montajda kullanılan tüm metal vidalı bağlantıların uç malzemesine temas eden yerlerine plastik burç (koruyucu kılıf) konulmalıdır. seramik sektörü geliştikçe değişik tasarımlarla karşımıza çıkmaktadır. Montaj ölçülerine tam olarak uyulması için gereken hassasiyet gösterilmelidir. Ortalama olarak bataryanın su akış ağzı ile lavabo üst seviyesi arasındaki mesafe 140–180 mm olmalıdır. Sert cisimlerle vurmamalı. Aksi hâlde sıkma işlemi sırasında seramik uç malzemesi kırılabilir. Uç malzemeleri üzerinde bulunan açılabilir delik yerleri (batarya montaj deliği) sivri uçlu bir çekiçle ve malzemenin sırlı yüzeyinden (ön yüzeyi) dikkatlice delinmelidir. Lavabonun bitmiş döşemeden yüksekliğinin 800 mm olması esas alınır. Şekil 1.3. Duvardan çıkışlı batarya veya muslukların ölçüleri de lavabo yüksekliğine göre belirlenir. daha küçük çocukların bulunduğu okullarda 580-620 mm değerleri arasında olmalıdır. kullanan kişi için gerekli alan olmalıdır. 6-14 yaş grubunun bulunduğu okullarda bu ölçü 700-750 mm.

Cıvataların geldiği kısımlara plastik burçlar takılır.7: Lavabo ekseni ile duvar arasındaki mesafe min. Daha sonra lavabo cıvatalara montaj deliklerinden geçirilir. Lavabo uygun bir yere alındıktan sonra işaretlenen yerler matkapla dikkatlice delinir ve dübeller çakılır. Lavabo montajı aşağıdaki işlem sırasına göre yapılır:          Lavabo montajı yapılırken bitmiş döşeme üzerinden lavabonun yerden yüksekliği 800 mm olarak işaretlenir. Aksi hâlde lavabo kullanışlı olmaz ( Şekil 1. Bu konumda tutulurken montaj delik yerleri işaretlenir. Lavabo.Duvar kenarlarına lavabo konulması gereken durumlarda lavabo ekseni ile duvar arasında en az 450 mm olmalıdır.8: Dizi hâlinde lavabo montajı yapılırken eksenler arası 600 mm olmalıdır.7 ). Şekil 1.8). Dizi hâlinde lavabo montajı yapılacaksa lavabo eksenleri arası 600 mm’den az olmamalıdır ( şekil 1. Ardından pullar takılır ve somun sıkılarak montaj tamamlanır. 17 . Şekil 1. Montaj cıvataları dübellere sıkılır. Pis su bağlantı borusu 50’lik olmalıdır. bu ölçüye göre terazisinde montaj konumuna getirilir. 450 mm olmalıdır. Lavabo pis su gideri 500–550 mm yüksekliğinde olmalıdır. Duvardan bataryalı olması durumunda bataryanın yerden yükseklik ölçüsü 1100 mm olmalıdır.

Yarım ayaklı lavabo montajında da aynen montaj sırası uygulanır. Lavabo ve ayak. Montaj tamamlandıktan sonra lavabonun fayansa temas ettiği hat boyunca silikon çekilmelidir. Lavabonun montajıtamamladıktan sonra yarım ayak lavabo altındaki yere oturtularak delik yerleri markalanır.           Lavabo ve ayak terazisinde yerleştirileceği yere montaj konumuna getirilerek lavabo tespit delikleri işaretlenir. Plastik burçları ve pulları takılarak sıkıştırılır ( şekil 1. lavabo altındaki kanala gelecek şekilde takılır.  Lavabodan bataryalı ise sıcak soğuk su ara muslukları bitmiş döşemeden 550 mm olmalıdır. Dübeller çakılır. Tam ayaklı lavabo montajında ise. Ayağın taşıyıcı olmadığı unutulmamalıdır. cıvatalardan geçirilir.11). ayna ekseni ise 1550 mm olmalıdır ( şekil 1. 18 . takılan cıvatalardan geçecek şekilde yerine oturtulur.10). silikon gibi malzemelerle yere veya lavaboya sabitlenmemelidir. kenara alınarak işaretlenen yerler delinir. Plastik burçlar ve pullar takılarak somunlar sıkılır. Daha sonra ayak. Delinip dübelleri takıldıktan sonra cıvatalar sıkılır. Ayak. Etajer 1300 mm. Montaj cıvataları dübellere sıkılır. Lavabo ayağı kesinlikle cıvata. Ayaksız lavaboda olduğu gibi lavabo.

9: Duvardan bataryalı ayaksız lavabo montajı 19 .Şekil 1.

Şekil 1.10: Lavabodan bataryalı ayaksız lavabo montajı 20 .

11: Yarım ayaklı lavabo montajı 1. Tek gözlü.2.Şekil 1.3. çift gözlü ve damlalıklı çeşitleri 21 . Eviye Eviye. meyve ve bulaşık yıkamakta kullanılan seramik sağlık gerecidir. mutfak ve benzeri ıslak mekânlarda sebze.

İnşaat aşamasında montaj yapılıyorsa harç. bitmiş döşemeden 850 mm yüksekliğinde ve 600 mm genişliğinde olmalıdır.soğuk su ağızları 150 mm olmalıdır. Eviyeler genellikle 70’ lik kolonlara bağlanır. Sızdırmazlığın sağlanması için eviyenin tezgâha temas eden hatları boyunca silikon uygulanmalıdır. Eviye terazisinde yerine oturtulur. boya gibi faktörlerden korunmalıdır. Geçici olarak yerine oturtularak tezgâha temas yerleri kontrol edilir. Alçı.Eviyelerin yerleşimi mutfakların fiziki şartlarına ve kullanılırlığının rahat olmasına göre düzenlenmelidir. Eviye montajı yapılırken tüm montaj ölçülerine titizlikle uyulmalıdır. 22 . Sonra yerinden alınır ve eviyenin oturacağı yatak. Duvardan değil de eviyeden bataryalı ise ara musluklar bitmiş döşemeden yaklaşık 550 mm’ ye konulmalı. Eviyeler genellikle tezgâh üzerine takılır. silikon ile doldurulur. Mermer eviyeler monte edilirken silikon yerine özel mermer yapıştırıcısı kullanılır. Üretim aşamasında gerekli eğim verildiğinden ayrıca eğim verilmemelidir. Duvardan bataryalı ise batarya yüksekliği bitmiş döşemeden 1100 mm. kirli su gideri ∅ 50’ lik plastik borudan ve yüksekliği 600 mm olacak şekilde uygulanmalıdır. Kirli su gideri ise eviye ekseninde ve yaklaşık 435 mm olmalıdır.12 ). Eviyenin montajı şöyle yapılır:      Tezgâhtaki yeri iyice temizlenir. Eviyelerin konulduğu tezgâhlar. Eviye montaj ölçüleri aşağıda verilmiştir ( Şekil 1. çimento gibi genleşen malzemelerle araları kesinlikle doldurulmamalıdır. Sıcak.vardır. sıcak soğuk su ağızları arası mesafe de 200–300 mm olmalıdır. Taşan silikonlar dikkatlice silindikten sonra montaj tamamlanır.

Şekil 1.12: Eviye montaj resmi 23 .

baslı ise bitmiş döşemeden 1050 mm olmalıdır. Taharet musluğu. (Çimento. Yıkama borularının hela taşına giriş yerlerinde mutlaka sızdırmazlık adaptörü kullanılmalı ve boru. Şekil 1. çatı seviyesinden minimum 500 mm yukarıda bırakılmalıdır. Rezervuar ve bas yıkama boruları 1 ¼” çapında olmalı ve keskin dönüşler ya da çap daralmaları olmamalıdır ( Şekil 1. cüruf.14 ).  Hela taşı. inşaat artığı gibi malzemeler kesinlikle kullanılmamalıdır.13. sifon ucundaki adaptöre geçirilir ve altı ince kumla sıkıştırılır. Hela taşlarında yıkama.1. 24 . alçı. Koku ve gazların bina içine sızmaması için hela taşı ile pis su bağlantısı standart lastik contalı sifonlarla (ES) yapılır. Not: Düşük döşemeye oturtulan hela taşı. Hela taşı montajı şu işlem sırası ile yapılır:  Hela taşı sifonu (ES). ES ile hela taşı bağlantı yerine sızdırmazlık adaptörü takılır. bu adaptöre adaptör boyu kadar geçirilmelidir. rezervuarlı (yıkama deposu) veya baslı olarak yapılabilir. Hela taşları 100’lük borularla çap değiştirilmeden çatı katına kadar çıkarılmalı. Alaturka Hela Taşı Alaturka hela taşı. Sifon açıkta olduğunda bir alt katta sifon görüneceğinden estetik açıdan dezavantaj oluşturur. bitmiş döşemeden yaklaşık 2100 mm.  Sızdırmazlık adaptörü su girişine takılır.3.  Hela taşının terazisi kontrol edildikten sonra 4 köşesinden çimento harcı ile sabitlenir. bitmiş döşemeden 150–200 mm ve kullanım pozisyonuna göre hela taşının solunda kalacak şekilde olmalıdır.)  Sızdırmazlık kontrolleri yapıldıktan sonra gider ağzı ve yüzeyi dış etkenlerden korunmak üzere kapatılarak montaj tamamlanır. Sifonun gizli olduğu durumlarda sifonun döşemeye oturma yeri tespit edilmelidir. bitmiş duvardan yaklaşık 350 mm olacak şekilde ve terazisinde yerine oturtulur. Arap sabunu uygulanarak yıkama borusu takılır. Rezervuarlı ise rezervuar alt seviyesi.düşük döşemeye gömme olarak montaj edilir. duş teknesi gibi sağlık gereçleri monte edilirken dolgu malzemesi olarak çimento harcı. Sifonu açıkta ve gizli olarak iki şekilde yapılabilir. gereğinden fazla kullanılmamalıdır.  Rezervuar yıkama borusu eğer uzunsa fazlası kesilir.3.  İnce kum ile desteklenir ve ağzı kapatılarak kenarları harç ile beslenir. Aksi hâlde genleşeceğinden hela taşını çatlatabilir ya da terazisini bozabilir.

