T.C.

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTİSÜ GİYİM ENDÜSTRİSİ VE GİYİM SANATLARI EĞİTİMİ BÖLÜMÜ

HAZIR GİYİM İŞLETMELERİNDE GİYİM SÜSLEME AŞAMASI UYGULAMALARI (İSTANBUL, İZMİR, KONYA, ADIYAMAN ÖRNEĞİ)

Gülhan ATLAMIŞ

YÜKSEK LİSANS TEZİ

Danışman Yard. Doç. Dr. Hafize PEKTAŞ

Konya–2008

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü

YÜKSEK LİSANS TEZİ KABUL FORMU

Gülhan ATLAMIŞ tarafından hazırlanan Hazır Giyim İşletmelerinde Giyim Süsleme Aşaması Uygulamaları (İstanbul, İzmir, Konya, Adıyaman Örneği) başlıklı bu çalışma 11 /11/2008 olarak kabul edilmiştir. tarihinde yapılan savunma sınavı sonucunda oybirliği/oyçokluğu ile başarılı bulunarak, jürimiz tarafından yüksek lisans tezi

Ünvanı, Adı Soyadı Ünvanı, Adı Soyadı Ünvanı, Adı Soyadı

Başkan Yard. Doç. Şerife MIZRAK Üye Yard. Doç. Dr. Hafize PEKTAŞ Üye Yard. Doç. H. Saadet BEDÜK

İmza İmza İmza

ii

Hazır giyimde nostaljik esintiler ve teknolojinin gelişmesiyle değişen tasarımların bir arada kullanılması. tüketicilerin beğenisini kazanmaktadır. Miyase ÇAĞDAŞ. bulunduğu dönemin içinde şekillenmiştir. Gör. Dr. bunun için daima yenilik peşinde koşmuştur. Ali ŞAHİN’e. Gör. Dr. Bu araştırmada. H. Doç. yüksek lisans çalışmalarında rehberlik eden hocalarım. Doç. Hafize PEKTAŞ’a. Doç. Saadet BEDÜK. verilerin çözümlenmesinde büyük bir sabırla bana yardımcı olan Yard. Giyim süsleme teknikleri de ilk çağlardan günümüze yaşamın içinde yer almış. Yard. Çağatay ÜNÜSAN’a. Yard. Doç. Nurgül KILINÇ. Dr. Prof. araştırmanın yön kazanmasını sağlayan Design Time çalışanlarına. Yard. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarının tespit edilmesine çalışılmıştır. verilerin oluşmasında katkılarını esirgemeyen hazır giyim işletmelerine.ÖNSÖZ İnsanlar beğenilme güdüsü ile süsü ve süslenmeyi sevmiş. Doç. Prof. Yard. desteklerini esirgemeyen Hüseyin DEMİRÖZ ve maddi manevi desteklerinden dolayı aileme sonsuz teşekkürler ederim. Yurdagül MURATOĞLU. Dr. Doç. İlkay ÇELİK ve özellikle Öğr. Araştırmanın hazırlanmasında öncelikle tüm katkılarından dolayı danışman hocam Yard. Emre Esmer’e ve öğrencilerime. Şerife MIZRAK. Dr. Gülhan ATLAMIŞ Konya-2008 iii . Adıyaman Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Tekstil Bölümü Hocalarına Öğr. her türlü yardımını esirgemeyen Konya Ticaret Odası Meslek Komiteleri Servisi Müdürü Abdurrahim ÖZDEMİR ve Yusuf GÖKSU’ya.

Araştırmanın birinci bölümünde. önemi. sınırlılıkları ve sayıltıları aktarılmıştır. İzmir. Örneklemi ise. problem cümlesi. örneklemi. konu ile ilgili literatür araştırmalarına yer verilmiştir. modeli. Konya ve Adıyaman’da faaliyet gösteren hazır giyim işletmelerinden küçük ve orta ölçekli firmalar oluşturmaktadır. İzmir. Anket sonucunda elde edilen bulgular ile bu bulguların yorumlarına bu bölümde yer verilmiştir. Araştırmanın evreni. Araştırmanın dördüncü bölümünde. Giyim süsleme alanında karşılaşılan aksaklıklar ürünün kalitesini etkileyeceği için hazır giyim işletmelerindeki giyim süsleme aşaması uygulamaları incelenmeye değer görülmüştür. Türkiye’deki hazır giyim işletmeleridir.ÖZET Bu araştırma. Araştırmanın son bölümünde ise. Araştırmada hazır giyimde giyim süsleme alanında karşılaşılan problemler konusunun seçimindeki amaç. hazır giyim işletmelerindeki konu ile ilgili kişilere anket formu uygulanmıştır. Konya ve Adıyaman illerindeki hazır giyim işletmelerinden tesadüfî yolla seçilen 60 hazır giyim işletmesine ulaşılmaktadır. hazır giyim üretimindeki bir ürünü tamamlayan en önemli unsur olmasıdır. araştırma sonucu elde edilen hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarında giyim süsleme yöntem ve teknikleri ile giyim süslemede karşılaşılan problemlerle ilgili bulgular doğrultusunda bir sonuca varılmıştır. Araştırmaya katılan işletmelerin giyim süsleme uygulamalarında yöntem olarak hem işletme bünyesinde elde veya makinede hem de gerek duyuldukça işletme dışında bilgisayarlı makinelerde ve evlere elde yaptırarak giyim süsleme iv . giyim süslemenin. araştırmanın amacı. evreni. İkinci bölümde. Araştırmanın üçüncü bölümünde. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarına yönelmekte ve bu konuyu problem olarak ele almaktadır. İstanbul. Bu firmalar örneklem grubunda bulunan İstanbul. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarında kullanılan yöntem ve teknikler ile giyim süsleme konusunda karşılaşılan problemleri değerlendirmek için. verilerin toplanması ve verilerin analizine yer verilmiştir. Bir tarama modeli araştırması niteliği taşıyan bu çalışmada araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu kullanılmıştır. alt problemler. araştırmanın yöntemi.

Fason üretim yapan firmaların işletmelerinde stilist ve desinatör istihdamına ihtiyaç duydukları ve firmaların giyim süsleme uygulamalarında makineci. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. v . overlokçu gibi nakışçı.aşaması uygulamalarını gerçekleştirdikleri gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir.

the method and techniques that are used at readymade ornamentation at readymade enterprises and the inquiry form has been applied to concern people at the ready made enterprises to evaluate the problems that are met at readymade ornamentation. At the first section of the research. the literature researches about the subject have been given place. This research has scanning model research qualification and an inquiry form that was arranged by the researcher has been used in this research. Izmir. At the third section of the research. importance. At the last section of the research. sub problems. Konya and Adıyaman. Izmir.SUMMARY This research directs to decoration/ornaments at readymade/confection phase applications and considers this subject as problem. the aim. Those 60 readymade firms that have been is sample group have been selected through coincidental way in Istanbul. At the end of observation and negotiations. Konya and Adıyaman. The findings that are availed at the end of inquiry and the comments of those findings have been placed in this section. The defects that are met at ornamentation of clothes will affect the product quality so the applications at ornamentation phase at confection enterprises have been worth to examine. The sample are the small and medium scaled confection firms in Istanbul. it has been observed that the method at the ornamentation cloth applications of enterprises that are participated at the research are manual or with machine or if it is necessary to make them at the PC Controlled machines outside of the enterprise or making them by hand through dispersing to homes. vi . The aim of selecting the problems that are coincidence at ornamentation phase of confection is ornamentation of clothes is the most important element that composes a product in readymade manufacturing. limitation and numerations of research have been transferred. a conclusion have been occurred through findings in readymade ornamentation methods and techniques at ornamentation phase of clothes in confection enterprises and the problems that are met during those applications. At the forth section of the research. problem sentence. The universe of research is confection enterprises in Turkey.

It has been concluded that the firms which are operate as subcontractor are in need of deploying stylist and designator and they have no master team as machine operator. trimmer. vii . embroider.

1................... Sayıltılar........2..................................2....................................................................... Giyim ......2............1................. 1 1................................................................ Giyim Süsleme ve Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri....xii I.........................6.............................................1............. Sınırlılıklar ........................................................................................................ 4 2.................................................................................................... ii ÖNSÖZ ... Giyim ve Hazır Giyim ......................................................................................3.................. 4 2..................... Hazır Giyim ................ BÖLÜM HAZIR GİYİMDE GİYİM SÜSLEME....................................................... 7 3..............iii ÖZET ...................................................................................................1...............4........................................... 1 1.............................. x ÖRNEKLER LİSTESİ . Araştırmanın Amacı.................................... 10 3........................................... 4 2................İÇİNDEKİLER BİLİMSEL ETİK SAYFASI............................................................1.......4............................... Örneklem ..........................................viii TABLOLAR LİSTESİ .......................................................................... Alt Problemler....... BÖLÜM YÖNTEM . 6 3.. Problemin Tanımı .........5.................... 4 2......................3..............................................1.........BÖLÜM GİRİŞ ....................................................... Giyim Süsleme Teknikleri ................... 5 III............................................................ 3 II............1..........................................2..................................................................... 13 viii ................................... 4 2.................................................................................................................................................... Araştırmanın Önemi ................1........5 Verilerin Analizi ................................... 6 3....................................................................................Verilerin Toplanması ......................1....................................................... 1 1............................. Araştırmanın Modeli ................iv SUMMARY ......................................................................................................................................... 2 1............................... Araştırmanın Yöntemi ............................... Evren................................ 6 3..............................vi İÇİNDEKİLER .. 1 1......... 4 2...............................................................................................................................2............... 3 1...................1...........................................................................................i TEZ KABUL FORMU ............................................................1...............1....1.......

.......... 135 ix . 82 3..........2........... 14 3......................................................... Giyim Süsleme Tasarımında Desen..................... 102 3.................2........................................................... Kaynaklar...................... Hazır Gereçlerle Yapılan Süslemeler ...................... 103 3....................................................1..........3........................ Dikişle ve Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler ....2............................................................. 14 3...........2................3.........2..........3................................ Elemanlar ve Yöntemler....3.............1.....2............4.............................. Konu ile İlgili Araştırmalar...2................................3...... 72 3.... 52 3...... Nakış ve Makine Nakışı ile Yapılan Süslemeler ........................................... İlkeler......................... 97 3.................. 128 EK–1 ANKET FORMU .........................4...........2.......3..................................... 124 KAYNAKÇA......... BÖLÜM BULGULAR................... 96 3.......2.2.....3................ Giyim Süsleme Tasarımında...........2.............. 103 IV......2................................... Desen Programları ............. 106 V............... BÖLÜM SONUÇ VE DEĞERLENDİRME.......... Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri................ Baskı Teknikleriyle Yapılan Süslemeler ... Giyim Süsleme Tasarımı ...........................

.106 Firmaların Bulunduğu Şehirlere Göre Dağılımları.......111 Tablo 8 Soru 7’e “a” Diyenlerin 8..........107 Firmanızda Hangi Tarzda Ürünler Üretiyorsunuz? Sorusunun Dağılımları................ Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Tasarımcının Uzmanlığı Hangisidir?”...................TABLOLAR LİSTESİ Tablo No Tablo 1 Tablo 2 Tablo 3 Sayfa No Firmaların Kuruluş Tarihine Göre Dağılımları.......113 Tablo 10 Soru 7’e “b..........112 Tablo 9 Soru 7’e “a” Diyenlerin 9................... ................ Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Desinatör İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”......c.............115 Tablo 12 İşletmenizde Çoğunlukla Hangi Giyim Süsleme Tekniklerini Uyguluyorsunuz? Sorusunun Dağılımları............................................................. Sorusunun Dağılımları................................... ............ Sorusunun Dağılımları.e” Diyenlerin 11......108 Tablo 4 İşletmenizde Hangi Tür Ürünler Üretiyorsunuz? Sorusunun Dağılımları............................d........... ..........................e” Diyenlerin 10......... Sorusunun Dağılımları...114 Tablo 11 Soru 7’e “b.................116 x ................................................................................... ...109 Tablo 5 Tablo 6 Firmaların Üretim Tarzı Nedir? Sorusunun Dağılımları. Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor?”...109 Ürünlerinizde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Veriyorsunuz? Sorusunun Dağılımları.....................110 Tablo 7 İşletmenizde Giyim Süsleme Tasarım Aşamasını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? Sorusunun Dağılımları..................... Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Stilist İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”........................d............. Soruya Cevap Verdikleri “Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa......................c.................................................................................... ................. Sorusunun Dağılımları..........

....119 Tablo 17 Firmanızda Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanıyorsanız.................................. .............118 Tablo 15 Soru 14’e “a” Diyenlerin 15..........................................120 Tablo 18 Firmanızda Giyim Süsleme Alanında Ne Tür Problemlerle Karşılaşıyorsunuz? Sorusunun Dağılımları........117 Tablo 14 Firmanızda Giyim Süsleme Tasarım Aşaması Uygulamalarını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? Sorusunun Dağılımları..... Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Makineci. .. Sorusunun Dağılımları........................................ ...............121 Tablo 19 Karşılaştığınız Bu Sorunları Nasıl Çözümlüyorsunuz? Sorusunun Dağılımları.......123 xi ........ Overlokçu Gibi Nakışçı.119 Tablo 16 Soru 14’e “a” Diyenlerin 16.......... ..... Süslemeci Şeklinde Uzmanlaşmış Ekibiniz Var mı?”......... ................ Sorusunun Dağılımları.................... Piyasa Rekabetinize Olumlu Etki Sağlıyor mu? Sorusunun Dağılımları..................... .............................................122 Tablo 20 Modaya Uygun................................... Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Hangi Yöntem Uygulanmaktadır?”...... Özgün Süsleme Tasarımları Ürünlerinizde Katma Değerini Arttırıp..................Tablo 13 Ürünlerinizde Aşağıdaki Geleneksel Türk Nakışlarından Hangilerini Uyguluyorsunuz? Sorusunun Dağılımları... Özellikleri Nelerdir? Sorusunun Dağılımları...............

.........................................ÖRNEKLER LİSTESİ Örnek No: Sayfa No: Örnek 1.................................................. Çift Pullu Şeritli Nakış Makinesi................................................... Aile Tipi Dikiş Makinesi ....................38 Örnek 22.........................................................................................................................................................36 Örnek 20....................................................Fileş........................... Hesap İşi Kese .20 Örnek 5........................................................................................................22 Örnek 7............................................ Sanayi Tipi Piko Makinesi.......39 Örnek 23...........................29 Örnek 13.......................................... Beyaz İş .................................................................... Elde Antep İşi ..........................................................27 Örnek 11......................... Türk İşi .....................40 Örnek 24...........................................................................................28 Örnek 12.............................. Çok Başlı Makinelere Takılan Kordone ve Diğer Aparatlar ............................... Çok Başlı Sanayi Nakış Makinesi .....................................................................................................................................................................................37 Örnek 21............................................ Çift İğneli............... Kanaviçe ....21 Örnek 6.....17 Örnek 2...33 Örnek 17........24 Örnek 9............................... Piko Örtü.18 Örnek 3......................................... Zigzag Makinesi ............ İki İplikli Zincir Dikiş Makinesi ........... Ajur İşi Yastık Kenarı............... Makreme İşi Çanta.........19 Örnek 4........................................................... Astragan İğnesi Masa Örtüsü...............................24 Örnek 10............................................. Maraş İşi ....................................................................... Çin İğnesi Örtü ....................................................................35 Örnek 19............................32 Örnek 16.41 xii ........................ Makinede Antep İşi............................................ Okbaşı................31 Örnek 15..................... Çok Başlı Nakış Makinesi ve Aparatları ...34 Örnek 18..........................................23 Örnek 8............................................ Aplike Yatak Örtüsü .... Çok Başlı Mekanik Sanayi Nakış Makinesi ..........................30 Örnek 14.............. Marka-Monogram.................................

..................................................68 Örnek 53.............................................................................................................. Gölge İşi Salon Takımı......................................................... Etek Üzerine Sutaşı Süsleme ........................................................60 Örnek 45............................... Kanun Pilili Etek...................................59 Örnek 44...........................70 Örnek 55.......................................................................................................................... Enkrüste Çalışması ......................................66 Örnek 51..........72 xiii ...................................56 Örnek 41........... Bartın İşi Yastık.......................................................................... Yüzyılda Osmanlı Dönemi Suzeni İşlemeli Seccade.................................................. Ütü Pilisi ..49 Örnek 34..........................................61 Örnek 46..................................... Dalga Büzgü ............................................. Biye İşi Damat Bohçası .65 Örnek 50.......................................... Balgümeci (Nidabey)..........................54 Örnek 39............. Akordeon Pilili Elbise......................44 Örnek 29.................................45 Örnek 30.... Çöp İğnesi........................................... Kum İğnesi Bohça .............................46 Örnek 31.......64 Örnek 49......................... Sıra Büzgü ................................. XVIII...................................................69 Örnek 54.. Tek Taraflı Pilili Etek .50 Örnek 35...................47 Örnek 32............Örnek 25....................... Oya.......................................................... Spor Dikiş ..........53 Örnek 38....................58 Örnek 43....................62 Örnek 47...............57 Örnek 42....................................................................................................................................... Yıldız Su Büzgüsü ................................................ Bozulmayan (Tergallenmiş) Pilili Etek .....................................................44 Örnek 28................................... Verev Sarma .. Pilikaşe Etek .............. Sarma İşi ..........63 Örnek 48..................................................... Kapitone Yelek ..................................................................... Drapeli Gelinlik ........................48 Örnek 33.............................................. Fırfır-Farbela-Büzgü 5 Yaş Çocuk Elbisesi ..................................................................................................................................................................................... Tül İşi Seccade Takımı ..................................... Nervürlü Bluz .................................................................................71 Örnek 56........................67 Örnek 52.............................................................................43 Örnek 27.................................................................................................................52 Örnek 37..... Bolonya İğnesi Masa Örtüsü ...............51 Örnek 36.................... Düz Büzgülü Etek................. Pervaz Çalışması...... Volanlı Çocuk Elbisesi ........................................................................................55 Örnek 40......................... Dantel Elbise.........................................................................................................42 Örnek 26.........................................

............. Harçlar .............................................................................................................. Saçak...................... Gofre Baskı...................................83 Örnek 68.................90 Örnek 75........... Transfer Baskı....................................................................................... Bağlama Batik Baskı ....87 Örnek 72......................... Boyun ve Sırtında Pul Boncuk İşlemeli Bluz ....................................96 xiv ........................................................ Klasik Mumlu Batik Çalışması.................................................73 Örnek 58..................................... Saten Şeritler............................... Ponpon Keçe Kolye .............94 Örnek 79..78 Örnek 63.............88 Örnek 73...................................74 Örnek 59.................... Flok&Sim Baskı .................................................................................... Sim ve Yaldız Baskılar ............91 Örnek 76.........................................Örnek 57.. Aşındırma Baskı .............................................................79 Örnek 64.............76 Örnek 61................................................................................................ Pistole.................................................................................................................................................................................................75 Örnek 60.............................................................................. Hazır Danteller...............86 Örnek 71......................................................77 Örnek 62................82 Örnek 67.............................................................................92 Örnek 77..................80 Örnek 65. Püskürtme Batik Baskı ..................................85 Örnek 70.............................. Yüksek Baskı .......................................................95 Örnek 80........................... İnkjet Baskı................................... Yakma Baskılı Şal ............81 Örnek 66...............93 Örnek 78............................84 Örnek 69............................. Kurdela Nakışı İşlenmiş Giysi... Altin Yaldiz Baski .............. Püskül ............................................................................................................ Varak.................................................. Kabartma Baskı .............................................................................................................. Sedef............................ Batik Baskı................................................. Kordonlar... Pigment Baskı............................................89 Örnek 74............

BÖLÜM GİRİŞ 1. Problem Bu araştırma. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarını nasıl gerçekleştirildiğini ortaya koymaktır. ürünü farklılaştıran dolayısıyla ürünün cazibesini arttıran bir işlem olarak incelemeye ve araştırılmaya değer bulunmuştur. Alt Problemler • verilmektedir? • • • • Giyim süsleme teknikleri ne ölçüde bilinmekte ve uygulanmaktadır? Giyim süsleme aşaması uygulamaları nasıl gerçekleştirilmektedir? Giyim süsleme tasarımı alanında nasıl bir yöntem takip edilmektedir? Giyim süsleme aşaması uygulamalarında ne tür sorunlarla Hazır giyim işletmelerinde giyim süslemeye ne ölçüde yer karşılaşılmaktadır? • mıdır? 1.3. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarıyla ilgili bilgi toplamaktır. 1 . ürün kalitesini etkileyen.I.2. 1. Hazır giyim üretimindeki bir ürünü tamamlayan en önemli unsurlardan biri olan giyim süsleme. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süslemede en çok hangi tekniklerin uygulandığını belirlemektir.1. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süslemeye ne ölçüde yer verildiğini Giyim süsleme uygulanan ürünlerin tüketim oranında farklılık var tespit etmektir. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme alanına yönelmekte ve bu konuyu problem olarak ele almaktadır. Araştırmanın Amacı Bu araştırmanın temel amacı.

bir giysiye kullanım değeri yanı sıra giysiyi daha cazip hale getirerek göze hoş görünmesini sağlaması. Ürünlere farklılık ve cazibe katan giyim süsleme giderek hazır giyimde de önem kazanmaktadır. • Yeni araştırmalar için sınırlıda olsa kaynak oluşturmaktır. belgelenmesi açısından bu araştırma konusu önemli bulunmuştur. 1. seri. Araştırmanın Önemi Giyim süsleme.4. giyim süsleme uygulanan ürünlerin tüketim oranında farklılık olup olmadığını belirlemektir. farklılık yaratması ve değişim değerini arttırması açısından önemlidir. • Hazır giyim işletmelerinde. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarında karşılaşılan sorunları ve nasıl aşıldığını tespit etmektir. hazır giyimde aynı tarz üretim hızlı. modanın çabuk yaygınlaşmasına ve çabuk göz doygunluğuna ulaşmasına sebep olmaktadır.• Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme işleminin hangi yöntemle çözümlendiğini belirlemektir. Bu nedenle firmalar bireylerin farklı tarz ve beğenilerini göz önünde bulundurarak bireylere farklı seçenekler sunmakta ve o firmaların ürünlerini tercih etmeleri için ürünlerinde marka. Hazır giyimde giyim süslemenin önemi. 2 . • Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme tasarımının nasıl çözümlendiğini ortaya koymaktır. süsleme. model farklılığı ve kaliteyle satış gücünü arttırıcı ve diğer firmalarla rekabet oluşturacak nitelikte ürünler üretme çabasındadırlar. Bu durum hazır giyimi üretimini olumsuz etkilemektedir. ucuz ve el dikişine oranla daha kolay bir şekilde piyasaya sürülmesinden dolayı. Hazır giyim üretiminde giyim süslemede ne gibi yöntem ve tekniklerin uygulandığının tespit edilmesi.

5. • Bu araştırma İstanbul. 3 .6. Bu araştırmada birebir gözlem ve görüşme yapılmıştır. İzmir. • • • Yazılı kaynaklar yoluyla toplanan veriler doğrudur. Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamaları ile giyim süsleme yöntem ve tekniklerini tespit etmekle sınırlandırılmıştır. Sayıltılar Araştırmada aşağıdaki sayıltılardan hareket edilmiştir. İzmir. • Bu araştırma 2007–2008 yılları ile sınırlandırılmıştır. Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmeleriyle sınırlandırılmıştır. Sınırlılıklar • Bu araştırma İstanbul. 1. Araştırmaya katılan işletmelerin anket sorularına doğru cevap verdikleri kabul edilmiştir.1.

