T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

MEGEP
(MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

SANAT VE TASARIM

SU TESİSAT PROJELERİ

ANKARA 2008

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller;  Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02.06.2006 tarih ve 269 sayılı Kararı ile onaylanan, Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında kademeli olarak yaygınlaştırılan 42 alan ve 192 dala ait çerçeve öğretim programlarında amaçlanan mesleki yeterlikleri kazandırmaya yönelik geliştirilmiş öğretim materyalleridir (Ders Notlarıdır). Modüller, bireylere mesleki yeterlik kazandırmak ve bireysel öğrenmeye rehberlik etmek amacıyla öğrenme materyali olarak hazırlanmış, denenmek ve geliştirilmek üzere Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumlarında uygulanmaya başlanmıştır. Modüller teknolojik gelişmelere paralel olarak, amaçlanan yeterliği kazandırmak koşulu ile eğitim öğretim sırasında geliştirilebilir ve yapılması önerilen değişiklikler Bakanlıkta ilgili birime bildirilir. Örgün ve yaygın eğitim kurumları, işletmeler ve kendi kendine mesleki yeterlik kazanmak isteyen bireyler modüllere internet üzerinden ulaşılabilirler. Basılmış modüller, eğitim kurumlarında öğrencilere ücretsiz olarak dağıtılır. Modüller hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz ve ücret karşılığında satılamaz.

  

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR .......................................................................................................iii GİRİŞ ........................................................................................................................... 5 ETİ–1............................................................................................................................ 7 1. SU TESİSATI .......................................................................................................... 7 1.1. Su Tesisatı ile İlgili Temel Kavramlar .............................................................. 7 1.1.1. Sıhhi Tesisat ............................................................................................... 7 1.2. Su Tesisatı Çeşitleri........................................................................................... 7 1.2.1. Temiz Su Tesisatı ....................................................................................... 7 1.2.2. Pis Su Tesisatı .......................................................................................... 10 1.3. Su Tesisatı Malzemeleri .................................................................................. 15 1.3.1. Lavabo ...................................................................................................... 16 1.3.2. Eviye......................................................................................................... 21 1.3.3. Alaturka Hela Taşı ................................................................................... 24 1.3.4. Alafranga Hela Taşı (Klozet) ................................................................... 26 1.3.5. Küvetler.................................................................................................... 28 1.3.6. Duş Tekneleri ........................................................................................... 32 1.3.7. Bideler ...................................................................................................... 35 1.3.8. Pisuvarlar.................................................................................................. 36 1.3.9. Termosifonlar ........................................................................................... 39 1.3.10. Şofbenler ................................................................................................ 41 1.3.11. Temiz Su Tesisatı Birleştirme Parçaları................................................. 42 1.4. Su Tesisat Sembolleri...................................................................................... 45 1.4.1. Sıhhi Tesisat Projelerinde Kullanılan Şablonlar ...................................... 45 1.4.2. Sıhhi Tesisat Uç Malzemelerinin Sembollerle Gösterilmesi ................... 48 1.4.3. Sıcak Su Hazırlama Cihazlarının Sembollerle Gösterilmesi.................... 50 1.4.4. Açma Kapama ve Kontrol Elemanlarının Sembollerle Gösterilmesi ...... 51 1.4.5. Tesisat Borularının Sembollerle Gösterilmesi ......................................... 52 1.4.6. Uç Malzemelerinin Plan Görünüşüne Yerleştirilmesi ............................. 54 1.4.7. Uç Malzemelerinin Şema Görünüşlerini Çizmek .................................... 60 UYGULAMA FAALİYETİ................................................................................... 63 DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ .............................................................................. 67 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ...................................................................................... 68 2. SU TESİSAT PROJELERİ .................................................................................... 68 2.1. Temiz Su Tesisat Projesi Çizimi ..................................................................... 68 2.1.1.Temiz Su Tesisat Ana Borusunun Döşenmesi .......................................... 68 2.1.2.Temiz Su Tesisatı Dâhilî Borularının Döşenmesi..................................... 69 2.1.3. Boru Tesisatlarının Plan Görünüşüne Çizilmesi ...................................... 70 2.2. Pis Su Tesisatı Projesi Çizimi ......................................................................... 75 2.2.1. Atık Su Borularının Plan Görünüşlerini Çizmek ..................................... 75 2.2.2. Atık Su Borularının Şema Görünüşlerini Çizmek.................................... 76 2.1.3. Yağmur Suyu Tesisatı Tasarımı............................................................... 78 UYGULAMA FAALİYETİ................................................................................... 82 i

.............................................................................................................. 86 MODÜL DEĞERLENDİRME .............................................................. 96 ii ...........ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME................................................ 95 KAYNAKÇA ................................................................................ 93 ÖNERİLEN KAYNAKLAR............................................................. 89 CEVAP ANAHTARLARI....................................................................

su tesisat projelerini mimari proje üzerine ölçeğine uygun çizebilme becerisinin kazandırıldığı öğrenme metaryalidir. Amaçlar 1. Su tesisat projelerini mimari proje üzerine ölçeğine uygun çizebileceksiniz.AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR KOD ALAN DAL/MESLEK MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK 214T00030 Sanat ve Tasarım İç Mekân Dekorasyon Su Tesisat Projeleri Su tesisat sembollerini tanıma ve ölçeğine uygun çizebilme. MODÜLÜN AMACI EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME iii . 2. mimari proje. çizim araç gereçleri. 40 / 32 Su tesisat projelerini çizmek Genel Amaç Uygun ortam sağlandığında mimari proje üzerine su tesisat projesini ölçeğine uygun olarak çizebileceksiniz. soru-cevap) uygulayarak modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek değerlendirecektir. 2. modül sonunda size ölçme aracı (uygulama. Su tesisat sembollerini ölçeğine uygun çizebileceksiniz. uygun ortam Her faaliyet sonrasında o faliyetle ilgili değerlendirme soruları ile kendi kendinizi değerlendireceksiniz. Öğretmen. Eskiz ve aydınger kâğıdı.

iv .

çaplarının ne olacağı gibi sıhhi tesisatla ilgili daha pek çok konuyu kapsar. sizlere tasarımlarınızı daha iyi ifade etme olanağı sunacaktır. inşa edilmeden önceden projeleri çizilir. banyo ve tuvalet ) tesisatları da bir projeye göre yapılmıştır. teknik elemanların uluslararası konuşma dilidir. size mimari proje üzerine su tesisat projesinin çizimi konusunda rehber olacaktır. Su tesisat projesinin çizimi ile ilgili edindiğiniz tüm bilgi ve beceriler. hangi armatürlerin kullanılacağı. yapıyı inşa eden teknik eleman ve ustalara yardımcı olur. boruların nerelerden geçirileceği. 5 . çalışma hayatınızda işinizi daha iyi yapmanıza ve verimli çalışmanıza yardımcı olacaktır. hangi uç malzemesinin nereye konulacağı. Sıhhi tesisat projeleri. Teknik resim. Bu projeler. Bu modül ile yetinmeyip daha çok mimari proje üzerine su tesisat projesi çizimleri yapmalısınız.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci. Mimari proje üzerine su tesisat projesinin çizimi hakkında edindiğiniz tüm bilgi ve beceriler. Su Tesisat Projeleri modülü. Her türlü yapı. Yapı içerisinde yer alan ıslak hacimlerin ( mutfak.

6 .

Bu tesisat.2. 1.1. Sıhhi Tesisat Temiz suyun (sıcak ve soğuk) kirlenmesini önleyerek kullanım yerlerine kadar iletilmesini. kirli ve pis suların sağlıklı bir şekilde toplanarak bina dışına taşınmasını sağlayan boru tesisatlarına sıhhi tesisat denir. Araştırma işlemleri için mimarlık ve mühendislik büroları. ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapmanız gereken öncelikli araştırmalar şunlardır:   Su tesisat malzemeleriyle ilgili araştırma yapınız. iki bölüme ayrılır:   Besleme borusu (dış temiz su tesisatı) İç temiz su tesisatı 7 . 1. Su Tesisatı ile İlgili Temel Kavramlar 1.1. Temiz Su Tesisatı Binalarda suyu. Bayındırlık İl Müdürlükleri ve tesisat malzemesi satış mağazalarından yararlanabilirsiniz. Su tesisat sembolleriniyle ilgili araştırma yapınız.2. 1. kullanım amaçlarına göre gruplara ayrılmıştır. Su Tesisatı Çeşitleri Sıhhi tesisatlar.1. belediye imar işleri. SU TESİSATI 1.ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ETİ–1 AMAÇ ÖĞRENME FAALİ Uygun ortam sağlandığında su tesisat sembollerini ölçeğine uygun çizebileceksiniz.1. kullanma yerlerine kadar ileten boru ağına bina temiz su tesisatı denir.

) 8 . Temiz Su Tesisatında Boruların Döşenmesi Dairelerde temiz su boruları. Bu sistem sayesinde terlemeyi önlemiş oluruz. Temiz su tesisatı boruları mutlaka duvardan döşenmelidir. 1.1.Şekil 1.1.2.2. Kırmaya başlamadan önce zarar verilebilecek tesisat olup olmadığı kontrol edilir.3. Dış Temiz Su Tesisatı Binalarda boru hattının döşenmesinde şehir su borusu ile binada sayaç arasında kalan kısma besleme borusu denir.1: Temiz su tesisatının kısımları 1. İç Temiz Su Tesisatı Temiz suyu katlara dağıtan kolonlar ile kolonlardaki suyu kullanma yerlerine götüren bağlantı borularından oluşur.1.1. zorunlu hâller dışında genellikle sıva altı döşenir. Tesisata ısıtıcı çıkışından başlayarak (Isıtıcı çıkışına vana konulacaktır.2. Temiz su tesisatının su akıtma yerlerinin iyi düzenlenmesi durumunda soğuk su ve sıcak su tesisatının iyi planlanması hem işçiliği hem de malzeme tasarrufunu sağlar. 1. Zeminde döşenecek boruların arızası durumunda değiştirilmesi ya da arızanın giderilmesi oldukça zordur. Boruların geçeceği yerler tebeşirle işaretlenir. Katlara çıkan kolon boruları ise sıva üstü döşenir. Tesisata başlamadan önce yapılacak iş planlanır. Sıcak su tesisatı için soğuk su tesisatı döşendikten sonra sıcak suyun gidecek olduğu yerler işaretlenir.2.

Diş boyu. 22 mm çapa kadar bakır boruların yumuşak cinsleri düz çubuk olarak bulunur.2. İki veya üç turdan sonra dişlere yağ damlatılarak paftanın ısınmaması ve rahat diş açılması sağlanır.4.1. Soğuk Su .1.4. Pafta. Bu borulara hiçbir zaman eğme. Bakır borular lehimli. İşaret yerinden kesilerek diş açma için boru ağzı temizliği yapılır. montajları kolay ve korozyona dayanıklıdır. soğuk su borusunun üst tarafından geçecek şekilde döşenmelidir. mengeneye yeterli uzunlukta bağlanır. Borunun açılan dişi üstüne sızdırmazlık elemanı sarılır. Sızdırmazlık elemanı olarak keten ve teflon bant kullanılır. Bakır borular sert ve yumuşak olabilir. Özellikle musluk. Yoksa boru kaplaması olan galvaniz özelliğini kaybederek borunun korozyona uğramasına neden olur. Bakır Borularla Tesisatın Döşenmesi Bakır borular Türkiye’de daha çok küçük tesislerde kullanılır. Sıcak su ağızlar.4.sırasıyla döşenir. 9 . uygun yöntemlerden biriyle ölçü alınarak işaretlenir.2. Boru çapına uygun pafta lokması pafta gövdesine takılır. yüksüklü ve kordonlu olarak birleştirilir.1. Paftaya boru eksenine dik baskı uygulanarak pafta saat yönüne doğru çevrilir. Çelik borulara göre daha pahalıdır. havşalı.2: Sıcak su ve soğuk su borusu montajı 1. bükme ve kaynak gibi sıcak işlem uygulanmaz. Daha büyük çaptakiler sadece düz boru olarak bulunur.Sıcak Su Tesisatı 1. daima solda olacak şekilde bırakılmalıdır. Teflon bant ise silikon esaslı bir maddedir. pafta lokmasını iki diş kadar geçmelidir. Temiz su tesisatındaki birleştirmelerde dört yöntem kullanılır. Fakat daha hafif. Bu nedenle bakır borular dişli bağlantıya uygun değildir.2. uzatma parçası gibi krom nikel kaplı malzemelerde kullanılması tercih edilir. cırcır yönüne ayarlanarak borunun diş açılacak ucuna takılır. Boru. Sıcak su borusu. Şekil 1. En çok kullanışlı olan kendirdir. Bakır boruların et kalınlıkları azdır.1. 1.2. Galvanizli demir boru ek parçasıyla birleştirme ve yön değiştirmeler yapar. Çelik Borularla Tesisatın Döşenmesi Galvanizli demir boru. vana.