Şekil 1.13: Alaturka hela taşı montaj resmi( rezervuarlı) Şekil 1.14: Alaturka hela taşı montaj resmi( baslı) 25 .

 Taharet borusu klozete takılır. Ayrıca yere montajlı ve asma tip klozet seçenekleri bulunmaktadır.  Plastik burçlar ve pullar takılarak somunlar sıkılır.  Montaj cıvataları takılır.  Rezervuar ve taharet borusu su girişlerine temiz su hortumları takılır. Dübeller çakılır.  Klozet.16 ):  Duvara sıfır olarak bırakılmış pis su borusuna arap sabunu uygulanmış adaptör geçirilir. Klozetler.  Taharet ara musluğu klozete bağlanır.  Klozete plastik burçlar takılarak montaj vidaları sıkılır.  Klozet alınarak montaj yerleri delinir.15 ):  Bitmiş döşemedeki 100’lük pis su borusu çıkış ağzına eksantrik sızdırmazlık adaptörü takılır.  Klozetin döşemeye temas ettiği yerlere silikon uygulanarak işlem tamamlanır. pis su bağlantılarına göre alttan çıkışlı ve arkadan çıkışlı olabilir.  Klozet. Alafranga Hela Taşı (Klozet) Klozetlerin değişik çeşitleri vardır. Klozetler. Yıkama şekline göre depolu.3.1. rezervuarlı ve baslı tipleri vardır. Duvardan asma klozet montajı aşağıdaki şekilde yapılır ( Şekil 1.  Terazisi kontrol edildikten sonra bitmiş döşeme üzerinde montaj delikleri ve klozet çepeçevre markalanır. yerinden alınır ve işaretlenen delik yerleri delinip dübelleri çakılır.  Eksantrik adaptöre arap sabunu uygulanarak klozet geçici olarak montaj yerine oturtulur.  Klozetin duvara gelen kısımlarına silikon uygulanır.  İç takımı takılan rezervuar klozete montaj yerlerinden sabitlenir.  Klozet tekrar adaptöre oturacak şekilde montaj yerine oturtulur. adaptöre geçecek şekilde terazisinde cıvatalara takılır.  Klozet adaptöre oturacak şekilde montaj yerine terazisinde geçici olarak konularak montaj delikleri markalanır. Alttan çıkışlı kendinden rezervuarlı klozet montajı aşağıdaki şekilde yapılır ( Şekil 1.4.  Terazisi kontrol edilir. kolonlara yakın yerlere ve kullanımı kolay yerlere konulmalıdır. Klozetlerin bağlandığı pis su boruları. kolon ve havalandırma boruları alaturka hela taşlarında olduğu gibi 100’lük yapılmalıdır. 26 .

Şekil 1.15: Alttan çıkışlı rezervuarlı klozet montaj resmi 27 .

Üç tarafının temas ettiği montaj uygulamaları da vardır. Küvetlerde pis su giderine doğru eğim verilmiştir. plastik boru bağlantısı sifona bağlanır ( Şekil 1. Küvet önünde. Metal olanların iç yüzeyleri ile kaplanır. 28 .Şekil 1. biriktirilen su içinde vücudun yıkanması amacıyla kullanılır. Küvetler Küvetler. Duş tekneleri en az bir veya iki yerinden duvara temas eder. Küvet taşma deliği.19 ).17 ). kullanan hareket alanı için yeterli kullanım alanı bırakılmalıdır ( Şekil 1.5. Pis su gideri tarafında küvetin seviyesine yakın yere taşma deliği konulmuştur. sacdan ve plastik malzemeden (akrilik) üretilir.16: Duvardan asma klozet montaj resmi 1.3. Dökme demirden.

özel metal ayakları ya da altına yapılacak iki kâgir yastık üzerine yerleştirilir. Küvet bataryası küvetin dar kenarına konacaksa küvet gideri ile batarya ekseni aynı olmalı. eğer uzun kenara konacaksa batarya ekseni ayak tarafından 550–650 mm mesafede olmalıdır ( Şekil 1. Şekil 1.17: Küvet kullanım alanı Küvetler.18: Küvet batarya ölçüleri Şekil 1.19: Taşma borusu bağlantısı 29 .18 ).Şekil 1.

Küvet. Küvet sifonu ve taşma borusu bağlanır. 50’lik pis su borusuna sızdırmazlık contası takılarak sifon kuyruğu pis su borusuna geçirilir.Küvet montajında aşağıdaki işlemler yapılır:        Küvet montaj ayakları. uygun aralıkta ve terazisinde harç ile düşük döşemeye sabitlenir. yerine oturtulur. Küvet kenarlarına silikon uygulanır. Sifon kuyruğu sifonun gövdesine takılır. Şekil 1.20: Küvet montaj resmi 30 . Sifon kuyruğu sökülür.

Şekil 1. Küvet taşma ve sifon bağlantıları yapılır. Küvet. Küvet. Pis su bağlantıları test edilir. montaj yerinden alınarak markalanan yerler uygun matkap ucu ile delinir ve dübeller çakılır. Aşağıda akrilik küvet montajı işlem sırası verilmiştir:          Küvetin konulacağı yer tespit edildikten sonra montaj ölçülerine uygun olarak temiz su ve pis su tesisatı yapılır. Küvetin duvar ile temas yüzeylerine silikon uygulanır.Günümüzde metal veya seramik küvetler yerine akrilik (özel plastik bileşim) küvetler tercih edilebilmektedir. Yan kapakları takılarak montaj tamamlanır. Sifon 50’lik pis su borusuna sızdırmazlık contası ile birlikte takılır. montaj yerine geçici olarak takılarak profil ayak montaj delikleri döşemeye markalanır. Tekrar montaj pozisyonuna getirilen küvet. Akrilik küvetler bitmiş döşeme üzerine monte edilir. terazisi kontrol edildikten sonra profil ayaklarındaki montaj deliklerinden cıvatalarla sabitlenir.21: Akrilik küvet montaj resmi 31 .

Şekil 1.22: Oturmalı küvet montaj resmi 1. Emayeli döküm veya sac. seramik ya da plastik (akrilik) malzeme seçenekleri vardır. En çok kullanılanları 80X80. Duş tekneleri kir tutmayacak bir yüzeye sahiptir. 100X100 ebatlarındadır. 32 . Ayağın kaymaması için taban kısmına değişik formlar verilir. Duş Tekneleri Duş tekneleri akan su ile tam yıkanma amacı ile kullanılan sağlık gereçleridir. Ayrıca su akışını kolaylaştırmak için su gideri yönünde eğimli üretilir ( Şekil 1.3.23 ). 90X90. Duş tekneleri değişik ölçülerde yapılır.6.

Sonra etrafı kumla sıkıştırılır. Sifon . İşaretlenen yerde sifonun bağlanacağı yuva hazırlanır.süzgeç ve contası çıkarılarak pis su giderine bağlanır. Duş teknesinin oturacağı yüzey. Sifonun ağzı kapatılarak harç ile etrafı doldurulur. Şekil 1. yerine yerleştirilerek teraziye alınır. Sifon. sifon seviyesine kadar harç ile doldurulur.23: Duş teknesi montaj resmi 33 . Duş teknesi. Sifon ağzına sızdırmazlık contası takılır. altına tuğla konularak harç ile tutturulur. Üzeri kapatılarak dış etkenlerden korunur.Tüm düşük döşemeli montaj uygulamalarında olduğu gibi duş teknesi şu şekilde monte edilir:          Tekne geçici olarak montaj yerine yerleştirilir ve sifon yeri belirlenir.

Akrilik duş teknelerinin montajında da aşağıdaki yol izlenir:           Duş teknesinin konulacağı yer tespit edildikten sonra montaj ölçülerine uygun olarak temiz su ve pis su tesisatı yapılır. Duş teknesi.24: Akrilik duş teknesi montaj resmi 34 . Sifon 50’lik pis su borusuna sızdırmazlık contası ile birlikte takılır. Duş teknesi montaj yerinden alınarak markalanan yerler uygun matkap ucu ile delinir ve dübeller çakılır. Duş teknesinin duvar ile temas yüzeylerine silikon uygulanır.24 ). Yan kapakları takılarak montaj tamamlanır ( Şekil 1. Şekil 1. terazisi kontrol edildikten sonra profil ayaklarındaki montaj deliklerinden cıvatalarla sabitlenir. Duş teknesi sifon bağlantıları yapılır. Tekrar montaj pozisyonuna getirilen duş teknesi. montaj yerine geçici olarak takılarak profil ayak montaj delikleri döşemeye markalanır. Pis su bağlantıları test edilir.

1. markalanan eksen ve çevre çizgilerine göre terazisinde ve ekseninde pis su çıkış ağzına doğru itilir. Daha sonra plastik burçlar takılarak montaj vidaları ile bide sabitlenir. montaj delikleri ve bide çevresi bitmiş döşemede işaretlenir. Eksen yerleri. duvara bitişik olabildiği gibi duvardan yaklaşık 50 mm açıkta da döşenebilir. Soğuk ve sıcak su boruları duvardaki ara musluklara bağlanır.7. Duvara asma ve ayaklı tipleri vardır. vücudun alt tarafını yıkamak ve taharet almak amacıyla kullanılan sağlık gereçleridir. Sifon çıkışı. Bide ekseni pis su ekseni ile aynı seviyeye getirilecek şekilde bide geçici olarak yerine yerleştirilir.3. Bidenin duvara ve döşemeye temas eden tüm yüzeylerine silikon uygulanır. Duvar düzlemine bitişik bidenin montajında aşağıdaki işlem basamakları uygulanır:             Sıcak ve soğuk su ağızlarına ara musluk bağlantıları yapılır. Bidelerin üzerine sıcak ve soğuk su kullanımı için bataryalar takılır. Bitmiş duvarda hazırlanan 50’lik pis su çıkış ağzına sızdırmazlık adaptörü arap sabunu uygulanarak yerleştirilir. 35 . Duvara bitişik olması durumunda montaj tekniği nedeniyle ıslak mekânda süpürgelik olmamalıdır ( Şekil 1. genellikle klozetle birlikte bulunur. duvardaki pis su ağzı ile aynı eksende olacak şekilde tespit kelepçesi ile bideye sabitlenir. Döşemeye monte edilen bideler. Sifon takımı bideye monte edilir. Banyo odalarında tek başına bulunmaz. İtme sonucunda sifonun pis su ağzında bulunan adaptöre yeteri kadar geçmesi sağlanmalıdır. Bide üzerine bide bataryası montajı yapılır. Bide. Markalanan yerler delinir ve dübeller çakılır.25 ). Bideler Bideler. Pis su ağzının bitmiş döşemeden 125 mm olmasına özen gösterilmelidir.