İstanbul. Araştırmanın Yöntemi Bu bölümde araştırmanın modeli. 2. 2.1. Verilerin Toplanması Kavramsal çerçeve için gerekli bilgiler.1. süreli 4 . süreli yayınlar incelenmiştir. verilerin analizi ile ilgili bilgiler verilmiştir.1.II. Giyim süsleme alanı daha çok kadın giyiminde kullanılmasından dolayı. İzmir. Araştırmanın Modeli Hazır giyimde giyim süsleme aşaması uygulamaları araştırmasında hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarındaki mevcut durum ortaya konulmaya çalışıldığından tarama modeli kullanılmıştır. örneklem. verileri kadın giyim ve çocuk giysisi üreten hazır giyim işletmeleri oluşturmaktadır.2. Konya ve Adıyaman’daki kadın ve çocuk giysisi üreten 60 hazır giyim işletmesidir. Adıyaman Üniversitesi Merkez Kütüphanesi. Türkiye’deki Hazır Giyim işletmelerini kapsamaktadır. evren.3.1. Yüksek Öğretim Kurulu Tez Dokümantasyon Merkezi. Örneklem Araştırmanın örneklemi. Hazır giyim firmalarının giyim süslemede ne gibi yöntem ve tekniklerin uygulandığı ve giyim süslemede karşılaştıkları problemlerin neler olduğunu belirlemek için gerekli olan veriler örneklemi oluşturan firmalardan elde edilmiştir. Selçuk Üniversitesi Merkez Kütüphanesi.1. dergi.4. Selçuk Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Giyim Bölümü Ders Notları. BÖLÜM YÖNTEM 2. Konu ile ilgili kaynaklar. 2.1. Evren Bu araştırmanın evreni. Konu ile ilgili kitap. 2. verilerin toplanması. Ayrıca veri toplama tekniği olarak anket uygulanmıştır Anket yöntemi uygulaması esnasında işletmelerde giyim süslemeyle ilgili uygulamalar gözlemlenmiş fotoğraflarla belgelenmiştir. makaleler.

0 (Statistical Pakage For Social Socience) paket programı ile bilgisayar ortamında analiz edilmiştir. 5 . giyim süslemeye ne ölçüde yer verdikleri. 2.yayınlar ve internet taramaları incelenmiştir. Yapılan istatiksel analizler sonucu oluşturulan tablolardan yararlanılarak bazı sonuçlara varılmıştır. en çok hangi giyim süsleme tekniklerini kullandıklarını. araştırmacı tarafından örneklem seçilen İstanbul. Yapılan bu pilot uygulamadan sonra anket formuna son şekli verilmiştir. Ankette. Örneklem seçilen hazır giyim işletmelerinde anket 2008 yılı TemmuzAğustos ayları arasında uygulanmıştır. İncelenen kaynaklardan amaca uygun görülenlerden gerekli atıflar yapılmıştır. Verilerin Analizi Verilerin toplanmasında anket tekniği uygulanmıştır. Bu araştırmanın verileri. uygularken karşılaştıkları problemleri ve buldukları çözüm yöntemlerinin neler olduğunu belirlemeye yönelik sorulardan oluşmuştur.5. Anket toplam 60 işletmede ilgili kişilerle yapılmıştır. Verilerin toplanmasında ilgili kişilerin verdikleri bilgilerden yararlanılmıştır. Veri toplama tekniği olarak anket formu uygulanmıştır. Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmelerinde ilgili kişilerle görüşülerek toplanmıştır.1. İzmir. Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamaları ile giyim süsleme alanında karşılaşılan problemlerin saptanmasında kullanılmak üzere hazırlanan anket formunun bazı işletmelerde pilot uygulaması yapılmıştır. Bu program ile hazır giyim işletmelerinin görüşlerini gösterir tablolar düzenlenmiş. işletme ile ilgili genel bilgiler. bu tablolar frekans ve (%) yüzde aritmetik ortalama ile hesaplanarak konu değerlendirilmeye çalışılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS for windows 15. giyim süsleme alanında uzman elamanın ve tasarımcı çalışıp çalışmadığı. hangi ürünleri ürettikleri.

İnsanların var oluşlarıyla birlikte ortaya çıkan vazgeçilmez bir ihtiyaçtır. peştamal.1. ekonomik. Mısırlıların M. Giyim tarihinin ilk örneklerine Mısır ve Mezopotamya’da rastlanılmaktadır. giyimden modaya uzanan bir gelişim göstermiştir. Giyim. tarihi kadar eski bir konudur. 3000’den başlayan belgelerine dayanarak. tekniklerine ve modanın doğmasına sebep olmuştur(Önge. 6000 yılında Orta Asya’da Anav ve Anadolu’da Çatal Höyük’te bulunan kazılardan çıkan elbiselerde. önlük ve etek benzeri giysiler olduğu söylenebilir. İnsanlar giyim ihtiyaçlarını karşılamak için tarihöncesi devirlerde avladıkları hayvan postları ve ağaç yaprakları ile örtünmüşlerdir. bireysel üretimden endüstriyel üretime ulaşırken örtünmeden giyinmeye. giysilerinin çoğunun ketenden yapılmış tunik.Ö. Antik Yunan’dan Romalılara.Ö. Türklere kadar beş kıtadan tüm insanlığın oluşturduğu uygarlıkların katkılarıyla oluşan giyim tarihi.1.1992:6). sözlük anlamı ‘Giyilecek şey. süslenme ve zarif görünme isteğini yerine getiren bir sanat olarak da tanımlanmaktadır (Kırzıoğlu. Mağara resimlerinden anlaşıldığı kadarıyla hayvan postlarının koruyucu ve büyülü güçleri de ilk giyim üzerinde etkili olmuştur.1995:2–3). Bizanslılardan Araplara. 6 . Zaman içinde uygarlığın gelişmesiyle birlikte hayvan postları yerini dokuma kumaşlara bırakmıştır. gelişen çeşitli cinste giysiler ile bu giysilerin kullanım biçimi olarak da ifade edilebilir(Çağdaş.1. BÖLÜM HAZIR GİYİMDE GİYİM SÜSLEME 3. kumaş dokumalarından giysi dikebildikleri anlaşılmaktadır. Örneğin. elbise’ olarak açıklanan. Giyim Giyim. vücudu dış etkilere karşı koruyan bir araç olduğu kadar. Giyim.III. sosyal. Giyim ve Hazır Giyim 3.2002:1). insan vücudunu doğanın etkilerinden koruyan ve estetik görünüm sağlayan. teknolojik gelişime paralel olarak değişen. M. Hayvansal ve bitkisel liflerden elde edilen bu kumaşlar vücudu çeşitli biçimlerde sararak giyim şekillerine. Tarihsel bir süreç içerisinde Mısırlılardan Sümerlere.

Tekstil sanayi önemli gelişmeler kaydederek el tezgâhlarını.B. Türk toplumunda eski çağlara ait giyim örneklerine. Türkiye’de tekstil üretiminin tarihi Osmanlı dönemine kadar gitmektedir.2.2007). Anonim. Dikiş makinesinin icadı ve geliştirilmesini. Dünyadaki gelişmelere bakılacak olursa. Ayrıca moda akımını üzerinde taşıyan kısmen ucuz ve kolay bir giyim şeklidir (Bayraktar. konfeksiyon üretimi de terzilik mesleğini başka boyutlara taşımıştır. 3. teknolojik ilerlemeler önceleri yavaş bir süreç içinde devam etmiştir. 18.1995:3. Demirden yapılmış iğneler ancak ortaçağda kullanılmaya başlanmıştır.1988:5 )”. sosyal yaşantı. insanların giysi ihtiyaçlarını seri üretimle karşılayan günümüzün provaya zaman ayıramayacak kadar çok uğraşısı olan insanlar için kolay ve ucuz giyim elde etme olanağı sağlayan bir sanayi dalıdır. 1860’da A. Hızlı kentleşmenin ortaya çıkardığı problemler zamanın iyi kullanılmasını. ortalama ölçüler esas alınarak seri halde üretilen ve alıcının ölçülerine göre satılan giyim eşyalarının tümünü kapsamaktadır. giysileri kesip diken sanayi makinelerinin üretimi izlemektedir. teknolojik gelişmeler.1988:1). Orta Asya’da bulunan duvar resimlerinde.1.D’den İsaac M.Türk giyimi geçmişten günümüze gelinceye kadar. İkinci dünya savaşından sonra sentetik kumaş üretimiyle hazır giyim sanayinde ucuz ve sağlam giysiler üretilmeye başlamıştır. ısmarlama giysinin pahalı olması da hazır giyim istemini arttırmıştır. Hazır giyim işletmeleri 3–4 kişinin çalıştığı küçük atölyeler yanında. sınıf farklılıkları. 1830’da Parisli Barthelemy Thimonnir. Osmanlı döneminde Saray’ın ve Ordunun ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik 7 . işçi sayısı 2500’ü geçen büyük işletmeler olarak da üretim yapmaktadır. Edinilen bilgilere göre Türkler Anadolu’ya yerleşmeden önce deri ve kumaş kullanarak yaptıkları elbiseleri giymişlerdir(Ediz vd. Hazır Giyim Hazır giyim. din. ekonomi. bölgelere göre farklılık göstermiş ve özellikleri ile belgelere geçmiştir. buluntularda ve o döneme ait seyahat eserlerinde rastlanılmaktadır. Singer dikiş makineleri giyim teknolojisinin ilerlemesinin başlangıcı olmuştur(Önge. iklim. az zamanda çok iş üretilmesini gerektirdiği gibi. Hazır giyim.yy’a kadar terziler elle çalışmışlardır. dil. istatistik verilerden yararlanılarak bulunan.

Hereke ve Beykoz Fabrikaları doğrudan doğruya birer kamu işletmesi olarak faaliyet göstermişlerdir(Özgür.olarak devlet tarafından kurulan ve özellikle dokuma ve deri sektörlerinde yoğunlaşan Feshane (Deftardar). yüzyıla gelindiğinde daha da geliştiği görülmektedir. yüzyılda gerçekleştirdikleri sanayileşme sürecine damgasını vuran tekstil ve daha sonra hazır giyim sanayi. Bu firmaların % 80’e yakın kısmı da fason üretim yapmaktadır. 16. yüksek teknoloji sektörlerinin ağırlığına rağmen gelişmiş pazar ekonomilerinde de yaratılan katma değer sıralamalarında ilk sıralarda yer almaktadır. yüzyılda oldukça yaygın ve ileri düzeyde olan tekstil üretimi. 8 . 1990 yılından sonra Türk hazır giyim sektörü dünyada altıncı ve AB’ye mal sevk eden ikinci büyük tedarikçi durumundadır. Gelişmiş ülkelerin 18. 2006:5–6)”. 1923–1962 yılları arasında ülkede önemli bir üretim kapasitesi oluşmaktadır. Günümüzde tahmini olarak 40. 20. günümüzde gelişmekte olan ülkelerin ekonomik kalkınmalarında benzer bir rol oynarken. üretim sürecinde yarattığı katma değer ve uluslararası ticaretteki ağırlığı nedeniyle ekonomik kalkınma sürecinde önemli bir rol oynayan sanayi dalı haline gelmiştir. Tekstil ve hazır giyim sektörü Türkiye gibi kalkınmakta olan özellikle ihracata dayalı büyüme modeline örnek teşkil eden bir ivme içerisinde 1997 yılına kadar dönem dönem iniş çıkışlar göstererek üretim. Tekstile paralel olarak gelişen hazır giyim ve konfeksiyon sektörü 1970’li yıllarda girişilen sanayi hamlesi ile genişleyerek 1980’li yıllarda ihracat atağına kalkmıştır.2006:2)”. 1990’lı yıllara gelindiğinde hazır giyim ve konfeksiyon sektörü gösterdiği yüksek ihracat performansı ile Türkiye’nin genel ihracatı içerisindeki payını % 20’nin üzerine çıkartmıştır(Yarıcı. Bu firmaların neredeyse dörtte biri aktif olarak ihracatçı durumundadır.2007:60). Dünyada hazır giyim sanayi sağladığı istihdam imkânı. Basmahane(Bakırköy). istihdam ve ihracatta lokomotif olma özelliğini korumuştur(Görgülü.000’e yakın firma bu sektörde faaliyette bulunmaktadır.

Dünya hazır giyim sanayinin dünya ticareti içindeki payı 2002 yılı itibariyle % 3. Hong Kong. 9 . Moda ve tüketici tercihleri de hazır giyim endüstrisi talebinde belirleyici rol oynamaktadır. 2007:1). Hazır giyim sanayinin üretim yapısı emek–yoğun tarzdadır. Türkiye. daha klasik ve markalı ürünlere talep artmaktadır (Anonim. Dünya hazır giyim ticareti 1990 yılında 106 milyar dolardan 2002 yılında yıllık ortalama % 6 artışla yaklaşık 201 milyar dolara yükselmiştir. Düşük kaliteli günün modasına uygun olmayan. AB’yi ülkeler bazında değerlendirdiğimizde Çin dünyanın en büyük ihracatçısı konumundadır. Ticaret alanında küreselleşme. Küreselleşme ekonomik. İşçi ücretlerinin çok düşük olması ve girdilerin büyük kısmını iç pazardan temin edebilmesi. yığın üretimi yapılan hazır giyim ürünlerinden kalitesi yüksek.2 civarında gerçekleşmiştir. Bu nedenle hazır giyim ürünleri pek çok ülkenin ekonomilerinde gerek iç piyasada gerekse ithalat ve ihracatta önemli bir yer teşkil etmektedir. Öte yandan Çin ekonomisinin son yıllarda gösterdiği büyüme performansı nedeniyle. Gelişmiş ülkelerde iş gücü maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle. 1980’lerin sonlarına doğru dünya kamuoyunda küreselleşme olgusu yaygınlık kazanmaya başlamıştır.2000:2). Çin ve AB bir bütün olarak ele alındığında. bu ülkeler insan kaynaklarını teknoloji-yoğun sanayilere kaydırmışlardır. çok yönlü bir gelişmedir. Çin. Meksika. Dünya hazır giyim ihracatında AB. Sanayileşmiş ülkeler. dünya pazarlarında Çin’e büyük rekabet avantajı sağlamaktadır. gelişmekte olan ülkelerin hazır giyimdeki ilerlemeleri yabancı sermaye yatırımları ile hız kazanmaktadır. ABD ve Hindistan ilk sıralarda bulunmaktadır. iç pazarın canlı olması bu sektörü daha da güçlü kılmaktadır(Özkan. hazır giyim ürünlerini uluslararası pazarlarda satmaya başlamışlardır. ülkelerin dış ticaret engellerini kaldırmalarını ve dünyanın adeta bir pazar durumuna gelmesini ifade etmektedir(Yarıcı. Böylelikle. Giysi üretiminin hızlanması ile üretim miktarında önemli artışlar olmuş. 2006:1)”. hammadde ve işçilik problemi olmayan ülkeler. mali. sırada yer almıştır. geliştirdikleri teknolojiler ve sermaye güçleriyle yatırımlarını işçilik maliyeti düşük olduğu ülkelere yönlendirmektedirler. siyasi ve sosyal yönleri olan. hazır giyim ihracatında 2.

3. Üretimin yaklaşık 3/4 ‘ü on yaşından daha genç makine ve teçhizatla gerçekleştirilmektedir. sözlük anlamı. Tekstil sektörünün ürün kalitesi ve üretim teknolojisi çağdaş dünya standartlarındadır. rafya. Yaklaşık 30 milyar dolarlık üretim değerinin 18 milyar dolarlık bölümü ihraç edilmektedir. pamuk. hazır giyim üretiminde kullanılacak hammadde sanayinin gelişmiş olması ve pazarlama olanaklarının bulunması nedeniyle. keçe. değişen moda eğilimlerine kolayca uyum sağlayabilmektedir.2. ekonomik etkinliği ve sosyal etkileşimi itibariyle ülkenin önde gelen sosyo-ekonomik faaliyet alanlarından biridir. 10 . ipek. süsleri yerleştirme tarzı veya sanatı. sektör Türkiye’de hızla gelişmiştir. sim vb. deri. süsleme ya da süslenme işine denir. Giyim Süsleme ve Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri Süs. metal. Türk hazır giyim sektörü dünyanın 4. üzerine yapılan bezemelere denilmektedir (Barışta. istihdam ve ihracat açısından Türkiye’nin en önemli sektörlerinden biridir. Türk hazır giyim sanayi esnek üretim yapısına sahip olup. Markaloğlu. Mevcut kapasiteler yurt içi talepten oldukça fazladır. Türk tekstil ve hazır giyim sektörü teknoloji düzeyi.1980’li yıllar sonrasına kadar dünya ülkelerinde pamuk. Başka bir deyişle süsleme. büyük hazır giyim ihracatçısı konumundadır. 1991:37). bir binayı veya eşyayı kullanış amacı yanında göze daha güzel göstermek için çeşitli türlerde yapılan estetik çalışmaların genel adına denilmektedir (Çatal. yün. ‘Süslenmeye yarar şey. çeşitli iğneler ve uygulama biçimleri aracılığıyla. Hazır giyim sektörü GSMH. pamuk ipliği ve pamuklu dokuma satan Türkiye bu ürünlere karşı konan korumacılık önlemleri karşısında katma değeri yüksek ürünlere doğru yönelmiştir. iplikler kullanılarak. Türk tekstil ve hazır giyim sektörü büyük oranda ihracata yönelik bir sektördür. ziynet. keten.1995:1. Süsleme ise. Hazır giyim üretimi kuruluş sermayesi açısından diğer sanayi kollarına oranla az yatırım gerektirmesi. iş gücünün Türkiye’de bol ve ucuz olması.2002:5. bezek. dokuma vb.1988:133). Sever.

kadife ve deri üzerine elde veya makinede iğne vb. kendi tarihsel süreci içinde.2007). çeşitli cins ve renkte iplikler. İnsanların giydiği ve çevresinde kullandığı eşyalarını. çuha. ilkel toplulukların yüzlerini ve bedenlerini bitkisel veya madensel boyalarla boyamalarıdır. Anonim. mersin.2005:7). düz bir dikişi bile dekoratif anlamda yapma fikri ile gelişmiş bir sanat dalıdır(Şahbaz. meşe kabuğu. bedenini. Süslenme amaçlı maddeler. gerek takı ve kıyafetlerle. gerek kokularla ve hatta gerekse bedeninde deformasyona neden olabilecek işlemlerle kendi estetik algısını bedeninde yansıtmaya çalışmıştır. İlkçağ uygarlıklarında Coccus İllicis (Kırmız böceği) ve Coccus Cacti (Koşenil) adlı bitki bitlerinden karmen kırmızısı boyası. rezene. işlemenin ortaya çıkmasına. İnsanlar süslenmek ve süslemek isteği ile her dönemde yenilikler yapmış. çeşitli kalınlıkta dokunmuş. Bunun en belirgin örneği. aletler. giysi dönemi başladığında bile. ve Rubia Tinctorum (kök boya)’dır. giyimlerini. Bitkisel kökenlilerin belli başlıları ise. keten. kullandıkları eşyaları süslemek için çaba göstermişler ve süslenmeyi sanat haline getirmişlerdir (Eronç.2007. giderek gelişmesine ve yaygınlaşmasına neden olmuştur. evlerini. kendi yaratıcı gücünü ve el emeğini kullanarak süslemeler yapması.2004). pamuk. İlk örtünme. insanoğlu bedenini kuru bitki yapraklarıyla boyamaya girişmiştir. 11 . İnsanoğlu tarih boyunca bedenini güzelleştirmek için çareler aramıştır.Süsleme veya süslenme arzusu insanlık uygarlığıyla başlamaktadır. İşleme. İşleme sanatı da diğer el sanatları gibi insanların günlük ihtiyacı karşılığı. genellikle önce toz haline getirilip sonra ceviz. yün. giyecek ve kullanılacak eşyaları bezemek arzusu ile doğmuştur. İnsan türü. Bu boya kimi zaman süs kimi zaman da bir ifade tarzıdır. İnsanoğlunun iki parçayı birbirine ekleme. safran. gerek boyar maddelerle. havlu. kına. zeytin.1984:3). Murex Brandaris adlı deniz yumuşakçasından Sur moru adlı erguvan renkli hayvansal boyalar elde edilmekteydi. Eski çağlarda yalnız kadınlar değil erkekler de güzelleşmek için çeşitli yöntemlere başvurmuşlardır (İzer. susam ve gül yağlarıyla karıştırılarak uygulanmaktaydı (Gürel. çivit. badem.

Gönül. şerit gibi malzemeler kullanılarak yapılan süslemelerdir. işlemenin ne zaman ve nerede ortaya çıktığını söylemek kesinlikle mümkün değildir. kemer keseleri. Türkler. Yunan.Ö. Kemik. eski Anadolu uygarlıklarından kaynaklanan Hristiyan kültürü ile gelişmiş Bizans ve Ermeni işlemeciliğiyle süregelen Anadolu işlemeciliğinin ulaştığı zengin ortamın içine girmişlerdir(Barışta. bu yeni coğrafi ve kültürel çevre içinde zengin bir Anadolu işlemeciliği ile karşılaşmışlardır. Karadeniz çevresince İskitlerin yaptığı temiz dikilmiş. iğne ile yapılan işlemelerin varlığını ortaya koymaktadır.2006).Ö. yün tunikler.1995:3.2006). Bütün bunlar süsleme tarihinin çok eski olduğunun örnekleridir (Çatal. 1071 yılında Anadolu’ya gelen Türkler. 12 .sim. el çantaları gibi ürünler gün ışığına çıkartılmıştır. obsidyen bizler. neolitik çağdan beri.1973:1). Roma gibi devletler aracılığıyla geliştirilmiş. İlk yapılan işlemeler hakkında fazla bilgi yoktur. Moğolistan’ın Altay dağları üzerinde yapılmış kazılarda. Koptlar tarafından beslenmiştir. ceketler. Dorak gibi şehirlerde serpilmiş Asur. Orta Asya’da tarih sahnesine çeşitli adlar altında devletler kuran Türklerin ilk sanat eserleri burada kendini göstermektedir. 612–100 yıllarına ait Asur kadın elbiselerinde işleme tespit edilmiştir. bol büzgülü kadın elbiseleri. Frig. 2500 yıllarında Sümer kadın kıyafetlerinin işlemeli ve bilhassa etek kenarlarının saçaklı olduğu görülmüştür. kalkolotik dönemde metal çuvaldızlar kullanarak işlemeler yapıldığı belirlenmiştir. boncuk. Genellikle gergef ve kasnak adı verilen araçlara gerilen dokumalar üzerine uygulanan işlemeli ürünlerin geçmişi çok eski devirlere kadar uzanmaktadır(Anonim. Hitit. M. sırma ya da pul. deliciler aracılığıyla dikme işlemine neolitik dönemde başlanıldığı.2002:5). Tarihin yazı ile birlikte başlamış olmasına rağmen. Anadolu da işleme Truva. M. aplike ile süslenmiş deri ceketler. Anadolu da yapılan kazılarda bulunan iğneler. Üç kıtaya birden yayılan Türk milletinin geniş bir tarihi ve kültürü ile birlikte kendine has zengin bir sanatı vardır. Urartu. Ancak kazılardan çıkan heykellerin üzerindeki elbiselerin işli oluşu İbrani tarihinde Nuh’un kızının ilk nakışlı kemeri kullandığının anlatılışı bu sanatın köklü bir geçmişi olduğunu anlatmaktadır(Anonim.

geleneksel kültürümüzün önemli belgeleri arasına girmesini ve bu sanat dalının günümüze kadar yaygınlaşarak gelmesini sağlamıştır. şematik büzgü). Ancak bu etkilenme çok kısa bir zaman diliminde kalmış. her dönemde özellikle Osmanlı döneminde çok ilgi görmüştür. 13 . kapitone. İğne. balgümeci büzgüsü. Osmanlı dönemi süsleme sanatlarında işleme sanatı çok önemli bir yer tutmaktadır. biye. suzeni (kasnak işi) ve sarma işidir. Çin iğnesi (iğne boyası). kanava (Kanaviçe. püskül. Bu işlemler. enkrüste. volan. harçlar. motif ve kompozisyon yönlerinden gerekse Türklere özgü sadelik yönünden. aksesuar gibi özelliklerin yanı sıra uygulanan işlemlerdir. kasnak gibi çok kolay bulunabilen araç-gereçlerle yapılabilmesi ve iletişim aracı olarak da kullanılması. işlemelerin. baskı teknikleriyle yapılan süslemeler şeklinde gruplandırılabilir.1. danteller. marka-monogram. iplik. pul-boncuk. Dikişle ve Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler: Dikişle yapılanlar.Türk süsleme sanatının gerek İslamiyet öncesi ve gerekse İslamiyet sonrası Türklerin hâkimiyet kurduğu pek çok coğrafi bölgelerdeki süsleme geleneklerinden etkilenmiş olması doğaldır. ajur. aplike. tül işi. dikiş ve kumaşın biçimlendirilmesiyle yapılan süslemeler. Hazır Gereçlerle Yapılan Süslemeler: Sutaşları. giysinin kesimine bağlı model.2007). Kumaşın biçimlendirilmesiyle yapılan teknikler. 3. büzgüler (düz büzgü. pervaz. insanın duygularını heyecanlarını. kurdeleler. Maraş işi. gergef. Giyim Süsleme Teknikleri Giyimde süsleme bir giysiye farklılık kazandıran. Türk duyuş ve düşüncesinin en önemli ifade aracı haline gelmiştir(Karoğlu. Ekonomik faydanın yanı sıra. okbaşı-fileş. Nakış (İşleme) ve Makine Nakışı ile Yapılan Süslemeler: Türk işi. gerek renk. gölge işi. beyaz iş. spor dikiştir. oyalar. kumaş. kordonlar. fırfır-farbala ve drapedir.2. pililer. şeritler. hazır danteller. yaşadığı hayatın izlerini kolaylıkla aktardığı işlemeler. su büzgüsü. iş gücünün ve boş zamanların değerlendirilmesinde yardımcı olan. Antep işi. Bartın işi. goblen). piko. makreme. nervür. hesap işi. hazır gereçlerle yapılan süslemeler. tüm iç dünyasını. ponpon ve saçaklardır. nakış (işleme) ile yapılan süslemeler.