pislikleri şehir kanalizasyonuna veya çürütme tesislerine ileten boru ağına bina pis su tesisatı denir.3. kolay şekil alarak aynı cins plastikle yapışma özelliğini kazanır. Dış Pis Su Tesisatı Binaların 1.1. Aşağıda bu tablo verilmektedir.1.2. Gerekli Olan Armatürler Temiz Su Tesisatının Yerden Yüksekliği (cm) Taharet musluğu 15 Bas 105–110 Lavabo 110 Banyo küveti 75 Ayaklı lavabo 50–55 Klozet 40 Pisuvar 80 Şofben ya da termosifon 110 Çamaşır makinesi 60 Eviye 110 Bulaşık makinesi 60 Isıtıcı 110–120 .2. Plastik Borularla Tesisatın Döşenmesi Temiz su tesisatında kullanılan polipropilen türü plastik borular termosetting plastiközelliği taşır. uygulandığı yer bakımından iki kısma ayrılır:   Dış pis su tesisatı İç pis su tesisatı 1.1. Temiz su tesisatı kaba işçiliği yapılırken su kullanım ağızlarının yerden yüksekliğinin bilinmesi gerekir.0 – 1. Pis su tesisatı.1: Sıcak su ve soğuk su borusu montajı 1.2. dam.1. balkon gibi yüzeylere düşen yağmur suyu dâhil çeşitli sarf yerlerinden gelen atık suları. bitmiş zeminden alınan ölçülerdir. Tesisatta PVC. çimento künk veya kil künk borular kullanılır. 1.2.4. avlu.2.2.5. Bu nedenle ısıl işlem yapılarak birleştirilir. 10 .5 m dışından başlayıp şehir kanalizasyonunda ya da özel temizleme çürütme tesisinde son bulan boru bölümüne dış pis su tesisatı denir. Borunun 260°C–270°C kadarısıtılması.Tablo 1. Pis Su Tesisatı Çatı. Gerekli Olan Armatürler Temiz Su Tesisatının Yerden Yüksekliği (cm) Aşağıda verilen bu ölçüler.

bağlantı borusu.1.2.5 metre dışına. Atık su kolonlarından gelen pis ve kirli suları bina temel sınırları içerisinde toplayıp tek bir boru ile bina dışı atık su tesisatına iletir (Şekil 1. havalık borusu olmak üzere beş bölümde incelenir ( Şekil 1. Bina içi atık su tesisatı.0 .2.2. 11 . kolon.1.2.2.1.1. bina dışı atık su tesisatına ileten boru bölümüdür. Şekil 1. boru bölümlerinin görevleri dikkate alınarak ana boru.1.2. kat borusu.3).2. Bazı binaların bina içi atık su tesisatlarında atık su ana borusu yapılmaz.0 – 1. İç Pis Su Tesisatı Su kullanma yerlerinden gelen kirli suları binaların 1. Bina İçi Atık Su Tesisatı Ana Borusu Binanın atık su kolonlarından gelen pis ve kirli suları toplayarak binanın 1.3: Bina içi atık su tesisatı temel bölümleri 1. Atık Su Tesisatı 1.5 m dışına kadar taşıyan tesisata iç pis su tesisatı denir.3 ).

2. 1. Bu durumda sifon kendisinden beklenen görevi yapamaz.2. Atık su bağlantı boruları ise sadece atık su kolonuna bağlıdır.1.2.2.1. sistemdeki suyun akışını engellediği gibi kokuların binaya yayılmasını önleyen sifonlardaki suyun kaybına da neden olur. 1.5. Şekil 1.3).1.4).4.4: Havalık borusu 12 .2.2.4 ). Havalandırma kolonu her katta atık su kolonuna bağlanır. Atık Su Kat Borusu Katlardaki su kullanma yerlerinden gelen atık suları en yakındaki atık su kolonuna ileten boru bölümüdür (Şekil 1. 1.3.1.1.2.6.1.3). Atık Su Havalık Borusu Atık su boruları içerisindeki hava basıncının artı ya da eksi yönde değişmesi.2. 1. Havalık Kolon Borusu Bu sistem de atık su kolonu yanında bulunan ikinci bir havalık kolonu ile havalandırılır. Atık su kolonu çatı üzerine kadar çıkarılır ( Şekil 1.2. Bina içi atık su tesisatındaki açık hava basıncını sabit tutmak için yapılan boru hattına havalık borusu denir.2. Atık su kolon borusunun en son pis ve kirli su toplama noktasının bina çatısının üzerine kadar çıkartılan boru bölümüdür (Şekil 1. Atık Su Kolonu Yapıların katlarındaki su kullanma yerlerinden gelen suları atık su ana borusuna ya da bina dışındaki rögara ileten düşey döşenmiş boru bölümüdür (şekil 1.3).2. Atık Su Bağlantı Borusu Su kullanma yerleri ile kat borusu arasındaki atık su boru bölümüdür (Şekil 1.

Atık su tesisatında kullanılan PVC boruların birbirine eklenmesinde mutlaka uygun boru contaları kullanılmasına ve iyi bir sızdırmazlık sağlanmasına dikkat edilmelidir. üzerine havalık borusu ve şapkası takılmasına. maddelerin gitmesini önlemek için iyi bir şekilde geçici olarak kapatılmasına.2. Yatay borulara eğimin % 2 verilmesine. Düşeyden yataya geçen boru tesisatı noktalarında yay dirsek veya iki açık dirsek Kullanılmasına. Zemin üzerinde döşenen boru alt ve yanlarının ince kumla beslenmesine.2. 13 . sert cisimlerden korunmasına. Atık su ağızlarının içine pislik. Her kolonun mutlaka çapı değişmeden çatı üzerine kadar çıkarılmasına. Atık su boru ağızlarının döşeme ve duvara bağlanacak tesisat uç malzemesinin cins ve özelliğine göre uygun ölçülerde bırakılmasına. harç vb.1. Her kolonun erişilebilecek en alt noktasına bir temizleme kapağı konulmasına. Boruların suyun akışını kolaylaştıracak şekilde eklenmesine.2. Alt kata döşenen ana boruların bina dışına en kısa yoldan çıkarılmasına. Atık Su Tesisatının Döşenmesinde Dikkat Edilecek Hususlar Atık su tesisatının döşenmesinde dikkat edilecek hususlar şunlardır:                  Kat borularının mümkün olduğu kadar kısa olmasına.

7.5: Bina atık su tesisatı bölümleri Atık su tesisatının bölümleri 1. 8. 3. 9. 6. 2. Bina dışı bağlantı hattı Ana kanal Toplama hattı Tekil bağlantı borusu Müşterek bağlantı borusu Birleştirme borusu Kolon Havalandırma hattı Yağmur suyu kolonu Temizleme borusu 14 .Şekil 1. 4. 5. 10.

Uç malzemeleri yüzeyleri pürüzsüz. Atık su tesisatı tüketim birimi yöntemine göre hesaplanır. Tesisat Uç Malzemeleri Hela taşı Yıkanma teknesi Oturmalı yıkanma teknesi Ayak yıkama teknesi Duş teknesi Kova doldurma (küçük) Kova doldurma (orta) Ördek yıkama ve dezenfeksiyon aygıtı Sürgü yıkama teknesi Pisuvar (1/2” baslı) Bulaşık yıkama teknesi (tek gözlü) Bulaşık yıkama teknesi (çift gözlü) Büyük bulaşık yıkama teknesi Lavabo (küçük) Lavabo (büyük) Bide Döşeme süzgeci (Ø70) Döşeme süzgeci (WC gibi tali yerde) Atık Su Miktarı (l / s) 2.75 1.5 1.5 1. Tablo 1.5 0.2: Uç malzemelerinde oluşan atık su miktarları. Bu nedenle terazisine özen göstermeli ve ayrıca kendimiz eğim vermeye çalışmamalıyız. bitmiş döşemeye göre işaretlenmelidir. döşeme henüz bitirilmemişse montaj ölçüleri duvar üzerindeki 1m çizgisi referans alınarak işaretlenmelidir.2.0 1.3.2.3.5 Atık Su Tüketi m 10 7 6 4 4 4 6 10 10 4 4 6 8 1 2 2 10 2 Bağlantı Borusu Çapı mm Ø 100 70 70 70 70 70 70 70 70 100 70 70 70 70 70 70 70 70 Tablo 1. Uç malzemelerinin bitmiş döşeme veya duvara temas eden yerleri alçı.5 2.5 2.0 1.1. Su Tesisatı Malzemeleri Uç malzemesi montajlarında uyulması gereken belli başlı kurallar şunlardır:        Montaj ölçüleri.0 1.1’de tesisat uç malzemelerinde oluşan atık su miktarları.5 2.0 1. Bina Atık Su Tesisatının Boru Çapı Tayini Bir binada ortaya çıkan atık suların ana kanala veya foseptiğe akıtılabilmesi için gerekli boru ( PVC ) tesisatı belirli yöntemlere uygun olarak yapılmalıdır.0 1. Yüzeylerinin 15 . Uç malzemelerine üretimi sırasında su akışını sağlamak için gerekli eğim verilmiştir.5 1. sırlı ve estetik yapılmıştır.25 0.5 0.0 0. çimento gibi donduğunda hacmi artan malzemelerle sabitlenmemelidir. akma değerleri ( atık su tüketim birimi ) ve bağlantı boru çapları belirtilmiştir.5 2. İnşaat ortamında çalışılıyorsa. akma değerleri ve bağlantı boru çapları 1.

Uç malzemeleri üzerinde bulunan açılabilir delik yerleri (batarya montaj deliği) sivri uçlu bir çekiçle ve malzemenin sırlı yüzeyinden (ön yüzeyi) dikkatlice delinmelidir. Montaj ölçülerine tam olarak uyulması için gereken hassasiyet gösterilmelidir. Montajını yapacağımız uç malzemesine uygun montaj elemanları kullanılmalıdır.3. Kullanım alanı verilen bu alanın ölçüsü lavabonun büyüklüğüne ve tek veya grup hâlinde olmasına göre değişir ( Şekil 1. kullanan kişi için gerekli alan olmalıdır. tam ayaklı lavabo gibi uç malzemelerinin montajı yapılırken bitmiş döşemenin eğimi. 6-14 yaş grubunun bulunduğu okullarda bu ölçü 700-750 mm. boru anahtarı) konmamalıdır. Lavabonun ön tarafında. Montajda kullanılan tüm metal vidalı bağlantıların uç malzemesine temas eden yerlerine plastik burç (koruyucu kılıf) konulmalıdır. üzerine metal aletler (çekiç. Lavaboların kullanışlı olması için montaj yerinin ve ölçülerinin standartlara uygun olması şarttır. Duvardan çıkışlı batarya veya muslukların ölçüleri de lavabo yüksekliğine göre belirlenir.6: Lavabonun büyüklüğüne göre kullanım alanları 16 . Aksi hâlde sıkma işlemi sırasında seramik uç malzemesi kırılabilir. Lavabonun bitmiş döşemeden yüksekliğinin 800 mm olması esas alınır. uç malzemelerinin terazisini ve ölçülerini etkilemeyecek şekilde olmalıdır. seramik sektörü geliştikçe değişik tasarımlarla karşımıza çıkmaktadır.              bu şekilde olması. daha küçük çocukların bulunduğu okullarda 580-620 mm değerleri arasında olmalıdır.6). Ortalama olarak bataryanın su akış ağzı ile lavabo üst seviyesi arasındaki mesafe 140–180 mm olmalıdır. Sert cisimlerle vurmamalı. 1. Bitmiş döşemeye monte edilecek klozet.1. Lavabo El ve yüz yıkamada kullanılan lavabolar. bide. onların sıhhi açıdan temiz olmasını sağlar. İki veya daha fazla uç malzemesi yan yana döşenecekse aralarında olması gereken minimum montaj ölçüleri unutulmamalıdır. Şekil 1.

Lavabo. Pis su bağlantı borusu 50’lik olmalıdır. 17 . Daha sonra lavabo cıvatalara montaj deliklerinden geçirilir. Cıvataların geldiği kısımlara plastik burçlar takılır. Şekil 1. Dizi hâlinde lavabo montajı yapılacaksa lavabo eksenleri arası 600 mm’den az olmamalıdır ( şekil 1. Aksi hâlde lavabo kullanışlı olmaz ( Şekil 1. Montaj cıvataları dübellere sıkılır.8). Lavabo uygun bir yere alındıktan sonra işaretlenen yerler matkapla dikkatlice delinir ve dübeller çakılır. Duvardan bataryalı olması durumunda bataryanın yerden yükseklik ölçüsü 1100 mm olmalıdır. Bu konumda tutulurken montaj delik yerleri işaretlenir. Lavabo pis su gideri 500–550 mm yüksekliğinde olmalıdır.8: Dizi hâlinde lavabo montajı yapılırken eksenler arası 600 mm olmalıdır.7: Lavabo ekseni ile duvar arasındaki mesafe min.Duvar kenarlarına lavabo konulması gereken durumlarda lavabo ekseni ile duvar arasında en az 450 mm olmalıdır.7 ). bu ölçüye göre terazisinde montaj konumuna getirilir. Ardından pullar takılır ve somun sıkılarak montaj tamamlanır. 450 mm olmalıdır. Şekil 1. Lavabo montajı aşağıdaki işlem sırasına göre yapılır:          Lavabo montajı yapılırken bitmiş döşeme üzerinden lavabonun yerden yüksekliği 800 mm olarak işaretlenir.

