T.C.

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTİSÜ GİYİM ENDÜSTRİSİ VE GİYİM SANATLARI EĞİTİMİ BÖLÜMÜ

HAZIR GİYİM İŞLETMELERİNDE GİYİM SÜSLEME AŞAMASI UYGULAMALARI (İSTANBUL, İZMİR, KONYA, ADIYAMAN ÖRNEĞİ)

Gülhan ATLAMIŞ

YÜKSEK LİSANS TEZİ

Danışman Yard. Doç. Dr. Hafize PEKTAŞ

Konya–2008

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü

YÜKSEK LİSANS TEZİ KABUL FORMU

Gülhan ATLAMIŞ tarafından hazırlanan Hazır Giyim İşletmelerinde Giyim Süsleme Aşaması Uygulamaları (İstanbul, İzmir, Konya, Adıyaman Örneği) başlıklı bu çalışma 11 /11/2008 olarak kabul edilmiştir. tarihinde yapılan savunma sınavı sonucunda oybirliği/oyçokluğu ile başarılı bulunarak, jürimiz tarafından yüksek lisans tezi

Ünvanı, Adı Soyadı Ünvanı, Adı Soyadı Ünvanı, Adı Soyadı

Başkan Yard. Doç. Şerife MIZRAK Üye Yard. Doç. Dr. Hafize PEKTAŞ Üye Yard. Doç. H. Saadet BEDÜK

İmza İmza İmza

ii

verilerin oluşmasında katkılarını esirgemeyen hazır giyim işletmelerine. bunun için daima yenilik peşinde koşmuştur. Doç. Hazır giyimde nostaljik esintiler ve teknolojinin gelişmesiyle değişen tasarımların bir arada kullanılması. verilerin çözümlenmesinde büyük bir sabırla bana yardımcı olan Yard. Doç. araştırmanın yön kazanmasını sağlayan Design Time çalışanlarına. Doç. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarının tespit edilmesine çalışılmıştır. Dr. Dr. Doç. Saadet BEDÜK. Prof. Giyim süsleme teknikleri de ilk çağlardan günümüze yaşamın içinde yer almış.ÖNSÖZ İnsanlar beğenilme güdüsü ile süsü ve süslenmeyi sevmiş. Araştırmanın hazırlanmasında öncelikle tüm katkılarından dolayı danışman hocam Yard. her türlü yardımını esirgemeyen Konya Ticaret Odası Meslek Komiteleri Servisi Müdürü Abdurrahim ÖZDEMİR ve Yusuf GÖKSU’ya. Adıyaman Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Tekstil Bölümü Hocalarına Öğr. Dr. İlkay ÇELİK ve özellikle Öğr. Bu araştırmada. Hafize PEKTAŞ’a. Yard. desteklerini esirgemeyen Hüseyin DEMİRÖZ ve maddi manevi desteklerinden dolayı aileme sonsuz teşekkürler ederim. Çağatay ÜNÜSAN’a. Emre Esmer’e ve öğrencilerime. bulunduğu dönemin içinde şekillenmiştir. Gör. Yard. Nurgül KILINÇ. Gör. Yard. Prof. Doç. Doç. tüketicilerin beğenisini kazanmaktadır. Gülhan ATLAMIŞ Konya-2008 iii . Dr. Şerife MIZRAK. yüksek lisans çalışmalarında rehberlik eden hocalarım. Yurdagül MURATOĞLU. Ali ŞAHİN’e. Dr. Yard. Miyase ÇAĞDAŞ. H.

araştırmanın amacı. evreni. Araştırmanın evreni. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarına yönelmekte ve bu konuyu problem olarak ele almaktadır. Giyim süsleme alanında karşılaşılan aksaklıklar ürünün kalitesini etkileyeceği için hazır giyim işletmelerindeki giyim süsleme aşaması uygulamaları incelenmeye değer görülmüştür. İzmir. Örneklemi ise. Türkiye’deki hazır giyim işletmeleridir.ÖZET Bu araştırma. İzmir. Araştırmaya katılan işletmelerin giyim süsleme uygulamalarında yöntem olarak hem işletme bünyesinde elde veya makinede hem de gerek duyuldukça işletme dışında bilgisayarlı makinelerde ve evlere elde yaptırarak giyim süsleme iv . Araştırmada hazır giyimde giyim süsleme alanında karşılaşılan problemler konusunun seçimindeki amaç. Anket sonucunda elde edilen bulgular ile bu bulguların yorumlarına bu bölümde yer verilmiştir. önemi. Araştırmanın üçüncü bölümünde. sınırlılıkları ve sayıltıları aktarılmıştır. Araştırmanın son bölümünde ise. giyim süslemenin. hazır giyim üretimindeki bir ürünü tamamlayan en önemli unsur olmasıdır. modeli. Araştırmanın birinci bölümünde. Bu firmalar örneklem grubunda bulunan İstanbul. İkinci bölümde. verilerin toplanması ve verilerin analizine yer verilmiştir. Bir tarama modeli araştırması niteliği taşıyan bu çalışmada araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu kullanılmıştır. Araştırmanın dördüncü bölümünde. araştırmanın yöntemi. araştırma sonucu elde edilen hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarında giyim süsleme yöntem ve teknikleri ile giyim süslemede karşılaşılan problemlerle ilgili bulgular doğrultusunda bir sonuca varılmıştır. konu ile ilgili literatür araştırmalarına yer verilmiştir. Konya ve Adıyaman illerindeki hazır giyim işletmelerinden tesadüfî yolla seçilen 60 hazır giyim işletmesine ulaşılmaktadır. problem cümlesi. örneklemi. alt problemler. Konya ve Adıyaman’da faaliyet gösteren hazır giyim işletmelerinden küçük ve orta ölçekli firmalar oluşturmaktadır. hazır giyim işletmelerindeki konu ile ilgili kişilere anket formu uygulanmıştır. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarında kullanılan yöntem ve teknikler ile giyim süsleme konusunda karşılaşılan problemleri değerlendirmek için. İstanbul.

overlokçu gibi nakışçı.aşaması uygulamalarını gerçekleştirdikleri gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Fason üretim yapan firmaların işletmelerinde stilist ve desinatör istihdamına ihtiyaç duydukları ve firmaların giyim süsleme uygulamalarında makineci. v . süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

it has been observed that the method at the ornamentation cloth applications of enterprises that are participated at the research are manual or with machine or if it is necessary to make them at the PC Controlled machines outside of the enterprise or making them by hand through dispersing to homes. the method and techniques that are used at readymade ornamentation at readymade enterprises and the inquiry form has been applied to concern people at the ready made enterprises to evaluate the problems that are met at readymade ornamentation. The universe of research is confection enterprises in Turkey. The sample are the small and medium scaled confection firms in Istanbul. At the end of observation and negotiations. the literature researches about the subject have been given place. Izmir. Those 60 readymade firms that have been is sample group have been selected through coincidental way in Istanbul. At the third section of the research. The aim of selecting the problems that are coincidence at ornamentation phase of confection is ornamentation of clothes is the most important element that composes a product in readymade manufacturing. The findings that are availed at the end of inquiry and the comments of those findings have been placed in this section. the aim. vi . This research has scanning model research qualification and an inquiry form that was arranged by the researcher has been used in this research. Izmir. The defects that are met at ornamentation of clothes will affect the product quality so the applications at ornamentation phase at confection enterprises have been worth to examine. limitation and numerations of research have been transferred. a conclusion have been occurred through findings in readymade ornamentation methods and techniques at ornamentation phase of clothes in confection enterprises and the problems that are met during those applications.SUMMARY This research directs to decoration/ornaments at readymade/confection phase applications and considers this subject as problem. At the last section of the research. At the forth section of the research. Konya and Adıyaman. sub problems. At the first section of the research. Konya and Adıyaman. problem sentence. importance.

embroider. vii .It has been concluded that the firms which are operate as subcontractor are in need of deploying stylist and designator and they have no master team as machine operator. trimmer.