kitapları süsledikleri ayrıca süsleme desenleri hazırladıkları bilinmektedir.2005:16). flok (floklama).1970:204). İlk nakış mektebi.2.2. Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri 3.2. kabartma. 1453'ten sonra. Bu gelenek Osmanlı İmparatorluğu döneminde de devam etmiştir. Topkapı Sarayı'nın ilk Nakışhanesinin baş hocası ve müdürlüğünü Baba Nakkaş yapmıştır. gofre. Nakış Doğu Asya’dan Türkler aracılığıyla Orta Asya ve Ön Asya’dan gelmiştir.2. pigment. Nakış (İşleme) ve Makine Nakışı ile Yapılan Süslemeler Nakış. Anadolu Selçuklu İmparatorluğu zamanından beri. inkjet ve yüksek baskı teknikleridir. 3. Pers.Baskı Tekniğiyle Yapılan Süslemeler: Batik. hükümdar saraylarında bulunan. Bursa'dan Edirne'ye nakledilmiş. nakkaşlar ve öğrenciler sayısız eserler vermişlerdir. sedef. hayvan figürlerinin ise yerini diğer sanatlarda olduğu gibi işleme sanatında da daha soyut bir üsluba bıraktığı dikkati çekmektedir. İstanbul'da. sevinçlerini. hüznünü nakış işleyerek ruhsal sıkıntılarını gidermeye çalışmışlardır(Arseven. önceleri göçebe yaşamının etkisi ile her türlü süslemede kullandıkları insan figürlerini ortadan kalktığı. Asur ve Babil duvar resimlerinde el işi ile süslenmiş giysiler görülmektedir. İnsanlar acılarını. Fatih döneminde kurulan Nakış 14 . saray nakış hanesinde hattat ve nakkaşların. İnsan ve hayvan figürlerinin yasaklanmasıyla birlikte dar bir alanda sıkışıp kalan sanatçının hünerli bir insan haline gelerek durmadan yeni süs motifleri üretmesiyle nakış (işleme) ortaya çıkmıştır. Japonya’da ipek kumaş üzerine doğa görünümleri işlenmiştir. Eski Mısırlılar nakışta çok ustaydılar. dikişin dekoratif bir şekilde yapılmasından doğmuştur ve insanlık kadar eskidir. transfer. aşındırma. doğu uygarlıklarında yüzyıllar boyunca çok ince el işleri yapılmıştır. sarayda faaliyetini yürütmüş. Çin nakışlarında parlak renkli ipliklerle insan ve ejderha motifleri işlendikten sonra bu motiflerin dış çizgileri sırmayla yani altın ipliklerle belirginleştirilmiştir(Erdal. hattatlar. yakma.1. yaldız. coşkusunu. Türklerin İslam’ı kabul etmelerinden sonra. Eski çağlardan kalma mağara resimlerinden anlaşıldığına göre nakış ilk olarak giysileri bezemekte kullanılmıştır.

eski Türk sanatı kaynaklarından yararlanılarak kumaş ve deri üzerine çeşitli ipliklerle. Bunun yanı sıra işleme sanatında yeniden üretilme ve 15 . "kethüda" ve "Serbölük" bulunmaktadır. Özellikle doğum.1996:5). el ve makine nakışı olmak üzere iki ayrı meslek dalında ele alınmaktadır. sünnet. 1851 yılında Isaac M. Makine işlemeleri. El sanatlarının önemli bir dalı olan nakış. giyim ve dekoratif eşyalar süslemek amacıyla tabiattaki renk. ustalar ve yardımcıları olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır.2007).Mektebi'nin uzantısı olduğu düşünülen Ehl-i Hiref cemiyeti 1481–1512 yılları arasında gelişmiştir. eşit olarak. ev dekorasyonunda yaygın olarak kullanılmaktadır. El işlemelerinin birçoğu makinede de işlenebilmekte ayrıca makine de işlemeye özgü tekniklerde geliştirilmektedir. simlerle makine de yapılan işlemelerdir(Kavuk. En başta.2007). işleme sanatına sürekli yenilenme gücü vermektedir. Bu grupların birkaçı hariç yerli sanatçılardan oluştuğu ve yabancı olanların Arnavutluk. Makine nakışı çeşitli örtü. yüzyılda Japonya’da geliştirilen zigzag makineleri ile kısa sürede kolay ve çok işleme yapma olanaklarına kavuşulmuştur. Dikiş makinesini getirdiği kolaylık ve çağın koşulları el işlemciliğini etkileyerek gittikçe azalmasına neden olmaktadır(Markaloğlu. Bugün tarihsel değer kazanmış el emeği göz nuru işlemeler zamanın kaçınılmaz aşındırması sonucu değer yitirme ya da yok olma tehlikesiyle karşılaşmaktadır. şekil ve geometrik desenlerden. Singer’in geliştirdiği dikiş makineleri ve XX. eğitim kurumlarına dağıtılmıştır. Ehl-i Hiref cemiyeti içindeki "Nakkaşan" (desinatör) grubunun çizdikleri süsleme desenleri. 1790 yılında ucu çengelli makine iğnesinin geliştirilmesi. Günümüzde de insanlar yaşadıkları çevreyi güzelleştirme isteği ile evlerinde işlemeli ürünlere yer vererek geleneksel kültürünü yaşatmaktadır. 1830 yılında da zincir işi yapan makinenin keşfedilmesi. evlenme merasimleri ve çeyizlerde gelenekselleşen işlemeli örtüler. "Sernakkaş". Yüz yirmi dört-yüz yirmi dokuz sanatçıdan meydana gelen "Nakkaşan" grubu. Bosna-Avrupa'dan geldiği görülmektedir (Anonim. Türk toplumunda çeyiz geleneğinin sürmesi.

göz (el nakışında ayak) sağlığının yerinde olması gerekmektedir. Makine nakışı hemen her eşya üzerinde uygulanabilecek özelliğe sahiptir. fazla emek gerektirmeden kısa sürede ucuz ve kullanımı kolay ürünlerin üretilmesine neden 16 . nakışçılık mesleğinde verimliliğin arttığı gözlenmektedir. Aile Tipi ve Sanayi Tipi olmak üzere iki gruptan oluşmaktadır. Bu nedenle makinede yapılan nakışlar ilgi görmeye başlamış ve insanlar zamandan ve ekonomiden tasarruf etmek için makine nakışını tercih etmektedir(Anonim. İşleme Yapımında Kullanılan Makineler: İşleme yapımında kullanılan makineler.2006). desen çizimlerinde bilgisayardan yararlanılması. seri üretime girmesiyle birlikte nakış (işleme). Bunun yanı sıra küçük ölçekli atölyelerin kapanması ve işletme boyutlarının büyümesi yönünde bir eğilim olduğu görülmektedir. Meslek uzun süre ve kapalı yerde çalışabilmeyi gerektirdiği için vardiya sistemi uygulanmaktadır (Demirezen. Aplikasyon işlemlerinde lazer teknolojisinin kullanımı ve pek çok rengin bir iğne ile uygulanması gibi yenilikler halen deneme aşamasındadır. Günümüzde makineyle nakış yaparak geçimini sağlayan pek çok kimse vardır. aile tipi nakış makineleri ve bilgisayarlı makineler yerini almaktadır. Teknolojik gelişmeler paralelinde. uğraşı ve sorumluluklarının yanı sıra kısa sürede yapılabilen işlerle kendilerini ve çevrelerini süslemeye çalışmaktadırlar. Günümüzde insanlar. Teknolojik gelişmelere paralel olarak makineleşmenin hızla yaygınlaşması sonucunda eskiden elle yapılan birçok iş artık yerini makinelere bırakmaya başlamıştır.yaygınlaştırılma konusu gündeme gelmektedir.1998). Bu meslekte çalışacak elemanların özellikle el. Makinelerin olmuştur. makinelerin işleme alanının genişlemesi vb. dünya sıralamasında en önlerde yer almaktadır. bir makinede 15’e kadar iğne kullanılabilmesi. meslekte nitelikli eleman temininde güçlükler çekilmektedir. teknolojik gelişmeler göze çarpmaktadır. Bu alanda Türkiye’deki makine parkı. Çağın gelişimine paralel olarak modernleşen yaşam tarzında teknolojinin gelişi ile birlikte elde işlemeli özgün ürünler yerine. Buna karşın. Özellikle elde kullanılan makinelerin yerini elektronik makinelerin alması.

hız seviyesi yüksek olmayan makinelerdir.dikismakinaservisi. kasnak sallanarak ve otomatik olarak nakış işlemi gerçekleştirilmektedir.Aile Tipi Dikiş Makineleri: Aile Tipi Nakış Makinelerinin baskı ayağı çıkartılıp dişliler düşürüldüğünde. Örnek 1: Aile Tipi Düz Dikiş Makinesi (Kaynak: www. hızlı dikiş yapan (dakikada 4000–6000 dikiş yapabilen) bu makineler küçük değişikliklerle işleme yapılacak hale getirilmekte ve kasnak sallayarak pek çok çeşitli işleme yapılmaktadır. Kollu. Bu makinelerle yarı otomatik olarak veya dışarıdan kalıp takılarak değişik süslemeler de yapılabilmektedir Aile Tipi Nakış Makineleri. Bunun yanı sıra daha hızlı çalışabilen Aile Tipi Zig-zag Nakış Makineleriyle de çeşitli işlemeler yapılabilmektedir. Aile tipi nakış makineleri de kendi aralarında Düz dikiş ve zig-zag dikiş makineleri olarak iki gruba ayrılmaktadır. Düz Dikiş Makineleri: Çift baskı dikişi denilen.com) 17 . Normal incelikteki kumaşları dikebilen. Aile Tipi Nakış Makineleri genellikle evde kullanılmaktadır. düz dikiş makinesi ve zig-zag dikiş makinesi olmak üzere çeşitleri bulunmaktadır(Korkusuz.1992:10). ayaklı ve otomatik çeşitleri bulunmaktadır. İşlemlere uygun transport ve aparat ilavesiyle farklı dikişler de elde etmek mümkündür.

cesurticaret.com) 18 . kenarda sürfile yaparken değişik disk veya elektronik dikiş ayarlamasıyla süsleme yapan makinelerdir.Zig-zag Tipi Dikiş Makineleri: Zig-zag dikiş makinesi. Örnek 2: Zigzag Makinesi (Kaynak: www.

Sanayi Tipi Nakış Makineleri: Genellikle seri üretim yapan işyerleri için üretilmiştir. 2007: 25). şeritli. mekanik ve elektronik (bilgisayarlı) makinelerden oluşmaktadır (Çetinkaya. çok sayıda iplik kullanabilme çeşitli yüzeylere (kumaş. deri. Sanayi tipi nakış makineleri de kendi aralarında şeritli ve mekanik olarak ikiye ayrılmaktadır.com) 19 . otomatik iplik kesip değiştirebilme gibi özellikleri bulunmaktadır. Örnek 3: Çok Başlı Sanayi Makinesi (Kaynak: www. tela vb. Sanayi tipi nakış makineleri.) işleme yapabilme. Tek başlı ve çok başlı kafadan oluşan birçok çeşidi bulunmaktadır. Bu makinelerin yüksek devirle çalışabilme.bedava.

Optik okuyuculudur. Örnek 4: Çift Pullu Şeritli Nakış Makinesi (Kaynak:www.Şeritli Makineler: Çok başlı nakış yapmak için üretilmiş özel makinelerdir.edagrup.com) 20 . Motifin şekline göre özel olarak delinmiş şerit kartonlar makinenin üzerindeki yerine yerleştirilir ve bu şeritle işleme yapılmaktadır.

Mekanik Makineler: Bu makineler plakalarla çalışmaktadır. Çok başlı bir makine olduğu için daha çok seri üretimde kullanılmaya başlanmıştır.com) 21 .teksmakmakine. Nakış sanayinde kullanılan tek amaçlı makineler mekanik makinelerdir(Çetinkaya.2007:25). Örnek 5: Çok Başlı Mekanik Sanayi Nakış Makinesi (Kaynak: www. Optik okuyucu yoktur.

Örnek 6: Çift İğneli.Kasnak İşi (Zincir İşi) Yapan Mekanik Makineler: Esnek.selkanmakina.com) 22 . örgü kumaşlarda kullanılan tek iplikli. İki İplikli Zincir Dikiş Makinesi (Kaynak: www. iki iplikli ve çok iplikli olmak üzere çeşitleri olan bir makinedir.

ustamakina. Örnek 7: Sanayi Tipi Piko Makinesi (Kaynak: www. tam devirli otomatik makineleridir.net/) 23 . Dekoratif süslemelerde kenar temizleme işlemleri bu makineler ile yapılmaktadır(Zeybek.2006:31).Piko (Fisto) Makineleri: Tek amaçlı imal edilmiş olup.

Bu işleme iğnenin yanından yürütülen kordonun iğnenin zig-zag hareketleriyle yapılmasıyla oluşmaktadır.com. 2005–2006) Örnek 9: Çok Başlı Makinelere Takılan Kordone ve Diğer Aparatlar (Kaynak: www. Bu makineler tek amaçlı mekanik makinelerdir(Zeybek.tr) 24 . Aynı şekilde şerit. yüzeyde kordon tutturma gibi görünüm sağlayan işlemedir.dekat. Örnek 8: Çok Başlı Nakış Makinesi ve Aparatları (Kaynak: ARABACI.Kordonet-Şerit Makineleri: Kordonet en çok giyim süslemede kullanılan. yanındaki kanaldan düzenli olarak verilerek koordineli bir şekilde desene göre hareketlerle dikişle tutturulmaktadır.2006:31).

Bilgisayarlı makinelerde lazer teknolojisi. daha yüksek üretim ve kalite olanakları getiren. dikiş oluşturmanın fiziksel işlemini kolaylaştıran. her geçen gün daha çok sektöre sızan bir yöntemdir. Türkiye’de nakış sanayi. Happy Borudan. 1960’ların başından beri gelişmekte olan ve doğası gereği çok çeşitli kullanım alanları bulan. vd. Bilgisayarlı bir dikiş makinesinde bir ya da birden çok mikro işlemci bulunur. kesimlerde kalıp maliyetlerinden kurtulmayı mümkün kılmaktadır(Anonim. Melco markalı elektronik nakış makineleri sanayide kullanılan belli başlı makinelerdir. Makinenin program kapasitesine göre birçok işleme gerçekleştirilmektedir (Coles.2006:32). Işığın “uyarılmış radyasyon yayımı” sayesinde güçlendirilmesi ve elde edilen yoğun ışığın odaklanıp daha da küçük bir noktada toplanması sağlanarak tüm enerjinin bu nokta üzerinde etkide bulunması prensibiyle iş yapmaktadır.Bilgisayarlı (Elektronik) Makineler: Bilgisayarlı (Elektronik) dikiş makinesi. var olan ileri teknolojinin olanaklarını uygulamaya sahip makinelerdir ve makinedeki mikro işleyici ile kontrol edilmektedir(Yakartepe.1995:8).1999:2333). Nakış sektöründe daha önceleri elişçiliği ile yapılmakta olan aplike kesimi artık lazerli plotter sistemleri ile gerçekleştirilmektedir. 1969 yılından bugüne iç ve dış pazarda giyim ve tekstilcilere masa örtüsünden yatak örtüsüne arma ve amblemden deri ve her türlü kadın. 25 . elişçiliğinde insan hatasından kaynaklanan hataların giderilmesi mümkün olmakta.2004). 1985 yılında Türkiye ilk defa üstün teknolojiye sahip Japon Tajima elektronik nakış makineleriyle tanışmıştır. düğme iliği kaydı ve diğerleri bilgisayar tarafından yapılmaktadır. erkek ve çocuk giysilerinde üretimini sürdürmektedir. Türkiye’de şuanda tekstil sektörünün %80’i Tajima nakış makineleriyle üretim yapmaktadır. programlama. daha hızlı ve ucuz bir üretim yapılmakta ve maliyet açısından. Türkiye’de henüz elektronik nakış makinelerinin üretimi yapılmamaktadır(Zeybek. Böylelikle üretimden çıkan her bir parçanın diğerleriyle aynı olması sağlanarak kalitenin iyileştirilmesi. Tajima makinelerinin yanı sıra ZSK. Tamamen mekanik olarak çalışan makinelerden çok daha az hareketli parçası vardır. Paff. Tüm dikiş seçimi.

yavaş hızlarda veya ağır kumaşlar dikilirken bile tam iğne gücü sağlamaktadır. son derece hızlı bir şekilde yapılmakta ve böylece 10–12 adet ürün aynı anda işlenmektedir(Altın. Bazı makinelerde hem makinede hem de ayak kontrolünde ayrı ayrı devreler bulunmaktadır. Ancak gerçek avantajları sahip oldukları geniş dekoratif opsiyonlardır. hıza kadar çalışabilmeleri. desenin kumaşa işlenebilmesine kadar tüm işlemler oldukça basitleştirilmektedir. iğnenin istenilen şekilde yukarıda veya aşağıda durmasına olanak sağlamaktadır. Daha hassas kontrol ve derhal durma ve hareket etme yeteneği vermektedir. tek kafadan 44 kafa sayısına ulaşabilen muhtelif ölçülerde olmaları.2000:8). Uygulanması istenen desen ya da motif bilgisayar ortamına aktarıldıktan veya bilgisayarda hazırlandıktan sonra. istenilen dikiş hattını yapma olanağı tanıyarak. hazırlık süreleri kısaltılmaktadır. Mekaniksel seçim eksantrikleri yoktur. Bu makinelerin tek aşamalı ilik yapma düzeni dâhil olmak üzere yapabildikleri birçok değişik işlem vardır. Çünkü dikiş motifleri bilgisayar hafızasında depolanmıştır. otomatın üzerinde bulunan otomatik nakış kafaları sayesinde. EPROM adı verilen sayısallaştırıcı alet tarafından nakış otomatlarına aktarılmaktadır. Elektronik ayak kontrolü motorun hızını ayarlar. bilgi aktarımının disket ile yapılması genel özelliklerini oluşturmaktadır(Çetinkaya. Makinedeki devre. Bilgisayarlı nakış makinelerinde bir ürünün tasarlanmasından. istenilen oranda büyütülüp küçültülerek tüm kompozisyon oluşturulmakta. Bunun yanı sıra diğer özellikleri ise şunlardır: Makinede veya ayak kontrolünde bulunan ve mekanik fonksiyonları kontrol eden entegre devreleri vardır. 15 iğne sayısı ve 1200 devir/dk. Kumaşa işlenecek desen.Bilgisayarlı nakış makineleri hafıza ile ilgili işlemlerde mükemmel özellik göstererek üretim kapasitesini artırmaktadır. Nakışın kumaşa uygulanması. Bilgisayarlı nakış makineleri. 26 .2007:26).

2002:79. Makinede. Bir dikiş motifi sırası seçilip makineye yüklenebilir. iplik ve sim kullanılarak iğne ile işlenen mürver iğne tekniği dışında. Elde ve makinede uygulanmaktadır.com) 27 . (Köklü.Dikiş motifleri bir düğmeye basılarak seçilir ve seçenek bir ekranda gösterilmektedir. Örnek 10: Türk İşi (Kaynak: elifhobi. tersi ile yüzü aynı görüntüde olan ve bazı tekniklerin sayılarak da yapılabildiği bir işleme tekniğidir. Nakış Teknikleri: Türk İşi: Geleneksel işleme tekniklerinden olan Türk işi. Türk işi uygulamada düz hatlı ve sade desenler tercih edilmektedir. Erdal. kumaşa desen çizilerek geçirilen kasnak veya gergef üzerine kumaşlar gerilen. o zaman makine sırayı tam olarak tekrarlayabilmektedir(Yakartepe. kısaltılabilir.blogcu. tersine çevrilebilir veya ayna hayali gibi dikilebilmektedirler. vd.1999:2333–2334).2005:32)”. Önceden programlanmış olan motifler ve harfler dikiş yoğunluğunu kaybetmeden uzatılabilir.

Akçin.Hesap İşi: Kumaşın iplikleri sayılarak yapılan tersi ile yüzü aynı görüntüde olan bir işleme tekniğidir. susma. civankaşı.blogspot.com) 28 . Elde ve makinede uygulanabilmektedir (İlker vd. Antika. Her işleme gibi kendine has teknikleri vardır. Örnek 11: Hesap İşi Kese ( Kaynak: lutfiyeylehertelden. düz hesap iğnesi.2006:45)”. verev hesap iğnesi ve ciğerdeldi hesap işi iğne tekniklerindendir.1990:7.

com) 29 . özellikle kadife. tafta gibi kumaşlar üzerine mukavva kalıp kullanılarak işlenen. atlas. tersi ile yüzü farklı görüntüde olan. dival işleme kartona gerildiği için makinede de kartonundan tutularak işlenmektedir. Makinede uygulanan diğer işlemeler kasnağa gererek işlenirken. çok katlı sırma veya sim ile alttan mumlanmış iplikle karşılıklı tutturularak yapılan bir işleme tekniğidir. Son yıllarda piyasada aplike edilmek üzere makinede yapılmış işlemelere rastlanmaktadır.Maraş (Dival) İşi: Dival.1996:6–87).2002:56. Markaloğlu. Örnek 12: Maraş İşi (Kaynak: e1y3. deseni kartondan özel bıçağı ile oyularak hazırlanıp kumaşa yapıştırılan ve kartona gerilen cülde denilen özel tezgâhta üstten. Bir bölümü ütülenerek arkasındaki maddenin kumaşa yapıştırılması ile bir bölümü ise dikilerek kullanılmaktadır (Çatal.blogcu.

kadinlarkulubu.com) 30 .2002:180).Antep İşi: İplikleri sayılarak ve belli motif özellikleri dikkate alınıp bazı iplikleri kesilerek üzerine çeşitli ajurların işlendiği ve motif kenarının susmalarla zenginleştirildiği bir tekniktir(Köklü. Örnek 13: Elde Antep İşi (Kaynak: www.

El ile işlenen tasarımlardan daha büyük.2003:190)”. Antep işi hem elde hem de makinede uygulanabilmektedir(Alpaslan. kumaş yüzeyini daha çok dolduran kompozisyonlardan oluşturulmaktadır. Tasarımın tamamı ajurlardan oluşan biçimlerle yapılmaktadır.Makinede işlenecek Antep işi tekniğinin tasarımında ajur alanlarının etrafında susma tekniği ile süsleme yapılmaz.blogcu. Örnek 14: Makinede Antep İşi (Kaynak: sirine01.com) 31 .

