You are on page 1of 33

Dr.

Hikmet Kvlcml
Eyp Sultan Konumas

Yaynlar

Eyp Sultan Konumas

Dr. Hikmet Kvlcml

Yaynlar Dijital Yaynlar ndir - Oku - Okut - oalt - Dat

Bu kitap ilk defa: 2011 Ylnda Sosyal nsan Yaynlar tarafndan yaynlanmtr. Bu kitap KXz sitesinin dijital yayndr. Kar amac olmadan, okumak ve okutmak iin, indirmek, dijital olarak basmak ve datmak serbesttir. Alntlarda kaynak gsterilmesi dilenir.

Yaynlar Yaynlar

EYP SULTAN KONUMASI


MAHKEMECE VERLEN SURETTR (Vatan Partisinin 15.10.1957 Sal gn saat:13.00 - 17.00 arasnda Eyp Meydan'nda takip ettii akhava toplantsnda Dr. Hikmet Kvlcml'nn diktafonla tespit edilen konumasdr.)

Muhterem Vatandalarm! Sevgili i kardelerim! Bugn, Mslman stanbulumuzun, stanbul'dan nce Mslman olan Eyp blgesinde Vatan Partisi'nin sesini duyurmaya geldik. Sevgili vatandalarm!... Vatan Partisi ve partisidir... Bunu sylerken, elimde olmayarak Mslmanln byk bir hizmetini hatrladm. O byk sz der ki: "Kyamete kadar yaayacakm gibi al, yarn lecekmi gibi ibadet et". Vatandalar!... badet: HAK nnde konumak, halk nnde hakk teslim etmek manasna gelir... Bugn, Vatan Partisi'nin kendini HAK ve ALIMAK gibi iki prensip zerine kurduunu aka ortaya koymak lzumunu duyuyorum. slamn byk prensibi, hepimizin bildii gibi: "Leyse lil insane ill m se" der. (Yani: nsan iin, almaktan, emekten baka her ey yalandr) der. te, o byk hakikat, Aradan binlerce yl getikten sonra bugn, dnyann en ileri memleketlerinde dahi, tek byk TMA- HAKKAT [SOSYAL GEREK], insanln bulabildii en byk hakikat olarak tannmtr. Bugn insanln yaratt deer, EMEK zerine kurulur. Avrupa'nn en byk iktisat alimleri, ngiltere'nin klasik iktisats denilen Adam Smith'ler, Ricardo'lar, binlerce senelik insan ilminin neticelerini toplarken, o hakikati bulabilmilerdir. "Leyse lil insane ill m se!" hakikatini, ""Deer, insann emeinden doar" eklinde ifade etmiler-

dir... te Vatan Partisi'nin prensibi de, her eyin temelinin, memleket siyasetinin de zerinde kurulmas icabeden temelin EMEK olmas lazm geldiini ifade eder. Trkiye'de emei, insann almasn kim temsil ediyor? ehirlerde ii kardelerimiz, esnaf kardelerimiz.. Kylerde alnteriyle alan kk, fakir kyllerimiz! Vatan Partisi Trkiye'de -btn teki partilerden farkl olarak, bu alkan zmrelerin hakkn arayan, hakkn aramak iin kurulmu tek te kilatt r. imdiye kadar maalesef byk hakikatler daima kk insanlardan uzak kalmtr. Uzak braklmtr. Yine vatandalarm iyi bilir ki, Muhammed: "Ben htemel enbiyym". (Yani: "Ben peygamberlerin sonuncusuyum") demitir. O byk szn manas zerinde vatandalarm bir an dnmeye davet ederim... Vatandalarm!.. O zamana kadar insanlar arasnda btn dzeni kuran kanunlar ve kaideler "gkten iner"di. Hazreti Muhammed: "Ben sonuncu peygamberim!" demekle, bizlere u byk hakikati anlatm oluyordu: ARTIK KANUNLARINIZI KENDNZ YAPACAKSINIZ! demek istemitir... Ve onun iin insanlarn byk toplant yerleri, Camiler meydana gelmiti. Btn slamlarn camii. Ad stnde CAM!.. Cami: Hepinizin bildii gibi, TOPLAYICI demektir, vatandalarm. Ve Mslmanlarn tatil gn de vaktiyle "CUMA" gn idi, vatandalarm. Bu ne demektir? Bir an dnelim: CUMA, toplanma gn demektir. Nerede toplanyoruz? Toplayc olan Cami'de. Niin toplanyoruz, vatandalarm? Hak iin, deil mi? te o byk ve necip dava, bugn dnyada insanln araya araya henz bulabildii, henz glkle alabildii Demokrasi dediimiz gavurca lakrdnn ta kendisidir. Mbarek Ezan Muhammed'i dolaysyla buradaki HAK davamzn konuulmas bir an iin durdurulmutu. Szmze, -msaadenizle- yeniden balyoruz.
8

Sevgili vatandalarm!.. Ne zaman mbarek bir caminin, mbarek bir mescidin nnde bulunsam, daima, Hlefyi Raidiyn zamanndaki vatandalarn siyasi hayatlar gzm nne geliverir. Bilirsiniz, o zamanlar, camiler Mslmanlarn siyasi toplant yerleri idi. Yani her Cuma, Halife bizzat caminin ierisine gelir, karsndaki vatandalara btn memleketin Umur ve Hususu [ler ve Konular] hakknda hesap verirdi. Gene ok iyi bilirsiniz ki, devlet bakan olan Halife, bizzat halk tarafndan biat [kabul ve onay] suretiyle reis olur, yani seimle iktidara gelirdi. Bizzat Halifeler seilmi devlet bakan idiler. Bu seilmi bakanlar, her hafta, btn Mslmanlar nne toplayarak, camide onlara memleket ileri hakknda hesap verirlerdi. O ibret verici hadiselerin bugn bize ne kadar byk dersler vermesi lazm geldiini dnerek, bir hadiseyi hatrlatmaktan kendimi alamayacam. Ordular, hudutlarda zafer zafer stne kazandlar; fakat ele geen ganimetleri Mslmanlar arasnda kardee paylalmak zere gnderdiler, idi. O zaman bakente, ba ehre gnderilen kumalar, gene vatandalar arasnda herkese ayn byklkte paralar verilmek suretiyle paylalrd, taksim edilirdi. Vatandalar, o para kumalardan kendilerine elbise dikerek camiye Cumhurbakanlar olan Halifeyi, mer'i dinlemeye gittikleri zaman... Halife sze balar balamaz, Mslmann biri ayaa kalkt. "Ya mer" dedi, "Sen bir hrszsn, senin syleyeceini Mslmanlar dinleyemez" dedi. Dnn vatandalarm: Demokrasinin o zamanki manzarasn dnn. Lalettayn [sradan], adsz bir vatanda, ltfen kalkyor, devlet bakanna, hibir izah yapmakszn: "Sen bir hrszsn!" diyor. Bunun zerine devlet bakan mer ne yapyor? Ne yapsa beenirsiniz? Yani, ondan sonra eker klcn, uururdu syleyenin kellesini, deil mi? Hayr. Hazreti mer: "Bu szn sebebi var m, ben neden hrszm? Bilmiyorum. zah et. Eer hrszsam hakikaten, szm keseyim." dedi. Soukkanlla, tahammle, tenkit

[eletiri] karsndaki insanca tepkiye bakalm. Bundan, bugn iin bugnk devletle vatanda arasndaki mnasebetler iin byk neticeler karmaya alalm. O zaman, bu adsz vatanda; cemaat ortasnda kalkp kendi stn gsterdi. "te bak" dedi, "hepimize datlan kumatan ben de zerime elbise yaptm. Ancak kk bir sako, kk bir ceket kt bana... Halbuki sen, Ey mer! Boyunca kocaman bir cbbe giymisin. Bu cbbeyi yapmakla, sen, o kumatan btn vatandalara den paydan iki hisse aldn. Demek, aldn.. Demek hrszsn! yle ise, ben senin hilafetini tanmyorum, sen sus!" dedi. Bunun zerine Hazreti mer ne yapt? Hi kzmadan, tehdit etmeden, skunetle oluna: "Ya Abdullah! Kalk cevap ver" dedi. Olu kalkt dedi ki: "Vatandalar, gryorsunuz" dedi, "Benim zerimde sizinki gibi ksa bir ceket de yok. Ben hissemi babama verdim. Babam da bir cbbe yapt." Bunun zerine mer: "- Ne dersin?" Diye sordu o vatandaa. Ve vatanda cevabnda: "- Peki" dedi. "Anladm, hrsz deilmisin, mer. Otur imdi, syle, dinleyeceim" dedi. Vatandalar!.. nsanlk tarihinde, bizim yakndan tandmz halk idare drt gnde icat edilmi bir ey deildir. Bizim, en mstebit [baskc] sultanlarn zulm yapt Dou memleketlerimizde dahi, yle byk gelenei olan bir demokrasi 1400 yl evvel kurulmutur. Biz hl bugn, o kadar kuvvetli demokrasinin vcudunu hayranlkla: "- Acaba var mym? Naslm? Ah! Ben de renebilsem..." diye aryoruz. Hepimizin, u mbarek Tanr evinde, be vakitte dualarla andmz hayat, zlediimiz ey: O byk insan demokrasisi deil mi? Lakin ondan sonra ne oldu vatandalarm? Daha Muaviye denilen zat Suriye valisi iken, o byk demokrat Hlefyi Raidiyn'in memleketteki izlerini silmeye alt. Muaviye kimdi, bilir misiniz? Muaviye, Kurey'in para ile Mslman