umuma açık erkek tuvaletlerinde kullanılır. manuel ve fotoselli yıkama sistemleri de kullanılmaktadır. hastaneler. Pisuvarların pis su ağızları. Genellikle alttan pis su gideri. Terazisi kontrol edilerek montaj delik yerleri markalanır. sık kullanılan yerlerde belirli bir debiye ayarlanarak sürekli akıtılabildiği gibi.25: Bide montaj resmi 1. Montaj delikleri delinir. Dübeller çakılır. 6–14 yaş grubunun kullanacağı pisuvarlar. Sifon pis su girişine geçecek şekilde pisuvar geçici olarak montaj konumuna getirilir. Pisuvar pis su gideri 50’ lik yapılır ( Şekil 1. Pisuvar montajı şöyle yapılır:     Pisuvara sifon takılır. iş merkezleri. bitmiş döşemeden yaklaşık 450–550 mm yüksekte olmalıdır.26 ). Pis su ağzı bitmiş döşemeden yaklaşık 400–450 mm yüksekliğe konulmalıdır. otogar gibi yerlerin tuvaletlerinde bulunur. Pisuvarlar. 36 .8.3. Pisuvarlar Pisuvarla. Pisuvar ise bitmiş döşemeden yaklaşık 650 mm olacak şekilde monte edilmelidir. duvar kotuna sıfır olacak şekilde yapılmalıdır. Daha çok okullar. tamamlanmış duvara tırnaklı ya da montaj vidalı olarak monte edilir. Yıkama suyu. üstten ise yıkama suyu girişi vardır.Şekil 1.

 Sifon sızdırmazlık adaptörüne arap sabunu uygulanır. 37 .

montaj pozisyonuna getirilir. Plastik burçları takılarak montaj cıvataları sıkıştırılır. Pisuvarın bitmiş duvara temas eden kısımlarına silikon tatbik edilir. Pis su ve temiz su bağlantıları test edilerek montaj tamamlanır.      Pisuvar. Pisuvara musluk bağlantısı yapılır. Şekil 1.26: Pisuvar montaj resmi 38 . Pis su bağlantı borusu 50’lik gider ağzındaki adaptöre geçirilir.

1. ikincisi ise elektrik kullanarak sıcak su elde edilen elektrikli termosifonlardır. termosifona soğuk su girişi bitmiş döşemeden yaklaşık 2500 mm yukarıda bulunan bir depodan sağlanır. Günümüzde büyük şehirlerde daha çok elektrikli termosifon kullanılmaktadır. Bu tip termosifonlarda su. Bu termosifonlar borulu ve gömlekli olarak yapılır.9. silindir kazan içindeki bir borudan geçerek etrafını çevreleyen suyu ısıtır.27: Depolu katı yakıtlı termosifon montaj resmi 39 . Silindirik termosifon gövdesi ile gömlek arasında duman kanalı vardır. sıcak suyu üretme biçimine göre iki değişik şekilde olur. 1.1.9. Şekil 1.3. daha çabuk ısıtılırken banyo sıcaklığı daha yüksektir. Katı Yakıtlı Termosifonlar Bakır termosifonlar 60 l su kapasitesinden daha az olmamalıdır. Termosifonlar Termosifonlar.3. Depolu termosifonla sıcak su hazırlamada. Borulu tip termosifonlarda yanma sonucu oluşan sıcak duman ve gazlar. Gömlekli tip termosifonların düzeneği ise şöyledir: Silindirik termosifon gövdesinin dışını saran bir gömlek vardır. Bunlardan birincisi sıvı veya gaz yakıt ile sıcak su elde edilen bakır termosifonlar.

( Şekil 1.Depolu katı yakıtlı termosifon montajı yapılırken şu işlem sırası uygulanır. 1. Ayrıca sıcak su çıkışı. Üzerindeki termostat sayesinde istenilen sabit sıcaklıkta su elde edilebilir. Şekil 1. Küçük tip musluğa veya duşa takılabilen elektrikli su ısıtıcıları da mevcuttur.27 )        Termosifon yerine oturtulur ve teraziye alınır.3. Depoya soğuk su giriş bağlantısı yapılır.28: Elektrikli termosifon montaj resmi 40 . depoya üstten girecek şekilde havalık borusu uzatılır.9.28 ). Elektrikli Termosifonlar Elektrikli termosifonlar kendinden depoludur. Deponun etrafı. Bu su ısıtıcıları küçük boyutlu olma avantajının yanında verim ve kapasite açısından zayıftır. Depodan termosifona soğuk su girişi ¾ galvaniz boru ile bağlanır. Termosifon deposunun şamandıra bağlantısı yapılır. Termosifon ile depo bağlantılarının kolay yapılabilmesi için termosifonun üst kısmına soğuk su girişi en az 2500 mm yukarıda olacak şekilde konsollar duvara harç ile sabitlenir. Bu termosifonlardan sıcak su alabilmek için önceden devreye sokulması gerekir.2. sıcak suyu uzun süre muhafaza etmesi için ısıya dayanıklı yalıtım malzemesi ile izole edilmiştir. Elektrikli termosifon montajı aşağıda verilmiştir ( Şekil 1. Depodan sıcak su çıkış bağlantısı yapılarak uç malzemelerine sıcak su borusu hattı çekilir.

Şofbenlerin montajı. gaz kontrol ve güvenlik elemanları. Kancalar arası mesafe yaklaşık 250 mm ölçüsündedir. su ve gaz borularıdır. Şofbenler Şofbenler ani su ısıtıcısı olarak da bilinir. Şofben soğuk su girişine vana takılır. şofben alt seviyesi bitmiş döşemeden 1300 mm olacak şekilde kanca yerleri duvara işaretlenir. gövde. Gaz bağlantısı yapılır. Baca çekişi yeterli olmalıdır. Baca bağlantısı yapılarak borunun şofbene temas eden kenarı yanmaz bantla sarılır. Şofben montajı şöyle yapılır:          Şofbenin yerleştirileceği yer belirlendikten sonra. atmosferik brülörlü yanma odası. Doğal gaz ve sıvılaştırılmış LPG ile çalışır. banyo veya çok dar hacimli mekânlara yapılmamalıdır. Daha sonra işaretlenen yerler delinerek dübeller çakılır. Şekil 1.29: Gazlı şofben montaj resmi 41 .10. kanatlı borulu su ısıtıcısı (eşanjör). Montaj kancaları sıkılarak şofben asılır ve terazisi kontrol edilir.3. Şofben sıcak ve soğuk su boru bağlantıları spiral hortumlu olarak yapılır (Rakorlu olarak da yapılabilir. Baca borusunun duvara temas eden yüzeyi alçı ile sıvanırsa sızdırmazlık daha iyi olur.).1. Gaz bağlantısı. baca bağlantısı ve sıcak-soğuk su bağlantıları kaçak testinden geçirilerek montaj tamamlanır. Şofbeni oluşturan ana elemanlar.

T parçası: Üç yollu bağlantılarda ve bir boru hattından kol almakta (T) dirsek kullanılır.11. Rakor: Üç parçadan oluşan ve boruların eksenleri etrafında döndürülmesine gerek duyulmadan bağlantı yapılmasını sağlayan bir bağlantı parç asıdır.Şekil 1.3. 90° ve 45° lik çeşitleri vardır. Nipel: Birbirine yakın iki bağlantı parçasını birleştiren parçalardır. Metal dirseklerin her iki ağzının iç kısmına vida dişi açılmıştır. Temiz Su Tesisatı Birleştirme Parçaları  Dirsek: Tesisatta yön değişimlerinde kullanılan bir bağlantı parçasıdır. Metal olanların boru ağızlarında iç kısımlara vida açılmıştır.30: Gazlı şofbenin tesisata bağlanışı 1.     42 . Ancak her iki ucuna da erkek vida dişi açılmıştır. Manşon: Temiz su tesisatında kullanılan ve iç kısımlarına diş açılmış boru bağlantı parçasıdır.

Deveboynu: Pis su tesisatlarında kaydırılmasında kullanılır. 43 . erkek vida dişlerinin üzerine keten sarılarak takılır. Redüksiyon: Büyük çaplı bir borudan. Musluk yerine takıldığı zaman önce rozet takılır sonra musluk ve bataryalar. küçük çaplı boruya geçişte kullanılır ve ucunda erkek. Pirinç malzemeden yapılmış olup 1-5cm arasında uzatmalar yapılabilmektedir. diğer ucuna erkek vida açılmıştır.   Kör tapa: Boruların uçlarının veya depoların kullanılmayacak olan ağızlarının kapatılmasında kullanılır. Bir ucuna dişi. diğer ucunda dişi vida bulunur.  boru doğrultusunun yana Uzatma parçaları ve rozetler: Musluk bağlantılarında mesafeyi uzatmak için kullanılır. Musluk rozetleri ise yapılan işin estetiğine yönelik kullanılan bir aksesuardır.

Boru Ekleme Parçaları

Şekil 1.31: Temiz su tesisatı boru ekleme parçaları

44

Şekil 1.32: Temiz su tesisatı boru ekleme parçaları

1.4. Su Tesisat Sembolleri
1.4.1. Sıhhi Tesisat Projelerinde Kullanılan Şablonlar
Tesisat projelerinde çizilmesi gereken uç malzemeleri, armatürler vb. elemanların sembollerini pratik olarak çizmemizi sağlayan ölçekli imal edilmiş cetvellerdir. Sıhhi tesisat projeleri 1/50 veya 1/100 gibi ölçeklere çizilir. Projeler çizilirken gerekli yazılar, ölçülendirmeler, uç malzemelerinin ve armatürlerin şekilleri, proje ölçeğine uygun imal edilmiş ve standart hâle getirilmiş şablonlarla yapılır. Yazı şablonları ile değişik ebatlarda yazı yazılabilir. Tesisat şablonları ise projelerde oldukça kolaylık sağlayan cetvellerdir. Örneğin, 1/50 ölçeğindeki bir projede banyoya küvet çizimi yapılacaksa 1/50 ölçeğindeki tesisat şablonu ile bu küvet rahatlıkla çizilebilir. Tesisat elemanlarının hem yatay planda hem de kolon şemasında gösterilen sembol ve işaretleri farklıdır. Şablonlarla örnek çalışma aşağıda verilmiştir ( Resim 1..1.7 ).