2003:162). Beyaz işin makinede yapılan ve kolberlerin zengin olarak kullanıldığı çeşidine delik işi denilmektedir. Örnek 15: Beyaz İş (Kaynak: www. kumaşın filtre ve ajur yapılacak bölümü tamamen oyulup ipliğin atılmasıyla uygulanmaktadır. Makinede beyaz iş işlenirken. üstü sarılarak da uygulanmaktadır.Beyaz İş: Önceleri beyaz iplikle kumaş üstüne işlenen işlemelere beyaz iş denilmekteydi. renkli kumaşlar üzerine aynı renk ipliklerle işlendiği gibi beyaz üzerine hafif renkli iplikler kullanılarak altı doldurulup.orgu-dantel. Alpaslan.com) 32 . Günümüzde makinede. filtre ve ajurlar ipliğin çekilmesiyle değil. Daha sonraları ise renkli ipliklerle renkli kumaşlar üzerine de uygulamalar yapıldığı halde bu isim değişmemiştir. Makinede yapılmasına rağmen elde yapılan beyaz iş her zaman için daha değerli olmaktadır (Eronç.1984:81. kabartılıp.

Örnek 16: Ajur İşi Yastık Kenarı (Kaynak: arsiv. kumaşın iplikleri kesilerek yapılanlara da kesme ajur adı verilmektedir. Kumaşın iplikleri çekilerek yapılanlara.(Korkusuz.com.tr) 33 . çekme ajur.1990:176).Ajur: Antep işi ajurun gelişmiş bir çeşididir. Elde ve makinede uygulanmaktadır. Ajurlar iplik çekilerek yapılmaktadır.sabah.

Aplike: Sözlük anlamı. Örnek 17: Aplike Yatak Örtüsü (Kaynak: e1y3.blogcu. Aplike işlemesi her türlü kumaşa ve giyim çeşidine uygulanmaktadır. Aplikasyon yapıldıktan sonra çeşitli işleme iğneleri ile süslenebilmektedir (Eronç. yapıştırma ve tatbik etmedir.com) 34 .1984:73). Oldukça dekoratif bir işleme türüdür. düz veya desenli bir kumaştan kesilmiş motifleri veya parçayı başka bir kumaşın üzerine kapama. uygulanacak olan fon parçası üzerine. Elde veya makinede aplike yaygın olarak kullanılmaktadır. Makinede aplike uygulanırken yapılacak işin özelliğine göre kumaş ve iplik seçilmektedir. ikinci bir parçanın kumaş ve desen özelliğine göre desen çevresinden makinede çeşitli nakış iğneleri uygulanarak tutturulması işlemiyle yapılmaktadır. Aplike.

net) 35 .2002: 217). Zürefaya çok benzeyen piko zürefadaki düğümlerin yan yana gelmesi ve aradaki ipliğin en az 3–4 katı fazla bırakılması ile meydana getirilmektedir. Örnek 18: Piko Örtü (Kaynak: www. Elde ve Makinede işlenmektedir (Köklü. Bu mesafe daha fazla da arttırılabilmektedir. başlı başına bir süs unsuru olarak da kullanılmaktadır.fiyonk.Piko: İğne oyalarında değişik şekillerin meydana getirilmesinde kullanılan piko.

verev goblen. Goblen halk dilinde yaygın olarak kanaviçe adıyla bilinmektedir. gergef ve kâğıt vasıtasıyla gerilen zemin üzerine.Kanava (Kanaviçe-Goblen): Kanaviçe veya telleri sayılabilecek türde kumaş üzerine renkli iplikle yapılan özel bir işlemeye goblen denir. Bunlar: • Tek iğne (Haç iğnesi) kanaviçe: Kumaşın üzerine kanaviçe teyellendikten sonra soldan sağa doğru çalışmaya başlanmaktadır. Kanavada iki tür iğne kullanılmaktadır. çeşitli tekniklerin sayılarak. Bu işleme tekniğinde her cins kumaş ve deri üzerine elde veya makinede. sırma. sim. kasnak. düz goblen ve diyagonal goblen olarak sınıflandırılmaktadır. Kanaviçe çapraz iğne grubundandır.2002:40–41).1996:32). tel kullanılarak. sayılmadan. küçük goblen.blogspot. düz veya kabarık bir şekilde uygulanmasıyla yapılmaktadır(Altun.com) 36 . • Çift iğne (Fıstık iğne) kanaviçe: Önce verev sonra düz olmak üzere iki kanaviçe iğnesi üst üste yapılmaktadır (Çatal. Örnek 19: Kanaviçe (Kaynak: dilhanblocu. iplik. Kanaviçe adı verilen seyrek dokunmuş kolalı keten bezi üzerine işlenmektedir. Goblenler genellikle. iğne ve tığ gibi araçlarla.

Kumaş cinsi ve uygulanacak giysiye göre iplik cinsi seçilmektedir. ilik ve cep uçlarında. Okbaşı ise fileşin kullanıldığı yerlerde kullanılmaktadır (Eronç.1984:200). Örnek 20: Okbaşı-Fileş (Kaynak: Eronç. kuka. yün. pili kaşelerin başlama yerlerinde kullanıldığı gibi. En çok kullanılan iplik kordonedir. 1984:200) 37 . orlon. pili. ipek ipliklerle de yapılmaktadır.Okbaşı – Fileş: Elde veya makinede fileş. gruplar halinde süs olarak da yapılmaktadır. Filoş.

imza yerine kullanılan ve özel ismin harflerinden meydana gelen markadır. Örnek 21: Marka-Monogram (Kaynak: www.2002:47). Kadın ve erkek olarak ayrıldıkları için erkeklerin kullandıkları işaretlere “ Marka”.fatihnakis. Monogram.com) 38 .Marka. Çeşitli işleme iğneleri ile karıştırılarak yapılan işlemelerde zengin görünümlü markalar elde edilmektedir (Çatal.Monogram: Marka. Marka veya monogramlar beyaz iş tekniği ile altı doldurulup üstü sarılarak işlenmektedir. kadınlara ait işaretlere ise “Monogram” denilmektedir (Korkusuz.1990:182). Fransızca (Margue) kelimesinden gelmektedir. bir nesneyi tanıtmaya ve benzerlerinden ayırmaya yarayan işaret veya birkaç harfin birleşmesinden meydana gelen şekillerdir.

desen yüzeyini tamamen kapatan bir iğne tekniğidir.2007). Elde ya da makinede aynı şekilde işleme yapılmaktadır(Köklü. Anonim. Kullanılan iplik renkleri birbirine kaynaştırılarak düz bir yüzey oluşturduğundan boyanmış hissini vermektedir.Çin iğnesi (İğne boyası) : Çin iğnesi. Örnek 22: Çin İğnesi Örtü (Kaynak: maharetler. kısa sürede yapılması nedeniyle yaygın olarak kullanılmaktadır.blogcu.com) 39 . üç şekilde uygulanmaktadır: a)Düz Çin İğnesi: Tek renk kullanarak uygulanır.2002:67-68. Çin iğnesi tekniğinde tasarımlar stilizasyon yöntemiyle oluşturulmaktadır. Makinede Çin iğnesi. Bu nedenle buna iğne boyası adı da verilmektedir(Akçin. b)Gölgeli Çin İğnesi: Çeşitli renk tonları veya birkaç renk kullanılarak uygulanır. c)Fantezi Çin İğnesi: Desen çizgisi üzerinden içe doğru tek sıra halinde uzunlu kısalı uygulanır. Çin iğnesi. uygulamadaki kolaylığı.2006:44). kullanışlı olması.

blogcu. ince şeritler ve rafyada kullanılmaktadır (Çatal. orlon.Makrame: Makrame daha çok giyim süsleme ve ev aksesuarlarında kullanılmaktadır. İlmik veya düğümlerden meydana gelen bir çeşit danteldir. Makrame yapılırken kumaşın kendi iplikleri kullanıldığı gibi koton. sicim. yün. Örnek 23: Makreme İşi Çanta (Kaynak: arzununhobileri. Dantel görüntüsünden dolayı düğüm danteli olarak da adlandırılmaktadır.2002:70).com) 40 .

Astragan İğnesi: Makinede astragan iğnesi işlenirken, iyi sonuç alınması için, kumaşların düz yüzeyli, sık dokunuşlu ve kalın olmasına dikkat edilmelidir. Desen kumaşın tersine çizilmektedir. Eğer çok tok görünüşlü olması isteniyorsa ince, mermerşahi benzeri bir kumaşa desen çizilip, kumaşın arkasına yerleştirilerek kasnağa gerdirilmektedir. Makinenin masurasına 8 veya 12 numara koton yumak sarılır. Makinenin üzerine nakış masurası takılır. Desen, makinede ve masuranın üzerinde nakış makarası takılı olarak, makine dikişi ile sabitlenmektedir (Anonim,2007).

Örnek

24:

Astragan

İğnesi

Masa

Örtüsü

(Kaynak:

www.adanzyekadin.com)

41

Gölge işi: Organtin, organze, şifon, jorjet gibi şeffaf ve ince kumaşlar üzerine uygulanmakta olup kumaşın tersinden ve yüzünden işlenebilmektedir. Kumaşın tersindeki iplik renkleri kumaşa gölge şeklinde geçtiği için gölge işi adı verilmektedir. Kalın kumaşlarda desene hafif kabarıklık yapması için uygulanmaktadır. Dış ve iç giyim süslemelerinde çok kullanılan bir işleme türüdür (Eronç,1984:71).

Örnek 25: Gölge İşi Salon Takımı (Kaynak: sirmalim.blogcu.com)

42

Tül işi: Tülün deliklerine, ipin desenine uygun olarak atılması veya alt üst olarak geçirilmesi ile yapılmaktadır. Dayanıklı ve kullanışlı olması yönünden nakışta keten ve naylon tül tercih edilmektedir. Çok başlı ve çok iğneli makinelerde uygulanmaktadır (Korkusuz,1990:152).

Örnek 26: Tül İşi Seccade Takımı (Kaynak: www.oya-modelleri.com)

43

2007). Bu uygulama düz ve verev pesent görünümü vermekte ise de işlemenin kabarık ve sık ince sarma oluşu Türk işi pesent tekniğine uygun değildir. Örnek 27: Çöp İğnesi (Kaynak: www. Desen şekline ve özelliğine uygun olarak desenin içini enine.Çöp İşi: Çöpün üzeri sarılarak uygulandığı için bu isim verilmiştir.com) Örnek 28: Verev Sarma (Kaynak: www. Çöp işinde ince sarma makinede zig-zag ayarı yapılarak uygulandığı gibi kasnak oynatarak da yapılmaktadır(Anonim. Sık dokunuşlu kumaşlar üzerine ince iplikler kullanılarak uygulanmaktadır.dantel-modelleri. boyuna veya balıksırtı olarak doldurulabilmektedir.com) 44 .dantel-modelleri.

com) 45 . işleme tekniğine. Oyalar genellikle. firkete veya mekik kullanılarak ince iplik veya ipek iplikle yapılan ilmiklerden oluşmuş ince örgü dantele oya adı verilmektedir. kullanılan malzemeye ve işlendiği aletlere göre isimlendirilmektedir. Elde işlenen bir tekniktir (Toplu. tığ.blogcu.Oyalar: İğne.1988:14). Örnek 29: Oya (Kaynak: dantelsayfam.

us) 46 . elbise. Örnek 30: Dantel Elbise (Kaynak: www. Fransızca bir kelime olup. Dantelâ. Danteller kalitesine veya kullanıldıkları yere göre. yün. dantel. çamaşır. pamuk. tığ ve mekikle örülen veya makinede dokunan yatak takımlarında kullanılan zarif bir süsleme malzemesidir. Genellikle kadınlar tarafından yapılan iğne. örtü vb. ince ilmikli ve değişik şekillerde desen yapılarak örülen seyrek bir dokumadır.dantel.Danteller: Dantelâ. suni ya da sentetik ipek ile örülebildikleri gibi altın veya simlerle de yapılabilmekte veya süslenebilmektedir (Anonim. tentene de denilmektedir. keten.2007). eşyalara süs olarak dikilen.

Bunun yanı sıra ipliği sayılabilen kumaşlarda kullanılabilmektedir Bartın işinin en önemli özelliği makine ile işlenmeyip elde uygulanmasıdır (Tuğtaş. makas kullanılmadan koparıldığı için bu ismi almıştır (Çatal.Bartın işi: Sırma ile yapılan bir işleme türüdür. bakır telle işlenen tel kırma günümüzde genellikle madensel tellerle işlenmektedir.kadinlarkulubu. Bartın işi (Kırma Tel İşi).com) 47 .1994:221). “ +” şeklinde yapılan bu nakış genellikle tül üzerine uygulanmaktadır. İşleme yapılırken tel. Altın. gümüş. Örnek 31: Bartın İşi Yastık (Kaynak: www.2002:55). tek işlemin tekrarıyla oluşan bir iştir.

Desen çizgisi dıştan içe doğru dönerek doldurulmaktadır. zincir işi tekniğine dayalı bir nakış türüdür. Elde ve makinede uygulanmaktadır. vd. Kasnak İşi): Geleneksel Türk motifleri ve stilize motifler üzerine uygulanan. Suzeni. üzerine motif çizilmiş bez kasnağa gerilerek iğne veya tığ ile kasnağın altındaki iplikler veya yünler başparmak yardımıyla çekilmektedir. İlker Örnek 32: XVIII. (Akçin.2006:44.org) 48 . Yüzyılda Osmanlı Dönemi Suzeni İşlemeli Seccade (Kaynak: www. Avrupa bu işi tığ ile yaptığı için tığ işi de denilmektedir.kelebekforum.1990:56).Suzeni (Suzene. İşleme motifin sınırı içerisinde bir zincir halinde sürdürülmektedir. Kasnak işi olarak da bilinmektedir.

sim ve bunun gibi iplikler kullanılarak desenin içi küçük daireler şeklinde tamamen doldurularak işlenmektedir. Sık dokunuşlu kumaşlar üzerine nakış ipliği.com) 49 .Kum İğnesi: Görünümü küçük kum taneciklerine benzediği için “Kum İşi” olarak adlandırılmaktadır. floş. İşlemede kolaylık.2007). görünümün güzel ve kullanışlı olması nedeniyle elde ve makinede çok uygulanan bir nakış tekniğidir(Anonim.blogcu. Örnek 33: Kum İğnesi Bohça (Kaynak: maharetler.

1999:2296). Elde ve makine uygulanmaktadır (Gönül.Sarma İşi: Renkli ipek veya ipliğin sık olarak yan yana sıralanmasıyla işlenen bir tekniktir. Yakartepe vd. Örnek 34: Sarma İşi (Kaynak: www.info) 50 . Bu nakış tekniğinde nakış veya aplike kenarlarını belirlemek için iri sargılarla nakışın yerini belirleyen nakış yolu oluşturulmaktadır.derya-gibi.1973:18. Daha sonra bu sarma nakışın içi örtülü dikişlerle doldurulmaktadır.

İşin esas yüzü işlemenin altta kalan kısmıdır. ince iplikle elde veya makinede tutturarak yapılan bir nakış çeşididir. Kordon tutturma işi desenin içini tamamen dolduracak şekilde kordonları yan yana tutturarak uygulandığı gibi kenar sularında tek sıra olarak da uygulanabilmektedir. Makinede kumaşın tersinden çizilerek uygulama yapılmaktadır. Antep işi vb. nakış çeşitleri ile birlikte de uygulanabilmektedir (Anonim.derya-gibi.Blonya İğnesi (Kordon Tutturma): Kordon tutturma. astragan işi. Örnek 35: Bolonya İğnesi Masa Örtüsü (Kaynak: www. desen özelliğine ve uygulanacak yere göre kordonun. tutturma için kullanılan ince iplik ise üstünde olmalıdır.2007). beyaz iş. Kordon tutturma işi başlı başına makinede uygulandığı gibi aplike. Kordon olarak kullanılacak iplik masuraya sarılarak makinenin altında. Mümkün olduğu kadar birbirini takip eden desenler tercih edilmelidir.info) 51 .

makinede ya tamamen el yardımıyla operasyon noktasına yönlendirilir ya da makineye biye aparatları takılarak biyenin giysiye dikilmesiyle işlem gerçekleştirilir(Yakatepe vd. önceden istenen en ve uzunlukta kesilmektedir.blogcu.2.com) 52 . Kavisli bölgeler için ütü ile şekillendirildikten sonra. kol.2.1984:253). tek olarak veya işleme iğneleriyle uygulanarak zengin süslemeler elde edilebilir (Eronç.3.2. etek ya da herhangi bir parçanın kenarına geçirilen verev kumaşa biye denilmektedir. Dikişle ve Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler Dikişle Yapılan Süslemeler: Biye: Giyimde süsleme veya temizleme amacı ile yaka. Bir süsleme gereci olan biye.1999:2502). Biye. Örnek 36: Biye İşi Damat Bohçası (Kaynak: haticeozkan.

Pervaz: Kolsuz ve yakasız giysilerin kol ve yaka çevrelerini temizleme sağlamlaştırma işlemlerinde uygulanan bir dikiş tekniğidir.2000:53). makinede istenilen yerlere dikilmesiyle işlem gerçekleştirilmektedir(Kodaz vd. Örnek 37: Pervaz Çalışması (Kaynak: Atlamış.2003) 53 . Giysiye verev parçadan ve şekline göre kesilen parçadan olmak üzere iki şekilde pervaz geçirilmektedir. Pervaza tela yapıştırıldıktan sonra.

başka kumaş ilavesiyle giyimi tamamlamak için kullanılmakta olup.2003) 54 . kumaşı oyarak içine diğer bir parçanın konması anlamına gelmektedir. her cins kumaşa uygulanabilmektedir. Enkrüste giyimlerde süsleme amacıyla ve kumaş yetişmediği zamanlarda. Ancak kumaşların kalınlıklarının aynı olmasına ve renklerinin uygun olmasına dikkat edilmelidir (Bayraktar. Örnek 38: Enkrüste Çalışması (Kaynak: Atlamış.1988:192).Enkrüste: Fransızca bir kelime olup. Giyimde kullanıldığı gibi oymacılıkta. çinicilikte ve sedef kakmacılıkta da kullanılmaktadır.

1988:143). köpük veya diğer kalınlaştırıcı malzemelerin astar kumaşı ile değişik şekillerde. Teknolojinin gelişimi ile birlikte.1999:2305). Tafta dışında kumaşların hemen hemen hepsine kapitone yapılabilmektedir.uygunkapitone. tek kafalı kapitone makinesi. pazen gibi malzeme yerleştirilerek üstünden düz. Kapitone bütün dünyada uygulanan. zikzak makine çekmeye denilmektedir. en eski el işlerinden biridir. dik köşeli ve yuvarlak desenler ile kapitone dikişi yapılmaktadır(Yakatepe vd. astarlara. sünger. çok iğneli kapitone makinesi ve otomatik yorgan dikme makinelerinde kapitone dikişi yapılmaktadır. kumaşın altına tahta pamuk. atlama desenleri ve geri dönüşler yaparak. kasnaksız kıvrımlar. Örneğin dört iğneli kapitone otomatında vatkalı. Taftanın atmak ve yarılmak gibi kötü bir tarafı vardır.com) 55 . Örnek 39: Kapitone Yelek (Kaynak: www. non-woven. Kapitone giyime ceketlere.Kapitone: Kapitone. Ayrıca kullanılan iplik de kumaşa uygun olmalıdır (Sever. sabahlıklara ve çocuk giyimine uygulanmaktadır.

Spor Dikiş: Teknolojinin gelişmesiyle birlikte çok çeşitli süsleme yapan makinelerde giysiye estetik bir görünüm ve cazibe katmak amacıyla spor dikiş uygulanmaktadır. yerlerinde kullanılmaktadır. cep kapağı.com) 56 . Örnek 40: Spor Dikiş (Kaynak: www. Özellikle giysilerin cep.kustekstil. yan dikişler vb.

şematik büzgüler. balgümeci büzgüsü (Nidabey. gibi.com. balpeteği) vb.tr) 57 . Büzgüler yapılış biçimlerine göre isimlendirilmektedir. Bunlar: Düz büzgü.Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler: Büzgüler: Büzgü kumaşın bir ucundan istenilen yere kadar oyulgama dikişi geçirilmiş bir veya birkaç ipliğin çekilmesiyle meydana gelen ve kumaşın bolluğunu azaltan sık küçük pililerdir.ilhangunes. su büzgüsü. Örnek 41: Sıra Büzgü (Kaynak: www.

Düz büzgü; büzgünün en çok kullanılan ve en kolay şeklidir.

Örnek 42: Düz Büzgülü Etek (Kaynak: www.outletim.com)

58

Su büzgüsü; büzgünün su veya su buharı ile çeşitli biçimlerde şekillendirilmesine denilmektedir. Başka bir deyimle ipliksiz büzgü de denilebilir. Kumaş önce iplikle akla gelebilen her biçim ve şekilde büzülür. Su veya su buharı ile ıslatılır. Kurutulup şekillendikten sonra büzgü iplikleri çekilerek atılır ve ipliksiz şekillenmiş büzgü elde edilir (Eronç,1984:226).

Örnek 43: Yıldız Su Büzgüsü (Kaynak: Atlamış,2003)

59

Şematik büzgüde kumaş, geometrik şekillerle tutturularak büzülür. Bu büzgüler ütü ve yıkama ile bozulduğundan, yıkanmayan eşya ve giyimlere uygulanmaktadır. Saten, kadife, ipekli kumaşlarda daha iyi sonuç alınmaktadır. Bu büzgüler yapılışı ve görünüş biçimlerine göre isimlendirilmektedir (Kodaz ve diğerleri, 2000:36).

Örnek 44: Dalga Büzgü (Kaynak: Atlamış, 2003).

60

com) 61 . Örnek 45: Balgümeci (Nidabey) (Kaynak: www. Sağdan sola doğru çalışmaya başlanmakta olup. Balgümeci yapmak için fazla kumaşa gereksinim vardır (Korkusuz. dekoratif bir dikiş tekniğidir.smockingstore. bal peteğini andırdığı için balgümeci adını almaktadır.Balgümeci Büzgüsü (Nidabey). Daha ziyade yazlık elbiseleri süslemekte kullanılmaktadır.1990:286).

Bunlar: Tek taraflı pili (Düz pili).net) 62 . tek tarafa katlanan pililerdir. Pililerin çeşitli yapılış şekilleri vardır.kadincahayat. Örnek 46: Tek Taraflı Pilili Etek (Kaynak: www. Pililer ince ve geniş aralıklı yapılabildiği gibi ütülü ve ütüsüz (Serbest) şekilde de yapılabilmektedir. bolluk vermek veya süs amacıyla yapılan.Pililer: Giysi veya herhangi bir eşyayı süslemek ya da bolluk vermek için yapılan kumaş kıvrımına pili denilmektedir.

tek taraflı iki pili kenarının kumaş yüzünde karşı karşıya getirilmesiyle yapılan piliye denilmektedir.com) 63 .elderwearwecare. Örnek 47: Pilikaşe Etek (Kaynak: www.Pilikaşe.

Örnek 48: Kanun Pilili Etek (Kaynak: www.cc/forum) 64 .Kanun pili. pilikaşenin tersten görünüşüne denir (Çatal.konya.2002:86).

com) 65 . 2000:47).Ütü pilisi. Genellikle süsleme olarak kullanılmaktadır. makine çekilmeden yapılan pilidir. Örnek 49: Ütü Pilisi (Kaynak: www. Daha çok yıkanmayan giyimlere uygulanmaktadır (Kodaz ve diğerleri.pilimodpilise.

com) 66 .1984:251). Örnek 50: Akordeon Pilili Elbise (Kaynak: www. kanun pilinin çok ince yapılmış şekline denilmektedir. Perde ve farba kenarlarına uygulanmaktadır (Eronç.Akordeon pili.vintagewedding.

180 C sıcaklıkta pres altında bir kumaşa yapılan pilidir. Yalnızca bazı sentetik kumaşlara uygulanabilmektedir (Çatal.tunaplise.2002:88).Bozulmayan pili (Tergallenmiş pili).com) 67 . Örnek 51: Bozulmayan (Tergallenmiş) Pilili Etek (Kaynak: www.