..................................4....................................................1................................ 4 2......... Hazır Giyim ..................................................................................................................................................................... Örneklem ................................... Giyim Süsleme Teknikleri ..................................................1..........1...................................2...........i TEZ KABUL FORMU .. 4 2.... 2 1................1...............İÇİNDEKİLER BİLİMSEL ETİK SAYFASI.......................................................................................... BÖLÜM HAZIR GİYİMDE GİYİM SÜSLEME........2......................................................vi İÇİNDEKİLER .................................. Araştırmanın Modeli ...5........................................................................................................................................................................................................................... Sınırlılıklar ................................................................................................................................... 4 2.1................................... x ÖRNEKLER LİSTESİ ...... 1 1........................................ 6 3......................................... 4 2..................................................................................................................1............................................................... 4 2........BÖLÜM GİRİŞ ........ 10 3............................... Evren......... Araştırmanın Önemi ..... 4 2..................................1....3......... 7 3........................1...................................................Verilerin Toplanması ......................................1................................. Giyim .................................6.............................................................................................viii TABLOLAR LİSTESİ ..... 6 3....................................iii ÖZET . BÖLÜM YÖNTEM .............................. 1 1.......................................................................2.........1................ Giyim ve Hazır Giyim ................................................ Alt Problemler........................................................................................ Araştırmanın Yöntemi ....................1..................... 13 viii .............................................................................................................. 6 3........... 3 II...........................xii I......................... 1 1......1.................................... Sayıltılar................3................. Giyim Süsleme ve Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri.................................. Araştırmanın Amacı................1.............................................iv SUMMARY ..................................................................4................5 Verilerin Analizi ................................. 1 1............................................. 5 III...............................................2................. 3 1.............2..... ii ÖNSÖZ .................... Problemin Tanımı ........................

...... Baskı Teknikleriyle Yapılan Süslemeler ........................... 52 3.................2...2.............. Nakış ve Makine Nakışı ile Yapılan Süslemeler .....1.................3......... Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri..................2... 135 ix ........... 102 3.1............................ Konu ile İlgili Araştırmalar. BÖLÜM SONUÇ VE DEĞERLENDİRME..... Kaynaklar.................. Giyim Süsleme Tasarımında Desen............................................................ 106 V.................... 72 3.......................................................2... Giyim Süsleme Tasarımında.....3............3...........2...............2........... 14 3..................................2............ Giyim Süsleme Tasarımı ..............2................. 128 EK–1 ANKET FORMU .......................................... Hazır Gereçlerle Yapılan Süslemeler ...2...............3.. Dikişle ve Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler ............................. Desen Programları ..........2.................................. 97 3................4....... 82 3................... 96 3...........2.......................... 103 3.......... 124 KAYNAKÇA.......................................................................... BÖLÜM BULGULAR..........3.............................3.........3........................................................................ 103 IV............. Elemanlar ve Yöntemler...2......... İlkeler....4.... 14 3............................................

..........................111 Tablo 8 Soru 7’e “a” Diyenlerin 8............. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Desinatör İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”..... Sorusunun Dağılımları........................................................TABLOLAR LİSTESİ Tablo No Tablo 1 Tablo 2 Tablo 3 Sayfa No Firmaların Kuruluş Tarihine Göre Dağılımları............................................................ Sorusunun Dağılımları..e” Diyenlerin 11.......113 Tablo 10 Soru 7’e “b...................................... Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor?”............................................115 Tablo 12 İşletmenizde Çoğunlukla Hangi Giyim Süsleme Tekniklerini Uyguluyorsunuz? Sorusunun Dağılımları..................110 Tablo 7 İşletmenizde Giyim Süsleme Tasarım Aşamasını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? Sorusunun Dağılımları...........................108 Tablo 4 İşletmenizde Hangi Tür Ürünler Üretiyorsunuz? Sorusunun Dağılımları..........................................112 Tablo 9 Soru 7’e “a” Diyenlerin 9..........116 x .............e” Diyenlerin 10..c................ ....... ......... ............... Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Stilist İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”..d............... .............107 Firmanızda Hangi Tarzda Ürünler Üretiyorsunuz? Sorusunun Dağılımları.. ............114 Tablo 11 Soru 7’e “b................... Sorusunun Dağılımları......................106 Firmaların Bulunduğu Şehirlere Göre Dağılımları......... Soruya Cevap Verdikleri “Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa........................................c..109 Ürünlerinizde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Veriyorsunuz? Sorusunun Dağılımları......d.109 Tablo 5 Tablo 6 Firmaların Üretim Tarzı Nedir? Sorusunun Dağılımları................ Sorusunun Dağılımları................................................ Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Tasarımcının Uzmanlığı Hangisidir?”..................

....................... Özellikleri Nelerdir? Sorusunun Dağılımları..........118 Tablo 15 Soru 14’e “a” Diyenlerin 15........117 Tablo 14 Firmanızda Giyim Süsleme Tasarım Aşaması Uygulamalarını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? Sorusunun Dağılımları........... ......... Özgün Süsleme Tasarımları Ürünlerinizde Katma Değerini Arttırıp........ Sorusunun Dağılımları..................... Sorusunun Dağılımları........................ ............................... .......... ......................121 Tablo 19 Karşılaştığınız Bu Sorunları Nasıl Çözümlüyorsunuz? Sorusunun Dağılımları. Overlokçu Gibi Nakışçı.............................. Süslemeci Şeklinde Uzmanlaşmış Ekibiniz Var mı?”... Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Makineci................................119 Tablo 16 Soru 14’e “a” Diyenlerin 16....................123 xi ......... ....................Tablo 13 Ürünlerinizde Aşağıdaki Geleneksel Türk Nakışlarından Hangilerini Uyguluyorsunuz? Sorusunun Dağılımları........... ............................. Piyasa Rekabetinize Olumlu Etki Sağlıyor mu? Sorusunun Dağılımları.....119 Tablo 17 Firmanızda Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanıyorsanız......................... Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Hangi Yöntem Uygulanmaktadır?”.............120 Tablo 18 Firmanızda Giyim Süsleme Alanında Ne Tür Problemlerle Karşılaşıyorsunuz? Sorusunun Dağılımları.....122 Tablo 20 Modaya Uygun...

..............................................................................................................24 Örnek 10........................................................................................23 Örnek 8............................................. İki İplikli Zincir Dikiş Makinesi .....38 Örnek 22.................................................Fileş.................................................................................... Astragan İğnesi Masa Örtüsü............... Beyaz İş ............................................................................................................ Piko Örtü................24 Örnek 9............................................................... Ajur İşi Yastık Kenarı................ Aplike Yatak Örtüsü ..32 Örnek 16...................................40 Örnek 24..... Aile Tipi Dikiş Makinesi .....................30 Örnek 14.................................................................................... Hesap İşi Kese ........ Çok Başlı Mekanik Sanayi Nakış Makinesi ....................................................................................................18 Örnek 3...................................... Zigzag Makinesi ........... Elde Antep İşi ..............................................................................................37 Örnek 21.............33 Örnek 17.................. Makinede Antep İşi...............................19 Örnek 4.....................29 Örnek 13...........17 Örnek 2................. Sanayi Tipi Piko Makinesi.........20 Örnek 5............... Türk İşi ................................................22 Örnek 7....................................................... Kanaviçe ..........................39 Örnek 23...................................................................................... Çok Başlı Nakış Makinesi ve Aparatları ............................. Çok Başlı Makinelere Takılan Kordone ve Diğer Aparatlar ........... Çift İğneli......... Marka-Monogram.................. Çok Başlı Sanayi Nakış Makinesi .......................................................41 xii .......................................................................................... Makreme İşi Çanta...................ÖRNEKLER LİSTESİ Örnek No: Sayfa No: Örnek 1.......35 Örnek 19.......................21 Örnek 6.....................28 Örnek 12.........31 Örnek 15.......................................................................27 Örnek 11..............................36 Örnek 20.......................................................... Okbaşı......... Maraş İşi ............................................................ Çin İğnesi Örtü ....34 Örnek 18.................. Çift Pullu Şeritli Nakış Makinesi.........