olmu byk bezirganlarndan Eb Sfyan'n olu idi. te, bizim ark memleketlerimizde vatandala devlet arasnda ilk zehiri koyanlar.. Bu, 1400 sene evvel para ile Mslman olmu bulunanlara "Mellifetl-kulb"(*) m diyeceksiniz?.. O Mellifetl-kulb, hatta, Kur'an- Kerim'in bile iinde, tahsisat alma haklarn kazanmlard... te bu adamlar, memlekette kendi bezirgan krlarn, kendi bezirgan ruhlu ocuklarn ilerletmek iin, vatandalara kar suikast hazrlarken, ilk ileri o demokrat devlet bakanlarn, Hlafayi Raidiyn'i ortadan kaldrmak olmutu. Ve derebeylik ondan sonra balad. 1400 sene, mtemadiyen derebeylerin ardarda gelii ile, insanlar adeta hak aramaktan korkar hale geldiler ve siyaset demekten korkar hale geldiler. Bugn vatanmzdaki fakir fukarann "siyaset"in sznden korkmalarnn ba sebebi, o byk gelenei silmi olan ark derebeyliidir. (Osmanlca'da siyaset sznn lugat karl bile "adam asmak" anlamna geliyordu!). Bugn, Osmanl mparatorluundan, maalesef bize hl o kt terbiye: Siyasetten kamak, hakkn aramamak gerektii gibi kt adetler hl intikal etmi bulunuyor. Ve biz hl memleketin idaresini yalnz birka byk bezirgann yapabileceini zannediyoruz. Halbuki, byk bezirganlarn yaptklar nedir? te bugnk PAHALILIK'tr, vatandalarm. Bir parti karrlar: "Demokrat Parti" derler. Bu Demokrat Parti: "- Halk idaresini; halk hrriyetini ortaya koyacam" der. Fakat en byk vaadettii ey malum. Halka: "- Sana ucuzluk getireceim" der, vatandalarm. Bir de bakarsnz, 7 yl sonra ne olmutur? ler tepesi taklak gel<> Hz. M u h a m m e d zamannda, yeni mslman olup, kalpleri slam'a sndrl* mak ya da mslman olmadklar halde, zararlar bertaraf edilmek amacyla devlet gelirlerinden kendilerine mal ve deerli eya verilen nfuzlu kimseler.

mitir. O zamana kadar grlmedik bir pahallk balamtr. Ondan sonra da Sayn Menderes.. Bakn, geen gn gazeteye verdii beyanatta, bakn ne diyor: "- Gstersinler bir are... are yoktur, pahalln aresi yoktur!" buyuruyor: Vatandalarm, ben size, herhangi bir hastalk karsnda kaldk m, nasl hareket ettiimizi hatrlatacam. Evvela hastaln mikrobu nedir, hastaln sebebi nedir? Onu buluruz. Deil mi, vatandalarm? Sonra, o sebebe kar ila ararz, ila buluruz. Bizim memleketimizdeki pahalln sebebi nedir acaba? Eer bugnk iktidara bakarsak, memlekette her yer gllk glistanlk.. Pahallk denilen ey de yoktur. yle mi vatandalarm? Evet, pahallk baz kimseler iin yoktur. Gnde 2 bin lira kazanan bir insan iin, fasulye 1 lira da olsa, 4 lira da olsa, hi farketmez. O kimse belki de sadece pirzola yiyecektir... Onun iin pahalln manas m olur?.. Ama gnde 4 lira cret alan bir ii vatanda iin fasulyenin 1 liradan 4 liraya kmas, oluk ocuunun o gn ekmeksiz kalmas demektir. Rakamlara istinad ediliyor [dayanlyor]. Geen gn Sayn Celal Bayar hazretleri diyor ki: "Milli gelirimiz, biz (yani Demokratlar) iktidara gelmezden nce 400 lira idi (Senede 480 veya 380 imi. Ben size rakamlar basitletirerek 400 veriyorum). Biz iktidara geldik, bugn, ilmi ekilde her vatanda bana den para 800 liray gemitir" diyor. Ve bununla, bu rakamla ispat etmek istiyor ki, vatandalarn kazanc Demokrat Parti sayesinde iki misli olmu, artmtr. Doru mu acaba, vatandalarm? Rakamlar doru. Ama bu rakamlarn arkasndaki hakikat nedir? Vatandan kazanc hakikatte fazla artm mdr? Artmtr ama artan ey sadece kat paradr. Hepimiz pek iyi biliyoruz: Kat parann kendine has bir kymeti yoktur. Kat para bir kymetin ifadesidir. Ve mecburi olduu iin, onu elden ele geirmeye mecbur oldu-

umuz iin, tedavl mecburi olan bir nesne olduu iin, kymetli gibi grnr bize. Hakikatte o kat para, mecburi elden ele geecek diye bir devlet zoru olmasa, onu sokaa atsanz kimse dnp bakmaz bile, pis bir kattr. zerine mikrop bulamtr. Hatta ele alnr kat deildir. Kullanlm kat parasn kim eilir de yerden alr? Ne are ki, mecburiyet hepimizi bu kad almaya sevkeder. Sahici parann kymeti, onun zerine harcanm emekle llr. nsan emei ne kadarsa parann stnde, o kadar deeri yksek olur. Nitekim altn byle, zerine fazla insan emei harcanm byk deerde bir nesnedir. Ve kymetli para altndr, vatandalarm. Halbuki, Celal Bayar'n, ite syledii para, kat paradr. Zati kymeti bulunmayan, ancak Merkez Bankas'ndaki kasalara karl altn olarak konulmu bulunan kat paradr. ayet, Merkez Bankas'ndaki altnlar baka bir yere harcanrsa, bizim elimizdeki kat para, mtemadiyen kymetten der. Ve bamza gelen de bu olmutur. Hepiniz az ok bilirsiniz. Vatanda cahil yerine koymak doru deildir. Fakat, idarecilerimiz daima o yolu tutturuyorlar. "- Nasl olsa vatanda bilmez, anlamaz. Syleyelim" derler. Fakat, burada anlalmayacak bir ey yok. Reat altn 1914 ylnda bir altn bir banknot, bir kat lira idi. Bugn, bir Reat altn 126-136 liradr. te, kat para ile altn parann farkn gz nne getirin. O zaman vatandalarmzn kazanc artm m, yoksa dm m, oradan anlarz. Demokrat Parti iktidara geldii sene, altn: Bir Reat altn 34 lira idi. imdi 134 lira oldu. Demek elimizdeki kat parann karl, kymeti 4 misli dt. O halde biz, bir ii vatanda, herhangi bir kyl vatanda, senede milli gelirden zerimize den paray hesaplayalm: Bu 400 lira idi ise, bugn onun (4 kere 4 on alt liradan) 1600 lira etmesi lazmdr: Halbuki Celal Bayar hazretleri, -kendileri rakam veriyorlar-, diyorlar ki "800 ksur oldu". Demek, o zamana nazaran, vatandan milli gelirden ald pay 2 misli artm-