Nervür (Elde.modalife. bir kumaşın üzerinde kabarık bir süs meydana getiren bir veya iki milimetre genişliğinde dikilmiş ince piliye denilmektedir (Meydan Larouse. cilt 9:295). makinede).net) 68 . Örnek 52: Nervürlü Bluz (Kaynak: www.

com) 69 . Örnek 53: Volanlı Çocuk Elbisesi (Kaynak: www. büzgüsüz kumaş kıvrımına volan denilmektedir (Çatal.2002:91).chichiqueen.Volan: Daire veya çeşitli çizimlerle meydana getirilen büzgülü.

chichiqueen.com) 70 . düz veya verev kumaş bandıdır. her iki kenarı fırfırlı olan banttır. Örnek 54: Fırfır-Farbela-Büzgü 5 Yaş Çocuk Elbisesi (Kaynak: www. Büzgü yeri bir biye veya kurdele ile kapatılmaktadır. tek taraftan büzülerek veya pili yapılarak uygulanmaktadır.Fırfır-Farbela: Elbise. perde veya benzeri örtülerin kenarına dikilen büzgülü. pilili.1984:257). Fırfır iki türlü uygulanmaktadır: • Tek taraflı fırfır. Düz veya verev kumaştan tek ya da çift kat kesilip ortası büzülerek hazırlanmaktadır. Genellikle giyimlerin yaka. kol ağzı ve etek kenarlarında veya pat şeklinde süsleme olarak kullanılmaktadır (Eronç. • Çift taraflı fırfır.

Bir başka deyişle kumaşın fiziksel ve mekanik performansına bağlı olarak kumaş dökümünü ifade etmektedir.blogspot.Drape: Fransızca bir kelime olup.2006:80)”. pililer. yani giysiye esneklik ve rahatlık kazandırmaktadır (Hazır. hem estetik olarak giysiye bir değer katar. hem de fonksiyonellik katar. giysilere uygulanan çeşitli büzgüler. dokusal. Örnek 55: Drapeli Gelinlik (Kaynak:damlamoda. görsel bir efekt oluşturur. verilen şekiller ve bolluklar anlamına gelmektedir.com) 71 . Drape.

Örnek 56: Etek Üzerine Sutaşı Süsleme (Kaynak: www.net) 72 . Hazır Gereçlerle Yapılan Süslemeler Sutaşları: Sutaşları giyim süslemede kullanılan çeşitli kalınlıkta ve çeşitli şekillerde makine tezgâhlarında dokunan veya elle örülmüş şeritlerdir.3. düz.3.1984:273).2.2. zikzak ve işlemeli sutaşı olarak isimlendirilmektedir (Eronç. Genellikle çocuk giyimi süslemelerinde çeşitli işleme iğnesi ile birlikte sıkça uygulanmaktadır.genckolik. Sutaşları.

keten. kadife.2002:97-98). Bağlama veya çeşitli büzgü ve şekil verilerek uygulanabilmektedir (Çatal. Örnek 57: Kurdela Nakışı İşlenmiş Giysi (Kaynak: hacermogul. Kurdeleler dokunuş biçimlerine veya dokuma ipliklerine göre değişik isimler almaktadırlar: Düz. Kurdeleler değişik genişliktedirler. sentetik kurdele gibi.blogcu. Bağlama veya süsleme çeşidine göre seçim yapılmaktadır.Kurdeleler: İtalyanca bir kelime olup cordella’dan gelmiştir.com) 73 . Süslemede veya bir şeyi bağlamada kullanılan kumaş şerit anlamına gelmektedir.

sim dantel vb çeşitleri bulunmaktadır(Eronç. karo danteli. güpür kenar danteli.com) 74 . düz ara danteli. düz kenar danteli. Örnek 58: Hazır Danteller (Kaynak: www. Hazır danteller genel olarak. kumaş dantel.oyku-aksesuar. güpür ara danteli.Hazır danteller: Makine tezgâhlarında dokunan çeşitli şekiller vardır. kopanaki dantel.1984:273-274).

lame. işlemeli.net) 75 . lase. Dokunuşlarına göre. pul boncuk ve taşlı şeritler olmak üzere isimlere ayrılmaktadırlar (Çatal. düz koton. Örnek 59: Saten Şeritler (Kaynak: www.2002:101). dar ve uzun kumaş parçasına şerit denilmektedir.Şeritler: Değişik ipliklerden örülen veya dokunan yassı.sanalkurs. simli.

2000:59). merserize ile fabrikasyon olarak işlenen yassı şeritlere harç denilmektedir. sırma. Örnek 60: Harçlar (Kaynak: www. Tek olarak veya işlemeli iğneleri karıştırılarak değişik işlemeler elde edilebilmektedir.com) 76 . Günümüzde çok yaygın olarak kullanılmaktadır (Kodaz vd. renkli.dteks.Harçlar: Sim.

kumaşa. Pul boncuk işi yaratıcılık isteyen bir iş olduğu için malzeme iyi bir biçimde değerlendirilmelidir. Pul boncuk.gittigidiyor. resmi ziyafet. Örnek 61: Boyun ve Sırtında Pul Boncuk İşlemeli Bluz (Kaynak: urun. taş.com) 77 . boncuk. İnci. tırtıl gibi gençlerle işlenen giyimler akşamüzerleri.Pul boncuk: Pul ve boncukla işlenen fantezi eşyalar eskiden olduğu gibi günümüzde de rağbet görmektedir. inci gibi belirli bir tutturma tekniği olmakla beraber.1990:236–237). çay ve resmi ziyaretlere giderken giyilmekteydi. gece. desene konuş biçimlerine göre süslemeye değişik bir görünüm kazandırılabilir (Korkusuz.

Örnek 62: Kordonlar (Kaynak: www.Kordonlar: İnce.dteks.kalın olarak çeşitli ipliklerle makine elle bükülerek hazırlanmaktadır (Eronç.com) 78 .1984:274).

Püskül her türlü iplikle yapılabilmektedir. Örnek 63: Püskül (Kaynak: yeldatekstil. 2002:61).Püskül: Bir ucundan bazı şeylere süs olarak takılan saçak biçimindeki iplik demetidir.com) 79 . Kumaşın cinsine göre iplik cinsi ayarlanmalıdır (Kodaz vd.

ipek vb. Ponpon tek renk.10marifet. Örnek 64: Ponpon Keçe Kolye (Kaynak: www.Ponpon: Saç. ipliklerden yapılan yuvarlak püsküle ponpon denilmektedir. iki renk veya renkler içi içe yerleştirilerek ebrulu da yapılabilmektedir (Eronç. giyim süslemede. döşeme eşyasında süs olarak kullanılan yün.1984:204).org) 80 .

kullanılacak kumaş cinsine göre yün. çamaşır ipeği veya kumaşın iplikleri çekilerek kumaş iplikleri üzerine yapılmaktadır. Genellikle örtü kenarlarına uygulanmakta olup günün modasına göre giysilerin kol ağzı.e-sirket.Saçak: Bazı kumaşların kenarlarındaki iplik salkımlarına saçak denilmektedir. ipek iplik. orlon. kup yerleri. Saçak. etek ve yaka kenarlarına süsleme olarak da kullanılmaktadır (Kodaz vd. Örnek 65: Saçak (Kaynak: www.com) 81 . 2000:60).

Baskı Teknikleriyle Yapılan Süslemeler Batik Baskı: Kumaş üzerine bir nevi resim yapma tekniğidir.batikbazar. Batik baskı yöntemleri üçe ayrılmaktadır(Gültekin.2006:35). Batik baskı tekniğinde temel kumaşın renklenmemesi için istenen kısımların farklı yöntemlerle kapatılarak bölgesel renklendirme sağlamaktır. Tipik özelliği ince düzgünsüz figür değişmeleridir.com) 82 .2.3.2.4. Örnek 66: Batik Baskı (Kaynak: www.

turkishmedia. Uygulama tekniği zordur.• Klasik Batik yöntemi: Bu yönteminde desenler balmumu ile kumaş üzerine uygulandıktan sonra boya banyosuna daldırılarak mumsuz kısımlara boya absorblanmaktadır. Genellikle geometrik. desenler elde çizilmektedir. çiçek veya hayvan motiflerinden oluşmaktadır. Örnek 67: Klasik Mumlu Batik Çalışması (Kaynak: www.com) 83 .

com) 84 .nuriayn. istenilen deseni veya efekti verebilmek için kumaşın belirli yerlerinin ince iplik veya sicimle sıkıca bağlanıp düğüm atılarak boya banyosuna daldırılmasıyla elde edilen bir yöntemdir(Corpman. Örnek 68: Bağlama Batik Baskı (Kaynak: www.1985:233-240).• Bağlama Batik Yöntemi: Bu yöntemde kumaşa.blogcu.

Püskürtme Batik Yöntemi: Bu yöntemde boya banyosu kumaş

üzerine püskürtülerek ya da fırça darbeleriyle oluşturulmaktadır. Bu yöntemin yapılışında özel makineler kullanılmaktadır. Asit, direkt, küp veya reaktif boyarmaddeler kullanılabilir(Gültekin,2006:40).

Örnek 69: Püskürtme Batik Baskı (Kaynak: www.birdamlasu.com)

85

Flok (Floklama) Baskı: Floklama, yüzeyde kadifemsi, suni deri ve özel görünümlü tekstil yüzeylerini oluşturmak için kullanılan bir tekniktir. En basit floklama önceden yapışkanlı tabakaya kısa liflerin yapıştırılmasından meydana gelmektedir. Flok yöntemi genellikle; dekorasyon ve mont yüzeylerinde kullanılmaktadır. Ayrıca tişörtler, eşofman üstleri, ceketler ve tebrik kartlarında da kullanılmaktadır(Vico,1994:204-206).

Örnek 70: Flok&Sim Baskı (Kaynak: www.murat-tekstil.com)

86

Aşındırma Baskı: Önceden boyanmış kumaş üzerinde baskı olup, basıldığı bölgelerde kumaşın (renginin) aşındırılmasıyla elde edilen bir tekniktir. Beyaz aşındırma ve renkli aşındırma olarak ikiye ayrılmaktadır. Beyaz aşındırmayla zemin rengi aşındırılarak boyanmış efektler elde edilirken; renkli aşındırma da baskı patına, aşındırma maddesine dayanıklı boyarmadde ilave edilerek renkli efektler elde edilmektedir (Demirbaş,1999:1; Gültekin,2006:12; Arık,2008).

Örnek 71: Aşındırma Baskı (Kaynak: www.vera.com.tr)

87

Boya kumaşa yapıştırıldıktan sonra boyanın kumaşın yüzeyinde kalması sağlanmaktadır(Gözen.ru/en) 88 . suda çözünmez. Örnek 72: Pigment Baskı (Kaynak: www.Pigment Baskı: Eskiden beri kullanılan bir baskı tekniğidir.1963:5). Pigment madeni bir boyadır. Bu boyanın kumaşa uygulanabilmesi için yardımcı bir yapıştırıcıya ihtiyaç duyulmaktadır.asia.

2006:18).com) 89 . Kumaş kâğıtla yüz yüze gelecek şekilde makineye verilir.basakreklam.Transfer Baskı: Transfer baskıda kumaş üzerine basılacak desen önce kâğıda aktarılmaktadır. Örnek 73: Transfer Baskı (Kaynak: www. Sonra kalandır ya da pres makinelerinde ısı ve basınç etkisiyle bu desen kumaş üzerine aktarılmaktadır. Üzerine uçucu dispers boyarmadde basılmış kağıdın ve basılacak kumaşın 150–220 derecede ortalama 30 saniye basınç altında tutulması esnasında süblimleşen boyarmaddenin kumaş üzerine geçmesiyle transfer işlemi gerçekleşmektedir( Demirbaş.1999:7. Gültekin.

Varak. Sedef efektli baskı film. Tek başına kullanıldığında inci parlaklığı efekti.com) 90 . Sim ve Yaldız Baskılar (Kaynak: www. pigmentlerle karıştırıldığında ise.Sedef Baskı: Açık ve koyu renkli kumaşlarda canlı ve parlak sedef efekti elde edebilmek için hazır potlar mevcuttur.2003:29). metalik bronz baskıya benzer bir sonuç veya sedef parıltılı renkler elde edilmektedir. rulo ve rotasyon baskı teknikleriyle gerçekleştirilmektedir(Güler. Örnek 74: Pistole.cevhermoda. Sedef.

2003:12).Gofre Baskı: Elyafı şişirici maddelerle istenilen desene göre baskının yapılıp desenin bulunduğu bölgelerde çeşitli büzülme efektlerinin oluşturulmasıyla elde edilen baskı tekniğidir. Gofre kumaşlar ütülendiğinde büzülme efektlerini kaybetmektedir. Örnek 75: Gofre Baskı (Kaynak: www. Bu nedenle ütülenmemelidir(Biçer.sanayi.biz) 91 .

silknbeauty. Örnek 76: Yakma Baskılı Şal (Kaynak: www. liflere zarar veren kimyasal maddeler ile basılarak.Yakma Baskı: Birbirinden kimyasal açıdan farklı liflerden oluşan dokumaların. Baskıdan sonra kumaş yıkanarak kurutulmaktadır.com) 92 . Böylece liflerden biri parçalanarak transparan benzeri desen oluşmaktadır(Güler.2003:29). lif çeşitlerinden birisinin desenli bölgelerde bozuşturulduğu baskı tekniğidir.

kabartma tozu ve gerekli kimyasal içeren pattır. Bu teknikle oluşturulan mamullerin yıkama ve sürtme haslıkları oldukça düşüktür.Kabartma Baskı: Bu baskı tekniğinde diğer baskı tekniklerinden farklı olarak. Örnek 77: Kabartma Baskı (Kaynak: www. 3 boyutlu desenler elde edilmektedir.com. Bu baskı patı yapısında bulunan özel maddeler sayesinde ısı altında kabararak 3 boyutlu efektler oluşturulmaktadır.sedefbaski. Kabartma patı.tr) 93 . Kabartma oranı artıkça haslıkları azalmaktadır( Gültekin.2006:63).

Yaldızın kumaşa bağlanması binder ile sağlanmaktadır.Yaldız Baskı: Açık ya da koyu renkli kumaşlarda yaldız parlaklığı elde etmek üzere geliştirilmiş baskı efektidir.com) 94 . Altın toz yaldız patıyla çok çabuk ve kolay karışmaktadır. Buna karşın gümüş tozun yaldız patıyla karışımı daha zordur.2003:19). Bu yüzden iyice karıştırılıp homojen bir yapı elde edilmelidir(Biçer. Yaldız patı hazırlanırken ihtiyaca göre % 10–20 toz yaldız katılabilir. Bu amaçla piyasada hazır baskı patları bulunmaktadır.modernisttshirt. Örnek 78: Altin Yaldiz Baski (Kaynak: www.

com) 95 . Bilgisayarda hazırlanan desen şablon ve renk ayrımı yapılmadan baskı makinesinin püskürttüğü boyalarla gerçekleşen bir tekniktir(Yıldırım.İnkjet Baskı: Mürekkep püskürtme baskı olarak ifade edilebilir.wearyourbeer.2003:48). Örnek 79: İnkjet Baskı (Kaynak: www.

tasarım ve süsleme tasarımına değinmek gerekmektedir. 96 . Tasarım.mettekstil.Yüksek Baskı: Tokat basmacılığı da denilmektedir.com) 3.2003:85). tüm süsleme sanatlarının temelini oluşturmaktadır. Süsleme tasarımının amacı ürünün işlevini değiştirmeden. Süsleme Tasarımı. maket vs. hazırlanmış kalıplarla yapılan yüksek baskı tekniğidir(Biçer. sanatsal değer taşıyan bir ürün ortaya koymak amacıyla yapılan. fakat ürünün gerçekleştirme aşamasını içermeyen çalışmaların tümüdür.3. Basılacak desenin basılmayacak kısma göre yüksek bırakılarak.2006:12). gibi ürünlerin tümüne denilmektedir(Yerlikaya. ürüne estetik değer kazandırmaktır(Alpaslan. Giyim Süsleme Tasarımı Süsleme tasarımını açıklayabilmek için öncelikle tasarı. 2003:21). çizim. bir tasarlama eylemi sonucunda beliren ve asıl yapıtın gerçekleştirilmesi sırasında yönlendirici olan proje. Örnek 80: Yüksek Baskı (Kaynak: www. Tasarı.

• Soyut Biçimler: İnsanın düşünce gücünü harekete geçirdiği biçimlerdir. taş. koram. • Yapay Biçimler: İnsanların hayal güçlerini kullanarak çevresinde gördüğü her türlü eşyayı farklı biçimlerde tasarlamasıyla. süsleme tasarımının kaynaklarını teşkil etmektedir. fincan vb. kaya parçaları vb. üçgen gibi vb biçimler. Yapay kaynaklara. yaprak çiçek vb. yapay biçimler. bitkiler ile hayvan figürleridir.3. süsleme sanatlarında. Giyim Süsleme Tasarımında. süsleme Nokta. farklı yorumlayarak veya üsluplaştırarak yepyeni görüntüler kazandırmıştır. kare. doku ve renk oluşturmuştur. düğmeler. • Doğal Biçimler: Süsleme tasarımında doğada bulunan canlı-cansız her biçim. Doğal kaynaklar arasında en çok kullanılanlar. • Tekrar (Yineleme): Bir öğenin aynen ya da yakın değerde birden fazla sayıda kullanılması tekrarı oluşturmaktadır. İlkeler. Bu 97 . her türlü süs eşyası girebilir. çizgi. Geçmişten günümüze kadar insanların benliklerini ve geleneklerini korumak amacıyla çevresindeki nesneleri olduğu gibi yansıtmak yerine. Elemanlar ve Yöntemler Giyim Süsleme Tasarımında Kaynaklar: Giyim süsleme tasarımının genel olarak kaynakları. nesnelerin çok sayıda ve benzer olarak kullanılması tasarımda tekdüzeliği ön plana çıkararak bıkkınlığa sebep olabilir. el sanatlarında ve süsleme resminde en çok kullanılan ilkelerden biridir. biçim.1. birlik. çeşitli ağaç kabukları. yazı gibi öğeler.3. bütünleyici özelliğine karşın. uygunluk. Kaynaklar. denge. süsleme sanatına kaynak oluşturmaktadır. Tekrar. Tarihöncesinde ise süsleme sanatının esin kaynağını. tasarımının soyut kaynaklarıdır. karşıtlık(zıtlık) ve egemenliktir. daire. doğal biçimler. kuru bitkiler. Tekrarın birleştirici. Giyim Süsleme Tasarımında İlkeler: Yineleme(Tekrar). çengelli iğne. mimaride. soyut biçimler ve ulusal geleneksel biçimler olarak gruplandırılmaktadır. cezve. süslemeye kaynak oluşturmuştur. • Ulusal Geleneksel Biçimler: Geleneksel motifler ve biçimler. ritim.

ara boşlukların giderek fazlalaşmasıazalması. renk. küçükten büyüğe doğru sıralanması örnek olarak verebilir(Yerlikaya. bir dengenin olması gerekmektedir. birbirine zıt iki uç arasında bağlantı oluşturan ve bu iki zıt denilmektedir.2003:68). yönleri ve aralıkları birbirleriyle tartıldığında.2007:148). Bir çiçeğin yapraklarının ortadan dışa.2007:53). dokuları. Aynı zamanda uygunluk çağrışım ve benzerliklerin vurgulanmasıyla önemli ölçüde yaratıcılığı geliştirmektedir(Alpaslan.nedenle ortaya çıkan monotonluğu diğer öğelerle gidererek. Kimse bir başkasına ait olan çizgi ritmini tekrarlayamaz. dokusu aralığı. belli aralıklarla değişime uğramaları. kompozisyona canlılık verilebilir (Alpaslan. Bir sanat yapıtında hareketin olduğu yerde ritim vardır. Kişinin el yazısı. Tasarım yaparken ritmin aynı uzunlukta ve eşit mesafede olması ritmi sıkıcı yapabilir. ölçüsü gerektiği oranda değiştirilmeli ya da diğer boşluklara denge sağlayıcı yeni biçimler eklenmelidir”(Alpaslan. Bir tasarımda biçimlerin renkleri. bunu engellemek için belli sistemlerle yenilenmeleri. doku özelliklerinden biri ya da birçoğu yönünden olabilir.2006:25). • bağlantı Koram: Tasarımda. yön. Eğer bir dengesizlik hissediliyorsa ya dengesizlik yaratan bölümlerin yeri.2003:75). ölçü ve aralık gibi elemanlar arasındaki arasında kademeli olarak geçişi sağlayan düzenlemelere koram ilişkilerden yola çıkarak. biçim. bütün içinde kompozisyon düzenini bozmayacak şekilde dağılışına denge denilmektedir(Artut. 98 . rengi. • Ritim: Ritim çizgilerin. değer. periyodik olarak büyülüp-küçülmesi. konumlarının ve renklerinin giderek değiştirilmesi ritmi canlı ve hareketli tutmaktadır(Doğangün.2003:72). tasarımın oluşmasını kolaylaştırmaktadır. kendi bünyesine ait olan çizgi ritmini yansıtmaktadır. • Denge: Bir sanat yapıtını oluşturan öğelerin. • Uygunluk: Nesneler ve biçimler arasında ortak ya da yakın yönlerin bulunması uygunluk olduğunu göstermektedir. şekillerin ve renklerin düzenli aralıklarla tekrarlanmasından meydana gelen uyumdur. Koram tabiattaki düzende de net bir şekilde görülmektedir. Uygunluk ilkesi biçimler arasında rahatlıkla bağıntı kurabilmesine zemin hazırlayarak. Bu uygunluk onların ölçü.

Karşıtlıkta biçim. Örneğin. renk. Giyim Süsleme Tasarımında Elemanlar: • Nokta: Herhangi bir ucun herhangi bir yüzeyde bıraktığı izdir. Değişiklik ilgiyi çeker ve heyecanlandırır. aralık. Resimde çizilen desene hacim. Noktalar soyut ve somut gibi çeşitli anlatım olanaklarına sahiptir(Alpaslan. bakımlardan birinin veya birkaçının söz konusu olduğu bu zıtlıklar insanı aynı zamanda beklemediği etkilerle karşılaştırdığı için ürpertir veya uyarır. • Işık-Gölge: Görme olayının ve görsel algılamanın temelini ışık.2006:27). eğer biçimi bir çizgi etkisi yapıyorsa. Ucun genişliğine göre noktalar büyüyüp küçülebilmektedir. yön. • Egemenlik: Bir kompozisyonda kullanılan öğelerden birinin ya da bir grubun diğer öğelere göre ölçü. Noktalarla ritmik düzenlemeler yapılabilmektedir. Sanatın çizgi ile başladığı bir gerçektir. ölçü vb. Kompozisyonda oluşturulan bütünün değeri. Bir kompozisyonu oluşturan elemanlar arasındaki uygun bağlantılar birliği ortaya koymaktadır. En yalın geometrik öğedir.2003). Gölge bir nesnenin ışıksız bölümlerinde ortaya çıkan koyuluklardır. Işığın etkisi daima gölge ile birlikte ele alınmaktadır. Biçimlerin ortaya çıkmasında ışık ve gölge önemli bir rol oynamaktadır. Böylece canlılık başlar ve ilgi toplanır(Kaymakcan. değer. bütünlük gibi tasarımda esastır. doku bakımından üstünlük sağlanmasına egemenlik denilmektedir. doku.• Birlik: Sanat eserinde birlik. renk. Bir noktanın verilen doğrultudaki uzantısı bir çizgidir. • Karşıtlık (Zıtlık): Kontrast. tasarımın en temel öğesidir. onu çizgi olarak tanımlayabiliriz.2003). değer. göz ve beyin oluşturmaktadır.2006:75). (Çellek. Bunlardan birinin eksikliği bu algılamanın oluşmasını engellemektedir. ayrı ayrı öğelerin değerinden üstündür. Tasarımdaki her türlü zıtlık egemenliği tekdüzelikten kurtarmaktadır(Çellek. organik bütünlükle ilgilidir. biçimler çok farklı olsa da dokuları birbirine benzer ise kompozisyonda birlik sağlanmış olmaktadır(Yerlikaya. derinlik 99 . çeşitlilik ise tasarımı canlandırır. Genişlik ve uzunluğu ne olursa olsun.2003:31). • Çizgi: Çizgi.

açık-koyu tonlar arasında bağlantılar ve geçişler demektir.2003:40–41). Işığın eşya üzerine çarpmasıyla yansıyan ışınlardan gözümüzde meydana gelen duyumların her birine renk denir.2003:47). Açık-koyu valörün önemini ortaya koymaktadır. üçüncü boyut. göz ile anlaşılan bir ışık tesiridir. Bu bağlamda tasarımcı renk konusunu iyi bilmek zorundadır. (Gökmen. dış görünüş diye tanımlanır.1998:1). şekil. Sözlük anlamı.200:21). nesne ışıkta bulunan renklerin bazılarını emer. • Doku: Bir cismin yüzeyi dokunulduğunda sert ya da yumuşak pürüzler içerir. • Açık-Koyu: Açık-koyu. Sanatçı yapıtında açık- 100 . • Renk: Renk. benzer formların iki ya da üç boyut üzerine yinelenmesinden strüktür doğmaktadır(Görşen. Renk biçimden daha önce göze çarptığı için süslemede önemli rol oynamaktadır(Polat. objelerin içyapılarında bir dereceye kadar. Biçimlerin iç çizgilerinin de kendi karakterine uygun ve özelliklerini belirten bir ilişki içinde olmaları. Bu pürüzlere o cismin dokusu denilmektedir. Tasarımda anlatımın hem renkli hem de renksiz yapıldığı durumlarda açık-koyu lekelerin düzenindeki denge aynı derecede önemlidir. renklerin açıklık ve koyuluk değerleriyle ilgili bir kavramdır. ışık-gölgenin yardımıyla yapılmaktadır. Biçim anlamı farklı yorumlansa da süsleme resminde her biçim kesinlikle iki boyutludur. • Biçim: Süslemenin vazgeçilmez öğelerinden biridir.2007). Yeryüzünde her varlığın bir biçimi vardır. Işık nesneye çarptığında. bir nesnenin şekli(formu) anlamındadır. kendini belli eder. Bir biçimin iyi bir anlatım kazanabilmesi için dış sınırlarının tamamen kapanması gerekmektedir. onları daha anlamlı yapmaktadır. Valör. parçaların düzeni. Strüktür (İçyapı) : Birbiriyle sık bağlantılı. Bir tasarımın doğadan yararlanarak ya da soyut veya süsleyici olması açık-koyu düzeninde aranan özellikleri değiştirmez.(üçüncü boyut) vermek ve daha anlamlı ifade edebilmek. Tekstür (Dış yapı) : Yüzeyde. Böyle bir yüz plastik bakımından daha ilginç bir görünüme sahiptir. Bu işleme de modülasyon denir(Alpaslan. derinlik yoktur(Alpaslan. Renk kullanıcının beğenisini etkileyen en önemli öğelerden biridir. bazılarını yansıtır.