Dübeller çakılır.11). Plastik burçları ve pulları takılarak sıkıştırılır ( şekil 1. Lavabo ayağı kesinlikle cıvata. Montaj tamamlandıktan sonra lavabonun fayansa temas ettiği hat boyunca silikon çekilmelidir. Yarım ayaklı lavabo montajında da aynen montaj sırası uygulanır. Montaj cıvataları dübellere sıkılır. lavabo altındaki kanala gelecek şekilde takılır.           Lavabo ve ayak terazisinde yerleştirileceği yere montaj konumuna getirilerek lavabo tespit delikleri işaretlenir. silikon gibi malzemelerle yere veya lavaboya sabitlenmemelidir. cıvatalardan geçirilir. takılan cıvatalardan geçecek şekilde yerine oturtulur.10). Tam ayaklı lavabo montajında ise. Delinip dübelleri takıldıktan sonra cıvatalar sıkılır. Lavabonun montajıtamamladıktan sonra yarım ayak lavabo altındaki yere oturtularak delik yerleri markalanır. Ayak.  Lavabodan bataryalı ise sıcak soğuk su ara muslukları bitmiş döşemeden 550 mm olmalıdır. kenara alınarak işaretlenen yerler delinir. Lavabo ve ayak. Ayağın taşıyıcı olmadığı unutulmamalıdır. Ayaksız lavaboda olduğu gibi lavabo. Plastik burçlar ve pullar takılarak somunlar sıkılır. Daha sonra ayak. 18 . ayna ekseni ise 1550 mm olmalıdır ( şekil 1. Etajer 1300 mm.

Şekil 1.9: Duvardan bataryalı ayaksız lavabo montajı 19 .

10: Lavabodan bataryalı ayaksız lavabo montajı 20 .Şekil 1.

3.11: Yarım ayaklı lavabo montajı 1.Şekil 1. Eviye Eviye. çift gözlü ve damlalıklı çeşitleri 21 . Tek gözlü.2. mutfak ve benzeri ıslak mekânlarda sebze. meyve ve bulaşık yıkamakta kullanılan seramik sağlık gerecidir.

Duvardan değil de eviyeden bataryalı ise ara musluklar bitmiş döşemeden yaklaşık 550 mm’ ye konulmalı. Eviyelerin konulduğu tezgâhlar. silikon ile doldurulur. Üretim aşamasında gerekli eğim verildiğinden ayrıca eğim verilmemelidir. 22 . Geçici olarak yerine oturtularak tezgâha temas yerleri kontrol edilir.12 ). Eviyeler genellikle tezgâh üzerine takılır.Eviyelerin yerleşimi mutfakların fiziki şartlarına ve kullanılırlığının rahat olmasına göre düzenlenmelidir. sıcak soğuk su ağızları arası mesafe de 200–300 mm olmalıdır. Kirli su gideri ise eviye ekseninde ve yaklaşık 435 mm olmalıdır.vardır. Sıcak. Duvardan bataryalı ise batarya yüksekliği bitmiş döşemeden 1100 mm. Sızdırmazlığın sağlanması için eviyenin tezgâha temas eden hatları boyunca silikon uygulanmalıdır. Alçı. boya gibi faktörlerden korunmalıdır. Eviye montajı yapılırken tüm montaj ölçülerine titizlikle uyulmalıdır. Mermer eviyeler monte edilirken silikon yerine özel mermer yapıştırıcısı kullanılır. Taşan silikonlar dikkatlice silindikten sonra montaj tamamlanır. Eviye montaj ölçüleri aşağıda verilmiştir ( Şekil 1. İnşaat aşamasında montaj yapılıyorsa harç. çimento gibi genleşen malzemelerle araları kesinlikle doldurulmamalıdır. Sonra yerinden alınır ve eviyenin oturacağı yatak. Eviyeler genellikle 70’ lik kolonlara bağlanır. Eviye terazisinde yerine oturtulur. Eviyenin montajı şöyle yapılır:      Tezgâhtaki yeri iyice temizlenir. bitmiş döşemeden 850 mm yüksekliğinde ve 600 mm genişliğinde olmalıdır.soğuk su ağızları 150 mm olmalıdır. kirli su gideri ∅ 50’ lik plastik borudan ve yüksekliği 600 mm olacak şekilde uygulanmalıdır.

12: Eviye montaj resmi 23 .Şekil 1.

Sifon açıkta olduğunda bir alt katta sifon görüneceğinden estetik açıdan dezavantaj oluşturur. (Çimento. Sifonu açıkta ve gizli olarak iki şekilde yapılabilir. Taharet musluğu.3. Sifonun gizli olduğu durumlarda sifonun döşemeye oturma yeri tespit edilmelidir. Arap sabunu uygulanarak yıkama borusu takılır. bitmiş duvardan yaklaşık 350 mm olacak şekilde ve terazisinde yerine oturtulur.13. Şekil 1.1.  Hela taşının terazisi kontrol edildikten sonra 4 köşesinden çimento harcı ile sabitlenir. cüruf. bu adaptöre adaptör boyu kadar geçirilmelidir.düşük döşemeye gömme olarak montaj edilir. inşaat artığı gibi malzemeler kesinlikle kullanılmamalıdır.)  Sızdırmazlık kontrolleri yapıldıktan sonra gider ağzı ve yüzeyi dış etkenlerden korunmak üzere kapatılarak montaj tamamlanır.  Sızdırmazlık adaptörü su girişine takılır. rezervuarlı (yıkama deposu) veya baslı olarak yapılabilir. gereğinden fazla kullanılmamalıdır. Aksi hâlde genleşeceğinden hela taşını çatlatabilir ya da terazisini bozabilir. alçı. Hela taşlarında yıkama.  Hela taşı. sifon ucundaki adaptöre geçirilir ve altı ince kumla sıkıştırılır. çatı seviyesinden minimum 500 mm yukarıda bırakılmalıdır.  Rezervuar yıkama borusu eğer uzunsa fazlası kesilir. Yıkama borularının hela taşına giriş yerlerinde mutlaka sızdırmazlık adaptörü kullanılmalı ve boru. bitmiş döşemeden yaklaşık 2100 mm. ES ile hela taşı bağlantı yerine sızdırmazlık adaptörü takılır. baslı ise bitmiş döşemeden 1050 mm olmalıdır.14 ). Hela taşı montajı şu işlem sırası ile yapılır:  Hela taşı sifonu (ES).3. Rezervuar ve bas yıkama boruları 1 ¼” çapında olmalı ve keskin dönüşler ya da çap daralmaları olmamalıdır ( Şekil 1. Rezervuarlı ise rezervuar alt seviyesi. 24 . bitmiş döşemeden 150–200 mm ve kullanım pozisyonuna göre hela taşının solunda kalacak şekilde olmalıdır. duş teknesi gibi sağlık gereçleri monte edilirken dolgu malzemesi olarak çimento harcı. Alaturka Hela Taşı Alaturka hela taşı. Hela taşları 100’lük borularla çap değiştirilmeden çatı katına kadar çıkarılmalı. Not: Düşük döşemeye oturtulan hela taşı.  İnce kum ile desteklenir ve ağzı kapatılarak kenarları harç ile beslenir. Koku ve gazların bina içine sızmaması için hela taşı ile pis su bağlantısı standart lastik contalı sifonlarla (ES) yapılır.

Şekil 1.14: Alaturka hela taşı montaj resmi( baslı) 25 .13: Alaturka hela taşı montaj resmi( rezervuarlı) Şekil 1.

 Klozetin döşemeye temas ettiği yerlere silikon uygulanarak işlem tamamlanır. kolonlara yakın yerlere ve kullanımı kolay yerlere konulmalıdır. Alttan çıkışlı kendinden rezervuarlı klozet montajı aşağıdaki şekilde yapılır ( Şekil 1.  Klozete plastik burçlar takılarak montaj vidaları sıkılır.  Terazisi kontrol edilir. Klozetler. Dübeller çakılır.  Rezervuar ve taharet borusu su girişlerine temiz su hortumları takılır. pis su bağlantılarına göre alttan çıkışlı ve arkadan çıkışlı olabilir.  Taharet ara musluğu klozete bağlanır. Klozetler. adaptöre geçecek şekilde terazisinde cıvatalara takılır.  Klozet tekrar adaptöre oturacak şekilde montaj yerine oturtulur. Ayrıca yere montajlı ve asma tip klozet seçenekleri bulunmaktadır.  Terazisi kontrol edildikten sonra bitmiş döşeme üzerinde montaj delikleri ve klozet çepeçevre markalanır.4.  Klozet.  Klozet adaptöre oturacak şekilde montaj yerine terazisinde geçici olarak konularak montaj delikleri markalanır.  Klozet alınarak montaj yerleri delinir.  Klozet.16 ):  Duvara sıfır olarak bırakılmış pis su borusuna arap sabunu uygulanmış adaptör geçirilir.3.  Taharet borusu klozete takılır.  İç takımı takılan rezervuar klozete montaj yerlerinden sabitlenir. 26 . kolon ve havalandırma boruları alaturka hela taşlarında olduğu gibi 100’lük yapılmalıdır.  Plastik burçlar ve pullar takılarak somunlar sıkılır.  Eksantrik adaptöre arap sabunu uygulanarak klozet geçici olarak montaj yerine oturtulur. Duvardan asma klozet montajı aşağıdaki şekilde yapılır ( Şekil 1.  Klozetin duvara gelen kısımlarına silikon uygulanır. Alafranga Hela Taşı (Klozet) Klozetlerin değişik çeşitleri vardır.  Montaj cıvataları takılır.15 ):  Bitmiş döşemedeki 100’lük pis su borusu çıkış ağzına eksantrik sızdırmazlık adaptörü takılır. Klozetlerin bağlandığı pis su boruları. yerinden alınır ve işaretlenen delik yerleri delinip dübelleri çakılır. Yıkama şekline göre depolu.1. rezervuarlı ve baslı tipleri vardır.

15: Alttan çıkışlı rezervuarlı klozet montaj resmi 27 .Şekil 1.

28 . Küvet önünde.17 ). Küvetlerde pis su giderine doğru eğim verilmiştir. Küvetler Küvetler. Küvet taşma deliği.Şekil 1. Dökme demirden. Üç tarafının temas ettiği montaj uygulamaları da vardır.19 ). Metal olanların iç yüzeyleri ile kaplanır. plastik boru bağlantısı sifona bağlanır ( Şekil 1. Duş tekneleri en az bir veya iki yerinden duvara temas eder. sacdan ve plastik malzemeden (akrilik) üretilir. biriktirilen su içinde vücudun yıkanması amacıyla kullanılır. kullanan hareket alanı için yeterli kullanım alanı bırakılmalıdır ( Şekil 1.16: Duvardan asma klozet montaj resmi 1.3.5. Pis su gideri tarafında küvetin seviyesine yakın yere taşma deliği konulmuştur.

Küvet bataryası küvetin dar kenarına konacaksa küvet gideri ile batarya ekseni aynı olmalı. Şekil 1. eğer uzun kenara konacaksa batarya ekseni ayak tarafından 550–650 mm mesafede olmalıdır ( Şekil 1.18: Küvet batarya ölçüleri Şekil 1.17: Küvet kullanım alanı Küvetler.18 ).19: Taşma borusu bağlantısı 29 . özel metal ayakları ya da altına yapılacak iki kâgir yastık üzerine yerleştirilir.Şekil 1.

Sifon kuyruğu sifonun gövdesine takılır.Küvet montajında aşağıdaki işlemler yapılır:        Küvet montaj ayakları. Küvet kenarlarına silikon uygulanır. Sifon kuyruğu sökülür. Şekil 1.20: Küvet montaj resmi 30 . yerine oturtulur. Küvet. uygun aralıkta ve terazisinde harç ile düşük döşemeye sabitlenir. Küvet sifonu ve taşma borusu bağlanır. 50’lik pis su borusuna sızdırmazlık contası takılarak sifon kuyruğu pis su borusuna geçirilir.

terazisi kontrol edildikten sonra profil ayaklarındaki montaj deliklerinden cıvatalarla sabitlenir. Küvet. Yan kapakları takılarak montaj tamamlanır. Aşağıda akrilik küvet montajı işlem sırası verilmiştir:          Küvetin konulacağı yer tespit edildikten sonra montaj ölçülerine uygun olarak temiz su ve pis su tesisatı yapılır. Tekrar montaj pozisyonuna getirilen küvet. Küvet.Günümüzde metal veya seramik küvetler yerine akrilik (özel plastik bileşim) küvetler tercih edilebilmektedir. Pis su bağlantıları test edilir. Sifon 50’lik pis su borusuna sızdırmazlık contası ile birlikte takılır. montaj yerinden alınarak markalanan yerler uygun matkap ucu ile delinir ve dübeller çakılır. Küvetin duvar ile temas yüzeylerine silikon uygulanır. montaj yerine geçici olarak takılarak profil ayak montaj delikleri döşemeye markalanır.21: Akrilik küvet montaj resmi 31 . Şekil 1. Akrilik küvetler bitmiş döşeme üzerine monte edilir. Küvet taşma ve sifon bağlantıları yapılır.