... Dalga Büzgü ................. Pilikaşe Etek ................................................................ Ütü Pilisi ........................................... Gölge İşi Salon Takımı........... Bolonya İğnesi Masa Örtüsü ...................................... Sıra Büzgü ......................46 Örnek 31...................................................................................................58 Örnek 43. Kanun Pilili Etek............................................ Biye İşi Damat Bohçası ................45 Örnek 30.................................................................................67 Örnek 52...........................................................44 Örnek 29.. Verev Sarma ........44 Örnek 28...................................................... Oya............................................................................... Yıldız Su Büzgüsü ...... Fırfır-Farbela-Büzgü 5 Yaş Çocuk Elbisesi ............................................. Etek Üzerine Sutaşı Süsleme ......................................................................... Tek Taraflı Pilili Etek ................................................ Düz Büzgülü Etek............. Volanlı Çocuk Elbisesi ............................71 Örnek 56...........43 Örnek 27....................................60 Örnek 45................................................................................................................................................64 Örnek 49.......48 Örnek 33.......................................................................................................................66 Örnek 51................................. Yüzyılda Osmanlı Dönemi Suzeni İşlemeli Seccade...........................61 Örnek 46....................... XVIII...... Bozulmayan (Tergallenmiş) Pilili Etek .........................................................................50 Örnek 35.................... Enkrüste Çalışması ...........................54 Örnek 39........................70 Örnek 55..................42 Örnek 26.....59 Örnek 44... Sarma İşi .................... Nervürlü Bluz ....53 Örnek 38.63 Örnek 48.................................................... Spor Dikiş .............................49 Örnek 34....................................................... Kum İğnesi Bohça ...................................... Pervaz Çalışması...................................................................................56 Örnek 41...........................Örnek 25........................................... Dantel Elbise..51 Örnek 36..............................................47 Örnek 32............... Bartın İşi Yastık......... Balgümeci (Nidabey)...... Çöp İğnesi........................................................................................................................................52 Örnek 37................... Tül İşi Seccade Takımı ..................................................................................................... Kapitone Yelek ...68 Örnek 53......................................... Drapeli Gelinlik ............................................................................................................................................................. Akordeon Pilili Elbise.........................................69 Örnek 54..............................................................................................................................................65 Örnek 50.......................................57 Örnek 42...................................72 xiii ...............................................55 Örnek 40................................62 Örnek 47............

..91 Örnek 76........73 Örnek 58.............................. Varak......................................81 Örnek 66................................................... Saten Şeritler......................................................... Transfer Baskı.......................................... Gofre Baskı................86 Örnek 71..........................................87 Örnek 72......90 Örnek 75..Örnek 57................................................................78 Örnek 63......... Yakma Baskılı Şal ............................... Boyun ve Sırtında Pul Boncuk İşlemeli Bluz .................... Flok&Sim Baskı .....................................................................................84 Örnek 69........................................................................................77 Örnek 62..................... Sedef..................................................................................... Pistole..................94 Örnek 79..............95 Örnek 80....................................................................... Pigment Baskı.......................92 Örnek 77..............................................................................76 Örnek 61........ Sim ve Yaldız Baskılar ........................... Batik Baskı..............................89 Örnek 74.................................................75 Örnek 60...................................................................................... Saçak........ Harçlar ........................ Püskül ..................................85 Örnek 70......74 Örnek 59...................................................................................................................................................................96 xiv .82 Örnek 67.................... Kabartma Baskı ......79 Örnek 64............................... Bağlama Batik Baskı ................................ Aşındırma Baskı ......................93 Örnek 78.......................... Altin Yaldiz Baski ... İnkjet Baskı.................... Kordonlar...83 Örnek 68..... Yüksek Baskı .................................................................................................................................................................... Hazır Danteller.................................................. Püskürtme Batik Baskı .................... Kurdela Nakışı İşlenmiş Giysi...........80 Örnek 65..... Klasik Mumlu Batik Çalışması............................................................................. Ponpon Keçe Kolye ...........................................................................................................................................................................................................88 Örnek 73............................

Problem Bu araştırma. ürünü farklılaştıran dolayısıyla ürünün cazibesini arttıran bir işlem olarak incelemeye ve araştırılmaya değer bulunmuştur. 1. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme alanına yönelmekte ve bu konuyu problem olarak ele almaktadır. Hazır giyim üretimindeki bir ürünü tamamlayan en önemli unsurlardan biri olan giyim süsleme. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarıyla ilgili bilgi toplamaktır. ürün kalitesini etkileyen. Alt Problemler • verilmektedir? • • • • Giyim süsleme teknikleri ne ölçüde bilinmekte ve uygulanmaktadır? Giyim süsleme aşaması uygulamaları nasıl gerçekleştirilmektedir? Giyim süsleme tasarımı alanında nasıl bir yöntem takip edilmektedir? Giyim süsleme aşaması uygulamalarında ne tür sorunlarla Hazır giyim işletmelerinde giyim süslemeye ne ölçüde yer karşılaşılmaktadır? • mıdır? 1. Araştırmanın Amacı Bu araştırmanın temel amacı.1.3. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarını nasıl gerçekleştirildiğini ortaya koymaktır. 1 . • Hazır giyim işletmelerinde giyim süslemeye ne ölçüde yer verildiğini Giyim süsleme uygulanan ürünlerin tüketim oranında farklılık var tespit etmektir. BÖLÜM GİRİŞ 1.I. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süslemede en çok hangi tekniklerin uygulandığını belirlemektir.2.

farklılık yaratması ve değişim değerini arttırması açısından önemlidir. Bu durum hazır giyimi üretimini olumsuz etkilemektedir. • Hazır giyim işletmelerinde.4. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarında karşılaşılan sorunları ve nasıl aşıldığını tespit etmektir. Bu nedenle firmalar bireylerin farklı tarz ve beğenilerini göz önünde bulundurarak bireylere farklı seçenekler sunmakta ve o firmaların ürünlerini tercih etmeleri için ürünlerinde marka. giyim süsleme uygulanan ürünlerin tüketim oranında farklılık olup olmadığını belirlemektir. bir giysiye kullanım değeri yanı sıra giysiyi daha cazip hale getirerek göze hoş görünmesini sağlaması. Araştırmanın Önemi Giyim süsleme. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme tasarımının nasıl çözümlendiğini ortaya koymaktır. Hazır giyimde giyim süslemenin önemi. süsleme. ucuz ve el dikişine oranla daha kolay bir şekilde piyasaya sürülmesinden dolayı.• Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme işleminin hangi yöntemle çözümlendiğini belirlemektir. • Yeni araştırmalar için sınırlıda olsa kaynak oluşturmaktır. 1. hazır giyimde aynı tarz üretim hızlı. 2 . modanın çabuk yaygınlaşmasına ve çabuk göz doygunluğuna ulaşmasına sebep olmaktadır. model farklılığı ve kaliteyle satış gücünü arttırıcı ve diğer firmalarla rekabet oluşturacak nitelikte ürünler üretme çabasındadırlar. Ürünlere farklılık ve cazibe katan giyim süsleme giderek hazır giyimde de önem kazanmaktadır. seri. Hazır giyim üretiminde giyim süslemede ne gibi yöntem ve tekniklerin uygulandığının tespit edilmesi. belgelenmesi açısından bu araştırma konusu önemli bulunmuştur.