45

Resim 1.1: Tesisat şablonları ile çalışma

Resim 1.2: Tesisat şablonları ile çalışma

Resim 1.3: Tesisat şablonları ile çalışma

Resim 1.4: Tesisat şablonları ile çalışma

Resim 1.5: Tesisat şablonları ile çalışma

46

7: Örnek mimari tefriş ve tesisat şablonları 47 .Resim 1.6: Tesisat şablonları ile çalışma Resim 1.

 Çizilecek sembol.  Şablon ile tesisat elemanının sembolü çizildikten sonra şablon dikkatli kaldırılmalıdır.4. Sıhhi Tesisat Uç Malzemelerinin Sembollerle Gösterilmesi Sıhhi tesisat projelerinde kullanılan uç malzemeleri yatay planda ve kolon şemasında gösterilme şekilleri aşağıda verilmiştir ( Tablo 1.3 ). şablondan doğru seçilmelidir. 48 .  Bazı sembollerin çiziminin şablondaki iki veya daha fazla şeklin kullanılmasıyla meydana geldiği unutulmamalıdır. 1.2.  Şablonla çizim yaparken kalem dik açıyla kullanılmalıdır.Tesisat şablonu kullanırken şunlara dikkat edilmelidir:  Şablon gönyesinde kullanılmalıdır. Aksi hâlde mürekkep hemen kurumayacağından dağılabilir.

3: Sıhhi tesisat projelerinde kullanılan uç malzemeleri sembolleri 49 .Tablo 1.

3.4: Sıcak su hazırlama cihazlarının sembolleri 50 . Sıcak Su Hazırlama Cihazlarının Sembollerle Gösterilmesi Kullanma sıcak suyu hazırlamakta kullanılan termosifon.4 ).4. şofben. boyler gibi cihazların sembolleri aşağıdaki gibidir ( Tablo 1. kombi.1. Tablo 1.

4. Açma Kapama ve Kontrol Elemanlarının Sembollerle Gösterilmesi Sıhhi tesisat projelerinde çok çeşitli açma kapama ve kontrol armatürü kullanılmaktadır. Tablo 1.5 ).1.4. 5 : Sıhhi tesisatta kullanılan açma kapama ve kontrol elemanlarının sembolleri 51 . Bu armatürlerin sembolleri aşağıdaki gibidir ( Tablo 1.

Tablo 1. pis su gibi boruların sembollerle gösterimi aşağıda verilmiştir ( Tablo 1.8 ).7 .1. Tablo 1. soğuk su. Tablo 1.5.6 . Tesisat Borularının Sembollerle Gösterilmesi Sıhhi tesisat projelerinde kullanılan sıcak su.4. 6: Sıhhi tesisatta kullanılan tesisat borularının sembolleri 52 .

Tablo 1.7: Sıhhi tesisatta kullanılan tesisat borularının sembolleri 53 .

6. pis su borularının yerleri ve konumları da projede belirtilmiştir. Mutfaklar tek sıralı. Yemek hazırlama.Tablo 1. Bu tip mutfaklarda duvar uzunluğu 2400 mm’den az olmamalıdır.4. L ve U biçimli mutfakların minimum ölçüleri aşağıda verilmiştir (Şekil 1. Uç Malzemelerinin Plan Görünüşüne Yerleştirilmesi Bir yapının ıslak mekânları sayılan mutfak. genellikle küçük ve orta büyüklükteki aileler için uygundur. 54 . L ve U biçimli mutfaklar kalabalık aileler içindir. Islak mekânlara yerleştirilmesi gereken uç malzemelerinin. bulaşık. özellikle ev hanımlarının sıklıkla kullandıkları bir mahaldir. temiz su. Wc.1. Tezgâh genişliği 600 mm ve tezgâh önündeki kullanım alanı da en az 900 mm olmalıdır. Tek sıralı. 1. L ve U biçiminde olabilir. Gerek mutfağın büyüklüğü ve gerekse yerleşimi. kullanışlı olmasına etki eder.4. Bu tip mutfaklarda tezgâh kullanım alanı daha fazladır. temizlik gibi işler için mutfakta zaman geçirilir. pişirme.8: Sıhhi tesisatta kullanılan tesisat borularının sembolleri 1. Tek sıralı mutfaklar. sofra hazırlama.33 ). Tüm bu işlerin rahat yapılması için kullanışlı bir mutfağa gereksinim duyulur. Mutfağa Uç Malzemelerinin Yerleştirilmesi Mutfak. banyo gibi hacimleri ve konumları proje aşamasında belirlenir. Montaj uygulaması yapılırken bu tesisat elemanları projede belirtilen yerlere yerleştirilmelidir.6.

Mutfakta ayrıca ocak (fırın) ve buzdolabı için yer bulunmalıdır.34: Tek sıralı mutfak yerleştirme Mutfağa eviye ve bulaşık makinesi için tesisat çekilir. L ve U biçimli mutfakların minimum yerleştirme ölçüleri Şekil 1. Eviye ise zorunluluk yoksa pencereden gelecek ışığı önden ya da sol yandan alacak şekilde yerleştirilmelidir.34 ) eviyenin kirli su kolonuna yakın olduğu görülmektedir. Eviyeler kirli su kolonuna da yakın olmalıdır. Şekil 1. Ayıca eviyeye gün ışığı sol yandan gelmektedir. 55 .Mutfaklarda eviye. ocak. davlumbaza yakın olmalıdır. fırın ve buzdolabı yan yana gelmemelidir. Davlumbaz yok ise baca bağlantısı yapılmak suretiyle aspiratör yerleştirilmelidir. Yandaki mutfakta ( Şekil 1. Örneğin. Bu cihazlar yerleştirilirken bazı hususlar göz önüne alınmalıdır. bulaşık makinesi. buzdolabı. kombi ve aspiratör gibi cihazlar bulunabilmektedir. Ocak (fırın).33: Tek sıralı.

iş yerlerinde. aydınlatma da yeterli olmalıdır.4. Ocak ve buzdolabı yan yana getirilmemiştir. Hela taşı. hela taşının kullanım alanını işgal edecek şekilde yerleştirilmesi doğru olmaz. banyodaki lavabolara oranla küçük olur. Bazı tuvaletlerde alaturka hela taşı. Tuvaletlere Uç Malzemelerinin Yerleştirilmesi Konutlarda. Ocağın konulduğu yerde baca bulunmaktadır. kullanım alanı için önemli bir husustur. Lavabonun ise eksenden duvar mesafesi en az 450 mm’dir ( Şekil 1. Hela taşı. bulunduğu yapıya göre tasarlanır. bir de lavabo konur. Evsel kullanımlarda havalandırma penceresi yeterli olurken. Tuvaletlerin iyi bir şekilde havalandırılması gerekir. Tuvalete konulan lavabolar. Hela taşları genellikle yerleştirileceği kenarın ortasına gelecek şekilde monte edilir. Tuvaletler. Konutlarda bulunan tuvaletlerde genellikle bir hela taşı ve bir lavabo bulunur. 56 . Tezgâh üzerinde hazırlama masası için yeteri kadar alan bırakılmıştır. Buradaki lavabo.6. kolona yakın yerleştirilmelidir. banyodaki lavaboya göre küçük boyutludur. okullarda. Bu WC’de hela taşı ekseni. pis su kolonuna yakındır. dizi hâlindeki hela taşlarının bulunduğu konut dışı tuvaletlerde aspiratör ile havalandırma yapılmalı. Ayrıca kapının çalışmasını engellemeyecek yere konulmuştur.Mutfak tezgâhı üzerinde eviyenin dışında buzdolabı ve ocak için yer ayrılmıştır.35).35: Tuvaletlerin yerleştirilmesi Tuvaletlere genellikle bir hela taşı. Kullanma pozisyonuna göre sol tarafında taharet musluğu bulunmalıdır.36 ). Şekil 1. hastanelerde kısaca her yapıda tuvalet mevcuttur. Tuvalete konulan lavabonun.2. Bu. 1. bazılarında da klozet olabilir. yan duvardan en az 600 mm açıklıktadır (Şekil 1.

36: Tuvaletlere uç malzemelerinin yerleştirilmesi 1. Banyolara bir lavabo. Küvetler veya duş tekneleri. Banyoya Uç Malzemelerinin Yerleştirilmesi Banyolara konacak tüm uç malzemelerinin türü ve adedi. Banyoda eğer bide varsa klozet ile yan yana olmasında yarar vardır. 57 . küvet (veya duş teknesi) ile klozet arasına yerleştirilmelidir. kişilerin rahat kullanabileceği ve ulaşabileceği şekilde yerleştirilmelidir. Banyo kapısının tam açılmasını engelleyecek yerleştirmelerden kaçınılmalıdır.37–40 ). Banyoya konulacak uç malzemeleri banyo büyüklüğüne göre tercih edilmelidir. Yer süzgeci. bir duş teknesi veya küvet ve yer süzgeci konulması şarttır. kullanıcı isteğine ve kişi sayısına göre değişebilir ( Şekil 1. mümkün olduğu kadar kısa tutulmalıdır.3. Yatay döşenen pis su boruları. Planlamada klozet ve küvet (veya duş teknesi) arası uzaksa klozetin taharet musluğu yakınına ya da yıkanma yerindeki (küvet. Banyoya konulacak uç malzemesinin sayısı ve türü. duş teknesi) batarya tarafına konulması uygun olur. kullanacak kişi sayısına göre belirlenir. jakuzi (sağlık havuzu) gibi cihazlar da konabilir. Banyo odaları yerleştirilirken şu hususlara dikkat edilmelidir:           Klozet (alafranga hela taşı) mutlaka pis su kolonuna yakın yere konulmalıdır. yıkanan kişinin kapıyı görebileceği yere yerleştirilmelidir.Şekil 1.4. Soğuk ve sıcak su boruları soğuk iklimlerde dış duvardan geçirilmemelidir. Daha geniş banyo odalarında bide.6. Uç malzemeleri. Klozetlerin banyo kapısının yakınında olmasından kaçınılmalıdır. çamaşır makinesi.

