You are on page 1of 60

Dr.

Hikmet Kvlcml
Sayn .. Paaya Ak Mektup

Yaynlar

Sayn .. Paaya Ak Mektup

Dr. Hikmet Kvlcml

Yaynlar Dijital Yaynlar ndir - Oku - Okut - oalt - Dat

Bu kitap ilk defa: 1970 ylnda P.D.Aydnlk Yaynlarnda yaynlanmtr. Bu kitap KXz sitesinin dijital yayndr. Kar amac olmadan, okumak ve okutmak iin, indirmek, dijital olarak basmak ve datmak serbesttir. Alntlarda kaynak gsterilmesi dilenir.

Yaynlar Yaynlar

SAYIN .. PAA'YA AIK MEKTUP 18.12.1969 Boykotun son gn, TBMM Ortak Oturumda .. Paa'nn, her lml kii gibi, bir tutkusu var: "kinci Adam" kompleksi, onda Mustafa Kemal'den daha baskn deilse bile srekli bir orijinal i yapma eilimi yaratyor. Bunu, epey "tarihsel" denebilecek son "gndem d" konumasndan reniyoruz. "Demokrasi koz helvasn ben icat ettim, ben de beenmedim" demek istemiyor, Paa: "Demokratik rejimi getirenler, Atatrk'ten sonra, tam otuz yl bu devrimleri candan koruyan kuaklar bu dzen iinde, hrriyet nizam iinde yetitirdiklerinden dolay mutlulukla vnrler" diyor. Bu mutluluu ve vnc .. Paa'ya kim ok gryor? Gene kendisi. Atatrk 1923'ten 38'e dek 15 yl, nn 1938'den 69'a dek 30 yl "nesil yetitirmi" durumdadr. Bu iki kat yl, nn'y Atatrk'n iki kat yapar m? Byle bir soruya en ok ..'nn kzaca muhakkak. Ama sormamazlk edilemez. Sormaktan bir ktlk de kmaz. Biz, insaf ile, 30 yldan fazlasn da .. Paa'ya veririz. Atatrk'n "nesil yetitirdii" 15 yl da Babakan olarak . . Paa'nn damgasn tar. Demek Atatrk'ten "sonra" deil, "nce" de yetien kuaklarda . . Paa'nn emek pay az deildir. Bununla .. Paa vnebilir, mutlu olabilir. Atatrk 45 yl yerine 15 yl o kvanc duyduu iin, bir bakma ..'den eksik kvan srmtr. O da Atatrk'n eksii.

Atatrk'te daha ne eksiklikler yok ki? Ecevit'in hakl olarak "ekonomik determinizm"i benimserce belirttii gibi: "apka devrimi" ile kylnn kursana ne girdi? Bir ehir kadnnn yzn amas ile kasaba ve ky kadn ynlarnn, antika kleliklerinden ne gitti? "Hi" diyor Ecevit. Ve lml kii olarak .. Paa da o hakl deyimleri kendisi sylemek rahatszlndan kurtulmu oluyor. nsan olarak bunu da anlyoruz. Niin 15 yl reformlarda "tabana derinliine inmemi" Atatrk, hep olurken, 45 yl o reformlarn zlemini ve kahrn pratikte ekmi nn hi gibi dursun? lmedi diye mi? Hakszlk. Paa byle bir hak istemese bile, biz kendisini hakl bulmaktan kendimizi alamayz. .. Paa o haktan ald gle "rejim sahipsiz deildir" diyor. Niin demesin? Yalnz "rejim" ne? "Sahip" kim? Btn problem orada. Ve problem bylece konulup zmlenmek istendi mi, Paa ak sylemiyor ama, iinden krlmaya hazr bir alnganla dyor. O zaman kendi lmsz yanlarn lml yanlaryla glgelediine inanamyor. Bu yanl. Azck tarih bilen ve seven insanlar olarak, o yanll dzeltmeye almak su olur mu? ..'nn "u dnyada" bir lmlnn eriebilecei ok tepelere ulat ortada. Kendisi "Artk baka hibir eyde gzm yok" diye baryor. "Dnya mal dnyaya" ama bizce Paa'nn gz "baka bir eyde" olmal. Allah uzun mr versin. Bir tarih ve politika hazinesi insandr. u fukara ve "sahipsiz" olduunu her ynde aklayan Trk milletine daha "pek ok eyler" vermekte niin gz olmasn? Ve verebilir de. Bu satrlarn yazar da, "te gelmi gidiyor" yetmie merdiven dayam bir ak sal. mr, Paa ile pek "diyalektik" ili ki-elikiler ortamnda geti. Dnceye doduu gnden beri tek istedii ve yapt ey: "zgrlk dzeni iinde" dnp davranmaktr. .. Paa "Demokratik rejimi getirenler"den olduunda itenliklidir. Belli. tenlie saygmz byktr. Yalnz, bu itenlie 45 yldr "yetitirdii nesiller" iinde kendisinden baka hi kimsenin sahip olamayacan nerebilir mi?

nerirse -aflarna snarak syleyelim- zrleri kabahatlerinden byk olurdu. Sen 45 yl adam yetitir, bunlarn iinde bir tek adam yetimemi olsun? nce kendi emeini hie indirmek olurdu bu. Paa yle dese biz kabul edemeyiz. O, 45 yl yetimi kuaklaryla btn Trkiye'yi inkr gibi olurdu. Paa bu inkr yapamayacana gre, kimse bunu yapamayacana gre nereye geliyoruz? Mutlak .. Paa gibi dnp davranmasalar bile, .. Paa kertesinde de demeyelim istenirse, ona yakn kertede, yurdunu, ulusunu seven ve sayan itenlikli baka insanlar da bulunabilir Trkiye'de. "Demokratik rejim" sznn de bir tek anlam varsa, bu olabilir. Paa'nn lmsz yan gerekten demokrasi olmaldr. Sayn ..'nn lml yan bir eyi unutmakta toplanyor. O eyi en iyi aklayan Hazreti Ali der ki: "Btn mrmce incelediim bir ey vardr ki, o da ocuklarn babalarna benzemedikleridir." Demek 1300 yl nce bir Arap-slam devrimcisi, biraz aarak belki, ama o kanlmaz doruyu grebilmi ve gsterebilmitir. ocuklar babalarna benzemezler. Her kuak boyuna deiir, durur. Paa'nn yarm yzyllk yaantsn gz nne getirerek, dn TBMM'de sylediklerini izleyince neyi reniyoruz? O ocuklarn babalarna benzemeyiini iine sindiremiyor. Btn znts, btn rpnts oradan geliyor. O zaman srf kendisi ocuuna benzemedii iin ierleyen bir babann isyan ile "demokratik rejim"in elden gittiine kzyor. Ve her ey birbirine karp gidiyor. Sayn .. Bir "rejim"dir tutturuyor ve sesleniyor: "Hani ya, rejimden yana idiler? 1945'te, 1946'da demokratik rejimi getirmeseydik, asl kanl devrim o zaman olacakt, ve o zaman, bugnk kymetli Atatrkler azlarna geleni syleyip, memleketi, bir byk sava badiresinden kurtulua ulam bir memleketi ayaklaryla isyana itiyorlard." Kim bu kfirler? Paa'ca "Sa ve sol mrteciler" mi? Biraz kark. Yalnz kim olurlarsa olsunlar, onlar, sayn ..'ye gre:

"Ne oldu? Bugn hepsi kmlar, balca kabahat demokratik rejimdedir, onu getirenlerdedir, diyorlar." Eer byle diyenler varsa sahiden ne dedikleri incelenmelidir. Paa onlar "ar sol ve ar sa" diye damgalyor. Ve srf "ar" olduklar iin ikisini de "mrteci" sayyor. Burada dnyann en tecrbeli politikacs, besbelli duygularna kaplyor. Ve bu kapl az buz deil, 50 yldr srp gidiyor. "Mrteci" Arapadr. Franszcas "reactionnaire"dir. "Reaction"dan gelir. Her okul ocuunun bavurabilecei, geliigzel bir "Nouveau Petit LAROUSSE Illustre"de o szce bakalm. "Reaction, zellikle ilerlemeye kar koyan ve gemi eyleri yeniden yaatmak isteyen bir bln davrandr." Yani imdi biz kznca, Paayz diye, gz gre gre szcklerin anlamn tersine evirebilir miyiz? Paa yal insan. Sinirlenmi, demokrasi dmanlar iin soruyor: "Bu adamlarda ahlktan, ciddiyetten, herhangi bir sorumluluktan eser var mdr?" Belki hakl. Ancak "mrteci" szc yeni Trkeye "gerici" diye evrildi. Biz kalkar da "mrteci"yi "ilerici" anlamna kullanrsak, yaptmzda "ciddiyetten ve sorumluluktan eser" kalr m? Yerine gre kalmaz, yerine gre kalr. Kimi olur en "ilerici" geinen akm, toplumu en "gerici" durumlara srkleyebilir. lerici saylan "Ar sol" geri olan "Ar sa" ile ayn kapya kar. Bakunin kendisini anarist olarak Marx'tan "ileri" grrd. Tersine arizm'den baka bir ey olmad. Doktrinler tarihinde byle rnekler oktur. Sayn .. de o anlama getirerek "Ahlk, ciddiyet ve sorumluluk" eseri gsterebilir. Hele eer demokrasinin sahiden dmanlar varsa ve bunlar Paa'nn demokratik dzeni getirmi olmak iyi dileine kar kyorlarsa, tarihi gerisin geriye gtrmek istemie "mrteci" saylabilirler. stelik ..'nn Trkiye'yi "bir byk sava badiresinden selamete" kardn tekmeliyorlarsa en azndan ciddiyetsiz olurlar. Arada sylemi olalm, Trkiye'nin en srekli "sol"u olarak biz, Sayn nn'nn ne demokrasi getiri, ne Trkiye'yi kin-

ci Emperyalist Evren Savana sokmay abalarn "kabahat" asla saym deiliz. Olsa olsa demokrasinin tek yanl geliine, yani bir trl demokrasi olamayna ve harbe girenlerde pahalln yzde 5 ila 15'i gemezken, Trkiye'de yzde 300' geiine sebep aramzdr. Bu nedeni Paa'nn srf kendisinden ibaret sayacak denli dargrlle ise hibir zaman dmemiizdir. Sosyalizm, individalizm (bireycilik) deildir. Szleri brakalm, olaylar ele alalm. Sayn .. diyor ki: "imdi parlamenter demokrasimizin dklar Atatrklktr." Bunlar kimlerdir? Byk devlet adamlar genel konumasalar daha iyi anlalrlar. Ne var ki her yne kolayca yorumlanabilmek iin yledirler. Paa'nn "oyun" sayd, "Atatrklk" kimlerin "ilerindeki akm"dr? Ar salarn m, ar sollarn m? Apaka ar sollarn... nk hibir ar sa henz Atatrklk "oynamyor." Sayn .. iin "ar sol" nedir? "Ar sol (bu rejim uydurmadr) diyor, (Demokratik rejimden kurtulmak lazmdr) diyor." "Ar sol'un istedii engelleri bertaraf ettikten sonra, deersiz ve lsz bir devrim rejimini kimin elinde olursa olsun getirdikten sonra, her ey kendi kendine yuvarlana yuvarlana iler ve hedefine varr." Dorusu byle bir "ar sol" tanmlamas kadar anlalmas g hibir ey olamaz. Politikada en byk trajedimiz bu. Yarm yzyl politikamzn ban balam insanlarmz en basit tanmlamalarda gtr yaktrmalardan kurtulamyor. O zaman herkes birbirine dyor. Trkiye'nin en arbal gazetesinde bayazar N. N. [Nadir Nadi] bile ertesi gn "Kim bu diktaclar" bal ile "ar sol" durumuna girip girmediini aratryor: "Paa'nn bu szlerinden alndmz sylemek isteriz. smet Paa demokrasisi, gstermelik demokrasi gibi deyimleri sk sk kullandmz okurlarmz bilirler. Bu deyimler ise uydurma anlamna pek de yabanc kamayacak szcklerdir." (19.12.1969, Cumhuriyet) dmanlarnn oyna-

Yazar aka soruyor: 1) "Klsik demokrasilerde fikir suu var mdr?" 2) "Klsik demokrasilerde devlet eliyle birtakm fertleri zengin klmak mmkn mdr?" Ve szn yle bitiriyor: "Sayn nn kusura bakmasn ama btn bunlarn yaplageldii bir lkede uygulanan demokrasiye uydurma diyenler varsa, bunlar topyekn anari ve dikta heveslisi ilan etmek, olsa olsa aczin dourduu byk bir hakszlk olur." (N.N., Cumhuriyet, age) Gryor ve zlyoruz. lml nn, lmsz nn'y ikide bir bylesine "hakszlk" ve "acz" iine itebiliyor. Demek "demokratik rejimden kurtulmak lazm" deil, "nn'y nn'den kurtarmak lazm". Bunca tecrbeli nn'y hakszla dren nedir? Demokrasiyi kurtarmak isteyii mi? Hayr. Krk yllk idare metodunun artk bugn uygulanamaz hale geliidir. Nedir Paa'nn 40 yldr snanm olduu iin, yanlmaz bildii politika metodu? Sosyal ularn "ar" gidileri nnde statkoyu bozmayacak "denge"yi salamaktr. Bugn Trkiye'de bir "Huzursuzluk" mu var? Onun nedeni Paa'ya gre hi deimez; CHP lideri kalkar, TBMM'de hemen u besmeleyle sze balar: "Bugn memleketin huzuru, ar solun gericiliine kar ve ar san gericiliine kar savunmasz bir haldedir." Doru mu? Ortada arka arkaya 8 niversite genci ldrlyor. Bunlarn hepsi "ar sol" idiler diyelim. Trkiye'de bir devlet yok mu? Demokrasiden getik. En faist ceza kanunundan daha faist maddeli kanunlar var. Hepsi yalnz "ar sol"lara kar iletiliyor. Devletin polisi, jandarmas, mahkemesi, hapishanesi onlar iin. Yetmiyor. Kim olduklarn herkesin bildii kimseler polisin gz nnde insanlar kurunluyorlar. ldrlenler hep solcular. Solcular ldkleri iin mi huzur bozuyorlar? len de ldren kadar "huzur bozucu" ise, Trkiye'de kimin "rejimi" egemendir? AP lideri hi deilse kendi mant iindedir. Genlerin ldrllerini yle sralyor Mecliste:

1) Vedat Demirciolu: Pencereden dp ld. 2) Ayta ve 3) Erdoan: atmada bakla ldrld. 4) Cantekin: Silahl atmada ld. 5) Mustafa Bilgi: Molotof kokteyli ile ld. 6) Taylan zgr: Cenaze treninde ldrld. 7) Mehmet Byksevin: Durakta ldrld. 8) Battal Mehetolu: Silahl atmada ld. Ve Paa'ya doru baryor: "Deil cinayetlere, bir hukuk devletinde bir burun kanamasna dahi izin veremeyiz. Herkese her eyi ispat hakk tanyoruz." Burunlar kanamayanlar saclar oluyor. Demirel onu da doal buluyor. Ak seik diyor ki: "Anaristlerle szlerle mcadele edemeyiz." O zaman byle el altndan vurduruyoruz demek istiyor. O kadarla da kalmyor. Adliyeyi ve Anayasay tehdit ediyor. 1) ADLYEY TEHDT: "Trk yarg organlar, Trk zabtasnn stnde titizlikle durduu kiileri serbest brakmak durumunda kalmaktadr." Bu da Trk zabtasnn "vazife akn kryor" diyor Demirel. Zabtann "ak" krlacana niversitelinin beyni kurunlanr. yisi mi "yarg organlar" genlere acyorlarsa "kanunlardaki boluklar"a bakmayn. Zabtann (yani AP'nin) teslim ettii genleri zpknlamaldr. 2) ANAYASAYI TEHDT: "Anari hareketleri 1961 Anayasasnn yrrle girmesiyle balamtr" diyor Demirel. Demek su 1961 Anayasasndadr. Paa'nn savunduu demokrasi ise, Anayasa devletinden bakas olmadna gre, imdi "rejim dman" kim? Anayasadaki "boluklar"a snan "Ar sollar" m? Sollar o boluklarda kurunlayan "Ar sa" m? Yoksa tek szckle "Ar sa" azna almayan kendi kendisine sadk AP iktidar m? . . Paa torunu yerindeki Demirel Bey'den bu dersi alyor. Knamyor. Tersine Demirel'e snangl elini uzatyor.

"Parlamenter rejim zerinde hep mutabkz" diyor.