• Gerçekçi Anlatım(Natüralist Anlatım): Doğadan alınan nesne. karakteri kaybolmadan sokulmuş biçim ya da motife basitleştirerek denilmektedir(Akar vd. Gerçekte yeniden somuta varmak ve somut bütünü parçalarında da birbirleriyle olan ilişkileri içinde. alanında. biçim bozma (deformasyon) en çok uygulanan yöntemlerdir(Alpaslan. süslemenin amacına ve ilkelerine uygun olarak. çizgi ya da nokta ile değişik anlatımlarından yola çıkılarak süsleme tasarımları oluşturulabilir. kelebek. uygun bir hale getirme vb. • Stilizasyon (Üsluplaştırma): tezyini ve şematik hale Stilize. kullanılacak yüzeye olduğu gibi uygulanmaktadır. süslemeler ya da kumaş üstünde goblen çin iğnesi gibi işlemeler. bir amaca ulaşmak için izlenen yol demektir(Usul. Özellikle süsleme sanatlarında. metot. ölçü. gerçekçi anlatım.2006:3). üsluplaştırmak. ise stilize yoluyla yapılan süsler. bunları yeniden yorumlayıp günün gereksinimlerine ve sanat anlayışına uygun olarak geliştirmektir(Alpaslan. Süsleme tasarımında en çok kullanılan bir yöntemdir (Alpaslan. mimarlıkta birçok alanda uygulanmaktadır. biçim. Stilizasyon 2003:90). yenileştirmek. Doğa kaynaklı biçimlerle yapılan süsleme tasarımlarında.2003:45–46). işlemine denilmektedir. çiçek vb. modernize etmek. Modernizasyonda önemli olan eski motifleri alıp aynen kopyalamak değil. 1978:29). • Soyutlama (Abstraksiyon): Bir nesnenin herhangi bir yanını öbürlerinden ayırarak tek başına ele alan ansal işlemdir. soyutlama (abstraksiyon). üsluplaştırma (Stilizasyon). • günün Modernizasyon: Sözcük anlamı.2003:103).2003:89).koyu dağılımını tasarlarken renklerin açık-koyu değerlerinden ya da siyah-beyazgrilerden yararlanmaktadır (Alpaslan. doku ve renkte değişiklik yapılmadan. Porselen bir vazo veya tabak üstünde manzara. Doğal biçimlerin açık-koyu lekelerinden. modernize gereksinimlerine moda Modernizasyon her alanda yararlanılan bir tasarım yöntemidir. bu tür süsleme örnekleridir. 101 . tümüyle kavramak için kullanılan yöntem veya bir araçtır(Kalkan. sistem). yalınlaştırmaktır. kuş. Giyim Süsleme Tasarımında Yöntemler: Yöntem.

. Bir motifin güzelliği tasarımın bütünlüğüyle değer kazanmaktadır (Alpaslan. Genişliği ve uzunluğu ne olursa olsun bu özellikleri taşıyan süsleme tasarımlarına “Su Deseni” denilmektedir. Süsleme tasarımında bu sözcük hiçbir zaman biçim bozukluğu anlamında kullanılmamalıdır. 3. bitki motifleri (lâle. tasarlayan.• Biçim Bozma (Deformasyon): Biçimlerin doğada rastlanmayacak biçimde değiştirilmesine deformasyon denir. gül. sular ya da yüzey kompozisyonları oluşturulabilir. estetik anlatım bozulmamalıdır(Güvendi. Alpaslan. şeftali) ev. • Su Deseni (Yatay ve Dikey Tekrarlar): Süsleme tasarımında sürekliliği olan ince uzun desenlere “Su” adı verilmektedir. nar. sanat eserinin oluşturulmasında ta başından sonuna kadar rol oynayan. ekleyen ve çıkaran ana işlem olarak da tanımlanabilir. dağ. armut. malzemeyi buyruğu altına alan. Motifler bağımsız olarak kullanılabildiği gibi çeşitli biçimlerde de tekrarlanarak daha büyük motifler. Küçük motifler değişik sistemlerde tekrarlayarak ve birbirine bağlanarak su desenini oluşturmaktadır. süslemeyi oluşturan temel birimdir. tepe v. sümbül. Genellikle süsleme tasarımında en çok motif ve su deseni kullanılmaktadır.s. selvi ağacı). Belli başlı motifler şunlardır: Geometrik şekiller. Başka bir değişle. meyveler (üzüm. çadır.2003:116). kayık.2003:97). En çarpıcı özellik ön plana çıkartılarak üsluplaştırılmaktadır. kayısı. denetleyen. gibi doğa motifleridir(Akar vd. Su desenleri tekrar sistemleriyle istenildiği kadar çoğaltılabilecek kuruluşta tasarımlardır. menekşe. 102 . çok sitilize hayvan figürleri. • Motif: Fransızca bir sözcük olan motif.Giyim Süsleme Tasarımında Desen • Desen: Çizgilerin bir araya gelerek somutlaşmış.3. zenginleşmiş ve yeni çizgiler oluşturulmuş hali olarak tanımlanmaktadır.2006:44. karanfil. 1978:10). Türk işlemelerinde kullanılan motifler diğer sanat eserlerinde kullanılanlardan daha zengindir ve bölgelere göre değişmektedir. karpuz.2.

konuyla ilgili sempozyum. ajur. yüzeyin tamamı doldurularak yapılan desen tasarımlarıdır. YÖK Dokümantasyon Merkezinde konuyla ilgili araştırmalar taranmış. İğne Ardı. • Punch Desen Çizim Programı (Sarma ve Çin İğnesi işlemelerinde kullanılmaktadır). Araştırmanın yazımı esnasında.2 vb. • Pfaff-PC-Designer2. Sarma. literatür bilgilerinden yararlanmak için kurum ve kuruluşların kütüphanelerine ulaşılmış.2003:138)”. 3. hazır giyimde giyim süsleme işlemlerinden yola çıkılarak.4. kongre tebliğleri. taramalar sonucunda. antika. makaleler incelenmiş. • Accurate Desen Çizim Programı(Çin İğnesi. kümelenmesi ve belli başlı teknikler. fisto. piko işlemelerinde kullanılmaktadır). • Eos Compucon Desen Çizim Programı (Çin iğnesi. ve birçok süsleme dikişlerinde kullanılmaktadır). kumaş. Örneğin. süzene ve aplike işlemelerinde çoğunlukla kullanılmaktadır). halı ve eşarp desenleri gibi(Alpaslan. Sarma ve dikiş teknikleri kullanılmaktadır). 3. işlemenin tanımı. Anadolu ve çevresi Türk İşlemeciliğin 103 .• Yüzey Süsleme: Yüzeyin tamamının süslenmesi amaçlanmaktadır.3. Türkiye’deki Hazır Giyim işletmelerinde giyim süsleme aşamasının uygulamalarını konu almaktadır.3. internet ortamında taramalar yapılmış. Konuyla İlgili Araştırmalar Bu çalışma. Su ve motif tasarımında olduğu gibi yüzeyin belirli bir bölümünde kullanılmak için değil. Ancak bu konu çerçevesinde ele alınabilecek bazı çalışmalara rastlanılmıştır. gibi programlardır(Kanaviçe. Bu çalışmalar şunlardır: BARIŞTA (1995). Desen Programları Hazır giyimde süsleme aşamasında kullanılan belli başlı desen programları şunlardır: • Tajima DG/ML By Pulse Desen Programı (Pul-payet. bu başlıkta bir araştırmaya rastlanmamıştır. “Türk İşleme Sanatı Tarihi” adlı kitabında.

“Resim II Moda Resmi ve Giyim Tarihi” isimli kitabında. İMER. toplumdaki yeri. işleme hakkında genel bilgi. “Hesap işi-Antep-Suzene” ders notları isimli çalışmasında. Nakışın doğuşu. Anadolu Beylikleri Dönemi ve Osmanlı İmparatorluğu dönemi işlemeleri ile ilgili genel ve tarihi bilgilere değinmiştir. giyim ve moda. süslemenin tanımı. tarihçesi ve süsleme 104 . giyim ve modayı etkileyen faktörler. ALPASLAN. Anadolu Selçukluları. ETİKE (1986). işlemede kullanılan araç-gereçler. BAYRAKTAR (1988). giysi dikiminde kullanılan araç-gereçlerin tanımı seçimi ve kullanılması. KOMŞUOĞLU. kapatılarak. kullanılan araç ve gereçler ile giyim süsleme teknikleri hakkında genel bilgiler verilmiştir. ÇERÇİ. kesilerek. (2000). sınıflandırılması. ERONÇ (1984). “Giyim” isimli kitabında. dokumanın iplikleri sayılarak.Anadolu ve Anadolu dışındaki kaynaklarını içeren. SEÇKİNÖZ. KORKUSUZ (1990). süslemenin tanımı. gelişme evreleri. “Giyimde Uygulanan Süsleme Teknikleri” adlı çalışmasında. hesap işi tanımı. İLKER. süsleme ve desenin tanımı. “Süsleme Teknikleri” adlı kitabında. desen tanımı ve desen seçiminde dikkat edilecek noktalar ile Konfeksiyonda giyim süsleme çeşitlerine ve tekniklerine değinmiştir. tarihi gelişimi. faydaları. çekilerek yapılan iğne teknikleri ve iğne oyasına yer verilmiştir. yabancı nakışlar ve Türk nakışlarına değinmiştir. ÇATAL (2002). desen tanımı ve desen seçiminde dikkat edilecek noktalar. endüstrideki yeri ve giyim seçimini etkileyen etmenler. giyimin tanımı. giyim öğretiminin temel işlemleri ve süsleme teknikleri hakkında teknik bilgilere yer verilmiştir. “Giyim Süsleme Teknikleri” isimli kitabında. TUNCAY. Moda resmi ile Giyim tarihi hakkında bilgiler verilmiştir. tarihçesi. KODAZ. “Nakış” isimli çalışmasında. tarihçesi. IŞIK (1990). KÖKLÜ (2002). ÜLGER tekniklerine değinmiştir. “El İşlemeleri” adlı kitabında. işlemenin tanımı. işlemede desen ve kompozisyon özellikleri.

ÖZGÜR (2006). dünya tekstil ve sanayinin bugünkü durumu. suzene işi yapılırken dikkat edilecek esasların öneminden bahsetmiştir. Türk tekstil sektörünün gelişimi ve bugünkü durumu.iğneleri. sorunları ve çıkış stratejilerine değinmiştir. fırsatları. “Türkiye’de Tekstil ve Konfeksiyon Sektörünün Durumu ve Çıkış Starejileri” adlı tez çalışmasında. 105 . Türk tekstil ve konfeksiyon sanayinin güçlü ve zayıf yönleri. suzene (Kasnak) işi. tarihçesi. tehditleri. tanımı.

BÖLÜM BULGULAR Bu bölümde.7 1.7 3.7 1. 4.7 1.7 1.7 6.IV.6 6. Tablo–1: Firmanın Kuruluş Tarihine Göre Dağılımları.7 5.7 1. Araştırma kapsamına giren firmaların kuruluş tarihine göre dağılımları Tablo 1’de verilmiştir.6 1. Firmanın Kuruluş Tarihi 1967 1970 1973 1977 1978 1980 1988 1990 1991 1992 1994 1995 1996 1997 1998 Sayı 1 1 1 1 1 1 1 3 1 1 4 4 4 1 2 Yüzde 1.0 1. İstanbul.1 Araştırma Kapsamına Giren İşletmelerle İlgili Genel Bilgilere Ait Bulgulara Bu Bölümde Yer Verilmiştir. İzmir.7 1.3 106 .7 1. Konya ve Adıyaman’daki giyim süsleme alanında üretim yapan hazır giyim işletmelerine ait tablo bulguları yer almaktadır.6 6.

4’ünün 1991–1999 yıllarında ve % 41.0 1.9’unun 1967–1990 yıllarında.7’sinin 2000– 2007 yılları arasında kurulduğu belirlenmiştir.3 11.0 20.0 100 107 .7 50. Firmaların Bulunduğu Şehirler İstanbul İzmir Konya Adıyaman Toplam n=60 Sayı 11 7 30 12 60 Yüzde 18. Araştırma kapsamına giren işletmelerin bulunduğu şehirlere göre dağılımları Tablo 2’de verilmiştir.7 5.0 3. % 41. Tablo–2: Firmaların Bulunduğu Şehirlere Göre Dağılımları.0 5.0 5.7 5. 1990 yılı sonrasında Türkiye’de hazır giyim sektöründe önemli bir artış olduğu tablodaki sonuçlardan görülmektedir.1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Toplam n=60 8 7 3 1 3 3 2 3 3 60 13.2 11.3 5.0 100 Ankete katılan kişilere firmaların kuruluş tarihi sorulduğunda % 16.

Başka bir ifadeyle yüzde (%) değerlendirmesi 79 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır.1 100 108 .4 15. Buna karşın Konya ve Adıyaman’daki gelişmekte olan hazır giyim işletmelerinin ankete katılımları daha fazla olmuştur. Tablo–3: “ Firmanızda Hangi Tarzda Ürünler Üretiyorsunuz?” Sorusunun Dağılımları. her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da ankete verilen cevaplar bu yüzden anket sayısını aşmıştır. % 50’si Konya ve % 20’sini Adıyaman illeri kapsamaktadır. Sayı 24 12 39 4 79 Yüzde 30. “ Firmanızda hangi tarzda ürünler üretiyorsunuz?”. bu firmaların yetkili kişilerinin tatilde olmaları veya zaman ayıramadıklarını. Tablodaki sonuçlara göre kadın dış giyim üretimi yapan firmaların genellikle yarı fantezi tarzda ürünler ürettikleri sonucuna varılmıştır. İstanbul ve İzmir Sanayi ve Ticaret Odasından alınan 500 hazır giyim işletmelerinin adres ve telefonlarına ulaşılarak büyük ölçekli firmalarla dolayısıyla görüşülmüştür. Araştırmaya katılan firmaların ankete katılımlarının en az İzmir ve İstanbul illerinden oluşmasının nedeni.3 5.2 49.7’si İzmir.3’ü İstanbul. Araştırma kapsamına giren firmaların hangi tarzda ürünler ürettiklerinin dağılımları Tablo 3’te verilmiştir. % 11. Ürünler Spor Fantezi Yarı Fantezi Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=79 Tablo 3 incelendiğinde. şeklinde yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için. katılmak istemediklerini sözlü belirtmişlerdir. ankete Ancak anketin yaz döneminde olarak uygulanmasından dolayı.Firmaların örnekleme alınan iller arasındaki anket dağılımlarına göre % 18. Bu bulgular doğrultusunda Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmelerinin okul sanayi işbirliğine önem vererek bu araştırmayı benimsedikleri sonucuna varılmıştır.

Sorusunun Dağılımları.1 15.7 100 109 . Sporcu Giyimi.0 1. Mayo. Gelinlik.) Belirtiniz… Toplam n=93 Araştırmaya katılan işletmelere “ Firmanızda hangi tür ürünler Sayı 47 18 14 14 93 Yüzde 50. şeklinde yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için. Başka bir ifadeyle yüzde (%) değerlendirmesi 93 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır.3 5. Tablo–5: “Firmaların Üretim Tarzı Nedir?”.Araştırma kapsamına giren işletmelerin hangi tür ürünler ürettiklerinin dağılımları Tablo 4’te verilmiştir. Üretilen Ürünlerin Türleri Kadın Dış Giyimi Erkek Dış Giyimi Çocuk Dış Giyimi Diğer (İç Giyim.5 19. Elde edilen verilere göre giyim süsleme aşaması uygulamalarının daha çok kadın dış giyim üretiminde önemli bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.1 100 üretiyorsunuz?”. Üretim Tarzı Fason Özgün Her İkisi de Diğer Toplam n=60 Sayı 36 20 3 1 60 Yüzde 60 33. Araştırma kapsamına giren firmaların üretim tarzının dağılımları Tablo 5’te verilmiştir. Sorusunun Dağılımları. Tablo–4: “İşletmenizde Hangi Tür Ürünler Üretiyorsunuz?”. Triko. her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da ankete verilen cevaplar bu yüzden anket sayısını aşmıştır. Üniforma vb.3 15.

Tablo 5’ten de anlaşıldığı üzere giyim süsleme alanında faaliyet gösteren firmaların % 60’ı fason üretim yapmaktadır. Firma yetkilileri anketleri doldururken fason üretim yapmanın sıkıntıları olduğunu ileri sürmüşlerdir. Fason üretim yapan firmaların kendi tasarımlarını üretme gibi bir fırsatları yoktur. Çünkü müşteri kendi istekleri doğrultusunda ürünün portfolyosunu hazırlayıp üretici firmalara göndererek ürünlerini üretmektedirler. Bu firmalara göre temel sorun, siparişin zamanında teslim edilememesi ve müşteri memnuniyetsizliğidir. Günümüz teknolojisine ayak uydurabilen firmaların artık daha modern tarzda kendi özgün tasarımlarını üretmek için bilinçli bir şekilde kalıp programları kullandıkları gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. 4.2. Hazır Giyimde Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarıyla İlgili Sorulara Ait Bulgulara Bu Bölümde Yer Verilmiştir. Alt Problem 1: Hazır Giyim İşletmelerinde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Verildiğine Ait Bulgular. Araştırma kapsamına giren işletmelerin ürünlerinde giyim süslemeye ne ölçüde yer verdiklerinin dağılımları Tablo 6’da verilmiştir. Tablo–6: “Ürünlerinizde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Veriyorsunuz?”, Sorusunun Dağılımları. Ne Ölçüde Yer Verdikleri Sürekli Ara Sıra Nadiren Hiç Toplam n=60 Tablo 6 incelendiğinde, araştırma kapsamındaki işletmelerin giyim süslemeye ne ölçüde yer verdikleri öğrenilmek istenmiş ve verilen cevaplarda firmaların % 60’ı sürekli, % 36,6’sının ara sıra giyim süslemeye yer verdikleri görülmektedir. Nadiren Sayı 36 22 1 1 60 Yüzde 60 36,6 1,7 1,7 100

110

ve hiç cevabını veren firmaların oranı ise % 3,4’tür. Bu bulgular doğrultusunda firmaların giyim süslemeye önemli bir ölçüde yer verdikleri sonucuna varılmıştır. Alt Problem 2: Giyim Süsleme Tasarım Aşaması Uygulamalarının Nasıl Gerçekleştirildiğine Ait Bulgular. Araştırma kapsamına giren işletmelerin giyim süsleme tasarım aşamasını nasıl gerçekleştirdiklerinin dağılımları Tablo 7’de verilmiştir. Tablo–7: “İşletmenizde Giyim Süsleme Tasarım Aşamasını Nasıl

Gerçekleştiriyorsunuz?”, Sorusunun Dağılımları. Tasarım Aşamasını Nasıl Gerçekleştirdikleri İşletme Bünyesinde Stilist/ Tasarımcı Tarafından Müşteri İstekleri Doğrultusunda Tasarım Bürolarından Numune Üzerinden Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=117 Araştırmaya katılan işletmelere, “ İşletmenizde giyim süsleme tasarım aşamasını nasıl gerçekleştiriyorsunuz?”, şeklinde firmalara yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da ankete verilen cevaplar anket sayısını aşmıştır. Başka bir ifadeyle yüzde (%) değerlendirmesi 117 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır. Bu sonuçlara göre; tasarımcı çalıştıran, fason üretim yapan ve fason üretim yapmayan firmalar bağlamında bu sürecin nasıl işlenildiği ortaya konulmak istenmiştir. Buna göre fason üretim yapmayan firmaların % 27,3’ü işletme bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırdıklarını ve işletme için özel tasarımlar hazırladıklarını vurgularken, fason üretim yapan firmaların % 35,9’u müşteri istekleri doğrultusunda, % 14,6’sı tasarım bürolarından, % 0,8’i diğer seçeneğini ve % 21,4’ünün ise numune üzerinden tasarımlarını yaptıkları tespit edilmiştir. Gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilen verilere Sayı 32 42 17 25 1 117 Yüzde 27,3 35,9 14,6 21,4 0,8 100

111

göre fason üretim yapan firmaların giyim süsleme tasarım aşamasında öncelikli olarak müşteri istekleri doğrultusunda üretim yapmalarına rağmen, değişen pazar ve küresel rekabet ortamında işletmelerin varlıklarını sürdürebilmeleri için AR-GE çalışmalarıyla yakından ilgilendikleri görülmüştür. Daha önceden fason üretim yapan firmaların çoğunluğu numune üzerinden tasarımlarını yaparken, günümüz teknoloji çağına ayak uydurabilmek için markalaşma ve katma değeri yüksek ürünler üretmeye önem verdiklerini sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamına giren işletmelerin tasarımcının uzmanlık alanının dağılımları Tablo 8’de verilmiştir. Tablo–8: Soru 7’e “a” Diyenlerin 8. Soruya Cevap Verdikleri “ İşletmenizde Tasarımcının Uzmanlığı Hangisidir?”, Sorusunun Dağılımları. Tasarımcıların Uzmanlık Alanı Giysi Tasarım (Stilist) Süsleme Tasarımı (Desinatör) Her İkisi de Toplam n=32 Tablo 8 incelendiğinde, 7. soruya paralel olarak sorulan“ İşletmenizde tasarımcının uzmanlığı hangisidir?”, şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 32’si “ İşletme bünyesinde istihdam edilen stilist/tasarımcı tarafından hazırlanıyor” seçeneğine cevap vermişlerdir. Bu nedenle her ne kadar anket 60 firmaya uygulanmış olsa da 32 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır. Buna göre işletmelerin % 65,6’sı giysi tasarımı (stilist), % 12,5’i süsleme tasarımı (desinatör) ve her ikisini istihdam eden firmaların oranı ise % 21,9 olduğu görülmektedir. Tablodaki sonuçlara göre, küçük ve orta büyüklükteki firmaların tasarımcılarının uzmanlık alanının giysi tasarımı (stilist) olduğu görülmüştür. Bu firmaların eğitimli ve uzman eleman eksikliği nedeniyle süsleme tasarımı(desinatör) alanında bir gelişme gösteremedikleri sonucuna varılmıştır. Sayı 21 4 7 32 Yüzde 65,6 12,5 21,9 100

112

2 12.3’ünün serbest elle tasarım yaptıkları görülmektedir. Soruya Cevap Verdikleri “ Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa. şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 32’si “ İşletme bünyesinde istihdam edilen stilist/tasarımcı tarafından hazırlanıyor” seçeneğine cevap vermişlerdir.3 6. Bu sonuçlar doğrultusunda giysi tasarımı ve süsleme tasarımı yapan firmaların önemli bir çoğunlunda tasarımlarını hazırlarken serbest elle tasarım yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. nasıl bir yöntem takip ettiklerinin dağılımları Tablo 9’da verilmiştir.5 100 113 . Sayı Serbest El Çizimleri Desen Programları Her İkisi de Toplam n=32 Tablo 9 incelendiğinde. Bunun sebebinin ise desen programları maliyetinin çok yüksek olduğu ve firmalar bu maliyeti karşılayacak güçte olmadıklarını sözlü olarak ifade etmişlerdir. 26 2 4 32 Yüzde 81.Alt Problem 3: Giyim Süsleme Tasarımı Alanında Nasıl Bir Yöntem Takip Edildiğine Ait Bulgular. Araştırmaya kapsamına giren firmaların özgün bir süsleme tasarımı uygulanıyorsa. Her ikisini kullanan firmaların oranı ise % 12. soruya paralel olarak sorulan “Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa. Tablo–9: Soru 7’e “a” Diyenlerin 9. Bu bağlamda firmalarında stilist ve desinatör çalıştıranların % 81. Buna karşın desen programı kullanan firmaların oranı % 6. 7. Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor?”. Sorusunun Dağılımları.2’dir. Araştırmaya kapsamına giren firmaların işletmelerinde stilist istihdamına ihtiyaç duyup duymadıklarının dağılımları Tablo 10’da verilmiştir. Bu nedenle her ne kadar anket 60 firmaya uygulanmış olsa da 32 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır.5 olduğu tablodaki sonuçlardan görülmektedir. Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor?”.