Bu araştırmada birebir gözlem ve görüşme yapılmıştır. Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmeleriyle sınırlandırılmıştır.6. İzmir. Araştırmaya katılan işletmelerin anket sorularına doğru cevap verdikleri kabul edilmiştir.5. 3 .1. İzmir. Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamaları ile giyim süsleme yöntem ve tekniklerini tespit etmekle sınırlandırılmıştır. 1. • • • Yazılı kaynaklar yoluyla toplanan veriler doğrudur. • Bu araştırma İstanbul. Sayıltılar Araştırmada aşağıdaki sayıltılardan hareket edilmiştir. Sınırlılıklar • Bu araştırma İstanbul. • Bu araştırma 2007–2008 yılları ile sınırlandırılmıştır.

verileri kadın giyim ve çocuk giysisi üreten hazır giyim işletmeleri oluşturmaktadır. Yüksek Öğretim Kurulu Tez Dokümantasyon Merkezi. süreli yayınlar incelenmiştir. Türkiye’deki Hazır Giyim işletmelerini kapsamaktadır. 2.4. Hazır giyim firmalarının giyim süslemede ne gibi yöntem ve tekniklerin uygulandığı ve giyim süslemede karşılaştıkları problemlerin neler olduğunu belirlemek için gerekli olan veriler örneklemi oluşturan firmalardan elde edilmiştir. süreli 4 . BÖLÜM YÖNTEM 2. Örneklem Araştırmanın örneklemi. Selçuk Üniversitesi Merkez Kütüphanesi.1. Araştırmanın Modeli Hazır giyimde giyim süsleme aşaması uygulamaları araştırmasında hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarındaki mevcut durum ortaya konulmaya çalışıldığından tarama modeli kullanılmıştır.1. verilerin analizi ile ilgili bilgiler verilmiştir. İstanbul.1. 2. Araştırmanın Yöntemi Bu bölümde araştırmanın modeli. İzmir.3. Evren Bu araştırmanın evreni. verilerin toplanması. 2. makaleler. Konu ile ilgili kaynaklar. Adıyaman Üniversitesi Merkez Kütüphanesi. dergi. 2.1. Verilerin Toplanması Kavramsal çerçeve için gerekli bilgiler.1. Konu ile ilgili kitap. Giyim süsleme alanı daha çok kadın giyiminde kullanılmasından dolayı.2.II.1. örneklem. Konya ve Adıyaman’daki kadın ve çocuk giysisi üreten 60 hazır giyim işletmesidir. evren. Selçuk Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Giyim Bölümü Ders Notları. Ayrıca veri toplama tekniği olarak anket uygulanmıştır Anket yöntemi uygulaması esnasında işletmelerde giyim süslemeyle ilgili uygulamalar gözlemlenmiş fotoğraflarla belgelenmiştir.

Anket toplam 60 işletmede ilgili kişilerle yapılmıştır. Veri toplama tekniği olarak anket formu uygulanmıştır. uygularken karşılaştıkları problemleri ve buldukları çözüm yöntemlerinin neler olduğunu belirlemeye yönelik sorulardan oluşmuştur. İzmir. Yapılan bu pilot uygulamadan sonra anket formuna son şekli verilmiştir. hangi ürünleri ürettikleri. 5 . Yapılan istatiksel analizler sonucu oluşturulan tablolardan yararlanılarak bazı sonuçlara varılmıştır. Verilerin toplanmasında ilgili kişilerin verdikleri bilgilerden yararlanılmıştır. işletme ile ilgili genel bilgiler. bu tablolar frekans ve (%) yüzde aritmetik ortalama ile hesaplanarak konu değerlendirilmeye çalışılmıştır.1. giyim süslemeye ne ölçüde yer verdikleri. İncelenen kaynaklardan amaca uygun görülenlerden gerekli atıflar yapılmıştır. Verilerin Analizi Verilerin toplanmasında anket tekniği uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS for windows 15. Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamaları ile giyim süsleme alanında karşılaşılan problemlerin saptanmasında kullanılmak üzere hazırlanan anket formunun bazı işletmelerde pilot uygulaması yapılmıştır.0 (Statistical Pakage For Social Socience) paket programı ile bilgisayar ortamında analiz edilmiştir. Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmelerinde ilgili kişilerle görüşülerek toplanmıştır. Bu araştırmanın verileri. giyim süsleme alanında uzman elamanın ve tasarımcı çalışıp çalışmadığı. Ankette. araştırmacı tarafından örneklem seçilen İstanbul.yayınlar ve internet taramaları incelenmiştir. en çok hangi giyim süsleme tekniklerini kullandıklarını.5. Bu program ile hazır giyim işletmelerinin görüşlerini gösterir tablolar düzenlenmiş. 2. Örneklem seçilen hazır giyim işletmelerinde anket 2008 yılı TemmuzAğustos ayları arasında uygulanmıştır.

süslenme ve zarif görünme isteğini yerine getiren bir sanat olarak da tanımlanmaktadır (Kırzıoğlu. Örneğin. Giyim. Bizanslılardan Araplara. 6 . Tarihsel bir süreç içerisinde Mısırlılardan Sümerlere.1. ekonomik.1. Giyim ve Hazır Giyim 3. İnsanların var oluşlarıyla birlikte ortaya çıkan vazgeçilmez bir ihtiyaçtır. gelişen çeşitli cinste giysiler ile bu giysilerin kullanım biçimi olarak da ifade edilebilir(Çağdaş. Zaman içinde uygarlığın gelişmesiyle birlikte hayvan postları yerini dokuma kumaşlara bırakmıştır. Antik Yunan’dan Romalılara. Giyim. giyimden modaya uzanan bir gelişim göstermiştir. Hayvansal ve bitkisel liflerden elde edilen bu kumaşlar vücudu çeşitli biçimlerde sararak giyim şekillerine. tekniklerine ve modanın doğmasına sebep olmuştur(Önge. İnsanlar giyim ihtiyaçlarını karşılamak için tarihöncesi devirlerde avladıkları hayvan postları ve ağaç yaprakları ile örtünmüşlerdir. insan vücudunu doğanın etkilerinden koruyan ve estetik görünüm sağlayan.1995:2–3). Giyim Giyim. Mısırlıların M. BÖLÜM HAZIR GİYİMDE GİYİM SÜSLEME 3. 6000 yılında Orta Asya’da Anav ve Anadolu’da Çatal Höyük’te bulunan kazılardan çıkan elbiselerde.Ö. M. sözlük anlamı ‘Giyilecek şey. sosyal. vücudu dış etkilere karşı koruyan bir araç olduğu kadar. Giyim tarihinin ilk örneklerine Mısır ve Mezopotamya’da rastlanılmaktadır. önlük ve etek benzeri giysiler olduğu söylenebilir.1.III.1992:6). tarihi kadar eski bir konudur. peştamal. 3000’den başlayan belgelerine dayanarak. kumaş dokumalarından giysi dikebildikleri anlaşılmaktadır. elbise’ olarak açıklanan. Mağara resimlerinden anlaşıldığı kadarıyla hayvan postlarının koruyucu ve büyülü güçleri de ilk giyim üzerinde etkili olmuştur.Ö. Türklere kadar beş kıtadan tüm insanlığın oluşturduğu uygarlıkların katkılarıyla oluşan giyim tarihi.2002:1). teknolojik gelişime paralel olarak değişen. giysilerinin çoğunun ketenden yapılmış tunik. bireysel üretimden endüstriyel üretime ulaşırken örtünmeden giyinmeye.

Türkiye’de tekstil üretiminin tarihi Osmanlı dönemine kadar gitmektedir. giysileri kesip diken sanayi makinelerinin üretimi izlemektedir. dil. ekonomi. İkinci dünya savaşından sonra sentetik kumaş üretimiyle hazır giyim sanayinde ucuz ve sağlam giysiler üretilmeye başlamıştır. Tekstil sanayi önemli gelişmeler kaydederek el tezgâhlarını.yy’a kadar terziler elle çalışmışlardır.B.D’den İsaac M.1.1988:5 )”. Hızlı kentleşmenin ortaya çıkardığı problemler zamanın iyi kullanılmasını. Türk toplumunda eski çağlara ait giyim örneklerine. Orta Asya’da bulunan duvar resimlerinde. işçi sayısı 2500’ü geçen büyük işletmeler olarak da üretim yapmaktadır.1988:1). Hazır Giyim Hazır giyim. iklim. konfeksiyon üretimi de terzilik mesleğini başka boyutlara taşımıştır. teknolojik ilerlemeler önceleri yavaş bir süreç içinde devam etmiştir.2. Ayrıca moda akımını üzerinde taşıyan kısmen ucuz ve kolay bir giyim şeklidir (Bayraktar. Dikiş makinesinin icadı ve geliştirilmesini. buluntularda ve o döneme ait seyahat eserlerinde rastlanılmaktadır. teknolojik gelişmeler. insanların giysi ihtiyaçlarını seri üretimle karşılayan günümüzün provaya zaman ayıramayacak kadar çok uğraşısı olan insanlar için kolay ve ucuz giyim elde etme olanağı sağlayan bir sanayi dalıdır. sınıf farklılıkları. 1830’da Parisli Barthelemy Thimonnir. Dünyadaki gelişmelere bakılacak olursa.Türk giyimi geçmişten günümüze gelinceye kadar. Singer dikiş makineleri giyim teknolojisinin ilerlemesinin başlangıcı olmuştur(Önge. ortalama ölçüler esas alınarak seri halde üretilen ve alıcının ölçülerine göre satılan giyim eşyalarının tümünü kapsamaktadır. ısmarlama giysinin pahalı olması da hazır giyim istemini arttırmıştır. Hazır giyim. istatistik verilerden yararlanılarak bulunan. 1860’da A.2007). 18. din. Anonim. az zamanda çok iş üretilmesini gerektirdiği gibi.1995:3. 3. bölgelere göre farklılık göstermiş ve özellikleri ile belgelere geçmiştir. Demirden yapılmış iğneler ancak ortaçağda kullanılmaya başlanmıştır. Osmanlı döneminde Saray’ın ve Ordunun ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik 7 . Edinilen bilgilere göre Türkler Anadolu’ya yerleşmeden önce deri ve kumaş kullanarak yaptıkları elbiseleri giymişlerdir(Ediz vd. Hazır giyim işletmeleri 3–4 kişinin çalıştığı küçük atölyeler yanında. sosyal yaşantı.