Şekil 1. Emayeli döküm veya sac. 32 . 100X100 ebatlarındadır.23 ).3.6. seramik ya da plastik (akrilik) malzeme seçenekleri vardır. Duş tekneleri kir tutmayacak bir yüzeye sahiptir. Ayağın kaymaması için taban kısmına değişik formlar verilir. 90X90. Duş tekneleri değişik ölçülerde yapılır.22: Oturmalı küvet montaj resmi 1. Duş Tekneleri Duş tekneleri akan su ile tam yıkanma amacı ile kullanılan sağlık gereçleridir. En çok kullanılanları 80X80. Ayrıca su akışını kolaylaştırmak için su gideri yönünde eğimli üretilir ( Şekil 1.

Duş teknesi. yerine yerleştirilerek teraziye alınır. Sifon. Şekil 1. Sifon ağzına sızdırmazlık contası takılır.süzgeç ve contası çıkarılarak pis su giderine bağlanır.Tüm düşük döşemeli montaj uygulamalarında olduğu gibi duş teknesi şu şekilde monte edilir:          Tekne geçici olarak montaj yerine yerleştirilir ve sifon yeri belirlenir. sifon seviyesine kadar harç ile doldurulur.23: Duş teknesi montaj resmi 33 . Sifon . altına tuğla konularak harç ile tutturulur. Duş teknesinin oturacağı yüzey. Sonra etrafı kumla sıkıştırılır. Sifonun ağzı kapatılarak harç ile etrafı doldurulur. İşaretlenen yerde sifonun bağlanacağı yuva hazırlanır. Üzeri kapatılarak dış etkenlerden korunur.

Tekrar montaj pozisyonuna getirilen duş teknesi.Akrilik duş teknelerinin montajında da aşağıdaki yol izlenir:           Duş teknesinin konulacağı yer tespit edildikten sonra montaj ölçülerine uygun olarak temiz su ve pis su tesisatı yapılır. montaj yerine geçici olarak takılarak profil ayak montaj delikleri döşemeye markalanır. Şekil 1.24: Akrilik duş teknesi montaj resmi 34 . Duş teknesi. Duş teknesi sifon bağlantıları yapılır. Pis su bağlantıları test edilir. terazisi kontrol edildikten sonra profil ayaklarındaki montaj deliklerinden cıvatalarla sabitlenir.24 ). Sifon 50’lik pis su borusuna sızdırmazlık contası ile birlikte takılır. Duş teknesinin duvar ile temas yüzeylerine silikon uygulanır. Yan kapakları takılarak montaj tamamlanır ( Şekil 1. Duş teknesi montaj yerinden alınarak markalanan yerler uygun matkap ucu ile delinir ve dübeller çakılır.

Duvara asma ve ayaklı tipleri vardır. markalanan eksen ve çevre çizgilerine göre terazisinde ve ekseninde pis su çıkış ağzına doğru itilir. 35 . Soğuk ve sıcak su boruları duvardaki ara musluklara bağlanır.1. Bidenin duvara ve döşemeye temas eden tüm yüzeylerine silikon uygulanır. duvara bitişik olabildiği gibi duvardan yaklaşık 50 mm açıkta da döşenebilir. Bitmiş duvarda hazırlanan 50’lik pis su çıkış ağzına sızdırmazlık adaptörü arap sabunu uygulanarak yerleştirilir. Bideler Bideler.25 ). Bidelerin üzerine sıcak ve soğuk su kullanımı için bataryalar takılır. Sifon çıkışı. duvardaki pis su ağzı ile aynı eksende olacak şekilde tespit kelepçesi ile bideye sabitlenir. Daha sonra plastik burçlar takılarak montaj vidaları ile bide sabitlenir. Duvar düzlemine bitişik bidenin montajında aşağıdaki işlem basamakları uygulanır:             Sıcak ve soğuk su ağızlarına ara musluk bağlantıları yapılır. montaj delikleri ve bide çevresi bitmiş döşemede işaretlenir. Markalanan yerler delinir ve dübeller çakılır. İtme sonucunda sifonun pis su ağzında bulunan adaptöre yeteri kadar geçmesi sağlanmalıdır. Bide. Eksen yerleri. Duvara bitişik olması durumunda montaj tekniği nedeniyle ıslak mekânda süpürgelik olmamalıdır ( Şekil 1.3. genellikle klozetle birlikte bulunur. Banyo odalarında tek başına bulunmaz. Sifon takımı bideye monte edilir. Bide ekseni pis su ekseni ile aynı seviyeye getirilecek şekilde bide geçici olarak yerine yerleştirilir. Döşemeye monte edilen bideler. vücudun alt tarafını yıkamak ve taharet almak amacıyla kullanılan sağlık gereçleridir. Pis su ağzının bitmiş döşemeden 125 mm olmasına özen gösterilmelidir.7. Bide üzerine bide bataryası montajı yapılır.

Pisuvar montajı şöyle yapılır:     Pisuvara sifon takılır. umuma açık erkek tuvaletlerinde kullanılır. Genellikle alttan pis su gideri. Yıkama suyu. 36 . Pisuvarlar Pisuvarla. 6–14 yaş grubunun kullanacağı pisuvarlar.26 ). Pisuvarların pis su ağızları.8. Terazisi kontrol edilerek montaj delik yerleri markalanır. Pisuvar ise bitmiş döşemeden yaklaşık 650 mm olacak şekilde monte edilmelidir. manuel ve fotoselli yıkama sistemleri de kullanılmaktadır. otogar gibi yerlerin tuvaletlerinde bulunur. üstten ise yıkama suyu girişi vardır. tamamlanmış duvara tırnaklı ya da montaj vidalı olarak monte edilir.25: Bide montaj resmi 1. Montaj delikleri delinir. Pisuvarlar. duvar kotuna sıfır olacak şekilde yapılmalıdır. bitmiş döşemeden yaklaşık 450–550 mm yüksekte olmalıdır. sık kullanılan yerlerde belirli bir debiye ayarlanarak sürekli akıtılabildiği gibi.3. Pisuvar pis su gideri 50’ lik yapılır ( Şekil 1.Şekil 1. Pis su ağzı bitmiş döşemeden yaklaşık 400–450 mm yüksekliğe konulmalıdır. Daha çok okullar. Sifon pis su girişine geçecek şekilde pisuvar geçici olarak montaj konumuna getirilir. hastaneler. iş merkezleri. Dübeller çakılır.

37 . Sifon sızdırmazlık adaptörüne arap sabunu uygulanır.

Şekil 1. montaj pozisyonuna getirilir. Pisuvara musluk bağlantısı yapılır. Plastik burçları takılarak montaj cıvataları sıkıştırılır.      Pisuvar. Pis su bağlantı borusu 50’lik gider ağzındaki adaptöre geçirilir.26: Pisuvar montaj resmi 38 . Pisuvarın bitmiş duvara temas eden kısımlarına silikon tatbik edilir. Pis su ve temiz su bağlantıları test edilerek montaj tamamlanır.

Şekil 1. ikincisi ise elektrik kullanarak sıcak su elde edilen elektrikli termosifonlardır.1. Termosifonlar Termosifonlar. Bunlardan birincisi sıvı veya gaz yakıt ile sıcak su elde edilen bakır termosifonlar. daha çabuk ısıtılırken banyo sıcaklığı daha yüksektir.1. Borulu tip termosifonlarda yanma sonucu oluşan sıcak duman ve gazlar. Silindirik termosifon gövdesi ile gömlek arasında duman kanalı vardır. Günümüzde büyük şehirlerde daha çok elektrikli termosifon kullanılmaktadır. silindir kazan içindeki bir borudan geçerek etrafını çevreleyen suyu ısıtır. Bu termosifonlar borulu ve gömlekli olarak yapılır.9. termosifona soğuk su girişi bitmiş döşemeden yaklaşık 2500 mm yukarıda bulunan bir depodan sağlanır. 1.3. Gömlekli tip termosifonların düzeneği ise şöyledir: Silindirik termosifon gövdesinin dışını saran bir gömlek vardır. sıcak suyu üretme biçimine göre iki değişik şekilde olur. Katı Yakıtlı Termosifonlar Bakır termosifonlar 60 l su kapasitesinden daha az olmamalıdır.9. Bu tip termosifonlarda su.27: Depolu katı yakıtlı termosifon montaj resmi 39 .3. Depolu termosifonla sıcak su hazırlamada.

depoya üstten girecek şekilde havalık borusu uzatılır.9. 1. Depodan sıcak su çıkış bağlantısı yapılarak uç malzemelerine sıcak su borusu hattı çekilir.3.27 )        Termosifon yerine oturtulur ve teraziye alınır. Şekil 1. Elektrikli termosifon montajı aşağıda verilmiştir ( Şekil 1.28 ). Deponun etrafı. Termosifon ile depo bağlantılarının kolay yapılabilmesi için termosifonun üst kısmına soğuk su girişi en az 2500 mm yukarıda olacak şekilde konsollar duvara harç ile sabitlenir.28: Elektrikli termosifon montaj resmi 40 . Termosifon deposunun şamandıra bağlantısı yapılır. Depodan termosifona soğuk su girişi ¾ galvaniz boru ile bağlanır. Üzerindeki termostat sayesinde istenilen sabit sıcaklıkta su elde edilebilir. Ayrıca sıcak su çıkışı. Depoya soğuk su giriş bağlantısı yapılır. Bu termosifonlardan sıcak su alabilmek için önceden devreye sokulması gerekir. sıcak suyu uzun süre muhafaza etmesi için ısıya dayanıklı yalıtım malzemesi ile izole edilmiştir.Depolu katı yakıtlı termosifon montajı yapılırken şu işlem sırası uygulanır. Küçük tip musluğa veya duşa takılabilen elektrikli su ısıtıcıları da mevcuttur. ( Şekil 1. Elektrikli Termosifonlar Elektrikli termosifonlar kendinden depoludur.2. Bu su ısıtıcıları küçük boyutlu olma avantajının yanında verim ve kapasite açısından zayıftır.

Şofben montajı şöyle yapılır:          Şofbenin yerleştirileceği yer belirlendikten sonra. şofben alt seviyesi bitmiş döşemeden 1300 mm olacak şekilde kanca yerleri duvara işaretlenir.3. kanatlı borulu su ısıtıcısı (eşanjör). Montaj kancaları sıkılarak şofben asılır ve terazisi kontrol edilir. Şofben soğuk su girişine vana takılır. Şofbenlerin montajı. baca bağlantısı ve sıcak-soğuk su bağlantıları kaçak testinden geçirilerek montaj tamamlanır.1. su ve gaz borularıdır.29: Gazlı şofben montaj resmi 41 . Daha sonra işaretlenen yerler delinerek dübeller çakılır.10. Şofbeni oluşturan ana elemanlar. Gaz bağlantısı. gaz kontrol ve güvenlik elemanları. Baca bağlantısı yapılarak borunun şofbene temas eden kenarı yanmaz bantla sarılır. Şofben sıcak ve soğuk su boru bağlantıları spiral hortumlu olarak yapılır (Rakorlu olarak da yapılabilir. Şekil 1. Kancalar arası mesafe yaklaşık 250 mm ölçüsündedir. banyo veya çok dar hacimli mekânlara yapılmamalıdır. Gaz bağlantısı yapılır. Şofbenler Şofbenler ani su ısıtıcısı olarak da bilinir.). atmosferik brülörlü yanma odası. gövde. Doğal gaz ve sıvılaştırılmış LPG ile çalışır. Baca çekişi yeterli olmalıdır. Baca borusunun duvara temas eden yüzeyi alçı ile sıvanırsa sızdırmazlık daha iyi olur.

    42 . Metal olanların boru ağızlarında iç kısımlara vida açılmıştır. Manşon: Temiz su tesisatında kullanılan ve iç kısımlarına diş açılmış boru bağlantı parçasıdır. Temiz Su Tesisatı Birleştirme Parçaları  Dirsek: Tesisatta yön değişimlerinde kullanılan bir bağlantı parçasıdır.11.30: Gazlı şofbenin tesisata bağlanışı 1. 90° ve 45° lik çeşitleri vardır. T parçası: Üç yollu bağlantılarda ve bir boru hattından kol almakta (T) dirsek kullanılır. Rakor: Üç parçadan oluşan ve boruların eksenleri etrafında döndürülmesine gerek duyulmadan bağlantı yapılmasını sağlayan bir bağlantı parç asıdır. Ancak her iki ucuna da erkek vida dişi açılmıştır.Şekil 1. Metal dirseklerin her iki ağzının iç kısmına vida dişi açılmıştır.3. Nipel: Birbirine yakın iki bağlantı parçasını birleştiren parçalardır.

diğer ucunda dişi vida bulunur.   Kör tapa: Boruların uçlarının veya depoların kullanılmayacak olan ağızlarının kapatılmasında kullanılır. Deveboynu: Pis su tesisatlarında kaydırılmasında kullanılır. küçük çaplı boruya geçişte kullanılır ve ucunda erkek.  boru doğrultusunun yana Uzatma parçaları ve rozetler: Musluk bağlantılarında mesafeyi uzatmak için kullanılır. diğer ucuna erkek vida açılmıştır. Musluk yerine takıldığı zaman önce rozet takılır sonra musluk ve bataryalar. 43 . Musluk rozetleri ise yapılan işin estetiğine yönelik kullanılan bir aksesuardır. Redüksiyon: Büyük çaplı bir borudan. erkek vida dişlerinin üzerine keten sarılarak takılır. Pirinç malzemeden yapılmış olup 1-5cm arasında uzatmalar yapılabilmektedir. Bir ucuna dişi.