39: Tam konforlu banyolar için yerleştirme uygulaması 58 .Şekil 1.37: Küçük banyolar için yerleştirme uygulamaları Şekil 1.38: Büyük banyolar için yerleştirme uygulamaları Şekil 1.

Lavabo. Ayrıca küvetin konduğu yer. Yer süzgeci.40: Banyo yerleştirme uygulaması 59 . küvet. suyun zemine akma olasılığının yüksek olduğu küvet ve klozet arasına yapılmıştır. kullanan kişinin kapıyı rahat görebileceği yere yerleştirilmiştir. iç duvar tarafında olmamalıdır. Pis su kolonu.Şekil 1. sık kullanılan bir uç malzemesi olduğundan en kolay ulaşılır yere konmuştur. banyo odasında ölü hacme (kullanılmaya müsait olmayan alan) sebebiyet vermemiştir. Klozet için uygun yer olarak küvet yanı seçilmiştir. klozet ve yer süzgecinden oluşmaktadır. Küvet. Pis su kolonuna fazla uzak olmamasına dikkat edilmiştir. kapının çalışmasını engelleyecek şekilde monte edilmemiştir. Banyonun yerleşimine baktığımızda hiçbir uç malzemesi.40’taki banyo odası. lavabo. Şekil 1. Varsa tesisat bacasından geçmelidir. Süzgeçlerin banyonun orta yerine konması estetik açıdan uygun değildir.

Kolon şemasına uç malzemeleri yerleştirilirken yerden yükseklikleri dikkate alınır.41’de verilen banyonun uç malzemelerini plan görünüşüne yerleştirelim: Şekil 1. Şekil 1.7.5 kalemle çizilir. Uç malzemeleri 0.4.4.3’ te gösterilmiştir).1.2 konu başlığı altında Tablo 1. Uç Malzemelerinin Şema Görünüşlerini Çizmek Uç malzemelerinin şema görünüşleri tesisat şablonları ile çizilir (Uç malzemelerinin şema gösterimi ile ilgili semboller 1.41: Banyoya uç malzemelerin yerleştirilmesi 60 .

42: Şekil 1. Pis su kolonuna en yakında küvet bulunmaktadır.Bu plan görünüşünde (Şekil 1. lavabo ve süzgeç bulunmaktadır.42). Tek pis su kolonuna bağlantıları yapılan bu uç malzemelerinin şema görünüşünü çıkarırken uç malzemelerinin pis su kolonuna göre konumlarına bakmalıyız. Küveti süzgeç. Bu bilgiler ışığında şema görünüşü şu şekilde olur (Şekil 1.41’deki banyonun şeması 61 . Burada tüm uç malzemelerinin pis su kolonunun sağında olduğu görülmektedir. klozet. süzgeç ve küvet tek çatal ile kat borusuna bağlanmışlardır.41) küvet. klozet ve lavabo izlemektedir. Şekil 1. Ayrıca klozet.

Şekil 1.Aşağıda uç malzemesinin şema görünüşüne yerleştirilmesi ile ilgili örnek verilmiştir ( Şekil 1.43 ).43: Şema görünüşüne uç malzemelerinin yerleştirilmesi 62 .

dikkat   şablonlarını hazır hale   Şablonların nasıl kullanıldığını inceleyiniz ve şablon kullanma alıştırmaları yapınız. Çizim yapılacak mekânın ısı. Öneriler  Banyo odaları yerleştirilirken edilecek hususları inceleyiniz. ışık. havalandırma ortamını ve çizim araç gereçlerini hazırlayınız. Çizimi yapılacak banyo odasının yönüne uygun olarak çizim paftasını sabitleyiniz.44 ) Tesisat şablonları Çizim araç gereçleri 63 . Kullanacağınız tesisat temizleyerek kullanıma getiriniz. Kullanacağınız tesisat şablonlarını hazırlayınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları  Uç malzemeleri çizilecek banyoya ait kat planını belirleyiniz.    Çizim ortamını hazırlayınız. Kullanılacak araç ve gereçler:    Uç malzemeleri çizilecek banyoya ait kat planı ( Şekil 1. Şablon üzerinde kullanacağınız sembolleri belirleyiniz. Çizimi yapılacak banyo odasının  yönünü tespit ediniz.

Şekil 1.44: Uç malzemeleri çizilecek banyoya ait kat planını hazırlayınız. 64 .

45: Uç malzemelerini şablon yardımı ile yerlerine çiziniz.Şekil 1. 65 .

( ) Sıhhi tesisat projeleri 1/50 veya 1/100 gibi ölçeklere çizilir. ( ) Binalarda boru hattının döşenmesinde. 5. 7. şehir su borusu ile binada sayaç arasında kalan kısma besleme borusu denir. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. ( ) Uç malzemesi montajlarında montaj ölçüleri. ( ) Temiz su tesisatında üç yollu bağlantılarda ve bir boru hattından kol 10. yanlış iseY. cevap anahtarı ile karşılaştırınız. ( ) Klozet (alafranga hela taşı) mutlaka pis su kolonuna uzak yere konmalıdır. 3. OBJEKTİF TESTLER (ÖLÇME SORULARI) Aşağıdaki ifadeler doğru ise parantez içine D . bitmiş döşemeye göre işaretlenmelidir. yazınız. ( ) Pis su tesisatı. ( ) Pisuvar pis su gideri 50’ lik yapılır. 9. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı. ( ) Eviye armatürlerinin yerden yüksekliği 70 cm’ dir. almakta nipel kullanılır. ( ) Mutfak tezgâh genişliği 600 mm ve tezgâh önündeki kullanım alanı da en az 900 mm olmalıdır. 66 . 6. 2. 8. 1. besleme borusu ve iç tesisat olarak iki bölüme ayrılır. 4. ( ) Atık su tesisatı döşenirken yatay borulara eğim % 2 verilmelidir. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz.

UYGULAMA FAALİYETİ: Su Tesisat ÖĞRENCİNİN Sembollerinin Çizimi Adı ve Soyadı : AÇIKLAMA: Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız becerileri ‘Evet’ ve ‘Hayır’ kutucuklarına (X) işareti koyarak kontrol ediniz. ‘Hayır’ larınız için ilgili faaliyetleri tekrarlayınız. 4. DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ DEĞERLENDİRME Uygulama faaliyetinde kazandığınız davranışlarda işaretlediğiniz ‘Evet’ ler kazandığınız becerileri ortaya koyuyor. DEĞERLENDIRME ÖLÇÜTLERI 1. Tesisat şablonu kullanırken dikkat edilecek hususları inceleyiniz. 7. WC ve mutfak uç malzeme yerleştirme kurallarını inceleyiniz. 3. 6. 2. Cevaplarınızın tamamı ‘Evet’ ise diğer öğrenme faaliyetine geçiniz. 67 .UYGULAMALI TEST Siz de herhangi bir mimari proje seçerek önerilen işlem basamaklarına göre uygulamanızı yapınız.     Mimari projeyi ve ıslak hacimleri belirleyiniz. Aşağıdaki işlemleri tamamladığınızda tesisat şablonu kullanarak çizim kuralları doğrultusunda ıslak hacimlerin uç malzemelerini mimari proje üzerine yerleştirebileceksiniz.  Mimari projeyi çizim masasına sabitleyerek şablon vasıtası ile uç malzemelerini yerleştiriniz. Bilgilerinizi gözden geçirdiniz mi? Çizilecek banyo uç malzemelerini şablon üzerinde seçtiniz mi? Banyo uç malzemelerinin yerleştirme kurallarını incelediniz mi? Çizim ortamını hazırladınız mı? Evet Hayır Uç malzemeleri çizilecek banyoya ait mimari projenin yönünü ve banyonun konumunu incelediniz mi? Banyo uç malzemelerinin sembollerini kurallara uygun çizdiniz mi? Son kontrolleri yaptınız mı? Aşağıdaki ölçütlere göre çalışmanızı değerlendiriniz. Banyo. Aynı işlemi arkadaşlarınızla birlikte tartışarak uygulayınız. 5. Çizim ortamını hazırlayınız.

kapıcı dairesi. Binaya ait daire. Su Saatleri Yerleri ve Tasarımı Ortak hidrofor tesisatı olmayan binalarda her daire için giriş borusu çapında (kolektör) bir adet su saati tesis olunmalıdır. Temiz Su Tesisat Projesi Çizimi 2. Su saatleri detay proje olarak hazırlanıp sıhhi tesisat raporuna eklenmelidir. ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapmanız gereken öncelikli araştırmalar şunlardır:   Mimari projeler Su tesisat projeleri Araştırma işlemleri için mimarlık ve iç mimarlık bürolarından. makine mühendisliği bürolarından faydalanabilirsiniz. SU TESİSAT PROJELERİ 2. yapıların umumi giriş ve ortak kullanım alanlarından geçirilerek tesis edilmelidir.1. mimari proje üzerine ölçeğine uygun olarak çizebileceksiniz. Temiz su tesisat boruları. Ana su boruları. Hidroforlu yapılarda şebeke hattından yapı girişine 2 adet vana.1. kesinlikle galvenize edilmiş çelik borular ve ekleme parçaları ile tesis edilmelidir. 2. ışıklıktan kat boyunca çıkarılmalıdır. 2.1. 68 . dükkân ve bunun gibi bağımsız bölümlerden geçirilmemelidir. Her su saatine.ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 AMAÇ Uygun ortam sağlandığında su tesisat projelerini. şebeke ve daire tarafından olmak üzere iki adet kapama vanası konulmalıdır.Temiz Su Tesisat Ana Borusunun Döşenmesi Temiz su ana boruları. 1 adet çek valfli ve tek aboneli su sayaçlı bağlantı tasarımı yapılmalıdır.1.1.1. Ana su borularının korozyona karşı izolasyonu yapılmalıdır.