Dünyada hazır giyim sanayi sağladığı istihdam imkânı. 1990’lı yıllara gelindiğinde hazır giyim ve konfeksiyon sektörü gösterdiği yüksek ihracat performansı ile Türkiye’nin genel ihracatı içerisindeki payını % 20’nin üzerine çıkartmıştır(Yarıcı. üretim sürecinde yarattığı katma değer ve uluslararası ticaretteki ağırlığı nedeniyle ekonomik kalkınma sürecinde önemli bir rol oynayan sanayi dalı haline gelmiştir. yüzyılda gerçekleştirdikleri sanayileşme sürecine damgasını vuran tekstil ve daha sonra hazır giyim sanayi. 1923–1962 yılları arasında ülkede önemli bir üretim kapasitesi oluşmaktadır. yüzyıla gelindiğinde daha da geliştiği görülmektedir. günümüzde gelişmekte olan ülkelerin ekonomik kalkınmalarında benzer bir rol oynarken. 16. 2006:5–6)”.olarak devlet tarafından kurulan ve özellikle dokuma ve deri sektörlerinde yoğunlaşan Feshane (Deftardar). yüzyılda oldukça yaygın ve ileri düzeyde olan tekstil üretimi. Bu firmaların neredeyse dörtte biri aktif olarak ihracatçı durumundadır.2006:2)”. Tekstile paralel olarak gelişen hazır giyim ve konfeksiyon sektörü 1970’li yıllarda girişilen sanayi hamlesi ile genişleyerek 1980’li yıllarda ihracat atağına kalkmıştır. 20. Günümüzde tahmini olarak 40. 1990 yılından sonra Türk hazır giyim sektörü dünyada altıncı ve AB’ye mal sevk eden ikinci büyük tedarikçi durumundadır. Hereke ve Beykoz Fabrikaları doğrudan doğruya birer kamu işletmesi olarak faaliyet göstermişlerdir(Özgür. yüksek teknoloji sektörlerinin ağırlığına rağmen gelişmiş pazar ekonomilerinde de yaratılan katma değer sıralamalarında ilk sıralarda yer almaktadır. Bu firmaların % 80’e yakın kısmı da fason üretim yapmaktadır.2007:60). istihdam ve ihracatta lokomotif olma özelliğini korumuştur(Görgülü. Basmahane(Bakırköy). 8 . Gelişmiş ülkelerin 18.000’e yakın firma bu sektörde faaliyette bulunmaktadır. Tekstil ve hazır giyim sektörü Türkiye gibi kalkınmakta olan özellikle ihracata dayalı büyüme modeline örnek teşkil eden bir ivme içerisinde 1997 yılına kadar dönem dönem iniş çıkışlar göstererek üretim.

Gelişmiş ülkelerde iş gücü maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle. Sanayileşmiş ülkeler. Giysi üretiminin hızlanması ile üretim miktarında önemli artışlar olmuş. Ticaret alanında küreselleşme. iç pazarın canlı olması bu sektörü daha da güçlü kılmaktadır(Özkan. Böylelikle. gelişmekte olan ülkelerin hazır giyimdeki ilerlemeleri yabancı sermaye yatırımları ile hız kazanmaktadır. Çin ve AB bir bütün olarak ele alındığında. İşçi ücretlerinin çok düşük olması ve girdilerin büyük kısmını iç pazardan temin edebilmesi. 2006:1)”.2000:2). Bu nedenle hazır giyim ürünleri pek çok ülkenin ekonomilerinde gerek iç piyasada gerekse ithalat ve ihracatta önemli bir yer teşkil etmektedir. 1980’lerin sonlarına doğru dünya kamuoyunda küreselleşme olgusu yaygınlık kazanmaya başlamıştır. çok yönlü bir gelişmedir. Hazır giyim sanayinin üretim yapısı emek–yoğun tarzdadır. ABD ve Hindistan ilk sıralarda bulunmaktadır. bu ülkeler insan kaynaklarını teknoloji-yoğun sanayilere kaydırmışlardır. ülkelerin dış ticaret engellerini kaldırmalarını ve dünyanın adeta bir pazar durumuna gelmesini ifade etmektedir(Yarıcı. sırada yer almıştır. AB’yi ülkeler bazında değerlendirdiğimizde Çin dünyanın en büyük ihracatçısı konumundadır. Dünya hazır giyim ihracatında AB. Düşük kaliteli günün modasına uygun olmayan. dünya pazarlarında Çin’e büyük rekabet avantajı sağlamaktadır. hazır giyim ihracatında 2. siyasi ve sosyal yönleri olan.Dünya hazır giyim sanayinin dünya ticareti içindeki payı 2002 yılı itibariyle % 3. daha klasik ve markalı ürünlere talep artmaktadır (Anonim.2 civarında gerçekleşmiştir. Türkiye. 9 . mali. Moda ve tüketici tercihleri de hazır giyim endüstrisi talebinde belirleyici rol oynamaktadır. yığın üretimi yapılan hazır giyim ürünlerinden kalitesi yüksek. Çin. Öte yandan Çin ekonomisinin son yıllarda gösterdiği büyüme performansı nedeniyle. 2007:1). Meksika. Küreselleşme ekonomik. geliştirdikleri teknolojiler ve sermaye güçleriyle yatırımlarını işçilik maliyeti düşük olduğu ülkelere yönlendirmektedirler. hammadde ve işçilik problemi olmayan ülkeler. Hong Kong. Dünya hazır giyim ticareti 1990 yılında 106 milyar dolardan 2002 yılında yıllık ortalama % 6 artışla yaklaşık 201 milyar dolara yükselmiştir. hazır giyim ürünlerini uluslararası pazarlarda satmaya başlamışlardır.

