P. 1
Giyim Süsleme

Giyim Süsleme

|Views: 748|Likes:
Yayınlayan: uuysalppinar
Giyim Susleme
Giyim Susleme

More info:

Categories:Topics, Art & Design
Published by: uuysalppinar on Sep 19, 2012
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/02/2013

pdf

text

original

Sections

  • GİRİŞ
  • 1.2. Alt Problemler
  • 1.3. Araştırmanın Amacı
  • 1.4. Araştırmanın Önemi
  • 1.5. Sınırlılıklar
  • 1.6. Sayıltılar
  • YÖNTEM
  • 2.1. Araştırmanın Yöntemi
  • 2.1.1. Araştırmanın Modeli
  • 2.1.2. Evren
  • 2.1.3. Örneklem
  • 2.1.4. Verilerin Toplanması
  • 2.1.5. Verilerin Analizi
  • HAZIR GİYİMDE GİYİM SÜSLEME
  • 3.1. Giyim ve Hazır Giyim
  • 3.1.1. Giyim
  • 3.1.2. Hazır Giyim
  • 3.2.1. Giyim Süsleme Teknikleri
  • 3.2.2. Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri
  • 3.2.2.1. Nakış (İşleme) ve Makine Nakışı ile Yapılan
  • Örnek 5: Çok Başlı Mekanik Sanayi Nakış Makinesi (Kaynak:
  • Örnek 6: Çift İğneli, İki İplikli Zincir Dikiş Makinesi (Kaynak:
  • 3.2.2.2. Dikişle ve Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan
  • Örnek 51: Bozulmayan (Tergallenmiş) Pilili Etek (Kaynak:
  • Örnek 54: Fırfır-Farbela-Büzgü 5 Yaş Çocuk Elbisesi (Kaynak:
  • 3.2.2.3. Hazır Gereçlerle Yapılan Süslemeler
  • Örnek 57: Kurdela Nakışı İşlenmiş Giysi (Kaynak:
  • Örnek 61: Boyun ve Sırtında Pul Boncuk İşlemeli Bluz (Kaynak:
  • 3.2.2.4. Baskı Teknikleriyle Yapılan Süslemeler
  • 3.3. Giyim Süsleme Tasarımı
  • ve Yöntemler
  • 3.3.2.Giyim Süsleme Tasarımında Desen
  • 3.3.3. Desen Programları
  • 3.4. Konuyla İlgili Araştırmalar
  • BULGULAR
  • Tablo–1: Firmanın Kuruluş Tarihine Göre Dağılımları
  • Tablo–2: Firmaların Bulunduğu Şehirlere Göre Dağılımları
  • SONUÇ VE DEĞERLENDİRME
  • KAYNAKÇA
  • EK–1 ANKET FORMU

T.C.

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTİSÜ GİYİM ENDÜSTRİSİ VE GİYİM SANATLARI EĞİTİMİ BÖLÜMÜ

HAZIR GİYİM İŞLETMELERİNDE GİYİM SÜSLEME AŞAMASI UYGULAMALARI (İSTANBUL, İZMİR, KONYA, ADIYAMAN ÖRNEĞİ)

Gülhan ATLAMIŞ

YÜKSEK LİSANS TEZİ

Danışman Yard. Doç. Dr. Hafize PEKTAŞ

Konya–2008

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü

YÜKSEK LİSANS TEZİ KABUL FORMU

Gülhan ATLAMIŞ tarafından hazırlanan Hazır Giyim İşletmelerinde Giyim Süsleme Aşaması Uygulamaları (İstanbul, İzmir, Konya, Adıyaman Örneği) başlıklı bu çalışma 11 /11/2008 olarak kabul edilmiştir. tarihinde yapılan savunma sınavı sonucunda oybirliği/oyçokluğu ile başarılı bulunarak, jürimiz tarafından yüksek lisans tezi

Ünvanı, Adı Soyadı Ünvanı, Adı Soyadı Ünvanı, Adı Soyadı

Başkan Yard. Doç. Şerife MIZRAK Üye Yard. Doç. Dr. Hafize PEKTAŞ Üye Yard. Doç. H. Saadet BEDÜK

İmza İmza İmza

ii

Çağatay ÜNÜSAN’a. Doç. H. Yurdagül MURATOĞLU. Dr. Doç. Gör. Bu araştırmada. desteklerini esirgemeyen Hüseyin DEMİRÖZ ve maddi manevi desteklerinden dolayı aileme sonsuz teşekkürler ederim. Ali ŞAHİN’e. bulunduğu dönemin içinde şekillenmiştir. tüketicilerin beğenisini kazanmaktadır. Yard. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarının tespit edilmesine çalışılmıştır. verilerin çözümlenmesinde büyük bir sabırla bana yardımcı olan Yard. Saadet BEDÜK. Gör. Araştırmanın hazırlanmasında öncelikle tüm katkılarından dolayı danışman hocam Yard. Doç. Doç. Yard. Dr. Dr. Yard. Gülhan ATLAMIŞ Konya-2008 iii . Giyim süsleme teknikleri de ilk çağlardan günümüze yaşamın içinde yer almış. Miyase ÇAĞDAŞ. Prof. bunun için daima yenilik peşinde koşmuştur. Nurgül KILINÇ. Doç. Hafize PEKTAŞ’a. Emre Esmer’e ve öğrencilerime. Yard. verilerin oluşmasında katkılarını esirgemeyen hazır giyim işletmelerine. Doç. Dr. Hazır giyimde nostaljik esintiler ve teknolojinin gelişmesiyle değişen tasarımların bir arada kullanılması. Prof. her türlü yardımını esirgemeyen Konya Ticaret Odası Meslek Komiteleri Servisi Müdürü Abdurrahim ÖZDEMİR ve Yusuf GÖKSU’ya.ÖNSÖZ İnsanlar beğenilme güdüsü ile süsü ve süslenmeyi sevmiş. araştırmanın yön kazanmasını sağlayan Design Time çalışanlarına. İlkay ÇELİK ve özellikle Öğr. yüksek lisans çalışmalarında rehberlik eden hocalarım. Şerife MIZRAK. Adıyaman Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Tekstil Bölümü Hocalarına Öğr. Dr.

problem cümlesi.ÖZET Bu araştırma. Araştırmanın son bölümünde ise. alt problemler. giyim süslemenin. hazır giyim üretimindeki bir ürünü tamamlayan en önemli unsur olmasıdır. İstanbul. Bir tarama modeli araştırması niteliği taşıyan bu çalışmada araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu kullanılmıştır. Örneklemi ise. Anket sonucunda elde edilen bulgular ile bu bulguların yorumlarına bu bölümde yer verilmiştir. evreni. İzmir. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarına yönelmekte ve bu konuyu problem olarak ele almaktadır. modeli. Araştırmanın evreni. sınırlılıkları ve sayıltıları aktarılmıştır. araştırmanın amacı. örneklemi. Araştırmaya katılan işletmelerin giyim süsleme uygulamalarında yöntem olarak hem işletme bünyesinde elde veya makinede hem de gerek duyuldukça işletme dışında bilgisayarlı makinelerde ve evlere elde yaptırarak giyim süsleme iv . Araştırmanın birinci bölümünde. Araştırmada hazır giyimde giyim süsleme alanında karşılaşılan problemler konusunun seçimindeki amaç. Konya ve Adıyaman’da faaliyet gösteren hazır giyim işletmelerinden küçük ve orta ölçekli firmalar oluşturmaktadır. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarında kullanılan yöntem ve teknikler ile giyim süsleme konusunda karşılaşılan problemleri değerlendirmek için. Araştırmanın dördüncü bölümünde. araştırma sonucu elde edilen hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarında giyim süsleme yöntem ve teknikleri ile giyim süslemede karşılaşılan problemlerle ilgili bulgular doğrultusunda bir sonuca varılmıştır. önemi. verilerin toplanması ve verilerin analizine yer verilmiştir. Araştırmanın üçüncü bölümünde. Giyim süsleme alanında karşılaşılan aksaklıklar ürünün kalitesini etkileyeceği için hazır giyim işletmelerindeki giyim süsleme aşaması uygulamaları incelenmeye değer görülmüştür. Bu firmalar örneklem grubunda bulunan İstanbul. Konya ve Adıyaman illerindeki hazır giyim işletmelerinden tesadüfî yolla seçilen 60 hazır giyim işletmesine ulaşılmaktadır. konu ile ilgili literatür araştırmalarına yer verilmiştir. İzmir. araştırmanın yöntemi. Türkiye’deki hazır giyim işletmeleridir. İkinci bölümde. hazır giyim işletmelerindeki konu ile ilgili kişilere anket formu uygulanmıştır.

v . Fason üretim yapan firmaların işletmelerinde stilist ve desinatör istihdamına ihtiyaç duydukları ve firmaların giyim süsleme uygulamalarında makineci.aşaması uygulamalarını gerçekleştirdikleri gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. overlokçu gibi nakışçı. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Konya and Adıyaman. At the last section of the research. At the first section of the research. importance. Konya and Adıyaman. the literature researches about the subject have been given place. limitation and numerations of research have been transferred. problem sentence. This research has scanning model research qualification and an inquiry form that was arranged by the researcher has been used in this research.SUMMARY This research directs to decoration/ornaments at readymade/confection phase applications and considers this subject as problem. sub problems. The defects that are met at ornamentation of clothes will affect the product quality so the applications at ornamentation phase at confection enterprises have been worth to examine. The findings that are availed at the end of inquiry and the comments of those findings have been placed in this section. The aim of selecting the problems that are coincidence at ornamentation phase of confection is ornamentation of clothes is the most important element that composes a product in readymade manufacturing. At the forth section of the research. Those 60 readymade firms that have been is sample group have been selected through coincidental way in Istanbul. At the third section of the research. a conclusion have been occurred through findings in readymade ornamentation methods and techniques at ornamentation phase of clothes in confection enterprises and the problems that are met during those applications. the aim. The universe of research is confection enterprises in Turkey. it has been observed that the method at the ornamentation cloth applications of enterprises that are participated at the research are manual or with machine or if it is necessary to make them at the PC Controlled machines outside of the enterprise or making them by hand through dispersing to homes. At the end of observation and negotiations. vi . the method and techniques that are used at readymade ornamentation at readymade enterprises and the inquiry form has been applied to concern people at the ready made enterprises to evaluate the problems that are met at readymade ornamentation. Izmir. The sample are the small and medium scaled confection firms in Istanbul. Izmir.

trimmer. vii . embroider.It has been concluded that the firms which are operate as subcontractor are in need of deploying stylist and designator and they have no master team as machine operator.

................. Giyim ...............1.....6..................................................... Evren...............................................iv SUMMARY ...........................................................xii I...........................................................2...............................1..................................1............................BÖLÜM GİRİŞ ............................................................. BÖLÜM YÖNTEM ....................vi İÇİNDEKİLER ...............1.... 4 2................. 4 2........................................1.............................................................5...................................... 1 1..... Araştırmanın Modeli ................................................i TEZ KABUL FORMU ...........4........................................ Örneklem .............................. Araştırmanın Önemi ........................... 2 1..............................2....................1.................................. 6 3..............viii TABLOLAR LİSTESİ .............................................................................................................................................................................................................................. Araştırmanın Yöntemi ................2........... 4 2......................... Sınırlılıklar ......... 4 2........................................................................................ 3 II.............................................................................. 6 3... 7 3............................5 Verilerin Analizi ..........................................................................................................İÇİNDEKİLER BİLİMSEL ETİK SAYFASI..........................................................2. 1 1...............................................................2................ Giyim Süsleme Teknikleri .....................................................1.................................................................................................................................................... Alt Problemler........................... 10 3...............................iii ÖZET ...1.................... Araştırmanın Amacı................................................................................................... x ÖRNEKLER LİSTESİ ............................... Hazır Giyim .................................................................. Giyim ve Hazır Giyim ................................. ii ÖNSÖZ ...........1. Sayıltılar................. 13 viii ...... 1 1..........1................................. Problemin Tanımı ....................... 4 2...................................................................................................................... 5 III...................................................1...............4............................................ 4 2.....................................1.........................3.........3.......................... BÖLÜM HAZIR GİYİMDE GİYİM SÜSLEME...................Verilerin Toplanması .......................1..... 1 1....... 6 3......................................... 3 1.. Giyim Süsleme ve Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri..........................................

.. BÖLÜM BULGULAR..... Dikişle ve Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler ............ 72 3.................. Kaynaklar.................. Giyim Süsleme Tasarımında Desen........................ 14 3............................ 135 ix ..............3...2.....2......... Elemanlar ve Yöntemler. 96 3.... 102 3..........................................................2.......................1...................................3................................2..............2....3.. 128 EK–1 ANKET FORMU ......................4.................3...............3......................2..................................2.... 106 V.....3... 82 3................................................................. Giyim Süsleme Tasarımı ................. Konu ile İlgili Araştırmalar....... 103 3................................................................2...............2............. 52 3.................................................................................2............ 14 3... Giyim Süsleme Tasarımında............ Desen Programları .......2. Baskı Teknikleriyle Yapılan Süslemeler ..1... Hazır Gereçlerle Yapılan Süslemeler ..................... Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri.. BÖLÜM SONUÇ VE DEĞERLENDİRME........... 103 IV..3................... 124 KAYNAKÇA...................................................................4... Nakış ve Makine Nakışı ile Yapılan Süslemeler ........ 97 3..................2......................... İlkeler....................................

.112 Tablo 9 Soru 7’e “a” Diyenlerin 9....................107 Firmanızda Hangi Tarzda Ürünler Üretiyorsunuz? Sorusunun Dağılımları...............................................110 Tablo 7 İşletmenizde Giyim Süsleme Tasarım Aşamasını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? Sorusunun Dağılımları.................d.................. Sorusunun Dağılımları......109 Tablo 5 Tablo 6 Firmaların Üretim Tarzı Nedir? Sorusunun Dağılımları................... ....................................... Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Desinatör İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”.................................................................... ....................108 Tablo 4 İşletmenizde Hangi Tür Ürünler Üretiyorsunuz? Sorusunun Dağılımları...........................115 Tablo 12 İşletmenizde Çoğunlukla Hangi Giyim Süsleme Tekniklerini Uyguluyorsunuz? Sorusunun Dağılımları....... Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Tasarımcının Uzmanlığı Hangisidir?”. ............................ Sorusunun Dağılımları.........111 Tablo 8 Soru 7’e “a” Diyenlerin 8.... Sorusunun Dağılımları.e” Diyenlerin 10.........................c..............c........ Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor?”.......116 x .........106 Firmaların Bulunduğu Şehirlere Göre Dağılımları......................d............109 Ürünlerinizde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Veriyorsunuz? Sorusunun Dağılımları........................................... Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Stilist İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”................................ .............................. Sorusunun Dağılımları...........e” Diyenlerin 11............ .TABLOLAR LİSTESİ Tablo No Tablo 1 Tablo 2 Tablo 3 Sayfa No Firmaların Kuruluş Tarihine Göre Dağılımları....................... Soruya Cevap Verdikleri “Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa..........114 Tablo 11 Soru 7’e “b..............................113 Tablo 10 Soru 7’e “b..............

............ Özellikleri Nelerdir? Sorusunun Dağılımları.120 Tablo 18 Firmanızda Giyim Süsleme Alanında Ne Tür Problemlerle Karşılaşıyorsunuz? Sorusunun Dağılımları.... Piyasa Rekabetinize Olumlu Etki Sağlıyor mu? Sorusunun Dağılımları.......121 Tablo 19 Karşılaştığınız Bu Sorunları Nasıl Çözümlüyorsunuz? Sorusunun Dağılımları.......... .......................................... Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Makineci.........................123 xi ....... .118 Tablo 15 Soru 14’e “a” Diyenlerin 15...... Overlokçu Gibi Nakışçı....119 Tablo 16 Soru 14’e “a” Diyenlerin 16................ Süslemeci Şeklinde Uzmanlaşmış Ekibiniz Var mı?”................. ........................................... .117 Tablo 14 Firmanızda Giyim Süsleme Tasarım Aşaması Uygulamalarını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? Sorusunun Dağılımları.............................. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Hangi Yöntem Uygulanmaktadır?”....................Tablo 13 Ürünlerinizde Aşağıdaki Geleneksel Türk Nakışlarından Hangilerini Uyguluyorsunuz? Sorusunun Dağılımları................ Özgün Süsleme Tasarımları Ürünlerinizde Katma Değerini Arttırıp.............. ... Sorusunun Dağılımları...122 Tablo 20 Modaya Uygun...................................... Sorusunun Dağılımları...119 Tablo 17 Firmanızda Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanıyorsanız.................. ..........................................

................................................32 Örnek 16.....22 Örnek 7..................................29 Örnek 13................................................. Aplike Yatak Örtüsü ................................................................................................................. Çift İğneli.....................................................28 Örnek 12................................ Çok Başlı Sanayi Nakış Makinesi ....... Türk İşi ................................................................21 Örnek 6...... Çift Pullu Şeritli Nakış Makinesi.................................................................................................37 Örnek 21...........................20 Örnek 5......................................................................................................23 Örnek 8... Çok Başlı Makinelere Takılan Kordone ve Diğer Aparatlar .............31 Örnek 15................... Çin İğnesi Örtü .. Ajur İşi Yastık Kenarı..Fileş...... Sanayi Tipi Piko Makinesi.. Piko Örtü................39 Örnek 23........ÖRNEKLER LİSTESİ Örnek No: Sayfa No: Örnek 1..........................41 xii .......... Beyaz İş .....................24 Örnek 9..............................34 Örnek 18..................................................................................................................................19 Örnek 4.......................................................................... İki İplikli Zincir Dikiş Makinesi ...................................................................17 Örnek 2... Maraş İşi ........... Hesap İşi Kese ............33 Örnek 17....................................................................... Çok Başlı Mekanik Sanayi Nakış Makinesi ............................................................................ Elde Antep İşi .........................24 Örnek 10............................................................................................ Makreme İşi Çanta...... Kanaviçe ...............................................................................27 Örnek 11..........................................38 Örnek 22. Astragan İğnesi Masa Örtüsü...................................................................................................40 Örnek 24.........................................30 Örnek 14.......................................................... Aile Tipi Dikiş Makinesi ............. Zigzag Makinesi .............18 Örnek 3................................................... Marka-Monogram............. Makinede Antep İşi............. Çok Başlı Nakış Makinesi ve Aparatları .............................................. Okbaşı....35 Örnek 19..............................................36 Örnek 20................

........................................................ Düz Büzgülü Etek................................................ Drapeli Gelinlik ........................................... Kanun Pilili Etek................. Dantel Elbise..............64 Örnek 49..............................................................................................59 Örnek 44...............................................48 Örnek 33..................................68 Örnek 53... Dalga Büzgü ........................................ Oya.................................................................................................................44 Örnek 28.........................................................50 Örnek 35............ Sarma İşi ..........69 Örnek 54................................63 Örnek 48....................... Bolonya İğnesi Masa Örtüsü .............47 Örnek 32.........................................................................................................................62 Örnek 47.................................................... Verev Sarma ......... Tek Taraflı Pilili Etek ...........................65 Örnek 50............. Yüzyılda Osmanlı Dönemi Suzeni İşlemeli Seccade....................60 Örnek 45......................................................................................................................49 Örnek 34............................................................... Pilikaşe Etek .............................................................. Bozulmayan (Tergallenmiş) Pilili Etek .............................................................................66 Örnek 51............................................................................................Örnek 25............................................................................................................................................. Pervaz Çalışması...54 Örnek 39..............72 xiii .................................................................................................51 Örnek 36..........................43 Örnek 27...................................... Etek Üzerine Sutaşı Süsleme ................................................61 Örnek 46....................................... Sıra Büzgü .................. Enkrüste Çalışması ........ Akordeon Pilili Elbise............................................................. Spor Dikiş ...................67 Örnek 52.....................46 Örnek 31...........57 Örnek 42.... Gölge İşi Salon Takımı...................................................................................52 Örnek 37..............................53 Örnek 38................................................................................................................................................................................................................. Tül İşi Seccade Takımı ..................... Ütü Pilisi ...55 Örnek 40............................ Balgümeci (Nidabey)................. Biye İşi Damat Bohçası ..71 Örnek 56..............................................58 Örnek 43............... Nervürlü Bluz .................................. Yıldız Su Büzgüsü ................................ Fırfır-Farbela-Büzgü 5 Yaş Çocuk Elbisesi ......................................................42 Örnek 26................................ Kapitone Yelek .................................................. Bartın İşi Yastık.................. Kum İğnesi Bohça .........................70 Örnek 55................44 Örnek 29..................... Volanlı Çocuk Elbisesi ...................... XVIII...........56 Örnek 41............45 Örnek 30...... Çöp İğnesi....................

.........................95 Örnek 80.........................73 Örnek 58............................ Saçak.........................................93 Örnek 78....................... Bağlama Batik Baskı ..............................................................92 Örnek 77................80 Örnek 65.................................................................82 Örnek 67............................................................................ Ponpon Keçe Kolye .......................................................................................................................... Saten Şeritler................................................. Püskürtme Batik Baskı ... Kordonlar.............................................................................. İnkjet Baskı.............................. Püskül ...............................................77 Örnek 62................ Flok&Sim Baskı ..........................90 Örnek 75...........................................................................84 Örnek 69.....................................................................................................79 Örnek 64.. Yakma Baskılı Şal .........76 Örnek 61...............................................83 Örnek 68...............91 Örnek 76..................................... Aşındırma Baskı .................................88 Örnek 73.....87 Örnek 72................................................................................................................................ Kabartma Baskı ........... Gofre Baskı............ Klasik Mumlu Batik Çalışması. Batik Baskı................................................ Pistole.......................75 Örnek 60........................................................... Harçlar .................................. Varak.............................96 xiv ........................................................ Hazır Danteller.................................................... Transfer Baskı........................................ Yüksek Baskı .....................78 Örnek 63.......................................................................................74 Örnek 59......................................................... Sim ve Yaldız Baskılar ......................................89 Örnek 74............................................................... Kurdela Nakışı İşlenmiş Giysi....................................................86 Örnek 71.......85 Örnek 70...................................................... Sedef....................................................Örnek 57. Altin Yaldiz Baski .................. Pigment Baskı...............81 Örnek 66.............94 Örnek 79.................... Boyun ve Sırtında Pul Boncuk İşlemeli Bluz ................

I. 1 . Araştırmanın Amacı Bu araştırmanın temel amacı. ürün kalitesini etkileyen.2. Alt Problemler • verilmektedir? • • • • Giyim süsleme teknikleri ne ölçüde bilinmekte ve uygulanmaktadır? Giyim süsleme aşaması uygulamaları nasıl gerçekleştirilmektedir? Giyim süsleme tasarımı alanında nasıl bir yöntem takip edilmektedir? Giyim süsleme aşaması uygulamalarında ne tür sorunlarla Hazır giyim işletmelerinde giyim süslemeye ne ölçüde yer karşılaşılmaktadır? • mıdır? 1. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarıyla ilgili bilgi toplamaktır. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süslemede en çok hangi tekniklerin uygulandığını belirlemektir. Hazır giyim üretimindeki bir ürünü tamamlayan en önemli unsurlardan biri olan giyim süsleme.1. BÖLÜM GİRİŞ 1. Problem Bu araştırma. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süslemeye ne ölçüde yer verildiğini Giyim süsleme uygulanan ürünlerin tüketim oranında farklılık var tespit etmektir. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme alanına yönelmekte ve bu konuyu problem olarak ele almaktadır. ürünü farklılaştıran dolayısıyla ürünün cazibesini arttıran bir işlem olarak incelemeye ve araştırılmaya değer bulunmuştur. 1.3. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarını nasıl gerçekleştirildiğini ortaya koymaktır.

model farklılığı ve kaliteyle satış gücünü arttırıcı ve diğer firmalarla rekabet oluşturacak nitelikte ürünler üretme çabasındadırlar. modanın çabuk yaygınlaşmasına ve çabuk göz doygunluğuna ulaşmasına sebep olmaktadır. Ürünlere farklılık ve cazibe katan giyim süsleme giderek hazır giyimde de önem kazanmaktadır. 2 . • Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme tasarımının nasıl çözümlendiğini ortaya koymaktır. 1. seri. giyim süsleme uygulanan ürünlerin tüketim oranında farklılık olup olmadığını belirlemektir. • Hazır giyim işletmelerinde. bir giysiye kullanım değeri yanı sıra giysiyi daha cazip hale getirerek göze hoş görünmesini sağlaması. süsleme. hazır giyimde aynı tarz üretim hızlı. farklılık yaratması ve değişim değerini arttırması açısından önemlidir. belgelenmesi açısından bu araştırma konusu önemli bulunmuştur. Bu nedenle firmalar bireylerin farklı tarz ve beğenilerini göz önünde bulundurarak bireylere farklı seçenekler sunmakta ve o firmaların ürünlerini tercih etmeleri için ürünlerinde marka. Hazır giyim üretiminde giyim süslemede ne gibi yöntem ve tekniklerin uygulandığının tespit edilmesi.4. • Yeni araştırmalar için sınırlıda olsa kaynak oluşturmaktır.• Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme işleminin hangi yöntemle çözümlendiğini belirlemektir. Bu durum hazır giyimi üretimini olumsuz etkilemektedir. ucuz ve el dikişine oranla daha kolay bir şekilde piyasaya sürülmesinden dolayı. Hazır giyimde giyim süslemenin önemi. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarında karşılaşılan sorunları ve nasıl aşıldığını tespit etmektir. Araştırmanın Önemi Giyim süsleme.