Su sayaçları aşağıda belirtilen şekilde düzenlenmelidir:     Yan yana tek sıra hâlinde tesis edilecek su sayaç tesisatlarının 16cm ve zeminden yükseklikleri 50cm olmalıdır. üst üste karşılıklı 2 sıra hâlinde düzenlenmesi durumunda karşılıklı 2 sıra arasındaki mesafe. tavana sağlam bir şekilde askılama ve genleşmeye elverişli konumda asılmalıdır. Musluk takılacak boru ankastre olduğu takdirde. muhakkak surette kolaylıkla takılıp sökülecek şekilde konmalıdır. Kapama muslukları. Özel şartnamede ayrıca bir kayıt bulunmazsa duvar içerisinde veya ankastre olarak döşenmelidir. teflon bant veya boyalı keten ile yapılmalıdır. sayaçlardan sızan suların yer süzgeci ile toplanarak pis su tesisatına verilmesi gerekmektedir. 69 . Borular hiçbir suretle kalorifer. Tavan altından açıktan geçen borular. kolay ulaşılabilir ve değiştirilebilir şekilde yerleştirilmelidir. banyo ve diğer mahallere ait bacalar içerisinden geçirilmemelidir. Sayaç yerlerinin aydınlatılması. Ortak hidrofor tesisatı olan binalarda. Galveniz borular ısıtılarak eğilmemeli veya kaynak ile tutturulmamalıdır. Binalarda bütün bağımsız bölümlere ait su sayaçları aynı mahalde toplanmalıdır. ihtiyaca cevap verecek bir adet ortak sayaç da konulabilir.  Yapı içerisinde ise yapı girişine.  Su sayaçları.Temiz Su Tesisatı Dâhilî Borularının Döşenmesi Soğuk ve sıcak su şebekelerinde kullanılacak borular. İç tesisat boruları duvar uzunluğu ise karşılıklı 4 sıra hâlinde de yapılabilir. merdiven altına veya varsa sayaç odasına konulmalıdır. Galveniz boru bağlantıları.2. en fazla 5 adet olmak şartı ile 25cm aralıkla üst üste tesis edilmelidir.  2. genellikle ön ve yan bahçe duvar kenarlarına. İç tesisat borularının. İç tesisat borularının üst üste tek sıralı tesisi hâlinde tesisat uçları. mutfak. havalandırma.1. sadece zemin üzerine konulmalıdır.  Seçilen sayaç mahallerinde alçak ve yüksek gerilim tesisine ait kablolar geçirilmemelidir. ağızdan ağza 160cm olmalı ve en çok üst üste tesis edilmelidir.Su sayaçlarıyla ilgili olarak aşağıdaki maddeler önemlidir: Yapı dışında. kalın etli vidalı ve içi dışı galvanizli olmalıdır. Her mustakil daireye girişten soğuk ve varsa sıcak su boruları üzerinde kapama musluğu bulunmalıdır. bir hücre yapılacak ve üzerine bir kapak yapılacaktır. Bağlantılar fittings bağlantı elemanı olacaktır.

Boru.3 kalınlığındaki rapido kalemle çizilir. Boru hattı uzadıkça maliyet artar ve boru içindeki akışkan bakımından da problemler doğabilir.3. Döşeme içinden geçirilen borular çabuk çürür ve delinebilir. Üst üste yatay döşenen borularda. Boru Tesisatlarının Plan Görünüşüne Çizilmesi Sıhhi tesisat projelerinde soğuk su. Ankastre (sıva altı) döşenen borular. Kolon borusundan hat alınarak su akıtma yerlerine su iletilir ( Şekil 2. Çizgi. Soğuk su boruları. Açıkta döşenen borular. 2. yerden zorunlu olarak geçirilecekse korozyondan mutlaka korunmalıdır. borularda gereğinden fazla yön değiştirme olursa basınç kayıpları oluşur. salon. yapının kullanılmasına olumsuz etki yapmamasına özen gösterilmelidir. duvar konsolu veya kelepçelerle tespit edilmelidir. Sıhhi tesisat projelerinde soğuk su boruları sürekli çizgi şeklinde çizilir. Borular tavandan geçirilmemelidir. Temiz su kolonları genellikle WC’lerin kapı arkasından geçirilir. 0. Donma tehlikesi olan borular mutlaka izole edilmelidir. Boruların geçirileceği yerlerin. yüzeyde yoğunlaşan suyun alttaki borulara korozif etki etmemesi için en alttan soğuk su borusunun geçmesi sağlanmalıdır.Duvar önlerinden geçen borular. Boruların döşeme içinden geçirilmesinden kaçınılmalıdır. Duvar içerisinden döşenecek sıcak su boruları ve bina dışında ankastre döşenen borular izole edilmelidir. soğuk iklimlerde dış duvar içinden geçirilmemelidir.1 ). Şöyle ki. Sıfır derecenin altında kış şartları olan bölgelerde tüm borular izole edilmelidir. Tesisatın işleyişi bakımından da boru tesisatları önem taşır. kolon ve kirişlere zarar vermeyecek şekilde döşenmelidir. Soğuk su boruları çizilirken şunları göz önünde bulundurmalıyız:           Açıkta döşenen borular. sıcak su ve atık su boruları çizilirken birtakım hususların dikkate alınması gerekir. Ankastre döşenen borular ıslak mekânlardan (banyo. estetik bakımdan görünüşü bozmayacak yerlerden geçirilmelidir.3.1. Açıkta döşenen borular duvar üzerinden çizilirken sıva altından geçen borular duvar içine çizilir. Bina içinde veya dışında toprak altında döşenecek su boruları korozyona karşı izole edilecektir. Soğuk Su Borularının Çizilmesi Bir sıhhi tesisat projesinde uç malzemelerinin kullanılacağı yerlere ve diğer su akıtma yerlerine soğuk su ağızları bırakmak gerekir. 70 . Wc. mümkünse tesisat bacası veya boru bacasından geçirilmelidir.1. mutfak) geçirilmeli.1. 2. oda gibi hacimlerin duvarlarından geçirilmemelidir.

1: Daire içinde soğuk su borularının temiz su kolonundan alınarak dağıtılması 2. termosifon.1. Temel olarak iki ayrı sıcak su sistemi mevcuttur:   Bağımsız sıcak su sistemi Merkezî sıcak su sistemi Çeşitli kullanım yerlerindeki gerekli sıcak su sıcaklığı ticari ve endüstriyel mutfak ve çamaşırhane ihtiyaçları hariç. 35–60°C arasında değişir.2. Üniversal bir hesap yöntemi belirlemek amacı ile verilen çeşitli standart tüketim değerleri arasında da çeşitli kaynaklar arasında farklılar görülmektedir.Şekil 2. Standart olarak kullanma sıcak su sıcaklığı 60°C kabul edilir ve hesaplarda bu değer esas alınır.1 ). Çizelgede çeşitli kullanım yerleri için farklı kaynaklarda rastlanılan en düşük ve en yüksek 60°C sıcaklıkta saatlik ani sıcak su ihtiyaç değerleri (I/s) olarak verilmiştir ( Tablo 2. gazlı ve elektrikli şofben LPG’li veya doğal gazlı kombi ve güneş enerji sistemi ile elde edilebilir. 71 . Sıcak Su Tesisat Tasarımı Dairelerde sıcak su. merkezi boyler.3.

sıcak su boru şebeksine paralel olarak sirkülasyon boruları döşenmelidir.1/4" 1" ¾" 1.30 0.30 0.5-9 --90-250 40-68 35-45 70-90 70-90 136-250 Apartman 7.5-9 50-68 ---75-450 35-90 ----250-1000 Endüstriye l Tesis 7. Temiz su borusundan bir hat alınarak su ısıtıcısına verilir.5-9 20-27 76-250 160680 70-90 75-126 75-126 250340 0. küvet veya duş teknesi.00 faktörü Tablo 2.60 0.30 0.3. bide.3.25 0. şofben. Sıcak Su Borularının Çizilmesi Sıcak su.1/4" 1" ¾" ¾" Tablo 2. kurna gibi uç malzemelerine iletilir ( Şekil 2.1/2" 1.5-9 23-27 ----38-90 ----114-136 Okul 7.70 1.80 2.25 Otel 7.1: Farklı kaynaklarda rastlanılan en düşük ve en yüksek 60°C sıcaklıkta saatlik ani sıcak su ihtiyaç değerleri Boylerli binalarda. Burada sıcak su elde edilerek lavabo.1. Sıcak su tesisat borularına göre konacak sirkülasyon boru ç3 Sıcak Su Tesisat Boru Çapı Sirkülasyon Boru Çapı 2" 1.5-9 30-36 76-250 160-760 70-136 75-126 75-126 250-340 İş yeri 7. 72 .1/2" 1.40 0. güneş kolektörü veya boyler ile elde edilir.25 0. termosifon.00 1.5-9 15-18 76-250 40-68 35-45 70-90 70-90 114-250 Hastan e 7.00 1.2 ).5-9 40-54 --75-450 70-90 ----750-1000 Kullanma 0.Özel lavabo Genel lavabo Banyo Bulaşık makinesi Eviye Çamaşır teknesi Çamaşır makinesi Duş Bağımsız ev 7.2: Sıcak su tesisat borularına göre konacak sirkülasyon boru çapları 2.40 zaman eş faktörü Depolama 0.

3.4. Açıktan veya dış duvardan geçirilen sıcak su boruları ısı kaybına karşı yalıtılmalıdır. Basınç kaybını önlemek için gereksiz dönüşlerden kaçınılmalıdır. Şehir şebeke suyu girişinden başlanarak ana sayaç ve dağıtıcı (kolektör) çizimi yapılır. 0. Batarya kullanılan su akıtma yerlerinde sıcak su ağızları.Sıcak su boruları sıhhi tesisat projelerinde. kullanım pozisyonuna göre solda olacak şekilde çizilmelidir. Bu da plan görünüşünden yararlanılarak yapılır. mümkün mertebe dış duvardan geçirilmemelidir. Sıcak su boruları. Sıcak su boruları çizilirken şunları göz önünde bulundurmalıyız:      Sıcak su boruları. yatay konumda döşendiğinde diğer borulara göre üstte olacak şekilde yapılırsa borular terleme yaptığında etkilenmemiş olur. duvar üzerinden çizilirken sıva altından geçen sıcak su boruları duvar içine çizilir.1. Soğuk Su Borularının Şema Görünüşlerini Çizmek Soğuk su boruları. Çizgi. şema görünüşü çizilirken çizime bodrum kattan başlanır. 73 .2: Daire içinde sıcak suyun şofbenden alınarak dağıtılması 2. noktalı kesik çizgi ile gösterilir. Şekil 2. Açıkta döşenen sıcak su boruları.3 kalınlığındaki rapido kalemle çizilir. Kolon boruları her kata daire sayısı kadar çizilir.