Bu bağlamda küçük ve orta büyüklükteki firmaların değişen ve gelişen pazar şartlarına uyum sağlamak için stilist istihdamına önem verdikleri gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Soru 7’e “b.e” seçeneğine cevap vermişlerdir.c. Araştırmaya kapsamına giren firmaların işletmelerinde desinatör istihdamına ihtiyaç duyup duymadıklarının dağılımları Tablo 11’de verilmiştir. Buna göre firmaların % 53.e” Diyenlerin 10. Bu nedenle her ne kadar 60 firmaya anket uygulanmış olsa da anketteki 28 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır. şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 28’si “b. Sorusunun Sayı Evet Hayır Zaman Zaman Toplam n=28 15 6 7 28 Yüzde 53. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Stilist İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”.6 21.6’sı “Evet” yanıtını vererek stilist istihdamına ihtiyaç duyduklarını belirtmişlerdir.d.d.c. soruya paralel olarak sorulan “İşletmenizde stilist istihdamına ihtiyaç duyuyor musunuz?”.4 ve “Zaman zaman” yanıtının oranı ise % 25 olduğu tablodaki sonuçlardan görülmektedir. 7. “Hayır” yanıtını verenlerin oranı % 21.4 25 100 Tablo 10 incelendiğinde. 114 .Tablo–10: Dağılımları.

Bu nedenle her ne kadar 60 firmaya anket uygulanmış olsa da anketteki 28 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır. Araştırmaya kapsamına giren firmaların çoğunlukla hangi giyim süsleme teknikleri uyguladıklarının dağılımları Tablo 12’de verilmiştir.e” Diyenlerin 11.e” seçeneğine cevap vermişlerdir. % 28.6’sının ise “Hayır” yanıtını vererek desinatör istihdamına ihtiyaç duymadıkları belirtmişlerdir.7 28. Elde edilen veriler sonucunda gelişmekte olan firmaların desinatör istihdamına ihtiyaç duydukları.4’ü hem “ Evet” hem de “ Zaman zaman” yanıtını verdikleri.7 100 Araştırmaya katılan firmaların Tablo 11’deki dağılımlarına göre 7. Sorusunun Sayı Evet Hayır Zaman Zaman Toplam n=28 10 8 10 28 Yüzde 35.c.Tablo–11: Dağılımları. buna karşın gelişmiş olan firmaların desinatör istihdamına zaman zaman ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmıştır. şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 28’si “b. % 71. Alt Problem 4: Giyim Süsleme Teknikleri Ne Ölçüde Bilinmekte ve Uygulanmakta Olduğuna Ait Bulgular.d. soruya paralel olarak sorulan “İşletmenizde desinatör istihdamına ihtiyaç duyuyor musunuz?”. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Desinatör İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”. 115 .c. Tablodaki sonuçlara göre.6 35.d. Soru 7’e “b.

6 22. Tablodaki sonuçlara göre firmalar genel olarak bütün giyim süsleme tekniklerini kullanmakta. Sorusunun Dağılımları.9 24.2 7. şeklinde firmalara yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulanmış olsa da anket cevaplarını aştığından dolayı yüzde (%) değerlendirmesi 126 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmıştır.1 100 116 .2 22. ancak tablodaki oranlara bakıldığında nakış ve dikiş tekniğini yaygın olarak uyguladıkları görülmektedir.Tablo–12: “ İşletmenizde Çoğunlukla Hangi Giyim Süsleme Tekniklerini Uyguluyorsunuz?”. Süsleme Teknikleri Nakış (İşleme) Dikiş Süsleme ve Kumaş Biçimlendirilmesi Hazır Gereçler Baskı Hepsi Toplam n=126 Tablo 12 incelendiğinde. “İşletmenizde çoğunlukla hangi giyim süsleme tekniklerini uyguluyorsunuz?”. Sayı 30 31 28 28 9 126 Yüzde 23. Araştırmaya kapsamına giren firmaların ürünlerinde Geleneksel Türk Nakışlarından hangilerini uyguladıklarının dağılımları Tablo 13’te verilmiştir.

Bu nedenle yüzde (%) değerlendirmesi 104 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır.8 1.4’tür.9 2.9 17. şeklinde yöneltilen soruda birden fazla seçeneğe cevap verildiği için cevaplar anket sayısını aşmıştır.1’dir. geleneksel Türk nakışlarını bilmediklerini. Geleneksel Türk Nakışları Türk İşi Hesap İşi Bartın İşi Kordon Tutturma Suzeni Sırma Hiçbiri Hepsi Toplam n=104 Araştırmaya katılan firmalara “Ürünlerinizde aşağıdaki Geleneksel Türk nakışlarından hangilerini uyguluyorsunuz?”.9 21. Günümüz bilgi ve teknoloji çağı dikkate alındığında firmaların geleneksel yöntemlerden ziyade daha hızlı üretim yapabilmek için makineleşmeye giderek teknoloji ağırlıklı nakış tekniklerini kullandıklarını belirtmektedirler.3 22.1 2.9 100 117 . Bunların dışında lase ve lazerli kesim tekniklerini de uyguladıklarını belirtmişlerdir. Hesap işi vb. Hiçbirini kullanmayanların oranı ise % 22. Bu tekniklerin oranı ise % 66. kordon tutturma tekniklerini uyguladıkları görülmektedir. sırma. Sorusunun Dağılımları. Sayı 4 2 3 22 29 18 23 3 104 Yüzde 3.Tablo–13: “Ürünlerinizde Aşağıdaki Geleneksel Türk Nakışlarından Hangilerini Uyguluyorsunuz?”.2 27. dolayısıyla bu teknikleri kullanmadıklarını sözlü olarak ifade etmişlerdir. Firmalar Türk işi. Bu bağlamda tablodaki sonuçlardan yola çıkarak Geleneksel Türk Nakışlarından en çok suzeni.

Alt Problem 5: Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarının Nasıl Gerçekleştirildiğine Ait Bulgular. sorusuna verilen cevaplar örneklem kapsamına giren 60 firmanın % 16. Sorusunun Dağılımları. Araştırmaya uygulamalarında verilmiştir.3’ü ise hem işletme bünyesinde hem de dışarıdan giyim süsleme aşaması uygulamalarını gerçekleştirdiklerini belirtmişlerdir. Tablo–14: “Firmanızda Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz?”. “Firmanızda giyim süsleme aşaması uygulamalarını nasıl gerçekleştiriyorsunuz?”. Bunda en büyük etken teknoloji yatırımı maliyetinin çok yüksek olmasıdır. Tasarım Aşaması Uygulamaları İşletme Bünyesinde Dışarıda Her İkisi de Toplam n=60 Tablo 14 incelendiğinde. Alt Problem 6: Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarında Hangi Yöntemin Uygulandığına Ait Bulgular. % 45’i işletme dışından ve % 38. kapsamına yöntemi giren işletmelerin giyim süsleme aşaması 15’te Sayı 10 27 23 60 Yüzde 16. Araştırmaya kapsamına giren firmaların giyim süsleme tasarım aşaması uygulamalarını nasıl gerçekleştirdiklerinin dağılımları Tablo 14’te verilmiştir. Araştırmaya katılan firmaların büyük çoğunluğunda işletme bünyesinde bilgisayarlı nakış makinesi olmadığı için daha çok giyim süsleme aşaması uygulamalarında dışarıdan destek aldıklarını belirtmişlerdir.3 100 hangi uygulandıklarının dağılımları Tablo 118 .7’si işletme bünyesinde. Bu da gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir.7 45 38.

Tablo–16: Soru 14’e “a” Diyenlerin 16.3 5.3’ü hem elde ve düz dikiş makinelerinde hem de bilgisayarlı nakış makinelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarını gerçekleştirdikleri tablodaki sonuçlardan anlaşılmaktadır. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olup olmadıklarının dağılımları Tablo 16’da verilmiştir. Sorusunun Dağılımları. Uygulanan Yöntemler Elde ve Düz Dikiş Makinelerinde Bilgisayarlı Nakış Makinelerinde Her İkisi de Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=60 Tablo 14 ile paralel olarak sorulan soruda işletmede giyim süsleme aşaması uygulamalarında hangi yöntemin uygulandığı öğrenilmek istenmiş ve verilen cevaplarda firmaların % 58. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Makineci. Süslemeci Şeklinde Uzmanlaşmış Ekibiniz Var mı?”. Overlokçu Gibi Nakışçı.3 56. Sayı Evet Hayır Toplam n=60 26 34 60 Yüzde 43.Tablo–15: Soru 14’e “a” Diyenlerin 15.0 100 119 . Sorusunun Dağılımları. overlokçu gibi nakışçı. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarında Hangi Yöntem Uygulanmaktadır?”.7 100 Sayı 12 10 35 3 60 Yüzde 20 16. Araştırma kapsamına giren firmaların giyim süsleme uygulamalarında makineci.7 58.

7’si “ Hayır” yanıtını verdikleri görülmektedir. teknoloji yatırım maliyetinin çok yüksek olması ve firmaların genellikle küçük ve orta büyüklükteki firmalardan oluşmasıdır.7 5. overlokçu gibi nakışçı.3’ü işletmelerinde bilgisayarlı nakış makineleri kullanmadıklarını. Özellikleri Nelerdir?”.3 100 120 . Tablo–17: “Firmanızda Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanıyorsanız. Sayı Tek Başlı Çok Başlı (Çok İğneli) Her İkisi de Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanılmıyor Toplam n=60 Araştırmaya katılan firmalara. Bunun en büyük sebebi. Araştırma kapsamına giren işletmelerin. bilgisayarlı nakış makineleri kullanıyorlarsa bu makinelerin özellikleri neler olduğunun dağılımları Tablo 17’de verilmiştir. Bilgisayarlı nakış makinelerini kullanmamalarının sebebi.0 83. şeklinde yöneltilen soruda firmaların % 83. Bu yüzden firmalar değişen çevre ve pazar şartlarına uyum sağlamadıkları için kapasite olarak gelişme gösteremedikleri sonucuna varılmıştır.0’ı hem çok başlı (Çok iğneli) hem de tek başlı bilgisayarlı makine kullandıkları tablodaki sonuçlardan anlaşılmaktadır. % 5. Tablo 14 ile paralel olarak sorulan soruda giyim süsleme uygulamalarında makineci.Tablo 16 incelendiğinde. “Firmanızda bilgisayarlı nakış makinesi kullanıyorsanız. işletmelerin eğitimli ve uzman eleman eksikliği nedeniyle. özellikleri nelerdir?”. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olup olmadığı öğrenilmek istenmiş ve verilen cevaplarda işletmelerin % 56. firmaların vizyondan ve Ar-Ge çalışmalarından uzak rastgele ya da taklit ürünler ortaya koymalarıdır. Elde edilen veriler doğrultusunda firmaların bilgisayarlı nakış makinesi kullanmamalarına rağmen giyim süsleme aşaması 3 4 3 50 60 Yüzde 5.0 6. Sorusunun Dağılımları.

) Tedarikçiden Kaynaklanan Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=95 Tablo 18 incelendiğinde.7 24. Problemler Desen Tasarımı Malzeme Yetersizliği Kalifiye Eleman Yetersizliği Maliyet Baskı Hataları Makine Arızaları (İplik Kopmaları vs.0 7. Araştırma kapsamına giren işletmelerin giyim süsleme alanında karşılaştıkları problemleri nasıl çözümlediklerinin dağılımları Tablo 19’da verilmiştir. Sorusunun Dağılımları.4 9. şeklinde yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da anket cevaplarını aştığından dolayı yüzde (%) değerlendirmesi 95 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmıştır.uygulamalarını elde ve evlere vererek veya dışarıdan destek alarak gerçekleştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamına giren firmaların giyim süsleme alanında ne tür problemlerle karşılaştıklarının dağılımları Tablo 18’de verilmiştir.6 18. En az ise makine arızalarıyla karşılaştıkları tablodaki sonuçlardan elde edilmiştir.5 100 121 . “ Firmanızda giyim süsleme alanında ne tür problemlerle karşılaşıyorsunuz?”. Tablo–18: “ Firmanızda Giyim Süsleme Alanında Ne Tür Problemlerle Karşılaşıyorsunuz? ”.2 11.9 13.7 1. Firmaların genel olarak bütün problemlerle karşılaşmalarına rağmen en çok malzeme yetersizliği ve maliyet problemleriyle karşılaşmakta olduklarını belirtmişlerdir. Alt Problem 7: Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarında Ne Tür Sorunlarla Karşılaşıldığına Ait Bulgular. Sayı 13 23 11 18 13 1 7 9 95 Yüzde 13.

Bursa ve Ankara’dan ) ithal ederek sorunlarını çözümlediklerini. Çözümler Desen Tasarımı Malzeme Yetersizliği Kalifiye Eleman Yetersizliği Maliyet Baskı Hataları Makine Arızaları (İplik Kopmaları vs.7 1. % 11.Tablo–19: “ Karşılaştığınız Bu Sorunları Nasıl Çözümlüyorsunuz? ”. Sorusunun Dağılımları.4 9.0 7.2’si genellikle işletme bünyesinde eldeki malzemeleri kullanarak ya da şehir dışından (İstanbul.) Tedarikçiden Kaynaklanan Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=95 Tablo 19 incelendiğinde. % 13.9 13.6 18. Sayı 13 23 11 18 13 1 7 9 95 Yüzde 13. Tablo 18 ile paralel olarak sorulan soruda giyim süsleme alanında hangi problemlerle karşılaştıkları ve Tablo 19’da ise bu problemlere nasıl çözümler ürettikleri öğrenilmek istenmiş ve ankete birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da anket cevaplarını aştığından dolayı yüzde (%) değerlendirmesi 95 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmıştır. Maliyette. Desen tasarımında. % 24. Kalifiye eleman yetersizliğinde. % 18. İzmir.7 24. Malzeme yetersizliğinde.9’u ya ürünün maliyetini düşürerek ya da hata yapanın faturasından keserek sorunu çözümlediklerini.6’sı kendi bünyelerinde eleman yetiştirerek veya vardiye sistemi uygulayarak sorunlarını çözümlediklerini.5 100 122 . Buna göre firmaların çözümleri.2 11.7’si deneme-yanılma veya hazır desenler kullanarak sorunlarını çözümlediklerini.

Özgün Süsleme Tasarımları Ürünlerinizde Katma Değerini Arttırıp.5’i kalıp ve uygulama konusunda karşılaştıkları sorunları kendi bünyelerinde yeniden çalışarak. % 13.7’si ürün düzeltilebilecek bir durumdaysa düzeltmeye giderek. özgün süsleme tasarımları ürünlerinizde katma değerini arttırıp.Baskı hatalarında.3 11.7 100 123 . modaya uygun özgün süsleme tasarımlarının ürünlerinde katma değerini arttırıp. Araştırma kapsamına giren işletmelerin. şeklinde yöneltilen soruda firmaların % 85’inin “Evet” yanıtını verdikleri tablodaki sonuçlardan anlaşılmaktadır. 51 2 7 60 Yüzde 85. Makine arızalarında. % 1. Sorusunun Dağılımları.0’ı firma bünyesindeki makine tamirinden anlayan elemanlarla veya üretici firma aranarak servis tarafından bakımı yapılmaya çalışarak çözümlediklerini. piyasa rekabetinize olumlu etki sağlıyor mu?”. piyasa rekabetine olumlu etki sağlayıp sağlamadıklarının dağılımları Tablo 20’de verilmiştir. Sayı Evet Hayır Fark Etmiyor Toplam n=60 Araştırmaya katılan işletmelere . Piyasa Rekabetinize Olumlu Etki Sağlıyor mu?”.4’ü ya tedarikçiyle oturup işbirliği yaparak ya da başka tedarikçilerle çalışarak sorunlarına çözüm ürettiklerini. düzeltilemeyecek durumdaysa yenisini çalışarak çözüm ürettiklerini. Alt Problem 8: Giyim Süsleme Uygulanan Ürünlerin Tüketim Oranında Farklılık Olup Olmadıklarına Ait Bulgular. Tedarikçiden kaynaklanan sorunlarda % 7. çözümler ürettiklerini sözlü olarak belirtmişlerdir. Diğer seçeneğinde ise % 9. “ Modaya uygun. Tablo–20: “ Modaya Uygun.0 3.

İzmir. giyim süsleme aşaması uygulamalarında karşılaşılan sorunları ve bu sorunların nasıl aşıldığını. % 41.V.7’si 2000–2007 yılları arasında.4’ünün 1991–1999 yılları arasında ve % 16.3’ünü İstanbul ve % 11. Konya ve Adıyaman’daki gelişmekte olan hazır giyim işletmelerinin ankete katımları daha fazla olduğundan araştırmanın sonuçlarını etkilemiştir. Bu nedenle araştırmanın sonuçları daha çok Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmeleri kapsamaktadır. Araştırmaya katılan firmaların ankete katılımlarının en az İzmir ve İstanbul illerinden oluşmasının nedeni.9’unun 1967–1990 yılları arasında kurulduğu sonucuna ulaşılmıştır. % 18. giyim süslemeye ne ölçüde yer verdiklerini. Araştırma kapsamındaki kadın dış giyim üretimi yapan firmaların genellikle yarı fantezi tarzda ürünler ürettikleri sonucuna varılmıştır 124 . Araştırmaya katılan işletmelerin % 50’sini Konya. hazır giyimde giyim süsleme aşaması uygulamalarının nasıl gerçekleştiğini. BÖLÜM SONUÇ VE DEĞERLENDİRME Hazır giyimde giyim süsleme aşaması uygulamaları araştırmasında. Örnekleme alınan hazır giyim işletmelerine uygulanan anket sonucuna göre giyim süsleme alanında çalışan firmaların % 41. Elde edilen bulgular doğrultusunda 1990 yılı sonrasında Türkiye’deki hazır giyim sektöründe önemli bir artış yaşandığı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak anketin gerek yaz döneminde olması ve gerekse de yetkili kişilerin tatilde olmaları ve zaman ayıramamalarından dolayı ankete katılım az olmuştur. giyim süsleme alanında en çok hangi yöntem ve tekniklerin uygulandığını.7’sini ise İzmir illerinden oluştuğu görülmüştür. % 20’sini Adıyaman. 60 firma yetkilisinin ankete verdikleri cevaplar değerlendirilmiş ve bazı sonuçlara varılmıştır. Konya ve Adıyaman’da faaliyet gösteren 60 hazır giyim işletmesine uygulanmıştır. Bu uygulamaları saptayabilmek amacıyla hazırlanan anket formu İstanbul. giyim süsleme tasarımının nasıl çözümlendiğini ve giyim süsleme uygulanan ürünlerin tüketim oranında farklılık olup olmadığını saptamak amacıyla yapılmıştır. İstanbul ve İzmir Sanayi ve Ticaret Odasından alınan 500 tekstil firmasının adres ve telefonlarına ulaşılmıştır.

Örneklem grubuna alınan firmaların giyim süsleme alanında genellikle fason üretim yaptıkları belirlenmiştir. markalaşma ve katma değeri yüksek ürünler üretmek ve aynı zamanda kendi özgün tasarımlarını geliştirmek için işletme bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırmaya önem verdikleri görülmüştür. Daha önceden fason üretim yapan firmaların çoğunluğu numune üzerinden ve tasarım bürolarından faydalanarak tasarımlarını oluştururken.İşletmelerin büyük çoğunluğunun kadın dış giyimi üretimi yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. nadiren desen programlarını kullandıklarını belirtmişlerdir. Araştırmaya katılan işletmelerin giyim süslemeye önemli bir ölçüde yer verdikleri saptanmıştır. Fason üretim yapan firmaların işletmelerinde stilist ve desinatör istihdamına ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmıştır. Desen programı kullanımının az olması bu programların maliyetinin yüksek olması ve genellikle küçük ve orta büyüklükteki firmalar bu maliyeti karşılayacak güçte olmadıklarını vurgulamışlardır. değişen pazar ve küresel rekabet ortamında işletmelerin varlıklarını sürdürebilmeleri için AR-GE çalışmalarından yakından yararlandıkları görülmüştür. Araştırma kapsamında stilist ve desinatör istihdam eden işletmelerin önemli bir çoğunluğunun serbest elle özgün tasarımlarını uygularken. Anket cevaplamaları sırasında yapılan sohbetlerde fason üretim yapan firmaların giyim süsleme tasarım aşamasında öncelikli olarak müşteri istekleri doğrultusunda üretim yapmalarına rağmen. Buna karşın kendi özgün tasarımlarını yapan firmaların işletme bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırarak işletmeye özel tasarımlar hazırladıkları sonucuna varılmıştır. Araştırmaya katılan işletmelerin bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırdıklarını belirten firmaların çoğunluğunun tasarımdaki uzmanlık alanının giysi tasarım(stilist) olduğu sonucu görülmektedir. Araştırmada örneklem grubuna alınan firmaların genel olarak bütün süsleme tekniklerini kullandıkları görülmüştür. Bu firmaların eğitimli ve uzman eleman eksikliği nedeniyle süsleme tasarımı(desinatör) alanında bir gelişme gösteremedikleri sonucuna ulaşılmıştır. günümüz teknoloji çağına ayak uydurmak. İstanbul ve İzmir’deki firmalar bütün süsleme 125 .

tekniklerini kullandıklarını. kordon tutturma. Bu firmaların nakış (işleme) tekniklerinden. Araştırma sürecindeki gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilen verilere göre işletmelerin Geleneksel Türk Nakışlarını bilmediklerini. daha çok teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte makine ile yapılan giyim süsleme tekniklerini tercih ettikleri görülmüştür. Araştırmaya katılan firmaların giyim süsleme alanında bütün problemlerle karşılaşmalarına rağmen bu problemlerin başında malzeme yetersizliği. Araştırma kapsamındaki firmaların giyim süsleme tasarım aşaması uygulamalarını çoğunlukla işletme dışından gerçekleştirdikleri sonucuna varılmıştır. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. sarma ve lazerli kesim gibi nakış (işleme) tekniklerini uyguladıkları tespit edilmiştir. lase. suzeni. Firmaların bu problemlere çözüm olarak buldukları yöntemler. Konya’daki firmalarda en çok nakış (işleme). Buna karşın bazı firmaların değişen çevre ve pazar şartlarına uyum sağlamak için kendi bünyelerinde kalifiye elaman yetiştirerek kapasitelerini arttırmaya çalıştıkları görülmüştür. sırma. baskı hataları. desen tasarımı ve kalifiye elaman yetersizliği olduğu belirtilmiştir. Adıyaman’daki firmalar ise yaygın olarak baskı tekniğini uyguladıkları gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. maliyette ya daha düşük kaliteli ürünler kullanarak ya 126 . Araştırmaya katılan işletmelerin giyim süsleme uygulamalarında yöntem olarak hem işletme bünyesinde elde veya makinede hem de gerek duyuldukça işletme dışında bilgisayarlı makinelerde ve evlere elde yaptırarak giyim süsleme aşaması uygulamalarını gerçekleştirdikleri görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. dikiş süsleme ve kumaşın biçimlendirmesi tekniklerini. Firmaların giyim süsleme uygulamalarında makineci. Bazı firmaların ise genellikle çok başlı. pul payet. overlokçu gibi nakışçı. malzeme yetersizliğini şehir dışından ithal ederek veya işletme bünyesinde kendi imkânları doğrultusunda çözümleyerek. Araştırma kapsamındaki işletmelerin teknoloji yatırımının yüksek olması ve eğitimli eleman yetersizliği nedeniyle bilgisayarlı nakış makinesi kullanmadıkları belirtmişlerdir. maliyet. çok iğneli ve tek başlı bilgisayarlı nakış makinesi kullandıkları elde edilen veriler sonucunda ortaya konulmuştur.