Boru Ekleme Parçaları

Şekil 1.31: Temiz su tesisatı boru ekleme parçaları

44

Şekil 1.32: Temiz su tesisatı boru ekleme parçaları

1.4. Su Tesisat Sembolleri
1.4.1. Sıhhi Tesisat Projelerinde Kullanılan Şablonlar
Tesisat projelerinde çizilmesi gereken uç malzemeleri, armatürler vb. elemanların sembollerini pratik olarak çizmemizi sağlayan ölçekli imal edilmiş cetvellerdir. Sıhhi tesisat projeleri 1/50 veya 1/100 gibi ölçeklere çizilir. Projeler çizilirken gerekli yazılar, ölçülendirmeler, uç malzemelerinin ve armatürlerin şekilleri, proje ölçeğine uygun imal edilmiş ve standart hâle getirilmiş şablonlarla yapılır. Yazı şablonları ile değişik ebatlarda yazı yazılabilir. Tesisat şablonları ise projelerde oldukça kolaylık sağlayan cetvellerdir. Örneğin, 1/50 ölçeğindeki bir projede banyoya küvet çizimi yapılacaksa 1/50 ölçeğindeki tesisat şablonu ile bu küvet rahatlıkla çizilebilir. Tesisat elemanlarının hem yatay planda hem de kolon şemasında gösterilen sembol ve işaretleri farklıdır. Şablonlarla örnek çalışma aşağıda verilmiştir ( Resim 1..1.7 ).

45

Resim 1.1: Tesisat şablonları ile çalışma

Resim 1.2: Tesisat şablonları ile çalışma

Resim 1.3: Tesisat şablonları ile çalışma

Resim 1.4: Tesisat şablonları ile çalışma

Resim 1.5: Tesisat şablonları ile çalışma

46

6: Tesisat şablonları ile çalışma Resim 1.Resim 1.7: Örnek mimari tefriş ve tesisat şablonları 47 .

şablondan doğru seçilmelidir. 1.  Bazı sembollerin çiziminin şablondaki iki veya daha fazla şeklin kullanılmasıyla meydana geldiği unutulmamalıdır.Tesisat şablonu kullanırken şunlara dikkat edilmelidir:  Şablon gönyesinde kullanılmalıdır. Sıhhi Tesisat Uç Malzemelerinin Sembollerle Gösterilmesi Sıhhi tesisat projelerinde kullanılan uç malzemeleri yatay planda ve kolon şemasında gösterilme şekilleri aşağıda verilmiştir ( Tablo 1.  Şablonla çizim yaparken kalem dik açıyla kullanılmalıdır.  Çizilecek sembol.3 ).2. 48 . Aksi hâlde mürekkep hemen kurumayacağından dağılabilir.  Şablon ile tesisat elemanının sembolü çizildikten sonra şablon dikkatli kaldırılmalıdır.4.

Tablo 1.3: Sıhhi tesisat projelerinde kullanılan uç malzemeleri sembolleri 49 .

boyler gibi cihazların sembolleri aşağıdaki gibidir ( Tablo 1.4 ). kombi. şofben. Tablo 1.4.4: Sıcak su hazırlama cihazlarının sembolleri 50 .3.1. Sıcak Su Hazırlama Cihazlarının Sembollerle Gösterilmesi Kullanma sıcak suyu hazırlamakta kullanılan termosifon.

Açma Kapama ve Kontrol Elemanlarının Sembollerle Gösterilmesi Sıhhi tesisat projelerinde çok çeşitli açma kapama ve kontrol armatürü kullanılmaktadır. 5 : Sıhhi tesisatta kullanılan açma kapama ve kontrol elemanlarının sembolleri 51 .4.1. Bu armatürlerin sembolleri aşağıdaki gibidir ( Tablo 1. Tablo 1.4.5 ).

7 . soğuk su.4. pis su gibi boruların sembollerle gösterimi aşağıda verilmiştir ( Tablo 1.1. Tesisat Borularının Sembollerle Gösterilmesi Sıhhi tesisat projelerinde kullanılan sıcak su.8 ). Tablo 1.6 . 6: Sıhhi tesisatta kullanılan tesisat borularının sembolleri 52 . Tablo 1. Tablo 1.5.

7: Sıhhi tesisatta kullanılan tesisat borularının sembolleri 53 .Tablo 1.

Tek sıralı. temiz su. Mutfaklar tek sıralı. sofra hazırlama.4.8: Sıhhi tesisatta kullanılan tesisat borularının sembolleri 1. L ve U biçimli mutfaklar kalabalık aileler içindir. temizlik gibi işler için mutfakta zaman geçirilir.33 ).6. Tezgâh genişliği 600 mm ve tezgâh önündeki kullanım alanı da en az 900 mm olmalıdır. L ve U biçiminde olabilir. 1. genellikle küçük ve orta büyüklükteki aileler için uygundur. Mutfağa Uç Malzemelerinin Yerleştirilmesi Mutfak.4. Tek sıralı mutfaklar. Islak mekânlara yerleştirilmesi gereken uç malzemelerinin. özellikle ev hanımlarının sıklıkla kullandıkları bir mahaldir. Bu tip mutfaklarda duvar uzunluğu 2400 mm’den az olmamalıdır. kullanışlı olmasına etki eder. Montaj uygulaması yapılırken bu tesisat elemanları projede belirtilen yerlere yerleştirilmelidir.Tablo 1. banyo gibi hacimleri ve konumları proje aşamasında belirlenir. bulaşık. pişirme. 54 . Uç Malzemelerinin Plan Görünüşüne Yerleştirilmesi Bir yapının ıslak mekânları sayılan mutfak. Wc. Yemek hazırlama.1. Tüm bu işlerin rahat yapılması için kullanışlı bir mutfağa gereksinim duyulur.6. Bu tip mutfaklarda tezgâh kullanım alanı daha fazladır. Gerek mutfağın büyüklüğü ve gerekse yerleşimi. pis su borularının yerleri ve konumları da projede belirtilmiştir. L ve U biçimli mutfakların minimum ölçüleri aşağıda verilmiştir (Şekil 1.

33: Tek sıralı. Ocak (fırın). ocak. Örneğin.34 ) eviyenin kirli su kolonuna yakın olduğu görülmektedir. fırın ve buzdolabı yan yana gelmemelidir. 55 . L ve U biçimli mutfakların minimum yerleştirme ölçüleri Şekil 1.Mutfaklarda eviye. kombi ve aspiratör gibi cihazlar bulunabilmektedir. Eviyeler kirli su kolonuna da yakın olmalıdır. davlumbaza yakın olmalıdır.34: Tek sıralı mutfak yerleştirme Mutfağa eviye ve bulaşık makinesi için tesisat çekilir. Davlumbaz yok ise baca bağlantısı yapılmak suretiyle aspiratör yerleştirilmelidir. Mutfakta ayrıca ocak (fırın) ve buzdolabı için yer bulunmalıdır. bulaşık makinesi. Bu cihazlar yerleştirilirken bazı hususlar göz önüne alınmalıdır. Şekil 1. buzdolabı. Yandaki mutfakta ( Şekil 1. Ayıca eviyeye gün ışığı sol yandan gelmektedir. Eviye ise zorunluluk yoksa pencereden gelecek ışığı önden ya da sol yandan alacak şekilde yerleştirilmelidir.

kolona yakın yerleştirilmelidir. Buradaki lavabo. Şekil 1. Tezgâh üzerinde hazırlama masası için yeteri kadar alan bırakılmıştır. hastanelerde kısaca her yapıda tuvalet mevcuttur. Ocak ve buzdolabı yan yana getirilmemiştir.35).35: Tuvaletlerin yerleştirilmesi Tuvaletlere genellikle bir hela taşı. Bu. okullarda.36 ). bir de lavabo konur. Ocağın konulduğu yerde baca bulunmaktadır. Tuvalete konulan lavabonun. Tuvaletlerin iyi bir şekilde havalandırılması gerekir. bulunduğu yapıya göre tasarlanır. yan duvardan en az 600 mm açıklıktadır (Şekil 1. Bu WC’de hela taşı ekseni. Konutlarda bulunan tuvaletlerde genellikle bir hela taşı ve bir lavabo bulunur. bazılarında da klozet olabilir.6. Lavabonun ise eksenden duvar mesafesi en az 450 mm’dir ( Şekil 1.4. Evsel kullanımlarda havalandırma penceresi yeterli olurken. iş yerlerinde.Mutfak tezgâhı üzerinde eviyenin dışında buzdolabı ve ocak için yer ayrılmıştır. 1. 56 . hela taşının kullanım alanını işgal edecek şekilde yerleştirilmesi doğru olmaz. Hela taşı. Hela taşı. Tuvalete konulan lavabolar. dizi hâlindeki hela taşlarının bulunduğu konut dışı tuvaletlerde aspiratör ile havalandırma yapılmalı. Ayrıca kapının çalışmasını engellemeyecek yere konulmuştur. aydınlatma da yeterli olmalıdır. Kullanma pozisyonuna göre sol tarafında taharet musluğu bulunmalıdır. banyodaki lavaboya göre küçük boyutludur. pis su kolonuna yakındır. banyodaki lavabolara oranla küçük olur.2. Hela taşları genellikle yerleştirileceği kenarın ortasına gelecek şekilde monte edilir. Bazı tuvaletlerde alaturka hela taşı. kullanım alanı için önemli bir husustur. Tuvaletler. Tuvaletlere Uç Malzemelerinin Yerleştirilmesi Konutlarda.

Banyoya Uç Malzemelerinin Yerleştirilmesi Banyolara konacak tüm uç malzemelerinin türü ve adedi. bir duş teknesi veya küvet ve yer süzgeci konulması şarttır.37–40 ). jakuzi (sağlık havuzu) gibi cihazlar da konabilir. Planlamada klozet ve küvet (veya duş teknesi) arası uzaksa klozetin taharet musluğu yakınına ya da yıkanma yerindeki (küvet.36: Tuvaletlere uç malzemelerinin yerleştirilmesi 1. Banyoya konulacak uç malzemesinin sayısı ve türü. mümkün olduğu kadar kısa tutulmalıdır.3.Şekil 1. Uç malzemeleri. Banyolara bir lavabo. Banyo odaları yerleştirilirken şu hususlara dikkat edilmelidir:           Klozet (alafranga hela taşı) mutlaka pis su kolonuna yakın yere konulmalıdır. 57 . Küvetler veya duş tekneleri. yıkanan kişinin kapıyı görebileceği yere yerleştirilmelidir. küvet (veya duş teknesi) ile klozet arasına yerleştirilmelidir. Banyoya konulacak uç malzemeleri banyo büyüklüğüne göre tercih edilmelidir. Soğuk ve sıcak su boruları soğuk iklimlerde dış duvardan geçirilmemelidir. duş teknesi) batarya tarafına konulması uygun olur. kullanacak kişi sayısına göre belirlenir. Klozetlerin banyo kapısının yakınında olmasından kaçınılmalıdır. çamaşır makinesi. kişilerin rahat kullanabileceği ve ulaşabileceği şekilde yerleştirilmelidir. Daha geniş banyo odalarında bide. kullanıcı isteğine ve kişi sayısına göre değişebilir ( Şekil 1. Yatay döşenen pis su boruları.4. Banyo kapısının tam açılmasını engelleyecek yerleştirmelerden kaçınılmalıdır. Yer süzgeci.6. Banyoda eğer bide varsa klozet ile yan yana olmasında yarar vardır.

37: Küçük banyolar için yerleştirme uygulamaları Şekil 1.39: Tam konforlu banyolar için yerleştirme uygulaması 58 .Şekil 1.38: Büyük banyolar için yerleştirme uygulamaları Şekil 1.

sık kullanılan bir uç malzemesi olduğundan en kolay ulaşılır yere konmuştur. Küvet. kullanan kişinin kapıyı rahat görebileceği yere yerleştirilmiştir.Şekil 1. banyo odasında ölü hacme (kullanılmaya müsait olmayan alan) sebebiyet vermemiştir. kapının çalışmasını engelleyecek şekilde monte edilmemiştir. suyun zemine akma olasılığının yüksek olduğu küvet ve klozet arasına yapılmıştır. iç duvar tarafında olmamalıdır.40: Banyo yerleştirme uygulaması 59 . Lavabo. Banyonun yerleşimine baktığımızda hiçbir uç malzemesi. Yer süzgeci. Süzgeçlerin banyonun orta yerine konması estetik açıdan uygun değildir. lavabo. Şekil 1. küvet. Ayrıca küvetin konduğu yer. Pis su kolonu. klozet ve yer süzgecinden oluşmaktadır. Klozet için uygun yer olarak küvet yanı seçilmiştir. Varsa tesisat bacasından geçmelidir.40’taki banyo odası. Pis su kolonuna fazla uzak olmamasına dikkat edilmiştir.

1. Kolon şemasına uç malzemeleri yerleştirilirken yerden yükseklikleri dikkate alınır.7.5 kalemle çizilir.2 konu başlığı altında Tablo 1.3’ te gösterilmiştir). Uç malzemeleri 0. Şekil 1.4. Uç Malzemelerinin Şema Görünüşlerini Çizmek Uç malzemelerinin şema görünüşleri tesisat şablonları ile çizilir (Uç malzemelerinin şema gösterimi ile ilgili semboller 1.4.41: Banyoya uç malzemelerin yerleştirilmesi 60 .41’de verilen banyonun uç malzemelerini plan görünüşüne yerleştirelim: Şekil 1.

Burada tüm uç malzemelerinin pis su kolonunun sağında olduğu görülmektedir. Pis su kolonuna en yakında küvet bulunmaktadır. Bu bilgiler ışığında şema görünüşü şu şekilde olur (Şekil 1. Ayrıca klozet.42). Tek pis su kolonuna bağlantıları yapılan bu uç malzemelerinin şema görünüşünü çıkarırken uç malzemelerinin pis su kolonuna göre konumlarına bakmalıyız. süzgeç ve küvet tek çatal ile kat borusuna bağlanmışlardır.41’deki banyonun şeması 61 . Şekil 1. Küveti süzgeç. lavabo ve süzgeç bulunmaktadır. klozet ve lavabo izlemektedir.41) küvet. klozet.Bu plan görünüşünde (Şekil 1.42: Şekil 1.

Aşağıda uç malzemesinin şema görünüşüne yerleştirilmesi ile ilgili örnek verilmiştir ( Şekil 1. Şekil 1.43 ).43: Şema görünüşüne uç malzemelerinin yerleştirilmesi 62 .

dikkat   şablonlarını hazır hale   Şablonların nasıl kullanıldığını inceleyiniz ve şablon kullanma alıştırmaları yapınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ İşlem Basamakları  Uç malzemeleri çizilecek banyoya ait kat planını belirleyiniz. Çizimi yapılacak banyo odasının yönüne uygun olarak çizim paftasını sabitleyiniz. Çizim yapılacak mekânın ısı. ışık. Kullanacağınız tesisat şablonlarını hazırlayınız. Kullanılacak araç ve gereçler:    Uç malzemeleri çizilecek banyoya ait kat planı ( Şekil 1. Öneriler  Banyo odaları yerleştirilirken edilecek hususları inceleyiniz. Kullanacağınız tesisat temizleyerek kullanıma getiriniz. Çizimi yapılacak banyo odasının  yönünü tespit ediniz.44 ) Tesisat şablonları Çizim araç gereçleri 63 . havalandırma ortamını ve çizim araç gereçlerini hazırlayınız.    Çizim ortamını hazırlayınız. Şablon üzerinde kullanacağınız sembolleri belirleyiniz.

64 .Şekil 1.44: Uç malzemeleri çizilecek banyoya ait kat planını hazırlayınız.

Şekil 1. 65 .45: Uç malzemelerini şablon yardımı ile yerlerine çiziniz.

( ) Atık su tesisatı döşenirken yatay borulara eğim % 2 verilmelidir. şehir su borusu ile binada sayaç arasında kalan kısma besleme borusu denir. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı. 3. 5. ( ) Pis su tesisatı. 4. ( ) Eviye armatürlerinin yerden yüksekliği 70 cm’ dir. ( ) Mutfak tezgâh genişliği 600 mm ve tezgâh önündeki kullanım alanı da en az 900 mm olmalıdır. ( ) Sıhhi tesisat projeleri 1/50 veya 1/100 gibi ölçeklere çizilir. yazınız. 9. 8. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. ( ) Uç malzemesi montajlarında montaj ölçüleri. OBJEKTİF TESTLER (ÖLÇME SORULARI) Aşağıdaki ifadeler doğru ise parantez içine D . 2. besleme borusu ve iç tesisat olarak iki bölüme ayrılır. almakta nipel kullanılır. 7. bitmiş döşemeye göre işaretlenmelidir. ( ) Klozet (alafranga hela taşı) mutlaka pis su kolonuna uzak yere konmalıdır. yanlış iseY.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. ( ) Binalarda boru hattının döşenmesinde. 66 . 1. cevap anahtarı ile karşılaştırınız. ( ) Temiz su tesisatında üç yollu bağlantılarda ve bir boru hattından kol 10. 6. ( ) Pisuvar pis su gideri 50’ lik yapılır.

Bilgilerinizi gözden geçirdiniz mi? Çizilecek banyo uç malzemelerini şablon üzerinde seçtiniz mi? Banyo uç malzemelerinin yerleştirme kurallarını incelediniz mi? Çizim ortamını hazırladınız mı? Evet Hayır Uç malzemeleri çizilecek banyoya ait mimari projenin yönünü ve banyonun konumunu incelediniz mi? Banyo uç malzemelerinin sembollerini kurallara uygun çizdiniz mi? Son kontrolleri yaptınız mı? Aşağıdaki ölçütlere göre çalışmanızı değerlendiriniz. 3. Cevaplarınızın tamamı ‘Evet’ ise diğer öğrenme faaliyetine geçiniz. 6. 5. Çizim ortamını hazırlayınız. Aşağıdaki işlemleri tamamladığınızda tesisat şablonu kullanarak çizim kuralları doğrultusunda ıslak hacimlerin uç malzemelerini mimari proje üzerine yerleştirebileceksiniz. UYGULAMA FAALİYETİ: Su Tesisat ÖĞRENCİNİN Sembollerinin Çizimi Adı ve Soyadı : AÇIKLAMA: Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız becerileri ‘Evet’ ve ‘Hayır’ kutucuklarına (X) işareti koyarak kontrol ediniz.UYGULAMALI TEST Siz de herhangi bir mimari proje seçerek önerilen işlem basamaklarına göre uygulamanızı yapınız. 2. Aynı işlemi arkadaşlarınızla birlikte tartışarak uygulayınız.  Mimari projeyi çizim masasına sabitleyerek şablon vasıtası ile uç malzemelerini yerleştiriniz. Banyo.     Mimari projeyi ve ıslak hacimleri belirleyiniz. DEĞERLENDIRME ÖLÇÜTLERI 1. 4. WC ve mutfak uç malzeme yerleştirme kurallarını inceleyiniz. Tesisat şablonu kullanırken dikkat edilecek hususları inceleyiniz. DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ DEĞERLENDİRME Uygulama faaliyetinde kazandığınız davranışlarda işaretlediğiniz ‘Evet’ ler kazandığınız becerileri ortaya koyuyor. 67 . 7. ‘Hayır’ larınız için ilgili faaliyetleri tekrarlayınız.

kesinlikle galvenize edilmiş çelik borular ve ekleme parçaları ile tesis edilmelidir. Ana su boruları.1. Temiz Su Tesisat Projesi Çizimi 2. Su saatleri detay proje olarak hazırlanıp sıhhi tesisat raporuna eklenmelidir. Her su saatine.1. ışıklıktan kat boyunca çıkarılmalıdır. 2.1. mimari proje üzerine ölçeğine uygun olarak çizebileceksiniz.1. şebeke ve daire tarafından olmak üzere iki adet kapama vanası konulmalıdır. kapıcı dairesi.1.1. Su Saatleri Yerleri ve Tasarımı Ortak hidrofor tesisatı olmayan binalarda her daire için giriş borusu çapında (kolektör) bir adet su saati tesis olunmalıdır. 2. 68 . 1 adet çek valfli ve tek aboneli su sayaçlı bağlantı tasarımı yapılmalıdır. Temiz su tesisat boruları. Hidroforlu yapılarda şebeke hattından yapı girişine 2 adet vana.ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ÖĞRENME FAALİYETİ–2 AMAÇ Uygun ortam sağlandığında su tesisat projelerini. yapıların umumi giriş ve ortak kullanım alanlarından geçirilerek tesis edilmelidir. SU TESİSAT PROJELERİ 2. Ana su borularının korozyona karşı izolasyonu yapılmalıdır.Temiz Su Tesisat Ana Borusunun Döşenmesi Temiz su ana boruları. makine mühendisliği bürolarından faydalanabilirsiniz. dükkân ve bunun gibi bağımsız bölümlerden geçirilmemelidir. Binaya ait daire. ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde yapmanız gereken öncelikli araştırmalar şunlardır:   Mimari projeler Su tesisat projeleri Araştırma işlemleri için mimarlık ve iç mimarlık bürolarından.

Galveniz boru bağlantıları. havalandırma.  Su sayaçları. Ortak hidrofor tesisatı olan binalarda. mutfak.  2. ihtiyaca cevap verecek bir adet ortak sayaç da konulabilir. Galveniz borular ısıtılarak eğilmemeli veya kaynak ile tutturulmamalıdır. İç tesisat borularının üst üste tek sıralı tesisi hâlinde tesisat uçları. Sayaç yerlerinin aydınlatılması. Binalarda bütün bağımsız bölümlere ait su sayaçları aynı mahalde toplanmalıdır. muhakkak surette kolaylıkla takılıp sökülecek şekilde konmalıdır. Borular hiçbir suretle kalorifer. teflon bant veya boyalı keten ile yapılmalıdır. İç tesisat borularının. Özel şartnamede ayrıca bir kayıt bulunmazsa duvar içerisinde veya ankastre olarak döşenmelidir.1. Kapama muslukları. Musluk takılacak boru ankastre olduğu takdirde. genellikle ön ve yan bahçe duvar kenarlarına. kalın etli vidalı ve içi dışı galvanizli olmalıdır. Tavan altından açıktan geçen borular. İç tesisat boruları duvar uzunluğu ise karşılıklı 4 sıra hâlinde de yapılabilir. en fazla 5 adet olmak şartı ile 25cm aralıkla üst üste tesis edilmelidir. sayaçlardan sızan suların yer süzgeci ile toplanarak pis su tesisatına verilmesi gerekmektedir. banyo ve diğer mahallere ait bacalar içerisinden geçirilmemelidir. kolay ulaşılabilir ve değiştirilebilir şekilde yerleştirilmelidir.Su sayaçlarıyla ilgili olarak aşağıdaki maddeler önemlidir: Yapı dışında. Her mustakil daireye girişten soğuk ve varsa sıcak su boruları üzerinde kapama musluğu bulunmalıdır. 69 . Bağlantılar fittings bağlantı elemanı olacaktır.2.  Yapı içerisinde ise yapı girişine.  Seçilen sayaç mahallerinde alçak ve yüksek gerilim tesisine ait kablolar geçirilmemelidir. Su sayaçları aşağıda belirtilen şekilde düzenlenmelidir:     Yan yana tek sıra hâlinde tesis edilecek su sayaç tesisatlarının 16cm ve zeminden yükseklikleri 50cm olmalıdır.Temiz Su Tesisatı Dâhilî Borularının Döşenmesi Soğuk ve sıcak su şebekelerinde kullanılacak borular. tavana sağlam bir şekilde askılama ve genleşmeye elverişli konumda asılmalıdır. sadece zemin üzerine konulmalıdır. üst üste karşılıklı 2 sıra hâlinde düzenlenmesi durumunda karşılıklı 2 sıra arasındaki mesafe. ağızdan ağza 160cm olmalı ve en çok üst üste tesis edilmelidir. bir hücre yapılacak ve üzerine bir kapak yapılacaktır. merdiven altına veya varsa sayaç odasına konulmalıdır.

Çizgi. oda gibi hacimlerin duvarlarından geçirilmemelidir. Boru. Boruların döşeme içinden geçirilmesinden kaçınılmalıdır. sıcak su ve atık su boruları çizilirken birtakım hususların dikkate alınması gerekir. kolon ve kirişlere zarar vermeyecek şekilde döşenmelidir.1. Wc. Borular tavandan geçirilmemelidir. Boru Tesisatlarının Plan Görünüşüne Çizilmesi Sıhhi tesisat projelerinde soğuk su. mümkünse tesisat bacası veya boru bacasından geçirilmelidir. yerden zorunlu olarak geçirilecekse korozyondan mutlaka korunmalıdır. Bina içinde veya dışında toprak altında döşenecek su boruları korozyona karşı izole edilecektir. Soğuk su boruları. Kolon borusundan hat alınarak su akıtma yerlerine su iletilir ( Şekil 2. Boru hattı uzadıkça maliyet artar ve boru içindeki akışkan bakımından da problemler doğabilir. Açıkta döşenen borular duvar üzerinden çizilirken sıva altından geçen borular duvar içine çizilir. Sıhhi tesisat projelerinde soğuk su boruları sürekli çizgi şeklinde çizilir. 2. Açıkta döşenen borular. Boruların geçirileceği yerlerin. Ankastre döşenen borular ıslak mekânlardan (banyo. borularda gereğinden fazla yön değiştirme olursa basınç kayıpları oluşur. Soğuk su boruları çizilirken şunları göz önünde bulundurmalıyız:           Açıkta döşenen borular. Sıfır derecenin altında kış şartları olan bölgelerde tüm borular izole edilmelidir. Döşeme içinden geçirilen borular çabuk çürür ve delinebilir. Ankastre (sıva altı) döşenen borular. yüzeyde yoğunlaşan suyun alttaki borulara korozif etki etmemesi için en alttan soğuk su borusunun geçmesi sağlanmalıdır. yapının kullanılmasına olumsuz etki yapmamasına özen gösterilmelidir.3. 0.1 ). duvar konsolu veya kelepçelerle tespit edilmelidir.Duvar önlerinden geçen borular.3 kalınlığındaki rapido kalemle çizilir. soğuk iklimlerde dış duvar içinden geçirilmemelidir. 2. Temiz su kolonları genellikle WC’lerin kapı arkasından geçirilir. 70 . Şöyle ki. estetik bakımdan görünüşü bozmayacak yerlerden geçirilmelidir.1. mutfak) geçirilmeli. Duvar içerisinden döşenecek sıcak su boruları ve bina dışında ankastre döşenen borular izole edilmelidir. Soğuk Su Borularının Çizilmesi Bir sıhhi tesisat projesinde uç malzemelerinin kullanılacağı yerlere ve diğer su akıtma yerlerine soğuk su ağızları bırakmak gerekir. salon.1.3. Donma tehlikesi olan borular mutlaka izole edilmelidir. Üst üste yatay döşenen borularda. Tesisatın işleyişi bakımından da boru tesisatları önem taşır.

1: Daire içinde soğuk su borularının temiz su kolonundan alınarak dağıtılması 2. Üniversal bir hesap yöntemi belirlemek amacı ile verilen çeşitli standart tüketim değerleri arasında da çeşitli kaynaklar arasında farklılar görülmektedir. Standart olarak kullanma sıcak su sıcaklığı 60°C kabul edilir ve hesaplarda bu değer esas alınır.1.1 ).3. merkezi boyler. Çizelgede çeşitli kullanım yerleri için farklı kaynaklarda rastlanılan en düşük ve en yüksek 60°C sıcaklıkta saatlik ani sıcak su ihtiyaç değerleri (I/s) olarak verilmiştir ( Tablo 2. gazlı ve elektrikli şofben LPG’li veya doğal gazlı kombi ve güneş enerji sistemi ile elde edilebilir. 71 . 35–60°C arasında değişir. termosifon.Şekil 2.2. Temel olarak iki ayrı sıcak su sistemi mevcuttur:   Bağımsız sıcak su sistemi Merkezî sıcak su sistemi Çeşitli kullanım yerlerindeki gerekli sıcak su sıcaklığı ticari ve endüstriyel mutfak ve çamaşırhane ihtiyaçları hariç. Sıcak Su Tesisat Tasarımı Dairelerde sıcak su.

00 faktörü Tablo 2.25 0. sıcak su boru şebeksine paralel olarak sirkülasyon boruları döşenmelidir.70 1.25 0.5-9 --90-250 40-68 35-45 70-90 70-90 136-250 Apartman 7.2 ).1/4" 1" ¾" 1.1/2" 1. Sıcak su tesisat borularına göre konacak sirkülasyon boru ç3 Sıcak Su Tesisat Boru Çapı Sirkülasyon Boru Çapı 2" 1.40 0.1.2: Sıcak su tesisat borularına göre konacak sirkülasyon boru çapları 2.40 zaman eş faktörü Depolama 0.5-9 15-18 76-250 40-68 35-45 70-90 70-90 114-250 Hastan e 7. güneş kolektörü veya boyler ile elde edilir.5-9 23-27 ----38-90 ----114-136 Okul 7.1/2" 1.30 0.80 2.5-9 30-36 76-250 160-760 70-136 75-126 75-126 250-340 İş yeri 7.25 Otel 7.3.60 0.5-9 50-68 ---75-450 35-90 ----250-1000 Endüstriye l Tesis 7.1/4" 1" ¾" ¾" Tablo 2.00 1.00 1. 72 . Burada sıcak su elde edilerek lavabo. bide. küvet veya duş teknesi. şofben. Temiz su borusundan bir hat alınarak su ısıtıcısına verilir.Özel lavabo Genel lavabo Banyo Bulaşık makinesi Eviye Çamaşır teknesi Çamaşır makinesi Duş Bağımsız ev 7. kurna gibi uç malzemelerine iletilir ( Şekil 2.30 0.3.1: Farklı kaynaklarda rastlanılan en düşük ve en yüksek 60°C sıcaklıkta saatlik ani sıcak su ihtiyaç değerleri Boylerli binalarda.5-9 40-54 --75-450 70-90 ----750-1000 Kullanma 0.5-9 20-27 76-250 160680 70-90 75-126 75-126 250340 0.30 0. Sıcak Su Borularının Çizilmesi Sıcak su. termosifon.

kullanım pozisyonuna göre solda olacak şekilde çizilmelidir. yatay konumda döşendiğinde diğer borulara göre üstte olacak şekilde yapılırsa borular terleme yaptığında etkilenmemiş olur. Çizgi.1. 0.3 kalınlığındaki rapido kalemle çizilir. Soğuk Su Borularının Şema Görünüşlerini Çizmek Soğuk su boruları. Kolon boruları her kata daire sayısı kadar çizilir. Açıktan veya dış duvardan geçirilen sıcak su boruları ısı kaybına karşı yalıtılmalıdır. noktalı kesik çizgi ile gösterilir. Bu da plan görünüşünden yararlanılarak yapılır. Sıcak su boruları çizilirken şunları göz önünde bulundurmalıyız:      Sıcak su boruları.4.2: Daire içinde sıcak suyun şofbenden alınarak dağıtılması 2. şema görünüşü çizilirken çizime bodrum kattan başlanır. Sıcak su boruları. mümkün mertebe dış duvardan geçirilmemelidir. Batarya kullanılan su akıtma yerlerinde sıcak su ağızları. Basınç kaybını önlemek için gereksiz dönüşlerden kaçınılmalıdır.3. Şehir şebeke suyu girişinden başlanarak ana sayaç ve dağıtıcı (kolektör) çizimi yapılır. Açıkta döşenen sıcak su boruları. 73 . Şekil 2. duvar üzerinden çizilirken sıva altından geçen sıcak su boruları duvar içine çizilir.Sıcak su boruları sıhhi tesisat projelerinde.

3 ). Aşağıdaki örnekte şehir şebekesinden üst kata kadar temiz su borularının şema görünüşleri verilmiştir ( Şekil 2.5. Sıcak su boruları 0.) sıcak su cihazının sıcak su çıkışından hat alınarak gerekli tüm uç malzemelerine sıcak su dağıtımı çizilir. Şekil 2. Boyler sıcak su çıkışından hat alınarak sıcak su kolonu çizilir.3 kalemle ve kesik noktalı çizgi ile çizilir ( Şekil 2.3: Şema görünüşüne soğuk su borularının çizilmesi 2. 74 . Tüm bu çizimler plan görünüşe göre yapılır. Merkezî sıcak sulu sistemlerde de bodrum katta boyler ve bağlantıları çizilir. Örneğin.Buradan da en uçtaki su akıtma yerine kadar bağlantı boruları çizilir.4 ). kombi vs. Bağlantı boruları çizilerek uç malzemelerine sıcak su iletilmiş olur.3.1. Sıcak Su Borularının Şema Görünüşlerini Çizmek Bağımsız sistemlerde (şofben. plan görünüşünde temiz su kolonu tuvaletten geçiyorsa şema görünüşü çıkarırken temiz su kolonunu tuvaletin bulunduğu yerden çizmeliyiz.

2.4: Şema görünüşüne sıcak su borularının çizilmesi 2. 0. Kolonlar. En üst seviyedeki atık su bağlantısı yapıldıktan sonra kolon borusu çapı değiştirilmeden çatı katına kadar çıkartılmalıdır. Bu numaralama işlemini soldan başlayarak belirli bir sıraya göre yapınız. Pis Su Tesisatı Projesi Çizimi 2. banyo ve mutfaktan akıtılan sulara da kirli su adı verilir.5 kalınlığındaki rapido kalemle çizilir. en alt kattan en üst kata kadar yön değiştirmeden çıkmalıdır. Kolon hatları özellikle alaturka hela taşı. Kolon altlarına temizleme borusu konulmalıdır. Atık su boruları çizilirken şunları göz önünde bulundurmalıyız:          Atık su boruları. Tuvaletten akıtılan sulara pis su. dış duvar tarafından veya tesisat bacalarından geçirilmelidir. düşük döşeme içinden ve duvar içlerinden (Şekil 2. Bodrum katta tüm kolonlar birleşerek yatay borular ile bina dışına çıkarılır. banyo ve tuvalete koyduğunuz her bir atık su kolonu için numaralandırma yapınız. Bina içi atık su boruları.2. Bodrum kattaki yatay boruların uzun olması durumunda bu borulara da temizleme borusu konulmasında yarar vardır. klozet. 75 . Kolonlar iç duvar tarafından geçirilmemeli. Mutfak. eviye gibi sağlık gereçlerine yakın olmalıdır. insan sağlığını tehdit etmeyecek şekilde en kısa yoldan yapı dışına çıkarılmalıdır. Atık su boruları projelerde muflu bağlantı şeklinde gösterilir.5) geçirilir. daire içinde mutlak suretle ankastre yapılmalıdır.Şekil 2. Pis ve kirli suları bina dışına ve oradan da kanalizasyona ileten borulara atık su boruları denir. mümkün olan en kısa yoldan ve en az dönüşle kanalizasyona aktarılmalıdır.1. kesinlikle oturma alanlarından geçirilmemelidir. Yatay borular. Kolon altlarına temizleme borusu konulması iyi olur. Atık Su Borularının Plan Görünüşlerini Çizmek Su akıtma yerlerinde kullanılan su. Atık su boruları.

Kolonların en üst seviyesine kolon numarası yazılarak daire içine alınır ( Şekil 2.2. Atık Su Borularının Şema Görünüşlerini Çizmek Atık su borularının şema üzerinde gösterilirken kolon sayısı göz önüne alınır.6 ). Plan görünüşünde pis su kolonları numaralandırılır.Şekil 2.2. Kolon şeması çıkarıldığında soldan sağa doğru kolonlar sıra ile yerleştirilir. Bu boruya havalandırma borusu denir ve kolon çapı ile aynı çapta olur. Kolonlar en üst bağlantı yerinden çatı katına kadar devam ettirilir.5: Yatay planda atık su borularının çizilmesi 2. 76 .

6: Şema görünüşüne atık su borularının çizilmesi 77 .Şekil 2.

YR3. lavabo.7 ). Yağmur suyu rögarı projede YR1.…. Zemin üzerine serbest olarak akıtılacak yağmur borularının altlarına dirsek konulmalıdır. çatı sularını toplayan düşey borularla ortak olabilir. Yağmur suları zemin altındaki pis su şebekesine doğrudan bağlanmamalıdır.7: Yağmur suyu tesisatının plan görünüşünün çizilmesi 78 . tuvalet gibi cihazların pis su boruları bağlanmayacaktır. Yağmur suları zemin üzerine akıtılabileceği gibi her borunun altına bir yağmur rögarı yapılarak yağmur kanalizasyonuna bağlanabilir.1. Yağmur Suyu Tesisatı Tasarımı Yapının her balkonu için ayrı yağmur suyu kolonu ve yer süzgeci yapılmalıdır.2. YR2. Balkon yağmur suyu borularına eviye.3.…olarak gösterilir ( Şekil 2. Şekil 2. ya da Y1. Y3. Balkon boruları.Y2. Şartlar elverişli ise yağmur suyunun bahçe sulamasında kullanılmak üzere bir depoda biriktirilmesi su tasarrufu açısından oldukça önemlidir. Yağmur suyu rögarı pis su şebekesine S sifonu ile bağlanmalıdır.

8: Yağmur suyu tesisatının plan görünüşünün çizilmesi ( balkon ) Şekil 2.Şekil 2.9: Yağmur suyu tesisatının şema görünüşünün çizilmesi 79 .

Şekil 2.10: Yağmur suyu tesisatının şema görünüşünün çizilmesi (üst katlar) 80 .

Şekil 2.11: Yağmur suyu tesisatının şema görünüşünün çizilmesi (zemin) 81 .

   Son kontrolleri yapınız. Çizim için uygun sıcaklık ve hijyenli ortam hazırlayınız. Teknik resim araç gereçlerini hazırlayınız. Su tesisatı projesi çizim kurallarına. Ses ve gürültü yalıtımını sağlayınız. sembollerini şablon üzerinde inceleyiniz. cihaz. Su tesisatı çizilecek mimari proje üzerindeki ıslak hacmi ayrıntılarını ve ölçülerini çizeceğiniz resim kâğıdının ve sembollerin ölçülerini dikkate alınız.   Islak hacimde kullanacağınız uç malzeme. 82 . Su tesisatı çizilecek mimari proje üzerindeki ıslak hacmi ayrıntılarını ve ölçülerini inceleyiniz. Projenizdeki herhangi ıslak hacimleri belirleyiniz. Islak hacimde kullanacağınız uç malzeme. Uygun aydınlatmayı sağlayınız. Islak hacimde kullanılacak uç malzeme. sembollerini proje ile  karşılaştırarak inceleyiniz. armatür. ıslak hacmin yön ve yerleşim planına uygun çizilip çizilmediğine dikkat ediniz.   Çizimde kullanılacak ölçekleri belirleyip uygulayınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ MA FAALİYETİ İşlem Basamakları Öneriler    Çizim ortamını hazırlayınız.     Su tesisatı plan çizilecek mimari belirleyiniz. cihaz vb. görünüşü  projeyi  Çizim için mekân seçiniz (iç mekân dekorasyon proje çizim atölyesi). boru cinsi ve çapı ile ilgili veriler toplayınız. Islak hacmin su tesisatı plan  görünüşünü çiziniz. çizim kurallarını  Islak hacim ile ilgili verileri toplayınız. projenin ölçüleri ve ölçeğine. armatür. cihaz vb. armatür. Su tesisatı projesi uygulayınız.

12: Şema görünüşüne soğuk su borularının çizilmesi 83 .Kullanılacak araç ve gereçler:    Çizim araç gereçleri Mimari proje Tesisat şablonu Yukarıdaki işlem basamakları doğrultusunda aşağıda verilen uç malzemeleri yerleştirilmiş ıslak hacimlerin su tesisatı plan görünüşünü çiziniz. Şekil 2.

Şekil 2.13: Daire içinde soğuk su borularının temiz su kolonundan alınarak dağıtılması Şekil 2.14: Daire içinde sıcak suyun şofbenden alınarak dağıtılması 84 .

85 .

Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. 8. 9. boruları denir.kaçınılmalıdır. Kolonlar en üst bağlantı yerinden çatı katına kadar devam ettirilir.şeklinde çizilir. Atık su boruları projelerde……………….. Batarya kullanılan su akıtma yerlerinde sıcak su ağızları... ……. Pis ve kirli suları bina dışına ve oradan da kanalizasyona ileten borulara . Sıcak su boruları sıhhi tesisat projelerinde ………… ……… ……. 10. Sıcak su boruları …………kalınlıktaki kalemle çizilir.. kalınlığındaki rapido kalemle çizilir. kullanım pozisyonuna göre ………………. 86 . 2.. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı. 4. 6. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz.. 5. B. 3. Basınç kaybını önlemek için ……………… ……………….…………………. cevap anahtarı ile karşılaştırınız. Sıcak su boruları mümkün mertebe ………… ……………… geçirilmemelidir.ile gösterilir. 7.denir. OBJEKTİF TESTLER (ÖLÇME SORULARI) 1. Bu boruya …………………………….ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri tamamlayınız. Atık su boruları kesinlikle …………….alanlarından geçirilmemelidir. olacak şekilde çizilmelidir. Sıhhi tesisat projelerinde soğuk su boruları ………….

      Çizim ortamını ayarlayınız.UYGULAMA TESTİ Siz de herhangi bir mimari proje seçerek önerilen işlem basamaklarına göre bina içi su tesisatı plan ve şema görünüşü çizimi uygulamanızı yapınız. cihaz. Aşağıdaki işlemleri tamamladığınızda su tesisatı projesi ile ilgili temel kavramları ve kuralları bilip çeşitlerini ve uygulamalarını doğru olarak yapabileceksiniz. Araştırmalarınız için .   Mimarlık büroları Mühendislik (makine) büroları. iç mimarlık bürolarından faydalanabilirsiniz. armatür. Mimari projenizi seçiniz. boru ve ek parçaları ile ile ilgili verileri toplayınız. Uç malzeme. Su tesisatı projesi çizim ölçeğini belirleyiniz. 87 . Uygun çizim araç gereçleri kulanarak su tesisatı projesi çiziniz. Aynı işlemi arkadaşlarınızla birlikte tartışarak uygulayınız. Tesisat şablonu ve kullanacağınız sembolleri seçiniz.

7. Cevaplarınızın tamamı ‘Evet’ ise diğer öğrenme faaliyetine geçiniz. ölçek. 3. boru ve ek parçaları ile ilgili verileri topladınız mı? Tesisat projesi çizim ölçeğini belirlediniz mi? Tesisat şablonu ve kullanacağınız sembolleri seçtiniz mi? Uygun çizim araç gereçleri kulanarak su tesisat projesini çizdiniz mi? Ölçü. Çizim ortamınızı ayarladınız mı? Çizim araç gereçlerini hazırladınız mı? Bilgilerinizi gözden geçirdiniz mi? Mimari projenizi seçtiniz mi? Uç malzeme. 9. 8. 2. 88 . 5. 6. 4. DEĞERLENDİRME Uygulama faaliyetinde kazandığınız davranışlarda işaretlediğiniz ‘Evet’ler kazandığınız becerileri ortaya koyuyor. armatür. cihaz. DEĞERLENDIRME KRITERLERI 1. çizim kurallarını ve mimari proje ayrıntılarını kontrol ettiniz mi? Evet Hayır Aşağıdaki ölçütlere göre çalışmanızı değerlendiriniz. ‘Hayır’larınız için ilgili faaliyetleri tekrarlayınız.DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ UYGULAMA FAALİYETİ: Su Tesisat ÖĞRENCİNİN Projelerinin Mimari Proje Üzerine Çizimi Adı ve Soyadı : AÇIKLAMA: Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız becerileri ‘Evet’ ve ‘Hayır’ kutucuklarına (X) işareti koyarak kontrol ediniz.

Ayaklı lavabo su kullanım ağzının yerden yüksekliği kaç cm olmalıdır? A) 50-55 cm B) 75-80 cm C) 110 cm D) 120 cm Bulaşık makinesi su kullanım ağzının yerden yüksekliği kaç cm olmalıdır? A) 30 cm B) 90 cm C) 60 cm D) 120 cm 2. D-OBJEKTİF TESTLER (ÖLÇME SORULARI) 1.MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruların cevaplarını tamamlamalı olarak değerlendiriniz. Hela taşı atık su bağlantı boru çapı kaç mm olmalıdır? A) B) C) D) 50 70 100 150 mm mm mm mm 4. Atık su kolonu Atık su kat borusu Atık su bağlantı borusu Atık su havalık borusu Birbirine yakın iki bağlantı parçasını birleştiren ancak her iki ucuna da erkek vida dişi açılmış olan temiz su boru bağlantı ek parçasına ne ad verilir? A) Rekor B) Nipel C) D) Dirsek Te 89 . Duş teknesi atık su bağlantı boru çapı kaç mm olmalıdır? A) 50 mm B) 70 mm C) 100 mm D) 150 mm Yapıların katlarındaki su kullanma yerlerinden gelen suları atık su ana borusuna ya da 5. 3. bina dışındaki rögara ileten düşey döşenmiş boru bölümüne ne ad verilir? A) B) C) D) 6.

Duş teknesi Pisuvar Yer süzgeçi Ayaklı lavabo Aşağıda yatay plan görünüşü verilen uç malzeme sembolünün adı nedir? A) B) C) D) 10. Aşağıda yatay plan görünüşü verilen uç malzeme sembolünün adı nedir? A) B) C) D) 9.7. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt yaşadığınız sorularla ilgili konuları. 90 . faaliyete geri dönerek tekrar inceleyiniz. Üç parçadan oluşan ve boruların eksenleri etrafında döndürülmesine gerek duyulmadan bağlantı yapılmasını sağlayan boru bağlantı ek parçasına ne ad verilir. Doğru cevap sayınızı belirleyerek kendinizi değerlendiriniz. Duş teknesi Pisuvar Ayaklı lavabo Alafranga hela taşı Aşağıda verilen sembol hangi armatüre aittir? A) B) C) D) Küresel vana Sürgülü vana Su sayacı Çekvalf DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız. A) Rakor B) Nipel C) D) Manşon Redüksiyon 8.

16: Mimari kat planı üzerine su tesisat projesini çizimi. Şekil 2.PERFORMANS TESTİ (YETERLİK ÖLÇME) Aşağıda verilen mimari kat planının su tesisat projesini çiziniz. 91 . Kat Yüksekliği 300 Cm’dir.    Bina 2 Katlı Olup Bodrumsuzdur. Su Basman 70 Cm’dir.

UYGULAMAFAALİYETİ:Su Tesisatı Projesi Çizimi

ÖĞRENCİNİN Adı ve Soyadı:

AÇIKLAMA: Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız becerileri ‘Evet’ ve ‘Hayır’ kutucuklarına (X) işareti koyarak kontrol ediniz.

Değerlendirmre Kriterleri
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Çizim ortamınızı hazırladınız mı? Çizim araç gereçlerinizi hazırladınız mı? Bilgilerinizi gözden geçirdiniz mi? Mimari projenizi incelediniz mi? Uç malzeme, armatür, cihaz, boru ve ek parçaları ile ile ilgili verileri topladınız mı? Tesisat projesi çizim ölçeğini belirlediniz mi? Tesisat şablonu ve kullanacağınız sembolleri seçtiniz mi? Uygun çizim araç gereçleri kulanarak su tesisat projesini çizdiniz mi? Ölçü, ölçek, çizim kurallarını ve mimari proje ayrıntılarını kontrol ettiniz mi?

Evet

Hayır

Modül ile kazandığınız yeterliği aşağıdak ölçütere göre değerlendiriniz. Mmmm

DEĞERLENDİRME
Uygulama faaliyetinde kazandığınız davranışlarda işaretlediğiniz ‘Evet’ ler kazandığız becerileri ortaya koyuyor. ‘Hayır’ larınız için ilgili faaliyetleri tekrarlayınız. cevaplarınızın tamamı ‘Evet’ ise diğer öğrenme faaliyetine geçiniz.

92

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI
ÖĞRENME FAALİYETİ- 1 CEVAP ANAHTARI
Sorular 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Cevaplar D Y Y D D D D Y D Y

ÖĞRENME FAALİYETİ -2 CEVAP ANAHTARI
Sorular 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Cevaplar

sürekli çizgi noktalı kesik çizgi 0.3
gereksiz dönüşlerden

dış duvardan solda
atık su

0.5 oturma
havalandırma borusu

93

MODÜL DEĞERLENDİRME CEVAP ANAHTARI
Sorular 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 Cevaplar A C C B A B A C D B

94

95 . 1987 ve 2002/260-2. SIDAL Cavit. İstanbul.Sabit. Yapıda Sıhhi Tesisat.Makine Mühendisler Odası. İç Mimarlık Büroları Mühendislik Büroları TMMOB. Ethem Sait ÖZ. Yayın Nu. İstanbul. Yapı Bilgisi III Temel Ders Kitabı. İstanbul.Dr. Sıhhi Tesisat Proje Hazırlama Teknik sasları. 2003.ÖNERİLEN KAYNAKLAR ÖNERİLEN KAYNAKLAR      OYMAEL Doç.: 122. Devlet Kitapları Mîlli ğitim Basımevi. Birsen Yayın Evi.

ISISAN.com.tr http:// www.: 238.meb. 1987. Edirne. Yıl KTÖ Olg. berkeplastik.tr http:// www:kutahyavit.com. Enst.tr/ http:// www.com. 2004. Birsen Yayın Evi. ve Meslek Lisesi İnşaat Teknolojisi Alanı .tr http:// www. Yayımlanmamış Ders Notları. ARTEMA. Sabit.erku.elmor. http:// www. Sıhhi Tesisat. Cumhuriyet NSİ And. ŞENGÜN Mehmet Ali. Isısan Çalışmaları Yayın Nu. SIDAL Dr.tr http:// www.megep. Sıhhi Tesisat ve Isıtma Bölümü Bilgi. Mühendisi Rüknettin KÜÇÜKÇALI.İşlem.tr         96 . İstanbul. SIDAL Cavit. Ürün Kataloğu. Mühendisi Çalışmaları. Isısan MakineY. Yapı Bilgisi III Temel Ders Kitabı. 2001. İstanbul. Lis.tr http:// www. 1999. 2003. Isısan Çalışmaları Nu. Sanat ve Tasarım Alanı İç Mekân Dekorasyon Dalı. Pilsa Plastik Sanayi. ve Meslek Lisesi ve 100. Yapıda Sıhhi Tesisat.Dr. Tesisat Teknolojisi İş ve İşlem Yaprakları 11. pilsa. Mes. İstanbul.com. Ankara. KÜÇÜKÇALI Rüknettin.: 272. Sıhhi Tesisat Proje Hazırlama Teknik Esasları. İstanbul. Megep tesisat teknolojisi ve iklimlendirme alanı Vitra Seramik Sağlık Gereçleri Ürün Katalogu. vitra. Sınıf. İş Yaprakları Sınıf II. 1999. Yayın Nu. Ethem Sait ÖZ. 2003. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları. Milli eğitim bakanlığı modülleri. Yedek Parça ve Montaj Kataloğu. TMMOB Makine Mühendisler Odası. Makine Y. İstanbul. Mes.com. Mimarın Tesisat El Kitabı. İstanbul.com tr http:// www. KTL And. Montaj El Kitabı. GÜTEF . Yayınlammamış Ders Notları. Devlet Kitapları Mîlli ğitim Basımevi. Cavit. 1987 ve 2002/260-2. SEREL.com.KAYNAKÇA KAYNAKÇA                 OYMAEL Doç. İstanbul. SAYALI Halit. Etem Sait ÖZ.gov. hakan. İzmir. Sıhhi Tesisat. KUMRAL Sabri.: 122.