sim vb.1980’li yıllar sonrasına kadar dünya ülkelerinde pamuk. Başka bir deyişle süsleme. ‘Süslenmeye yarar şey. Türk tekstil ve hazır giyim sektörü büyük oranda ihracata yönelik bir sektördür. Markaloğlu. Türk tekstil ve hazır giyim sektörü teknoloji düzeyi. süsleri yerleştirme tarzı veya sanatı. pamuk. süsleme ya da süslenme işine denir. 10 . dokuma vb. çeşitli iğneler ve uygulama biçimleri aracılığıyla.2. Hazır giyim üretimi kuruluş sermayesi açısından diğer sanayi kollarına oranla az yatırım gerektirmesi. ipek. Süsleme ise.2002:5. bir binayı veya eşyayı kullanış amacı yanında göze daha güzel göstermek için çeşitli türlerde yapılan estetik çalışmaların genel adına denilmektedir (Çatal. iş gücünün Türkiye’de bol ve ucuz olması. değişen moda eğilimlerine kolayca uyum sağlayabilmektedir. 1991:37). ekonomik etkinliği ve sosyal etkileşimi itibariyle ülkenin önde gelen sosyo-ekonomik faaliyet alanlarından biridir. keçe. Türk hazır giyim sektörü dünyanın 4. hazır giyim üretiminde kullanılacak hammadde sanayinin gelişmiş olması ve pazarlama olanaklarının bulunması nedeniyle. pamuk ipliği ve pamuklu dokuma satan Türkiye bu ürünlere karşı konan korumacılık önlemleri karşısında katma değeri yüksek ürünlere doğru yönelmiştir. ziynet. istihdam ve ihracat açısından Türkiye’nin en önemli sektörlerinden biridir. Yaklaşık 30 milyar dolarlık üretim değerinin 18 milyar dolarlık bölümü ihraç edilmektedir. deri. metal. Giyim Süsleme ve Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri Süs.1988:133). keten. 3. sektör Türkiye’de hızla gelişmiştir. Tekstil sektörünün ürün kalitesi ve üretim teknolojisi çağdaş dünya standartlarındadır. Hazır giyim sektörü GSMH. büyük hazır giyim ihracatçısı konumundadır. Sever. yün. sözlük anlamı. Mevcut kapasiteler yurt içi talepten oldukça fazladır. Türk hazır giyim sanayi esnek üretim yapısına sahip olup. Üretimin yaklaşık 3/4 ‘ü on yaşından daha genç makine ve teçhizatla gerçekleştirilmektedir. bezek. üzerine yapılan bezemelere denilmektedir (Barışta.1995:1. iplikler kullanılarak. rafya.

İnsanlar süslenmek ve süslemek isteği ile her dönemde yenilikler yapmış. Bitkisel kökenlilerin belli başlıları ise. zeytin. 11 . insanoğlu bedenini kuru bitki yapraklarıyla boyamaya girişmiştir. havlu. çeşitli cins ve renkte iplikler. kına. genellikle önce toz haline getirilip sonra ceviz. mersin. meşe kabuğu. aletler. gerek kokularla ve hatta gerekse bedeninde deformasyona neden olabilecek işlemlerle kendi estetik algısını bedeninde yansıtmaya çalışmıştır. Murex Brandaris adlı deniz yumuşakçasından Sur moru adlı erguvan renkli hayvansal boyalar elde edilmekteydi. kadife ve deri üzerine elde veya makinede iğne vb. İşleme. İnsan türü. düz bir dikişi bile dekoratif anlamda yapma fikri ile gelişmiş bir sanat dalıdır(Şahbaz. kullandıkları eşyaları süslemek için çaba göstermişler ve süslenmeyi sanat haline getirmişlerdir (Eronç. giysi dönemi başladığında bile. kendi tarihsel süreci içinde. çeşitli kalınlıkta dokunmuş. safran. ilkel toplulukların yüzlerini ve bedenlerini bitkisel veya madensel boyalarla boyamalarıdır. Süslenme amaçlı maddeler. İnsanların giydiği ve çevresinde kullandığı eşyalarını. İnsanoğlunun iki parçayı birbirine ekleme. yün. İşleme sanatı da diğer el sanatları gibi insanların günlük ihtiyacı karşılığı. gerek takı ve kıyafetlerle. rezene. susam ve gül yağlarıyla karıştırılarak uygulanmaktaydı (Gürel. gerek boyar maddelerle. badem. Anonim. ve Rubia Tinctorum (kök boya)’dır.1984:3). giderek gelişmesine ve yaygınlaşmasına neden olmuştur. Bu boya kimi zaman süs kimi zaman da bir ifade tarzıdır. Bunun en belirgin örneği. evlerini. bedenini. İlkçağ uygarlıklarında Coccus İllicis (Kırmız böceği) ve Coccus Cacti (Koşenil) adlı bitki bitlerinden karmen kırmızısı boyası.2005:7).Süsleme veya süslenme arzusu insanlık uygarlığıyla başlamaktadır. çuha. giyimlerini. İlk örtünme.2007). işlemenin ortaya çıkmasına. kendi yaratıcı gücünü ve el emeğini kullanarak süslemeler yapması. İnsanoğlu tarih boyunca bedenini güzelleştirmek için çareler aramıştır. Eski çağlarda yalnız kadınlar değil erkekler de güzelleşmek için çeşitli yöntemlere başvurmuşlardır (İzer. giyecek ve kullanılacak eşyaları bezemek arzusu ile doğmuştur. keten. çivit. pamuk.2004).2007.

iğne ile yapılan işlemelerin varlığını ortaya koymaktadır. Yunan. obsidyen bizler. Üç kıtaya birden yayılan Türk milletinin geniş bir tarihi ve kültürü ile birlikte kendine has zengin bir sanatı vardır.2006). 12 . şerit gibi malzemeler kullanılarak yapılan süslemelerdir. M. boncuk.1973:1). Tarihin yazı ile birlikte başlamış olmasına rağmen. kemer keseleri. ceketler.2006). M. neolitik çağdan beri. eski Anadolu uygarlıklarından kaynaklanan Hristiyan kültürü ile gelişmiş Bizans ve Ermeni işlemeciliğiyle süregelen Anadolu işlemeciliğinin ulaştığı zengin ortamın içine girmişlerdir(Barışta. kalkolotik dönemde metal çuvaldızlar kullanarak işlemeler yapıldığı belirlenmiştir. aplike ile süslenmiş deri ceketler. Moğolistan’ın Altay dağları üzerinde yapılmış kazılarda. Koptlar tarafından beslenmiştir.2002:5). Ancak kazılardan çıkan heykellerin üzerindeki elbiselerin işli oluşu İbrani tarihinde Nuh’un kızının ilk nakışlı kemeri kullandığının anlatılışı bu sanatın köklü bir geçmişi olduğunu anlatmaktadır(Anonim. Hitit. Bütün bunlar süsleme tarihinin çok eski olduğunun örnekleridir (Çatal. Türkler. el çantaları gibi ürünler gün ışığına çıkartılmıştır. 1071 yılında Anadolu’ya gelen Türkler. Anadolu da işleme Truva. deliciler aracılığıyla dikme işlemine neolitik dönemde başlanıldığı.sim. Anadolu da yapılan kazılarda bulunan iğneler. Urartu. Genellikle gergef ve kasnak adı verilen araçlara gerilen dokumalar üzerine uygulanan işlemeli ürünlerin geçmişi çok eski devirlere kadar uzanmaktadır(Anonim.Ö. Gönül. sırma ya da pul. işlemenin ne zaman ve nerede ortaya çıktığını söylemek kesinlikle mümkün değildir. 2500 yıllarında Sümer kadın kıyafetlerinin işlemeli ve bilhassa etek kenarlarının saçaklı olduğu görülmüştür. bu yeni coğrafi ve kültürel çevre içinde zengin bir Anadolu işlemeciliği ile karşılaşmışlardır.1995:3. İlk yapılan işlemeler hakkında fazla bilgi yoktur. Orta Asya’da tarih sahnesine çeşitli adlar altında devletler kuran Türklerin ilk sanat eserleri burada kendini göstermektedir.Ö. Karadeniz çevresince İskitlerin yaptığı temiz dikilmiş. Kemik. Frig. Dorak gibi şehirlerde serpilmiş Asur. 612–100 yıllarına ait Asur kadın elbiselerinde işleme tespit edilmiştir. Roma gibi devletler aracılığıyla geliştirilmiş. bol büzgülü kadın elbiseleri. yün tunikler.