Şekil 2.3.3 kalemle ve kesik noktalı çizgi ile çizilir ( Şekil 2.) sıcak su cihazının sıcak su çıkışından hat alınarak gerekli tüm uç malzemelerine sıcak su dağıtımı çizilir. Bağlantı boruları çizilerek uç malzemelerine sıcak su iletilmiş olur. Tüm bu çizimler plan görünüşe göre yapılır. Merkezî sıcak sulu sistemlerde de bodrum katta boyler ve bağlantıları çizilir.1. 74 .3 ). Aşağıdaki örnekte şehir şebekesinden üst kata kadar temiz su borularının şema görünüşleri verilmiştir ( Şekil 2. plan görünüşünde temiz su kolonu tuvaletten geçiyorsa şema görünüşü çıkarırken temiz su kolonunu tuvaletin bulunduğu yerden çizmeliyiz. Sıcak Su Borularının Şema Görünüşlerini Çizmek Bağımsız sistemlerde (şofben.5. Boyler sıcak su çıkışından hat alınarak sıcak su kolonu çizilir.Buradan da en uçtaki su akıtma yerine kadar bağlantı boruları çizilir. Örneğin.4 ). Sıcak su boruları 0.3: Şema görünüşüne soğuk su borularının çizilmesi 2. kombi vs.

dış duvar tarafından veya tesisat bacalarından geçirilmelidir.5) geçirilir. Pis Su Tesisatı Projesi Çizimi 2. Mutfak. En üst seviyedeki atık su bağlantısı yapıldıktan sonra kolon borusu çapı değiştirilmeden çatı katına kadar çıkartılmalıdır. Kolonlar iç duvar tarafından geçirilmemeli. daire içinde mutlak suretle ankastre yapılmalıdır. 0. Tuvaletten akıtılan sulara pis su.1. Yatay borular. Kolon altlarına temizleme borusu konulmalıdır. Bodrum kattaki yatay boruların uzun olması durumunda bu borulara da temizleme borusu konulmasında yarar vardır. Kolon altlarına temizleme borusu konulması iyi olur.4: Şema görünüşüne sıcak su borularının çizilmesi 2. Atık su boruları çizilirken şunları göz önünde bulundurmalıyız:          Atık su boruları. banyo ve mutfaktan akıtılan sulara da kirli su adı verilir. Atık su boruları. eviye gibi sağlık gereçlerine yakın olmalıdır. Atık su boruları projelerde muflu bağlantı şeklinde gösterilir. insan sağlığını tehdit etmeyecek şekilde en kısa yoldan yapı dışına çıkarılmalıdır. Bina içi atık su boruları.2.Şekil 2. Atık Su Borularının Plan Görünüşlerini Çizmek Su akıtma yerlerinde kullanılan su. kesinlikle oturma alanlarından geçirilmemelidir. düşük döşeme içinden ve duvar içlerinden (Şekil 2. banyo ve tuvalete koyduğunuz her bir atık su kolonu için numaralandırma yapınız. en alt kattan en üst kata kadar yön değiştirmeden çıkmalıdır.5 kalınlığındaki rapido kalemle çizilir.2. Bu numaralama işlemini soldan başlayarak belirli bir sıraya göre yapınız. klozet. mümkün olan en kısa yoldan ve en az dönüşle kanalizasyona aktarılmalıdır. Kolonlar. Pis ve kirli suları bina dışına ve oradan da kanalizasyona ileten borulara atık su boruları denir. Kolon hatları özellikle alaturka hela taşı. 75 . Bodrum katta tüm kolonlar birleşerek yatay borular ile bina dışına çıkarılır.

Kolonların en üst seviyesine kolon numarası yazılarak daire içine alınır ( Şekil 2. Kolonlar en üst bağlantı yerinden çatı katına kadar devam ettirilir. Bu boruya havalandırma borusu denir ve kolon çapı ile aynı çapta olur.2. Plan görünüşünde pis su kolonları numaralandırılır.2.5: Yatay planda atık su borularının çizilmesi 2.Şekil 2. Atık Su Borularının Şema Görünüşlerini Çizmek Atık su borularının şema üzerinde gösterilirken kolon sayısı göz önüne alınır.6 ). 76 . Kolon şeması çıkarıldığında soldan sağa doğru kolonlar sıra ile yerleştirilir.

Şekil 2.6: Şema görünüşüne atık su borularının çizilmesi 77 .

3.1. Balkon boruları. Yağmur suları zemin üzerine akıtılabileceği gibi her borunun altına bir yağmur rögarı yapılarak yağmur kanalizasyonuna bağlanabilir.7 ).Y2. Yağmur suyu rögarı pis su şebekesine S sifonu ile bağlanmalıdır. Yağmur suyu rögarı projede YR1. Şekil 2.7: Yağmur suyu tesisatının plan görünüşünün çizilmesi 78 .2.…olarak gösterilir ( Şekil 2. Zemin üzerine serbest olarak akıtılacak yağmur borularının altlarına dirsek konulmalıdır. YR2. Balkon yağmur suyu borularına eviye.…. Yağmur suları zemin altındaki pis su şebekesine doğrudan bağlanmamalıdır. Şartlar elverişli ise yağmur suyunun bahçe sulamasında kullanılmak üzere bir depoda biriktirilmesi su tasarrufu açısından oldukça önemlidir. Y3. ya da Y1. lavabo. tuvalet gibi cihazların pis su boruları bağlanmayacaktır. YR3. çatı sularını toplayan düşey borularla ortak olabilir. Yağmur Suyu Tesisatı Tasarımı Yapının her balkonu için ayrı yağmur suyu kolonu ve yer süzgeci yapılmalıdır.

8: Yağmur suyu tesisatının plan görünüşünün çizilmesi ( balkon ) Şekil 2.Şekil 2.9: Yağmur suyu tesisatının şema görünüşünün çizilmesi 79 .

Şekil 2.10: Yağmur suyu tesisatının şema görünüşünün çizilmesi (üst katlar) 80 .

11: Yağmur suyu tesisatının şema görünüşünün çizilmesi (zemin) 81 .Şekil 2.

82 . sembollerini proje ile  karşılaştırarak inceleyiniz.    Son kontrolleri yapınız. cihaz vb. cihaz vb.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ MA FAALİYETİ İşlem Basamakları Öneriler    Çizim ortamını hazırlayınız. Ses ve gürültü yalıtımını sağlayınız. armatür. Teknik resim araç gereçlerini hazırlayınız. cihaz. Islak hacimde kullanılacak uç malzeme. Uygun aydınlatmayı sağlayınız. Çizim için uygun sıcaklık ve hijyenli ortam hazırlayınız. Su tesisatı çizilecek mimari proje üzerindeki ıslak hacmi ayrıntılarını ve ölçülerini çizeceğiniz resim kâğıdının ve sembollerin ölçülerini dikkate alınız. boru cinsi ve çapı ile ilgili veriler toplayınız. armatür.   Çizimde kullanılacak ölçekleri belirleyip uygulayınız. Su tesisatı projesi uygulayınız. projenin ölçüleri ve ölçeğine. Su tesisatı çizilecek mimari proje üzerindeki ıslak hacmi ayrıntılarını ve ölçülerini inceleyiniz. Projenizdeki herhangi ıslak hacimleri belirleyiniz. görünüşü  projeyi  Çizim için mekân seçiniz (iç mekân dekorasyon proje çizim atölyesi).   Islak hacimde kullanacağınız uç malzeme. sembollerini şablon üzerinde inceleyiniz. çizim kurallarını  Islak hacim ile ilgili verileri toplayınız. armatür. Islak hacmin su tesisatı plan  görünüşünü çiziniz. Su tesisatı projesi çizim kurallarına. ıslak hacmin yön ve yerleşim planına uygun çizilip çizilmediğine dikkat ediniz. Islak hacimde kullanacağınız uç malzeme.     Su tesisatı plan çizilecek mimari belirleyiniz.

Kullanılacak araç ve gereçler:    Çizim araç gereçleri Mimari proje Tesisat şablonu Yukarıdaki işlem basamakları doğrultusunda aşağıda verilen uç malzemeleri yerleştirilmiş ıslak hacimlerin su tesisatı plan görünüşünü çiziniz.12: Şema görünüşüne soğuk su borularının çizilmesi 83 . Şekil 2.

14: Daire içinde sıcak suyun şofbenden alınarak dağıtılması 84 .13: Daire içinde soğuk su borularının temiz su kolonundan alınarak dağıtılması Şekil 2.Şekil 2.

85 .

boruları denir. kalınlığındaki rapido kalemle çizilir. 6. Pis ve kirli suları bina dışına ve oradan da kanalizasyona ileten borulara .denir. kullanım pozisyonuna göre ………………..…………………. OBJEKTİF TESTLER (ÖLÇME SORULARI) 1. olacak şekilde çizilmelidir. 10. 4. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı. Sıhhi tesisat projelerinde soğuk su boruları ………….ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri tamamlayınız. 9.. 7. Basınç kaybını önlemek için ……………… ………………. Atık su boruları projelerde………………. B. 3. Sıcak su boruları …………kalınlıktaki kalemle çizilir. Kolonlar en üst bağlantı yerinden çatı katına kadar devam ettirilir. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. Sıcak su boruları mümkün mertebe ………… ……………… geçirilmemelidir. Sıcak su boruları sıhhi tesisat projelerinde ………… ……… ……. 5. 8. 2... Bu boruya …………………………….. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz.ile gösterilir..şeklinde çizilir.kaçınılmalıdır. ……. cevap anahtarı ile karşılaştırınız. 86 . Batarya kullanılan su akıtma yerlerinde sıcak su ağızları.alanlarından geçirilmemelidir. Atık su boruları kesinlikle …………….