• Bu araştırma 2007–2008 yılları ile sınırlandırılmıştır. • • • Yazılı kaynaklar yoluyla toplanan veriler doğrudur. • Bu araştırma İstanbul. Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamaları ile giyim süsleme yöntem ve tekniklerini tespit etmekle sınırlandırılmıştır. Araştırmaya katılan işletmelerin anket sorularına doğru cevap verdikleri kabul edilmiştir. Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmeleriyle sınırlandırılmıştır. İzmir.5. İzmir. Sınırlılıklar • Bu araştırma İstanbul.6. Sayıltılar Araştırmada aşağıdaki sayıltılardan hareket edilmiştir. Bu araştırmada birebir gözlem ve görüşme yapılmıştır. 1.1. 3 .

örneklem. Ayrıca veri toplama tekniği olarak anket uygulanmıştır Anket yöntemi uygulaması esnasında işletmelerde giyim süslemeyle ilgili uygulamalar gözlemlenmiş fotoğraflarla belgelenmiştir. verileri kadın giyim ve çocuk giysisi üreten hazır giyim işletmeleri oluşturmaktadır. İstanbul.II. Evren Bu araştırmanın evreni. dergi. 2.1. Araştırmanın Modeli Hazır giyimde giyim süsleme aşaması uygulamaları araştırmasında hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarındaki mevcut durum ortaya konulmaya çalışıldığından tarama modeli kullanılmıştır.1. Selçuk Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Giyim Bölümü Ders Notları. verilerin analizi ile ilgili bilgiler verilmiştir. makaleler. Giyim süsleme alanı daha çok kadın giyiminde kullanılmasından dolayı. süreli yayınlar incelenmiştir.1. Konya ve Adıyaman’daki kadın ve çocuk giysisi üreten 60 hazır giyim işletmesidir.1. İzmir. 2.1. Konu ile ilgili kitap. Örneklem Araştırmanın örneklemi.1.2. 2. Selçuk Üniversitesi Merkez Kütüphanesi. Konu ile ilgili kaynaklar. Yüksek Öğretim Kurulu Tez Dokümantasyon Merkezi. Türkiye’deki Hazır Giyim işletmelerini kapsamaktadır. 2. Adıyaman Üniversitesi Merkez Kütüphanesi. Verilerin Toplanması Kavramsal çerçeve için gerekli bilgiler. süreli 4 . BÖLÜM YÖNTEM 2. Hazır giyim firmalarının giyim süslemede ne gibi yöntem ve tekniklerin uygulandığı ve giyim süslemede karşılaştıkları problemlerin neler olduğunu belirlemek için gerekli olan veriler örneklemi oluşturan firmalardan elde edilmiştir.4.3. evren. verilerin toplanması. Araştırmanın Yöntemi Bu bölümde araştırmanın modeli.

hangi ürünleri ürettikleri. araştırmacı tarafından örneklem seçilen İstanbul. Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmelerinde ilgili kişilerle görüşülerek toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS for windows 15. Ankette. 2. 5 .5. giyim süsleme alanında uzman elamanın ve tasarımcı çalışıp çalışmadığı. Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamaları ile giyim süsleme alanında karşılaşılan problemlerin saptanmasında kullanılmak üzere hazırlanan anket formunun bazı işletmelerde pilot uygulaması yapılmıştır. Yapılan istatiksel analizler sonucu oluşturulan tablolardan yararlanılarak bazı sonuçlara varılmıştır. bu tablolar frekans ve (%) yüzde aritmetik ortalama ile hesaplanarak konu değerlendirilmeye çalışılmıştır. Veri toplama tekniği olarak anket formu uygulanmıştır. işletme ile ilgili genel bilgiler.0 (Statistical Pakage For Social Socience) paket programı ile bilgisayar ortamında analiz edilmiştir. Verilerin toplanmasında ilgili kişilerin verdikleri bilgilerden yararlanılmıştır. en çok hangi giyim süsleme tekniklerini kullandıklarını. Bu program ile hazır giyim işletmelerinin görüşlerini gösterir tablolar düzenlenmiş. uygularken karşılaştıkları problemleri ve buldukları çözüm yöntemlerinin neler olduğunu belirlemeye yönelik sorulardan oluşmuştur.yayınlar ve internet taramaları incelenmiştir. Bu araştırmanın verileri. giyim süslemeye ne ölçüde yer verdikleri. Verilerin Analizi Verilerin toplanmasında anket tekniği uygulanmıştır. Anket toplam 60 işletmede ilgili kişilerle yapılmıştır. İncelenen kaynaklardan amaca uygun görülenlerden gerekli atıflar yapılmıştır. Örneklem seçilen hazır giyim işletmelerinde anket 2008 yılı TemmuzAğustos ayları arasında uygulanmıştır. İzmir. Yapılan bu pilot uygulamadan sonra anket formuna son şekli verilmiştir.1.

Hayvansal ve bitkisel liflerden elde edilen bu kumaşlar vücudu çeşitli biçimlerde sararak giyim şekillerine. Giyim ve Hazır Giyim 3. elbise’ olarak açıklanan.Ö. sözlük anlamı ‘Giyilecek şey. önlük ve etek benzeri giysiler olduğu söylenebilir. gelişen çeşitli cinste giysiler ile bu giysilerin kullanım biçimi olarak da ifade edilebilir(Çağdaş. Mağara resimlerinden anlaşıldığı kadarıyla hayvan postlarının koruyucu ve büyülü güçleri de ilk giyim üzerinde etkili olmuştur.2002:1). tarihi kadar eski bir konudur. 6000 yılında Orta Asya’da Anav ve Anadolu’da Çatal Höyük’te bulunan kazılardan çıkan elbiselerde. M. Tarihsel bir süreç içerisinde Mısırlılardan Sümerlere. Türklere kadar beş kıtadan tüm insanlığın oluşturduğu uygarlıkların katkılarıyla oluşan giyim tarihi. Bizanslılardan Araplara. Giyim tarihinin ilk örneklerine Mısır ve Mezopotamya’da rastlanılmaktadır. Antik Yunan’dan Romalılara. 6 . 3000’den başlayan belgelerine dayanarak. Örneğin. tekniklerine ve modanın doğmasına sebep olmuştur(Önge. giyimden modaya uzanan bir gelişim göstermiştir. Zaman içinde uygarlığın gelişmesiyle birlikte hayvan postları yerini dokuma kumaşlara bırakmıştır.III.1.Ö. Mısırlıların M. teknolojik gelişime paralel olarak değişen.1. İnsanların var oluşlarıyla birlikte ortaya çıkan vazgeçilmez bir ihtiyaçtır.1995:2–3). Giyim. İnsanlar giyim ihtiyaçlarını karşılamak için tarihöncesi devirlerde avladıkları hayvan postları ve ağaç yaprakları ile örtünmüşlerdir. insan vücudunu doğanın etkilerinden koruyan ve estetik görünüm sağlayan.1992:6). ekonomik. sosyal. peştamal.1. vücudu dış etkilere karşı koruyan bir araç olduğu kadar. bireysel üretimden endüstriyel üretime ulaşırken örtünmeden giyinmeye. BÖLÜM HAZIR GİYİMDE GİYİM SÜSLEME 3. giysilerinin çoğunun ketenden yapılmış tunik. kumaş dokumalarından giysi dikebildikleri anlaşılmaktadır. Giyim Giyim. Giyim. süslenme ve zarif görünme isteğini yerine getiren bir sanat olarak da tanımlanmaktadır (Kırzıoğlu.

Orta Asya’da bulunan duvar resimlerinde. Edinilen bilgilere göre Türkler Anadolu’ya yerleşmeden önce deri ve kumaş kullanarak yaptıkları elbiseleri giymişlerdir(Ediz vd. 1860’da A. Osmanlı döneminde Saray’ın ve Ordunun ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik 7 . Hazır giyim. din. Türkiye’de tekstil üretiminin tarihi Osmanlı dönemine kadar gitmektedir. Hızlı kentleşmenin ortaya çıkardığı problemler zamanın iyi kullanılmasını. dil. işçi sayısı 2500’ü geçen büyük işletmeler olarak da üretim yapmaktadır. Türk toplumunda eski çağlara ait giyim örneklerine. Hazır Giyim Hazır giyim. 3. Demirden yapılmış iğneler ancak ortaçağda kullanılmaya başlanmıştır. giysileri kesip diken sanayi makinelerinin üretimi izlemektedir.1. bölgelere göre farklılık göstermiş ve özellikleri ile belgelere geçmiştir.1988:5 )”. az zamanda çok iş üretilmesini gerektirdiği gibi.1995:3.B. sınıf farklılıkları. Anonim. iklim. Ayrıca moda akımını üzerinde taşıyan kısmen ucuz ve kolay bir giyim şeklidir (Bayraktar. 1830’da Parisli Barthelemy Thimonnir.2. ortalama ölçüler esas alınarak seri halde üretilen ve alıcının ölçülerine göre satılan giyim eşyalarının tümünü kapsamaktadır. istatistik verilerden yararlanılarak bulunan. Singer dikiş makineleri giyim teknolojisinin ilerlemesinin başlangıcı olmuştur(Önge.yy’a kadar terziler elle çalışmışlardır.1988:1). teknolojik gelişmeler. Tekstil sanayi önemli gelişmeler kaydederek el tezgâhlarını. Dünyadaki gelişmelere bakılacak olursa. 18. İkinci dünya savaşından sonra sentetik kumaş üretimiyle hazır giyim sanayinde ucuz ve sağlam giysiler üretilmeye başlamıştır. Hazır giyim işletmeleri 3–4 kişinin çalıştığı küçük atölyeler yanında.Türk giyimi geçmişten günümüze gelinceye kadar. Dikiş makinesinin icadı ve geliştirilmesini. insanların giysi ihtiyaçlarını seri üretimle karşılayan günümüzün provaya zaman ayıramayacak kadar çok uğraşısı olan insanlar için kolay ve ucuz giyim elde etme olanağı sağlayan bir sanayi dalıdır. teknolojik ilerlemeler önceleri yavaş bir süreç içinde devam etmiştir. ısmarlama giysinin pahalı olması da hazır giyim istemini arttırmıştır. buluntularda ve o döneme ait seyahat eserlerinde rastlanılmaktadır.2007). sosyal yaşantı. konfeksiyon üretimi de terzilik mesleğini başka boyutlara taşımıştır. ekonomi.D’den İsaac M.

2007:60). Basmahane(Bakırköy). istihdam ve ihracatta lokomotif olma özelliğini korumuştur(Görgülü. günümüzde gelişmekte olan ülkelerin ekonomik kalkınmalarında benzer bir rol oynarken. 20.2006:2)”. Hereke ve Beykoz Fabrikaları doğrudan doğruya birer kamu işletmesi olarak faaliyet göstermişlerdir(Özgür. Gelişmiş ülkelerin 18. yüzyılda oldukça yaygın ve ileri düzeyde olan tekstil üretimi. Bu firmaların neredeyse dörtte biri aktif olarak ihracatçı durumundadır. 2006:5–6)”. Dünyada hazır giyim sanayi sağladığı istihdam imkânı. yüzyılda gerçekleştirdikleri sanayileşme sürecine damgasını vuran tekstil ve daha sonra hazır giyim sanayi. Tekstil ve hazır giyim sektörü Türkiye gibi kalkınmakta olan özellikle ihracata dayalı büyüme modeline örnek teşkil eden bir ivme içerisinde 1997 yılına kadar dönem dönem iniş çıkışlar göstererek üretim. 1990’lı yıllara gelindiğinde hazır giyim ve konfeksiyon sektörü gösterdiği yüksek ihracat performansı ile Türkiye’nin genel ihracatı içerisindeki payını % 20’nin üzerine çıkartmıştır(Yarıcı.olarak devlet tarafından kurulan ve özellikle dokuma ve deri sektörlerinde yoğunlaşan Feshane (Deftardar). yüksek teknoloji sektörlerinin ağırlığına rağmen gelişmiş pazar ekonomilerinde de yaratılan katma değer sıralamalarında ilk sıralarda yer almaktadır. 1923–1962 yılları arasında ülkede önemli bir üretim kapasitesi oluşmaktadır. 1990 yılından sonra Türk hazır giyim sektörü dünyada altıncı ve AB’ye mal sevk eden ikinci büyük tedarikçi durumundadır. üretim sürecinde yarattığı katma değer ve uluslararası ticaretteki ağırlığı nedeniyle ekonomik kalkınma sürecinde önemli bir rol oynayan sanayi dalı haline gelmiştir. 8 . 16. Günümüzde tahmini olarak 40. Bu firmaların % 80’e yakın kısmı da fason üretim yapmaktadır. yüzyıla gelindiğinde daha da geliştiği görülmektedir.000’e yakın firma bu sektörde faaliyette bulunmaktadır. Tekstile paralel olarak gelişen hazır giyim ve konfeksiyon sektörü 1970’li yıllarda girişilen sanayi hamlesi ile genişleyerek 1980’li yıllarda ihracat atağına kalkmıştır.

ABD ve Hindistan ilk sıralarda bulunmaktadır. Giysi üretiminin hızlanması ile üretim miktarında önemli artışlar olmuş. daha klasik ve markalı ürünlere talep artmaktadır (Anonim. AB’yi ülkeler bazında değerlendirdiğimizde Çin dünyanın en büyük ihracatçısı konumundadır. Bu nedenle hazır giyim ürünleri pek çok ülkenin ekonomilerinde gerek iç piyasada gerekse ithalat ve ihracatta önemli bir yer teşkil etmektedir. hazır giyim ürünlerini uluslararası pazarlarda satmaya başlamışlardır. Böylelikle. gelişmekte olan ülkelerin hazır giyimdeki ilerlemeleri yabancı sermaye yatırımları ile hız kazanmaktadır. 2006:1)”.2 civarında gerçekleşmiştir. hazır giyim ihracatında 2. Çin ve AB bir bütün olarak ele alındığında. geliştirdikleri teknolojiler ve sermaye güçleriyle yatırımlarını işçilik maliyeti düşük olduğu ülkelere yönlendirmektedirler.2000:2). Düşük kaliteli günün modasına uygun olmayan. Hazır giyim sanayinin üretim yapısı emek–yoğun tarzdadır. bu ülkeler insan kaynaklarını teknoloji-yoğun sanayilere kaydırmışlardır. Meksika. siyasi ve sosyal yönleri olan. iç pazarın canlı olması bu sektörü daha da güçlü kılmaktadır(Özkan. çok yönlü bir gelişmedir. Dünya hazır giyim ihracatında AB. yığın üretimi yapılan hazır giyim ürünlerinden kalitesi yüksek. Türkiye.Dünya hazır giyim sanayinin dünya ticareti içindeki payı 2002 yılı itibariyle % 3. dünya pazarlarında Çin’e büyük rekabet avantajı sağlamaktadır. Küreselleşme ekonomik. 9 . Sanayileşmiş ülkeler. hammadde ve işçilik problemi olmayan ülkeler. mali. Gelişmiş ülkelerde iş gücü maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle. ülkelerin dış ticaret engellerini kaldırmalarını ve dünyanın adeta bir pazar durumuna gelmesini ifade etmektedir(Yarıcı. sırada yer almıştır. Ticaret alanında küreselleşme. 2007:1). Hong Kong. Çin. 1980’lerin sonlarına doğru dünya kamuoyunda küreselleşme olgusu yaygınlık kazanmaya başlamıştır. Moda ve tüketici tercihleri de hazır giyim endüstrisi talebinde belirleyici rol oynamaktadır. Dünya hazır giyim ticareti 1990 yılında 106 milyar dolardan 2002 yılında yıllık ortalama % 6 artışla yaklaşık 201 milyar dolara yükselmiştir. Öte yandan Çin ekonomisinin son yıllarda gösterdiği büyüme performansı nedeniyle. İşçi ücretlerinin çok düşük olması ve girdilerin büyük kısmını iç pazardan temin edebilmesi.

1995:1. ziynet. değişen moda eğilimlerine kolayca uyum sağlayabilmektedir. iş gücünün Türkiye’de bol ve ucuz olması. sim vb. deri. ipek. Hazır giyim üretimi kuruluş sermayesi açısından diğer sanayi kollarına oranla az yatırım gerektirmesi. büyük hazır giyim ihracatçısı konumundadır. Yaklaşık 30 milyar dolarlık üretim değerinin 18 milyar dolarlık bölümü ihraç edilmektedir. Mevcut kapasiteler yurt içi talepten oldukça fazladır. Markaloğlu. Üretimin yaklaşık 3/4 ‘ü on yaşından daha genç makine ve teçhizatla gerçekleştirilmektedir. ‘Süslenmeye yarar şey. Türk hazır giyim sektörü dünyanın 4. süsleme ya da süslenme işine denir. Sever. bir binayı veya eşyayı kullanış amacı yanında göze daha güzel göstermek için çeşitli türlerde yapılan estetik çalışmaların genel adına denilmektedir (Çatal. metal. sektör Türkiye’de hızla gelişmiştir.2. Giyim Süsleme ve Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri Süs. süsleri yerleştirme tarzı veya sanatı. Süsleme ise. iplikler kullanılarak. keten. Türk tekstil ve hazır giyim sektörü teknoloji düzeyi. dokuma vb. Türk hazır giyim sanayi esnek üretim yapısına sahip olup. 3. istihdam ve ihracat açısından Türkiye’nin en önemli sektörlerinden biridir. hazır giyim üretiminde kullanılacak hammadde sanayinin gelişmiş olması ve pazarlama olanaklarının bulunması nedeniyle. keçe. bezek. 10 . pamuk ipliği ve pamuklu dokuma satan Türkiye bu ürünlere karşı konan korumacılık önlemleri karşısında katma değeri yüksek ürünlere doğru yönelmiştir.1980’li yıllar sonrasına kadar dünya ülkelerinde pamuk. Başka bir deyişle süsleme. Tekstil sektörünün ürün kalitesi ve üretim teknolojisi çağdaş dünya standartlarındadır.1988:133). sözlük anlamı. pamuk. üzerine yapılan bezemelere denilmektedir (Barışta. Hazır giyim sektörü GSMH.2002:5. Türk tekstil ve hazır giyim sektörü büyük oranda ihracata yönelik bir sektördür. 1991:37). çeşitli iğneler ve uygulama biçimleri aracılığıyla. ekonomik etkinliği ve sosyal etkileşimi itibariyle ülkenin önde gelen sosyo-ekonomik faaliyet alanlarından biridir. yün. rafya.

havlu. çuha. Bunun en belirgin örneği. susam ve gül yağlarıyla karıştırılarak uygulanmaktaydı (Gürel. meşe kabuğu. pamuk. giderek gelişmesine ve yaygınlaşmasına neden olmuştur. İlk örtünme. çivit. gerek takı ve kıyafetlerle. badem. keten. Süslenme amaçlı maddeler. İnsanlar süslenmek ve süslemek isteği ile her dönemde yenilikler yapmış. çeşitli cins ve renkte iplikler. İnsanların giydiği ve çevresinde kullandığı eşyalarını. zeytin. Bu boya kimi zaman süs kimi zaman da bir ifade tarzıdır. kadife ve deri üzerine elde veya makinede iğne vb.2007). İlkçağ uygarlıklarında Coccus İllicis (Kırmız böceği) ve Coccus Cacti (Koşenil) adlı bitki bitlerinden karmen kırmızısı boyası. Murex Brandaris adlı deniz yumuşakçasından Sur moru adlı erguvan renkli hayvansal boyalar elde edilmekteydi. işlemenin ortaya çıkmasına.2007.2004). düz bir dikişi bile dekoratif anlamda yapma fikri ile gelişmiş bir sanat dalıdır(Şahbaz. kendi tarihsel süreci içinde.1984:3). mersin. rezene. ve Rubia Tinctorum (kök boya)’dır. ilkel toplulukların yüzlerini ve bedenlerini bitkisel veya madensel boyalarla boyamalarıdır. kendi yaratıcı gücünü ve el emeğini kullanarak süslemeler yapması. İnsanoğlunun iki parçayı birbirine ekleme. çeşitli kalınlıkta dokunmuş. Anonim. insanoğlu bedenini kuru bitki yapraklarıyla boyamaya girişmiştir.Süsleme veya süslenme arzusu insanlık uygarlığıyla başlamaktadır. kına. giysi dönemi başladığında bile. genellikle önce toz haline getirilip sonra ceviz. giyimlerini.2005:7). safran. İşleme sanatı da diğer el sanatları gibi insanların günlük ihtiyacı karşılığı. evlerini. 11 . giyecek ve kullanılacak eşyaları bezemek arzusu ile doğmuştur. gerek boyar maddelerle. Bitkisel kökenlilerin belli başlıları ise. İnsanoğlu tarih boyunca bedenini güzelleştirmek için çareler aramıştır. kullandıkları eşyaları süslemek için çaba göstermişler ve süslenmeyi sanat haline getirmişlerdir (Eronç. İnsan türü. Eski çağlarda yalnız kadınlar değil erkekler de güzelleşmek için çeşitli yöntemlere başvurmuşlardır (İzer. aletler. İşleme. yün. bedenini. gerek kokularla ve hatta gerekse bedeninde deformasyona neden olabilecek işlemlerle kendi estetik algısını bedeninde yansıtmaya çalışmıştır.

kemer keseleri. M. 12 . Bütün bunlar süsleme tarihinin çok eski olduğunun örnekleridir (Çatal. Karadeniz çevresince İskitlerin yaptığı temiz dikilmiş. İlk yapılan işlemeler hakkında fazla bilgi yoktur. deliciler aracılığıyla dikme işlemine neolitik dönemde başlanıldığı. obsidyen bizler. sırma ya da pul. eski Anadolu uygarlıklarından kaynaklanan Hristiyan kültürü ile gelişmiş Bizans ve Ermeni işlemeciliğiyle süregelen Anadolu işlemeciliğinin ulaştığı zengin ortamın içine girmişlerdir(Barışta. Koptlar tarafından beslenmiştir.Ö. aplike ile süslenmiş deri ceketler. bu yeni coğrafi ve kültürel çevre içinde zengin bir Anadolu işlemeciliği ile karşılaşmışlardır. yün tunikler. boncuk.2006). 1071 yılında Anadolu’ya gelen Türkler. Moğolistan’ın Altay dağları üzerinde yapılmış kazılarda. Türkler. Genellikle gergef ve kasnak adı verilen araçlara gerilen dokumalar üzerine uygulanan işlemeli ürünlerin geçmişi çok eski devirlere kadar uzanmaktadır(Anonim. Anadolu da yapılan kazılarda bulunan iğneler. kalkolotik dönemde metal çuvaldızlar kullanarak işlemeler yapıldığı belirlenmiştir.2006). Kemik. işlemenin ne zaman ve nerede ortaya çıktığını söylemek kesinlikle mümkün değildir. şerit gibi malzemeler kullanılarak yapılan süslemelerdir. M. Roma gibi devletler aracılığıyla geliştirilmiş. neolitik çağdan beri. Gönül. Hitit. Anadolu da işleme Truva. iğne ile yapılan işlemelerin varlığını ortaya koymaktadır. Tarihin yazı ile birlikte başlamış olmasına rağmen. Frig.1995:3. Urartu. Ancak kazılardan çıkan heykellerin üzerindeki elbiselerin işli oluşu İbrani tarihinde Nuh’un kızının ilk nakışlı kemeri kullandığının anlatılışı bu sanatın köklü bir geçmişi olduğunu anlatmaktadır(Anonim.1973:1). bol büzgülü kadın elbiseleri. ceketler. Üç kıtaya birden yayılan Türk milletinin geniş bir tarihi ve kültürü ile birlikte kendine has zengin bir sanatı vardır. Yunan.Ö.2002:5). 2500 yıllarında Sümer kadın kıyafetlerinin işlemeli ve bilhassa etek kenarlarının saçaklı olduğu görülmüştür. 612–100 yıllarına ait Asur kadın elbiselerinde işleme tespit edilmiştir. Dorak gibi şehirlerde serpilmiş Asur.sim. el çantaları gibi ürünler gün ışığına çıkartılmıştır. Orta Asya’da tarih sahnesine çeşitli adlar altında devletler kuran Türklerin ilk sanat eserleri burada kendini göstermektedir.

iplik. iş gücünün ve boş zamanların değerlendirilmesinde yardımcı olan. baskı teknikleriyle yapılan süslemeler şeklinde gruplandırılabilir. volan. giysinin kesimine bağlı model. gerek renk. şeritler. Bu işlemler. Osmanlı dönemi süsleme sanatlarında işleme sanatı çok önemli bir yer tutmaktadır. nakış (işleme) ile yapılan süslemeler.2. ajur. Bartın işi. harçlar. biye. fırfır-farbala ve drapedir.1. kanava (Kanaviçe. hazır danteller. tül işi.Türk süsleme sanatının gerek İslamiyet öncesi ve gerekse İslamiyet sonrası Türklerin hâkimiyet kurduğu pek çok coğrafi bölgelerdeki süsleme geleneklerinden etkilenmiş olması doğaldır. Ancak bu etkilenme çok kısa bir zaman diliminde kalmış. motif ve kompozisyon yönlerinden gerekse Türklere özgü sadelik yönünden. Türk duyuş ve düşüncesinin en önemli ifade aracı haline gelmiştir(Karoğlu. insanın duygularını heyecanlarını. kordonlar. Kumaşın biçimlendirilmesiyle yapılan teknikler. yaşadığı hayatın izlerini kolaylıkla aktardığı işlemeler. püskül. ponpon ve saçaklardır. aksesuar gibi özelliklerin yanı sıra uygulanan işlemlerdir. kasnak gibi çok kolay bulunabilen araç-gereçlerle yapılabilmesi ve iletişim aracı olarak da kullanılması. aplike. büzgüler (düz büzgü. kurdeleler. hesap işi. gergef. dikiş ve kumaşın biçimlendirilmesiyle yapılan süslemeler. spor dikiştir. piko. marka-monogram. oyalar. Hazır Gereçlerle Yapılan Süslemeler: Sutaşları. Antep işi. suzeni (kasnak işi) ve sarma işidir. Maraş işi. 3. Ekonomik faydanın yanı sıra. goblen). gölge işi.2007). pul-boncuk. okbaşı-fileş. her dönemde özellikle Osmanlı döneminde çok ilgi görmüştür. tüm iç dünyasını. danteller. enkrüste. beyaz iş. geleneksel kültürümüzün önemli belgeleri arasına girmesini ve bu sanat dalının günümüze kadar yaygınlaşarak gelmesini sağlamıştır. pililer. pervaz. İğne. kumaş. Nakış (İşleme) ve Makine Nakışı ile Yapılan Süslemeler: Türk işi. nervür. makreme. işlemelerin. balgümeci büzgüsü. su büzgüsü. hazır gereçlerle yapılan süslemeler. kapitone. 13 . Dikişle ve Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler: Dikişle yapılanlar. Giyim Süsleme Teknikleri Giyimde süsleme bir giysiye farklılık kazandıran. Çin iğnesi (iğne boyası). şematik büzgü).