tr, ama elindeki para 4 misli dmtr. O halde, Demokrat Parti iktidara gelirken elimize geen kazancmz, bugn yar yarya dmtr. Ve ite bizim skntmz da bundan ileri gelmektedir, vatandalarm. Bu para oyunu, memleketin en byk politika oyunudur. Eer, vatandamz bu oyunlar hesaba katarak siyasete el koymazsa, yani bu oyundan zarar gren vatandalarmz, artk bu oyuna son vermek iin, siyasette sz ve tesir sahibi olmazsa, bu gidiin sonu gelmez, vatandalarm. Onun iin, ii kardelerimizden, kyl kardelerimizden, gelen teebbsle, bugn bir Vatan Partisi kurmu bulunuyoruz. alan vatandalarmzdan hi biri, elindeki parann her sene yar yarya dmesine taraftar deildir. nk, evindeki ocuunun rzk da yar yarya decektir. Bu gkten inme bir afet deildir. Pahallk, parann dmesi yine bizim meselemizdir. Ama, sizin, bizim deil, alan, alnteri ile ekmeini karan fakir fukarann eseri deildir. Maalesef, memleket idaresini elinde tutan ve bezirganca pahallk ve vurgunculuk oyunlar ile uraan bir zmre vardr. Bunlara bezirgan derler. Onlarn iine gelir pahallk. nk, parann kymeti dt m, geen sene bir kilo fasulye aldmz bir lira, bu sene yarm kilo fasulye alnca, iinin creti de yar yarya dm demektir. Halbuki, iiyi kullanan iveren, bu sene ayn creti verdi mi, geen yla nazaran yarm cret veriyor demektir. Kyl budayn, peynirini, yan, mahsuln satyor. Para yar yarya dt m, geen sene iki liraya satt mal, bu yl bir liraya satm demektir. te yand yar kymeti! Amma, kylnn maln ondan alp da ticaret yolu ile kazanca giden bezirgan, maln fiyatna istedii zamm yapmak suretiyle, onu istedii kadar pahalya satabilir. Ve ite bugn grdmz manzara da budur. Yani, gerek paramzn kymetinin dmesi, gerek hayat pahasnn ate pahas olmas tesadf deildir. Yani talihsizliimiz deildir, gnahmz da deildir. lahi bir... demeye-

lim, azap da deildir. Bizim Tanrya kar gnahmz nedir ki, Tanr bize yle bir azab ilahi gndersin? Bu dorudan doruya siyasetin eseridir. Bu siyaseti durdurmak iin, vatandalarn, kendilerinde vardr dediimiz haklarn, (yani siyasi meselelerle uramak, oyunu bildiine deil, namuslu bildiine vermek suretiyle) siyasi kudretini kullanmalar lazmdr. te bugn (ve daha 28 gn nmzde), 25 milyon nfuslu Trk milletinin dnmesi, tanmas icabeden mesele budur. te bu ar, bu mthi mesele iindir ki, iyi niyetli vatandalarmz belki iinden gcnden ederek burada toplamak lzumunu duyuyoruz. Burada, ayak stnde sizi yormaya teebbs etmemizin sebebi: Artk, vatandalarm bu hak sizindir deniyor. Eskiden padiah emrederdi; halk onun fermanna boynumuz kldan ince derdi. Bugn diyorlar ki: "Sen, bana oyunu verdin. Kendi oyunla, senin emrinle iktidara getim. Eh, ne yapalm, pahallk oldu ise, kabahati yine sensin. Getirmeseydin bizi iktidara!" Adeta bu duruma getiriyorlar milleti. Pahall yapan sizmisiniz vatandalar! Sizin aklnzdan geiyor mu byle bir ey? Hibir vatanda elindeki parasnn yar yarya dmesini ister mi? Hi bir vatanda, 100 kurua ald mal illa 200 kuru olsun diye abalar m? Amma, neticede yle bir mekanizma kurulmu ki, yle bir siyasi, iktisadi Ali-Cengiz oyunu dnyor ki... en sonunda gene biz kabahatli kyoruz, vatanda kabahatli kyor. "Oy verdin, ben de yaptm" diyor. Onun iin, Allah rzas iin vatandalarm! Seim ocuk oyunca deil. Buradaki toplantmz bir seyir ve elence de deil. Hepimizin alnyazs meselesi, evimizdeki oluk ocuumuzun rzk meselesidir. Seime gireceiz. Vatanda seimde kimi seecek? Btn, Vatan Partisi haricindeki partilerin, gerek iktidar, gerek muhalefet... hepsinin aday listelerini grdnz m? Kimler var orada dikkat ettiniz mi? Ben syleyeyim: Bir hayli eski bakan; eski mebus.. Yani, bu memleketin, hi olmazsa 30 seneden beri bu memleketin

altnn, 10 liradan (bir altn on liradan) 136 liraya kadar drtm yahut kartm; yani elimizdeki paray on misli deil, yz misli drm insanlar... Sryorlar ve oyunuzu yine bunlara verin diyorlar. Yahu, yetmez mi bu adamlardan bu milletin ektii? Yine o aday listelerine dikkat buyrun. Falan vekaletin, filan mdr umumisi [genel mdr] yahut falan yaldzl general yahut amiral bey efendi hazretleri! yi kardeim. Geri, belki bu iyi insan, umumi bir ihtimal ile ahsen namuslu bir insan, teki generaller vs. olabilir. htimal ki kendi mesleklerinde iyi bir i yapmlardr. Amma, (ho, demin arkadamzn dedii gibi, i asiyab' devleti [devlet deirmenini] dndrmektir ya, onu bir har [eek] da dndrr demi air ya, neyse, o devlet deirmenini bu yaldzl ve rtbeli zatlar idare etmiler... Amma nasl idare etmiler? Bunlarn iinde bu memleketi 33 sene istibdat [bask] altnda tutmu Abdlhamit devrinden kalma byk memurlar da var. Onlar brakalm. Bunlarn iinde, teki partilerin aday diye nmze srdkleri kimseler iinde, bu muhterem zevat iinde, Abdlhamit saltanat kadar bu memlekette hkm srm Tek parti istibdadnn kapkullar da oktur. Hepsi o devrin mahsuldr. Yahu, bu adamlar, ahsen ne kadar iyi olurlarsa olsunlar, daima yukardan bir efin emrine itaat etmeyi ok defa kanuna itaat etmekten stn saym insanlardr. Tek parti deil mi? Demokrasi yokmu o zaman. imdi bunu diyorlar... O zaman da Demokratz diyorduk, ama, imdi anlald ki (7-8 seneden beri) o devrin ismi bal gibi istibdatm. Yani, ite, halkn hissi sorularak; halkn reyi alnarak iler yaplmam. Ya nasl yaplm? te byle: Falan vekaletten bir memur koysun adayln, alklayalm ak ak! Maaallah byk adamdr... ve ver oyunu, girsin Meclise. Meclise giren ka kii? Drt yz. 201 kii byle olacak, dedi mi; kanun kt. Ondan sonra, hadi bakalm bu kanuna kar gel de hakkn ara... Velhasl asi vaziyete girer adam, vatanda!

Yani i zannettiinizden ok daha ciddi. Ve bu ciddi meseleler, maalesef bugne kadar gelmi gemi idareler gibi, bugnk muhalefet ve iktidar partilerinin hepsinde hl byle. Eski devlet kapkullarn nmze bir matahmlar gibi seriyorlar; o yaldzl, hretli insanlar milletin emrinde alacak milletvekilleri yapn, diyorlar. Bu hakszlktr, vatandalar! Milletvekili nedir, vatandalarm? Milletvekili: Milletin setii mmessildir. Yani benim, senin vekilin demek. Benim, senin vekilimiz ne demektir vatandalar? 100 liralk bir alacak davamz olsa, bir vekil semek iin 80 kapya bavururuz. Acep u avukat namuslu mu, teki dava vekili daha m iyi iten anlar diye urarz. 25 milyon nfusumuzun 4 sene bana istedii kanunlar yadracak olan 400 kiiyi semek iin daha az m dneceiz? Kimdir bu adamlar diye sormayacak myz? Bazlarn karmzda ekip sigaya, onlardan hesap istemeyecek miyiz? Onlar tanmayacak myz? stanbul: Bir buuk milyon nfus! Bu bir buuk milyonluk nfusa 39 milletvekilini toptan seeceksiniz diyorlar. Ne ayp? Ayn 27'sinde hep sandk bana gideceksiniz. Se bakalm 39 kiiyi! Bu 39 kii iinde ka tanesini tanyorsunuz, vatandalar? Tanmak iin elimizde ne var ki? Karmza gelmi, bir ey mi anlatmtr. Evinize urayp, tencerenizde ne kaynyor diye mi bakmtr. Pazardaki fiyatlarn ykselii nnde size bir yol mu gstermitir? Hayr. Sadece falan vekaletin, filan memuru! Falan general! Filan amiral!.. Yahu, bunlar memur.. Bunlar yukardan, amirden emir almaya alm insanlar. Bunlar aadan, halktan, milletten emir almay bilmiyorlar. yle renmemiler, kabahatleri yok. Bunlar, 30 senedir, hl bugn dahi siyasetten yasak edilmilerdir. Ne demek istediimi izah edeyim. Memur siyaset ile uramaz, diye bir kanun var vatandalarm. Peki, bu muhterem zevat 30 sene kendini ekmi ve mnevver olmas17

na ramen, "Yasak koymular, siyasetle uramayacam!" demi. 30 sene sonra tekat [emekli] oluyor.. kyor bir parti karsna: "Gel beyefendi, sen siyasetin stad ol.. Ve milletin hakkn sen arayacaksn!" diyor. Yahu, bu olur i midir? Bu, bir anda, 30 sene siyasete tvbe etmi, yani memleketin, milletin hakkn aramay aklndan geirmemi bu vatanda, ne kadar muhterem, byk bir memur olursa olsun, bir saniyede, hangi mucizeli denekle, hangi mucize ile diyelim, birdenbire vatandan her haline yrei szlayan, vatandan her derdi ile dertlenen vekiliniz olacakm? Buna kar elimizde ne garantimiz var? 39 milletvekili seeceiz. 39 kiinin bir tanesini iinizde tanyannz var m? Allah rzas iin soruyorum. Varsa bana sylesin, yzn grdm desinler.. Biriniz birinin yzn grdm, desin de, zerinde konualm. Bu seilecek 39 mebus aday, hangi partiden olursalar olsunlar, onlardan hi birisi ile dertletiniz mi? Var m iinizde, vatandalar? nk burada 500 kii var.. 40-50 kii olsun, iinizden birisinin rastlamas lazm. Hani? Yok mu?.. Olmasna da imkan yoktur. Ama gittiniz mi seim yerine, listeye oyu attnz m... O, diyecek ki: "Ben sizin vekilinizim!" 4 sene sana istedii kanununu karacaktr. Ve sen gk diyemeyeceksin. Aman, Allah iin vatandalar, yapmayalm bu ciddiyetsizlii. Vekil sizin namnza hareket ediyor. Benim vekilimi ben semezsem, inceden inceye arayp da onun bana hakikaten candan sadk vekil olacak vekil olduunu kestirmezsem, ona nasl erefimi, namusumu, hayatm teslim ederim? Yarn o vekilim: "Harp!" der, beni harp cephesine gnderir. Orada lrm! Demek hayatma kadar isteniyor. Yarn, o vekil bir kanun karr ve piyasa fiyatlar, yallah eder, minare boyu kar. Ben evde isiz a kalrm, oluk ocuum hasta kalr. Btn bunlar millet meselesi deil mi? Binaenaleyh, bu kadar ciddi davada, niin vatandalar, biz ilgilenmeyelim? Niin fakir fukara kendi iinden kendi gvendii adam semesin? Btn mesele budur, vatan-

dalarm! Seim bundan ibarettir. Yoksa, birtakm mehur, tannm, yaldzl beyefendileri karp, o zamana kadar almadklar iki misli maala milletvekili yapmak Politika deildir vatandalarm. Ve bunu yaparsak, kendi kendimize gnah ilemi oluruz vatandalarm. O zaman ne oluyor? Falan dairede memur iken 500 lira alyorsa, mebus oldu mu, 2000 liraya 3000 liraya kondu mu, aman maama bir ey gelmesin, neme lazm, falan... Hereye peki demek zorunda kalyor. O da insan ya... O da, zavall bir insan, hatta... Binaenaleyh, Vatan Partisi bu gibi mahzurlar dnerek, bir kere asker ailesine balanan maa ne ise, mebusa da o maa verilsin, diyor. Bunu bir jest olsun diye yapmyoruz. Bu memleketin bandaki afeti silmenin birinci basama bu olmaldr. Bir mebus milletvekillii gibi bir eref iin oraya gitmi olmaldr, kazan iin deil. Ama, yol da gidecekmi.. Evet. Ona yol harl deil de, ona yollarda bedava gitmesi iin, milletin ayana varp onun derdini dinlemesi iin lazm gelen her trl vastaya binme imkanlarn verelim. Fakat onun maa bir vatandan geiminden fazla oldu mu, o maan kulu oluverir. nk o, senelerce bu memlekette kapkulluuna, yani 300-500 lira maa almak pahasna siyasetle uramak gibi, bir Aydna yakan tek insanlk erefini feda etmitir. "Uramayacam siyasetle, ben memurum, kellemi aldm rafa koydum" diyebilmitir. Byle bir insan: "Sen git milleti dn!" diye gnderirsek, o insandan her trl kusur beklenebilir. Ve zaten bamza gelen de budur. Vatandalar!.. Btn teki partiler, iin bu tarafn milletten gizlemek suretiyle, adeta, oldu da bitti ile, vard geldi Konya alt saat, seimi yaptrp oraya 400 tane kendi adamlarn gndermek istiyorlar. Vatan Partisi de diyor ki: Bu memleketin iinde yz kiiden 99 kiisi fakir fukaradr: Kyldr, iidir, aydndr, Kk memurdur... Bunlarn hepsinin rzk oradan kacak kanunlarla tayin ediliyor.

Ben size her yerde tekrarladm bir misali tekrar edeceim. Nasl oluyor da bu memlekette idaresizlik yznden, hatta o yolda idare ve sevk yznden, bugnk hayat pahall birdenbire ate pahasna kmtr? Bunun sebeplerini aratrp, gndr stanbul'un drt bucanda bu misali veriyorum. Ve sayn basn, kendisine "Hr Basn" adn veren bizim gazeteler, tek kelime bile bahsetmemitir. "Vatan Partisi'nin toplants ok snk geti" demitir. Elektriimizi sndrm... Bu basn, esasen iin bir taraf da, bugnk gibi kendisine hr sfatn bedavadan takm olan basnmzdr. Vatandalar!... Dnyann her tarafnda gazete kar. Ben her memleketin gazetelerini okurum, naizane... Hi birinde bu bizim memleket gazeteleri gibi kendisine: "Biz hr gazeteyiz!" diyen grmedim. Sadece gazetedirler. Bizimkiler: "Hr gazete!" dir: "Hr Basn!..." Fakat, millete yarar tek bir hakikati ortaya koymama hususunda hepsi mttefiktirler. Milletle alakalarn kesmi olmak hrriyetse, o bakmdan hrdrler. Hrriyetle alakalar yok. Bu neye benzer, bilir misiniz? Ben bir eye daha dikkat ettim vatandalarm. Bu memlekette 40-45 banka, 40-50 ticaret irketi, 40-45 sanayi irketi vardr. Bunlarn isimlerini dikkatle tahkik etmiimdir ve bir eye hayretle ahit olmuumdur. Dikkat ettim, herhangi bir firmann banda "Trk bilmem ne ihracat firmas", "Trk bilmem ne" irketi diye... Trk kelimesi kondu mu, kurcalammdr dare Meclisini. Belki ilerinde Trk de var, amma geri kalan hepsi Levanten kmtir. Yani Mian, Kostaki... Ama, Firmasnn ba, kocaman antet.. Gidin grn, Beyolu'nda gezin grn... Her tarafta, bata kocaman "Trk!" nk "Trk" deil, vatandam. Al bunu bizim basna evirin. Alnnn ortasna basm "Hr basn" Neden ? nk phesi var kendisinden, phesi var vicdanndan, phesi var hrriyetinden... Hr deil. Ama ona hr olmasn diye bir mecburiyet mi dayatlm? Milletin menfaatini ortaya koymasn diye bir kanuni bask

m var ona? Yalan vatandalarm. O sadece kendi menfaatini gden bir messese olarak, gazeteci yalnz sra saray kurup sefa srmeyi dnd iin, millet namna yaldzl laflar savurmak suretiyle, milletin fakir fukarasn dnmeyen partileri, yalnz o partileri, davul zurna almak suretiyle, millete matahmlar gibi gstermek suretiyle, kendi geimini, kendi zevkini, kendi cennetini kurmakla meguldr. Onun iin, dergiler, gazeteler, dnyann her yerindeki basn nasl yaar, bunu bilir misiniz vatandalarm. Biz iin iindeyiz biliriz. Basn yani gazete, 10 kurua alt sayfa kadn bile bulamaz. Gidip bakkaldan aln, 10 kurua, kocaman tabakalardan tane kat alabiliyor musunuz? Yama yok alamazsnz. Yalnz kadn; ya bunun basks nerde, iisi nerde, mrekkebi nerde? Nerden kyor bu para? Nasl batmyor bu gazeteler? Sattan deil, vatandalarm. Senin ve benim verdiimiz 10 kuru ve 5 kurular gazeteyi yaatmyor. Ya ne yaatyor? Para yaatyor, ilanlar yaatyor. Hangi ilanlar? Bezirganlarn gazetelerdeki, her sayfas on bin lira veya yirmi bin lira tutan, reklamlarn vermeleri yaatyor. te bizim o hr dediimiz matbuat o ilanlarn kuludur. lan irketi kimin elindedir, bilir misiniz? Gazetelere ilanlar, reklamlar datan irket kimdir? Hoffer isminde bir irkettir Babali de. Hoffer isminden anlyorsunuz. Evet; belki nfus tezkeresinde Trk tebas yazyor. Hoffer isminde Trk iittik mi? Hayr. Bu adamn elindedir, bu irketin elindedir. Btn neriyat ve gazetelerin alacaklar ilanlarn irketi odur. Binaenaleyh, gazetelerimizin can damar onun elindedir. Gazetelerimiz bunun iin hr deildir, vatandalarm. Milletin gazetesi deildir. Bunu herkese ilan etmek lazmdr. Onun iindir ki, bu gazeteler, yalnz bezirganlarn iine gelen teki partilerin meddahl ile geinirler. Vatan Partisi 3-4 gndr seimlere katld ve her yerde syledii hakikatleri burada da tekrar ediyor. Sylediklerimizden bir tekini okudunuz mu gazetede? Yok, yazmyor.

Bir gazete: "Vatan Partisi toplants snk geti. Elektriini sndrdler Vatan Partisi'nin, onun iin ok snk geti!" dedi mi? Elektriklerimizin sndrldn dahi yazmad. Bizim "Hr basn"mzn i yz budur. Onun iin Trk basn, maalesef, milletin efkar' umumiyesinin mmessili olamamtr; ve bu gidile olamaz da.. Vatan Partisi buna kar are bulmutur. Vatanda topluluklarnn kuracaklar tekilatlar bu memlekette gazete karmaldr. O zaman her topluluun fikri, kendi gazetesinde, hakikati gizlemeksizin, olduu gibi yazlabilir; ve o zaman gazete kendi efkar- umumiyesinin mmessili olur. Bu imdikiler be tane byk bezirgann, gazete bezirgannn neriyatdr. Be, byk gazete bezirgan, hi bir zaman fakir fukarann menfaatiyle ilgili deildir. Fakir fukarnn partisi olan Vatan Partisi'nin adn bile duyurmamak iin drt seneden beri urayorlar. Drt seneden beri, Vatan Partisi ancak bugn; Seim Kanunu'nun bahedebildii be gn iinde, naslsa siz deerli, sevgili vatandalarmzla kar karya gelip kendi fikrini sizlere amak imkann bulabilmitir. (Alklar) Yani dnyorum. Gryoruz ki, biz oyumuzu verirken, o hr olmayan gazetelerin bize her gn matahtr diye temcit pilav gibi srd birtakm adamlar mehur sayp, onlarn bize vekil olacan zannedip, aldanp oyumuzu veriyoruz. Btn her eyimizi, her ocamz ayr ayr bask altnda tutan pahallktan bahsederken: Basn meselesine temas ettim. Belki sz biraz dald. Fakat; seimin, memlekette sz hrriyetinin, fikir serbestisinin manasn anlatmak iin, orasn da tekrar etmek lazmdr. imdi, bu hr basnn hi bir zaman birinci derecedeki mesele gibi koymad u pahallk meselesine dnelim. Evet, belki o da, pahalland, yle oldu, byle oldu diyor. Maksat, en bata Demokrat Parti'den ayr Cumhuriyeti Millet Partisi'ni, yahut Cumhuriyeti Halk Partisi'ni bu sefer kazandrmak. Yani, 4 sene geldi, bindi zerine DP'ni yrtt.

imdi DP eskidi. Binaenaleyh, yerine, gene eski tas eski hamam: Bu eski rtbelu, yaldzlu beyleri yeniden getirelim. Bir 8 sene de onlar srsn. Gazetelerin demesi bu... Nasl oldu da, DP'nin iktidara geldii 7 sene iinde eya fiyatlar 4 misli kt; paramz 4 misli dt? Bunu onlara sormayn. Buna, buday meselesi diye, daima tekrar ettiim bir mesele ok gzel cevap verir. Onun iin ayn meseleyi tekrar ediyorum. DP henz piyasaya kmt. Sayn Adnan Menderes de onun meclisteki szcs idi. CHP'nin idaresi iktidarda iken, sayn Menderes Millet Meclisinde bir buday meselesi etrafnda ate pskrd. Mesele u idi: Tccarlar Ofis'ten 18 kuru 18 santime budayn kilosunu almlar. Ecnebiye 15 kurua satmlar. Zarar m etmiler? Hayr. Kar etmiler; ve bundan byk kavga km ve ta Millet Meclisine kadar gitmi. Bu mesele ile ilgili olarak Adnan Menderes yle, sylemitir: "Bu hububatn 400'den fazla talibi bulunduu halde, 25 kiinin eline geirilmesi sebebinin..." (erit deitirildiinden zabtedilemedi)... imdi, 200 bin ton buday spanya'ya satlmtr. Bu buday yine bezirganlar tarafindan Ofis'ten tonu 96 liradan alnm, kefereye 90 liraya satlm... 96'ya alyor, yanl deil, 90'a satm.. Zarar m etmi bu bezirganlar? Hayr. Bakn ne oluyor. Daima tekrar ediyorum: Bir kk tccar kazara 10 kurua ald mal 8 kurua satp ta iflas ediverse, hibirimiz yazk oldu bile demeyiz. (ki kelime anlalamad). Hele devlet baba, umurunda bile deil, bakmaz bile. Yahut alaca varsa, gider dkkana, tasn taran toplar, onu da haciz yolu ile satmaya gider. Ama, bu kk insanlar iin byle. Vaktaki [bu durumda], byk kodaman bezirgan zarar etti. Derhal devlet babann efkat damarlar kabarverir. Aman sen zarar etme.. Ne olacak? 900 bin dolar zarar ettin. Binaeneleyh ben sana... "ki buuk milyon lira zarar ettin. Ben sana 4 milyon 700

bin dolar: Aktan, hariten istediin mal sokmak imtiyazn veriyorum" dedi. Bu ne biim itir, vatandalarm? Bunu da yine ben syleyeyim. Vaktiyle gazetelerde naslsa km. Bunu size... Bir fkra okuyaym. 20.10.1953 gnl gazete aynen unu yazyor: Gazetede bir tccar ikayette bulunmak suretiyle unu sylyor: "Hkmet bizim sattmz fndk bedeli dolar 280 kurutan alyor: bu 3 firmaya (Dikkat ettiniz mi? 25 firmay az gren DP, imdi 3 firmaya vermi!...) Bu 3 firmaya ise ayn sattan elde edecekleri dolar 10 liraya satmak msaadesini tanyor." Yani ne oluyor, vatandalarm? Tccar, tccar!... Ve 3 tccar kim, biliyor musunuz? .Maalesef Trklkle alakas olmayan, tamamen ecnebi, memleket haricindeki 3 byk firma. Okuyaym isimlerini: birisi Dreyfs, birisi Kontinental, birisi Bunger... Onlarn Trkiye'deki acenteleri, "Trk" ismini alan bizim memleketimizdeki adamlar, ajanlar da gene 3 kii: Dmeks, Birta, Genle ihracat... Bu 3 irkete: 13 milyon liraya 4 milyon 700 bin dolar imtiyaz veriliyor. Bunlar 280 kurutan alyor dolar ve 10 liraya satnca, ne oluyor? 47 milyon liraya satm oluyor... yapmyor: Devlet hazinesinden, milletin kasasndan ucuz alyor 280'e alyor; beri tarafta baka bir tccara 10 liraya satyor. Oturduu yerde: 13 milyonu karn 47 milyondan: 34 milyon safi kr ediveriyor. Oturduu yerde, 3 bezirgan, hi alnlar terlemeden, yzleri kzarmadan, bir kalem oynatmasyla 34 milyon lira kr ediyorlar. Tabii zarar etmi saylan tccar! bu kadarla da kalmyor, vatandalarm. Bu satlan her bir dolarla, teki tccar iin hariten mal alacak, ieri sokacak. Devlet izin verdi ya... Sok ne istersen!... imdi o tccarlar hangi mal sokacak memlekete? Gayet tabiidir ki memleketin hayati ihtiyalarn dnmeyecek. Bize yarar mal olsun diye bakmayacak. Hangisi ok kr getirir, onu arayacak. Yani, ofr lastik istiyor, yedek para yok, makine

yok, ila yok, ve ilh... Bunlar sokmayacak. Bunlar biraz gz nnde, fazla vurguna msait deil. Sokaca, lks eya, kadn ziyneti, parfmleri, ipek orap ve ilh.. nk onlarda yzde 500 kr edecek. Bunlar satarken, 10 liraya ald dolar 15 liraya sokmu olacak. Tabii kendi krn koyacak, mmessillik hakk binecek, ayrca gmrk binecek, ve ilh.. Netice itibaryla ne oluyor vatandalarm? Bizim milletimizin bir dolar iin, bir dolarlk mal satt zaman eline 280 kuru geiyor; buna mukabil bir dolarlk mal alrken 10 lira, 15 lira, 20 lira dyoruz. Btn vaziyet budur: Bizim paramz, yani, 4-5 misli dyor. Demek ki paramz neden dyormu, Vatandalarm? Allah'n gazabndan deil, bizim memleketimizdeki idarecilerimizin, bizim siyasi partilerimizin, milletin, fakir fukarann menfaatini dnmemelerinden! Allah hepimize akl, fikir vermi ve bundan 1400 sene evvel, demin bahsettiim gibi: "Birsafta toplann, memleketin btn davalarnn batan aa gzden geirin. Cuma gnleri kendi davalarnz devlet adamlarndan hesap sormak suretiyle halletmeniz gndr" demi. Biz bunlar yapmyoruz. Onlar da ite bu ekilde hareket ediyorlar. Demek ki kusur, su dorudan doruya ne milletin ne baka bir aksi tesadfn, ne tarihin. Bile bile, hesap ede ede milletin menfaatini hie sayanlarn eseridir. Vatandalarm, siyaset burada bitiyor ve burada balyor. te seim meselesinin altnda byle korkun meseleler yatyor. Oraya gndereceiniz insanlar, gene bu szde hr basnn size tantp da, bir adam zannedip setiiniz insanlar olursa: Korkmayn, yine aldandnz, yine 4 sene yandnz. Ak syleyeyim: Kendi iinizden kendisine itimat ettiiniz namusuna, vicdanna, bilgisine ve kabiliyetine inandnz insanlar seip yollamazsanz, akibet yine budur. Gene onlar ilerinden bezirganlar seerler. Gene onlar bir hkmet seerler, gene o hkmet 3 bezirgan zarar etmesin diye verir tahsisat... Her gn duyduumuz nedir, vatandalar? Boyu-

na tahsisat kavgas. Bu tahsisatn iyz budur. Bu kadar basit bir mesele nlenemez mi? Sayn Menderes cenaplar geen gn beyanatta bulunuyor. nebolu'da "Gstersinler bize!" diyor en sonunda. Yahu, bu ne demektir? Bir memleketin siyasetinde, bu kadar milleti yakp ykan, krp geiren bir hastala kar are yok mudur? Demek, bundan sonra da bildiimizi okuyacaz. O halde, Allah rzas iin vatandalarm, oluk ocuumuz, hayatmz buraya bal. Bu meselede ok ciddi olalm. Size yalnz Vatan Partisi bu hakikatleri sylyor. Ve bu hakikatleri de ne pahasna sylediklerini de gryorsunuz. Bize oyunuzu verin demek istemiyoruz. Fakat bu ilere bir are bulmann yolunu dnerek vekillerinizi sein. Ve Vatan Partisi onun iindir ki vekil, milletvekili seimindedir. Baka fikirler ne sryor. Milletvekili nedir? Benim ve senin vekilindir. Nasl avukat bir iine vekil edersen, onu da... nk btn millet biz oraya gidemiyoruz. imizden bazlarn seip oraya yolluyoruz. O halde o benim emrimde, benim nezaretimde, benim menfaatime i yapmas icabeden vekildir. Bu vekil... Bir avukata verdim vekalet, baktm ki benim dkkanm satyor, ona: "Dur! Ne yapyorsun?" demeyecek miyim? Avukat da derhal azledeceim, deil mi? Halbuki milletvekilini 4 sene azledemiyoruz, azledemiyoruz vatandalar. Yani, Vatan Partisi u teklifi yapyor: Milletvekillerini dahi biz, millet, icabnda, baktk ki bizim menfaatlerimizi gtmyor, baktk ki vekaletlerimizi iyice kullanamyor yahut beceriksizdir: "Gel efendi buraya!" diyebilmeliyiz. Medeni milletlerde bunun yolu bulunmutur. Halbuki ne oluyor? 4 senede bir defa setik mi, verdik mi oyu, yand! 4 sene istedii kanunu karr. Seim iin, 4 senede 45 gn sz hakk. Yahut 20 gne indirilir. yle oldu ya.. partilerin halkla temas iin Seim Kanunu braka bra-

ka, 4 senede 45 gn konuabilirsiniz vatandalar, demiler. ktidar partisi, abuk, seime giriyoruz diye, 20 gn sonra yaplacak seimi ilan ediverdi. Yani ne oldu? 45 gn yok ki elimizde, 20 gn kald. 20 gn ancak temas edeceiz. Onu da: Bugn var, yarn yok... Hl Seim Kurullar Vatan Partisi'ne (18 kazas var stanbul'un) stanbul'un 18 kazasnn dokuzundan fazlasnn nerelerde toplanacak olduunu bildirmedi. Vazifesi bunu yapmakken, bunu yapmad. Vatandalar; sizinle ancak 3-5 gnlk temas imkanna mazhar etti. 3-5 gn iinde ben size ne anlatabilirim? Naslsa bugn bir frsat geti elimize, size 3-5 kelime ile baz eyler anlatyoruz. O halde, byle mhim bir meseleye bu kadar zaman verildiine gre, o mehur basnn lanse ediyorum dedii, yani ortaya srp de bize kabul ettirdii mehur adamlara oy verin. Yarn bu adamlar gider de, yine bildiklerini okurlarsa: Hayat pahall ate pahasna karsa, buna are bulunur mu? Yabanc memleketlerde buna are bulunmutur. Bu yollardan birisi referandumdur. Referandum udur: Vatandalar, bir kanun kt, beenmedik. Derhal aranzdan 3 veya 5 bin kii imzalarz. Bir referandum kad yollarz Meclise. Madem ki bu kanun bizim iimize gelmiyor, istemiyoruz, deriz. Medeni memleketlerde demokrasi budur, referandum budur. Biz bunu yapmazsak, istedii kanunlar 4 sene karr. Milletvekili dediimiz zat da, nihayet vekildir. Vekil, asilden daha baskn kmamaldr. Asil biziz, biz beenmediimiz kanunu da geri evirebilmeliyiz. Vekil nasl bir kanun yaparsa, biz de tpk onun gibi, kanun imzalamak suretiyle, referandum yolu ile kanun yapmalyz. te Vatan Partisi'nin koyduu mebusluk bu kadar basittir, sayn vatandalarm. Kyametler kopuyor: Hakim teminat, yok bilmem ne muhtariyeti [zerklii] ve ilh... Bunlar bo laf vatandalar. Bak hakimi nasl temin ediyor: Yukarda bir "Yksek Ha-

kimler uras" kuracakm. Bak, bak, bak.. Yani, kendi setii 3-5 adam hakimlerin bana koyacak: CHP bunu teklif ediyor. Byle hakim muhtariyeti olmaz, vatandalarm. Hakim nedir? Hakim, millet namna icray kaza eden insandr. Madem ki benim namma hareket ediyor: O halde hakim de benim vekilimdir. Nasl milletvekili vekilimse, hakim de ylece vekilimdir. Anayasa byle koyuyor, byle diyor. Dorusu da budur. O halde ben nasl milletvekilliine vekalet veriyorsam, hakimi de kendim semeliyim. O zaman, bak hakime kimse dokunabilir mi? Gelsin bakan, hakimi atyorum desin... Bak, o zaman nasl atabilir!... Hakimi ben semiim, ben atabilirim. Beenmedim mi, yenisini yerine koyarm. te Vatan Partisi bu kadar basit bir usul ne sryor. Bunu zor mu zannediyorsunuz, vatandalarm? Binlerce yl evvel insanlar yapm bunu. Bugn yapmas gayet basit. Bir hukukular sendikas kurulur ve hukukunun gradosu [kalitesi] ne ise orada belli olur. Ar ceza hakimi mi lazm? Hukukular iinde ka kii bu ii grebilir? Sendika seer, bize birka namzet gsterir. Biz de bakarz, eh, bu ii hepsi grebilir, ama, bunlar iinde falanca hakim belki rvete kaabilir; br de belki beceriksizdir. unu seiyoruz, deriz. O zaman millet bile bile hakimini semi olur. Hakim de, Allahtan baka kimse nnde boyun emez. Ama bugn hakim yle mi? Hakim muhtariyetinden, hakim teminatndan bahsediyorlar. Hani, byle bir teminat koysalar ya... Yalnz Vatan Partisi bunu koyuyor. Biz milletvekilini olduu gibi, mahkemeleri de seimle yaptmz gibi, daima emrimizde tuttuumuz gibi, idare cihazmz da semek taraftaryz. Bugn valiler Amerika'da seiliyor. Neden bizde seilmesin? Bir vali kyor, ehri altst ediyor. Ben valiye git diyemiyorum. Vali Allahtan korkmuyor bakandan korktuu kadar (Alklar). Ben valimi semeliyim. O zaman vali, benim hakkma tecavz edecek bir i yapabilir mi? O zaman vali, fakir fukarann ne halde

olduunu dnmemezlik edebilir mi? O zaman vali, byk kklerin nne asfalt yollar deyip, fakir fukarann mahallelerini amur ierisinde brakabilir mi? Yama m var? Derhal azlederiz onu. (Alklar). Vatandalar, biz fakir bir milletiz. Nedir bu bize pahal devlet? Sanayii ilerlememi, sanayii dk bir millete pahal devlet ne demek? Nedir bu pahal devlet, vatandalar? Bu memlekette ucuz devleti bu millet grmtr. Bu millet, en buhranl, en tehlikeli gnlerinde, dnyann en ucuz devletine binerek, ilerini en mkemmel grdrmtr. Vatan Partisi, kinci Kuvaymilliye seferberlii ilanna taraftardr. Hepiniz biliyorsunuz. Birinci Kuvaymilliye devrinde, Trk Milletinin zledii ucuz devletti. Birinci Kuvaymilliye devrinde, 72 buuk kefere bu topraklara saldrd zaman, bu milletin Ankara merkezinde 6 vekalette ka memur vard bilir misiniz vatandalarm? Tam 132 memur. Evet, 132 memurla, 77.5 ecnebi dvele kar, en byk stiklal Harbini yapt ve zafere kadar ulatrd. Ne oluyor bundan sonraki kalabalk devlet cihaz? 1926 senesinde Fethi Bey kabinesi kurulduu zaman, 32 bin memurcuk kafi gelmiti. Sonra birtakm kyametler koptu. inizden yal olanlar hatrlar, Mecliste kurunlar bile patlad. Arkasndan smet nn iktidara geldi. Bir de bakyoruz, 50 bin kii oldu memur. 32 binden 50 bine karld memur adedi. Kadrolar ykseldi. Fakat, o 50 bin kii, ne faziletli ve iktisatl devirmi? Biliyorsunuz, daha 944 senesinde bu memlekette 350 bin memur vard. Bugn saysn Allah bilir. La yuad ve la yuhsa [saylamaz, hesaba gelmez], dedikleri eskilerin. Pekiyi, vatandalarm, bu memurlar oalmakla acaba kendileri bahtiyar oluyorlar m? Hayr. Memurlar oalmakla bu memleket refah gryor mu? Tamamen tersine. Bakn izah edeyim. Hepiniz de biliyorsunuz. Herhangi bir daireye gittiiniz zaman, uradnz mklat [zorluklar] bilmiyor musu-

nuz? Sebebi nedir? Dnn. Ben size iki kelime ile izah edeyim: Memur okluu!.. Emin olun, ba sebep buradan kyor. Evet, iktidar da gelen vatanda, git bugn, yarn gel, rselemeye balyor. tede kaaneler [kkler] kurulur, sra saraylarda sefa srlrken; memur bir ka yz lira maala akama kadar o karanlk odada otursun. O da insan ya, dayanamyor. Masa banda hrsndan vatanda tersliyor. oraya kadar iniyor. Fakat asl millete olan oluyor. Bir kere muameleler uzuyor, zorlayor. Ondan sonra da... Maalara bakalm. Rakamlar meydanda. Sayn Menderes mtemadiyen, rakam veriyoruz, diyor. Biz de sana rakam verelim sayn Menderes. te rakam: Ba Vekalet Umum Mdrlnn nerettii rakamlar... Kimse uydurmuyor. Milli Mcadele zamannda Trkiye'de devlet memurlarnn maa btemizin % 4' idi. Yani bizden toplanan yz liralk verginin memurlara maa diye verilen ksm 4 lira idi. 926 senesinde memurlarn bteden ald maa % 8'e kt: ki misli oldu. Yine ok artmam. kinci Cihan Harbi balarken, memurlara verilen maa % 16'ya kt: Bir iki misli daha... Yine azm, vatandalarm. Bir bakyoruz ki, 1948 senesinde maalar btenin % 40'na km. Milletten toplanan 100 liralk verginin 40 liras memur beslemeye tahsis edilmitir. Arada Demokrat Parti geldi. Bundan 6 ay evvel Bte mnakaalar oldu vatandalarm. O mnakaalar takibettiyseniz, hatrlarsnz. Bir "Personel masraf" diye laf geti. Frenke bir laf ediyorlar. Personel masraf dedii: Memurlarn ald maa! Trkesini sylesene be Mslman! Memurlarn ald maa. Hayr, Personel Masraf diye sokuturuyor. Bu Personel Masraf: ktidara bakarsanz... Dahiliye vekilli kt: % 49 ile 45 aras diyor. Yani; 100 lira alnan verginin 45-49 (50'ye yakn) liras resmen, iktidarn da kabul ettii gibi personel masraf... Fakat muhalefet baka bir hesap yapm: % 60'tr diyor. Yani, memlekette 100 lira toplanan verginin 60 lirasn memurlara veriyorsun, diyorlar.

Hayr m gryor bu memurlar? Onlara da yazk oluyor. Fakat millete de yazk olmuyor mu? Bu pahal devlet nedir vatandalarm? Bu fukara millete, bu lks devlet yarar m vatandalarm? Hepiniz gryorsunuz: Sokaklarmzda canavarlar gibi gezen skaniavabis otobslerini. Hepiniz biliyorsunuz, deil mi? Da gibi nesneler. Bunlar bize satan sve'tir. Yani biz daha araba yapamyoruz: O, skaniavabisi yapyor. O memlekette, bizim u hr basndan birisi gitmiti de, nasl olmutu da, naslsa yanllkla yle bir fkra anlatmt. Okuyan vatandalarm da belki okumulardr. Ben size hatrlataym. Diyor ki: sve'in bavekili tramvayda lm! bret aln, vatandalarm. Bizden on kere zengin olan bir memleketin Bavekili, makamna tramvayla gidiyormu da, hem lecek hale gelen Bavekil yine tramvayla gidiyormu da, tramvayda lm, vatandalarm. Ayn adam, o sve'in Harbiye Nazrnn, muazzam ordularn gden adamn, her sabah evinden bisiklete binerek Harbiye Nezaretine gittiini yazyor. Kars da alyor. Evde tek hizmetisi de yok. Dikkat buyurun, vatandalarm. Bizden on kerre zengin Harbiye Nazrnn evinde tek hizmetisi yok. Kars retmenlik yapyor; akam gelip yemeini de piiriyor; haftada amarn da ykyor; ev hizmetini de gryor. Bize byle devlet lazm, byle hkmet lazm, vatandalarm! Biz hepimiz kan kusan bir milletiz, on para kazanmak iin. Ne oluyor? Nerede ise mahalle bekisinin altna kadillak verecekler. (Alklar). Bu para bizim kesemizden kyor ve bu para bizim oluk ocuumuzun rzkndan kyor. te gryoruz, ocuklarmz meydanda. Hepsinin boynu p gibi kalm; hepsinin ayanda ayakkab yok; kimisi yalnayak, kimi nalnla, kimisi yrtk lastikle geziyor. Byle memlekette kadillak ne demektir? Vali kz gibi kadillaka binip tornistan ediyor. sve Bavekili gibi, bu da resmen sve Bavekili gibi tramvaya binsin. stanbullu yama m var? Ondan sonra Taltarla'ya giden vatandalar stste

hnca hn gaz tenekesinden arabaya binsinler. stste gidebilene akolsun. Yahu, ne oluyor? O kadillaklara verilen para ile bu milletin seyr seferine [seyahatine] yarar iki tane daha geni otomobil, kamyon ve ilh. Otobs, alnamaz m? Doru mu bu vatandalar? Dier partili arkadalarm. Bize ar sanayi lazm, dediler vatandalarm. Ar sanayi, yani memleketimiz, demin de arzettiim, 77.5 milletin panayr halindedir. Gidin Beyolu'na, yerli mal yok. Btn ne varsa, donumuzun yamasn dikmek iin ine bile Avrupa'dan geliyor. Bu ne faciadr, kardelerim? Bu millet bundan be yz sene evvel dnyada grlmemi toplar kullanm. Btn surlar ykm. u dnyann payitahtn zaptetmi. Teknik kuvvetle, o zamann hibir memleketinde grlmeyen topu yapmakla zaptetmitir. Ne olduk da, bugn kara arabamz da yapamyoruz? Neden bizim otomobillerimiz kendi fabrikalarmzdan kmasn? Bir otomobili memlekete yz bin liraya sokup da ate pahas yapalm? Vatandan rzkn mahvedelim? Zorlamak iyi midir? Birtakm yal, yavan kendine iktisat ss veren dolandrclar: Trkiye'de ar sanayi olmaz, Trkiye'nin pazar kktr, diyorlar. Utanmyorlar, arlanmyorlar. 25 milyon nfus ne kadar kk? u srail, o ln iinde u Yahudi memleketi... u da, Osmanl Devletinin dn kck bir l vilayeti idi. Bugn bize kamyon yapp da satyor. Biz 25 milyon nfus daha bir kamyon yapamyoruz. Bir milyon nfuslu srail: Penisilin bile yapyor, en lzumlu ilacn da yapyor, radyosunu da yapyor, her eyini de yapyor, otomobilini de yapyor. Biz 77,5 millete verelim paramz, canmz, rzmz, ruhumuzu. Gelsin bozuk dzen arabalar, 77,5 eit makinalar... Krlsn. Ondan sonra parampara. Bu yedek para ki, tamir edilsin de, ondan bir rzk karasn. Bizim de bir motor fabrikamz; onun yannda bir traktr, bir otomobil fabrikas olmaz myd? Milyonlarca altnmz gitti. Bunlarn 30 milyon, 40 milyona birisi kabilir. 30-40

milyon nedir ki, bugnk para ile? Yzlerce milyonumuz havaya gidiyor da, u memleketin cancazna fayda edecek iler yaplmyor. Yaptn eker fabrikas. Yapmaz olaydn, diyeceim geliyor. Evet; yaplsn eker fabrikas amma, bu memleketin kyls asrlarca tatlsn kendi pekmezinden yemedi mi, vatandalar? Bu memlekette ilk eker fabrikas kurulduu zaman, reklam olsun diye, Halk partisi kyllere eker getirmiti. Yani eker satlsn diye! eker lazm diyelim, her zaman, amma birinci ihtiyacmz deildir. Biz pekmezimizle de idare ederdik. Ne oldu zmlerimiz? Balarmz verelim inhisara [Tekel daresine], ksn alabildiine tonlarca rak, ysn milletin bana ispirto, zehirlesin halkmz. Sonra eker fabrikas kursun. Alklayalm!... Bu mu? Bu memlekete eker fabrikasndan evvel, makina yapan fabrika lazm, vatandalarm. Ondan sonra, bir makina yapmaya baladk m, iki sene iinde eker fabrikasn da kurarz, imento fabrikasn da kurarz, yollarmz da kurarz, her eyimizi yaparz. Hem harice on paramz gitmez. Ve o kurulan fabrikalarda benim vatandam, benim milletim, benim iim ekmek bulur. Bugn ne oluyor? Yabanc memleketin iileri unlar yapp geiniyorlar. Biz buna har vererek, oradan mal getiriyoruz. O da ne demektir? Onu demek iin ecnebi bizim kat paramza metelik vermiyor. Ecnebi altn istiyor, vatandalarm. Zaten btn mesele bundan kyor: Senin kat para yalnz sana geer. Yeter altn dedi mi; bugnk hale gelir paramz ite. Ondan sonra da der de der. Bunun aresi yok mu? Gayet ak var. Ama memlekette iktisat dediimiz geim ilerinin btn zemberekleri, maalesef, Vatan Partisi'nin her zaman syledii gibi, bezirganlarn elindedir. Bezirgan nedir? Buna tccar diyorlar. Tccar deil vatandalarm. Tccar kendi memleketinin fabrikasndan kan mal ecnebiye satmak iin uraan adamdr. (Alklar) Bizim tccar dediklerimiz, ecnebi mallarnn binbir

eidini Trkiye'ye sokup, Trk'n kann kurutan insandr. Demin arzettiim gibi, oturduu yerde bir iinin bin senede kazanamayaca milyonlar, bir haftada, bir kalemde, oradan oraya aktarmakla cebine atan insanlardr. Buna kar nasl tedbir bulunmaz? Ka kiidir bunlar? Bu memlekette gene Bavekalet istatikleri gayet ak sayyor. Yalnz i sigortalarna yazl olan iilerimiz 500 ksur bini gemitir. i Sigortalarna yazl iilerimiz, diyorum. Ya yazlmayanlar? Ya iiden saylmayan fakir fukara? Buna mukabil iveren ka kiidir biliyor musunuz vatandalarm? Resmen 16 bin kiidir. Bunun da 4-5 bini devlettir. Devlet iveren gibi grnyor. O halde, 10-11 bin kii, bu memleketin btn kazancn, milyonlarn hayat pahasna kendi kasasna indirirse, fukaralk kalkar m? Fakat i yalnz fukaralkla bitse, gene bir derece razym. Daha feci taraf: Bu bezirganlar bu memlekette yerli sanayiin kurulmasna da dmandrlar. Neden dman? nk btn bezirganlar (gidip Ticaret Odas'na okuyun, listelere bakn, dosyalara bakn...) hepsi falan filan kefere memleketin buradaki acentesidir. Btn ecnebi mallarn Trkiye'deki mmessilleri bezirganlar, o ecnebi malnn krn yapmak iin, Trkiye'de ona benzer maln yaplmamasn isterler. Menfaatleri budur. Bu byle bir lanet zmredir ki, memleketimize de, maalesef sanayiimize dahi kasteder. te bu zarurete kar biz... Bunlar da, mamafih, insan olarak byle grmler, byle gidiyorlar. Belki onlara bizler, siyasetiyle, drstl ile, bu kabil ileri brakn; sermayenizi bu memlekete, vatandalara i, ekmek temin edecek fabrikalara yatrn... diye sylersek, o zaman onlar da daha hayrl i grrler belki. Fakat bugnk artlar iinde, i onlarn elinde kaldka, u mehur davulu dvlen bezirgan Partiler memleketin kaderine hakim olduka, bu iin sonu gelmez. Bu bezirganlar bu memlekette sanayiye de

yer vermezler. Sadece iki fabrika kurarlar. Bu kurduklar da, yalnz, gene bir keferenin, bir Amerikal Tornburg isminde akl hocalarnn onlara tavsiye ettii sanayi olur. Yani, o adam: Siz Trkler hafif sanayi kurun, der... eker fabrikas, imento fabrikas, tamirhane... Ben size makina yollayacam, siz bunlar tamir edecek yer an... Bunu sylyor ve biz de onu yapyoruz. Bu felakettir vatandalarm. Bu memleket kendi makinasn kendi yapmazsa, demin bir kardeimizin syledii gibi, daima ecnebiye haragzar [hara veren] oluruz, daima isizlik bu memleketten en byk afet olur. Neden yzlerimiz daima solgun? sizlikten. Neden herey ate pahas? Gene isizlikten vatandalarm. Bu meseleler o kadar at ve deve, mkl meseleler deil. Eer bizim fakir fukara halkmz, u nmde grdm, beni dinlemek zahmetine katlan sevgili vatandalarm oylarn kendi menfaatleri iin hakk ile kullanabilseler, oraya kendi ilerinden kasketli arkllar gnderebilseler, emin olun ki arabuk dzelir. Bu kadar basit. Kark i deil. Sylediim gibi 4 milyar bte!... O 4 milyar btenin % 60'n verin memurlar yesin. Peki, bu memurlar yiyor da rahat m ediyorlar? Onlar da etmiyor, nk hayat boyuna pahallayor. O halde memurumuza da i kacak fabrika kurarsak iyi olur. O memur masa banda otura otura... Gidin kendisine sorun. Kimisinin midesi bozuktur, kimisi romatizma olmutur, kimisi ba arsndan kurtulamaz. Byledir vatandalarm. Masa banda oturmak zannettiimiz kadar shhat verici bir ey deildir. nsan kahreder. Yani, memur vatandamz da hayatla temasa gemi olursa, sanayimiz kurulursa, o da yaratc insan olur. Hem memleketin geimi ykselir, hem o vatandalara o sahada i bulunur. Daha dolgun para bulurlar. Hem de memleketimiz bu alktan ve yoksuzluktan kurtulur. te Vatan Partisi btn bunlara kendi programnda gayet ak, vazh [aka], bir oban kardeimizin dahi anlayaca kadar besbelli hal arelerini teklif etmitir.

Vatandalarm!.. Dertlerimiz o kadar ok ki, bunlar, sabaha kadar devam etmekle bitiremeyiz. Fakat, vakit bitmi. Onun iin daha fazla banz artmayacam. Tekrar rica edeceim: Oylarnz verirken, Allah rzas iin kendiniz gibi insanlara verin. Vermeyin kapkullarna. Szm bitirirken: Her kahrna seve seve katlandmz gzel vatanmz ve byk milletimiz yaasn! Her kahra katlanan ii, kyl, fakir fukara vatandalarmz yaasn! Ve fakir fukara partisi olan Vatan Partimiz yaasn! (Her cmleden sonra alklar)