  Mimarlık büroları Mühendislik (makine) büroları. armatür. Uç malzeme.       Çizim ortamını ayarlayınız. 87 . Uygun çizim araç gereçleri kulanarak su tesisatı projesi çiziniz. Su tesisatı projesi çizim ölçeğini belirleyiniz. iç mimarlık bürolarından faydalanabilirsiniz. Tesisat şablonu ve kullanacağınız sembolleri seçiniz. boru ve ek parçaları ile ile ilgili verileri toplayınız. Araştırmalarınız için .UYGULAMA TESTİ Siz de herhangi bir mimari proje seçerek önerilen işlem basamaklarına göre bina içi su tesisatı plan ve şema görünüşü çizimi uygulamanızı yapınız. Aynı işlemi arkadaşlarınızla birlikte tartışarak uygulayınız. cihaz. Aşağıdaki işlemleri tamamladığınızda su tesisatı projesi ile ilgili temel kavramları ve kuralları bilip çeşitlerini ve uygulamalarını doğru olarak yapabileceksiniz. Mimari projenizi seçiniz.

88 . ölçek. 7. 5. ‘Hayır’larınız için ilgili faaliyetleri tekrarlayınız. 6. çizim kurallarını ve mimari proje ayrıntılarını kontrol ettiniz mi? Evet Hayır Aşağıdaki ölçütlere göre çalışmanızı değerlendiriniz. Çizim ortamınızı ayarladınız mı? Çizim araç gereçlerini hazırladınız mı? Bilgilerinizi gözden geçirdiniz mi? Mimari projenizi seçtiniz mi? Uç malzeme. cihaz. 3. 8. armatür. 9. 4. 2. DEĞERLENDIRME KRITERLERI 1. DEĞERLENDİRME Uygulama faaliyetinde kazandığınız davranışlarda işaretlediğiniz ‘Evet’ler kazandığınız becerileri ortaya koyuyor. boru ve ek parçaları ile ilgili verileri topladınız mı? Tesisat projesi çizim ölçeğini belirlediniz mi? Tesisat şablonu ve kullanacağınız sembolleri seçtiniz mi? Uygun çizim araç gereçleri kulanarak su tesisat projesini çizdiniz mi? Ölçü.DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ UYGULAMA FAALİYETİ: Su Tesisat ÖĞRENCİNİN Projelerinin Mimari Proje Üzerine Çizimi Adı ve Soyadı : AÇIKLAMA: Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız becerileri ‘Evet’ ve ‘Hayır’ kutucuklarına (X) işareti koyarak kontrol ediniz. Cevaplarınızın tamamı ‘Evet’ ise diğer öğrenme faaliyetine geçiniz.

MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruların cevaplarını tamamlamalı olarak değerlendiriniz. Duş teknesi atık su bağlantı boru çapı kaç mm olmalıdır? A) 50 mm B) 70 mm C) 100 mm D) 150 mm Yapıların katlarındaki su kullanma yerlerinden gelen suları atık su ana borusuna ya da 5. D-OBJEKTİF TESTLER (ÖLÇME SORULARI) 1. Ayaklı lavabo su kullanım ağzının yerden yüksekliği kaç cm olmalıdır? A) 50-55 cm B) 75-80 cm C) 110 cm D) 120 cm Bulaşık makinesi su kullanım ağzının yerden yüksekliği kaç cm olmalıdır? A) 30 cm B) 90 cm C) 60 cm D) 120 cm 2. Atık su kolonu Atık su kat borusu Atık su bağlantı borusu Atık su havalık borusu Birbirine yakın iki bağlantı parçasını birleştiren ancak her iki ucuna da erkek vida dişi açılmış olan temiz su boru bağlantı ek parçasına ne ad verilir? A) Rekor B) Nipel C) D) Dirsek Te 89 . bina dışındaki rögara ileten düşey döşenmiş boru bölümüne ne ad verilir? A) B) C) D) 6. 3. Hela taşı atık su bağlantı boru çapı kaç mm olmalıdır? A) B) C) D) 50 70 100 150 mm mm mm mm 4.

Aşağıda yatay plan görünüşü verilen uç malzeme sembolünün adı nedir? A) B) C) D) 9. Üç parçadan oluşan ve boruların eksenleri etrafında döndürülmesine gerek duyulmadan bağlantı yapılmasını sağlayan boru bağlantı ek parçasına ne ad verilir. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz.7. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları. Duş teknesi Pisuvar Yer süzgeçi Ayaklı lavabo Aşağıda yatay plan görünüşü verilen uç malzeme sembolünün adı nedir? A) B) C) D) 10. A) Rakor B) Nipel C) D) Manşon Redüksiyon 8. faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. 90 . Duş teknesi Pisuvar Ayaklı lavabo Alafranga hela taşı Aşağıda verilen sembol hangi armatüre aittir? A) B) C) D) Küresel vana Sürgülü vana Su sayacı Çekvalf DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

PERFORMANS TESTİ (YETERLİK ÖLÇME) Aşağıda verilen mimari kat planının su tesisat projesini çiziniz.16: Mimari kat planı üzerine su tesisat projesini çizimi. 91 . Su Basman 70 Cm’dir.    Bina 2 Katlı Olup Bodrumsuzdur. Kat Yüksekliği 300 Cm’dir. Şekil 2.

UYGULAMAFAALİYETİ:Su Tesisatı Projesi Çizimi

ÖĞRENCİNİN Adı ve Soyadı:

AÇIKLAMA: Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız becerileri ‘Evet’ ve ‘Hayır’ kutucuklarına (X) işareti koyarak kontrol ediniz.

Değerlendirmre Kriterleri
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Çizim ortamınızı hazırladınız mı? Çizim araç gereçlerinizi hazırladınız mı? Bilgilerinizi gözden geçirdiniz mi? Mimari projenizi incelediniz mi? Uç malzeme, armatür, cihaz, boru ve ek parçaları ile ile ilgili verileri topladınız mı? Tesisat projesi çizim ölçeğini belirlediniz mi? Tesisat şablonu ve kullanacağınız sembolleri seçtiniz mi? Uygun çizim araç gereçleri kulanarak su tesisat projesini çizdiniz mi? Ölçü, ölçek, çizim kurallarını ve mimari proje ayrıntılarını kontrol ettiniz mi?

Evet

Hayır

Modül ile kazandığınız yeterliği aşağıdak ölçütere göre değerlendiriniz. Mmmm

DEĞERLENDİRME
Uygulama faaliyetinde kazandığınız davranışlarda işaretlediğiniz ‘Evet’ ler kazandığız becerileri ortaya koyuyor. ‘Hayır’ larınız için ilgili faaliyetleri tekrarlayınız. cevaplarınızın tamamı ‘Evet’ ise diğer öğrenme faaliyetine geçiniz.

92

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI
ÖĞRENME FAALİYETİ- 1 CEVAP ANAHTARI
Sorular 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Cevaplar D Y Y D D D D Y D Y

ÖĞRENME FAALİYETİ -2 CEVAP ANAHTARI
Sorular 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Cevaplar

sürekli çizgi noktalı kesik çizgi 0.3
gereksiz dönüşlerden

dış duvardan solda
atık su

0.5 oturma
havalandırma borusu

93

MODÜL DEĞERLENDİRME CEVAP ANAHTARI
Sorular 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 Cevaplar A C C B A B A C D B

94

İstanbul.: 122.Makine Mühendisler Odası. SIDAL Cavit.ÖNERİLEN KAYNAKLAR ÖNERİLEN KAYNAKLAR      OYMAEL Doç. 2003. Yapıda Sıhhi Tesisat. Birsen Yayın Evi.Dr. Yayın Nu. Devlet Kitapları Mîlli ğitim Basımevi. İstanbul. İstanbul.Sabit. Yapı Bilgisi III Temel Ders Kitabı. 95 . Sıhhi Tesisat Proje Hazırlama Teknik sasları. 1987 ve 2002/260-2. Ethem Sait ÖZ. İç Mimarlık Büroları Mühendislik Büroları TMMOB.

pilsa. ve Meslek Lisesi ve 100. Yayımlanmamış Ders Notları. Sıhhi Tesisat. Montaj El Kitabı.Dr.com tr http:// www.com. 2001.tr http:// www. İstanbul. Edirne. KÜÇÜKÇALI Rüknettin.tr http:// www. Mühendisi Rüknettin KÜÇÜKÇALI. Yapı Bilgisi III Temel Ders Kitabı. Sıhhi Tesisat Proje Hazırlama Teknik Esasları.tr http:// www. Sınıf.İşlem. 1999. Megep tesisat teknolojisi ve iklimlendirme alanı Vitra Seramik Sağlık Gereçleri Ürün Katalogu. Mühendisi Çalışmaları. Yedek Parça ve Montaj Kataloğu. ve Meslek Lisesi İnşaat Teknolojisi Alanı . ISISAN.com.: 272. Sıhhi Tesisat. TMMOB Makine Mühendisler Odası. Cumhuriyet NSİ And. Sıhhi Tesisat ve Isıtma Bölümü Bilgi. İstanbul. SIDAL Dr. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.elmor. 1999. hakan. Makine Y. Cavit. Mimarın Tesisat El Kitabı.com.com. 1987 ve 2002/260-2. Sanat ve Tasarım Alanı İç Mekân Dekorasyon Dalı.tr         96 . 2003. İstanbul. Isısan Çalışmaları Nu.KAYNAKÇA KAYNAKÇA                 OYMAEL Doç. İstanbul. Yıl KTÖ Olg. İzmir. SIDAL Cavit. Mes.erku. berkeplastik. Yayın Nu. İstanbul. Birsen Yayın Evi. KUMRAL Sabri. Devlet Kitapları Mîlli ğitim Basımevi. 2004.tr http:// www:kutahyavit. Yayınlammamış Ders Notları. Lis. vitra. İstanbul. İş Yaprakları Sınıf II. İstanbul.meb.com. Isısan Çalışmaları Yayın Nu.tr/ http:// www. SEREL. Isısan MakineY. 2003. Ürün Kataloğu.: 238. Mes.com. Ethem Sait ÖZ. ARTEMA. 1987. http:// www. Milli eğitim bakanlığı modülleri.megep.: 122. Enst. ŞENGÜN Mehmet Ali. GÜTEF . Ankara. KTL And. SAYALI Halit. Yapıda Sıhhi Tesisat. Etem Sait ÖZ. Pilsa Plastik Sanayi.tr http:// www.gov. Tesisat Teknolojisi İş ve İşlem Yaprakları 11. Sabit.