Nakış (İşleme) ve Makine Nakışı ile Yapılan Süslemeler Nakış.2. İnsan ve hayvan figürlerinin yasaklanmasıyla birlikte dar bir alanda sıkışıp kalan sanatçının hünerli bir insan haline gelerek durmadan yeni süs motifleri üretmesiyle nakış (işleme) ortaya çıkmıştır.2. transfer. 1453'ten sonra.2. inkjet ve yüksek baskı teknikleridir.1. önceleri göçebe yaşamının etkisi ile her türlü süslemede kullandıkları insan figürlerini ortadan kalktığı. 3. hüznünü nakış işleyerek ruhsal sıkıntılarını gidermeye çalışmışlardır(Arseven. Bursa'dan Edirne'ye nakledilmiş. Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri 3. Eski çağlardan kalma mağara resimlerinden anlaşıldığına göre nakış ilk olarak giysileri bezemekte kullanılmıştır. Anadolu Selçuklu İmparatorluğu zamanından beri. Eski Mısırlılar nakışta çok ustaydılar. İlk nakış mektebi. hattatlar. yaldız. Asur ve Babil duvar resimlerinde el işi ile süslenmiş giysiler görülmektedir. Japonya’da ipek kumaş üzerine doğa görünümleri işlenmiştir.Baskı Tekniğiyle Yapılan Süslemeler: Batik. Bu gelenek Osmanlı İmparatorluğu döneminde de devam etmiştir. hükümdar saraylarında bulunan. Türklerin İslam’ı kabul etmelerinden sonra. aşındırma. sevinçlerini. dikişin dekoratif bir şekilde yapılmasından doğmuştur ve insanlık kadar eskidir. Fatih döneminde kurulan Nakış 14 .1970:204). kabartma. Nakış Doğu Asya’dan Türkler aracılığıyla Orta Asya ve Ön Asya’dan gelmiştir. flok (floklama). kitapları süsledikleri ayrıca süsleme desenleri hazırladıkları bilinmektedir. İnsanlar acılarını. Pers. pigment. coşkusunu. sarayda faaliyetini yürütmüş. sedef. doğu uygarlıklarında yüzyıllar boyunca çok ince el işleri yapılmıştır.2. Topkapı Sarayı'nın ilk Nakışhanesinin baş hocası ve müdürlüğünü Baba Nakkaş yapmıştır. Çin nakışlarında parlak renkli ipliklerle insan ve ejderha motifleri işlendikten sonra bu motiflerin dış çizgileri sırmayla yani altın ipliklerle belirginleştirilmiştir(Erdal.2005:16). hayvan figürlerinin ise yerini diğer sanatlarda olduğu gibi işleme sanatında da daha soyut bir üsluba bıraktığı dikkati çekmektedir. yakma. gofre. saray nakış hanesinde hattat ve nakkaşların. İstanbul'da. nakkaşlar ve öğrenciler sayısız eserler vermişlerdir.

"kethüda" ve "Serbölük" bulunmaktadır. Bugün tarihsel değer kazanmış el emeği göz nuru işlemeler zamanın kaçınılmaz aşındırması sonucu değer yitirme ya da yok olma tehlikesiyle karşılaşmaktadır. El sanatlarının önemli bir dalı olan nakış. Dikiş makinesini getirdiği kolaylık ve çağın koşulları el işlemciliğini etkileyerek gittikçe azalmasına neden olmaktadır(Markaloğlu. En başta. el ve makine nakışı olmak üzere iki ayrı meslek dalında ele alınmaktadır. şekil ve geometrik desenlerden. ustalar ve yardımcıları olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Günümüzde de insanlar yaşadıkları çevreyi güzelleştirme isteği ile evlerinde işlemeli ürünlere yer vererek geleneksel kültürünü yaşatmaktadır. sünnet. giyim ve dekoratif eşyalar süslemek amacıyla tabiattaki renk. 1830 yılında da zincir işi yapan makinenin keşfedilmesi. Bu grupların birkaçı hariç yerli sanatçılardan oluştuğu ve yabancı olanların Arnavutluk.2007). yüzyılda Japonya’da geliştirilen zigzag makineleri ile kısa sürede kolay ve çok işleme yapma olanaklarına kavuşulmuştur. eğitim kurumlarına dağıtılmıştır. Bosna-Avrupa'dan geldiği görülmektedir (Anonim. Bunun yanı sıra işleme sanatında yeniden üretilme ve 15 .2007). Makine nakışı çeşitli örtü. simlerle makine de yapılan işlemelerdir(Kavuk. Ehl-i Hiref cemiyeti içindeki "Nakkaşan" (desinatör) grubunun çizdikleri süsleme desenleri. El işlemelerinin birçoğu makinede de işlenebilmekte ayrıca makine de işlemeye özgü tekniklerde geliştirilmektedir. işleme sanatına sürekli yenilenme gücü vermektedir. eşit olarak. Singer’in geliştirdiği dikiş makineleri ve XX. 1790 yılında ucu çengelli makine iğnesinin geliştirilmesi. eski Türk sanatı kaynaklarından yararlanılarak kumaş ve deri üzerine çeşitli ipliklerle. Yüz yirmi dört-yüz yirmi dokuz sanatçıdan meydana gelen "Nakkaşan" grubu. Makine işlemeleri. "Sernakkaş".1996:5). ev dekorasyonunda yaygın olarak kullanılmaktadır. Özellikle doğum. Türk toplumunda çeyiz geleneğinin sürmesi. evlenme merasimleri ve çeyizlerde gelenekselleşen işlemeli örtüler. 1851 yılında Isaac M.Mektebi'nin uzantısı olduğu düşünülen Ehl-i Hiref cemiyeti 1481–1512 yılları arasında gelişmiştir.

Günümüzde makineyle nakış yaparak geçimini sağlayan pek çok kimse vardır. bir makinede 15’e kadar iğne kullanılabilmesi. göz (el nakışında ayak) sağlığının yerinde olması gerekmektedir. Bu nedenle makinede yapılan nakışlar ilgi görmeye başlamış ve insanlar zamandan ve ekonomiden tasarruf etmek için makine nakışını tercih etmektedir(Anonim. Meslek uzun süre ve kapalı yerde çalışabilmeyi gerektirdiği için vardiya sistemi uygulanmaktadır (Demirezen. fazla emek gerektirmeden kısa sürede ucuz ve kullanımı kolay ürünlerin üretilmesine neden 16 . seri üretime girmesiyle birlikte nakış (işleme). nakışçılık mesleğinde verimliliğin arttığı gözlenmektedir. Buna karşın. uğraşı ve sorumluluklarının yanı sıra kısa sürede yapılabilen işlerle kendilerini ve çevrelerini süslemeye çalışmaktadırlar. aile tipi nakış makineleri ve bilgisayarlı makineler yerini almaktadır. Özellikle elde kullanılan makinelerin yerini elektronik makinelerin alması. Bu alanda Türkiye’deki makine parkı. meslekte nitelikli eleman temininde güçlükler çekilmektedir. Çağın gelişimine paralel olarak modernleşen yaşam tarzında teknolojinin gelişi ile birlikte elde işlemeli özgün ürünler yerine. Teknolojik gelişmelere paralel olarak makineleşmenin hızla yaygınlaşması sonucunda eskiden elle yapılan birçok iş artık yerini makinelere bırakmaya başlamıştır. Aplikasyon işlemlerinde lazer teknolojisinin kullanımı ve pek çok rengin bir iğne ile uygulanması gibi yenilikler halen deneme aşamasındadır. Bunun yanı sıra küçük ölçekli atölyelerin kapanması ve işletme boyutlarının büyümesi yönünde bir eğilim olduğu görülmektedir. teknolojik gelişmeler göze çarpmaktadır. Makine nakışı hemen her eşya üzerinde uygulanabilecek özelliğe sahiptir. İşleme Yapımında Kullanılan Makineler: İşleme yapımında kullanılan makineler.2006). Teknolojik gelişmeler paralelinde. makinelerin işleme alanının genişlemesi vb. Günümüzde insanlar. Makinelerin olmuştur. Aile Tipi ve Sanayi Tipi olmak üzere iki gruptan oluşmaktadır. desen çizimlerinde bilgisayardan yararlanılması.1998). Bu meslekte çalışacak elemanların özellikle el. dünya sıralamasında en önlerde yer almaktadır.yaygınlaştırılma konusu gündeme gelmektedir.

dikismakinaservisi. Aile tipi nakış makineleri de kendi aralarında Düz dikiş ve zig-zag dikiş makineleri olarak iki gruba ayrılmaktadır. kasnak sallanarak ve otomatik olarak nakış işlemi gerçekleştirilmektedir. Örnek 1: Aile Tipi Düz Dikiş Makinesi (Kaynak: www. İşlemlere uygun transport ve aparat ilavesiyle farklı dikişler de elde etmek mümkündür. düz dikiş makinesi ve zig-zag dikiş makinesi olmak üzere çeşitleri bulunmaktadır(Korkusuz. hızlı dikiş yapan (dakikada 4000–6000 dikiş yapabilen) bu makineler küçük değişikliklerle işleme yapılacak hale getirilmekte ve kasnak sallayarak pek çok çeşitli işleme yapılmaktadır.com) 17 . hız seviyesi yüksek olmayan makinelerdir. Bu makinelerle yarı otomatik olarak veya dışarıdan kalıp takılarak değişik süslemeler de yapılabilmektedir Aile Tipi Nakış Makineleri. Düz Dikiş Makineleri: Çift baskı dikişi denilen. Bunun yanı sıra daha hızlı çalışabilen Aile Tipi Zig-zag Nakış Makineleriyle de çeşitli işlemeler yapılabilmektedir.1992:10). Normal incelikteki kumaşları dikebilen. Aile Tipi Nakış Makineleri genellikle evde kullanılmaktadır. Kollu.Aile Tipi Dikiş Makineleri: Aile Tipi Nakış Makinelerinin baskı ayağı çıkartılıp dişliler düşürüldüğünde. ayaklı ve otomatik çeşitleri bulunmaktadır.

cesurticaret.Zig-zag Tipi Dikiş Makineleri: Zig-zag dikiş makinesi.com) 18 . Örnek 2: Zigzag Makinesi (Kaynak: www. kenarda sürfile yaparken değişik disk veya elektronik dikiş ayarlamasıyla süsleme yapan makinelerdir.

Sanayi tipi nakış makineleri. 2007: 25). mekanik ve elektronik (bilgisayarlı) makinelerden oluşmaktadır (Çetinkaya.com) 19 . deri.) işleme yapabilme. tela vb. Örnek 3: Çok Başlı Sanayi Makinesi (Kaynak: www.bedava. Sanayi tipi nakış makineleri de kendi aralarında şeritli ve mekanik olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu makinelerin yüksek devirle çalışabilme.Sanayi Tipi Nakış Makineleri: Genellikle seri üretim yapan işyerleri için üretilmiştir. otomatik iplik kesip değiştirebilme gibi özellikleri bulunmaktadır. şeritli. çok sayıda iplik kullanabilme çeşitli yüzeylere (kumaş. Tek başlı ve çok başlı kafadan oluşan birçok çeşidi bulunmaktadır.

com) 20 .edagrup.Şeritli Makineler: Çok başlı nakış yapmak için üretilmiş özel makinelerdir. Motifin şekline göre özel olarak delinmiş şerit kartonlar makinenin üzerindeki yerine yerleştirilir ve bu şeritle işleme yapılmaktadır. Örnek 4: Çift Pullu Şeritli Nakış Makinesi (Kaynak:www. Optik okuyuculudur.

teksmakmakine. Optik okuyucu yoktur. Çok başlı bir makine olduğu için daha çok seri üretimde kullanılmaya başlanmıştır. Nakış sanayinde kullanılan tek amaçlı makineler mekanik makinelerdir(Çetinkaya.com) 21 . Örnek 5: Çok Başlı Mekanik Sanayi Nakış Makinesi (Kaynak: www.Mekanik Makineler: Bu makineler plakalarla çalışmaktadır.2007:25).

Kasnak İşi (Zincir İşi) Yapan Mekanik Makineler: Esnek. Örnek 6: Çift İğneli.com) 22 . İki İplikli Zincir Dikiş Makinesi (Kaynak: www. iki iplikli ve çok iplikli olmak üzere çeşitleri olan bir makinedir. örgü kumaşlarda kullanılan tek iplikli.selkanmakina.

2006:31). Dekoratif süslemelerde kenar temizleme işlemleri bu makineler ile yapılmaktadır(Zeybek.Piko (Fisto) Makineleri: Tek amaçlı imal edilmiş olup.net/) 23 . Örnek 7: Sanayi Tipi Piko Makinesi (Kaynak: www. tam devirli otomatik makineleridir.ustamakina.

dekat. Bu makineler tek amaçlı mekanik makinelerdir(Zeybek.Kordonet-Şerit Makineleri: Kordonet en çok giyim süslemede kullanılan. yanındaki kanaldan düzenli olarak verilerek koordineli bir şekilde desene göre hareketlerle dikişle tutturulmaktadır. Aynı şekilde şerit. 2005–2006) Örnek 9: Çok Başlı Makinelere Takılan Kordone ve Diğer Aparatlar (Kaynak: www.2006:31).com. Örnek 8: Çok Başlı Nakış Makinesi ve Aparatları (Kaynak: ARABACI. Bu işleme iğnenin yanından yürütülen kordonun iğnenin zig-zag hareketleriyle yapılmasıyla oluşmaktadır.tr) 24 . yüzeyde kordon tutturma gibi görünüm sağlayan işlemedir.

var olan ileri teknolojinin olanaklarını uygulamaya sahip makinelerdir ve makinedeki mikro işleyici ile kontrol edilmektedir(Yakartepe. Makinenin program kapasitesine göre birçok işleme gerçekleştirilmektedir (Coles. Happy Borudan.1999:2333). 25 . Türkiye’de şuanda tekstil sektörünün %80’i Tajima nakış makineleriyle üretim yapmaktadır. düğme iliği kaydı ve diğerleri bilgisayar tarafından yapılmaktadır. daha yüksek üretim ve kalite olanakları getiren. Nakış sektöründe daha önceleri elişçiliği ile yapılmakta olan aplike kesimi artık lazerli plotter sistemleri ile gerçekleştirilmektedir. erkek ve çocuk giysilerinde üretimini sürdürmektedir. programlama. Tüm dikiş seçimi. Melco markalı elektronik nakış makineleri sanayide kullanılan belli başlı makinelerdir. Tajima makinelerinin yanı sıra ZSK. Türkiye’de henüz elektronik nakış makinelerinin üretimi yapılmamaktadır(Zeybek. Işığın “uyarılmış radyasyon yayımı” sayesinde güçlendirilmesi ve elde edilen yoğun ışığın odaklanıp daha da küçük bir noktada toplanması sağlanarak tüm enerjinin bu nokta üzerinde etkide bulunması prensibiyle iş yapmaktadır. 1969 yılından bugüne iç ve dış pazarda giyim ve tekstilcilere masa örtüsünden yatak örtüsüne arma ve amblemden deri ve her türlü kadın. Bilgisayarlı makinelerde lazer teknolojisi. Tamamen mekanik olarak çalışan makinelerden çok daha az hareketli parçası vardır. Türkiye’de nakış sanayi. Böylelikle üretimden çıkan her bir parçanın diğerleriyle aynı olması sağlanarak kalitenin iyileştirilmesi. daha hızlı ve ucuz bir üretim yapılmakta ve maliyet açısından. kesimlerde kalıp maliyetlerinden kurtulmayı mümkün kılmaktadır(Anonim. 1960’ların başından beri gelişmekte olan ve doğası gereği çok çeşitli kullanım alanları bulan. her geçen gün daha çok sektöre sızan bir yöntemdir. dikiş oluşturmanın fiziksel işlemini kolaylaştıran.2006:32).Bilgisayarlı (Elektronik) Makineler: Bilgisayarlı (Elektronik) dikiş makinesi. vd. 1985 yılında Türkiye ilk defa üstün teknolojiye sahip Japon Tajima elektronik nakış makineleriyle tanışmıştır. Bilgisayarlı bir dikiş makinesinde bir ya da birden çok mikro işlemci bulunur. Paff. elişçiliğinde insan hatasından kaynaklanan hataların giderilmesi mümkün olmakta.2004).1995:8).

26 . hazırlık süreleri kısaltılmaktadır. iğnenin istenilen şekilde yukarıda veya aşağıda durmasına olanak sağlamaktadır. bilgi aktarımının disket ile yapılması genel özelliklerini oluşturmaktadır(Çetinkaya.2000:8). hıza kadar çalışabilmeleri. istenilen oranda büyütülüp küçültülerek tüm kompozisyon oluşturulmakta. EPROM adı verilen sayısallaştırıcı alet tarafından nakış otomatlarına aktarılmaktadır. Bazı makinelerde hem makinede hem de ayak kontrolünde ayrı ayrı devreler bulunmaktadır. istenilen dikiş hattını yapma olanağı tanıyarak. otomatın üzerinde bulunan otomatik nakış kafaları sayesinde. Bilgisayarlı nakış makinelerinde bir ürünün tasarlanmasından. Uygulanması istenen desen ya da motif bilgisayar ortamına aktarıldıktan veya bilgisayarda hazırlandıktan sonra. Çünkü dikiş motifleri bilgisayar hafızasında depolanmıştır. Bilgisayarlı nakış makineleri. Bu makinelerin tek aşamalı ilik yapma düzeni dâhil olmak üzere yapabildikleri birçok değişik işlem vardır. son derece hızlı bir şekilde yapılmakta ve böylece 10–12 adet ürün aynı anda işlenmektedir(Altın. Makinedeki devre. Kumaşa işlenecek desen. 15 iğne sayısı ve 1200 devir/dk. Elektronik ayak kontrolü motorun hızını ayarlar.2007:26). tek kafadan 44 kafa sayısına ulaşabilen muhtelif ölçülerde olmaları.Bilgisayarlı nakış makineleri hafıza ile ilgili işlemlerde mükemmel özellik göstererek üretim kapasitesini artırmaktadır. Bunun yanı sıra diğer özellikleri ise şunlardır: Makinede veya ayak kontrolünde bulunan ve mekanik fonksiyonları kontrol eden entegre devreleri vardır. Daha hassas kontrol ve derhal durma ve hareket etme yeteneği vermektedir. Nakışın kumaşa uygulanması. yavaş hızlarda veya ağır kumaşlar dikilirken bile tam iğne gücü sağlamaktadır. desenin kumaşa işlenebilmesine kadar tüm işlemler oldukça basitleştirilmektedir. Ancak gerçek avantajları sahip oldukları geniş dekoratif opsiyonlardır. Mekaniksel seçim eksantrikleri yoktur.

Örnek 10: Türk İşi (Kaynak: elifhobi.com) 27 .Dikiş motifleri bir düğmeye basılarak seçilir ve seçenek bir ekranda gösterilmektedir. vd. Bir dikiş motifi sırası seçilip makineye yüklenebilir.blogcu.2005:32)”. Elde ve makinede uygulanmaktadır. tersi ile yüzü aynı görüntüde olan ve bazı tekniklerin sayılarak da yapılabildiği bir işleme tekniğidir. (Köklü. Erdal. iplik ve sim kullanılarak iğne ile işlenen mürver iğne tekniği dışında. o zaman makine sırayı tam olarak tekrarlayabilmektedir(Yakartepe. Türk işi uygulamada düz hatlı ve sade desenler tercih edilmektedir. kumaşa desen çizilerek geçirilen kasnak veya gergef üzerine kumaşlar gerilen.2002:79. Önceden programlanmış olan motifler ve harfler dikiş yoğunluğunu kaybetmeden uzatılabilir. Makinede. kısaltılabilir. Nakış Teknikleri: Türk İşi: Geleneksel işleme tekniklerinden olan Türk işi. tersine çevrilebilir veya ayna hayali gibi dikilebilmektedirler.1999:2333–2334).

blogspot. verev hesap iğnesi ve ciğerdeldi hesap işi iğne tekniklerindendir.2006:45)”. susma. civankaşı.Hesap İşi: Kumaşın iplikleri sayılarak yapılan tersi ile yüzü aynı görüntüde olan bir işleme tekniğidir. Her işleme gibi kendine has teknikleri vardır.1990:7. Antika. Elde ve makinede uygulanabilmektedir (İlker vd. Örnek 11: Hesap İşi Kese ( Kaynak: lutfiyeylehertelden. Akçin.com) 28 . düz hesap iğnesi.

com) 29 .blogcu. Makinede uygulanan diğer işlemeler kasnağa gererek işlenirken. Markaloğlu. çok katlı sırma veya sim ile alttan mumlanmış iplikle karşılıklı tutturularak yapılan bir işleme tekniğidir. tersi ile yüzü farklı görüntüde olan. tafta gibi kumaşlar üzerine mukavva kalıp kullanılarak işlenen.2002:56.Maraş (Dival) İşi: Dival.1996:6–87). Son yıllarda piyasada aplike edilmek üzere makinede yapılmış işlemelere rastlanmaktadır. dival işleme kartona gerildiği için makinede de kartonundan tutularak işlenmektedir. özellikle kadife. Örnek 12: Maraş İşi (Kaynak: e1y3. Bir bölümü ütülenerek arkasındaki maddenin kumaşa yapıştırılması ile bir bölümü ise dikilerek kullanılmaktadır (Çatal. atlas. deseni kartondan özel bıçağı ile oyularak hazırlanıp kumaşa yapıştırılan ve kartona gerilen cülde denilen özel tezgâhta üstten.

Antep İşi: İplikleri sayılarak ve belli motif özellikleri dikkate alınıp bazı iplikleri kesilerek üzerine çeşitli ajurların işlendiği ve motif kenarının susmalarla zenginleştirildiği bir tekniktir(Köklü.kadinlarkulubu.2002:180). Örnek 13: Elde Antep İşi (Kaynak: www.com) 30 .

Tasarımın tamamı ajurlardan oluşan biçimlerle yapılmaktadır. Örnek 14: Makinede Antep İşi (Kaynak: sirine01.2003:190)”.Makinede işlenecek Antep işi tekniğinin tasarımında ajur alanlarının etrafında susma tekniği ile süsleme yapılmaz.blogcu. El ile işlenen tasarımlardan daha büyük.com) 31 . kumaş yüzeyini daha çok dolduran kompozisyonlardan oluşturulmaktadır. Antep işi hem elde hem de makinede uygulanabilmektedir(Alpaslan.

Beyaz işin makinede yapılan ve kolberlerin zengin olarak kullanıldığı çeşidine delik işi denilmektedir.1984:81. Günümüzde makinede. Örnek 15: Beyaz İş (Kaynak: www. Alpaslan. Makinede yapılmasına rağmen elde yapılan beyaz iş her zaman için daha değerli olmaktadır (Eronç. kabartılıp.orgu-dantel.com) 32 . kumaşın filtre ve ajur yapılacak bölümü tamamen oyulup ipliğin atılmasıyla uygulanmaktadır. filtre ve ajurlar ipliğin çekilmesiyle değil. üstü sarılarak da uygulanmaktadır.2003:162).Beyaz İş: Önceleri beyaz iplikle kumaş üstüne işlenen işlemelere beyaz iş denilmekteydi. Makinede beyaz iş işlenirken. renkli kumaşlar üzerine aynı renk ipliklerle işlendiği gibi beyaz üzerine hafif renkli iplikler kullanılarak altı doldurulup. Daha sonraları ise renkli ipliklerle renkli kumaşlar üzerine de uygulamalar yapıldığı halde bu isim değişmemiştir.

sabah.com.1990:176).(Korkusuz. kumaşın iplikleri kesilerek yapılanlara da kesme ajur adı verilmektedir. Elde ve makinede uygulanmaktadır. Örnek 16: Ajur İşi Yastık Kenarı (Kaynak: arsiv. Ajurlar iplik çekilerek yapılmaktadır.Ajur: Antep işi ajurun gelişmiş bir çeşididir. Kumaşın iplikleri çekilerek yapılanlara. çekme ajur.tr) 33 .

Aplike işlemesi her türlü kumaşa ve giyim çeşidine uygulanmaktadır. yapıştırma ve tatbik etmedir.blogcu.1984:73). düz veya desenli bir kumaştan kesilmiş motifleri veya parçayı başka bir kumaşın üzerine kapama. Örnek 17: Aplike Yatak Örtüsü (Kaynak: e1y3. Aplike.com) 34 . Oldukça dekoratif bir işleme türüdür.Aplike: Sözlük anlamı. Elde veya makinede aplike yaygın olarak kullanılmaktadır. Makinede aplike uygulanırken yapılacak işin özelliğine göre kumaş ve iplik seçilmektedir. Aplikasyon yapıldıktan sonra çeşitli işleme iğneleri ile süslenebilmektedir (Eronç. ikinci bir parçanın kumaş ve desen özelliğine göre desen çevresinden makinede çeşitli nakış iğneleri uygulanarak tutturulması işlemiyle yapılmaktadır. uygulanacak olan fon parçası üzerine.

net) 35 . Bu mesafe daha fazla da arttırılabilmektedir.fiyonk. Elde ve Makinede işlenmektedir (Köklü. başlı başına bir süs unsuru olarak da kullanılmaktadır.2002: 217). Örnek 18: Piko Örtü (Kaynak: www.Piko: İğne oyalarında değişik şekillerin meydana getirilmesinde kullanılan piko. Zürefaya çok benzeyen piko zürefadaki düğümlerin yan yana gelmesi ve aradaki ipliğin en az 3–4 katı fazla bırakılması ile meydana getirilmektedir.

kasnak. gergef ve kâğıt vasıtasıyla gerilen zemin üzerine. Kanaviçe çapraz iğne grubundandır. Goblenler genellikle. Örnek 19: Kanaviçe (Kaynak: dilhanblocu. sırma. düz goblen ve diyagonal goblen olarak sınıflandırılmaktadır. Goblen halk dilinde yaygın olarak kanaviçe adıyla bilinmektedir.2002:40–41). Bu işleme tekniğinde her cins kumaş ve deri üzerine elde veya makinede. Bunlar: • Tek iğne (Haç iğnesi) kanaviçe: Kumaşın üzerine kanaviçe teyellendikten sonra soldan sağa doğru çalışmaya başlanmaktadır. verev goblen. iğne ve tığ gibi araçlarla. düz veya kabarık bir şekilde uygulanmasıyla yapılmaktadır(Altun. sayılmadan. Kanavada iki tür iğne kullanılmaktadır.com) 36 . tel kullanılarak. küçük goblen.1996:32).blogspot. • Çift iğne (Fıstık iğne) kanaviçe: Önce verev sonra düz olmak üzere iki kanaviçe iğnesi üst üste yapılmaktadır (Çatal. sim.Kanava (Kanaviçe-Goblen): Kanaviçe veya telleri sayılabilecek türde kumaş üzerine renkli iplikle yapılan özel bir işlemeye goblen denir. çeşitli tekniklerin sayılarak. Kanaviçe adı verilen seyrek dokunmuş kolalı keten bezi üzerine işlenmektedir. iplik.

yün. 1984:200) 37 . Filoş. kuka. pili. Okbaşı ise fileşin kullanıldığı yerlerde kullanılmaktadır (Eronç. En çok kullanılan iplik kordonedir. Örnek 20: Okbaşı-Fileş (Kaynak: Eronç.1984:200). pili kaşelerin başlama yerlerinde kullanıldığı gibi. orlon. Kumaş cinsi ve uygulanacak giysiye göre iplik cinsi seçilmektedir. gruplar halinde süs olarak da yapılmaktadır. ilik ve cep uçlarında. ipek ipliklerle de yapılmaktadır.Okbaşı – Fileş: Elde veya makinede fileş.

fatihnakis.1990:182).Marka. Marka veya monogramlar beyaz iş tekniği ile altı doldurulup üstü sarılarak işlenmektedir. bir nesneyi tanıtmaya ve benzerlerinden ayırmaya yarayan işaret veya birkaç harfin birleşmesinden meydana gelen şekillerdir. kadınlara ait işaretlere ise “Monogram” denilmektedir (Korkusuz.com) 38 . Monogram.Monogram: Marka. Çeşitli işleme iğneleri ile karıştırılarak yapılan işlemelerde zengin görünümlü markalar elde edilmektedir (Çatal. Örnek 21: Marka-Monogram (Kaynak: www. Kadın ve erkek olarak ayrıldıkları için erkeklerin kullandıkları işaretlere “ Marka”. imza yerine kullanılan ve özel ismin harflerinden meydana gelen markadır.2002:47). Fransızca (Margue) kelimesinden gelmektedir.

uygulamadaki kolaylığı.blogcu. kısa sürede yapılması nedeniyle yaygın olarak kullanılmaktadır. Anonim.2006:44).Çin iğnesi (İğne boyası) : Çin iğnesi.2007). Bu nedenle buna iğne boyası adı da verilmektedir(Akçin. kullanışlı olması. c)Fantezi Çin İğnesi: Desen çizgisi üzerinden içe doğru tek sıra halinde uzunlu kısalı uygulanır. desen yüzeyini tamamen kapatan bir iğne tekniğidir. Kullanılan iplik renkleri birbirine kaynaştırılarak düz bir yüzey oluşturduğundan boyanmış hissini vermektedir. Elde ya da makinede aynı şekilde işleme yapılmaktadır(Köklü. Örnek 22: Çin İğnesi Örtü (Kaynak: maharetler. b)Gölgeli Çin İğnesi: Çeşitli renk tonları veya birkaç renk kullanılarak uygulanır. üç şekilde uygulanmaktadır: a)Düz Çin İğnesi: Tek renk kullanarak uygulanır.com) 39 . Çin iğnesi tekniğinde tasarımlar stilizasyon yöntemiyle oluşturulmaktadır. Makinede Çin iğnesi.2002:67-68. Çin iğnesi.

com) 40 .blogcu.2002:70). orlon.Makrame: Makrame daha çok giyim süsleme ve ev aksesuarlarında kullanılmaktadır. sicim. İlmik veya düğümlerden meydana gelen bir çeşit danteldir. Örnek 23: Makreme İşi Çanta (Kaynak: arzununhobileri. Dantel görüntüsünden dolayı düğüm danteli olarak da adlandırılmaktadır. Makrame yapılırken kumaşın kendi iplikleri kullanıldığı gibi koton. yün. ince şeritler ve rafyada kullanılmaktadır (Çatal.

Astragan İğnesi: Makinede astragan iğnesi işlenirken, iyi sonuç alınması için, kumaşların düz yüzeyli, sık dokunuşlu ve kalın olmasına dikkat edilmelidir. Desen kumaşın tersine çizilmektedir. Eğer çok tok görünüşlü olması isteniyorsa ince, mermerşahi benzeri bir kumaşa desen çizilip, kumaşın arkasına yerleştirilerek kasnağa gerdirilmektedir. Makinenin masurasına 8 veya 12 numara koton yumak sarılır. Makinenin üzerine nakış masurası takılır. Desen, makinede ve masuranın üzerinde nakış makarası takılı olarak, makine dikişi ile sabitlenmektedir (Anonim,2007).

Örnek

24:

Astragan

İğnesi

Masa

Örtüsü

(Kaynak:

www.adanzyekadin.com)

41

Gölge işi: Organtin, organze, şifon, jorjet gibi şeffaf ve ince kumaşlar üzerine uygulanmakta olup kumaşın tersinden ve yüzünden işlenebilmektedir. Kumaşın tersindeki iplik renkleri kumaşa gölge şeklinde geçtiği için gölge işi adı verilmektedir. Kalın kumaşlarda desene hafif kabarıklık yapması için uygulanmaktadır. Dış ve iç giyim süslemelerinde çok kullanılan bir işleme türüdür (Eronç,1984:71).

Örnek 25: Gölge İşi Salon Takımı (Kaynak: sirmalim.blogcu.com)

42

Tül işi: Tülün deliklerine, ipin desenine uygun olarak atılması veya alt üst olarak geçirilmesi ile yapılmaktadır. Dayanıklı ve kullanışlı olması yönünden nakışta keten ve naylon tül tercih edilmektedir. Çok başlı ve çok iğneli makinelerde uygulanmaktadır (Korkusuz,1990:152).

Örnek 26: Tül İşi Seccade Takımı (Kaynak: www.oya-modelleri.com)

43

Sık dokunuşlu kumaşlar üzerine ince iplikler kullanılarak uygulanmaktadır. Desen şekline ve özelliğine uygun olarak desenin içini enine.dantel-modelleri.2007). Örnek 27: Çöp İğnesi (Kaynak: www.com) 44 . boyuna veya balıksırtı olarak doldurulabilmektedir.com) Örnek 28: Verev Sarma (Kaynak: www. Bu uygulama düz ve verev pesent görünümü vermekte ise de işlemenin kabarık ve sık ince sarma oluşu Türk işi pesent tekniğine uygun değildir.Çöp İşi: Çöpün üzeri sarılarak uygulandığı için bu isim verilmiştir.dantel-modelleri. Çöp işinde ince sarma makinede zig-zag ayarı yapılarak uygulandığı gibi kasnak oynatarak da yapılmaktadır(Anonim.

kullanılan malzemeye ve işlendiği aletlere göre isimlendirilmektedir. işleme tekniğine.Oyalar: İğne. tığ. Oyalar genellikle. Elde işlenen bir tekniktir (Toplu.1988:14). firkete veya mekik kullanılarak ince iplik veya ipek iplikle yapılan ilmiklerden oluşmuş ince örgü dantele oya adı verilmektedir.blogcu. Örnek 29: Oya (Kaynak: dantelsayfam.com) 45 .

Danteller kalitesine veya kullanıldıkları yere göre. Örnek 30: Dantel Elbise (Kaynak: www. Dantelâ.Danteller: Dantelâ. yün. eşyalara süs olarak dikilen. çamaşır.2007). ince ilmikli ve değişik şekillerde desen yapılarak örülen seyrek bir dokumadır. pamuk. keten. Genellikle kadınlar tarafından yapılan iğne.dantel. tentene de denilmektedir. Fransızca bir kelime olup.us) 46 . örtü vb. dantel. tığ ve mekikle örülen veya makinede dokunan yatak takımlarında kullanılan zarif bir süsleme malzemesidir. elbise. suni ya da sentetik ipek ile örülebildikleri gibi altın veya simlerle de yapılabilmekte veya süslenebilmektedir (Anonim.

Altın. gümüş. İşleme yapılırken tel. bakır telle işlenen tel kırma günümüzde genellikle madensel tellerle işlenmektedir. Örnek 31: Bartın İşi Yastık (Kaynak: www.com) 47 .Bartın işi: Sırma ile yapılan bir işleme türüdür.1994:221).kadinlarkulubu. tek işlemin tekrarıyla oluşan bir iştir.2002:55). Bartın işi (Kırma Tel İşi). makas kullanılmadan koparıldığı için bu ismi almıştır (Çatal. Bunun yanı sıra ipliği sayılabilen kumaşlarda kullanılabilmektedir Bartın işinin en önemli özelliği makine ile işlenmeyip elde uygulanmasıdır (Tuğtaş. “ +” şeklinde yapılan bu nakış genellikle tül üzerine uygulanmaktadır.

(Akçin.org) 48 . İşleme motifin sınırı içerisinde bir zincir halinde sürdürülmektedir. Avrupa bu işi tığ ile yaptığı için tığ işi de denilmektedir. zincir işi tekniğine dayalı bir nakış türüdür. Suzeni.1990:56).kelebekforum.Suzeni (Suzene. Desen çizgisi dıştan içe doğru dönerek doldurulmaktadır. vd.2006:44. Elde ve makinede uygulanmaktadır. Kasnak İşi): Geleneksel Türk motifleri ve stilize motifler üzerine uygulanan. Kasnak işi olarak da bilinmektedir. İlker Örnek 32: XVIII. Yüzyılda Osmanlı Dönemi Suzeni İşlemeli Seccade (Kaynak: www. üzerine motif çizilmiş bez kasnağa gerilerek iğne veya tığ ile kasnağın altındaki iplikler veya yünler başparmak yardımıyla çekilmektedir.

sim ve bunun gibi iplikler kullanılarak desenin içi küçük daireler şeklinde tamamen doldurularak işlenmektedir. floş. görünümün güzel ve kullanışlı olması nedeniyle elde ve makinede çok uygulanan bir nakış tekniğidir(Anonim. Sık dokunuşlu kumaşlar üzerine nakış ipliği.com) 49 . İşlemede kolaylık.blogcu. Örnek 33: Kum İğnesi Bohça (Kaynak: maharetler.Kum İğnesi: Görünümü küçük kum taneciklerine benzediği için “Kum İşi” olarak adlandırılmaktadır.2007).

Yakartepe vd.1973:18.info) 50 . Bu nakış tekniğinde nakış veya aplike kenarlarını belirlemek için iri sargılarla nakışın yerini belirleyen nakış yolu oluşturulmaktadır. Daha sonra bu sarma nakışın içi örtülü dikişlerle doldurulmaktadır. Örnek 34: Sarma İşi (Kaynak: www.derya-gibi.Sarma İşi: Renkli ipek veya ipliğin sık olarak yan yana sıralanmasıyla işlenen bir tekniktir. Elde ve makine uygulanmaktadır (Gönül.1999:2296).

Kordon olarak kullanılacak iplik masuraya sarılarak makinenin altında. beyaz iş. İşin esas yüzü işlemenin altta kalan kısmıdır. Kordon tutturma işi başlı başına makinede uygulandığı gibi aplike. Örnek 35: Bolonya İğnesi Masa Örtüsü (Kaynak: www. desen özelliğine ve uygulanacak yere göre kordonun. Kordon tutturma işi desenin içini tamamen dolduracak şekilde kordonları yan yana tutturarak uygulandığı gibi kenar sularında tek sıra olarak da uygulanabilmektedir. Antep işi vb. nakış çeşitleri ile birlikte de uygulanabilmektedir (Anonim. Mümkün olduğu kadar birbirini takip eden desenler tercih edilmelidir. tutturma için kullanılan ince iplik ise üstünde olmalıdır.Blonya İğnesi (Kordon Tutturma): Kordon tutturma.2007). astragan işi.derya-gibi. Makinede kumaşın tersinden çizilerek uygulama yapılmaktadır.info) 51 . ince iplikle elde veya makinede tutturarak yapılan bir nakış çeşididir.

2. Biye.com) 52 .2. tek olarak veya işleme iğneleriyle uygulanarak zengin süslemeler elde edilebilir (Eronç. Kavisli bölgeler için ütü ile şekillendirildikten sonra. Bir süsleme gereci olan biye.blogcu. etek ya da herhangi bir parçanın kenarına geçirilen verev kumaşa biye denilmektedir. Dikişle ve Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler Dikişle Yapılan Süslemeler: Biye: Giyimde süsleme veya temizleme amacı ile yaka.1984:253). önceden istenen en ve uzunlukta kesilmektedir. Örnek 36: Biye İşi Damat Bohçası (Kaynak: haticeozkan. makinede ya tamamen el yardımıyla operasyon noktasına yönlendirilir ya da makineye biye aparatları takılarak biyenin giysiye dikilmesiyle işlem gerçekleştirilir(Yakatepe vd.1999:2502).2.3. kol.

2003) 53 .2000:53). Örnek 37: Pervaz Çalışması (Kaynak: Atlamış. makinede istenilen yerlere dikilmesiyle işlem gerçekleştirilmektedir(Kodaz vd. Pervaza tela yapıştırıldıktan sonra. Giysiye verev parçadan ve şekline göre kesilen parçadan olmak üzere iki şekilde pervaz geçirilmektedir.Pervaz: Kolsuz ve yakasız giysilerin kol ve yaka çevrelerini temizleme sağlamlaştırma işlemlerinde uygulanan bir dikiş tekniğidir.

çinicilikte ve sedef kakmacılıkta da kullanılmaktadır. Enkrüste giyimlerde süsleme amacıyla ve kumaş yetişmediği zamanlarda.1988:192).2003) 54 . her cins kumaşa uygulanabilmektedir. kumaşı oyarak içine diğer bir parçanın konması anlamına gelmektedir. Giyimde kullanıldığı gibi oymacılıkta.Enkrüste: Fransızca bir kelime olup. başka kumaş ilavesiyle giyimi tamamlamak için kullanılmakta olup. Örnek 38: Enkrüste Çalışması (Kaynak: Atlamış. Ancak kumaşların kalınlıklarının aynı olmasına ve renklerinin uygun olmasına dikkat edilmelidir (Bayraktar.

en eski el işlerinden biridir.Kapitone: Kapitone.1988:143). Teknolojinin gelişimi ile birlikte. çok iğneli kapitone makinesi ve otomatik yorgan dikme makinelerinde kapitone dikişi yapılmaktadır. kasnaksız kıvrımlar. zikzak makine çekmeye denilmektedir. kumaşın altına tahta pamuk.uygunkapitone. dik köşeli ve yuvarlak desenler ile kapitone dikişi yapılmaktadır(Yakatepe vd. Kapitone giyime ceketlere. atlama desenleri ve geri dönüşler yaparak. Taftanın atmak ve yarılmak gibi kötü bir tarafı vardır. Kapitone bütün dünyada uygulanan.com) 55 . sünger. Tafta dışında kumaşların hemen hemen hepsine kapitone yapılabilmektedir.1999:2305). non-woven. astarlara. Örneğin dört iğneli kapitone otomatında vatkalı. Örnek 39: Kapitone Yelek (Kaynak: www. köpük veya diğer kalınlaştırıcı malzemelerin astar kumaşı ile değişik şekillerde. tek kafalı kapitone makinesi. pazen gibi malzeme yerleştirilerek üstünden düz. Ayrıca kullanılan iplik de kumaşa uygun olmalıdır (Sever. sabahlıklara ve çocuk giyimine uygulanmaktadır.

Örnek 40: Spor Dikiş (Kaynak: www.Spor Dikiş: Teknolojinin gelişmesiyle birlikte çok çeşitli süsleme yapan makinelerde giysiye estetik bir görünüm ve cazibe katmak amacıyla spor dikiş uygulanmaktadır. cep kapağı. yerlerinde kullanılmaktadır. yan dikişler vb. Özellikle giysilerin cep.kustekstil.com) 56 .

Örnek 41: Sıra Büzgü (Kaynak: www.ilhangunes. Büzgüler yapılış biçimlerine göre isimlendirilmektedir. Bunlar: Düz büzgü.tr) 57 . balpeteği) vb. balgümeci büzgüsü (Nidabey. su büzgüsü. gibi.com. şematik büzgüler.Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler: Büzgüler: Büzgü kumaşın bir ucundan istenilen yere kadar oyulgama dikişi geçirilmiş bir veya birkaç ipliğin çekilmesiyle meydana gelen ve kumaşın bolluğunu azaltan sık küçük pililerdir.

Düz büzgü; büzgünün en çok kullanılan ve en kolay şeklidir.

Örnek 42: Düz Büzgülü Etek (Kaynak: www.outletim.com)

58

Su büzgüsü; büzgünün su veya su buharı ile çeşitli biçimlerde şekillendirilmesine denilmektedir. Başka bir deyimle ipliksiz büzgü de denilebilir. Kumaş önce iplikle akla gelebilen her biçim ve şekilde büzülür. Su veya su buharı ile ıslatılır. Kurutulup şekillendikten sonra büzgü iplikleri çekilerek atılır ve ipliksiz şekillenmiş büzgü elde edilir (Eronç,1984:226).

Örnek 43: Yıldız Su Büzgüsü (Kaynak: Atlamış,2003)

59

Şematik büzgüde kumaş, geometrik şekillerle tutturularak büzülür. Bu büzgüler ütü ve yıkama ile bozulduğundan, yıkanmayan eşya ve giyimlere uygulanmaktadır. Saten, kadife, ipekli kumaşlarda daha iyi sonuç alınmaktadır. Bu büzgüler yapılışı ve görünüş biçimlerine göre isimlendirilmektedir (Kodaz ve diğerleri, 2000:36).

Örnek 44: Dalga Büzgü (Kaynak: Atlamış, 2003).

60

Balgümeci yapmak için fazla kumaşa gereksinim vardır (Korkusuz. Sağdan sola doğru çalışmaya başlanmakta olup.com) 61 .Balgümeci Büzgüsü (Nidabey). Örnek 45: Balgümeci (Nidabey) (Kaynak: www.smockingstore. dekoratif bir dikiş tekniğidir. bal peteğini andırdığı için balgümeci adını almaktadır. Daha ziyade yazlık elbiseleri süslemekte kullanılmaktadır.1990:286).

net) 62 . tek tarafa katlanan pililerdir.kadincahayat. Pililerin çeşitli yapılış şekilleri vardır. Bunlar: Tek taraflı pili (Düz pili). Örnek 46: Tek Taraflı Pilili Etek (Kaynak: www. bolluk vermek veya süs amacıyla yapılan.Pililer: Giysi veya herhangi bir eşyayı süslemek ya da bolluk vermek için yapılan kumaş kıvrımına pili denilmektedir. Pililer ince ve geniş aralıklı yapılabildiği gibi ütülü ve ütüsüz (Serbest) şekilde de yapılabilmektedir.

com) 63 .Pilikaşe. tek taraflı iki pili kenarının kumaş yüzünde karşı karşıya getirilmesiyle yapılan piliye denilmektedir. Örnek 47: Pilikaşe Etek (Kaynak: www.elderwearwecare.

cc/forum) 64 . Örnek 48: Kanun Pilili Etek (Kaynak: www.Kanun pili. pilikaşenin tersten görünüşüne denir (Çatal.2002:86).konya.

pilimodpilise. Örnek 49: Ütü Pilisi (Kaynak: www. Daha çok yıkanmayan giyimlere uygulanmaktadır (Kodaz ve diğerleri.Ütü pilisi. makine çekilmeden yapılan pilidir. Genellikle süsleme olarak kullanılmaktadır. 2000:47).com) 65 .

Akordeon pili. kanun pilinin çok ince yapılmış şekline denilmektedir.vintagewedding.com) 66 . Örnek 50: Akordeon Pilili Elbise (Kaynak: www. Perde ve farba kenarlarına uygulanmaktadır (Eronç.1984:251).

tunaplise. 180 C sıcaklıkta pres altında bir kumaşa yapılan pilidir.com) 67 .2002:88).Bozulmayan pili (Tergallenmiş pili). Örnek 51: Bozulmayan (Tergallenmiş) Pilili Etek (Kaynak: www. Yalnızca bazı sentetik kumaşlara uygulanabilmektedir (Çatal.

cilt 9:295). bir kumaşın üzerinde kabarık bir süs meydana getiren bir veya iki milimetre genişliğinde dikilmiş ince piliye denilmektedir (Meydan Larouse. makinede).Nervür (Elde.modalife. Örnek 52: Nervürlü Bluz (Kaynak: www.net) 68 .

Örnek 53: Volanlı Çocuk Elbisesi (Kaynak: www.chichiqueen. büzgüsüz kumaş kıvrımına volan denilmektedir (Çatal.Volan: Daire veya çeşitli çizimlerle meydana getirilen büzgülü.com) 69 .2002:91).

Örnek 54: Fırfır-Farbela-Büzgü 5 Yaş Çocuk Elbisesi (Kaynak: www.com) 70 . düz veya verev kumaş bandıdır.chichiqueen. Fırfır iki türlü uygulanmaktadır: • Tek taraflı fırfır. kol ağzı ve etek kenarlarında veya pat şeklinde süsleme olarak kullanılmaktadır (Eronç. her iki kenarı fırfırlı olan banttır.Fırfır-Farbela: Elbise. • Çift taraflı fırfır. Büzgü yeri bir biye veya kurdele ile kapatılmaktadır. Düz veya verev kumaştan tek ya da çift kat kesilip ortası büzülerek hazırlanmaktadır. tek taraftan büzülerek veya pili yapılarak uygulanmaktadır. pilili.1984:257). Genellikle giyimlerin yaka. perde veya benzeri örtülerin kenarına dikilen büzgülü.

blogspot. pililer. verilen şekiller ve bolluklar anlamına gelmektedir. hem de fonksiyonellik katar. görsel bir efekt oluşturur. Drape.Drape: Fransızca bir kelime olup. yani giysiye esneklik ve rahatlık kazandırmaktadır (Hazır.2006:80)”. dokusal. giysilere uygulanan çeşitli büzgüler. hem estetik olarak giysiye bir değer katar. Bir başka deyişle kumaşın fiziksel ve mekanik performansına bağlı olarak kumaş dökümünü ifade etmektedir.com) 71 . Örnek 55: Drapeli Gelinlik (Kaynak:damlamoda.

2. Örnek 56: Etek Üzerine Sutaşı Süsleme (Kaynak: www.net) 72 .2.3. Hazır Gereçlerle Yapılan Süslemeler Sutaşları: Sutaşları giyim süslemede kullanılan çeşitli kalınlıkta ve çeşitli şekillerde makine tezgâhlarında dokunan veya elle örülmüş şeritlerdir. Sutaşları.3.genckolik. Genellikle çocuk giyimi süslemelerinde çeşitli işleme iğnesi ile birlikte sıkça uygulanmaktadır.1984:273). düz. zikzak ve işlemeli sutaşı olarak isimlendirilmektedir (Eronç.

Bağlama veya çeşitli büzgü ve şekil verilerek uygulanabilmektedir (Çatal. keten. Bağlama veya süsleme çeşidine göre seçim yapılmaktadır. Örnek 57: Kurdela Nakışı İşlenmiş Giysi (Kaynak: hacermogul.2002:97-98).blogcu.Kurdeleler: İtalyanca bir kelime olup cordella’dan gelmiştir.com) 73 . kadife. sentetik kurdele gibi. Süslemede veya bir şeyi bağlamada kullanılan kumaş şerit anlamına gelmektedir. Kurdeleler değişik genişliktedirler. Kurdeleler dokunuş biçimlerine veya dokuma ipliklerine göre değişik isimler almaktadırlar: Düz.

Örnek 58: Hazır Danteller (Kaynak: www.com) 74 . kumaş dantel. düz kenar danteli.1984:273-274). sim dantel vb çeşitleri bulunmaktadır(Eronç. düz ara danteli. kopanaki dantel. güpür ara danteli.Hazır danteller: Makine tezgâhlarında dokunan çeşitli şekiller vardır. güpür kenar danteli.oyku-aksesuar. Hazır danteller genel olarak. karo danteli.

dar ve uzun kumaş parçasına şerit denilmektedir. Örnek 59: Saten Şeritler (Kaynak: www.Şeritler: Değişik ipliklerden örülen veya dokunan yassı. düz koton. işlemeli.sanalkurs. lase. lame.net) 75 . pul boncuk ve taşlı şeritler olmak üzere isimlere ayrılmaktadırlar (Çatal. simli.2002:101). Dokunuşlarına göre.

sırma. Örnek 60: Harçlar (Kaynak: www. renkli. Tek olarak veya işlemeli iğneleri karıştırılarak değişik işlemeler elde edilebilmektedir.2000:59). Günümüzde çok yaygın olarak kullanılmaktadır (Kodaz vd.dteks.com) 76 .Harçlar: Sim. merserize ile fabrikasyon olarak işlenen yassı şeritlere harç denilmektedir.

Pul boncuk. boncuk. tırtıl gibi gençlerle işlenen giyimler akşamüzerleri.Pul boncuk: Pul ve boncukla işlenen fantezi eşyalar eskiden olduğu gibi günümüzde de rağbet görmektedir. Pul boncuk işi yaratıcılık isteyen bir iş olduğu için malzeme iyi bir biçimde değerlendirilmelidir. desene konuş biçimlerine göre süslemeye değişik bir görünüm kazandırılabilir (Korkusuz. taş.1990:236–237). resmi ziyafet. İnci. inci gibi belirli bir tutturma tekniği olmakla beraber. kumaşa. Örnek 61: Boyun ve Sırtında Pul Boncuk İşlemeli Bluz (Kaynak: urun.com) 77 . gece.gittigidiyor. çay ve resmi ziyaretlere giderken giyilmekteydi.

1984:274).com) 78 . Örnek 62: Kordonlar (Kaynak: www.dteks.kalın olarak çeşitli ipliklerle makine elle bükülerek hazırlanmaktadır (Eronç.Kordonlar: İnce.

Püskül: Bir ucundan bazı şeylere süs olarak takılan saçak biçimindeki iplik demetidir. Örnek 63: Püskül (Kaynak: yeldatekstil. Püskül her türlü iplikle yapılabilmektedir. 2002:61). Kumaşın cinsine göre iplik cinsi ayarlanmalıdır (Kodaz vd.com) 79 .

Ponpon tek renk. ipek vb.org) 80 . iki renk veya renkler içi içe yerleştirilerek ebrulu da yapılabilmektedir (Eronç. giyim süslemede.Ponpon: Saç.1984:204). Örnek 64: Ponpon Keçe Kolye (Kaynak: www.10marifet. döşeme eşyasında süs olarak kullanılan yün. ipliklerden yapılan yuvarlak püsküle ponpon denilmektedir.

orlon. Örnek 65: Saçak (Kaynak: www. kup yerleri. Genellikle örtü kenarlarına uygulanmakta olup günün modasına göre giysilerin kol ağzı.com) 81 . 2000:60).e-sirket. çamaşır ipeği veya kumaşın iplikleri çekilerek kumaş iplikleri üzerine yapılmaktadır. Saçak. ipek iplik. etek ve yaka kenarlarına süsleme olarak da kullanılmaktadır (Kodaz vd.Saçak: Bazı kumaşların kenarlarındaki iplik salkımlarına saçak denilmektedir. kullanılacak kumaş cinsine göre yün.

Örnek 66: Batik Baskı (Kaynak: www.2.com) 82 . Tipik özelliği ince düzgünsüz figür değişmeleridir.2. Baskı Teknikleriyle Yapılan Süslemeler Batik Baskı: Kumaş üzerine bir nevi resim yapma tekniğidir.4.2006:35). Batik baskı yöntemleri üçe ayrılmaktadır(Gültekin.batikbazar.3. Batik baskı tekniğinde temel kumaşın renklenmemesi için istenen kısımların farklı yöntemlerle kapatılarak bölgesel renklendirme sağlamaktır.

çiçek veya hayvan motiflerinden oluşmaktadır.com) 83 . Örnek 67: Klasik Mumlu Batik Çalışması (Kaynak: www. desenler elde çizilmektedir.turkishmedia. Uygulama tekniği zordur. Genellikle geometrik.• Klasik Batik yöntemi: Bu yönteminde desenler balmumu ile kumaş üzerine uygulandıktan sonra boya banyosuna daldırılarak mumsuz kısımlara boya absorblanmaktadır.

blogcu. Örnek 68: Bağlama Batik Baskı (Kaynak: www. istenilen deseni veya efekti verebilmek için kumaşın belirli yerlerinin ince iplik veya sicimle sıkıca bağlanıp düğüm atılarak boya banyosuna daldırılmasıyla elde edilen bir yöntemdir(Corpman.nuriayn.• Bağlama Batik Yöntemi: Bu yöntemde kumaşa.com) 84 .1985:233-240).

Püskürtme Batik Yöntemi: Bu yöntemde boya banyosu kumaş

üzerine püskürtülerek ya da fırça darbeleriyle oluşturulmaktadır. Bu yöntemin yapılışında özel makineler kullanılmaktadır. Asit, direkt, küp veya reaktif boyarmaddeler kullanılabilir(Gültekin,2006:40).

Örnek 69: Püskürtme Batik Baskı (Kaynak: www.birdamlasu.com)

85

Flok (Floklama) Baskı: Floklama, yüzeyde kadifemsi, suni deri ve özel görünümlü tekstil yüzeylerini oluşturmak için kullanılan bir tekniktir. En basit floklama önceden yapışkanlı tabakaya kısa liflerin yapıştırılmasından meydana gelmektedir. Flok yöntemi genellikle; dekorasyon ve mont yüzeylerinde kullanılmaktadır. Ayrıca tişörtler, eşofman üstleri, ceketler ve tebrik kartlarında da kullanılmaktadır(Vico,1994:204-206).

Örnek 70: Flok&Sim Baskı (Kaynak: www.murat-tekstil.com)

86

Aşındırma Baskı: Önceden boyanmış kumaş üzerinde baskı olup, basıldığı bölgelerde kumaşın (renginin) aşındırılmasıyla elde edilen bir tekniktir. Beyaz aşındırma ve renkli aşındırma olarak ikiye ayrılmaktadır. Beyaz aşındırmayla zemin rengi aşındırılarak boyanmış efektler elde edilirken; renkli aşındırma da baskı patına, aşındırma maddesine dayanıklı boyarmadde ilave edilerek renkli efektler elde edilmektedir (Demirbaş,1999:1; Gültekin,2006:12; Arık,2008).

Örnek 71: Aşındırma Baskı (Kaynak: www.vera.com.tr)

87

suda çözünmez.Pigment Baskı: Eskiden beri kullanılan bir baskı tekniğidir.ru/en) 88 . Boya kumaşa yapıştırıldıktan sonra boyanın kumaşın yüzeyinde kalması sağlanmaktadır(Gözen.asia. Örnek 72: Pigment Baskı (Kaynak: www. Pigment madeni bir boyadır.1963:5). Bu boyanın kumaşa uygulanabilmesi için yardımcı bir yapıştırıcıya ihtiyaç duyulmaktadır.

2006:18). Örnek 73: Transfer Baskı (Kaynak: www. Kumaş kâğıtla yüz yüze gelecek şekilde makineye verilir.com) 89 . Gültekin.Transfer Baskı: Transfer baskıda kumaş üzerine basılacak desen önce kâğıda aktarılmaktadır. Sonra kalandır ya da pres makinelerinde ısı ve basınç etkisiyle bu desen kumaş üzerine aktarılmaktadır. Üzerine uçucu dispers boyarmadde basılmış kağıdın ve basılacak kumaşın 150–220 derecede ortalama 30 saniye basınç altında tutulması esnasında süblimleşen boyarmaddenin kumaş üzerine geçmesiyle transfer işlemi gerçekleşmektedir( Demirbaş.1999:7.basakreklam.

Sedef Baskı: Açık ve koyu renkli kumaşlarda canlı ve parlak sedef efekti elde edebilmek için hazır potlar mevcuttur. Sedef.2003:29). Örnek 74: Pistole. Tek başına kullanıldığında inci parlaklığı efekti. Sedef efektli baskı film. Varak. Sim ve Yaldız Baskılar (Kaynak: www. metalik bronz baskıya benzer bir sonuç veya sedef parıltılı renkler elde edilmektedir. rulo ve rotasyon baskı teknikleriyle gerçekleştirilmektedir(Güler. pigmentlerle karıştırıldığında ise.com) 90 .cevhermoda.

sanayi. Örnek 75: Gofre Baskı (Kaynak: www.Gofre Baskı: Elyafı şişirici maddelerle istenilen desene göre baskının yapılıp desenin bulunduğu bölgelerde çeşitli büzülme efektlerinin oluşturulmasıyla elde edilen baskı tekniğidir.2003:12). Gofre kumaşlar ütülendiğinde büzülme efektlerini kaybetmektedir. Bu nedenle ütülenmemelidir(Biçer.biz) 91 .

lif çeşitlerinden birisinin desenli bölgelerde bozuşturulduğu baskı tekniğidir. Örnek 76: Yakma Baskılı Şal (Kaynak: www.Yakma Baskı: Birbirinden kimyasal açıdan farklı liflerden oluşan dokumaların.silknbeauty.2003:29). Baskıdan sonra kumaş yıkanarak kurutulmaktadır.com) 92 . liflere zarar veren kimyasal maddeler ile basılarak. Böylece liflerden biri parçalanarak transparan benzeri desen oluşmaktadır(Güler.

Bu teknikle oluşturulan mamullerin yıkama ve sürtme haslıkları oldukça düşüktür. kabartma tozu ve gerekli kimyasal içeren pattır.Kabartma Baskı: Bu baskı tekniğinde diğer baskı tekniklerinden farklı olarak.2006:63).sedefbaski.com. Bu baskı patı yapısında bulunan özel maddeler sayesinde ısı altında kabararak 3 boyutlu efektler oluşturulmaktadır.tr) 93 . Kabartma patı. 3 boyutlu desenler elde edilmektedir. Kabartma oranı artıkça haslıkları azalmaktadır( Gültekin. Örnek 77: Kabartma Baskı (Kaynak: www.

com) 94 .Yaldız Baskı: Açık ya da koyu renkli kumaşlarda yaldız parlaklığı elde etmek üzere geliştirilmiş baskı efektidir. Altın toz yaldız patıyla çok çabuk ve kolay karışmaktadır. Buna karşın gümüş tozun yaldız patıyla karışımı daha zordur. Bu amaçla piyasada hazır baskı patları bulunmaktadır. Örnek 78: Altin Yaldiz Baski (Kaynak: www. Yaldızın kumaşa bağlanması binder ile sağlanmaktadır.2003:19). Bu yüzden iyice karıştırılıp homojen bir yapı elde edilmelidir(Biçer.modernisttshirt. Yaldız patı hazırlanırken ihtiyaca göre % 10–20 toz yaldız katılabilir.

İnkjet Baskı: Mürekkep püskürtme baskı olarak ifade edilebilir.wearyourbeer. Bilgisayarda hazırlanan desen şablon ve renk ayrımı yapılmadan baskı makinesinin püskürttüğü boyalarla gerçekleşen bir tekniktir(Yıldırım.com) 95 . Örnek 79: İnkjet Baskı (Kaynak: www.2003:48).

mettekstil. 96 . çizim. Süsleme tasarımının amacı ürünün işlevini değiştirmeden. hazırlanmış kalıplarla yapılan yüksek baskı tekniğidir(Biçer. 2003:21).3. bir tasarlama eylemi sonucunda beliren ve asıl yapıtın gerçekleştirilmesi sırasında yönlendirici olan proje. Süsleme Tasarımı. Tasarı. ürüne estetik değer kazandırmaktır(Alpaslan.2003:85).Yüksek Baskı: Tokat basmacılığı da denilmektedir. tüm süsleme sanatlarının temelini oluşturmaktadır. Basılacak desenin basılmayacak kısma göre yüksek bırakılarak. maket vs. sanatsal değer taşıyan bir ürün ortaya koymak amacıyla yapılan.2006:12). Giyim Süsleme Tasarımı Süsleme tasarımını açıklayabilmek için öncelikle tasarı. fakat ürünün gerçekleştirme aşamasını içermeyen çalışmaların tümüdür. tasarım ve süsleme tasarımına değinmek gerekmektedir. Tasarım. gibi ürünlerin tümüne denilmektedir(Yerlikaya. Örnek 80: Yüksek Baskı (Kaynak: www.com) 3.

cezve. süsleme sanatına kaynak oluşturmaktadır. süslemeye kaynak oluşturmuştur.3. Elemanlar ve Yöntemler Giyim Süsleme Tasarımında Kaynaklar: Giyim süsleme tasarımının genel olarak kaynakları. kaya parçaları vb. üçgen gibi vb biçimler. Giyim Süsleme Tasarımında İlkeler: Yineleme(Tekrar). Bu 97 . Yapay kaynaklara. biçim. kare. İlkeler. Tekrarın birleştirici. çeşitli ağaç kabukları. farklı yorumlayarak veya üsluplaştırarak yepyeni görüntüler kazandırmıştır. • Ulusal Geleneksel Biçimler: Geleneksel motifler ve biçimler.1. bitkiler ile hayvan figürleridir. uygunluk. • Doğal Biçimler: Süsleme tasarımında doğada bulunan canlı-cansız her biçim. doku ve renk oluşturmuştur. • Soyut Biçimler: İnsanın düşünce gücünü harekete geçirdiği biçimlerdir. daire. tasarımının soyut kaynaklarıdır. fincan vb. ritim. süsleme Nokta. her türlü süs eşyası girebilir. • Yapay Biçimler: İnsanların hayal güçlerini kullanarak çevresinde gördüğü her türlü eşyayı farklı biçimlerde tasarlamasıyla. süsleme tasarımının kaynaklarını teşkil etmektedir. birlik. Kaynaklar. denge. taş. nesnelerin çok sayıda ve benzer olarak kullanılması tasarımda tekdüzeliği ön plana çıkararak bıkkınlığa sebep olabilir. mimaride. kuru bitkiler. yapay biçimler. bütünleyici özelliğine karşın. Tarihöncesinde ise süsleme sanatının esin kaynağını. yazı gibi öğeler. yaprak çiçek vb. çizgi. Giyim Süsleme Tasarımında. soyut biçimler ve ulusal geleneksel biçimler olarak gruplandırılmaktadır. süsleme sanatlarında. doğal biçimler. Doğal kaynaklar arasında en çok kullanılanlar. el sanatlarında ve süsleme resminde en çok kullanılan ilkelerden biridir. düğmeler. çengelli iğne. Tekrar. Geçmişten günümüze kadar insanların benliklerini ve geleneklerini korumak amacıyla çevresindeki nesneleri olduğu gibi yansıtmak yerine.3. koram. • Tekrar (Yineleme): Bir öğenin aynen ya da yakın değerde birden fazla sayıda kullanılması tekrarı oluşturmaktadır. karşıtlık(zıtlık) ve egemenliktir.

Aynı zamanda uygunluk çağrışım ve benzerliklerin vurgulanmasıyla önemli ölçüde yaratıcılığı geliştirmektedir(Alpaslan. Uygunluk ilkesi biçimler arasında rahatlıkla bağıntı kurabilmesine zemin hazırlayarak. Koram tabiattaki düzende de net bir şekilde görülmektedir. doku özelliklerinden biri ya da birçoğu yönünden olabilir.2003:68). • bağlantı Koram: Tasarımda. şekillerin ve renklerin düzenli aralıklarla tekrarlanmasından meydana gelen uyumdur.2007:53). ölçü ve aralık gibi elemanlar arasındaki arasında kademeli olarak geçişi sağlayan düzenlemelere koram ilişkilerden yola çıkarak. biçim. periyodik olarak büyülüp-küçülmesi.nedenle ortaya çıkan monotonluğu diğer öğelerle gidererek. Kimse bir başkasına ait olan çizgi ritmini tekrarlayamaz. küçükten büyüğe doğru sıralanması örnek olarak verebilir(Yerlikaya. birbirine zıt iki uç arasında bağlantı oluşturan ve bu iki zıt denilmektedir. dokusu aralığı. Tasarım yaparken ritmin aynı uzunlukta ve eşit mesafede olması ritmi sıkıcı yapabilir. • Denge: Bir sanat yapıtını oluşturan öğelerin. • Ritim: Ritim çizgilerin.2006:25). kompozisyona canlılık verilebilir (Alpaslan. ölçüsü gerektiği oranda değiştirilmeli ya da diğer boşluklara denge sağlayıcı yeni biçimler eklenmelidir”(Alpaslan. Eğer bir dengesizlik hissediliyorsa ya dengesizlik yaratan bölümlerin yeri. Kişinin el yazısı. Bir sanat yapıtında hareketin olduğu yerde ritim vardır. belli aralıklarla değişime uğramaları. yönleri ve aralıkları birbirleriyle tartıldığında. bütün içinde kompozisyon düzenini bozmayacak şekilde dağılışına denge denilmektedir(Artut. Bu uygunluk onların ölçü. yön. Bir tasarımda biçimlerin renkleri. bir dengenin olması gerekmektedir. renk. 98 . değer. kendi bünyesine ait olan çizgi ritmini yansıtmaktadır. rengi. konumlarının ve renklerinin giderek değiştirilmesi ritmi canlı ve hareketli tutmaktadır(Doğangün. dokuları. tasarımın oluşmasını kolaylaştırmaktadır.2003:75).2003:72). Bir çiçeğin yapraklarının ortadan dışa. • Uygunluk: Nesneler ve biçimler arasında ortak ya da yakın yönlerin bulunması uygunluk olduğunu göstermektedir. ara boşlukların giderek fazlalaşmasıazalması. bunu engellemek için belli sistemlerle yenilenmeleri.2007:148).

Tasarımdaki her türlü zıtlık egemenliği tekdüzelikten kurtarmaktadır(Çellek. renk. Giyim Süsleme Tasarımında Elemanlar: • Nokta: Herhangi bir ucun herhangi bir yüzeyde bıraktığı izdir. aralık.2006:27). renk.2003). Bir noktanın verilen doğrultudaki uzantısı bir çizgidir. bütünlük gibi tasarımda esastır.2003). biçimler çok farklı olsa da dokuları birbirine benzer ise kompozisyonda birlik sağlanmış olmaktadır(Yerlikaya. Sanatın çizgi ile başladığı bir gerçektir. derinlik 99 . Resimde çizilen desene hacim. onu çizgi olarak tanımlayabiliriz. • Karşıtlık (Zıtlık): Kontrast. Gölge bir nesnenin ışıksız bölümlerinde ortaya çıkan koyuluklardır. Ucun genişliğine göre noktalar büyüyüp küçülebilmektedir.• Birlik: Sanat eserinde birlik. doku bakımından üstünlük sağlanmasına egemenlik denilmektedir. ayrı ayrı öğelerin değerinden üstündür. doku. Karşıtlıkta biçim. Genişlik ve uzunluğu ne olursa olsun. eğer biçimi bir çizgi etkisi yapıyorsa. • Egemenlik: Bir kompozisyonda kullanılan öğelerden birinin ya da bir grubun diğer öğelere göre ölçü. Böylece canlılık başlar ve ilgi toplanır(Kaymakcan. Noktalar soyut ve somut gibi çeşitli anlatım olanaklarına sahiptir(Alpaslan.2006:75). Biçimlerin ortaya çıkmasında ışık ve gölge önemli bir rol oynamaktadır. • Çizgi: Çizgi. Örneğin. çeşitlilik ise tasarımı canlandırır. değer. Değişiklik ilgiyi çeker ve heyecanlandırır. Işığın etkisi daima gölge ile birlikte ele alınmaktadır. • Işık-Gölge: Görme olayının ve görsel algılamanın temelini ışık. Kompozisyonda oluşturulan bütünün değeri. ölçü vb. En yalın geometrik öğedir. tasarımın en temel öğesidir. bakımlardan birinin veya birkaçının söz konusu olduğu bu zıtlıklar insanı aynı zamanda beklemediği etkilerle karşılaştırdığı için ürpertir veya uyarır. (Çellek.2003:31). Bunlardan birinin eksikliği bu algılamanın oluşmasını engellemektedir. organik bütünlükle ilgilidir. değer. yön. göz ve beyin oluşturmaktadır. Bir kompozisyonu oluşturan elemanlar arasındaki uygun bağlantılar birliği ortaya koymaktadır. Noktalarla ritmik düzenlemeler yapılabilmektedir.

Sözlük anlamı. Böyle bir yüz plastik bakımından daha ilginç bir görünüme sahiptir. Yeryüzünde her varlığın bir biçimi vardır. Biçim anlamı farklı yorumlansa da süsleme resminde her biçim kesinlikle iki boyutludur. Açık-koyu valörün önemini ortaya koymaktadır. Işığın eşya üzerine çarpmasıyla yansıyan ışınlardan gözümüzde meydana gelen duyumların her birine renk denir.(üçüncü boyut) vermek ve daha anlamlı ifade edebilmek.200:21). objelerin içyapılarında bir dereceye kadar. (Gökmen. üçüncü boyut. derinlik yoktur(Alpaslan. bir nesnenin şekli(formu) anlamındadır. ışık-gölgenin yardımıyla yapılmaktadır. parçaların düzeni. Renk kullanıcının beğenisini etkileyen en önemli öğelerden biridir.2007).2003:40–41). Işık nesneye çarptığında. kendini belli eder. • Renk: Renk. Bir tasarımın doğadan yararlanarak ya da soyut veya süsleyici olması açık-koyu düzeninde aranan özellikleri değiştirmez.2003:47). renklerin açıklık ve koyuluk değerleriyle ilgili bir kavramdır.1998:1). Bu bağlamda tasarımcı renk konusunu iyi bilmek zorundadır. Renk biçimden daha önce göze çarptığı için süslemede önemli rol oynamaktadır(Polat. açık-koyu tonlar arasında bağlantılar ve geçişler demektir. • Açık-Koyu: Açık-koyu. Bu işleme de modülasyon denir(Alpaslan. benzer formların iki ya da üç boyut üzerine yinelenmesinden strüktür doğmaktadır(Görşen. bazılarını yansıtır. Bu pürüzlere o cismin dokusu denilmektedir. dış görünüş diye tanımlanır. Sanatçı yapıtında açık- 100 . • Biçim: Süslemenin vazgeçilmez öğelerinden biridir. Strüktür (İçyapı) : Birbiriyle sık bağlantılı. Valör. onları daha anlamlı yapmaktadır. Bir biçimin iyi bir anlatım kazanabilmesi için dış sınırlarının tamamen kapanması gerekmektedir. Tekstür (Dış yapı) : Yüzeyde. göz ile anlaşılan bir ışık tesiridir. şekil. Biçimlerin iç çizgilerinin de kendi karakterine uygun ve özelliklerini belirten bir ilişki içinde olmaları. Tasarımda anlatımın hem renkli hem de renksiz yapıldığı durumlarda açık-koyu lekelerin düzenindeki denge aynı derecede önemlidir. • Doku: Bir cismin yüzeyi dokunulduğunda sert ya da yumuşak pürüzler içerir. nesne ışıkta bulunan renklerin bazılarını emer.

karakteri kaybolmadan sokulmuş biçim ya da motife basitleştirerek denilmektedir(Akar vd. Gerçekte yeniden somuta varmak ve somut bütünü parçalarında da birbirleriyle olan ilişkileri içinde. modernize etmek. Giyim Süsleme Tasarımında Yöntemler: Yöntem. sistem). işlemine denilmektedir. • Soyutlama (Abstraksiyon): Bir nesnenin herhangi bir yanını öbürlerinden ayırarak tek başına ele alan ansal işlemdir. doku ve renkte değişiklik yapılmadan.2003:89). Modernizasyonda önemli olan eski motifleri alıp aynen kopyalamak değil. soyutlama (abstraksiyon). • günün Modernizasyon: Sözcük anlamı. • Gerçekçi Anlatım(Natüralist Anlatım): Doğadan alınan nesne. bir amaca ulaşmak için izlenen yol demektir(Usul. Doğal biçimlerin açık-koyu lekelerinden. biçim bozma (deformasyon) en çok uygulanan yöntemlerdir(Alpaslan. tümüyle kavramak için kullanılan yöntem veya bir araçtır(Kalkan. süslemeler ya da kumaş üstünde goblen çin iğnesi gibi işlemeler. Doğa kaynaklı biçimlerle yapılan süsleme tasarımlarında. Porselen bir vazo veya tabak üstünde manzara. kullanılacak yüzeye olduğu gibi uygulanmaktadır. yalınlaştırmaktır. 101 .koyu dağılımını tasarlarken renklerin açık-koyu değerlerinden ya da siyah-beyazgrilerden yararlanmaktadır (Alpaslan. bu tür süsleme örnekleridir. alanında. bunları yeniden yorumlayıp günün gereksinimlerine ve sanat anlayışına uygun olarak geliştirmektir(Alpaslan. kelebek.2003:45–46). uygun bir hale getirme vb. üsluplaştırmak.2006:3). kuş. Stilizasyon 2003:90). çiçek vb. üsluplaştırma (Stilizasyon). • Stilizasyon (Üsluplaştırma): tezyini ve şematik hale Stilize.2003:103). metot. yenileştirmek. süslemenin amacına ve ilkelerine uygun olarak. 1978:29). modernize gereksinimlerine moda Modernizasyon her alanda yararlanılan bir tasarım yöntemidir. ise stilize yoluyla yapılan süsler. Süsleme tasarımında en çok kullanılan bir yöntemdir (Alpaslan. biçim. Özellikle süsleme sanatlarında. gerçekçi anlatım. ölçü. mimarlıkta birçok alanda uygulanmaktadır. çizgi ya da nokta ile değişik anlatımlarından yola çıkılarak süsleme tasarımları oluşturulabilir.

estetik anlatım bozulmamalıdır(Güvendi. malzemeyi buyruğu altına alan. şeftali) ev.• Biçim Bozma (Deformasyon): Biçimlerin doğada rastlanmayacak biçimde değiştirilmesine deformasyon denir. tepe v.2006:44. selvi ağacı). tasarlayan. nar.Giyim Süsleme Tasarımında Desen • Desen: Çizgilerin bir araya gelerek somutlaşmış. Küçük motifler değişik sistemlerde tekrarlayarak ve birbirine bağlanarak su desenini oluşturmaktadır. Başka bir değişle. çadır. gibi doğa motifleridir(Akar vd. 102 . menekşe. Alpaslan. Süsleme tasarımında bu sözcük hiçbir zaman biçim bozukluğu anlamında kullanılmamalıdır. kayısı. sümbül.2003:116).s. ekleyen ve çıkaran ana işlem olarak da tanımlanabilir. Belli başlı motifler şunlardır: Geometrik şekiller. çok sitilize hayvan figürleri. Türk işlemelerinde kullanılan motifler diğer sanat eserlerinde kullanılanlardan daha zengindir ve bölgelere göre değişmektedir. kayık. sanat eserinin oluşturulmasında ta başından sonuna kadar rol oynayan. 1978:10).. Genellikle süsleme tasarımında en çok motif ve su deseni kullanılmaktadır. dağ. armut. karanfil. Motifler bağımsız olarak kullanılabildiği gibi çeşitli biçimlerde de tekrarlanarak daha büyük motifler. gül.2. • Su Deseni (Yatay ve Dikey Tekrarlar): Süsleme tasarımında sürekliliği olan ince uzun desenlere “Su” adı verilmektedir. Su desenleri tekrar sistemleriyle istenildiği kadar çoğaltılabilecek kuruluşta tasarımlardır. sular ya da yüzey kompozisyonları oluşturulabilir. • Motif: Fransızca bir sözcük olan motif. Genişliği ve uzunluğu ne olursa olsun bu özellikleri taşıyan süsleme tasarımlarına “Su Deseni” denilmektedir. bitki motifleri (lâle. süslemeyi oluşturan temel birimdir. denetleyen.2003:97). zenginleşmiş ve yeni çizgiler oluşturulmuş hali olarak tanımlanmaktadır. 3.3. karpuz. Bir motifin güzelliği tasarımın bütünlüğüyle değer kazanmaktadır (Alpaslan. En çarpıcı özellik ön plana çıkartılarak üsluplaştırılmaktadır. meyveler (üzüm.

• Accurate Desen Çizim Programı(Çin İğnesi. İğne Ardı. • Eos Compucon Desen Çizim Programı (Çin iğnesi. Su ve motif tasarımında olduğu gibi yüzeyin belirli bir bölümünde kullanılmak için değil. antika. Ancak bu konu çerçevesinde ele alınabilecek bazı çalışmalara rastlanılmıştır. kümelenmesi ve belli başlı teknikler. fisto. Bu çalışmalar şunlardır: BARIŞTA (1995). • Pfaff-PC-Designer2. literatür bilgilerinden yararlanmak için kurum ve kuruluşların kütüphanelerine ulaşılmış.3. internet ortamında taramalar yapılmış. Sarma. YÖK Dokümantasyon Merkezinde konuyla ilgili araştırmalar taranmış. halı ve eşarp desenleri gibi(Alpaslan.4. “Türk İşleme Sanatı Tarihi” adlı kitabında.2003:138)”. piko işlemelerinde kullanılmaktadır). konuyla ilgili sempozyum. taramalar sonucunda.2 vb. Desen Programları Hazır giyimde süsleme aşamasında kullanılan belli başlı desen programları şunlardır: • Tajima DG/ML By Pulse Desen Programı (Pul-payet. Türkiye’deki Hazır Giyim işletmelerinde giyim süsleme aşamasının uygulamalarını konu almaktadır. süzene ve aplike işlemelerinde çoğunlukla kullanılmaktadır). yüzeyin tamamı doldurularak yapılan desen tasarımlarıdır. kumaş. hazır giyimde giyim süsleme işlemlerinden yola çıkılarak.3. • Punch Desen Çizim Programı (Sarma ve Çin İğnesi işlemelerinde kullanılmaktadır).• Yüzey Süsleme: Yüzeyin tamamının süslenmesi amaçlanmaktadır. gibi programlardır(Kanaviçe. Örneğin. ajur. 3. kongre tebliğleri. ve birçok süsleme dikişlerinde kullanılmaktadır). işlemenin tanımı. Konuyla İlgili Araştırmalar Bu çalışma. Anadolu ve çevresi Türk İşlemeciliğin 103 . bu başlıkta bir araştırmaya rastlanmamıştır. makaleler incelenmiş. Araştırmanın yazımı esnasında. Sarma ve dikiş teknikleri kullanılmaktadır). 3.

“Hesap işi-Antep-Suzene” ders notları isimli çalışmasında. desen tanımı ve desen seçiminde dikkat edilecek noktalar ile Konfeksiyonda giyim süsleme çeşitlerine ve tekniklerine değinmiştir. süsleme ve desenin tanımı. çekilerek yapılan iğne teknikleri ve iğne oyasına yer verilmiştir. Anadolu Beylikleri Dönemi ve Osmanlı İmparatorluğu dönemi işlemeleri ile ilgili genel ve tarihi bilgilere değinmiştir. işlemede desen ve kompozisyon özellikleri. işleme hakkında genel bilgi. yabancı nakışlar ve Türk nakışlarına değinmiştir. “Nakış” isimli çalışmasında. KORKUSUZ (1990). ALPASLAN. TUNCAY. KOMŞUOĞLU. süslemenin tanımı. giyim ve modayı etkileyen faktörler. Moda resmi ile Giyim tarihi hakkında bilgiler verilmiştir. KÖKLÜ (2002). tarihi gelişimi. tarihçesi. giysi dikiminde kullanılan araç-gereçlerin tanımı seçimi ve kullanılması. faydaları. kullanılan araç ve gereçler ile giyim süsleme teknikleri hakkında genel bilgiler verilmiştir. (2000). ERONÇ (1984). “Giyim Süsleme Teknikleri” isimli kitabında. giyimin tanımı. sınıflandırılması. tarihçesi ve süsleme 104 . İMER. ÇATAL (2002). giyim öğretiminin temel işlemleri ve süsleme teknikleri hakkında teknik bilgilere yer verilmiştir. dokumanın iplikleri sayılarak. endüstrideki yeri ve giyim seçimini etkileyen etmenler. işlemede kullanılan araç-gereçler. BAYRAKTAR (1988). kesilerek. İLKER. ÇERÇİ. IŞIK (1990). tarihçesi. ÜLGER tekniklerine değinmiştir. Nakışın doğuşu.Anadolu ve Anadolu dışındaki kaynaklarını içeren. toplumdaki yeri. “Giyim” isimli kitabında. süslemenin tanımı. SEÇKİNÖZ. “El İşlemeleri” adlı kitabında. ETİKE (1986). KODAZ. gelişme evreleri. hesap işi tanımı. Anadolu Selçukluları. giyim ve moda. “Resim II Moda Resmi ve Giyim Tarihi” isimli kitabında. “Süsleme Teknikleri” adlı kitabında. desen tanımı ve desen seçiminde dikkat edilecek noktalar. “Giyimde Uygulanan Süsleme Teknikleri” adlı çalışmasında. kapatılarak. işlemenin tanımı.

Türk tekstil ve konfeksiyon sanayinin güçlü ve zayıf yönleri. suzene işi yapılırken dikkat edilecek esasların öneminden bahsetmiştir. fırsatları. tanımı. Türk tekstil sektörünün gelişimi ve bugünkü durumu. “Türkiye’de Tekstil ve Konfeksiyon Sektörünün Durumu ve Çıkış Starejileri” adlı tez çalışmasında. sorunları ve çıkış stratejilerine değinmiştir. dünya tekstil ve sanayinin bugünkü durumu.iğneleri. 105 . suzene (Kasnak) işi. tarihçesi. ÖZGÜR (2006). tehditleri.

6 6.7 1. Konya ve Adıyaman’daki giyim süsleme alanında üretim yapan hazır giyim işletmelerine ait tablo bulguları yer almaktadır.0 1. Tablo–1: Firmanın Kuruluş Tarihine Göre Dağılımları. Firmanın Kuruluş Tarihi 1967 1970 1973 1977 1978 1980 1988 1990 1991 1992 1994 1995 1996 1997 1998 Sayı 1 1 1 1 1 1 1 3 1 1 4 4 4 1 2 Yüzde 1.7 1.7 6.7 1.7 1.3 106 . BÖLÜM BULGULAR Bu bölümde. Araştırma kapsamına giren firmaların kuruluş tarihine göre dağılımları Tablo 1’de verilmiştir.7 1.IV.7 3. 4. İzmir.7 1.7 5.7 1. İstanbul.6 6.1 Araştırma Kapsamına Giren İşletmelerle İlgili Genel Bilgilere Ait Bulgulara Bu Bölümde Yer Verilmiştir.6 1.

Firmaların Bulunduğu Şehirler İstanbul İzmir Konya Adıyaman Toplam n=60 Sayı 11 7 30 12 60 Yüzde 18.9’unun 1967–1990 yıllarında.7 5.2 11.7 5. % 41.3 5.0 5. 1990 yılı sonrasında Türkiye’de hazır giyim sektöründe önemli bir artış olduğu tablodaki sonuçlardan görülmektedir.4’ünün 1991–1999 yıllarında ve % 41. Tablo–2: Firmaların Bulunduğu Şehirlere Göre Dağılımları.0 1.0 100 107 .0 100 Ankete katılan kişilere firmaların kuruluş tarihi sorulduğunda % 16.7’sinin 2000– 2007 yılları arasında kurulduğu belirlenmiştir.1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Toplam n=60 8 7 3 1 3 3 2 3 3 60 13. Araştırma kapsamına giren işletmelerin bulunduğu şehirlere göre dağılımları Tablo 2’de verilmiştir.7 50.0 3.0 5.0 20.3 11.

İstanbul ve İzmir Sanayi ve Ticaret Odasından alınan 500 hazır giyim işletmelerinin adres ve telefonlarına ulaşılarak büyük ölçekli firmalarla dolayısıyla görüşülmüştür. Araştırma kapsamına giren firmaların hangi tarzda ürünler ürettiklerinin dağılımları Tablo 3’te verilmiştir. şeklinde yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için. “ Firmanızda hangi tarzda ürünler üretiyorsunuz?”.1 100 108 . Buna karşın Konya ve Adıyaman’daki gelişmekte olan hazır giyim işletmelerinin ankete katılımları daha fazla olmuştur. ankete Ancak anketin yaz döneminde olarak uygulanmasından dolayı. % 11.Firmaların örnekleme alınan iller arasındaki anket dağılımlarına göre % 18. Ürünler Spor Fantezi Yarı Fantezi Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=79 Tablo 3 incelendiğinde. Tablo–3: “ Firmanızda Hangi Tarzda Ürünler Üretiyorsunuz?” Sorusunun Dağılımları.4 15. Araştırmaya katılan firmaların ankete katılımlarının en az İzmir ve İstanbul illerinden oluşmasının nedeni.3’ü İstanbul. Tablodaki sonuçlara göre kadın dış giyim üretimi yapan firmaların genellikle yarı fantezi tarzda ürünler ürettikleri sonucuna varılmıştır. Sayı 24 12 39 4 79 Yüzde 30.2 49. her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da ankete verilen cevaplar bu yüzden anket sayısını aşmıştır. katılmak istemediklerini sözlü belirtmişlerdir. bu firmaların yetkili kişilerinin tatilde olmaları veya zaman ayıramadıklarını. Başka bir ifadeyle yüzde (%) değerlendirmesi 79 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır.3 5. Bu bulgular doğrultusunda Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmelerinin okul sanayi işbirliğine önem vererek bu araştırmayı benimsedikleri sonucuna varılmıştır.7’si İzmir. % 50’si Konya ve % 20’sini Adıyaman illeri kapsamaktadır.

7 100 109 .3 5. Elde edilen verilere göre giyim süsleme aşaması uygulamalarının daha çok kadın dış giyim üretiminde önemli bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Tablo–4: “İşletmenizde Hangi Tür Ürünler Üretiyorsunuz?”.1 15.Araştırma kapsamına giren işletmelerin hangi tür ürünler ürettiklerinin dağılımları Tablo 4’te verilmiştir.1 100 üretiyorsunuz?”. Tablo–5: “Firmaların Üretim Tarzı Nedir?”.5 19. şeklinde yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için. Sorusunun Dağılımları. Araştırma kapsamına giren firmaların üretim tarzının dağılımları Tablo 5’te verilmiştir. Üretim Tarzı Fason Özgün Her İkisi de Diğer Toplam n=60 Sayı 36 20 3 1 60 Yüzde 60 33. Mayo. Sorusunun Dağılımları. Başka bir ifadeyle yüzde (%) değerlendirmesi 93 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır. Gelinlik. Üretilen Ürünlerin Türleri Kadın Dış Giyimi Erkek Dış Giyimi Çocuk Dış Giyimi Diğer (İç Giyim. Üniforma vb.0 1.) Belirtiniz… Toplam n=93 Araştırmaya katılan işletmelere “ Firmanızda hangi tür ürünler Sayı 47 18 14 14 93 Yüzde 50. her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da ankete verilen cevaplar bu yüzden anket sayısını aşmıştır. Triko.3 15. Sporcu Giyimi.

Tablo 5’ten de anlaşıldığı üzere giyim süsleme alanında faaliyet gösteren firmaların % 60’ı fason üretim yapmaktadır. Firma yetkilileri anketleri doldururken fason üretim yapmanın sıkıntıları olduğunu ileri sürmüşlerdir. Fason üretim yapan firmaların kendi tasarımlarını üretme gibi bir fırsatları yoktur. Çünkü müşteri kendi istekleri doğrultusunda ürünün portfolyosunu hazırlayıp üretici firmalara göndererek ürünlerini üretmektedirler. Bu firmalara göre temel sorun, siparişin zamanında teslim edilememesi ve müşteri memnuniyetsizliğidir. Günümüz teknolojisine ayak uydurabilen firmaların artık daha modern tarzda kendi özgün tasarımlarını üretmek için bilinçli bir şekilde kalıp programları kullandıkları gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. 4.2. Hazır Giyimde Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarıyla İlgili Sorulara Ait Bulgulara Bu Bölümde Yer Verilmiştir. Alt Problem 1: Hazır Giyim İşletmelerinde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Verildiğine Ait Bulgular. Araştırma kapsamına giren işletmelerin ürünlerinde giyim süslemeye ne ölçüde yer verdiklerinin dağılımları Tablo 6’da verilmiştir. Tablo–6: “Ürünlerinizde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Veriyorsunuz?”, Sorusunun Dağılımları. Ne Ölçüde Yer Verdikleri Sürekli Ara Sıra Nadiren Hiç Toplam n=60 Tablo 6 incelendiğinde, araştırma kapsamındaki işletmelerin giyim süslemeye ne ölçüde yer verdikleri öğrenilmek istenmiş ve verilen cevaplarda firmaların % 60’ı sürekli, % 36,6’sının ara sıra giyim süslemeye yer verdikleri görülmektedir. Nadiren Sayı 36 22 1 1 60 Yüzde 60 36,6 1,7 1,7 100

110

ve hiç cevabını veren firmaların oranı ise % 3,4’tür. Bu bulgular doğrultusunda firmaların giyim süslemeye önemli bir ölçüde yer verdikleri sonucuna varılmıştır. Alt Problem 2: Giyim Süsleme Tasarım Aşaması Uygulamalarının Nasıl Gerçekleştirildiğine Ait Bulgular. Araştırma kapsamına giren işletmelerin giyim süsleme tasarım aşamasını nasıl gerçekleştirdiklerinin dağılımları Tablo 7’de verilmiştir. Tablo–7: “İşletmenizde Giyim Süsleme Tasarım Aşamasını Nasıl

Gerçekleştiriyorsunuz?”, Sorusunun Dağılımları. Tasarım Aşamasını Nasıl Gerçekleştirdikleri İşletme Bünyesinde Stilist/ Tasarımcı Tarafından Müşteri İstekleri Doğrultusunda Tasarım Bürolarından Numune Üzerinden Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=117 Araştırmaya katılan işletmelere, “ İşletmenizde giyim süsleme tasarım aşamasını nasıl gerçekleştiriyorsunuz?”, şeklinde firmalara yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da ankete verilen cevaplar anket sayısını aşmıştır. Başka bir ifadeyle yüzde (%) değerlendirmesi 117 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır. Bu sonuçlara göre; tasarımcı çalıştıran, fason üretim yapan ve fason üretim yapmayan firmalar bağlamında bu sürecin nasıl işlenildiği ortaya konulmak istenmiştir. Buna göre fason üretim yapmayan firmaların % 27,3’ü işletme bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırdıklarını ve işletme için özel tasarımlar hazırladıklarını vurgularken, fason üretim yapan firmaların % 35,9’u müşteri istekleri doğrultusunda, % 14,6’sı tasarım bürolarından, % 0,8’i diğer seçeneğini ve % 21,4’ünün ise numune üzerinden tasarımlarını yaptıkları tespit edilmiştir. Gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilen verilere Sayı 32 42 17 25 1 117 Yüzde 27,3 35,9 14,6 21,4 0,8 100

111

göre fason üretim yapan firmaların giyim süsleme tasarım aşamasında öncelikli olarak müşteri istekleri doğrultusunda üretim yapmalarına rağmen, değişen pazar ve küresel rekabet ortamında işletmelerin varlıklarını sürdürebilmeleri için AR-GE çalışmalarıyla yakından ilgilendikleri görülmüştür. Daha önceden fason üretim yapan firmaların çoğunluğu numune üzerinden tasarımlarını yaparken, günümüz teknoloji çağına ayak uydurabilmek için markalaşma ve katma değeri yüksek ürünler üretmeye önem verdiklerini sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamına giren işletmelerin tasarımcının uzmanlık alanının dağılımları Tablo 8’de verilmiştir. Tablo–8: Soru 7’e “a” Diyenlerin 8. Soruya Cevap Verdikleri “ İşletmenizde Tasarımcının Uzmanlığı Hangisidir?”, Sorusunun Dağılımları. Tasarımcıların Uzmanlık Alanı Giysi Tasarım (Stilist) Süsleme Tasarımı (Desinatör) Her İkisi de Toplam n=32 Tablo 8 incelendiğinde, 7. soruya paralel olarak sorulan“ İşletmenizde tasarımcının uzmanlığı hangisidir?”, şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 32’si “ İşletme bünyesinde istihdam edilen stilist/tasarımcı tarafından hazırlanıyor” seçeneğine cevap vermişlerdir. Bu nedenle her ne kadar anket 60 firmaya uygulanmış olsa da 32 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır. Buna göre işletmelerin % 65,6’sı giysi tasarımı (stilist), % 12,5’i süsleme tasarımı (desinatör) ve her ikisini istihdam eden firmaların oranı ise % 21,9 olduğu görülmektedir. Tablodaki sonuçlara göre, küçük ve orta büyüklükteki firmaların tasarımcılarının uzmanlık alanının giysi tasarımı (stilist) olduğu görülmüştür. Bu firmaların eğitimli ve uzman eleman eksikliği nedeniyle süsleme tasarımı(desinatör) alanında bir gelişme gösteremedikleri sonucuna varılmıştır. Sayı 21 4 7 32 Yüzde 65,6 12,5 21,9 100

112

Sorusunun Dağılımları. Tablo–9: Soru 7’e “a” Diyenlerin 9. Soruya Cevap Verdikleri “ Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa. Bu nedenle her ne kadar anket 60 firmaya uygulanmış olsa da 32 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır.2 12. Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor?”. Her ikisini kullanan firmaların oranı ise % 12.3’ünün serbest elle tasarım yaptıkları görülmektedir. Araştırmaya kapsamına giren firmaların işletmelerinde stilist istihdamına ihtiyaç duyup duymadıklarının dağılımları Tablo 10’da verilmiştir. nasıl bir yöntem takip ettiklerinin dağılımları Tablo 9’da verilmiştir.5 100 113 . Sayı Serbest El Çizimleri Desen Programları Her İkisi de Toplam n=32 Tablo 9 incelendiğinde. soruya paralel olarak sorulan “Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa.2’dir. Bunun sebebinin ise desen programları maliyetinin çok yüksek olduğu ve firmalar bu maliyeti karşılayacak güçte olmadıklarını sözlü olarak ifade etmişlerdir. şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 32’si “ İşletme bünyesinde istihdam edilen stilist/tasarımcı tarafından hazırlanıyor” seçeneğine cevap vermişlerdir. 26 2 4 32 Yüzde 81. Buna karşın desen programı kullanan firmaların oranı % 6. Bu bağlamda firmalarında stilist ve desinatör çalıştıranların % 81.Alt Problem 3: Giyim Süsleme Tasarımı Alanında Nasıl Bir Yöntem Takip Edildiğine Ait Bulgular. Araştırmaya kapsamına giren firmaların özgün bir süsleme tasarımı uygulanıyorsa.3 6. Bu sonuçlar doğrultusunda giysi tasarımı ve süsleme tasarımı yapan firmaların önemli bir çoğunlunda tasarımlarını hazırlarken serbest elle tasarım yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor?”.5 olduğu tablodaki sonuçlardan görülmektedir. 7.

114 . Bu nedenle her ne kadar 60 firmaya anket uygulanmış olsa da anketteki 28 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır.d. 7.e” seçeneğine cevap vermişlerdir.Tablo–10: Dağılımları.d. Sorusunun Sayı Evet Hayır Zaman Zaman Toplam n=28 15 6 7 28 Yüzde 53.4 25 100 Tablo 10 incelendiğinde.6’sı “Evet” yanıtını vererek stilist istihdamına ihtiyaç duyduklarını belirtmişlerdir. soruya paralel olarak sorulan “İşletmenizde stilist istihdamına ihtiyaç duyuyor musunuz?”.c. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Stilist İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”. “Hayır” yanıtını verenlerin oranı % 21. Araştırmaya kapsamına giren firmaların işletmelerinde desinatör istihdamına ihtiyaç duyup duymadıklarının dağılımları Tablo 11’de verilmiştir.4 ve “Zaman zaman” yanıtının oranı ise % 25 olduğu tablodaki sonuçlardan görülmektedir.c.e” Diyenlerin 10. Bu bağlamda küçük ve orta büyüklükteki firmaların değişen ve gelişen pazar şartlarına uyum sağlamak için stilist istihdamına önem verdikleri gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Soru 7’e “b. şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 28’si “b. Buna göre firmaların % 53.6 21.

c.e” seçeneğine cevap vermişlerdir. Alt Problem 4: Giyim Süsleme Teknikleri Ne Ölçüde Bilinmekte ve Uygulanmakta Olduğuna Ait Bulgular. Bu nedenle her ne kadar 60 firmaya anket uygulanmış olsa da anketteki 28 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Desinatör İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”.c.6’sının ise “Hayır” yanıtını vererek desinatör istihdamına ihtiyaç duymadıkları belirtmişlerdir. Soru 7’e “b.7 28. Tablodaki sonuçlara göre. % 28.6 35. soruya paralel olarak sorulan “İşletmenizde desinatör istihdamına ihtiyaç duyuyor musunuz?”.7 100 Araştırmaya katılan firmaların Tablo 11’deki dağılımlarına göre 7.d.4’ü hem “ Evet” hem de “ Zaman zaman” yanıtını verdikleri.e” Diyenlerin 11.Tablo–11: Dağılımları. % 71.d. 115 . Sorusunun Sayı Evet Hayır Zaman Zaman Toplam n=28 10 8 10 28 Yüzde 35. Elde edilen veriler sonucunda gelişmekte olan firmaların desinatör istihdamına ihtiyaç duydukları. Araştırmaya kapsamına giren firmaların çoğunlukla hangi giyim süsleme teknikleri uyguladıklarının dağılımları Tablo 12’de verilmiştir. buna karşın gelişmiş olan firmaların desinatör istihdamına zaman zaman ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmıştır. şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 28’si “b.

9 24. Sorusunun Dağılımları.2 7.6 22. Araştırmaya kapsamına giren firmaların ürünlerinde Geleneksel Türk Nakışlarından hangilerini uyguladıklarının dağılımları Tablo 13’te verilmiştir.Tablo–12: “ İşletmenizde Çoğunlukla Hangi Giyim Süsleme Tekniklerini Uyguluyorsunuz?”. “İşletmenizde çoğunlukla hangi giyim süsleme tekniklerini uyguluyorsunuz?”.2 22. Tablodaki sonuçlara göre firmalar genel olarak bütün giyim süsleme tekniklerini kullanmakta. Sayı 30 31 28 28 9 126 Yüzde 23. ancak tablodaki oranlara bakıldığında nakış ve dikiş tekniğini yaygın olarak uyguladıkları görülmektedir. Süsleme Teknikleri Nakış (İşleme) Dikiş Süsleme ve Kumaş Biçimlendirilmesi Hazır Gereçler Baskı Hepsi Toplam n=126 Tablo 12 incelendiğinde.1 100 116 . şeklinde firmalara yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulanmış olsa da anket cevaplarını aştığından dolayı yüzde (%) değerlendirmesi 126 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmıştır.

1 2. Hiçbirini kullanmayanların oranı ise % 22.1’dir. Bu nedenle yüzde (%) değerlendirmesi 104 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır. Firmalar Türk işi. Bunların dışında lase ve lazerli kesim tekniklerini de uyguladıklarını belirtmişlerdir. Bu tekniklerin oranı ise % 66. Bu bağlamda tablodaki sonuçlardan yola çıkarak Geleneksel Türk Nakışlarından en çok suzeni.9 17. dolayısıyla bu teknikleri kullanmadıklarını sözlü olarak ifade etmişlerdir.8 1.Tablo–13: “Ürünlerinizde Aşağıdaki Geleneksel Türk Nakışlarından Hangilerini Uyguluyorsunuz?”.9 21.9 100 117 . şeklinde yöneltilen soruda birden fazla seçeneğe cevap verildiği için cevaplar anket sayısını aşmıştır. Hesap işi vb. kordon tutturma tekniklerini uyguladıkları görülmektedir. Sorusunun Dağılımları.9 2.2 27. Geleneksel Türk Nakışları Türk İşi Hesap İşi Bartın İşi Kordon Tutturma Suzeni Sırma Hiçbiri Hepsi Toplam n=104 Araştırmaya katılan firmalara “Ürünlerinizde aşağıdaki Geleneksel Türk nakışlarından hangilerini uyguluyorsunuz?”. Günümüz bilgi ve teknoloji çağı dikkate alındığında firmaların geleneksel yöntemlerden ziyade daha hızlı üretim yapabilmek için makineleşmeye giderek teknoloji ağırlıklı nakış tekniklerini kullandıklarını belirtmektedirler. sırma. Sayı 4 2 3 22 29 18 23 3 104 Yüzde 3.3 22.4’tür. geleneksel Türk nakışlarını bilmediklerini.

7’si işletme bünyesinde. Alt Problem 6: Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarında Hangi Yöntemin Uygulandığına Ait Bulgular. Bu da gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Bunda en büyük etken teknoloji yatırımı maliyetinin çok yüksek olmasıdır. sorusuna verilen cevaplar örneklem kapsamına giren 60 firmanın % 16. Tasarım Aşaması Uygulamaları İşletme Bünyesinde Dışarıda Her İkisi de Toplam n=60 Tablo 14 incelendiğinde. “Firmanızda giyim süsleme aşaması uygulamalarını nasıl gerçekleştiriyorsunuz?”.7 45 38. Sorusunun Dağılımları. Araştırmaya katılan firmaların büyük çoğunluğunda işletme bünyesinde bilgisayarlı nakış makinesi olmadığı için daha çok giyim süsleme aşaması uygulamalarında dışarıdan destek aldıklarını belirtmişlerdir. Araştırmaya kapsamına giren firmaların giyim süsleme tasarım aşaması uygulamalarını nasıl gerçekleştirdiklerinin dağılımları Tablo 14’te verilmiştir. % 45’i işletme dışından ve % 38. kapsamına yöntemi giren işletmelerin giyim süsleme aşaması 15’te Sayı 10 27 23 60 Yüzde 16.3’ü ise hem işletme bünyesinde hem de dışarıdan giyim süsleme aşaması uygulamalarını gerçekleştirdiklerini belirtmişlerdir. Araştırmaya uygulamalarında verilmiştir. Tablo–14: “Firmanızda Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz?”.3 100 hangi uygulandıklarının dağılımları Tablo 118 .Alt Problem 5: Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarının Nasıl Gerçekleştirildiğine Ait Bulgular.

3 56. overlokçu gibi nakışçı. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olup olmadıklarının dağılımları Tablo 16’da verilmiştir. Araştırma kapsamına giren firmaların giyim süsleme uygulamalarında makineci. Sorusunun Dağılımları.3 5.7 58. Uygulanan Yöntemler Elde ve Düz Dikiş Makinelerinde Bilgisayarlı Nakış Makinelerinde Her İkisi de Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=60 Tablo 14 ile paralel olarak sorulan soruda işletmede giyim süsleme aşaması uygulamalarında hangi yöntemin uygulandığı öğrenilmek istenmiş ve verilen cevaplarda firmaların % 58.7 100 Sayı 12 10 35 3 60 Yüzde 20 16. Süslemeci Şeklinde Uzmanlaşmış Ekibiniz Var mı?”.0 100 119 . Sorusunun Dağılımları. Tablo–16: Soru 14’e “a” Diyenlerin 16.Tablo–15: Soru 14’e “a” Diyenlerin 15. Sayı Evet Hayır Toplam n=60 26 34 60 Yüzde 43. Overlokçu Gibi Nakışçı. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarında Hangi Yöntem Uygulanmaktadır?”. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Makineci.3’ü hem elde ve düz dikiş makinelerinde hem de bilgisayarlı nakış makinelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarını gerçekleştirdikleri tablodaki sonuçlardan anlaşılmaktadır.

Araştırma kapsamına giren işletmelerin.3 100 120 . Bilgisayarlı nakış makinelerini kullanmamalarının sebebi. % 5. işletmelerin eğitimli ve uzman eleman eksikliği nedeniyle. overlokçu gibi nakışçı. özellikleri nelerdir?”. firmaların vizyondan ve Ar-Ge çalışmalarından uzak rastgele ya da taklit ürünler ortaya koymalarıdır. Sayı Tek Başlı Çok Başlı (Çok İğneli) Her İkisi de Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanılmıyor Toplam n=60 Araştırmaya katılan firmalara. Bu yüzden firmalar değişen çevre ve pazar şartlarına uyum sağlamadıkları için kapasite olarak gelişme gösteremedikleri sonucuna varılmıştır. şeklinde yöneltilen soruda firmaların % 83.7 5. “Firmanızda bilgisayarlı nakış makinesi kullanıyorsanız. Sorusunun Dağılımları. Tablo 14 ile paralel olarak sorulan soruda giyim süsleme uygulamalarında makineci. Tablo–17: “Firmanızda Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanıyorsanız. Özellikleri Nelerdir?”.0 6.Tablo 16 incelendiğinde.0 83. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olup olmadığı öğrenilmek istenmiş ve verilen cevaplarda işletmelerin % 56. bilgisayarlı nakış makineleri kullanıyorlarsa bu makinelerin özellikleri neler olduğunun dağılımları Tablo 17’de verilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda firmaların bilgisayarlı nakış makinesi kullanmamalarına rağmen giyim süsleme aşaması 3 4 3 50 60 Yüzde 5.7’si “ Hayır” yanıtını verdikleri görülmektedir.3’ü işletmelerinde bilgisayarlı nakış makineleri kullanmadıklarını. teknoloji yatırım maliyetinin çok yüksek olması ve firmaların genellikle küçük ve orta büyüklükteki firmalardan oluşmasıdır.0’ı hem çok başlı (Çok iğneli) hem de tek başlı bilgisayarlı makine kullandıkları tablodaki sonuçlardan anlaşılmaktadır. Bunun en büyük sebebi.

4 9. Araştırma kapsamına giren firmaların giyim süsleme alanında ne tür problemlerle karşılaştıklarının dağılımları Tablo 18’de verilmiştir. Firmaların genel olarak bütün problemlerle karşılaşmalarına rağmen en çok malzeme yetersizliği ve maliyet problemleriyle karşılaşmakta olduklarını belirtmişlerdir.7 24.0 7.6 18. “ Firmanızda giyim süsleme alanında ne tür problemlerle karşılaşıyorsunuz?”. Problemler Desen Tasarımı Malzeme Yetersizliği Kalifiye Eleman Yetersizliği Maliyet Baskı Hataları Makine Arızaları (İplik Kopmaları vs.2 11.uygulamalarını elde ve evlere vererek veya dışarıdan destek alarak gerçekleştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. En az ise makine arızalarıyla karşılaştıkları tablodaki sonuçlardan elde edilmiştir.9 13. Sayı 13 23 11 18 13 1 7 9 95 Yüzde 13.) Tedarikçiden Kaynaklanan Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=95 Tablo 18 incelendiğinde.7 1. Tablo–18: “ Firmanızda Giyim Süsleme Alanında Ne Tür Problemlerle Karşılaşıyorsunuz? ”. Sorusunun Dağılımları. şeklinde yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da anket cevaplarını aştığından dolayı yüzde (%) değerlendirmesi 95 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırma kapsamına giren işletmelerin giyim süsleme alanında karşılaştıkları problemleri nasıl çözümlediklerinin dağılımları Tablo 19’da verilmiştir.5 100 121 . Alt Problem 7: Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarında Ne Tür Sorunlarla Karşılaşıldığına Ait Bulgular.

Tablo–19: “ Karşılaştığınız Bu Sorunları Nasıl Çözümlüyorsunuz? ”. % 18. Kalifiye eleman yetersizliğinde. İzmir.7 24. Sayı 13 23 11 18 13 1 7 9 95 Yüzde 13. Desen tasarımında.2’si genellikle işletme bünyesinde eldeki malzemeleri kullanarak ya da şehir dışından (İstanbul. % 11.7’si deneme-yanılma veya hazır desenler kullanarak sorunlarını çözümlediklerini. Buna göre firmaların çözümleri.4 9.0 7.7 1. % 24. Malzeme yetersizliğinde. Maliyette.) Tedarikçiden Kaynaklanan Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=95 Tablo 19 incelendiğinde. % 13.9’u ya ürünün maliyetini düşürerek ya da hata yapanın faturasından keserek sorunu çözümlediklerini. Tablo 18 ile paralel olarak sorulan soruda giyim süsleme alanında hangi problemlerle karşılaştıkları ve Tablo 19’da ise bu problemlere nasıl çözümler ürettikleri öğrenilmek istenmiş ve ankete birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da anket cevaplarını aştığından dolayı yüzde (%) değerlendirmesi 95 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmıştır. Sorusunun Dağılımları.2 11.6’sı kendi bünyelerinde eleman yetiştirerek veya vardiye sistemi uygulayarak sorunlarını çözümlediklerini.9 13.6 18. Bursa ve Ankara’dan ) ithal ederek sorunlarını çözümlediklerini. Çözümler Desen Tasarımı Malzeme Yetersizliği Kalifiye Eleman Yetersizliği Maliyet Baskı Hataları Makine Arızaları (İplik Kopmaları vs.5 100 122 .

% 1. Özgün Süsleme Tasarımları Ürünlerinizde Katma Değerini Arttırıp. özgün süsleme tasarımları ürünlerinizde katma değerini arttırıp. Alt Problem 8: Giyim Süsleme Uygulanan Ürünlerin Tüketim Oranında Farklılık Olup Olmadıklarına Ait Bulgular. modaya uygun özgün süsleme tasarımlarının ürünlerinde katma değerini arttırıp. düzeltilemeyecek durumdaysa yenisini çalışarak çözüm ürettiklerini.7’si ürün düzeltilebilecek bir durumdaysa düzeltmeye giderek. Makine arızalarında. çözümler ürettiklerini sözlü olarak belirtmişlerdir. 51 2 7 60 Yüzde 85.4’ü ya tedarikçiyle oturup işbirliği yaparak ya da başka tedarikçilerle çalışarak sorunlarına çözüm ürettiklerini.Baskı hatalarında. piyasa rekabetinize olumlu etki sağlıyor mu?”. “ Modaya uygun. Tablo–20: “ Modaya Uygun.7 100 123 . Sorusunun Dağılımları. Piyasa Rekabetinize Olumlu Etki Sağlıyor mu?”.0 3. şeklinde yöneltilen soruda firmaların % 85’inin “Evet” yanıtını verdikleri tablodaki sonuçlardan anlaşılmaktadır. piyasa rekabetine olumlu etki sağlayıp sağlamadıklarının dağılımları Tablo 20’de verilmiştir.3 11. % 13. Tedarikçiden kaynaklanan sorunlarda % 7. Araştırma kapsamına giren işletmelerin.5’i kalıp ve uygulama konusunda karşılaştıkları sorunları kendi bünyelerinde yeniden çalışarak. Sayı Evet Hayır Fark Etmiyor Toplam n=60 Araştırmaya katılan işletmelere .0’ı firma bünyesindeki makine tamirinden anlayan elemanlarla veya üretici firma aranarak servis tarafından bakımı yapılmaya çalışarak çözümlediklerini. Diğer seçeneğinde ise % 9.

Araştırmaya katılan işletmelerin % 50’sini Konya.V. Bu uygulamaları saptayabilmek amacıyla hazırlanan anket formu İstanbul. BÖLÜM SONUÇ VE DEĞERLENDİRME Hazır giyimde giyim süsleme aşaması uygulamaları araştırmasında.4’ünün 1991–1999 yılları arasında ve % 16. Elde edilen bulgular doğrultusunda 1990 yılı sonrasında Türkiye’deki hazır giyim sektöründe önemli bir artış yaşandığı sonucuna ulaşılmıştır. 60 firma yetkilisinin ankete verdikleri cevaplar değerlendirilmiş ve bazı sonuçlara varılmıştır.7’si 2000–2007 yılları arasında. Konya ve Adıyaman’da faaliyet gösteren 60 hazır giyim işletmesine uygulanmıştır.9’unun 1967–1990 yılları arasında kurulduğu sonucuna ulaşılmıştır. İstanbul ve İzmir Sanayi ve Ticaret Odasından alınan 500 tekstil firmasının adres ve telefonlarına ulaşılmıştır. giyim süsleme alanında en çok hangi yöntem ve tekniklerin uygulandığını. giyim süsleme tasarımının nasıl çözümlendiğini ve giyim süsleme uygulanan ürünlerin tüketim oranında farklılık olup olmadığını saptamak amacıyla yapılmıştır.3’ünü İstanbul ve % 11. % 20’sini Adıyaman. % 41. hazır giyimde giyim süsleme aşaması uygulamalarının nasıl gerçekleştiğini. İzmir. Örnekleme alınan hazır giyim işletmelerine uygulanan anket sonucuna göre giyim süsleme alanında çalışan firmaların % 41. Bu nedenle araştırmanın sonuçları daha çok Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmeleri kapsamaktadır. giyim süslemeye ne ölçüde yer verdiklerini. % 18. Araştırmaya katılan firmaların ankete katılımlarının en az İzmir ve İstanbul illerinden oluşmasının nedeni.7’sini ise İzmir illerinden oluştuğu görülmüştür. Konya ve Adıyaman’daki gelişmekte olan hazır giyim işletmelerinin ankete katımları daha fazla olduğundan araştırmanın sonuçlarını etkilemiştir. giyim süsleme aşaması uygulamalarında karşılaşılan sorunları ve bu sorunların nasıl aşıldığını. Araştırma kapsamındaki kadın dış giyim üretimi yapan firmaların genellikle yarı fantezi tarzda ürünler ürettikleri sonucuna varılmıştır 124 . Ancak anketin gerek yaz döneminde olması ve gerekse de yetkili kişilerin tatilde olmaları ve zaman ayıramamalarından dolayı ankete katılım az olmuştur.

Araştırma kapsamında stilist ve desinatör istihdam eden işletmelerin önemli bir çoğunluğunun serbest elle özgün tasarımlarını uygularken.İşletmelerin büyük çoğunluğunun kadın dış giyimi üretimi yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. nadiren desen programlarını kullandıklarını belirtmişlerdir. İstanbul ve İzmir’deki firmalar bütün süsleme 125 . Desen programı kullanımının az olması bu programların maliyetinin yüksek olması ve genellikle küçük ve orta büyüklükteki firmalar bu maliyeti karşılayacak güçte olmadıklarını vurgulamışlardır. Araştırmaya katılan işletmelerin giyim süslemeye önemli bir ölçüde yer verdikleri saptanmıştır. Araştırmaya katılan işletmelerin bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırdıklarını belirten firmaların çoğunluğunun tasarımdaki uzmanlık alanının giysi tasarım(stilist) olduğu sonucu görülmektedir. Buna karşın kendi özgün tasarımlarını yapan firmaların işletme bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırarak işletmeye özel tasarımlar hazırladıkları sonucuna varılmıştır. Fason üretim yapan firmaların işletmelerinde stilist ve desinatör istihdamına ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmıştır. değişen pazar ve küresel rekabet ortamında işletmelerin varlıklarını sürdürebilmeleri için AR-GE çalışmalarından yakından yararlandıkları görülmüştür. Araştırmada örneklem grubuna alınan firmaların genel olarak bütün süsleme tekniklerini kullandıkları görülmüştür. günümüz teknoloji çağına ayak uydurmak. Anket cevaplamaları sırasında yapılan sohbetlerde fason üretim yapan firmaların giyim süsleme tasarım aşamasında öncelikli olarak müşteri istekleri doğrultusunda üretim yapmalarına rağmen. markalaşma ve katma değeri yüksek ürünler üretmek ve aynı zamanda kendi özgün tasarımlarını geliştirmek için işletme bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırmaya önem verdikleri görülmüştür. Bu firmaların eğitimli ve uzman eleman eksikliği nedeniyle süsleme tasarımı(desinatör) alanında bir gelişme gösteremedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Daha önceden fason üretim yapan firmaların çoğunluğu numune üzerinden ve tasarım bürolarından faydalanarak tasarımlarını oluştururken. Örneklem grubuna alınan firmaların giyim süsleme alanında genellikle fason üretim yaptıkları belirlenmiştir.

Araştırma kapsamındaki işletmelerin teknoloji yatırımının yüksek olması ve eğitimli eleman yetersizliği nedeniyle bilgisayarlı nakış makinesi kullanmadıkları belirtmişlerdir. sarma ve lazerli kesim gibi nakış (işleme) tekniklerini uyguladıkları tespit edilmiştir. maliyet. Firmaların bu problemlere çözüm olarak buldukları yöntemler. Araştırmaya katılan işletmelerin giyim süsleme uygulamalarında yöntem olarak hem işletme bünyesinde elde veya makinede hem de gerek duyuldukça işletme dışında bilgisayarlı makinelerde ve evlere elde yaptırarak giyim süsleme aşaması uygulamalarını gerçekleştirdikleri görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Araştırmaya katılan firmaların giyim süsleme alanında bütün problemlerle karşılaşmalarına rağmen bu problemlerin başında malzeme yetersizliği. Firmaların giyim süsleme uygulamalarında makineci. Araştırma sürecindeki gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilen verilere göre işletmelerin Geleneksel Türk Nakışlarını bilmediklerini. kordon tutturma. çok iğneli ve tek başlı bilgisayarlı nakış makinesi kullandıkları elde edilen veriler sonucunda ortaya konulmuştur. maliyette ya daha düşük kaliteli ürünler kullanarak ya 126 . Konya’daki firmalarda en çok nakış (işleme). desen tasarımı ve kalifiye elaman yetersizliği olduğu belirtilmiştir.tekniklerini kullandıklarını. baskı hataları. sırma. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu firmaların nakış (işleme) tekniklerinden. Buna karşın bazı firmaların değişen çevre ve pazar şartlarına uyum sağlamak için kendi bünyelerinde kalifiye elaman yetiştirerek kapasitelerini arttırmaya çalıştıkları görülmüştür. pul payet. dikiş süsleme ve kumaşın biçimlendirmesi tekniklerini. Adıyaman’daki firmalar ise yaygın olarak baskı tekniğini uyguladıkları gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. malzeme yetersizliğini şehir dışından ithal ederek veya işletme bünyesinde kendi imkânları doğrultusunda çözümleyerek. suzeni. lase. Araştırma kapsamındaki firmaların giyim süsleme tasarım aşaması uygulamalarını çoğunlukla işletme dışından gerçekleştirdikleri sonucuna varılmıştır. daha çok teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte makine ile yapılan giyim süsleme tekniklerini tercih ettikleri görülmüştür. Bazı firmaların ise genellikle çok başlı. overlokçu gibi nakışçı.

Böyle bir çıkışta başka kültürlerin taklidi ile değil zengin tarihi kültür mirasımızın endüstriyel ortama taşınması ile sağlanabilir. baskı hatalarında ürünü yeniden çalışarak. desen tasarımında genellikle hazır tasarımlar kullanarak veya deneme-yanılma yoluyla çözümleyerek. Bunun gerçekleşmesi için de okul sanayi işbirliği kaçınılmazdır. markalaşma ve özgün tasarımlarla mümkün görünmektedir. kalifiye elaman yetersizliğini vardiyalı çalışarak ya da işletme içerisinde eleman yetiştirerek çözüm üretmeye çalıştıklarını vurgulamışlardır. 127 . Hazır giyim işletmelerinin büyük çoğunluğunda geleneksel Türk nakışlarını bilmedikleri. Türkiye’de hazır giyim sektöründe işletmelerin giyim süsleme tasarımı alanında çalıştırdıkları elamanların her işe koşan kişi olmaktan çıkarıp eğitimli uzman eleman yetiştirerek kendi özgün tasarımlarını üretmelidirler. Firmaların giyim süsleme aşaması uygulamalarında özgün tasarımlar yapabilen deneyimli desinatör yetersizliği. ÖNERİLER Küreselleşen rekabet ortamında Türk tekstil ve hazır giyim sektörünün ayakta kalabilmesi.da hata yapanın maaşından keserek. uluslararası piyasada varlığını sürdürebilmesi. Giyim süsleme tasarımı alanında okullarda desinatör ve stilistlik eğitimine daha çok önem verilmelidir. Araştırma kapsamındaki firmaların önemli bir çoğunluğunda modaya uygun özgün süsleme tasarımlarının ürünlerinde katma değerini arttırıp piyasa rekabetine olumlu etki sağladığını belirtmişlerdir. Çin ve Hindistan ile rekabetin işçilik açısından zor olduğunu belirtmişlerdir. geleneksel Türk nakışlarının bilgisayar ortamına taşınarak bu nakış tekniklerini ile uygulamaları konusunda uzman kişiler tarafından seminer ve eğitimler vererek bu konuda bilgilendirilmelidir. giyim süslemenin hep aynı döngüde hareket ettiği tamamen taklit yoluyla hazır tasarımlar kullandıkları.

“Sanat Eğitim Kuramları ve Yöntemleri”. s. (Aker). 2006. “İşletme Staj Dosyası”. www.148.kultur.com. ANONİM. T. 2006. ANONİM. www. KESKİNER. www.ızmırbuyuksehırbeledıyesı. AKÇİN. “Giyim Süsleme Teknikleri”. ANONİM. Turan Ofset. ARTUT. ARABACI. 2008. www.singer.com ANONİM. I.(Çelebilik). Yüksek Lisans Tezi. ANONİM. 2006.gov.tr. s. www. 2000.hometex.8. www.tr. Antalya. 2007. Yüksek Lisans Tezi. Sibel. Azade. 2007. 5. “Dantel”. 2007.gov. “Tasarım Mesleki Resim”.com. Sabiha.kütüphanem. “Türk Süsleme Sanatlarında Desen ve Motif”. “İşleme Sanatı”. “Lazer Teknolojisi”.argeslaser. ALPASLAN. “Dokuma Kumaşların Üretiminde Bilgisayar Destekli Tasarım ve Önemi”. 2000.evisad. ARIK. Hanife. Ankara. 128 . Konya. ALTIN. Baskı. “Singer Dikiş Makinesinin Tarihçesi”. 2004. ALTUN. 2007. Sibel.Gülizar.C. www.ekoses. ANONİM. “Osmanlı Çadır Sanatı”.s. “Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Bünyesinde Yer Alan Ülker MUNCUK Müzesindeki Geleneksel İşlemeli Ürünlerin Değerlendirilmesi Ve Eğitime Katkısının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma”. Baskı.45.10. İstanbul. “Tekstil El Baskıcılığında Baskı Stilleri”.www.kultur. Ankara. Ankara. Kazım.KAYNAKÇA ANONİM. “Konya İli Antikacılarında Bulunan Hesap İşi Ürünleri ve Özellikleri”. Tercüman Sanat ve Kültür Yayınları. İstanbul.1978. 2006. “Tatoo Süs mü Gelenek mi?”.htm. “Makine Nakışı”.s.s. Millî Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü Yayınları.2003. Cahide.com. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.1996.32. www. 2007.com ANONİM. İstanbul. Tülay. ANONİM. 2004.com AKAR.

1. Kenan.1.233. Bilge. 1985. A. ÇAĞDAŞ. 1999. 129 . www. Meb Yayınevi. “Özel Baskı Yöntemleri”. (Esat). 2007. ÇATAL. BARIŞTA. EDİZ. DEMİREZEN. Ankara. Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme Projesi (METGE). Fatma. Emine. “ Türk Sanatı”. “Görüşme Tekniği”. Hülya. Ankara. Yüksek Lisans Tezi. “Süsleme Teknikleri”. Ankara. Örcün. ATLAMIŞ. s.25–27. Murat. Ankara. Kamuran. 2003.7. Nobel Yayınevi. Gülhan. İstanbul. ERBAKIRCI. Antalya. DEMİRBAŞ. “Öğrenci Giyim Süsleme Dosyası”.com ÇETİNKAYA. 2002.s. “Görsel Sanatlar Eğitimi Dersi İçin İnteraktif CD Tasarımı ve Uygulanması”. “Kadın Giyiminde Kapanma Payı ve Yaka Çizim Teknikleri”. Yüksek Lisans Tezi. Mustafa. CORPMAN. Ankara. Eğitimde Araştırma Yöntemleri Ders Ödevi. 1988. “Tekstil Baskıcılığı Açısından Bilgisayar Destekli Desen Tasarımı”. “ Nakış ve Nakışçı”. Ankara. Tülay. s. Müge. BAYRAKTAR. Z. BİÇER. B. Yüksek Lisans Tezi. ÇELLEK. 1970. Bitirme Tezi. Konya. Miyase. Ankara. DOĞANGÜN. 2002. “ Atölye Teknolojisi”.(Coşkun). “Giyim”. s.1. Ders Notları. Rukiye.53. Meslek Standartları Komisyonu Raporu DPT. Celal. 1995. CEDİMAGAR. “Geleneksel Türk İşlemelerinden Hesap İşini Araştırma ve Eos Compucon Nakış Desen Programı ile Hesap İşi Desen Kalıbı Hazırlama Öğretim Programı Önerisi”.1998. İktisadi Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü.ARSEVEN. Zübeyde. 2003. Ali. s. 2007.12. s. 204. İzmir. s.240. “Grafik Tasarımı ve Görsel İletişim”. “Textile Fiber to Fabric”.1988. Adıyaman. Cem Yayınevi.tulaycellek. “Türk İşleme Sanatı Tarihi”. KAYMAK. Ankara. 2003. 2005. s.

Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi.com.com . Perihan. “Geleneksel Türk Nakışlarından Türk İşinin Bilgisayarlı Nakış Makinelerinde Uygulanmasının Değerlendirilmesi”. “Türk El İşleri Sanatı 16–19.80. “Baskı Cinsleri Özellikleri ve Makineleri”. s. s. s.gorseldil. Esin. 1963. 1990.3637. IŞIK. “Giyim Süsleme Teknikleri”. TUNCAY. İstanbul. “Kimyanın Tarihi (Kuşbakışı Kimya)”. Ankara. Yüzyıl”. Ders Notları. Yüksek Lisans Tezi. 2007. Müheyya. s. GÖNÜL. Eğitim ve Düşünce Dergisi. Cenkkut. www.40 GÜNERGİN. Ayhan.5-6. Nuran. Nurşen. www.5. 1992. İLKER. GÜLER. Macide. Şebnem.44. Türkiye İşbankası Kültür Yayınları. 2006. İstanbul. İZER. GÖZEN.29. ERONÇ. Sayı 1. s. 2003. “Doğal Güzellik”. s. s.ERDAL. 2005. “Eğitim Fakülteleri Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümleri Ana sanat Atölye Resim Dersi Kapsamında Soyutlama Yöntemlerinden Biçim Bozumunun Kullanımı”. “Bir İletişim Aracı Olarak Görüşme Yöntemi Ve İşletmelerde Yaygın Kullanım Alanları”.32. GÖRŞEN. Bitirme Tezi. Osman. İstanbul. “Hesap işi-Antep-Suzeni”. Adıyaman. 2006. 130 . 2005. Y. Yüksek Lisans Tezi. Ocak.35. Ankara. Samsun. İstanbul. “Baskı Teknolojisi Ders Notları”. Yüksek Lisans Tezi. Konya. 1973. Ümit. Bursa. “Giysi Tasarımında Görsel ve Dokusal Elementler: Pilise ve Drapeler”. Nilüfer. GÜLTEKİN.ekoses. Dilek. 2006. Celale. “İnternet Destekli Sanat Eğitimi”. GÖRGÜLÜ. Bilim. İzmir. s. 1984. Sabih. GÜVENDİ.2007. GÜREL. “Tekstil Sanayinde Film Baskısı”. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (Kavaklı). Meltem. Cilt 5. “Türkiye’de Tekstil ve Hazır Giyim Sektöründe Markalaşma ve İhracata Etkileri”. 2006. Yüksek Lisans Tezi. HAZIR. Ankara.

Mine. 2006. KODAZ. Sırma-Maraş İşi”. 2006. ÖZKAN. Ankara. MARKALOĞLU. 1991. ÜLGER. Şükran. Sayı:10.2. İstanbul. “Nakışın Teknoloji ile Buluşması”.1995. “Dival İşleme. s.2-3. Hülya.37. s. Görgünay. Şehdabe. ÖZGÜR. Ders Notları.KALKAN. s. “Yüksek Öğrenim Sanat Eğitiminde Temel Tasarı Eleman ve İlkelerinin Öğretimi ve Uygulamaları”. www. 2007.ismek. KORKUSUZ. ALPASLAN. KAROĞLU.com. s. ÇERÇİ.5. İMER Arsal. ETİKE.3. ÖNGE. 131 . MARKALOĞLU. Ankara. Lisans Tezi. KAYMAKCAN. 3. “Çağdaş Türk ve Batı Resminde Geleneksel Halk Sanatlarının Etkisi”. Yüksek Lisans Tezi. Mücella. 2006. “Resim II Moda Resmi ve Giyim Tarihi”. Konya. Konya. İstanbul. s. İstanbul. Kocaeli.Ankara. KIRZIOĞLU. 2006. “El İşlemeleri”. SEÇKİNÖZ. Müberra.1990. 1992. Ergül. 2007. “Nakış” Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). Konya. “K. Sabiha.org. Figen. İşbankası Kültür Yayınları.s. Gülistan. Öznur.1. Cilt 9. KÖKLÜ. “Giyim Sanatı Ve Kişisel Görünüm”. “Resim Sanatında Soyutlama”. Yüksek Lisans Tezi. Yüksek Lisans Tezi. KAVUK. 1986. KOMŞUOĞLU. İzmir. Serap. s. Süheyla.295. “Türkiye’de Tekstil ve Konfeksiyon Sektörünün Durumu ve Çıkış Stratejileri”. Neriman. Maraş’ta Maraş İşi İşlemeler”. s. www.75. “Türkiye’de Hazır Giyim Sektöründe Kullanılan Bilgisayar Destekli Kalıp Hazırlama Sistemlerinden Assyst.122. MEYDAN LAROUSE. “Giyimde Uygulanan Süsleme Teknikleri”. Konsancad ve Lectra Sistemlerinin Karşılaştırılması”. 2002. Emine. “Türk Giyim Tarihi”. İbrahim. Gör. Öğr.Baskı. 2000.hulyakaroglu. Yüksek Lisans Tezi. Kültür ve Sanat. Şehdabe. 1996. Hülya. s. Müge.

1994.akü. “Textile Sciense and Technology”. Yüksek Lisans Tezi. Dyeing Finishing and Performance Elsevier. 2006. 2006. Hatice. “Dünya Tekstil ve Konfeksiyon Sektöründeki Eğilimler Çerçevesinde Türk Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü İçin Bir Strateji Önerisi: Marka Yaratmak”.com 132 . Fatma Özcan.48. 1988. ŞAHBAZ. Esra. 2003. Ankara. 29–31–32. YAKARTEPE. Yüksek Lisans Tezi. s.POLAT. I. İstanbul. s. Ayhan. Ayla.1. YERLİKAYA.1 SEVER. Şermin Altunyuva.gsf. YARICI.27. YETİM. hsahbaz@yahoo. “Genel Konfeksiyon”. ZEYBEK. “Türk Nakışları Öğretim Yaprakları”. “Ankara İl Merkezinde Piyasada Bulunan İşlemeli Ürünler Üzerine Bir Araştırma”. Hasan. “Anadolu Güzel Sanatlar Liselerinde Temel Tasarım Dersinin Yaratıcılığa Katkıları”. s. Tekstil ve Konfeksiyon Araştırma Merkezi. Ankara.cesurticaret. Yüksek Lisans Tezi. “İşlemeler”. Textile Processing and Properties. www. 1996. H. s. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.204.bedava. Fatma.dikismakinaservisi. YILDIRIM.tr .com www. “Günümüzde Yeni Baskı Teknikleri Üzerine Bir Araştırma ve Alternatif Tasarımlar”. ŞENTÜRK. 1999. 2003. s. Özgür. İzmir.com www. (Sevay). Hatun. www. YAKARTEPE.edu. 2007. Ankara.206. İstanbul. 1998. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İzmir. Yüksek Lisans Tezi. Leyla. Preparation. s. Dilem Yayınevi. 1994. Yüksek Lisans Tezi. Ankara.com.edagrup. Mehmet. “El ve Makine İşlemeleri Meslek Programının İstihdam Açısından Değerlendirilmesi”. VİCO. Zerrin. “Oya ve Bartın İşi”. TUĞTAŞ. TOPLU. T.com www. “Sinop Ayancık Göynek Yakaları Üzerine El İşlemelerinin Turistik Eşyaya İlişkin Öğretim Programının Hazırlanması ve Etkinliğinin Saptanması”. Ankara. “Tekstil Tasarımında Renk Öğesinin Kullanımı”. “Kadın Giyimi ve Temel Dikiş”.

com www.sabah.org www.com sirine01.com 133 .com dantelsayfam.tr elifhobi.selkanmakina.dekat.com www.kustekstil.kadincahayat.blogcu.com www.net www.com lutfiyeylehertelden.dantel.kadinlarkulubu.outletim.blogcu.ilhangunes.com.blogcu.com www.orgu-dantel.ustamakina.tr www.fiyonk.com.com www.www.blogspot.uygunkapitone.blogcu.com maharetler.oya-modelleri.blogcu.com www.com www.derya-gibi.com arzununhobileri.kelebekforum.com www.com www.teksmakmakine.com arsiv.blogspot.com e1y3.com www.dantel-modelleri.elderwearwecare.com www.info haticeozkan.adanzyekadin.com http://www.com www.com www.blogcu.blogcu.net dilhanblocu.us www.com sirmalim.fatihnakis.tr www.com.blogcu.smockingstore.net/ http://www.

modernisttshirt.nuriayn.com www.com www.com.murat-tekstil.net www.blogcu.biz www.com www.com www.vintagewedding.org www.10marifet.asia.com www.tr www.com www.cevhermoda.pilimodpilise.com www.ru/en www.com.sanalkurs.cc/forum http://www.tr www.net hacermogul.batikbazar.chichiqueen.com www.com www.blogcu.com 134 .turkish-media.tunaplise.gittigidiyor.net www.com www.com www.blogspot.vera.com urun.com www.mettekstil.com yeldatekstil.dteks.modalife.basakreklam.com www.com www.com www.sedefbaski.com www.com damlamoda.genckolik.coma www.com www.wearyourbeer.e-sirket.www.birdamlasu.sanayi.oyku-aksesuar.silknbeauty.konya.

Giyim Sanatları Eğitimi Dalı. Yüksek Lisans programı tez çalışmasının bir gereği olarak yapılan bu araştırma.Dr. Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yard. Firmanın Kuruluş Tarihi: 2.) ( ) a) Spor ( ) b) Fantezi ( ) c) Yarı Fantezi ( ) d) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 135 . Katkılarınızdan dolayı teşekkür ederim.İŞLETME İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER 1.EK–1 ANKET FORMU ANKET Selçuk Üniversitesi. Firmanın Bulunduğu Şehir: ( ) a) İstanbul ( ) b) İzmir ( ) c) Konya ( ) d) Adıyaman 3. Firmanızda Hangi Tarzda Ürünler Üretiyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz.Doç. Bu araştırma ve ile ilgili veriler tamamen kimliği istatistiksel ve işletme ortamda isimleri değerlendirilecek açıklanmayacaktır.Hafize PEKTAŞ Gülhan ATLAMIŞ görüşmeye katılanların I. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarının incelenmesine yöneliktir.

Triko.) ( ) a) İşletme Bünyesinde İstihdam Edilen Stilist/Tasarımcı Tarafından Hazırlanıyor ( ) b) Müşteri İstekleri Doğrultusunda Portfölyoya Göre Üretim Yapılıyor ( ) c) Süsleme Tasarımları Tasarım Bürolarından Temin Ediliyor ( ) d) Numune Üzerinden Tasarım Yapılıyor ( ) e) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 136 . Firmanızda Hangi Tür Ürünler Üretiyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz.) ( ) a) Kadın Dış Giyimi ( ) b) Erkek Dış Giyimi ( ) c) Çocuk Dış Giyimi ( ) d) Diğer Belirtiniz…(İç Giyim.) ( ) a) Sürekli ( ) b) Ara Sıra ( ) c) Nadiren ( ) d) Hiç 7. Firmanızın ( ) a) Fason ( ) b) Özgün ( ) c) Her İkisi de ( ) d) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Üretim Tarzı Nedir? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. İşletmenizde Giyim Süsleme Tasarım Aşamasını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. HAZIR GİYİMDE GİYİM SÜSLEME AŞAMASI UYGULAMALARIYLA İLGİLİ SORULAR 6. Mayo.4. Gelinlik.) II. Ürünlerinizde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Veriyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Sporcu Giyimi.) 5. Üniforma vb.

e” Seçeneğine Cevap Vermiş İseniz Aşağıdaki 10.d. ve 9. Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor? ( ) a) Serbest El Çizimleri ( ) b) Desen Programları ( ) c) Her İkisi de Yukarıdaki 7. İşletmenizdeki Tasarımcının Uzmanlığı Aşağıdakilerden Hangisidir? ( ) a) Giysi Tasarım (Stilist) ( ) b) Süsleme Tasarımı (Desinatör) ( ) c) Her İkisi de 9. Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa. İşletmenizde Stilist İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır ( ) c) Zaman Zaman 11.Yukarıdaki 7.c. ve 11. Soruları Cevaplayınız? 8. Soruda “b. Soruları Cevaplayınız? 10. Soruda “a” Seçeneğine Cevap Vermiş İseniz Aşağıdaki 8. İşletmenizde Desinatör İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır ( ) c) Zaman Zaman 137 .

İşletmenizde Çoğunlukla Hangi Giyim Süsleme Tekniklerini Uyguluyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Varak. Pul. Spor Dikiş Drape vb…) ( ) c) Hazır Gereçler ( Dantel. Aşındırma. Türk İşi. Sarma vb…) ( ) b) Dikiş Süsleme ve Kumaş Biçimlendirilmesi (Büzgü. Suzeni. Kapitone. Soruları Lütfen Cevaplayınız? 15. Soruda “a” Şıkkına Cevap Vermişseniz. Fisto vb…) ( ) d) Baskı Teknikleri ( Flok. Yaldız.) ( ) a) Türk İşi ( ) b) Hesap İşi ( ) c) Maraş İşi ( ) d) Antep İşi ( ) e) Bartın İşi 14. Boncuk. Aşağıdaki 15. Firmanızda Giyim ( ) f) Kordon Tutturma ( ) g) Suzeni ( ) h) Sırma ( ) ı) Hiçbiri ( ) i) Hepsi Süsleme Aşamalarını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? ( ) a) İşletme Bünyesinde ( ) b) Dışarıda ( ) c) Her İkisi de Yukarıdaki 14. Fırfır.12. Ürünlerinizde Aşağıdaki Geleneksel Türk Nakışlarından Hangilerini Uyguluyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Pigment vb…) ( ) e) Modaya ve Talebe Göre Değişiklik Gösteriyor ( ) f) Hepsi 13. Taş.) ( ) a) Nakış (İşleme) ( Çin İğnesi. Beyaz İş. İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Hangi Yöntem Uygulanmaktadır? ( ) a) Elde ve Düz Dikiş Makinelerinde ( ) b) Bilgisayarlı Nakış Makinelerinde ( ) c) Her İkisi de ( ) d) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 138 . Sutaşı. ve 16.

Firmanızda Giyim Süsleme Alanında Ne Tür Problemlerle Karşılaşıyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz.. ) ( ) g) Tedarikçiden Kaynaklanan ( ) h) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 19. ( ) c) Kalifiye Eleman Yetersizliği…………………………………………….16. Özellikleri Nelerdir? ( ) a) Tek Başlı ( ) b) Çok Başlı (Çok İğneli) ( ) c) Her İkisi de ( ) d) Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanılmıyor 18..) ( ) a) Desen Tasarımı…………………………………………………………. Overlokçu Gibi Nakışçı. ( ) d) Maliyet…………………………………………………………………. Karşılaştığınız Bu Sorunları Nasıl Çözümlüyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. ( ) g) Tedarikçiden Kaynaklanan……………………………………………… ( ) h) Diğer (Lütfen Belirtiniz…)……………………………………………… 139 . ( ) e) Baskı Hataları…………………………………………………………… ( ) f) Makine Arızaları………………………………………………………….. Firmanızda Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanıyorsanız... Süslemeci Şeklinde Uzmanlaşmış Ekibiniz Var mı? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır 17. ( ) b) Malzeme Yetersizliği…………………………………………………….) ( ) a) Desen Tasarımın ( ) b) Malzeme Yetersizliği ( ) c) Kalifiye Eleman Yetersizliği ( ) d) Maliyet ( ) e) Baskı Hataları ( ) f) Makine Arızaları ( İplik Kopmaları vs. İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Makineci.

Özgün Süsleme Tasarımları Ürünlerinizde Katma Değerini Arttırıp. Piyasa Rekabetinize Olumlu Etki Sağlıyor mu? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır ( ) c) Fark Etmiyor 21. Sizce Hazır Giyimde Süsleme Aşaması Uygulamalarıyla İlgili Yukarıdaki Soruların Dışında Aklınıza Gelen Başka Sorunlar Var mı? (Lütfen Belirtiniz…) 140 .20. Modaya Uygun.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->