Giyim süsleme tasarımı alanında okullarda desinatör ve stilistlik eğitimine daha çok önem verilmelidir. Hazır giyim işletmelerinin büyük çoğunluğunda geleneksel Türk nakışlarını bilmedikleri. Bunun gerçekleşmesi için de okul sanayi işbirliği kaçınılmazdır.da hata yapanın maaşından keserek. 127 . Böyle bir çıkışta başka kültürlerin taklidi ile değil zengin tarihi kültür mirasımızın endüstriyel ortama taşınması ile sağlanabilir. geleneksel Türk nakışlarının bilgisayar ortamına taşınarak bu nakış tekniklerini ile uygulamaları konusunda uzman kişiler tarafından seminer ve eğitimler vererek bu konuda bilgilendirilmelidir. desen tasarımında genellikle hazır tasarımlar kullanarak veya deneme-yanılma yoluyla çözümleyerek. Çin ve Hindistan ile rekabetin işçilik açısından zor olduğunu belirtmişlerdir. kalifiye elaman yetersizliğini vardiyalı çalışarak ya da işletme içerisinde eleman yetiştirerek çözüm üretmeye çalıştıklarını vurgulamışlardır. Türkiye’de hazır giyim sektöründe işletmelerin giyim süsleme tasarımı alanında çalıştırdıkları elamanların her işe koşan kişi olmaktan çıkarıp eğitimli uzman eleman yetiştirerek kendi özgün tasarımlarını üretmelidirler. ÖNERİLER Küreselleşen rekabet ortamında Türk tekstil ve hazır giyim sektörünün ayakta kalabilmesi. giyim süslemenin hep aynı döngüde hareket ettiği tamamen taklit yoluyla hazır tasarımlar kullandıkları. Firmaların giyim süsleme aşaması uygulamalarında özgün tasarımlar yapabilen deneyimli desinatör yetersizliği. Araştırma kapsamındaki firmaların önemli bir çoğunluğunda modaya uygun özgün süsleme tasarımlarının ürünlerinde katma değerini arttırıp piyasa rekabetine olumlu etki sağladığını belirtmişlerdir. baskı hatalarında ürünü yeniden çalışarak. uluslararası piyasada varlığını sürdürebilmesi. markalaşma ve özgün tasarımlarla mümkün görünmektedir.

gov. “Tatoo Süs mü Gelenek mi?”.com.evisad.www. 5. AKÇİN. Ankara. ANONİM. İstanbul. “Singer Dikiş Makinesinin Tarihçesi”.hometex. ARIK.tr. Cahide.s.com. www. İstanbul.(Çelebilik). ALPASLAN. 2006. Tercüman Sanat ve Kültür Yayınları. 2008.2003. ANONİM.singer. 2000.148. Ankara. Tülay. “Lazer Teknolojisi”. 2007.gov. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.kultur. “Konya İli Antikacılarında Bulunan Hesap İşi Ürünleri ve Özellikleri”. 2004. 2004.ekoses. “Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Bünyesinde Yer Alan Ülker MUNCUK Müzesindeki Geleneksel İşlemeli Ürünlerin Değerlendirilmesi Ve Eğitime Katkısının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma”.8. www. 2007. 128 . 2006. İstanbul. ANONİM. www. s. “Sanat Eğitim Kuramları ve Yöntemleri”. Ankara.45. “Tasarım Mesleki Resim”.Gülizar. www. 2007.tr. 2006. ALTIN.ızmırbuyuksehırbeledıyesı. Konya.s. ANONİM. 2000. 2006.KAYNAKÇA ANONİM.com ANONİM. Baskı. “Osmanlı Çadır Sanatı”. “Türk Süsleme Sanatlarında Desen ve Motif”. “İşleme Sanatı”. Sabiha. Turan Ofset. I.10.com.com ANONİM.argeslaser. www. Kazım. Azade. “Dantel”. Baskı.32. Sibel. “Tekstil El Baskıcılığında Baskı Stilleri”. www. ARTUT. ANONİM. “Giyim Süsleme Teknikleri”. Yüksek Lisans Tezi.1978. Sibel. T. ALTUN. “İşletme Staj Dosyası”.1996. s.C. ARABACI. www. 2007. 2007. Yüksek Lisans Tezi.com AKAR. www. “Dokuma Kumaşların Üretiminde Bilgisayar Destekli Tasarım ve Önemi”. “Makine Nakışı”. (Aker).kultur. ANONİM. KESKİNER. Hanife.s.kütüphanem.htm. Millî Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü Yayınları. Antalya.

ARSEVEN. 1985. s. “Grafik Tasarımı ve Görsel İletişim”. 2007. Bitirme Tezi. Yüksek Lisans Tezi. Meslek Standartları Komisyonu Raporu DPT. Tülay. Hülya. BİÇER.1. Ankara. İktisadi Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü.233. Fatma.1988. DEMİRBAŞ. “Türk İşleme Sanatı Tarihi”. ÇAĞDAŞ. Ders Notları. DOĞANGÜN. Gülhan. “Özel Baskı Yöntemleri”.25–27. Yüksek Lisans Tezi. Konya. Ankara. A. Nobel Yayınevi.240. Z. Kenan. Celal. 2002. “ Atölye Teknolojisi”.com ÇETİNKAYA. 1995. s. Ankara. s.7. Eğitimde Araştırma Yöntemleri Ders Ödevi. Yüksek Lisans Tezi. BAYRAKTAR. 1970. s. (Esat). Adıyaman. 2002. s. “Görsel Sanatlar Eğitimi Dersi İçin İnteraktif CD Tasarımı ve Uygulanması”. 1999. Ankara. Bilge. Ankara. www.12. “Süsleme Teknikleri”. Zübeyde. Ali. “Textile Fiber to Fabric”. 2003. “Giyim”. Ankara. “Öğrenci Giyim Süsleme Dosyası”. Ankara. 1988. “ Türk Sanatı”. Mustafa.(Coşkun). ÇELLEK. Murat. Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme Projesi (METGE).1. Emine. İzmir.1. Ankara. İstanbul. “Kadın Giyiminde Kapanma Payı ve Yaka Çizim Teknikleri”. ERBAKIRCI. “Görüşme Tekniği”. EDİZ. B. Meb Yayınevi. s. 2003. CEDİMAGAR. Müge.1998. Miyase. DEMİREZEN. Örcün. Rukiye. KAYMAK. CORPMAN. 2007. Cem Yayınevi. Antalya. “Geleneksel Türk İşlemelerinden Hesap İşini Araştırma ve Eos Compucon Nakış Desen Programı ile Hesap İşi Desen Kalıbı Hazırlama Öğretim Programı Önerisi”. BARIŞTA. 2003. ÇATAL. 2005. Kamuran. 204. ATLAMIŞ. s. “ Nakış ve Nakışçı”. 129 .s. “Tekstil Baskıcılığı Açısından Bilgisayar Destekli Desen Tasarımı”.53.tulaycellek.

s. GÜLER. 2007.29. Perihan. Ankara. “Baskı Teknolojisi Ders Notları”. Bilim.com . 1973. 130 . Türkiye İşbankası Kültür Yayınları. TUNCAY. 2005. Nuran. www. İZER. “Giysi Tasarımında Görsel ve Dokusal Elementler: Pilise ve Drapeler”. s. s. GÜVENDİ. 1990. 2006. Dilek.gorseldil. Bitirme Tezi. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi. Yüksek Lisans Tezi.80. s. s. “Türkiye’de Tekstil ve Hazır Giyim Sektöründe Markalaşma ve İhracata Etkileri”. Ayhan. Yüksek Lisans Tezi. Nurşen. Ocak. GÖRGÜLÜ. Macide. Sabih. “Kimyanın Tarihi (Kuşbakışı Kimya)”. 1984. GÜREL. İLKER. 2006. s. s.2007. “Bir İletişim Aracı Olarak Görüşme Yöntemi Ve İşletmelerde Yaygın Kullanım Alanları”. IŞIK.44. “Hesap işi-Antep-Suzeni”.ERDAL. 2005. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). 1992. Y.3637. Esin. Adıyaman. İzmir. s. “Geleneksel Türk Nakışlarından Türk İşinin Bilgisayarlı Nakış Makinelerinde Uygulanmasının Değerlendirilmesi”. Yüzyıl”. Bursa. Meltem. İstanbul. Sayı 1. Nilüfer. “Eğitim Fakülteleri Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümleri Ana sanat Atölye Resim Dersi Kapsamında Soyutlama Yöntemlerinden Biçim Bozumunun Kullanımı”. “Baskı Cinsleri Özellikleri ve Makineleri”.ekoses.com. “İnternet Destekli Sanat Eğitimi”. Cenkkut.35. Konya. GÖZEN. GÖRŞEN. GÖNÜL. 1963. ERONÇ. Ankara. 2003. Müheyya. “Doğal Güzellik”.40 GÜNERGİN. Yüksek Lisans Tezi. HAZIR. 2006. 2006. Samsun. “Giyim Süsleme Teknikleri”. İstanbul. Ders Notları. www.32. Cilt 5. Yüksek Lisans Tezi. GÜLTEKİN. İstanbul. Ankara. Celale.5. Şebnem. (Kavaklı). “Türk El İşleri Sanatı 16–19. İstanbul. Osman.5-6. Eğitim ve Düşünce Dergisi. “Tekstil Sanayinde Film Baskısı”. Ümit.

Kültür ve Sanat. KORKUSUZ.5. Kocaeli. İşbankası Kültür Yayınları. MARKALOĞLU.KALKAN. İzmir. MEYDAN LAROUSE. “Türk Giyim Tarihi”. “Giyimde Uygulanan Süsleme Teknikleri”. Figen. Serap. Ders Notları. www.75. Öznur. Konya. “Nakışın Teknoloji ile Buluşması”. Hülya. 2007. KAYMAKCAN.37. 1991. “Çağdaş Türk ve Batı Resminde Geleneksel Halk Sanatlarının Etkisi”. Lisans Tezi. ÖZKAN. SEÇKİNÖZ. s. Öğr. KAROĞLU. Maraş’ta Maraş İşi İşlemeler”. Mücella. KAVUK. “Nakış” Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). KODAZ. Cilt 9. 2006. Şehdabe. 3. Şehdabe.1990. Sırma-Maraş İşi”. “Yüksek Öğrenim Sanat Eğitiminde Temel Tasarı Eleman ve İlkelerinin Öğretimi ve Uygulamaları”.2-3. Ankara. “El İşlemeleri”.s.2. İstanbul. “Resim II Moda Resmi ve Giyim Tarihi”. “Türkiye’de Hazır Giyim Sektöründe Kullanılan Bilgisayar Destekli Kalıp Hazırlama Sistemlerinden Assyst. 2006.com. KÖKLÜ.ismek. Yüksek Lisans Tezi. 1996. Müberra.1. Şükran. s. İMER Arsal. s. Ergül.Ankara. MARKALOĞLU. “Dival İşleme. İstanbul. Gör. Görgünay. 2006. Sabiha. s. 1986. Konya.hulyakaroglu. İbrahim. Yüksek Lisans Tezi. Konya. s. Yüksek Lisans Tezi. Yüksek Lisans Tezi. “Resim Sanatında Soyutlama”. ALPASLAN.295. KOMŞUOĞLU. ÜLGER. Ankara. Neriman. 2007. KIRZIOĞLU. Sayı:10. s. Hülya.3. “K.org. 2000. Konsancad ve Lectra Sistemlerinin Karşılaştırılması”.1995. 2006. Müge. “Giyim Sanatı Ve Kişisel Görünüm”. Süheyla. ÇERÇİ. Gülistan. İstanbul. s. 1992. 2002. s. 131 . ÖZGÜR. “Türkiye’de Tekstil ve Konfeksiyon Sektörünün Durumu ve Çıkış Stratejileri”. Emine. ÖNGE.122. www. ETİKE. Mine.Baskı.

İzmir.dikismakinaservisi. Tekstil ve Konfeksiyon Araştırma Merkezi. Yüksek Lisans Tezi. T. Leyla.206. “Tekstil Tasarımında Renk Öğesinin Kullanımı”. “Ankara İl Merkezinde Piyasada Bulunan İşlemeli Ürünler Üzerine Bir Araştırma”. Yüksek Lisans Tezi. Hatice. Ayhan. (Sevay). “Genel Konfeksiyon”. “Günümüzde Yeni Baskı Teknikleri Üzerine Bir Araştırma ve Alternatif Tasarımlar”. 1996. “Anadolu Güzel Sanatlar Liselerinde Temel Tasarım Dersinin Yaratıcılığa Katkıları”. Fatma Özcan. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. “Sinop Ayancık Göynek Yakaları Üzerine El İşlemelerinin Turistik Eşyaya İlişkin Öğretim Programının Hazırlanması ve Etkinliğinin Saptanması”.gsf. YETİM. “El ve Makine İşlemeleri Meslek Programının İstihdam Açısından Değerlendirilmesi”. Ankara. Mehmet. I.edu. 1994.com www. Yüksek Lisans Tezi. ŞENTÜRK. “Textile Sciense and Technology”. VİCO. s. YARICI. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.com www. Hasan.tr . Fatma. Textile Processing and Properties. www. Dyeing Finishing and Performance Elsevier. 1988. Özgür. TOPLU. “Dünya Tekstil ve Konfeksiyon Sektöründeki Eğilimler Çerçevesinde Türk Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü İçin Bir Strateji Önerisi: Marka Yaratmak”. s.com 132 . Zerrin.48. Preparation. YAKARTEPE. s. 1998. H. İstanbul. Hatun. Yüksek Lisans Tezi. “İşlemeler”. hsahbaz@yahoo. “Kadın Giyimi ve Temel Dikiş”.POLAT. 2003. 2007. Ayla. YERLİKAYA. s.com www. 2003. YILDIRIM.edagrup. 2006. 1994. Dilem Yayınevi.cesurticaret. Ankara. İstanbul.204.akü.27. “Oya ve Bartın İşi”. ŞAHBAZ. 29–31–32. ZEYBEK. “Türk Nakışları Öğretim Yaprakları”.com.bedava. YAKARTEPE. Şermin Altunyuva. s. s. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Esra. 2006. www. İzmir. Ankara. Ankara. 1999. TUĞTAŞ.1.1 SEVER. Ankara.

net www.com.com www.com sirmalim.com www.tr www.com arsiv.dekat.net dilhanblocu.dantel.com arzununhobileri.ustamakina.kadincahayat.blogcu.com sirine01.smockingstore.orgu-dantel.adanzyekadin.com www.org www.sabah.com www.elderwearwecare.com 133 .com www.com e1y3.derya-gibi.com www.uygunkapitone.ilhangunes.com.kustekstil.com www.com www.com.tr www.dantel-modelleri.com http://www.com dantelsayfam.info haticeozkan.blogcu.blogspot.us www.blogcu.blogcu.fiyonk.com www.blogcu.com www.fatihnakis.net/ http://www.blogspot.blogcu.www.blogcu.com www.teksmakmakine.tr elifhobi.blogcu.com www.com lutfiyeylehertelden.kelebekforum.com www.selkanmakina.oya-modelleri.outletim.com maharetler.kadinlarkulubu.

com.wearyourbeer.10marifet.asia.konya.blogcu.com www.modernisttshirt.basakreklam.com www.oyku-aksesuar.mettekstil.com www.com www.e-sirket.com www.turkish-media.com damlamoda.com 134 .modalife.sedefbaski.biz www.com urun.cc/forum http://www.com.pilimodpilise.com www.nuriayn.chichiqueen.net www.dteks.gittigidiyor.cevhermoda.com yeldatekstil.tr www.vintagewedding.sanayi.com www.genckolik.birdamlasu.com www.blogcu.batikbazar.com www.com www.coma www.com www.ru/en www.com www.com www.blogspot.murat-tekstil.net hacermogul.sanalkurs.vera.com www.com www.com www.tr www.org www.com www.tunaplise.www.net www.silknbeauty.

Yard.İŞLETME İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER 1. Bu araştırma ve ile ilgili veriler tamamen kimliği istatistiksel ve işletme ortamda isimleri değerlendirilecek açıklanmayacaktır.EK–1 ANKET FORMU ANKET Selçuk Üniversitesi. Firmanızda Hangi Tarzda Ürünler Üretiyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yüksek Lisans programı tez çalışmasının bir gereği olarak yapılan bu araştırma. Giyim Sanatları Eğitimi Dalı. Firmanın Bulunduğu Şehir: ( ) a) İstanbul ( ) b) İzmir ( ) c) Konya ( ) d) Adıyaman 3. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarının incelenmesine yöneliktir. Katkılarınızdan dolayı teşekkür ederim. Firmanın Kuruluş Tarihi: 2.Dr.) ( ) a) Spor ( ) b) Fantezi ( ) c) Yarı Fantezi ( ) d) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 135 .Doç.Hafize PEKTAŞ Gülhan ATLAMIŞ görüşmeye katılanların I.

Ürünlerinizde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Veriyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Firmanızda Hangi Tür Ürünler Üretiyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Sporcu Giyimi.) II. Triko.) ( ) a) Sürekli ( ) b) Ara Sıra ( ) c) Nadiren ( ) d) Hiç 7.) ( ) a) Kadın Dış Giyimi ( ) b) Erkek Dış Giyimi ( ) c) Çocuk Dış Giyimi ( ) d) Diğer Belirtiniz…(İç Giyim.) 5. Mayo. Firmanızın ( ) a) Fason ( ) b) Özgün ( ) c) Her İkisi de ( ) d) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Üretim Tarzı Nedir? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz.4.) ( ) a) İşletme Bünyesinde İstihdam Edilen Stilist/Tasarımcı Tarafından Hazırlanıyor ( ) b) Müşteri İstekleri Doğrultusunda Portfölyoya Göre Üretim Yapılıyor ( ) c) Süsleme Tasarımları Tasarım Bürolarından Temin Ediliyor ( ) d) Numune Üzerinden Tasarım Yapılıyor ( ) e) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 136 . HAZIR GİYİMDE GİYİM SÜSLEME AŞAMASI UYGULAMALARIYLA İLGİLİ SORULAR 6. İşletmenizde Giyim Süsleme Tasarım Aşamasını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Üniforma vb. Gelinlik.

Yukarıdaki 7.c. Soruda “b. ve 9. İşletmenizde Stilist İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır ( ) c) Zaman Zaman 11. İşletmenizdeki Tasarımcının Uzmanlığı Aşağıdakilerden Hangisidir? ( ) a) Giysi Tasarım (Stilist) ( ) b) Süsleme Tasarımı (Desinatör) ( ) c) Her İkisi de 9.e” Seçeneğine Cevap Vermiş İseniz Aşağıdaki 10. Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor? ( ) a) Serbest El Çizimleri ( ) b) Desen Programları ( ) c) Her İkisi de Yukarıdaki 7. İşletmenizde Desinatör İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır ( ) c) Zaman Zaman 137 . Soruda “a” Seçeneğine Cevap Vermiş İseniz Aşağıdaki 8. Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa. ve 11. Soruları Cevaplayınız? 8. Soruları Cevaplayınız? 10.d.

ve 16. Pigment vb…) ( ) e) Modaya ve Talebe Göre Değişiklik Gösteriyor ( ) f) Hepsi 13. Türk İşi. Yaldız. Boncuk. İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Hangi Yöntem Uygulanmaktadır? ( ) a) Elde ve Düz Dikiş Makinelerinde ( ) b) Bilgisayarlı Nakış Makinelerinde ( ) c) Her İkisi de ( ) d) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 138 . İşletmenizde Çoğunlukla Hangi Giyim Süsleme Tekniklerini Uyguluyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Aşındırma. Kapitone. Sarma vb…) ( ) b) Dikiş Süsleme ve Kumaş Biçimlendirilmesi (Büzgü.) ( ) a) Türk İşi ( ) b) Hesap İşi ( ) c) Maraş İşi ( ) d) Antep İşi ( ) e) Bartın İşi 14. Pul. Beyaz İş. Firmanızda Giyim ( ) f) Kordon Tutturma ( ) g) Suzeni ( ) h) Sırma ( ) ı) Hiçbiri ( ) i) Hepsi Süsleme Aşamalarını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? ( ) a) İşletme Bünyesinde ( ) b) Dışarıda ( ) c) Her İkisi de Yukarıdaki 14. Ürünlerinizde Aşağıdaki Geleneksel Türk Nakışlarından Hangilerini Uyguluyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Suzeni. Spor Dikiş Drape vb…) ( ) c) Hazır Gereçler ( Dantel. Soruları Lütfen Cevaplayınız? 15. Taş.) ( ) a) Nakış (İşleme) ( Çin İğnesi. Varak.12. Fırfır. Sutaşı. Aşağıdaki 15. Soruda “a” Şıkkına Cevap Vermişseniz. Fisto vb…) ( ) d) Baskı Teknikleri ( Flok.

( ) d) Maliyet………………………………………………………………….16.) ( ) a) Desen Tasarımın ( ) b) Malzeme Yetersizliği ( ) c) Kalifiye Eleman Yetersizliği ( ) d) Maliyet ( ) e) Baskı Hataları ( ) f) Makine Arızaları ( İplik Kopmaları vs. Firmanızda Giyim Süsleme Alanında Ne Tür Problemlerle Karşılaşıyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. ( ) g) Tedarikçiden Kaynaklanan……………………………………………… ( ) h) Diğer (Lütfen Belirtiniz…)……………………………………………… 139 . Overlokçu Gibi Nakışçı. ( ) e) Baskı Hataları…………………………………………………………… ( ) f) Makine Arızaları…………………………………………………………. Karşılaştığınız Bu Sorunları Nasıl Çözümlüyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Firmanızda Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanıyorsanız.. ) ( ) g) Tedarikçiden Kaynaklanan ( ) h) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 19. Özellikleri Nelerdir? ( ) a) Tek Başlı ( ) b) Çok Başlı (Çok İğneli) ( ) c) Her İkisi de ( ) d) Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanılmıyor 18. Süslemeci Şeklinde Uzmanlaşmış Ekibiniz Var mı? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır 17.. ( ) b) Malzeme Yetersizliği…………………………………………………….) ( ) a) Desen Tasarımı………………………………………………………….. İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Makineci.. ( ) c) Kalifiye Eleman Yetersizliği……………………………………………..

Piyasa Rekabetinize Olumlu Etki Sağlıyor mu? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır ( ) c) Fark Etmiyor 21.20. Özgün Süsleme Tasarımları Ürünlerinizde Katma Değerini Arttırıp. Sizce Hazır Giyimde Süsleme Aşaması Uygulamalarıyla İlgili Yukarıdaki Soruların Dışında Aklınıza Gelen Başka Sorunlar Var mı? (Lütfen Belirtiniz…) 140 . Modaya Uygun.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful