P. 1
EDTL 2 DENEY 3 RAPORU - RLC DEVRELERİNDE GEÇİCİ DURUM ANALİZİ

EDTL 2 DENEY 3 RAPORU - RLC DEVRELERİNDE GEÇİCİ DURUM ANALİZİ

|Views: 4,178|Likes:
Yayınlayan: llbilgekaganll
SAKARYA ÜNİVERSİTESİ
ELEKTRİK - ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ
ELEKTRİK DEVRE TASARIM LABORATUARI
SAKARYA ÜNİVERSİTESİ
ELEKTRİK - ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ
ELEKTRİK DEVRE TASARIM LABORATUARI

More info:

Published by: llbilgekaganll on Nov 02, 2012
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/07/2015

pdf

text

original

DENEYİN ADI : RLC DEVRELERİNDE GEÇİCİ DURUM ANALİZİ

RAPORU HAZIRLAYANLAR:

1 - HAKAN PAÇAL - b0701.00009 2 - AHMET KAR - ……

3 - KADEM KAYA - ….. 4 - OZAN BAYRAKTAROĞLU - ….

DENEY YAPILAN TARİH

: 19.03.2012

DENEY RAPORU TESLİM TARİHİ

: 02.04.2012

DENEY GRUBU

: A9

1. ARAÇ GEREÇLER

Deneyde kullanılan araç ve gereçlerin isimleri ve değerleri :

* Deney seti (Board) * * * * * * *
Osiloskop Sinyal Jeneratörü 1 adet bobin 1 adet kondansatör 3 adet direnç Dijital multimetre Bağlantı kabloları - (VT-T:2 V , f:166 Hz , Kare Dalga) - 10 mH - 1 μF - 40.5 Ω, 200.3 Ω, 1003 Ω (Multimetrede çıkan değerleridir)

2. Deney Konusundaki Teorik Bilgiler

2.1 - Deneyin teknik açıklaması :

► ► ► ► ► ► ► ► ►

Osiloskobun kalibrasyonu yapıldı ve “AC-GND-DC” anahtarı AC konumuna getirildi, Sinyal jeneratöründen dalga Ģekli kare olarak seçildi, Sinyal jeneratöründen frekans:166 Hz, genlik:2 V olarak ayarlandı, Direnç, kondansatör ve bobin seri olarak bağlandı ve uçları sinyal jeneratörü ile birleĢtirildi, Osiloskop, bağlantı kablosu aracılığıyla kondansatör uçlarına paralel olarak bağlandı, Devrede ilk önce R=40 Ω, L=10 mH, C=1 µF için, Ġkinci olarak R=200 Ω, L=10 mH, C=1 µF için, Üçüncü ve son olarak R=1 kΩ, L=10 mH, C=1µF için osiloskopta grafikler görüntülenip ölçümler

kaydedildi, Sinyalin görüntüsü osiloskopun VOLT/DIV ve TIME/DIV komütatörleri ile ekran görüntüleri elde edildi: 2.2 - Devre Ģemasının ölçü aletleri ile birlikte çizimi : ayarlanarak aĢağıdaki

ŞEKİL 1:

ŞEKİL 2:

ŞEKİL 3:

Devrenin Matlab/Simulink’ te oluĢturulan Ģekli ise Ģöyledir :

2.3. Deneyden önce yapılması gerekli olan hesaplamalar

Devre Ģemasında istenilen değerler, matematiksel metodlar(diferansiyel denklem çözümleri) kullanılarak teorik olarak bulunur.Bulunan bu değerler deneyde “hesaplanan değerler” olarak bilinir.

3. Deney verileri ve deneyde yaptıklarınız Ölçülen değerler tablo halinde :

R1 40,5 Ω

R2 200,3 Ω

R3 1003 Ω

Elde edilen değerlerle çizilen eğri grafikleri :

R=40,5 Ω - L=10 mH - C=1 μF için;

Osiloskopta görülen grafik:

Simülasyondan elde edilen grafik (Matlab/Simulink):

R=200,3 Ω - L=10 mH - C=1 μF için;

Osiloskopta görülen grafik:

Simülasyondan elde edilen grafik (Matlab/Simulink):

R=1003 Ω - L=10 mH - C=1 μF için; Osiloskopta görülen grafik:

Simülasyondan elde edilen gragik (Matlab/Simulink):

4. Deney verileri ve Teorik Hesapların Mukayesesi

1. Deney sonuçlarının tartıĢılması Devrenin sürekli hali göz önüne alındığında 0 dan 5~10 ms süreleri aralığında kapasitörün gerilim değerlerinde çok farklı değiĢimlerin olduğu görüldü.Örnek olarak az sönümlü durumda (R:40.3 Ω iken) kağnağımızın 2 V genliği olmasına rağmen kapasitör geriliminin ilk anda 3 V lara kadar çıkması, ya da diğer durumlarda genliğin 2 V a hemen varamaması…Bu durum bize, özellikle de az sönümlü durumu göz önüne aldığımızda, gerçek devre elemanlarını sınır değerlerine göre seçerken geçici durumu da göz önünde bulundurmamız gerektiğini, aksi halde devre elemanının zarar görebileceğini gösteriyor. 2. Deneysel ve teorik sonuçlar arasındaki farklar Deneysel ve teorik sonuçlar arasındaki en temel fark, matematiksel hesaplamalarda elemanların ideal yani kusursuz kabul edilmesidir.Oysa gerek osiloskobu ve sinyal janaratörünü devreye bağladığımız bağlantı kablolarında, gerekse elemanları birbirine bağladığımız iletken tellerde az da olsa bir direnç vardır.Diğer elemanlar da ideale yakın olmasına rağmen %1~5 lerde hata payları ile doğru sonuçları elde etmemizi sağlarlar.Bu sonuç farklılığının diğer bir nedeni de matematiksel hesaplamada sıcaklık, elektromanyetik alan,ıĢık etkisi, nem ve gürültü gibi dıĢ etkenlerin hesaba katılmamasıdır. 3. Olası hata kaynakları ve hataları azaltma yolları Deneyde kiĢilerin bütün bağlantıları ve yerleĢtirmeleri doğru ve hatasız yaptığını kabul edersek, hata kaynakları olarak devre elemanları, ölçüm aletleri ve çevresel Ģartları gösterebiliriz.Daha da açarsak devre elemanları ve ölçüm aletleri için:   Osiloskop az da olsa bağlantı kablosu veya kendi üzerinde akım bölebilir. Sinyal jeneratörü gösterdiği genlik ve frekansta iĢaret gönderemeyebilir ya da gönderdiği voltajın bir kısmı devreye bağlandığı ara kabloda bölünebilir.   Devredeki kondansatör ve bobinin az da olsa gerilimi bölen iç dirençleri olabilir. Devre elemanlarını birbirine bağlayan iletken teller, sahip oldukları dirençten dolayı belirli bir gerilim harcayabilirler.  Direçlerin ölçüldüğü multimetre, kendi içinde tam ideal olamaması veya bağlandığı probların ideal özellikler taĢımaması nedeniyle hatalı ölçüm yapabilir. Çevresel Ģartları göz önüne alırsak da; deneyde kullanılan aletler ya da çevredeki deney araçlarından kaynaklanan elektromanyetik alan, alınacak sonuçları az da olsa değiĢtirebilir.Bunun yanında nem ve sıcaklığın dirençleri etkileyeceği bilindiğinden, sonuçlarda bir kayma oluĢturacağı açıktır.Ayrıca ıĢığın da ihmal edilecek kadar da olsa elektromanyetik alana dolayısıyla devremize bir etkisi vardır. Bu sebepleri engellemek istersek, iç dirençlere tam olarak müdahele edemiyeceğimiz açıktır.Yapabileceğimiz en etkili yolları;   “Deneyi, sıcaklığın ve nemin laboratuar Ģartlarında ve sabit tutulduğu, IĢığın uygun, rüzgarın ve sesin mümkün olduğunca minimum olduğu,

Elektromanyetik alan ve radyasyonun etki etmediği ortamda yapmak ve mümkünse devre elemanları ile ölçüm aletlerine elle temas etmemek” diye sıralayabiliriz.

4. Deney hakkındaki kiĢisel düĢünceler Hakan PAÇAL : Devrede geçici halde eleman davranıĢlarının, sürekli hale göre çok farklı olduğunu gördüm.Bir devre oluĢtururken devre elemanlarının sınır değerleri için sürekli hali örnek aldığımızda, devre çalıĢmasında olumsuz durumların ortaya çıkabileceğini, bunun için geçici durumun da incelenmesi gerektiğini saptadım.Ayrıca osiloskopta çıkan görüntünün, DC kaynağın RLC devrede oluĢturduğu görüntüye benzer olduğunu, kare dalgada iĢin içine yalnızca periyodun girdiğini fark ettim. Kadem KAYA : Devrenin diferansiyel denklemini çözerek hesapladığımız sonuçlarla, deneyde ölçtüğümüz sonuçların, çok az bir hata payına sahip olsa da aynı olmadığını gördüm.Bunun olası sebeplerinin de dirençlerin, bobinin ve kapasitörümüzün ideal olmayıĢından kaynaklandığını düĢünüyorum. Ozan BAYRAKTAROĞLU : RLC devrelerinde R, L, ve C nin aldığı değerlere göre, çıkıĢ geriliminde üç farklı durumun (az sönümlü-kritik sönümlü-aĢırı sönümlü) ortaya çıkabileceğini gördüm.Direnç, bobin ve kapasitörün devredeki davranıĢlarını inceleme olanağı buldum. Ahmet KAR : RLC devresinin tüm dalgalara aynı davranıĢı göstermediğini gördüm.Zira kare yerine sinüs veya üçgen dalga uygulandığında farklı sonuçlar ortaya çıktığını gözlemledim.

5. Sorulara Cevaplar, Ek dosyalar ve Yararlandığınız Kaynaklar Listesi

Elektrik Devre Analizi -2- / Prof. Dr. ġerafettin Özbey Elektrik – Elektronik Mühendisliğinin Temelleri Doğru Akım Devreleri Cilt-1 / Prof. Dr. Uğur Arifoğlu Elektrik Ölçme Tekniği ve Laboratuarı / Mahmut NACAR http://web.itu.edu.tr/~bastug/edtlab_2010.pdf

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->