iş gücünün ve boş zamanların değerlendirilmesinde yardımcı olan. balgümeci büzgüsü. Ekonomik faydanın yanı sıra. kurdeleler. Giyim Süsleme Teknikleri Giyimde süsleme bir giysiye farklılık kazandıran. giysinin kesimine bağlı model. 13 . makreme. Kumaşın biçimlendirilmesiyle yapılan teknikler. insanın duygularını heyecanlarını. Maraş işi. tül işi. pul-boncuk. işlemelerin. Hazır Gereçlerle Yapılan Süslemeler: Sutaşları. kapitone. Ancak bu etkilenme çok kısa bir zaman diliminde kalmış. danteller. oyalar. Nakış (İşleme) ve Makine Nakışı ile Yapılan Süslemeler: Türk işi. Bartın işi. baskı teknikleriyle yapılan süslemeler şeklinde gruplandırılabilir. kumaş. gölge işi. pililer. biye. Osmanlı dönemi süsleme sanatlarında işleme sanatı çok önemli bir yer tutmaktadır. spor dikiştir. şematik büzgü). tüm iç dünyasını. Dikişle ve Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler: Dikişle yapılanlar. hazır gereçlerle yapılan süslemeler. kordonlar.Türk süsleme sanatının gerek İslamiyet öncesi ve gerekse İslamiyet sonrası Türklerin hâkimiyet kurduğu pek çok coğrafi bölgelerdeki süsleme geleneklerinden etkilenmiş olması doğaldır. hazır danteller. büzgüler (düz büzgü. hesap işi.1. beyaz iş. dikiş ve kumaşın biçimlendirilmesiyle yapılan süslemeler. nakış (işleme) ile yapılan süslemeler. gerek renk. her dönemde özellikle Osmanlı döneminde çok ilgi görmüştür. Çin iğnesi (iğne boyası). İğne.2007). enkrüste. Antep işi. su büzgüsü. motif ve kompozisyon yönlerinden gerekse Türklere özgü sadelik yönünden. 3. püskül. nervür. aksesuar gibi özelliklerin yanı sıra uygulanan işlemlerdir. volan. harçlar. fırfır-farbala ve drapedir. suzeni (kasnak işi) ve sarma işidir. kasnak gibi çok kolay bulunabilen araç-gereçlerle yapılabilmesi ve iletişim aracı olarak da kullanılması. geleneksel kültürümüzün önemli belgeleri arasına girmesini ve bu sanat dalının günümüze kadar yaygınlaşarak gelmesini sağlamıştır. iplik. gergef. goblen). okbaşı-fileş. şeritler. yaşadığı hayatın izlerini kolaylıkla aktardığı işlemeler. pervaz. marka-monogram. ajur. aplike. kanava (Kanaviçe. Türk duyuş ve düşüncesinin en önemli ifade aracı haline gelmiştir(Karoğlu. ponpon ve saçaklardır. Bu işlemler.2. piko.

1970:204). transfer. hükümdar saraylarında bulunan. Eski çağlardan kalma mağara resimlerinden anlaşıldığına göre nakış ilk olarak giysileri bezemekte kullanılmıştır. İstanbul'da. yakma. coşkusunu. Anadolu Selçuklu İmparatorluğu zamanından beri. nakkaşlar ve öğrenciler sayısız eserler vermişlerdir. yaldız.Baskı Tekniğiyle Yapılan Süslemeler: Batik. pigment. Fatih döneminde kurulan Nakış 14 . Asur ve Babil duvar resimlerinde el işi ile süslenmiş giysiler görülmektedir. saray nakış hanesinde hattat ve nakkaşların. doğu uygarlıklarında yüzyıllar boyunca çok ince el işleri yapılmıştır. gofre. hayvan figürlerinin ise yerini diğer sanatlarda olduğu gibi işleme sanatında da daha soyut bir üsluba bıraktığı dikkati çekmektedir. İnsanlar acılarını. kitapları süsledikleri ayrıca süsleme desenleri hazırladıkları bilinmektedir. Pers. Türklerin İslam’ı kabul etmelerinden sonra.2. sevinçlerini. Nakış Doğu Asya’dan Türkler aracılığıyla Orta Asya ve Ön Asya’dan gelmiştir. hüznünü nakış işleyerek ruhsal sıkıntılarını gidermeye çalışmışlardır(Arseven. aşındırma.2005:16).2. İlk nakış mektebi. kabartma.1. sedef. önceleri göçebe yaşamının etkisi ile her türlü süslemede kullandıkları insan figürlerini ortadan kalktığı. İnsan ve hayvan figürlerinin yasaklanmasıyla birlikte dar bir alanda sıkışıp kalan sanatçının hünerli bir insan haline gelerek durmadan yeni süs motifleri üretmesiyle nakış (işleme) ortaya çıkmıştır. Topkapı Sarayı'nın ilk Nakışhanesinin baş hocası ve müdürlüğünü Baba Nakkaş yapmıştır. flok (floklama). sarayda faaliyetini yürütmüş. 3.2. Bursa'dan Edirne'ye nakledilmiş. 1453'ten sonra. Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri 3. Nakış (İşleme) ve Makine Nakışı ile Yapılan Süslemeler Nakış. Eski Mısırlılar nakışta çok ustaydılar. Çin nakışlarında parlak renkli ipliklerle insan ve ejderha motifleri işlendikten sonra bu motiflerin dış çizgileri sırmayla yani altın ipliklerle belirginleştirilmiştir(Erdal. inkjet ve yüksek baskı teknikleridir. Bu gelenek Osmanlı İmparatorluğu döneminde de devam etmiştir. Japonya’da ipek kumaş üzerine doğa görünümleri işlenmiştir. hattatlar. dikişin dekoratif bir şekilde yapılmasından doğmuştur ve insanlık kadar eskidir.2.

Türk toplumunda çeyiz geleneğinin sürmesi. evlenme merasimleri ve çeyizlerde gelenekselleşen işlemeli örtüler. yüzyılda Japonya’da geliştirilen zigzag makineleri ile kısa sürede kolay ve çok işleme yapma olanaklarına kavuşulmuştur.1996:5).Mektebi'nin uzantısı olduğu düşünülen Ehl-i Hiref cemiyeti 1481–1512 yılları arasında gelişmiştir. "kethüda" ve "Serbölük" bulunmaktadır. Yüz yirmi dört-yüz yirmi dokuz sanatçıdan meydana gelen "Nakkaşan" grubu. Günümüzde de insanlar yaşadıkları çevreyi güzelleştirme isteği ile evlerinde işlemeli ürünlere yer vererek geleneksel kültürünü yaşatmaktadır. sünnet. "Sernakkaş". 1790 yılında ucu çengelli makine iğnesinin geliştirilmesi. Dikiş makinesini getirdiği kolaylık ve çağın koşulları el işlemciliğini etkileyerek gittikçe azalmasına neden olmaktadır(Markaloğlu. 1851 yılında Isaac M. Singer’in geliştirdiği dikiş makineleri ve XX. işleme sanatına sürekli yenilenme gücü vermektedir. Bunun yanı sıra işleme sanatında yeniden üretilme ve 15 . ev dekorasyonunda yaygın olarak kullanılmaktadır. Makine işlemeleri.2007). 1830 yılında da zincir işi yapan makinenin keşfedilmesi. şekil ve geometrik desenlerden. eşit olarak. eğitim kurumlarına dağıtılmıştır. ustalar ve yardımcıları olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Makine nakışı çeşitli örtü. Bu grupların birkaçı hariç yerli sanatçılardan oluştuğu ve yabancı olanların Arnavutluk. Bosna-Avrupa'dan geldiği görülmektedir (Anonim. El işlemelerinin birçoğu makinede de işlenebilmekte ayrıca makine de işlemeye özgü tekniklerde geliştirilmektedir. simlerle makine de yapılan işlemelerdir(Kavuk.2007). El sanatlarının önemli bir dalı olan nakış. giyim ve dekoratif eşyalar süslemek amacıyla tabiattaki renk. Bugün tarihsel değer kazanmış el emeği göz nuru işlemeler zamanın kaçınılmaz aşındırması sonucu değer yitirme ya da yok olma tehlikesiyle karşılaşmaktadır. Ehl-i Hiref cemiyeti içindeki "Nakkaşan" (desinatör) grubunun çizdikleri süsleme desenleri. En başta. Özellikle doğum. el ve makine nakışı olmak üzere iki ayrı meslek dalında ele alınmaktadır. eski Türk sanatı kaynaklarından yararlanılarak kumaş ve deri üzerine çeşitli ipliklerle.