"Gerici

ar sol gericiliini ve ar sa gericiliini istemiyoruz. Arkadalarm, hkmet btn bu glklerle uraacak ve stgelecek kuvvettedir." Bu denli saf mdr nn? Trkiye'de huzursuzluun 27 Mays geleneini kknden kazmak isteyen finans-kapital'in Kurtulu Sava geleneini kknden kazmak isteyen tefeci-bezirgan snflarla komplolar hazrladn ve bu komplolar Amerikan sleri yetmiyor, Amerikan 6. Filosu ile ikide bir kkrttn grmeyecek denli haber almasz m kalmtr nn? Pek yle grnmyor. Kendisinin szleri ortada: "Her gn bir 31 Mart iinde yayoruz" diyor. Yalan m? "Ulu Haakaan" diye adn tecvitle [Kuran okuma kurallarndaki uzatma] "drt elif mikdar" andklar ve anrdklar Abdlhamit'in "Alayl Zabitleri" ve "Redif Taburlar" olsa, her 6. Filo geliinde bir tane 31 Mart vakas kartabilecek kuvvettedir emperyalizm. Bunu anlamaz olur mu Paa? "Her gn bir 31 Mart" patlatanlar nasl aylkl askerlerdir. Gene Paa'nn kendi szleri ortada: "Ar sa hortladka... Hem tekilatlanmalar, hem PARA yardm grmeleri, hem saldrlar, hem hedefleri her gn artyor"... diyor. Demek Trkiye'de gizli ak btn devlet haber alma cihazlarn elli yl eliyle dzenlemi bulunan .. Paa ar san hangi hedeflere doru her gn daha aztarak saldrmak iin nerelerden nasl "para yardm" aldn eliyle koymua biliyor. Trkiye'de "Ar sa" yok: eyh Said'i Nursi'ye dek yerli yabanc finans kapitalin kanl oyunlara kkrtt "tekilatlanmalar" vardr. Paa bunu krk yldr boyuna eliyle tuttuu gzyle grd halde bir trl kabul edememektedir. Bir yol Milli Kurtulu Savanda zafer kazanld ya. Bu zaferi baaryla rgtleyen kim? Kendileri. Zaferden sonra devleti kuran kim? Kendileri. Nasl olur da kendi kurduklar devlet onlarn istemedikleri yne sapttrlr? Buna kimsenin gc yetmez. Demokrasiyi "biz ge-

tirmedik" mi? Ne demekmi "bizim" izgimizden dar klsn? Olamaz yle ey. Sayn ..'nn btn tezi son szleriyle de bir yol daha bu kan zerine oturuyor. O "Devleti kurtaran" Paa'dr. Devleti "yeniden kuran" Paa deil midir? Sosyal snflar ne demek? Trkiye'de bir "Snufi Devlet" vardr, bir de "Nfusi Devlet". Mustafa Kemal hizaya getirdii "Devlet snflar" aracl ile 15 yl "Devlet nfusunu" tek parti dzeninde gtt. smet nn de ondan teslim ald devleti, devlet nfusuna daha geni nefes aldracak bir "Demokrasi" adl rejime 30 yldr sokmu bulunuyor. te o kadar. Devlet bir DP'ci Bayar-Menderes'e teslim edilir mi? Edilir. Devlet bir AP'ci Gmpala-Demirel'e teslim edilir mi? Madem ki "demokrasi"dir, edilir. Devlet deirmenine sen bak. Onun bana kim gese nemi yok. "Asiyab- devleti bir har da olsa dndrr." Devlet dolab sa olsun. Takarz dolap beygirinin iki gznn iki yanna iki kulakk vizer. Kna kamy vurduk mu, Krat da olsa bizim iftliimiz harman emberi stnde hi amakszn trs gelip, dz gider. Aman iki gzm Paa'cm, Tanr korusun hatrlarsn ya, Topkap sur kaps altndan geerken hazrlanan "Krat" tekmesini. Ne idi o? Ege kasabasnda ak sal bacazna drlen tala dizlerinin bann az kalsn balanmamacasna giden zl? O devlet bu devlet deil miydi? Hayr. .. kadar realist bir snangl Paa bile, devletin bir sosyal snf ve zmre elinde aygt avadanlk gibi kullanlacana bir trl inanamaz. Kimin haddine anl evketli ulu devleti alet etmek? Hele Paa'nn kurduu devleti mi? Tvbe d e . Sayn nn'nn 17 Aralk sylevinde byk bir itenlikle "Her gn bir 31 Mart" fkrtan AP iktidarna toz kondurtmak istemeyii o bakmdan ilgintir. 31 Martlarn gnlk "demokrasi elenceleri" oluu mu? Paa size sylesin: "Ar san balca kuvveti udur: Ar sa hkmet himaye ediyor zannolunuyor ve bu kanatla hareket ediyor."

Bu ho konuma slubu, bizi yanltmasn. Okul nnde Mehetolu [Battal Mehetolu] ldrlrken, az tede bekleen toplum polisi, ila iin bir tek adam kolundan tutmuyor. nn bile manzaraya dayanamayp haykryor: "Nasl zabtadr bu? Kim gvenebilir ona? Kim gvenecektir ona kumanda eden hkmete." Oysa az nce, ayn Paa, ayn hkmeti en nezaketli zemzemle ykyor: "Bir ar sa gerici hkmet istiyor, bunu kimse diyemez. Byle bir iddiamz yok, ancak ar sa, teebbslerinin hepsini hkmetin korumas ve hogrs altnda bulunduu kans ile yapyor" diyor. Ve tekrarlyor: "Hkmet hogrsn beni. Ar sa hortladka nihayet Bu vicdan ve kanaat meselesidir. Vicdan hrriyeti meselesidir' denildike bunlar kendilerini bir koruma altnda hissediyorlar." nsan bu szleri smet nn Paa'dan iitince bir an derinliine dnyor. Paa yiit bir askerdir. Korkusundan yalan sylemi olamaz. Ayrca kyasya gereki bir kurmaydr. yleyse hkmetin ar saa kanat germediini srarla belirtiyorsa bir bildii olacak. Nedir o? te o insan en ok korkutan ac gerekliimizdir. Ve bunun stnde yalnz sol eilimliler, yani ortann solu Paa, tarafsz insanlarmz deil, sa kanadn elebas olan AP liderleri de uzun uzun sakal falna varmaldrlar. i ak hotozlu Bolulu aba edasyla tombul Babakan Demirel'i gzmzn nne getirelim: Koca hkmet kazan iinde orbaya evirdii millet ilerini kan teri dkerek kartrrken anszn orbann iinden bir patlama olup, yz gz svanr ve herkes ona "Bunu sen yaptn" der. Ya adamcazn aklndan gememise? Al al, moru mor, iman Sl bu patlamay hazrlamadna kimi inandrsn? Onun iin, tek lehinde tank olarak Paa'dan baka cesaretlisi kamyor. Bandan niceleri gemi eski Babakan . nn Demirel'in imdadna kouyor. smet nn de yzbalnda o yoldan gemi. Sleyman Demirel farmason locasnda yetmi

yedi buuk milletin kurtla kuzusunu karde gdp geindirme talimini yapmtr. Semtine gitmedii Yldz Camiinde Bayram namazna, her zamanki 5-10 kii yerine o sabah 40-50 kiinin eceini kestirebilir miydi? smet nn, elindeki gl haber alma olanaklaryla yedii ekmek gibi biliyor ki, Demirel ar saclar parayla tutup silahlandrmamtr. Polisine de, Taylan zgr' vuran ciple kar, Battal Mehetolu'nu kurun yamuruna tutanlar grmemezlikten gelip sakla dememitir. Devlet idaresi deil, ekya etesi bile bu kadar hayvanca yrtlemez. Pekiyi, karsn lm deinde gren Yahudi evinde ne kadar delik varsa tkam ruhu kap gitmesin diye. Kadn lnce, san ban yolan Yahudi akn akn hem alar hem barrm: "Kap kapal, baca tkal!.. Nereden kt bunun can?" Bir saygszlk yapmak saylmasn. Hepimiz bu topran insanyz. Hibirimizin kanl bakl olmasyla Trkiye'nin problemlerini zemeyeceimize inanyoruz. Faist cinayetlerle retmen boykotu TBMM'ye getirildii gn karlaan . . Paa ile Demirel Bey'in durumu, einin lm nnde ok zlm Yahudinin durumundan pek ayrtsz kalyor. Devlet yerinde, zabta silahl adamlar emrinde, nereden kyor bu cinayetler ve boykotlar? Bu znt ve arnt ortasnda, suu ykleyecek bir gnah kartma tekesi bulmak yal pehlivan Demirel iin kolay. Ar sa diye bir tehlike yok; nk o san ta kendisidir. Btn terslikler ve ktlkler hep u anarist solcularda. Krk yllk sayl Paa'y bile ortann solu yaptlar. "Sol" deil mi? Ha ortann, ha kynn, hepsi bir. Ne kyorsa hep ar olsun olmasn sollarn balarnn altndan kyor. Kr olas sollar gidip kendilerini Sarayburnu'ndan denize, yahut kr Maslak kuyusuna atmyorlar. Tavandaki yal ip ilmeine boyunlarn geirip, bacaklarn havada sallandrmyorlar. Elhasl kuzu kuzu intihar ederek isizler ve yoksullar ynna plze kkl Ahiretin yolunu tutmakta rnek olmuyorlar. Ne yapyorlar? Gazeteler yazyor: "Feyziolu, Trkiye'de Suudi Arabistan'daki Amerikan irketi Aramco'dan para alan eriat heveslisi bir zmre olduu gibi"

(TBMM'inde bildiri, 18.12.1969) namusu ile yayormu. Yaar ya, eh insann cebine o denli bol dviz hem de Amerikan dolar biiminde girdi mi rahat durmaz. Adam drter. Hele gen olursa. Kovboy filmlerine zenir. Gider bir altpatlar otomatik tabanca alr. Tabii tabanca klfnda durmas iin icat edilmemitir. Aramco'nun "eriat heveslisi" ocuklar, solcular merak ederler. Beyazt alannda oka kalabalk solcu grdler mi, dinlerine imanlarna dokunur, bu Amerikan 6. Filosu'nun protesto edilmesi. Bir rknt gelir ilerine, Trk kzlarna barda gbek attran Amerikan denizcisinin rahatsz edilmesinden. Trklk, koyu Mslmanlk adna, Allah, Peygamber deyip, silaha sarlr, korkutmak zere havaya birka el ate ederler. Boynu altnda kalas solcular tede, Amerikan Elisi Comer'in otomobilini yakmakta cezasz kalm. Elini, kolunu sallayarak ortalkta dolayor. Bir ey denmiyor, srf Kur'an- Kerim okuyanlara kuru iftira etmek ve su sratmak iin, nian talimi yapan masum Suudi Arabistan gnlls eriat adamnn kurunlar altna gsn atveriyor. imdi burada vuran m kabahatli, vurulan m? Alak solcularn "Taylan cinayeti" dedikleri budur. Battal'n lm ise ondan da kastl. Bilirsiniz, slam Anadolu'da halkmz bayram kutlamalarn silah patlatarak yaparlar. Trk'n Ramazan da, Bayram da top atmakla ge duyurulur. O sabah, Yldz Camiinde mbarek namazn ta Zeytinburnu, Samalclar gibi iki saatlik yoldan minibslerle gelerek eda eden dindar iilerimiz, o milli ve slami gelenee uyup, Akademi nnde silahla bayram kutluyorlarm. Battal, namlunun azn bayla tkamak istemese bu i olmazd. stemezler mi toplum polisini? Bana gelecek oydu. Uygundur. Hkmet yetkililerinin Amerikan parasyla yaplan faist cinayetler zerine kanlar aa yukar budur. Biz bir gen doktor tandk. Babasn bile nn'ye egin olduu ve be vakit namaznda olmad iin eliyle keseceini sylerdi. Babasnn giysileri zerinden bir iplii ekilse btn yamalarnn yere dklp, ayp yerlerinin akta kalacan da ayn evlat anlatmt. Taylan ldrld gn u aklamay yapt: "Alak kom-

nistler birbirlerini vuruyorlar. Mukaddesatlara su atmak iin. Onlar bu kadar hain ve gaddar satlmlardr." Ayn gen doktor, ahirette dindarlarn en yakkl anda ebediyen en gzel eitli huri glmanlarla yaayacan heyecanla belirterek, be gnlk mrmzn hi olduunu sk sk mjdelerdi. Arada bir ardnda da gibi aabeylerinin ok kuvvetli ve her eyi yapmaya hazr olduklarn anlatr ve ok zengin tccarlarn en sekin stanbul semtinde bir zel hastane aarak kendilerine teslim edeceini ve bilgili insanlar orada bahekim grmek istediklerini de yavaa fsldamaktan geri kalmazd. Fakir kyl ocukluundan yksek retim grm bir gencin bu duruma gelebildii ortamda, kyden a km bir isizi ve geceli gndzl uykusuz ayakta sille tokat her ey nnde eiltilen ofr muavinini gz nne getirin. Mekke mescidinde grd Cennet ryasn il altnlarla byk ehir varolarna aktaran "vaiz"in "hafiften" sesini nasl karlamaz? Bu ortamda kylnn Kur'an kursunda jandarma basknna urad iin dindar kesilen zavall yksek renim diplomalnn her glgede Yahudi parma arayan farmason dmanl, yahut her kahvalt lokmasnda bir hatim indirdiini afileyen mutlu Babakann her kta komnist parma arayan gizli farmasonluu ok grlemez. nemli olan, bir lkenin yarm yzyln: "Kafas iinde kuyruklar birbirine demeyen krk tilki" ile gtm tarihsel Paa'nn dnce ve davrandr. Demirel, ilkin Paa'y aka suluyor: "Toprak kullananndr. Bu bir doa kanunudur szleri bugnk anarinin balca sebepleridir" diyor. Sonra dnp 27 Mays'a yumruk sallyor: "Trkiye ihtilal fobisinden kurtarlmaldr. Bu haysiyet krcdr... Korkusuz olun arkadalar. Zaman zaman birtakm sylentilerle halk ihtilalle tehdit ediliyor. Orduyla Trk halknn arasn amak istiyorlar. Ama biz anari hareketinin altnda kimler vardr biliyoruz. Terii masuniyet [yasama dokunulmazl]ten yararlanarak bu yollara tevessl edenleri biliyoruz."

Bir avu finans-kapitalin iktidar, toprak aalarn yedeinden karmamak iin Ahiret speklasyonu yapmak zorunda. Halk bu dnyadan umudunu kesmi. Finans-kapitalle tefecibezirganlk, halk "sana br dnya kklerini ok gryorlar" diye kkrtyor. Bulsa Anayasa gibi Paa'y da bir kak suda boacak. "nn demokrasisi"ni deil, "Franko Diktas"n akamdan sabaha kuracak. Gelgelelim ordunun devrimci gelenei var. Trk ordusu kral ordusu, padiah ordusu deil. Bu yol "htilal Fobisi"ne tutuluyor. "Korkusuz olun arkadalar". Ertesi gn 6. Filo zmir limanna 21 pare top atarak, 50 yl nceki Averof almyla giriyor. Bu "kr krne parmam gzne" durumun sonucu belli. "Eeine vuramayan, semerini dvyor", orduya diini geiremeyenler "ar" damgasn vurduu genleri birer birer kurunluyor, pencereden atyor, bombalyor.. Bu, el altndan "nn Demokrasisi"nin temeline yahut Demirel'in deyimi ile "elini kolunu sallayarak memleketin altna dinamit koymak"tr. Tam o srada tarihsel kiilii ile .. Paa kalkyor: "Arkadalar" diyor, "Atatrk bir byk eser brakmtr. O byle haller iinde bulunsayd ne karar verirdi? Belki hi kimsenin aklna gelmeyen karar verirdi. Bu karar kefetmeye imkan yoktur. imdi biz Atatrk'n brakt eseri ileri gtrmek iin kendi aklmz kullanarak tedbirler bulacaz." Sayn nn'ye akl retmek elimizden gelmez. Ancak, "aklmz kullanmak" msaadesi veriliyorsa, akl kstlamamakla ie balamalyz. Bize yle geliyor ki, "Byle haller iinde" Atatrk'n verecei "karar kefetmeye imkan yoktur" dersek aklmz kullanmadan kstlam oluruz. "mkan" var m, yok mu? nce aranacak budur. Her bunalm an, kendinden nceki bunalmlardan ders alnarak zmlenir. 1919 ile 1969 yllar arasnda hem hi benzemeyen hem ok benzeen yanlar oktur. 1969 yl Trkiye'sinde 1919 Trkiye'sine en ok benzeyen "hal" 23 Temmuz 1919 gn Erzurum Kongresi'nde Mustafa Kemal'in syledii A Sylevi'ndeki u ibret dolu satrlarda toplanyor:

"urada ackl bir gerek olmak zere arzedeyim ki memleketimize klliyetli yabanc paras ve birok propagandalar akyor. Bundaki gaye pek aktr ki, MLL HAREKETLER KRLETRMEK, milli dilekleri inmelilie uratmaktr." "Bununla birlikte her dnemde, her lkede ve her zaman grld gibi bizde de ruhlar ve sinirleri zayf, kiicil genliini ve karn vatan ve milletinin zararnda arayan sefiller vardr. Dou ilerini evirmede ve zayf noktalar arayp, bulmakta pek becerikli olan dmanlarmz, memleketimizde bunu adeta bir tekilat haline getirmilerdir." lkc gen niversiteli Mehmet'leri, Taylan'lar, Battal'lar herkesin gz nnde ehit edenler, "Memleketimizde bunu adeta bir tekilat haline getirmi, Dou ilerini evirmede pek becerikli olan" finans-kapitalistlerdir. Bunlar 1919 ylnn kompradorlar yerine gemilerdir. Bunlar "her lkede her zaman grld gibi bizde de ruhlar ve sinirleri zayf beyinsiz insanlar" bulacaklardr ve buluyorlar. O beyinsizlere de "kiicil rahat ve karlarn vatan ve milletin zararnda arayan vatansz sefiller" kanat gereceklerdir. Mesele bu denli ak ve ortadadr. Buras "Dou"dur, "Parlamenter Bat" deildir. Demokratik Bat'nn parmanda oynatt, iliklerine dek "bar gnlllerini", "uzmanlarn", slerini, 6. filolarn soktuu Trkiye'dir. "Haller byle" iken, Sayn nn ortadaki keskin yeni-smrgeletirme problemini atlyor. 1919-1939 dneminde tek parti ne ise 1949-1969 dneminde ok parti odur demek istiyor. Ve o hayalde dondurulmu statkoyu, yzeyde bir biim tartmas ile zmlediini umuyor. "Derler ki demokrasi yaamaz" diyor. Kim der onu Paam? Yzne kar "Anari 1961 Anayasasnn yrrle girmesiyle balamtr" diyen AP iktidar m, yoksa ona kar Anayasa'y savunanlar m? Sayn nn byle bir soruya "Hadi canm sen de..." diyerek baryor: "Bir yandan da hakimiyet kaytsz artsz milletindir diye barrz. (Hakimiyetin zerresine bu millet layk deildir) i kanaatyla bu memleketi idare etmeye alanlar tremek istiyor."

Neden millet "LAYIK" olmasn? Yeryznde hangi millet hakim olmaya layk deildir ki, Trk milleti de olmasn? Ama biz birka yz finans-kapitalisti, banka-irket saltanat evresinde domuz topu olmu birka bin tefeci-bezirgan 30 milyonluk Trk milleti ile kartrrsak, elbet meseleyi yle ters koruz. Btn problem 30 milyonluk milletin "kaytsz artsz hakim" olup olmadnda toplanr. "Bugnk iktidar drst bir seimle ibana gelmi" diyorsunuz. Her seimden sonra kye giden gazeteci, teybi ile u konumalar getirip yayyor: Gazeteci - "Gazete okur musun sen?" Kyl - "Denk gelirse urasndan burasndan okuruz." G - "Seim Kanununu deitirsinler mi?" K...- "Onu batakiler bilir." G...- "Ama sen verdin oyu yahu?" K...- "Verdik ama be... Ne ideyim ben, verdik... Bize ne?" G...- "Ne yapmak istiyorlar?" K..."Hibir ey anlamyoruz ite." G...- "Bataki adamlar siz seiyorsunuz." K...- "Kim adam? Adam olduunu bilerek mi seiyoruz?" Semenlerimizin yzde doksan dokuzu bu deil midir? Ve bu insanlarmzn eline ylda 250 lira geip gemedii sorulunca gazetecinin ald karlk aynen yle oluyor: "Nirde geecek?.. Ama bir kere vatan olmu. Ne bilecen... Eskiden byle miydi?" 36 CHP yeli kyn halk muhtar, seimden nce gazeteciyi grr grmez soruyor: Para getirdin mi?" "- Ne paras Muhtar?" der demez adam mosmor kesilip susuyor. Sandktan CHP'ye 11 oy kyor. 25 Halk Partili Adalet Partisi'ne oy veriyor. nsaf edelim. Buna "drst seim" dersek, yreimiz szlamaz m?

Her Trkiyeli gibi, herkesten ok dinleme olanaklar bulunan Sayn nn o ac gerei bilir. Ama ne yapsn? Bandaki ak salar kadar yllar boyu daha iyi bir yol bulamamtr. Hele bugn artk arca yorulmutur. Belki de ok bkmtr. nsan onun son sylevinin kimi yerlerini dinlerken acmakl oluyor. Bu da bir trajedi. nsann neredeyse gzleri dolar Sayn nn'nn u candan kopma ln iitince: "Ben demokratik rejimin dndaki rejimlerin hibirini teorik olarak kefetmiyorum. Hepsini yetkisiz kk memur olarak iinde yaam grmmdr. Yetkili olarak o devrin demokratik olmayan rejimlerin btn kuvvetlerini kullanm, evet kullanm, uygulam, neticelerini grmmdr." Tecrbeli Paa'y anlamaya alalm. "Ben daha baka ne yapabilirdim?" demek istiyor. "Siz olsanz ne yapardnz?" gelir arkasndan. Bylesine insancl biimde konulan bir tutum zerinde ok ama ok derin dnlmeye deer. Korkun ar basan toplum yk altnda kiilerin nne geilmez ezilii seyredip geilemez. Herkes biraz kendi kendisine ve evresine ayka ve yiite baksn. Paa, onu dinleyenlerin azlarn bir kar ak brakarak sesleniyor: "Ar sol memleketi zayflatamaz. nk sol gericilii bu memleket tutmaz. Ne kadar azgn olsalar 24 saat iinde bunlardan eser kalmaz." Haksz m? Bizi dndren "ar" olan ve olmayan "sol"un Trkiye'deki "durumu" yahut "tutumu" "solun" demeyelim de "sollarn" hallerine yarm yzyl hi atlatmakszn izlemi, elden geirmi, doluyu koymu aldramam, boa koymu dolduramam insanlara danalm. smet Paa'nn 24 saatlik enfiye saymad "ar"larn bir yana brakalm. "Ortann solu"nu da br tarafa koyalm. Yeraltn kurcalamayalm. Yerstndeki tmyle sosyalist sollarmz gz nnden rak etmeyelim. Sosyalizm: Toplumculuk, her dnce davrann toplum lsnde derli toplu, ortak, elbirlikli, planl, rgtl olmas demektir.. Her sosyalist "abann" altnda baka bir yiit

yatyor. Baka lkelerde sosyalizmin eitli akmlar kyasya dvmezler mi? Dvrler. Bizdeki uzun sre hibir kesin dnce ve davran snr konulmakszn "senden" mi, "benden" mi, "bizim olandan" m? ekimesine dner. Her sosyalizme adm atan Amerika'nn ilk bulucusudur. Hibir sosyalist tekisiyle ak, yz yze tartma "tenezzlnde" bulunmaz. Herkes kendi "dkkncnda" ahmerandr. Eline bir keyi geiren, ilk kurunu kendinden nde gideni ardndan vurmakta kullanr ve ilh. ve ilh... Kimi sosyalisti hatta "bilimsel" etiketini de kimsecie brakmamaya yeminli sosyalisti bile, bylesine perakende Mahmutpaa seyyar satclna baylm bir lkedeyiz. Yalnz kk burjuva deil, onun da yedi bin yllk soysuzlamalaryla yozlam bir toplumdayz. Sayn nn kendi asndan izledii bu toplumda "demokratik rejim" dedii eyden baka kar yol bulamyor. Ve Balkan komitecilerinin takkelerine yazdrdklar: "Ya hrriyet, ya lm" parolas gibi yle meydan okuyor: "Demokratik rejim iinde biz bu memleketi ilerletiriz veyahut ecdadmza layk olmayan insanlar olarak srnr, mahvoluruz." Sayn nn bu kerteye dek boucu bir bunalm gryor. Gzlem tartlabilir. "Ya ilerletiriz, ya mahvoluruz" yerinde bir deyimdir. Kimin iin? Finans-kapital ve tefeci-bezirgan iin yerinde bir deyimdir. Onlar ya saylar ve ihtiyalar gibi bilinleri de her gn artan klelerini (ii-kyl-aydn ynlarn) besleyerek avuturlar; bu, memleketi ilerletmeden yaplamaz. Yahut ekilip giderler. Bunu bildikleri iin, 25 yldr Trkiye'yi emperyalizme ipotek ettikten sonra, gemi karaya oturunca; 50 yldr dman kini kkrttklar komnist dnyadan yardm istemeye giritiler. Bu eilimi, karma hkmet zaman Kbrs vesilesiyle Trkiye'nin nasl bir Amerikan ipotei altna girdiini eliyle tutan .. Paa m ilk ortaya att? Evet. Ancak eilimin smet Paa Bavekillikten atldktan sonra durmay, kii isteinden deil egemen sosyal snf bellililiinden geldiini gsterir. Nitekim

DP'li Bayar-Menderes zaman, Moskova ile Ankara arasnda gidip gelme planlar, geliimin kii tesinde olduunu ispatlar. Durum bu olunca Sayn nn'nn "Ya ilerletiriz ya mahvoluruz" kkn kendi omuzlarna almas birinci yanldr. smet Paa 50 yllk Trkiye ykn tam bir lml olarak neden btn gnahlarn ykn kendi srtnda bulsun? Bir avu vurguncu, Paa'nn bu kahramanlk duygusunu yllarca smrd. Bundan sonra olsun, Paa'nn tarihe mal olmu kiiliinin yakasn brakmamal mdr? O brakmaz. Paa kadar sezisi gl ve tecrbeli bir kurtulu savas millete mal olan kiiliini fakir halkmza balayamaz m? Mustafa Kemal'in Cumhuriyeti ve "istiklal-i tam'" (tam bamszl) kendisine emanet ettii Trk genlii . nn'den bunu beklerse ok grlmemelidir. 30 milyonluk Trkiye, 3 milyon kyl ailesi ile 3 milyon ii gc ile retim yapyor. 300 finans-kapitalist ile 3000 tefeci-bezirgan vurgunundan baka trl demokrasi neden gereklemesin? nk o 3300 vurguncu, 30.000.000 insan aldatp kandrabiliyor, oy gsterisi ile peinden srklyor mu? nn'nn kendisi de sylyor. "Halk kimse hep kandramaz." Halk aldatlmaktan kurtarmak, oyunu bilmeyerek vurguncu kurtlara vermekten ekindirmek gerekmez mi? Bu uurda Paa sekseninden sonra "ecdadmza layk" olmay dnrken genliin de kendilerine cumhuriyet ve bamszl teslim ve emanet etmi "atalarna layk" olma grevi yok mudur? Sayn nn, "beni dinlemeliler" demek istiyor. Kendisi genliinde yal Paalar dinledi mi? zzet Paa, Birinci Emperyalist Evren Sava'n nceden grm, Mustafa Kemal'in, smet nn'nn de son derece saydklar en deerli Osmanl komutanyd. Mustafa Kemal diyor ki: "Tevfik Paa (sadrazam), Ahmet zzet Paa (Dahiliye), Salih Paa (Bahriye), zamann byk adamlar gibi tannmlard. Millet bunlar akll, tedbirli, uza grr biliyordu." (Nutuk, s. 317) 5 Ocak 1920 (1336) gn Bilecik'te stanbul'dan bulumaya "gelen zatlar esasl hibir

bilgileri ve kanlar olmad anlalnca isteklerine aykr olarak onlar tutuklamtm." (Nutuk, s. 336). Kt m oldu? Tarihin byle dnm noktalar vardr. O kritik an yeni kuakta daha iyi kavrayanlar kabilir. Sayn nn ok "akll, tedbirli, uza grr" insandr. "Demokratik rejim" zerine "nazari keif" [teorik bulu] yapmam olduunu kendisi sylyor. Bu alanda Mustafa Kemal'in u szlerini nasl unutabiliriz: "Sorumluluu zerine almak cesaret ve hevesi her ite en ok lazm olan bir huydur. Birok insanlar sorumluluun bakalarnda olduunu bildikleri zaman, en cesur ve cretkr olurlar. Fakat eer sorumluluk kendilerinde olursa bu cesaret ve cretin azald ve ekingen olduklar grlr." (Afet nan, Mustafa Kemal Atatrk'ten Yazdklarm, Ankara) Sayn nn, Mustafa Kemal'in sorumluluu anda "en cesur" hamleleri baaranlardandr. Ama o gnden bu gne en az krk yl gemitir. Geen zaman iinde Trkiye'nin ve milletin temelli deiikliklere urad unutulabilir mi? Bu deiiklikler iinde yeni kuaklardan "sorumluluu zerine almak cesaret ve hevesi" neden beklenilmesin? Byle bir iddia milletten umudu kesmek olurdu. Trkiye'de bugnk bunalm nereden geliyor? smet nn bu konuda ar dman olmasna ramen arca kestirme ve ksa gidiyor. "Memleketin huzuru ar sola ve saa kar savunmasz" olduu iin, bunalm var diyor. Sonra "ar sol" dedii eyin "24 saat"te toz edileceini, "ar sa gericiliin tehlikesine daha nem verdiini" sylyor. Ve krk yldr snad iki ar ula sava metodunu yeterli bir zm sayyor. Doru mu? Yani huzuru bozan bu iki u mudur? yle olsayd, o zaman yle bir soru ortaya kard. Bu iki u nereden kt? Bir mzran ucu batyorsa, o ucu sivrilten demiri ve sap bulunmaldr. Sayn nn ne mzran demirini ne sapn hi anmakszn hatta ucuna bile dokunmakszn, yalnz "ar" bildii ularndan sz ediyor. Ve meseleyi gvdesiz bir "ar u" gibi gsterdii iin, az nce huzur kardklarn syledii ar sol ile sa ularn "bir kuvvet" olmadklarn anlatyor:

"Ne memleketi dpedz uuruma gtrmek isteyen ar sol serserileri, ne memleketi kana boyamak isteyen ar sa canileri bir kuvvettir." Bu deyim bir szn tekisini tutmamas mdr? Hayr. Paa uzun alkanlnn etkisinde kalyor. Devletidir. Devlet isterse "ar"lar tr tr yer, huzuru da getirir, demek istiyor. Yeter ki iktidar bunu istesin. Paa'ya gre iktidarn bunu istemesi ve yapmas iin herey hazrdr. "ktidar. can emniyeti, mal emniyeti, fikir hrriyeti tatbik etmek iin her yetkiye sahiptir. Mesele o yeterlilie sahip olmasdr. Asla kendilerinden phe etmesinler. Asla muhalefet partilerinden memleketin aydnndan ve gerek kuvvetlerinden kanmasnlar, tabii doru yolu tuttuklar srece..." Daha yukarda da sylemitir. "Kesin kanaatim odur ki, Parlamento olarak doru yolda birleelim. Sivil, asker, Trk aydn bizimledir." Anlalan askerden yrei hoplayan AP'ye gvence veriyor: "Arkadalar, ordu temizdir. Aslnda btn gayretlerinde orduyu belki bir iki sergzeti bulurlarsa onunla harekete geirmek emeli yatyor." Sayn smet Paa'nn bu szlerini okurken insan elinde olmayarak Edirne'de gizli ttihat ve Terakki Cemiyetine ye olan ar gen subay smet Bey'i gz nne getiriyor. Kavakl Fevzi (akmak), Kazm (Karabekir), Mustafa Kemal (Atatrk). Orduya "kir" getirmi kimseler miydiler? Merutiyet ve Cumhuriyet devrimleri o Trk ordusunda "Bir iki sergzeti" mi bulmutu? Gnl byle konuulmasna raz olmuyor. Belki Paa'nn "gndem d" sylevindeki bu yanlara iktidar partisi muhta. Demirel "Katldm yerleri inirah [ferahlk] vericidir" buyuruyor. Paa ile "fikir birliinde" olduunu "ilk defa" grerek "sevin duyuyor" ve "Babakan solcularn demokrasiyi ortadan kaldrmak iin eitli yollara bavurduunu belirterek unlar sylemitir": "iye el attlar, ii elinin tersiyle cevaplarn verdi. renciye el attlar, yzbin renciden ancak bin kadarn kandrabil-

diler. Kye el attlar, yine cevaplarn aldlar. imdi Trk Silahl Kuvvetlerine el atalm diyorlar. te 69 subayn imzas..." Oysa bu imza ne zaman kt? Ardarda sekiz niversite genci ldrlp katiller sakland zaman. Trkiye'de ne Abdlhamit despotluu zaman, ne komiteci ittihatlar zaman bylesine kolay, polisin gzleri nnde ve Amerikan denizcileri rahata kz oynatsnlar diye aydn genler kuruna dizilmemiti. smet Paa bile bu ite iktidarn glgesini gryordu: "Sulular bylece daha rahat daha geni apta daha tertipli bir kanl hareketi kartmak iin, tevik edilmi oluyor. Bu politikay deitirmek lazmdr." Bu gzlem neyi ispatlyor? Trkiye'de "Politika"nn "rahat, geni, tertipli, planl" cinayetler hazrladn. Nitekim, 10 cinayetten en sonuncusu, neden sonra aratrlr aratrlmaz katillerden birisi resmen polis kt ve tevkif edildi. Ya "resmi" olmayan gizli polisler ya renci, ii, esnaf klndaki gizli ajanlar? Hepsi birden oportada cinayet ilerken onlar destekleyen "Politika" hangisidir? Egemen iktidar politikasdr. Byle bir cinayetler politikasn gren ve "deitirmek" isteyen "Muhalefet Lideri" ldrlenleri "ar sol" gibi gsterip "melanetini [lanetlenmiliini], zararn" kmsemiyorum, derse bunun anlam nedir? Sayn nn iktidara bir itirafta bulundurmak mutluluu aryor. yle sralyor: Yani Demirel "gericiliktir" derse, her ey zmlenecek. nn de "evet gericiliktir" diyecek. Ortalk stlimana dnecek. Bunu umuyor 50 yllk politika kurdu. "Ar sol" dediini "lanet" diyerek, "irtica"yla damgalarsa "Parlamenter Demokrasi" lekesiz gne olacak sanyor. "Dedirtemiyor", "demiyor." "Bunu yaptk m demokratik rejim iinde demokratik hrriyetler iinde Trkiye'yi dertlerinden kurtarmak, ileriye gtrmek mmkn olur" diyor. Sayn Paa Trkiye'de demokrasiyi ben dourdum, demokrasinin babas olarak bu ocuun ldrlmesine gz yumamam demek istiyor. Oysa biimsel demokrasiye gvenii, onun kklerini Trkiye ve dnya sosyal yapsnda dururken, kiisel dn-

ce ve davranlara balamasndan ileri geliyor. Biz bu gvenin nereden geldiini de anlayla karlyoruz. Paa elli yl gtt bir lkede, her eyin kendi kiiliine bal bulunduu sonucuna varmtr. yle srekli ve gl toplum st etken olmu bir Kahraman-Hakan kadim-Grek kentinde olsa nce Peygamber sonra yarm-tanr daha ileride Tanr olarak panteona karlrd. lk kahraman hakem Mustafa Kemal 15 yl tek parti diktas ile lkeyi gtm, ikinci Kahraman Hakem 30 yl nce ift parti demi, olmaynca ok parti demokrasisini icat etmi. Tek partiye de, ok partiye de "memleket'te" hi kimse gk diyememi. Hele tek partiden ok partiye gei sanki milletin btn ile alklanarak benimsenmi. Baka hi kimse deil iki kii, biri Mustafa Kemal tekisi smet nn ol demi, olmu. (Kutsal Kitapta Tanr "Kn" [ol] der, "Feyekn" [oldu] olur.) Byle geliyor Sayn Paamza. Hatta ikinci emperyalist evren sava sonunda Trkiye'ye biimsel demokrasiyi tapranlar bile o zelliimizi iyi kullandlar. Amerikan emperyalizmi, Trkiye'yi Sovyetler lkesindeki Beriya tipindeki casuslarnn kkrtmas ile bir d bask krizi altnda braktktan sonra "akl trst"nden bir zel kiiyi Paa'ya gndermeyi bildi. Basra Krfezinde petrol adac bulunan Mister Thornburg, smet Paa'dan o gz toplantsnda TBMM'ye "ift Parti" prensibini kabul ettirme szn ald. Ve bu szn Sayn nn byk bir sadakatle yerine getirebildi. DP dodu. Btn bu ve benzeri olaylar Paa'mzda her eyi kahraman hakem kii asndan grme ve koyma eilimini bir yol daha glendirdi. O yzden Trkiye'de ne zaman bir "huzursuzluk" patlak verse, onu birka "sergzeti" [maceraperest] kiinin yahut "24 saatte eseri kalmayacak" bir avu "ar" gen kiinin "zarar, melaneti" gibi koymak alkanl srp gidiyor. Trkiye'de gerekten "huzur" aranyorsa, her eyden nce bu metodolojik yanltan kurtulmamz gerekir. Elbet her toplum olay insan denilen canl-bilinli K'ler aracl ile somutlar. Kiisiz toplum olmaz. Ama tarih Carlyle'n kahramanlarnn hem eseridir, hem eseri deildir. Eer Tarihcil Kahraman Kii'nin sinir

tellerini iletip mantn ynelten SOSYAL etkenleri gz nnde tutarsak, elbet kii her ey olmasa bile ok eydir. Btn basklara ramen daha ilk azda Terakkiperver Parti'yi durduran, sonra kendi eliyle kurdurduu Serbest Frkay anszn kapatabilen Mustafa Kemal'in Tek Parti Rejimini srdrmesi; eyrek yzyl klna toz kondurulmam tek parti rejimini bir rpda hem de tek partinin (kendi deyimi ile) "Btn kuvvetlerini kullanm, evet kullanm, uygulam, neticelerini grm" olan smet nn'nn ok parti rejimini kurmu olabilmesi gsteriyor ki, bu iki kahraman kii 50 yllk Trkiye tarihini yrtm durumdadrlar. Ancak kahramanlarn lml kiiliklerini Cape Kennedy'den ay modln yneten gler gibi bir sra sosyal snf ve zmrelerin gttkleri gerekse ki en kanlmaz gerektir, o sosyal gereklik anlalmadka, kiilerin neden yle veya byle "oynadklar" yahut buyurduklar, ne kendilerince ne bakalarnca anlalmaz kalr. Bugn ve yalnz bugn deil, 1939 yahut 1945 ylndan beri Trkiye'de egemen olan kimi ak kimi gizli bir "huzursuzluk" olduunu kimse inkr etmiyor. Bu huzursuzluun nedeni eski alkanlkla u veya bu "ar" yahut "lml" kiilere yahut rgtlere mal edilip klrsa yanlg sonsuz olur. Biz ne dediimizi ve ne yaptmz bilemezlerin glnlne deriz. En beenmediimiz kiileri tanrlatrm oluruz. Aka koymaktan rkmeyelim. Trkiye bugn ilk "Truman Doktrini" ve "Marshall yardm" gibi en "iyiliksever" grnl emperyalist d el atmalarn, doal yahut sosyal sonular nndedir. Birinci uyank olmamz gereken huzursuzluk kayna budur. Uluslararas finans-kapital Trkiye'nin alnyazsn izmekte aka sz sahibi olur olmaz, Trkiye'nin ekonomik, sosyal, politik, kltrel, ahlakl, dincil, bilimcil, ruhcul, askercil, sivil ve ilh ve ilh. btn ilikilerinde kendi asndan gerekli btn deiiklikleri yapmaya giriecekti. Giriti. Yapt. Bugn Trkiye'nin yalnz NATO-CENTO-SEATO zl emberi iinde bulunduunu dnmek, Trkiye'de patlak veren her olayn yeraltnda kotarlm gizli planlarn anlama-

ya yeter. Trkiye'de birka tmen sivil-asker Amerikan "uzmanlarnn" ve "kiilerinin" btn banka-irket adl finans-kapital tabanndan, Bakanlk danman, konferans, bilgin, gazeteci, sanatkr gibi tavanaras ve kiremitlik styapsna dek uzanm alar, gnl elendirmek iin kurulmu lunapark veya sirk ocuk oyuncaklar deildir. yle gibi gsteriliyor. Resmen aklanan 600 "Bar Gnlls" ky imamnn karsnn ne renk basmadan holandn istatistiklemek iin, "Harim-i smet" [kutsal namus]imize sokulmu "fena fillah" [kendinden ve dnya ilerinden vazgemi] insansever derviler deillerdir. Resmen "s deil tesis" denilen 300 Amerikan yuvas: Trk toprann barnda at delik gediklerle Trkiye'yi yabanc eytanlara kar koruyacak "min tarafillah [Allah tarafndan]" gnderilmi fedai melaikelerin masum deprem inceleyici ku yuvalar deildirler. Her kritik politika ve toplum olaynda limanlarmza damlayan mttefik 6. Filo havada uurduu helikopterlerle Taksim alannda szde camiden yeni km deli dervilerin alak "ar sol"lar nasl polisle elele coplayp kurunladklarn ve bakladklarn grmezlikten gelmek iin, "Ziyaret Hakkn" kullanmak iin gelmemitir. Askercil ve politik "brifingler", kocasz kalm Amerikan "Hanm"lar, Trk erkekleri ile alaturka gbek atarak raknroll nezaket sevimesi, Amerikan-Trk dostluu fink atmas iin tertiplenmemitir. Bu kertelere dek "sakal ele vermi" bir lkede uluslararas finans-kapital "kpeksiz kyde deneksiz gezme"nin her biimini ve parolasn kullanacaktr. Amerikan emperyalizminin Trkiye'de ne yapmak istediini ve neler yapabileceini kavramak m istiyoruz? Biraz Trkiye snrlarn Trkiye halk iin bir eit ft gettosu(*) haline getirmi olan finans-kapital ve tefeci-bezirgan surlarmzdan darya bamz uzatp bakalm. Baka lkelerde Amerikan sper emperyalizminin ne ettiini grdk m, onu hemen iki yanmzda, btn evremizde buluvermekte hi glk ekmeyiz.
<> Getto: eitli lkelerde Yahudilerin, Zencilerin toplu yaadklar, tecrit * edilmi mahalle.

Amerikan emperyalizmi, karln smrd lkelere dettii Dolar saltanat ile, btn kapitalist sektr ve nc dnya milletlerinin bandakileri ylesine ambale etmitir ki ve ambale ettiinden ylesine emindir ki, genel vuru planlarn kurarken, baka baka lkeler iin ayr ayr tertipler kurmak zahmetine bile katlanmyor. Elindeki hileli katlarna gvenen kumarbaz gibi dnya masasna oturdu muydu, birbirleriyle takntl be on memleketi birden sraya koyup, ayn oyunla kndeye getiriveriyor. Oyunum anlalr, unu biraz deitireyim diye kendisini skmak zahmetine bile katlanmyor. Amerika son yllara dek yalnz geri lkeleri deil, en ileri kapitalist lkeleri de kendi zafer arabasna baladna ve gerekirse lme dek srkleyebileceine inanyordu. Bu inan ve gvencinin tek dayana komnizm fobisi idi. Amerikan emperyalizmi yeryznde "Komnizmle Mcadele Dernei" olmutu. Nerede bir milli uyan, halk direnii varsa, orada "komnizm yangn var" ln koparyor, yedeine ald eski emperyalist kurtlar ile birlikte baskna gidiyordu. Gerekte, Amerikan emperyalizminden bakasnn, bu, mahallenin zampara basmasna benzeyen basknlar ciddiye ald yoktu. rili ufakl Amerikan uydularnn, baskna gnderdikleri insan ve g sembolik bile saylamazd. Ama bu gidi Amerika iin iyi giditi. "Komnizmle Mcadele" ampiyonluu geer aka oluyor, Amerikan sava sanayisine yeniden bir soluk aldryor, sallanan Dolar bir yol daha tkezlemekten kurtarp tabulatryordu. Vietnam sava, "Amerikan Komnizmle Mcadele Dernei"nin bysn znce, Amerika dnya kenefine jandarma yazlmann Amerikan ekonomisini yelle yuf ettiini en son fark etti. Hani o Amerika'ya "iyi ediyorsun, u komnizmin yeryznde kkn kazyacak varsa yoksa kabaday sensin, aferin" diyen teki emperyalistikler yok mu? Yava yava ve birer birer, "Komnizmle Mcadele Dernei" yeliinden kaytarmaya baladlar. nk Amerika'nn Vietnam'da "Komnizmle Mcadele Dernei" uruna harcad btn paralar,

Uluslararas Para Fonu kanalnn bakalarna (en bata Avrupa emperyalistlerine) dettii ortaya kmt. lk aka isyan bayran eken De Gaulle oldu. Sygman Rhee'den beri Kore'de denenmi yolla, Fransa'da tekrarlatlan bir "genlik ayaklanmas" patlamaya zaten hazr barut fs gibi bir fitille yeri yerinden oynatt. Bir haftada milyarlarca altn ve dviz yedeine bbrlenen Fransa'nn btn hazineleri tamtakr oldu. "Demirperde" gerisinde bildik aramaya kan De Gaulle apar topar geri dnd. Sonra en yakn "kuyudan kard" z "adam" Pompidou gibilerin bile elmesini yiyerek elbirlii ile diktatrlk tahtndan alaa edildi. imdi Fransa'da De Gaulle'n yerine Bakan Pompidou'dur. Amerika en ok gvendii Alman Finans-Kapital'inin iirttii "ekonomik mucize" gc ile ngiltere'yi ve "Serbest Pazar" uydularn da "Ortak Pazar"a katarak domuztopu edecekti. Batl emperyalistikleri "Komnizmle Mcadele Dernei" iinde hizaya getirip Uluslararas Para Fonu'nda birikmi kendisinin olmayan, bakalarnn olan paracklar "Tiraj Spesyal" ad verilen el abukluu ile dolandracakt. Trkesi, Avrupal'nn paras ile Amerikan Avrupa'y satn alacakt. Yok, ite bu kadar demedikti. Son aylara dek hem "Komnizmle Mcadele"de Amerika'nn ba zerine yemin eden, hepsi "Komnizmle Mcadele Dernei" NATO'nun en sadk yeleri bulunan koca koca Avrupal emperyalist devletler, birdenbire arpldlar. "Allah gstermesin bir yerde sr- izmihlal [yok olma iaretleri]" Amerikan devi kck Vietnam'da iflas eiine basmaca dayak yemiti. Anladk "Komnizmle Mcadele Dernei" ama bu yeldeirmeninin "yeli", masraf Avrupallarn kesesine detiliyordu. Fransa De Gaulle'n NATO'ya indirmi olduu silleyi geri ekmedi. Ka yldr Amerikan ak uruna Ortak Pazar'la nikahlanmak iin dnr stne dnr gnderen ngiliz "Hele bir dneyim" demeye balad. Bat Alman dersen, kapitalist dnyann tek byk alacakls iken, Amerika'nn "Komnizmle Mcadele Dernei" uruna Doye Markn tehlikeye atmay daha fazla

gze alamad. Resmen kartlarn deitirdi: Hristiyan Demokrat kurtlarnn yerine Sosyal Demokrat tilkileri "seimle" iktidara getirdi. "Dou" ile uzlap yumuama denemelerini yapyordu. Amerikan emperyalizmi kimsenin gnahna giremez. Dou ile alttan alta "sramadn eli p" aratrmalar ilkin Amerika'dan gelir oldu. Nkleer silahlarn yaylmamas anlamasn Sovyetler'le imzalayan Amerika'dr. Helsinki'de o denli "Mcadele" ettii "Komnizmle" oturup silahszlanmay gren Amerika'dr.. E, teki krk yllk (69 yllk) Bat Avrupa emperyalizmi canavarcklar enayi gibi armut mu toplayacaklar Amerika iin? Varova Pakt komnistleri "Komnizmle Mcadele Dernei" NATO Pakt devletlerine gelin Avrupa emniyetini salayalm der demez, btn Bat emperyalistleri gibi Uzak ve Yakn Dou kapitalist devletleri de balarn Dou'ya evirip, "Orada i var" demeye koyuldular. Amerikan emperyalizmi buna gelmezdi. Evet, Dou ile kendisi bata gelmek artyla anlamaya razyd. Ama, herkes "Komnizmle Mcadele Dernei" yesi ve Amerika Komnizmle Mcadele Dernei'nin patronu kalmak artyla buna razyd. Amerika emperyalizmi bir de bakt; ardnda yllar yl "Komnizmle Mcadele Dernei"ne ye hnk deyicilik eden btn emperyalist, hatta uydu devletler komnizmle, al-veri bahanesinden kendi balarna bir sr politik, sosyal, kltrel ve ilh... ilikilere kalkmlar. Bu ne demek? Bu Amerikan patronuna ihanet. Hem de hepsinin grtlaklar (ekonomileri ve ordular, topraklar) Amerika'nn elinde iken, bunlar bamsz devlet alm taknsnlar! Hele u Akdeniz'e bakn. Sanki 6. Filo orada eek ba imie, nne gelen hem Amerikan Komnizmle Mcadele Dernei rozetini pp bana koyuyor, hem de Sovyetler Birlii'nin Akdeniz Filosu'ndan hi rahatszlk duymuyor. Byle ey olur mu? Diyelim ki, Araplar Amerika'y srail zannettikleri iin, daha dorusu srail'in Amerikan Emperyalizmi olduu fazla maskelendii iin aldanyorlar. Amerika bunda bir Avrupal em-

peryalistik parma bulunup bulunmadn dne dursun. Libya'nn, Sudan'n kurtulu abalarna kar, Amerika'ya daha yakn Fas'n Rabat ehrinde bir zirve toplants yaptrr; Trkiye Cumhurbakannn, rdn ve Habe Krallaryla "altn anahtar" dei tokuundan yararlanmay kurar. Gney Akdeniz'in Arap dnyas ne ise, onu ultra modern "srail" koba ve antika Arap petrol krallar sayesinde evvel Allah, Sovyetler'i bir atlatsa her zaman haklar. Gel, u Kuzey Akdeniz'in NATO kanadna ne oluyor? Krk yllk Franko faizmi, Sovyet baarlarn diktatrln stn erdemliliine belge gibi verek, Amerika'ya "Ya kiray arttr, ya slerini ek" ltimatomu veriyor. Yunanistan'da iki buuk Albay cuntas ile "Komnizmle Mcadele Dernei" hamamnn namusu kurtarlmak isteniyor. Koskoca "Komnizmle Mcadele Dernei"nin en bilinli yesi olan Avrupa Birlii oturumunda Cuntaclar Yunanistan', leylein fazla yavrusu gibi yuvadan atlyor. Yok, Amerikan emperyalizmi bunlara bir ders vermelidir. Efendileri olduunu, "Komnizmle Mcadele Dernei"ne bir yol yazlm bulunan lkelerin bir daha bamszlk gsterisi yapamayacaklarn, onlara szle deil, anlamazlar, ile, eylemle, ispatlamaldr. Onun iin NATO'nun Almanya-Fransa-ngiltere gibi Allahn belas oturakl devletlerinde Amerikan manevralar yava yrr. spanya, Yunanistan gibi ak faist dikta rejimlerine dokunmaya gelmez. Kim kalyor geriye? Hl "Demokrasi"den dem vuran talya ile Trkiye. 1969 Aralk aynn ortalarnda talya'nn grev havas, Trkiye'nin Bayram havas tam yank yapacak sradr. Her iki lkede de, ne iktidar iktidardadr, ne muhalefet muhalefettedir. Her iki lkede de aylardan beri "sol" insanlar arasnda "Klahn kurtaran kaptandr" panii son haddine getirilmitir. Sol dmanl, "Komnizmle Mcadele Dernei" ba tac edilmitir. talya'da Sosyalist Partisi Haziran'dan beri parampara edilmitir. Trkiye'de "Biricik Sosyalist Partisi" TP hurdaya karlmtr. Sayn Ana-Muhalefet Partisi'nin baba lideri . . Paa, bu talya ile Trkiye'nin ayn yl, ayn ay, ayn gnlerde bana gelen-

1er arasndaki paralellii grmeyebilir mi? Grebileceine gre, bu paralelliin birok nedenleri arasnda Trkiye'nin Amerikan uydusu durumuna getiriliinin derin ve geni etkilerini nasl unutabilir? Unutulduu anda, Trkiye'nin iktidar bugnk iktidar oluyor; Trkiye'nin muhalefeti bugnk muhalefet oluyor. Trkiye'nin politikas, basn, meclisleri, niversiteleri, bakanlklar, zabtalar, silahl kuvvetleri, salar, sollar, imamlar, hakimleri, camileri, okullar, lenleri, ldrenleri ve ilh ve ilh baka trl olamyor. Paralellie gz taklan uyank yazar "Politika her yerde ayndr!" bal ile izlenimini yazyor: "talya'da 14 ay iinde patlayan bombalarn says 60' akndr. Milano'daki son olayda 14 kii lm, 5'i ar olmak zere 107 kii yaralanmtr. Grev ve boykotlar ise, artk saylmas mmkn olmayacak kadar fazla i gnn ziyan etmitir." (M. B., Cumhuriyet, 23 Austos 1969) Trkiye gibi durgun lkede ayn 14 ay iindeki bombalarn, dinamitlerin, grevlerin, igallerin saysn kimse zetlemiyor. Ama 6 ay iinde, yzlercesi yaralanarak, 8 niversiteli gencin, katili tutulmakszn ldrldn bilmeyen yok. talya, sava sonras ekonomide devrim denecek lde retim hzn yapm ileri bir lkedir. Ama "talyan mucizesi" yalnz ekonomide grlyor. Sosyal hele politik alanda "talyan mucizesi" yok. Oras da bizim gibi. Ayn yazarmz durumu yle zetliyor: "Ksacas talya'da, bugnlerin modas sulama. Herkes, her eyi suluyor ve bu ite en ileri gidenler de politikaclardr. Sa, solu, ortay Parlamento iini ve dn, akllarna gelen btn gruplar yeriyorlar." (age) "Haftalk "L'Expresse"; Neo-faistleri... Hkmet; ar sollar hatta dzenden yana olan Komnist Partisini bile suluyor." 69 imzal Subay Bildirisi bile var: "talyan Ordusu mensuplarna datlan ihtilalci beyannamelerin arkasnda, Yunan Cuntasnn parman aryorlar." (age)

Parmak, ktipiyoz Yunan Cuntasna dek aranyor da, yurdun btn ekonomik, sosyal, politik ve ilh... alanlarn kaplam bulunan NATO-Amerikan emperyalizminde bir ey bulunmuyor! "Ve talya, Mussolini'yi koltua oturtan artlarn, politikaclarn ihaneti sayesinde, yeniden hazrlandn seyrediyor." (age) Trkiye? Trkiye elbet talya'dan bambaka bir ortamdr. Gerinin gerisi bir lkedir. Ama emperyalizmin NATO ve Amerika'nn "Komnizmle Mcadele Dernei" adl Truva at Trkiye'nin gbeine sokulmutur. Sevgi ve sayg deer Truva at, Mustafa Kemal saken de Terakkiperver ve Serbest Frkalar biimlerinde, Osmanl Merutiyetinin ttihat ve tilaf Frkalar gibi hortlatlmak istenmiti. Milli Kurtulu Savann taze gelenekleri ve grenekleri, Mustafa Kemal'in suikastler nnde asker uyankl emperyalizmin Truva atn birdenbire Trkiye'nin yapsna sindirmekten uzak tutabildi. Bugn Trkiye emperyalist Truva atn nasl barnda tepitiriyor? Burada, ne denli erken olursa olsun, hi kimseyi kii olarak sulamak yeterli deildir. Burada, u fakir memleketin insanlarn seven herkes telaa kaplmadan, birbirini sulamadan nce emperyalist Truva atnn nasl bir yana, neden byle kolayca ve derinliine girdiini objektif sosyal olaylarla aratrmal ve bulmalyz. Hele Sayn nn gibi tarihe mal olmu, toplum lsnde etken kiilerimizin aratrma ve bulma sorumluluu, herkesten byktr. abuk kzmakla, "ar"lar sulamakla durum aydnlanamaz. u veya bu gibi kimselerin kiiliklerinden nce toplum yapmzn zellikleri nemlidir. "Ar" ular 1923-38 yllarnda yok muydular? Olmamazlk edemezlerdi. Terakkiperver Frka, eyh Sait isyanlar ve Gazi'ye suikastlerle dolu bir ortamda geti. Serbest Frka, Kubilay olay gibi trajedilerle birlikte dodu batt. Ondan sonra "ar" eilimler uzun yllar Trkiye'nin huzurunu bozamadlar.

Demek millet huzurunu bozmak iin ar ular yetmez. O ular kkrtan sosyal ortam gerekir. Terakkiperver ve Serbest Frka ann huzursuzluklar, Merutiyet Trkiye'sinin komprador burjuvazi denilen snf, emperyalizmce Trkiye iine sokulmu Truva at roln oynuyordu. Mustafa Kemal ve arkadalarnn en banda Sayn smet Paa, canlarn dilerine takp, Trkiye'de emperyalizme Truva at hizmetini gren komprador burjuvazinin egemen olmasn ortadan kaldrdlar. "Ar" saylan ular da huzuru bozucu olmaktan kt. O zaman, Trkiye toplumuna en uygun rejimi arayan Mustafa Kemal, bir sosyoloji bilgini, yahut doktrin politikacs deildi. Pratik, atlgan asker zekasyla, sosyal gleri ayrt etmeyi biliyordu. Trkiye'ye baknca yeni tasfiye edilmi bulunan komprador burjuvazi dnda yaayan insanlarmz yle sralyor ve birbirinden ayrt etmiyordu: "Bizim nazarmzda ifti, oban, amele, tccar, sanatkr, asker, doktor velhasl herhangi bir sosyal kurumda aktif bir vatandan hak, menfaat ve hrriyeti eittir. Devlete bu anlay ile azami yararl olmak ve milletin emniyet ve iradesini, mahalline sarf edebilmek, bizce, bizim anladmz anlamda HALK HKMET idaresi ile mmkn olur." (Afet nan, "M. Kemal Atatrk'ten Yazdklarm") 40 yl ncesi iin, hele komprador burjuvazi tasfiye edilirken, sosyal durumu, bir askerin baka trl grmesi beklenemezdi. Devletletirilen yabanc sermaye irketlerinin altndan neyin kaca, ancak bir sosyal ve tarihcil ekonomi doktrini asndan konulursa kestirilebilirdi. Yeni domaya balayan yerli finanskapital, sermayenin her yerde yatkn becerisini gsterdi. Devlet devrimcileri ile doktrin grleri arasna en hinoluhince fit sokmay inanlmaz kanallardan yrtp baard. Ayrca, milli devrimcilere "ideolog" alm ile sokulanlar da, ya kurnaz finans-kapital "uzmanlar" idiler yahut cieri be para etmez satlk kkburjuva kariyeristleri idiler. Mustafa Kemal, kendi el yazs ile "Demokrasiye muhalif modern cereyanlar" balkl yazsnda, trl akm sayyordu:

"1) Bolevik teorileri, 2) htilalci siyasi sendikalizm nazariyeleri, 3) Menfaatlerin temsili nazariyesi." Mustafa Kemal, Boleviklii: "Bireysel hrriyeti" salamad iin "doal ve makul" bulmuyordu. htilalci sendikalizmi: "Millet meclisi yannda, iktisadi mahiyette" bularak yapt iyilii rktt kurbaaya demez sayyordu. "Bizde de Ali ktisat Meclisi vardr" diyerek hakl olarak, benimsemiyordu. Gerekte bu iki doktrinden birincisi, ii snfnn iktidara geldii lkede gerekleirdi. kincisi, geri kapitalizmin ii snfn arur etmesine yarayan bir saptmayd. Tek gzle her iki doktrin proletarya asndan incelenebilirdi. Bu a kurtulu devrimcileri iin konulamyordu. Meslek temsili: Tipik kk burjuva eilimi idi. Her meslek ayr bir kar grubu gibi olunursa, millet btnl nerede kalrd? Modern toplumda, antika bir sosyal snfn rol oynamas topikti. Mustafa Kemal onun iin gene hakl olarak u soruyu soruyordu: "Mecliste bu gruplardan bir ka birleip, iktidar mevkiine geince, yalnz kendi menfaatleri lehine alacaklardr. Buna kim mani (engel) olacaktr?" Bu nedenlerle, Mustafa Kemal, hibir doktrine girmeyen "HALK HKMET DARES"nden baka kar yol bulamyordu. 1917 ile 1969 arasnda geen 52 yllk uluslararas deneme ortada yoktu. Modern toplumun ya kapitalizm yahut sosyalizm klarndan birine srekli taban olabilecei iki kere iki drt ederce gze batmamt. Bir nc yolun kar olamayaca, nc yolun erge ya kapitalizme ya sosyalizme dklmek zorunda kald dnya rnekleri ile herkes iin ispatlanm deildi. Bugn o kprlerin altndan ok sular geti. Mustafa Kemal'in 35 yl nce bir "Kuu l" gibi "imtiyazsz, snfsz" toplum lks, en bata siyasi iktidarlarca hasr alt edilip yasakland. En keskin Kemalist geinenler bile, gzel bir mar olarak olsun "Onuncu Yl Mar"n azlarna almamaya son derece dikkat ediyorlar.

Yalnz bu olay bile yeterince ilgin ve anlaml deil midir? Kendi kendimize olduu gibi, imkan olsa, Sayn smet nn'ye sormak ve karln beklemek yararl olurdu. Onuncu Yl Mar, yasak edilmek cesareti gsterilemedii halde, niin yasak edilmiten beter bir inat ve srarla resmi gnlerde gklere karlmyor? nk, onu kendi gerekliine ve karna aykr bulan bir sosyal zmre yllardan beri siyasi iktidar artsz kaytsz tekelinde tutmak iin her eyi yapabiliyor. O sosyal zmre, daha 1929 yl, modern Trkiye ekonomisinin btn nemli kilit noktalarn tutmu, btn subalarn kesmi, byk 50 sanayi, 50 ticaret, 50 banka irketi biiminde var olan finans-kapital zmresidir. Aa babas komprador burjuvazi nasl Cumhuriyetin ilk yllarn, onun kurucusu olan kurtulu devrimcilerine zehir zemberek etmeye alt ise, imdi kompradorlarn "Veled-i Zinas" olan finans-kapitalizm de demokrasimizin btn yollarn onun kurucusu olan kurtulu devrimcilerinden ou gibi Sayn Paa'larmza da zehir zemberek etmenin bin bir yolunu bulmaktadr. nk, finans-kapital, Emperyalizmin Trkiye toplumu iine yerletirdii "Komnizmle Mcadele Dernei", "Nurculuk Tarikat", "Sleymanclk Doktrini", "Hizbttahrircilik gizli cemiyeti" ile ilh ve ilh... klklarnda iekler aan Truva atdr. Mesele budur. Tehis budur. Bu tehise gre; finans-kapitalin, kendi diktasna boyun emeyen gerekten demokratik bir dzene katlanmas beklenemez. Atatrk'e katlanmas, Terakkiperver ve Serbest Frkalar denemesinden sonra, zora bavurmann ters sonu vereceini, Kemalizmi daha kkl devrimlere gtreceini renmesinden ve Atatrk'n onulmaz bir hastalkla ok yaamayacan bilmesinden ileri gelmitir. nn'ye katlanmas; kapy krarca alan 2. Emperyalist Evren Sava arifesinde smet Paa'dan daha istikrarl bir statkocu bulamayacan anlamasndan ileri gelmitir. Nitekim "kpry geinceye dek" nn'y "Deimez Milli ef" ilan eden finans-kapital, emperyalist sava Anglo-sakson emperyalizminin zaferiyle biter bitmez, "kendi iradesiyle" tahttan

indirme yolunu bin bir yeralt, yerst kumpasla bulmutur. Bakn ne diyor o zamanki "Deimez Milli ef", bir daha okuyalm: "1945'te, 1946'da demokratik rejimi getirmeseydik, ASIL KANLI HTLAL o zaman olacakt." Paa geliigzel konuanlardan deildir. Kendiliindenmie "Deimez ef"likten ekilmese KANLI HTLAL onu bekliyormu, dorudur. Yeryznn en "Parlamenter Demokratik" maskeli, en "kanl ihtilalci"-kaniici dzeni; demir kasalar kadar bolukta sert ve dilsiz yatar grnen finans-kapitalin yaratt komplolar, bunalmlar, savalar kundaks emperyalizmdir. eyrek yzyl ba tac ettii adam, bir anda bulutlar arasndan yerin dibine doru bolua atarak yapayalnz brakabilmitir. Sayn nn finans-kapitali, banka kasalar iindeki gibi uslu uslu oturup "Parlamenter Demokrasimizi" seyir ile gnl eler mi sanyor? "drst seimler yaparz. Geliriz, gideriz", "Drst seimlerle iktidara gelip gitmekte devam ederiz" deyiinden o anlalyor. 1945'ten beri "seimler" yaplyor. Bunlar "drst" mdrler? Herkesin grd "paras olan, paras kadar dd alyor." Nitekim, bunu ac ac anlayan CHP, "seimlere" para bulmak iin "eski defterleri" kartryor. Atatrk'n zenginlik mirasndan payn dava ediyor. Parayla dnen bir "seim"; demokrasi adn alsa bile, parasz halkla oy oyunu oynamak deil midir? te Sayn nn'nn Trkiye'de "Hrriyetin lan" gibi "Demokrasiyi ilan" ettii eyrek yzyldr "gelip gitmekte devam" ediliyor gibi bir hava yaratld. Gelen kim oldu? nce DP, sonra AP... kisi de lk gibi oturdu, 27 Mays'n sngs drtklemese, hibirisinin gidecei yok. Tersine, "gitti" sanlan DP kodamanlarnn .. Paa'nn bile el uzatt "kuyunun dibinden" Anayasay ineye ineye kna bir zafer tak kurulmad kald. Finans-kapital gider mi? Eer nn'y "kuyunun dibine" indirmiyorsa onu sevdiinden, saydndan deil, "sivil, asker Trk aydn bizimle beraberdir" deyiindeki anlamdan rkt iin indirmiyor. Daha dorusu, en kritik gnlerde kendisini

nn'den baka hi kimsenin "kuyunun dibinden" karamayacan hesaplad iin nn'y indirmiyor. Demek politika tahterevallisinin iki ucunda oturanlar "demokrata" gnl elendirmek iin belki inip kyorlar. Ama tahterevallinin ar kalas, han tayan idamlk sa gibi iki kat olmu Trkiye halknn srtnda isizlik ve pahallk basksn her gn biraz daha arttryor. Bunu grmezsek, CHP'nin ezeli yanltsna deriz. Halk, can yand lde, "Aman Allah!" ln bastka; "Vay! Allah diyorsun ha? Seni gerici seni!" diye btn devletiliimizi zavall ky imam ile dilenci dervilere arptrrz. Bylelikle en iyi dilekli ve "ilerici-devrimci" ile halkn aras alr. Derken, eli kulanda frsat kollayan finans-kapital, tefecibezirgan snflar, Sayn nn'nn deyimi ile "batak aalar", kurtarc demokrat pozlarla kylerde "nasrl el" skmaya karlar. Denize dp ylana sarlan yoksul halkla, onu candan kurtarmak isteyen devrimcilerin birbirlerine bo dmesinden yararlanan 3.300 kii 33.000.000 kiinin oylarn analarndan emdikleri st gibi finans-kapitale "helal" ederler. O kadar ki, Sayn nn bile, kendisi Babakan iken Ankara'da baka bir Babakan aramaya geldiini haber verdii Amerikan istihbarat subaynn "setii" kimseleri, "drst bir seimle iktidara gelmi" ilan etmekte saknca bulmaz. Trkiye'de, ortann solu dahil btn gerekten demokrasiyi sevenler bu amaza drlmlerdir. Bu amaz srp gittike, finans-kapital beyleri, oy srlerine benek atacak her esintiyi, masum niversiteli gen de olsa, kurunlatacaktr. Dikkat edelim; "ar sol" veya "ar sa" atmas gibi yzeyde kanl facialarn rejisr ve suflr ne falan karakol veya ubenin polisi, ne Taltarla veya Zeytinburnu'nun a isizi deildir. Bunu Paa'ya biz retecek deiliz. Demokrasiyi istemeyen ne halktr, ne aydn genliktir. Parayla satn alamayaca insan grd m onu "ar" ilan ederek ldrten ve katilleri saklamak iin devlet kapsn haydut yata gibi kullanmak isteyen finans beyleri ile batak aalardr. Ve

onlara .. Paa da ne "drst seimi" ne "gerek demokrasiyi" talknlyamaz. Kancdr Paa, onlar kuyunun dibinden karp ellerine istediklerini yazabilecekleri kartblan (ak kart) veriyor. En son ald karlk nedir? nn "ar sola" svdke, Demirel "inirah" [ferahlk] duyuyor. Ama, sra "ar saa" gelince; "Ortann solu, bugnk anarinin balca sebeplerindendir" amurunu CHP'ye frlatveriyor. Emperyalizmin metropollerinde (Amerika, ngiliz, Fransz anayurtlarnda) srdrlen biimsel demokrasinin Parlamenter parlakl gzmz kamatrmasn. Bu metropoller, dnyay smrerek saladklar ar-krdan bir payla halk ve genlik rgtlerinin su balarn satn alabildikleri iin "demokrat" geiniyorlar. Ar kr salayamayan yerlerde finans-kapitalin lks, en alaka faist cuntadr. Almanya, talya gibi en ileri finans-kapital anayurtlarnda bile ar-kr gvencesi azald m, Amerika'nn CIA'sndan, ngiliz'in Entelicens Servisi'ne dek yeryznn tm milli ve uluslararas gizli kanunst casus rgtleri, hemen gene sade suya "Parlamenter Demokrasinin" canna okuyuverirler. Diyeceimiz, bize hep onu tapran [veren, ulatran] ve icat edenler de "Parlamenter Demokrasiyi" yerine gre kendilerine saklarlar, geri lkelere yalnz artmaca gstermelik sayp asla ciddiye almazlar. Onun iin Trkiye'de finans-kapital partisi AP baka trl istese yapamaz. Yarm milyon isiz (aileleriyle 2,5 milyon insan, nfusumuzun 12'de biri) yabanc metropollerde klelie giderek vatanmz le brakt m, be on tredi milyoner, byle "Parlamenter Demokrasi"nin dnyada esiz kalknma getirdii ile vnr. Ev kiras 500 lira olan retmen ve memuru 470 lira maala, rvete, suistimale ve vb. eylere zorlad da, ses kmad m? Aydn da hrszla altrp vurguncu ile su orta ve "uyumlu" eden bu "Parlamenter Demokrasi" pek cici eydir. Ama genlik, isizlik ve pahallk getiren finans-kapitale kafa tuttu mu, retmen ve memuru, namusu ile yaamak iin, insanlk hakkn arad m, Demirel barr:

"Anari hareketleri vardr... retmen boykotu gayrmeru grevdir." "Polis elbette taraftr... Trk yarg organlar, Trk zabtasnn evkini kryor." "Trk Anayasasnda direni diye bir ey yoktur. Dibce [balang, nsz]sinde millet direni hakkn kullanr diyor." Bu, "Parlamentonun" ak oturumunda syleniyor. Polisin adam vurma "evkini" mahkeme krmayacak. retmen, aydn, gen, milletten deil... Sayn nn'nn partisinden milletvekili Turgut zgner, "Babakan Meclise hakaret etti" der demez, AP'li Meclis Bakan "Takbih [knama] cezas" kesiyor. "Bu arada bir AP'linin s.r et u herifi dar diye bard duyulmutur. Dier AP'liler de bararak zgner'in dar atlmasn istemilerdir." (Cumhuriyet, age) Sayn nn her halde akustik cihazn kulandan karm olamaz. "Parlamenter Demokrasi" dostlarn i itmitir. Ya gizli AP kulislerinde, grup toplantlarnda "Parlamenter Demokrasi"ye neler sylendiini? CHP'lilere dnerek Babakan: "Sen orda mydn?" demitir. (Meclis, 18.12.1969) Byle bir "Parlamento"da karsndakilerin ne diyeceini beklemeden .. Paa'nn: "Parlamenter rejim zerinde hep mutabkz" [uyumluyuz] demesi ne anlam tar? Buna kendisi bile pek gvenemedii iin, az sonra bir daha seslenir: "Bu rejimi kuracaz. Bunda Trkiye'nin gerek kuvvetleri hep mutabk olalm." "Hep mutabkz." "Hep mutabk olalm." Nerede? nn'ce "Kuracak" olduumuz "rejim"de. Demek kurulmam. Bu nasl olacak? ster istemez Cumhuriyet kurucusu nmze kyor. Sayn nn geri, Mustafa Kemal'in "byle haller iinde" verecei karar, "kefetmeye imkan yok" diyor. Zaten yle "karar" aranamaz. Ancak, olumlu sonu alm bir kurucunun metod veya stili gnmze k tutuyorsa, ondan yararlanmak, kimseyi kltmez. Mustafa Kemal, sanki bugn, o pek gvendii kurtulu sava arkada smet Paa'y gz nne getirmi gibi gemiin derinliinden iki t veriyor:

1- Tarihe mal olmu adamn grevi; 2- Parlamenter demokrasinin deerlendirmesi. 1- Tarihe mal olmu adam ne yapacaktr? Mustafa Kemal diyor ki: "Bir insan eer hayatnda baarl bir i yapmsa, o i tarihe ve millete mal olmutur. O ahs sadece onunla vnerek kalmak isterse, bu insan tembellie gtrr ve yeni baarlardan yoksun klar." "Benim yaptm iler bir dierine bal ve lzumlu olan eylerdir. Fakat bana yaptklarmdan deil, yapacaklarmdan bahsedin." (Afet nan, A.Y. ) nn de en az Mustafa Kemal kadar "donanm" adamdr. "Tarihe ve millete malolmu" yanlarn doru yanl ileri srenlerden bir ey beklemedii, sekseninden sonra "tembellie" zenmesinden belli. Menderes Bayar DP'sine; "biz bu memleketi sokakta bulmadk" demiti. AP Demirel'ine de ayn eyi syleme zaman gelmitir. "Gericilik" patlad zaman Mustafa Kemal Terakkiperver'e veya Serbest'e el uzatmad. Gericilie elini verenin kolunu alamayacan biliyordu. 2- Parlamenter Demokrasi nasl deerlendirilir? Mustafa Kemal diyor ki: "Biz Bat medeniyetini bir taklitilik yapalm diye almyoruz. Onda iyi olarak grdklerimizi bnyemize uygun bulduumuz iin, dnya medeniyet seviyesi iinde benimsiyoruz." (Afet nan, A. Y.) Trkiye, dnyay smren bir emperyalist metropol olsayd, finans-kapital anayurtlarnda sktrlen "Parlamenter Demokrasi"yi belki olduu gibi aktarrdk. O zaman iki asgari art yerine getirilirdi: 1- Her biimi ile vurgunculuk yok edilirdi, 2- Her biimi ile fikir yasakl yok edilirdi. Bu iki asgari art Trkiye'de hibir zaman uygulanmadna gre, "Parlamenter Demokrasi" deyimine kim inanabilir? "Taklitilik" yapmayacaz dendi mi, ne yapacamz Mustafa Kemal 3 arta balam:

1- "yi olarak grdmz", 2- "Dnya uygarl seviyesinde", 3- "Kendi bnyemize uygun" olarak "benimseyeceiz." Bu arttan biri eksildi mi, Cumhuriyet kurucusunun baar stili dna km bulunuruz. nce benimsenecek olan ey "Bat Medeniyeti"dir. Bat uygarl 1917'den beri bir tek rejim olmaktan kmtr-. 1- Emperyalizm dzeni, 2- Sosyalizm dzeni, olarak iki rejim olmutur. Sosyalizm, kapitalizm rndr. Trkiye Cumhuriyeti doduu gn o iki sistemin ikisi birden ayn "Bat Uygarl" erevesi iine girer. O bat uygarl btnyle vardr. Onun iinden yalnz emperyalizmi can yongas edip, sosyalizmi kap dar etmek dnlemez. Bu (Emperyalizm+Sosyalizm) karmas dnya iinde, biz neyi "iyi" grrz? Herhalde Lozan Andlamas'ndan sonra bile boazlar igal eden ve kapitlasyonlar srdren emperyalizmi "iyi" grmek iin insann kr olmas gerekir. Hangi insann? Komprador veya finans-kapitalist olmayan insann. Yoksa, elbet komprador yahut finans-kapitalist iin tekelci vurgun dzeninden daha "iyi"si ne gelmi, ne gelecek olabilir. "Bat Medeniyeti"nde "bnyemize uygun" ne olabilir? Buna karlk bulmak iin ilkin: 1) "Bnyemiz" nedir? 2) "Uygun" nedir? Bunlar akla kavuturmalyz. "Bnye": "Sosyal Yap"dr. Burada ekonomi taban ile snflar ilikisi balca damgay vurur sosyal yapya. Trkiye'nin ekonomisi, antika sermaye ile modern sermaye karmasdr. Egemen sosyal snf ilikileri de antika tefeci-bezirgan snflar ile modern (eskiden komprador imdi) finans-kapital zmreleridir. Bu iki aznlk egemen ekonomi ve snf yapmz altnda, en byk ounluumuzu iine alan geni halk ynlarmz bulunur. Bnyemiz bu olunca, "uygun" diyeceimiz ey ne anlama gelir? Bunu kavramak iin, Mustafa Kemal'de bulduumuz 1.

iyi ve 3. bnyemiz artlar arasna girmi 2. medeniyet artn ele almak zorundayz. Mustafa Kemal iin "bnyemize uygun iyi" ancak ve yalnz, bizi "Dnya Medeniyeti Seviyesine" (Yeni deyimiyle: "Evren Medeniyet Dzeyine") ulatracak olan "iyi ve "bnye" olabilir. Yani Cumhuriyeti genlie emanet eden kurucu iin "iyi" olan da "bnyemize uygun" olan da yalnz ve ancak "Dnya Medeniyet Seviyesi" ile llebilir. Bnyemizden antika tefeci-bezirgan ekonomi ve snflar, adlarndan da anlalaca gibi "Antika"drlar, mzeliktirler. Onlarla Trkiye ahirete, intihara srklenebilir. "Dnya medeniyet seviyesine" ulatrlamaz. Bunda, sanyoruz, Sayn nn'nn deyimi ile "aklmz kullanarak" davranan kimsenin en ufak bir ikircilii olamaz. Eer Mustafa Kemal geleneini ve greneini ciddiye alyorsak, bnyemizdeki tefeci-bezirgan hacaa vurgunculuunu ne "iyi" ne de "uygun" sayamayz. Gelelim en ultramodern olan finans-kapital ekonomi ve zmrelerine (kompradorlar artk 1919 yl etkenliklerini yitirmilerdir). Toplumumuza artsz kaytsz egemen olan o blk "bnyemiz" bizi "Dnya Medeniyeti Seviyesine" uydurabilir mi?.. te, hi deilse sivil-asker btn aydnlarmzn byk ounluu iin asl ikircilik yaratan tartma konusu budur. Finans-kapitalizm, artk 19. yzyl kapitalizmini bile "geride brakm" tam 20. yzyl ilerisinde ay-yldz fatihliklerine km bir "dzen" yapsdr. Onun Trkiye'yi "Dnya Medeniyet Seviyesine" iletmesi olaan deil midir? Metafizik mantkla konulursa bu soruya olumlu karlk vermemek elden gelemez. Trkiye tarihte geri kalm bir lkedir. "Bat Medeniyeti" bizden ok ileride bulunduu iin, o "Medeniyet Seviyesine" ulamak istiyorsak, onun getii yerlerden, onun giydii arklarla yola kmadan daha "akllca" dnce ve davran bulunamaz. "Parlamenter Demokrasi", "Memleketin kurtuluu", "Balca sorumluluk", "Drst seim", "Mal emniyeti", "Fikir Hrriyeti", ve ilh.. ve ilh "Bunu yaptk m, demokratik hrriyetler iinde Trkiye'yi dertlerinden kurtarmak, ileriye gtrmek mmkn olur." (.. Paa'nn Gndem d sylevi, 17.12.1969)

Ama, o metafizik aklcl mantkla dnyay dz grmek arasnda hi ayrt yoktur. Byle dz ve yaln grler, insanl binlerce yl yanltmtr. Kylmz hl, sabah kalknca douda doan gnein, leyin tepemize karak akama batda battn grdke, dnyamzn yerinde saydn, gnein ise u kprdamayan dnya evresinde drt dndne inanr. Ve bu inancna katlmayan yalnz aklsz deil, gzgre mnafk, ba kesilecek kfir sayar. Bizi karacahil kyl aklclndan kurtaracak mantk, olanlar olduklar gibi grmekte nyargya kaplmayan mantktr. Genel olarak 69 yllk dnya gidii, srf emperyalizmin kendi ekonomi ve politika krizleri, sava, ihtill, milli kurtulu bunalmlar yznden her gn biraz daha verimini yitirdiini ve yer yer lp, sosyalizme kap atn ispatlyor. yi-kt, hayrer gibi esnaf deerlendirmeleri bir yana, 1917 yl dnyann 6'da biri, 1964 yl dnyann 3'te biri (topraka %26's, nfusa %35'i) sosyalizm kesimine girmitir. 1900 yl dnyann en son kar toprana dek her yeri yzde yz emperyalizmin artsz kaytsz egemen smrs altnda iken, 1964 yl dnya nfusunun ancak 3'te birinden az (%32'si) emperyalist rejim altnda yaar. Rakamlar ve olaylar inatdr. Emperyalizmin yahut sosyalizmin ister dostu, ister dman olalm, son 50 yl iinde emperyalizmin yzde 100'den yzde 32'ye dt, sosyalizmin yzde hi'ten (sfrdan) %35'e insan alnyazsn izdii ortadadr. Bu olay tek bana ispat ediyor ki: Emperyalizm gittike snen bir gnetir. Sosyalizm gittike yanan bir gnetir. Emperyalizm bir tesadfle yahut talihsizlik yznden snmyor. Yaratt retici glerle savunduu retim ilikileri arasndaki elikiye emperyalizmin yklmasndan baka zm yolu kalmad iin snyor. Bu sn azaltmak iin emperyalizmin bavurmad olumlu olumsuz areler, hileler, cinayetler saylamayacak kez oktur. Hibirisi sn hzlandrmaktan baka sonu vermemitir, vermiyor.

imdi, Trkiye'nin "Dnya Medeniyeti Seviyesine" ulama ans emperyalizmin ansna balanabilir mi? Balanabiliyor. Trkiye o bamllk iindedir. Ama bu bamllk Trkiye'yi Mustafa Kemal'in dnd "Dnya Medeniyet Dzeyine" vardrabilir mi? Soru, krk yl nce, belki, dnyadan habersiz Trkiye aydnlar iin bir problem olurdu. Nitekim oldu. 40 yllk ackl denemelerden sonra, hl, "mum sakala yaklarsa yakar m?" gibi deneycil filozofluk srp gitmeli midir? Emperyalizm, 40 yldr yazlp izildii zere, "bir afet-i semaviye" [gkten gelen bela] deildir. Finans-kapital adn alan, (laf ola beri gele "hrriyet" edebiyat dnda) "serbest rekabet" dman tekelci sermayedir. Finans-kapital'in yeryzndeki alnyazs, ister istemez Trkiye'deki tutumunu belirlendirir. Japonya 20 ylda airet andan doru en ileri kapitalizm dzenine geti. Trkiye'ye finans-kapital yz ksur yldr kk sktryor. Be on irketin "gsmz tun siperi" oldu kt. Ultramodern finans-kapital "bnyemiz"le ne denli yol aldk? Hayat eski yeni smrgelerde bile durmuyor. Trkiye lm bir toplum deildir. 1930'la 1969 arasnda geen krk ylda epey yol ald. Bu yolun bizi hangi dzeye getirdii nemlidir. "Dnya Medeniyeti" iindeki "seviyemizi" bir teknik rnek gze batrmaya yeter. 1914-17 yllar uak kefedilmiti. Trkiye'de uakla gze alnan rekor, Fransa'da alnamamt. Bugn Trkiye Ay'a giden fzeleri televizyonda grnce gzlerine inanamyor. Sosyal rneklerin en aclarn saymakla bitiremeyiz. En son facia besbelli: 1930 yl (Hilfetin kaldrlndan 7 yl sonra) 3-5 esrarke ky dervii bir tek Kubily' ldrnce, 1015 kii asld, yzlerce kii zindana sokuldu, binlerce gerici hizaya getirildi. 1969 yl (Cumhuriyetin 46. yl) stanbul ehrinin Halife sarayna bitiik Yldz Camii'nde varolardan toplanm yar isizler, resmi polisin cami ile okul ve toplum polisi arasnda irtibat roln oynayarak hazrlad 50-150 kiilik gruplarla ard ardna 8. Kubily' ldryorlar. Finans-kapital parasyla tutulmu ajanlarn gpegndz iledikleri 8 siyasi cinayetten 7'si iin katillerin adlar, sanlar gazetelerde ilan edilirken kimse

kovuturulmuyor. Ama her byk ehrimizin her yksek okulu ve her muhtar fakltesi gece yarlar ekya yata imi gibi, ldrenler niversiteliler imi gibi baskn stne baskna uratlyor. Caniler saklanyor, cinayet kurbanlar sulanyor. "Az gidip, uz giderek, dere tepe dz giderek" nerelere varmz? Yalnz o iki teknik ve sosyal olay rneinden anlayabiliriz. Bu durumu kmsemek kadar, bir "ar sol" ve "ar sa" ii niteliinde ufaltmak da, byk insafszlk ve geree a bakmak olur. Bu bir rejim meselesidir. Finans-kapital rejimidir. 1900 yllar, smet, Kazm, Fevzi, Mustafa Kemal adl genler Abdlhamit despotluuna kar direnirlerken, ne denli masum ve hakl idiyseler, 1969 yllar Taylan'lar, Mehmet'ler, Battal'lar finans-kapital geriliine ve zorbalna kar direnirlerken en az o denli masum ve hakldrlar. Bunlar 1969 yl "ar sol" diye damgalamakla, Mustafa Kemal'i 1919 yl "Bolevik" diye damgalamak arasnda anlamca hibir fark yoktur. Durumu, hibir doru drst sosyal bilgi ve eitim disiplininden gememi bulunan yallarmz anlamayabilirler. 27 Mays genlii dodu. Bu genlik, dedelerinin deil, babalarnn deil, aabeylerinin aklndan gemeyen dnceler ve olaylar ortasnda yaama hakkn kullanyor. "Dnya Medeniyet Seviyesi"nden kl kadar geri kalmann klelik olduunu grp biliyor. Ay'a kan Armstrong'larn Aldrin'lerin 6. Filo'dan zampara Tanr alm ile Trk gencine sapk sapk bakmasna dayanamyor. Trk gencinin nesi eksik? Zekas m, enerjisi mi, bilgisi mi, karakteri mi Amerikan gencinden aa? Neden ayn gen yksek renim diplomal Trkiye'de en parlak devlet hizmetinde 500 lira maaa kurun atarken, Amerika'da 5000 lira maa beenmiyor. Bu artk filmlerde seyredilen bir Holivud masal deil. Hakkari'den yola kan isiz, Avrupa i eli pazarlarnda her gn hara mezat edilirken Trkiye'deki pahalln da isizliin de bir Tanr buyruu olamayacan kavryor. Demokrasinin de ne olduunu biliyor, parlamenterizmin de. Biz yallarn ona maval okuyuumuzu dinlemiyor, olaylar izliyor. 6. Filo'nun f-

zelerinden 300. Amerikan ssnn radarl ABC (Atom mikrop kimya) ldrclerinden korkmuyor. Kendi yurdunda KluKlux-Klan klah kefenlerle halkn rkten Amerikan emperyalizminin Trkiye'ye Aramco parasyla, Arap eyhi klna girmi korkuluklarndan korkmuyor. Bu genliin, gbek filmi, kumar sporu, yetmedi bitnik arpac kumrusu kesilmesinden korkmalyz. "Ar"lndan korkmamalyz. ok merak ediyoruz; "ar" bir susa, niin ceza kanununda tanmlanmyor, hele Sayn Paa'mzn lgatinde [szlnde] ne anlama geliyor? 50 yldr hep "arlk"la su ve ceza grm insanlarn kafalar, ruhlar, vicdanlar iinde, hep o, "ar" denen eyin ne olabileceini aryoruz. "Ar"lk en ok Marksistlere yklenir. Marksizm kanl ihtilal istemekle sulanr. Marks'n ant eseri Das Kapital ise, en bata, sosyal doumlarn "lml" gemesi iin olgun bilinlilie en byk nemi verir. Ve 19. yzyl ngiltere'si, Amerika's rneini vererek, ar militarist ve brokrat olmayan gerekten demokratik devlet sistemi iin devrimin mutlaka kanl olmas gerekmediini herkesten nce Marksizm yazar. Bu bakmdan, yeryznde tek insan burnunun kanamamas iin rpnan Marksizm'le, hibir doktrin demokrasi yarna giremez. Asl "arlk" her zaman, Marksizm'i arlkla sulayan doktrinlerden gelir. Devrimin kanl ve ar kanl olmas rejimin ar militarist ve brokrat olmasndan ileri gelir. Yoksa arlksz ve gerekten demokratik bir rejimde her trl devrim 27 Mays gibi kansz olabilir. 27 Mays'n nne bir Amerikan veya yerli irketin Dervi Vahdeti'si yahut Hac Aa'nn Redif Tabur'u ksayd, arln her eidi ba gsterebilirdi. Millet Meclisi dnda ve iinde gerek demokrasi yrse, hangi "ar" niin ve neye gvenerek kanun yolu ile gerekleen devrimi kanunsuzlua srkleyebilir? Son iki hareket: 1- Genlik igalleri, 2- retmen boykotlar nedir?

Anayasann nerdii reformlar ynnde ilemeyen Parlamento'yu ve partileri uyarmak iin knamaktr. Balkesirli Hac Aa boykota katlan retmenleri tartaklayp, retmen evlerini yama ederse, Amerikan-Arap Petrol irketi yerli finans-kapitalle Zeytinburnu ve Taltarla isizlerini satn alarak, polisi de onlara dayanak gsterip kullanrsa, genlie silahlca saldracan duyurur ve baskn yaparsa, arlk kimdedir? Zorbal yapp adam ldrende mi, genlikle retmenlerde mi? Hep ayn yere geliniyor. Sayn nn olsun, kendi "yetitirdii" gen ve retmen kuaklar ile vnebilecekken yerinir gibi oluyor. CHP Genel Sekreteri radyoda "sol ihanet"ten sz edecek kertede gocunuyor. nn ne biliyor "ar sol" dediklerinin, Ecevit ne biliyor "sol ihanet" dediklerinin ajan provokatr olmadklarn, yahut ajanlara kaplm saf ocuklar olmadklarn? Ama byle ulu orta herkese birden "lanet", "ihanet" szckleri datlrsa, ne nn denli snangl, ne Ecevit denli sorumlu bulunmayan genler iki ate arasnda bunalp CHP'yi "sola ihanet"le sulayabilirler. Grnt finans beyleriyle tefeci aalardan baka kime "ferahlk" verir? Bu satrlar biterken 10 gnlk geziden dnen sayn CHP Genel Sekreterinin ilgin bir bildirisi kt. Orada yle bir sz geiyor: "Bizleri yuhalayanlar, bizlere en ar hakaretleri yneltenler oluyor. Hibirinden ksmyoruz. Ksmedik ve ksmeyeceiz." (Akam, 27.12.1969) Sol'da bu tolerans havasn yaymak ok yerinde olur. Bir artla: Gereki olmaktan sonuna dek korkmakszn toleransl olmak yakr. En byk gerekdlk "ar" szcnde toplanyor. Bugn "ar" szc, Abdlhamit ann "gvur" szn geti. steyen beenmediine "ar" dedi mi, baka hibir aklamaya gerek bulmuyor. Oysa arnn ne olduunu tanmlamak ilk itir. "Demokratik olmayan, demokrasinin oyun kurallarna uymayan sol" (Cumhuriyet, 28.12.1969) gibi tanmlamalar mantn "ilk dilekesi"dir. Asl tanmlanmas gereken eyle tanmlama yaplamaz.

"ngiltere'de grlebilenler lsnde" demokrasi de en ok CHP'ye hatrlatlacak bir "askeri demokrasi"dir. Trkiye'de 27 Mays "ar" mdr, deil midir? "Deildir" dersek, 27 Mays' isteyenlere niin "diktac" diyoruz? "Ardr" dersek, yrrlkte olan Anayasa'y istemeyen AP'den kalr yerimiz nedir? Onun iin, "ar" yuvarlak szcn "demokratik" daha yuvarlak szc ile tokuturmak salonda bilardo oynamak gibi lastikli bir elence olur. Ar iin bir mihenk ta gerekir. Gerekten halk yararna yaplacak her dnce ve davrann ars olamaz. Finans beyleri ile hac a alar yararna gelecek herey, bugnk Trkiye'de artk arnn ars durumuna gelmitir. "Alm ykn yle ki, seyrinde halelsiz: bir zerre dahi kaldramaz" vurguncu ykn tayan "Merkez'i Alem"imiz.(*) Ancak bu sosyal kriteryum konulur ve ciddice uygulanr ise, o zaman "bir deiikliin demokratik dzen iinde olabileceine inanacak" kimselere gvenilebilir. rnein, Sayn Ecevit'in u szleri, bir tolerans incelii tayor: "Biz baz kk genlik ve aydn topluluklarna ar solcu diyorsak, kendi kendilerini yle tanttklar iin, nezaketen diyoruz." (Akam, 28.12.1969) Affedersiniz; "memleketi amura gtrmek isteyen sol serserilerin zararlar ve melanetleri." gibi szler de o "nezaket" erevesi iinde midir?.. Gene de, onu, kimi iflah olmaz CHP zonturlusunun yazp plaa koyduunu dnerek, ok yal, ok yorgun bir liderin babaca, dedece kzgnlkla azndan kam saymak istenebilir. "Ksmedik, ksmeyeceiz" denilebilir. Yeter ki u sz iten gelmi bulunsun: "amzn en ileri demokratik solculuk anlay bugn CHP'nin solculuk anlaydr-." nk, gene sayn CHP Genel Sekreteri'nin u szlerinde bir "gereklik pay" sakldr: "Bizim kendilerini Mao'cu sayan genlerimiz, Mao in'ine gitseler, aforoz edilirler. En azndan Mao rejimi, onlar kamyonlara
<> Ziya Paa'nn Terkibi Bend'inin ikinci beyiti (Merkebi Alem) *

bindirir, kylere gnderir ve gururlar kylnn ayana srtnceye kadar halk sevmesini retir onlara." (Akam, age) Bu kendine gre doru olmas istenen gzel szler de "ar"nn tanmlanmasn yapmaktan uzaktr. "En azndan" ngiltere yahut in kadar bize uzak ve yabancdr. stne, polis cipiyle getirilip gtrlen Aramco ajanlarnn otomatik tfekli saldrlarna kar, cann korumak iin eline geeni kullanmaya alan genci "ar" saydk m, ortada l kalmaz. "Ar" var mdr Trkiye'de? Bunun tanmlamasn biz yapmayalm. Sayn Ecevit "saygdeer" bulmad 2 tip insan sayyor: 1- "Parayla tutulmu"lar, 2- "ledikleri sular smrlerek iradeleri krlm"lar. CHP bunlara "tahriki ajanlar" m diyor? Tamam. te bize "ar"nn tanmlamasnda ipucu verecek iki elle tutulur kriteryum bunlar olabilir. Bunlarn her iki tipi de ayn derecede "zararl, melanetli serseri" saylabilirler. nk inancn parayla satan insann ne "sa" ne "sol" gr lumpen proleter (paavra ii) soysuzluunu ortadan kaldrmaz. teki, onur krc sutan sabkal olanlarn ajanlklar ise her devrimde denenmitir. Her iki tip ajan da, kendi kii kar iin toplumu yakan canavardr. Acnabilir. Ama toplum lsnde etken olmasna, srf insanlk hakk, yahut demokrasi gerei olarak gz yumulamaz. Bu iki tip "Provokatr Ajan" bylece tanmland m, artk onlarn "sa" yahut "sol" gerekeleri kimseyi aldatamaz. Bunlara "ar" deil "Lumpen: Paavra" denir. O zaman "zarar ve melanet"in snr herkese bilinir. nne gelen ajann, kendisini temize karmak iin, beenmediine "ar" amurunu atmas kolayln yitirir. Su "yzkta gibi" ortada kalr. Politika da, yarg da, yrtme de kendi mihenk tan bulmu olur. Kimin gerekten tmyle Trk milleti iin, kimin, Vatan-Millet-Sakarya edebiyat ardnda, kendi kii satlkln finans-kapital ve tefeci-bezirgan snflarnn emrine verdii belli olur. Onur krc su sabkallar, ancak 6. Filo'ya Dolmabahe'de namaz klarken Taksim'de insan ilemeye srklenebilirler. O gibiler, sicilleriyle ortadadrlar. Ancak finans-kapital'in

Trkiye'ye has bir elabukluu da budur: En yce sosyal lkc insanlarmz en paavra serserilerle ayn "sicilde" harman etmitir. Yllar yl, paavra serserilere "af" kartmtr, sosyal lkcleri "affedilmez msecceller [tescil edilmi]" diye her gn damgalatmtr. ylesine ki, Sayn nn bile "kuyudan adam karma" srasnda, vurguncu krallarna elini uzatm, fakat, teki sosyal lkcleri kuyunun karanlnda grmezlikten gelmitir. "Uydurma Demokrasi", "Cici Demokrasi" dumanlar bu atein bulunduu yerden kmtr. Demokrasi, paraya tapan paavra serseri vurguncular karna ters iletilmitir. Onun iin, ngiltere'yi yahut in'i bir tarafa brakalm. Trkiye'de demokrasinin D'sini DP'nin vurgunculuu saymyorsak, ilk namuslu halktan yana olu; nce, en az DP vurguncularna kayrlan kadar ciddi bir kkten "Siyasi Af" karmak ve finans-kapital engizisyonlarndaki btn siyasal dosyalarn (birer suretleri saklanmak zere) asllarn, zel bir aratrma salonunda, rnein, Sergi Saray'nn en st kat sralarnda, tahrif edilmemek iin gzetilerek herkesin incelemesine serbeste sunmaktr. Bu yaplmadka en "ar" fikir hrriyeti ilan etmek, "Cici Demokrasi"nin yzne ssl irinlik makyaj yapmaktan teye geemez. Sayn Ecevit'in szlerinden "ar" tanmlanmas iin kartabildiimiz 2. lumpen karakteristii zerine daha pratik maske drme yollar da bulunabilir. Bizim asl zerinde en byk titizlikle durmamz gereken "ar" nitelii, "parayla tutulmu" olmaktr. Bu niteliin finans-kapital rejimi altnda yakalanmas kadar g olan pek az ey vardr. Ama, bir yol gereki metot ve kriteryum doru konuldu mu, "parayla tutulmu"larn maskeleri er ge drlebilir. Ve Sayn nn'nn dedii gibi; "halk, kimse hep kandramaz." "Parayla satlklk" konusunda btn politikaclara, "hodri meydan!" denilmelidir. "Kayseri'nin yars zerine oturmu" saylan ve Meclis'te "konumas zaman zaman AP'liler tarafndan alklanan, zellikle solla ilgili konular kapsayan Feyziolu"nun konumasn, Cumhuriyet Bamddeiumumisi [Basavcs] "ih-

bar" saysn. Trkiye lsnde (CIA, Entelicens Servis ve benzerleri ve ubeleri kartrlmamak artyla) en geni, en ak adli aratrma ve incelemelere giriilsin. Konu aktr: "Feyziolu, Trkiye'de Suudi Arabistan'daki Amerikan irketi Aramco'dan para alan eriat heveslisi bir grup olduu gibi, Bulgaristan'dan, Mao'dan, Fransz Komnist Partisi'nden para alan sol zmresinin olduunu da iddia etmitir." (Cum., 18.12.1969) hbar'da ok mkemmel bir "Madde Tasrihi [aklamas]" var. Madem ki grlyor, biliniyor; neden susuluyor? Kim, Trkiye halkn smrmek iin dardan para alyorsa, byk kk demeyip, gznn yana baklmakszn ortaya karlsn. Devlet veya irket veya parti veya sendika veya dernek yahut kii kanalndan olsun, ister ak, ister gizli Trkiye'ye sokulan btn para ve karlarn bir milli dkm en gerek demokrata yaplsn. Kimin, memleketi niin "amura gtrd, kana boyad" kendiliinden, rtlemez rakamlarla belli olur. Trkiye'nin her eyden nce byle bir dkme peynir ekmekten stn en yaman bir ihtiyac var. Var myz byle demokrasiye? Sk m kimsenin byle ak ve gerek ve elle tutulur demokrasiye cici yahut uydurma demesi? Bunu kim yaparsa, Trkiye'yi ar kkrtc ajanlarn zararndan ve melanetinden o kurtaracaktr. 27 Mays yapamad. CHP o yiitlii gsterebiliyor mu? Buyursun. Baksn, o zaman btn namuslu aydnlar ve 30 milyon halk nasl onu tutar. Bunu yapamayacaksa, anlam airin karnnda sakl mehur ar auresi yenilir, yutulur a olamaz. TBMM'de bu "parayla tutulmu"lua kar Milli Kurtulu Sava'na bir tek gnll siyasi parti grmyoruz. Varsa aklasn. "Parayla tutulmular" izleyip yakalamak ve zararsz hale getirmek hem olaanst g, hem olaanst kolay ve tek en kestirme demokratik itir. CHP eski, snangl [denenmi], demokrasi yanls bir parti olarak o "parayla tutulmular" kovuturma seferberliini hemen gze alamyorsa, imdilik elinden gelebilecek bir eyler vardr. O eyler:

1- Osmanlln, 2- CHP'nin olumsuz gelenek, greneklerinin zincirlerinden artk kurtulmaktr. CHP'yi olumsuzlatran Osmanl gelenek ve grenei, Mustafa Kemal'in en ok sinirlendii, "aman ecanip [yabanclar] grmesin" tutumudur. Atatrk, d itibarn i itibarla salandna inanrd. Ama, nce d ilikilerin seiminde milli kurtulu hareketiyle sosyalizmin kar ve kader birliini unutmazd. Sa kaldka, en son Nyon anlamasnda smet Paa gibi en sadk Kemalist Babakan bile hkmetten drebilecek kertede anti-faist cephede, Sovyet dostu kalmay bildi. Ondan sonra, i politikay d politikaya deil, tersine d politikay i politikaya gre ayarlad. Sayn . . Ne diyor: "lk mesele bugn memleketi kurtulua gtrmektir. ttifak yaparsnz. Dostluklar kurarsnz. Kendi iinizde derman yoksa, herkes birbirinin boazna sarlmsa o memleket hibir mana ifade etmez. O memleket mttefiklerinin aznda bile kaba alay konusu olur. Trkiye'yi bu hale drmeyelim. Trkiye'yi bu hale drmeye hibirimizin hakk yoktur." (18.12.1969 Sylevi) Milli Kurtulu Sava bu stil "memleket kurtuluu" gtmedi. 1921 yl Anadolu glenince, batl galip emperyalistler (Amerika, ngiltere, Fransa) Trkiye ile Yunanistan' uzlatrmak iin bir konferans uydurmaya kalktlar idi. stanbul'da Mustafa Kemal'e en yakn grnen Hkmetin Sadrazam [Babakan] Tevfik Paa, "21 ubat'ta Londra'da Mttefik Devletler delegeleriyle Osmanl ve Yunan Hkmetleri delegelerinden derleik bir konferans toplantya arlacaktr" diye "Mustafa Kemal Paa'nn" heyette "bulunmas art"n kotu. "Birleerek azimet" etmeyi [gitmeyi] uygun buluyordu. (27.1.1337) Mustafa Kemal, "herkes birbirinin boazna sarlm" grnmekten korkmad. Karl u oldu: "Trkiye'nin alnyazsna elkoymu biricik yasal ve bamsz egemen g, Ankara'da aralksz toplaan Trkiye Byk Millet Meclisidir". "stanbul'da bir heyetin kendine hkmet adn vermi olmas, milletin

egemenlik haklarna aykrdr." (Tel., 28.1.1337). Ankara'da tutsak edilen A. zzet Paa bile, "Anadolu ile stanbul'un ayrlna yol alaca endiesiyle" Mustafa Kemal'in "Trkiye Byk Millet Meclisinin Padiah tarafndan tannmas esas artn" yazyordu. stanbul'un komprador burjuvazi sadrazam o art emperyalistlerin kabul etmesine balayarak unu sylyordu: "Bizce olurlu (mltezim) bulunan deiikliklerin itilaf devletlerince kabul edilmesine gz kulak olunup, inallah dilekler elde edildikten sonra yolu ile zmlenecek i problemlerdendir." "Oraca belirlendirilecek delegeler, itilaf devletlerinin tanmakta olduu hkmetin yolda edecei delegelerle birlikte gidince, heyet birleik ve tek varlk ve gereken yetkili olur." "Bildirilen nota ve bildirileriniz aka gstermektedir ki, itilaf devletleri Londra Konferansna yalnz olarak Anadolu delegelerini kabul etmemektedir." (30 Ocak 1921, ifre, "Sadrazam Tevfik") O zamanki "itilaf devletleri", imdiki "ittifak" yaplm "mttefiklerimiz" olan ayn emperyalistlerdir. Ayn emperyalist devletler o zaman ak dmandlar. Tabansz komprador burjuvazi ile "memleketi kurtulua gtrmek" istiyorlard, imdi "dost-mttefik" olarak, antajc finans-kapitalist zmreyle: "Memleketi kaba alay konusu" ederlerse "memleket hibir anlam deyimlendiremez" olur mu? Mustafa Kemal, Sayn nn'ye, "btn dnya tarihinde, sizin nn meydan muharebelerinde zerinize aldnz grev kadar ar bir grev zerine alm kumandanlar pek seyrektir." (1.4.1921) demiti. Byle bir komutan, 40 yl sivil grevlerin de en arlarn tad. En elverili rejim olarak demokrasiyi bulmu, uygulamtr. "Trkiye'yi bu hale dren" demokrasi deil, onu vurgun dzenine eviren finans-kapital ile, "memleket mttefikleri" saydmz eski emperyalist "itilaf devletleri"nin ba Amerika'dr. Gen niversitelileri kurunlattktan sonra zmir'e gelen 6. Filo'nun komutan, "demokraside olur byle eyler. Daha ok

bile olur" diyor. Demokrasimizi iinden soysuzlatranlara kar genliin tepkisi ile, zmir'e km Yunan askerine Hasan Tahsin'in ate etmesi arasnda ne fark vardr? CHP'nin, gerekten demokrasiyi bu lkede kurmakta itenlikli ise ne 6. Filo'nun, yze kar, genlik davranlarn hogrr bulmas, ne arkadan "mttefiklerin kaba alay konusu" etmesi ile demokrasimizi deerlendirmesi doru olmaz. CHP'yi olumsuzlatran CHP gelenek, grenei, Cumhuriyetin ilk alarnda, hi zararszm gibi uygulanan, ar saa da, ar sola da vuran tarafsz devlet tesisidir. CHP tek parti diktatrlnden ok parti demokrasisine geti. Bu, hi deilse yzeyde kimi teorilerin ve pratiklerin deitirilmesine yol amalyd. nk, krk yllk srekli ve amaz uygulama yzde yz ispatlamtr ki; tarafsz devlet bir aldatc kuruntudur. ktidar kimin elinde ise devlet onun yannca iler. Dolays ile de ar sola her vuru, ister istemez ar sac (finans-kapital + tefeci-bezirgan) hegemonyasn azgnlatrmaktan baka anlam ve sonu tamaz. Sayn . nn, sanki krk yllk olaylarn dnda, Merih yldzndan yeni gelmi turist gibi, byk bir demokratik huls [gnl temizlii] ile konuuyor: "nn devamla, jandarma ve zellikle polisin tarafsz devlet kuvveti olarak kullanlmasn salk vererek, son olaylarn sulularnn hl yakalanmadn belirterek 'Nasl zabtadr bu?' demitir." (18.12.1969) Daha bu sz sylenirken, bir blmyle teki blmnn rtld gzden karlyor. Suu ileyen polis; kendi kendisini niye tutmuyor, gibi bir kan. Polis kendi kendisini tutabilseydi, o suu iletmezdi. Su ilendikten sonra ise, sulunun kendisini ele verecek kertede "demokrat" ve "tarafsz" olmasn beklemek neye yarar? Ancak taraf tutanlarn "tarafszlk" ve "demokrasi" iddialarn ciddiye almaya... "Ve hkmet idaresi bu kany (saclar adam ldrrlerken "koruduu" kansn) dzeltecek bir ey yapmyor." (18.12.1969)

. nn'den sonra Demirel kalkp, "affedersiniz. Yanlmz. Bir daha yapmayz" demek mucizesini gsterseydi, insan "belki derya tutua" derdi. Ancak .. kendisi daha nce sylyor: "Bunu dedirtemedim. Denmiyor." Laf olsun diye bile denmiyor. Hal byle iken? "nn daha sonra, devlet kuvvetlerinin demokratik rejim iinde nasl kullanlmas gerektiini anlatm, 'Yani, ordu, jandarma, polis, hibir siyasi partinin zel programn, zel politikasn uygulamak zere tek tarafl kullanlmamaldr. Aksi halde demokratik rejimin temeli kalmaz.'demitir." (18.12.1969) Bir okuduunu anlayan yurtta, Sayn . nn'nn bu szlerini dinlerken hangi sonuca varr? Trkiye'de demokrasi temelsizdir! yle ya "demokrasinin temeli" tarafsz zabta ise, iktidar partisinin "koruduu" sular iliyor ve "sulular hl yakalamyor" ise, ortada, (hep Sayn Paa'ya gre) demokrasi, memokrasi kalr m? Kalmam olmas gerek. Ne var ki Sayn . nn'n en ok kplere bindiren ey de bugn Trkiye'deki demokrasinin bir "cici, uydurma" olduunu ne srmeleridir. "Temeli kalmam" ile "uydurma"nn arasnda, o denli alnacak bir ayrt var mdr? yleyse, nn ile kendisini kzdranlar arasndaki "uyum" CHP ile DP arasndakinden daha temelli saylabilir. Sayn nn, kendisiyle bu denli "mutabk" olanlara neden ierliyor? lk CHP gelenek greneklerine ballndan. . . Paa kendisini uzun sre, "tarafsz devlet" sorumlusu durumunda duymutur. Milli Kurtulu Sava srasnda Trkiye Byk Millet Meclisi Hkmeti, hibir siyasi partinin tekelinde deildi. Miralay smet Bey, o hkmetin bakan olarak Genel Kurmay Bakan iken, Bat Cephesi Kumandan iken, Mudanya Mtareke Badelegesi iken, Lozan Andlamas'nda Hariciye Vekili [Dileri Bakan] iken, tm millet adna tarafsz bir yrtme gcyd. Babakan olduu, yabanc irketleri devletletirip komprador burjuvaziyi egemenlikten uzaklatrd zaman da tarafszd. Tek parti, tek vatan, tek "Deimez nder" iken, kendini daha az "tarafsz" duymamt.

imdi hl, devlet glerinin; "yani, ordu, jandarma, polis"in "zellikle polisin tarafsz" olabileceine gveniyor. Alkanlk. Aslnda Paa daha Lozan'dan dnp de "ocuun adn koyalm", rejimin biimi Cumhuriyettir dedii gn devletin tarafsz kalamayacan perinlemiti. Terakkiperver ve Serbest Frkalar temizlerken devletin komprador burjuvaziye kar tarafsz kalamayacan gstermiti. Ama bu, devletin bir sosyal snf yanls olmad anlamna m geliyordu? Hayr. Tekpartiden bakas bulunmad iin devlet, "Partisiz" gibi grnyordu. Gerekte Merutiyet'in kompradorlar, burjuva snfnn yalnz o zamanki egemen zmresi idi. Snf olarak burjuvazinin kompradorlar dndaki btn zmreleri iktidardayd. 1- Millet nnde burjuvazinin gc pek clz, az gelikin kald iin; 2- Burjuvazi ile tefeci-Bezirgan hacaalk arasnda denge ireti olduu iin; 3- Kompradorlar tasfiye edilirken, onlarn mirasn paylaan teki burjuva zmrelerinden hi birisi, tekilere ar basamayaca iin bu bal nedenle devlet, burjuva ve tefecibezirgan snflar zerinde "tarafsz" bir "hakem" gibi kalmak zorunda idi. Bugn, daha dorusu ikinci emperyalist evren sava ertesinden beri, btn o camlar krlp eritilerek bardak edildiler. Burjuvazinin anszn kl kuanan finans-kapital zmresi, teden beri "Allah allah!" diyor. Tefeci-bezirgan snfn zafer arabasna manda gibi kotu. En son sistem finans-kapital tankn, en antika tefeci-bezirgan mandalarn motor gc ekiyordu. Manzaraya en ok Amerikallar bayldlar. Ve hl "tarafsz devlet" kuruntulu . . Paa'y tam iki defa, en sinike (en itcil) tarafl devlet biimine geite snangl atlama tahtas gibi kullanmay becerebildiler. Sava ertesi DP iktidarna da, 27 Mays ertesi AP iktidarna da, Sayn . . Paa sadlk etti. "Dermi hakiym bilmediim nesne kalmad: "Dnyay bildi biare, kendini bilmedi."

CHP'nin durumu, tpk o dehri [dnyann sonsuzluuna inanp, teki dnyay inkar eden] "hakiym"in durumuna benzer. CHP btn siyasi partilerin kayna olduunu bilerek vnyor. Ancak tmyle o siyaset dnyamzn yaratcs olduunu bilen CHP biaresi, kendisinin ne olduunu bilemedi. Trkiye'nin trajedisi, demokrasinin, devletin ne olduunu bilmemekte deil, CHP'nin ne olduunu bilmemekte toplanyor. CHP'nin, modern sosyal bilim asndan ne olduunu bilmemekte kendi kendisi de dahil iktidar da, muhalefet de, herkes de "mutabk"! Bir bilinse. Hele CHP'nin kendisi bir bilse! "Men arefe netseh; fe kad arefe Rabbeh." (Kendini, psikolojisini bilen Tanrsn da bilir.) Bir siyasi partinin kendisi, "nefsi" (Psikolojisi) tz, program ve prensipleridir. Tanrs, temsil ettii ve savunduu sosyal snfdr. CHP prensiplerinin bana "Ortann Solu" ilkesini geirdi. Kutlanr. Ancak tanrsn, sosyal snfn aratrrken eski alkanlklarn gzden geirmelidir. Emperyalizm anda "sol" hangi sosyal snf, zmre ve tabakalar vardr? i snf-kk burjuvazi tabakalar-vahi (serbest rekabeti) kapitalist zmreleri. Bu sosyal kme insan ynnn dnda "sol", ancak CIA gibi emperyalist ajan rgtlerinin kurdurduklar sosyalist ve sendikal rgtler bulunabilir. CHP yle bir ey olmaktan tenzih edilir [ayr tutulur]. Proletarya partisi olmad ve olmak ister grnmedii iin, CHP solu, kk burjuva tabakalar (Kyller-Esnaflar-Aydnlar) ile vahi kapitalistler zmresi zerine dayanabilir. Objektif ve son durumu da odur. Bu durumdan km ve kacak ynla ekonomik, sosyal, politik, kltrel ve ilh.. sonular zerinde uzun uzun tartlabilir. Yalnz, CHP, finans-kapital zmresini kendine Tanr edemeyeceini anlamaldr. Srf u "tarafsz devlet" politikas ile, "devletiliimiz" ekonomisi bile, CHP'yi, finans-kapital Tanr Zeus'unun kyamete dek yldrlmamas iin yetip artar. Onun iin, Sayn

. nn'nn devletiliimiz ve tarafsz devlet gibi tlerle, finans-kapital hazretlerini imana ve hizaya getirebileceini sanmas ve (Modern+Antika) vurguncular demokrasiye "ihtida" ettirebileceini [dndrebileceini] ummas, topyadr. CHP'nin sa aya vahi burjuvazi, sol aya kk burjuvazi olabilir. Trkiye'de bir byk, rgtl modern ii snf bulunduunu unutmamak artyla, CHP, sa ve sol aya ile memleketin byk ileri admlar atmasn salayabilir. Yeter ki, byk, deerli liderine "Osmanl Paas" dedirtebilecek, Osmanl "ecanip [yabanclar] ne der" kukusu, Kurtulu Sava gelenek grenekleriyle ykansn ve bugn yrrlkten olaylarca kaldrlm "ne ar sa, ne ar sol; tarafsz devlet!" slogan ile finans-kapital tanrsna yeni ve gen kurbanlar sunmasn. Geri Sayn . . Paa'ya bizim anlatmamz "ar" kaar. Kendisi pek yerinde bir deyimle, "ar sa" dediini de, "ar sol" dediini de "gericilik" olarak damgalyor. "Ar san" gericilik oluunda kimse ikircilie dmez. "Ar sol"un nasl bir gericilik olduunu, gen kuaklarmz anlamayabilirler. Biz, Miralay smet Bey'in Bat Cephesi Kumandan iken, giderdii "erkes Ethem Bey" olayn unutamayz. erkes Ethem olaynda "Seyyare-i Yeni Dnya" adl dergi "ar sol" idi. O ar solun, iileri ve kylleri isyana kkrtmakla grevli propaganda-ajitasyon efi, ar solun da en u ar solu idi. Ve imdi Bbli'nin en ar sa basnnda seme ajanlara vne vne sadlk eden bu "ar sol", Eskiehir yresinde kzl ihtilal kkrtmalarna bayraklk ederken, -Mustafa Kemal'in Nutuk'unda ihtiyatla dokunduu gibi- o zaman "sadk ajan" olduunu ispatlamtr-. Bu eit "ar sol"larn sol'a ettiklerini, hibir akrep akrabasna etmemitir. Snf elikilerinin 1920 ylndakinden bin kez daha karmak bulunduu 1969 yl, elbet "gericilii" krklemekte, "ar sol"lar "ar sa"lara bin kez ar ta kartacaklardr. Bunu Sayn . . Paa'nn bilmesi ve bildirmesi yadrganamaz. Ne var ki, iin iyzn kavramayan genlerin nnde, yle ar solu, ar sadan bakaym gibi lanetle-

mek, proletarya sosyalizmine glge drmeye varmamaldr. Proletarya sosyalizmi, ortann solunu sevgi ve sayg ile kardee selamlarken, "parayla tutulmu"lar, velev ki "ar" etiketi altnda "sol" diye gstermek, Trkiye'de dner dolar ortann solunu da vurur. ntihar, taktik olamaz. Proleter Devrimci Aydnlk, Say: 2, 16 ubat 1970