Bunun yanı sıra küçük ölçekli atölyelerin kapanması ve işletme boyutlarının büyümesi yönünde bir eğilim olduğu görülmektedir. nakışçılık mesleğinde verimliliğin arttığı gözlenmektedir. Makine nakışı hemen her eşya üzerinde uygulanabilecek özelliğe sahiptir. meslekte nitelikli eleman temininde güçlükler çekilmektedir. Çağın gelişimine paralel olarak modernleşen yaşam tarzında teknolojinin gelişi ile birlikte elde işlemeli özgün ürünler yerine. desen çizimlerinde bilgisayardan yararlanılması. fazla emek gerektirmeden kısa sürede ucuz ve kullanımı kolay ürünlerin üretilmesine neden 16 . Aile Tipi ve Sanayi Tipi olmak üzere iki gruptan oluşmaktadır. Özellikle elde kullanılan makinelerin yerini elektronik makinelerin alması. Meslek uzun süre ve kapalı yerde çalışabilmeyi gerektirdiği için vardiya sistemi uygulanmaktadır (Demirezen. bir makinede 15’e kadar iğne kullanılabilmesi.1998). Teknolojik gelişmeler paralelinde. Günümüzde insanlar. makinelerin işleme alanının genişlemesi vb. Günümüzde makineyle nakış yaparak geçimini sağlayan pek çok kimse vardır. Aplikasyon işlemlerinde lazer teknolojisinin kullanımı ve pek çok rengin bir iğne ile uygulanması gibi yenilikler halen deneme aşamasındadır. İşleme Yapımında Kullanılan Makineler: İşleme yapımında kullanılan makineler. uğraşı ve sorumluluklarının yanı sıra kısa sürede yapılabilen işlerle kendilerini ve çevrelerini süslemeye çalışmaktadırlar. Bu nedenle makinede yapılan nakışlar ilgi görmeye başlamış ve insanlar zamandan ve ekonomiden tasarruf etmek için makine nakışını tercih etmektedir(Anonim. göz (el nakışında ayak) sağlığının yerinde olması gerekmektedir. dünya sıralamasında en önlerde yer almaktadır. teknolojik gelişmeler göze çarpmaktadır.yaygınlaştırılma konusu gündeme gelmektedir. Bu alanda Türkiye’deki makine parkı.2006). Makinelerin olmuştur. Teknolojik gelişmelere paralel olarak makineleşmenin hızla yaygınlaşması sonucunda eskiden elle yapılan birçok iş artık yerini makinelere bırakmaya başlamıştır. aile tipi nakış makineleri ve bilgisayarlı makineler yerini almaktadır. Bu meslekte çalışacak elemanların özellikle el. Buna karşın. seri üretime girmesiyle birlikte nakış (işleme).

Normal incelikteki kumaşları dikebilen. Aile Tipi Nakış Makineleri genellikle evde kullanılmaktadır. ayaklı ve otomatik çeşitleri bulunmaktadır. İşlemlere uygun transport ve aparat ilavesiyle farklı dikişler de elde etmek mümkündür. Düz Dikiş Makineleri: Çift baskı dikişi denilen.com) 17 . hız seviyesi yüksek olmayan makinelerdir. Bu makinelerle yarı otomatik olarak veya dışarıdan kalıp takılarak değişik süslemeler de yapılabilmektedir Aile Tipi Nakış Makineleri. Aile tipi nakış makineleri de kendi aralarında Düz dikiş ve zig-zag dikiş makineleri olarak iki gruba ayrılmaktadır.1992:10). Kollu. Örnek 1: Aile Tipi Düz Dikiş Makinesi (Kaynak: www.Aile Tipi Dikiş Makineleri: Aile Tipi Nakış Makinelerinin baskı ayağı çıkartılıp dişliler düşürüldüğünde. Bunun yanı sıra daha hızlı çalışabilen Aile Tipi Zig-zag Nakış Makineleriyle de çeşitli işlemeler yapılabilmektedir. düz dikiş makinesi ve zig-zag dikiş makinesi olmak üzere çeşitleri bulunmaktadır(Korkusuz. hızlı dikiş yapan (dakikada 4000–6000 dikiş yapabilen) bu makineler küçük değişikliklerle işleme yapılacak hale getirilmekte ve kasnak sallayarak pek çok çeşitli işleme yapılmaktadır. kasnak sallanarak ve otomatik olarak nakış işlemi gerçekleştirilmektedir.dikismakinaservisi.

cesurticaret. kenarda sürfile yaparken değişik disk veya elektronik dikiş ayarlamasıyla süsleme yapan makinelerdir.com) 18 .Zig-zag Tipi Dikiş Makineleri: Zig-zag dikiş makinesi. Örnek 2: Zigzag Makinesi (Kaynak: www.

) işleme yapabilme. şeritli. Sanayi tipi nakış makineleri de kendi aralarında şeritli ve mekanik olarak ikiye ayrılmaktadır. mekanik ve elektronik (bilgisayarlı) makinelerden oluşmaktadır (Çetinkaya. Sanayi tipi nakış makineleri.com) 19 . otomatik iplik kesip değiştirebilme gibi özellikleri bulunmaktadır.Sanayi Tipi Nakış Makineleri: Genellikle seri üretim yapan işyerleri için üretilmiştir.bedava. çok sayıda iplik kullanabilme çeşitli yüzeylere (kumaş. Tek başlı ve çok başlı kafadan oluşan birçok çeşidi bulunmaktadır. 2007: 25). deri. Bu makinelerin yüksek devirle çalışabilme. Örnek 3: Çok Başlı Sanayi Makinesi (Kaynak: www. tela vb.

Motifin şekline göre özel olarak delinmiş şerit kartonlar makinenin üzerindeki yerine yerleştirilir ve bu şeritle işleme yapılmaktadır.edagrup.Şeritli Makineler: Çok başlı nakış yapmak için üretilmiş özel makinelerdir. Örnek 4: Çift Pullu Şeritli Nakış Makinesi (Kaynak:www. Optik okuyuculudur.com) 20 .

teksmakmakine.com) 21 .2007:25). Çok başlı bir makine olduğu için daha çok seri üretimde kullanılmaya başlanmıştır. Örnek 5: Çok Başlı Mekanik Sanayi Nakış Makinesi (Kaynak: www.Mekanik Makineler: Bu makineler plakalarla çalışmaktadır. Optik okuyucu yoktur. Nakış sanayinde kullanılan tek amaçlı makineler mekanik makinelerdir(Çetinkaya.

örgü kumaşlarda kullanılan tek iplikli.selkanmakina.com) 22 .Kasnak İşi (Zincir İşi) Yapan Mekanik Makineler: Esnek. İki İplikli Zincir Dikiş Makinesi (Kaynak: www. Örnek 6: Çift İğneli. iki iplikli ve çok iplikli olmak üzere çeşitleri olan bir makinedir.

2006:31). tam devirli otomatik makineleridir. Dekoratif süslemelerde kenar temizleme işlemleri bu makineler ile yapılmaktadır(Zeybek.ustamakina.net/) 23 . Örnek 7: Sanayi Tipi Piko Makinesi (Kaynak: www.Piko (Fisto) Makineleri: Tek amaçlı imal edilmiş olup.

Örnek 8: Çok Başlı Nakış Makinesi ve Aparatları (Kaynak: ARABACI.Kordonet-Şerit Makineleri: Kordonet en çok giyim süslemede kullanılan. 2005–2006) Örnek 9: Çok Başlı Makinelere Takılan Kordone ve Diğer Aparatlar (Kaynak: www.dekat. yanındaki kanaldan düzenli olarak verilerek koordineli bir şekilde desene göre hareketlerle dikişle tutturulmaktadır. Bu işleme iğnenin yanından yürütülen kordonun iğnenin zig-zag hareketleriyle yapılmasıyla oluşmaktadır.2006:31). Bu makineler tek amaçlı mekanik makinelerdir(Zeybek. Aynı şekilde şerit.com. yüzeyde kordon tutturma gibi görünüm sağlayan işlemedir.tr) 24 .

Tamamen mekanik olarak çalışan makinelerden çok daha az hareketli parçası vardır. programlama. 25 . düğme iliği kaydı ve diğerleri bilgisayar tarafından yapılmaktadır. daha hızlı ve ucuz bir üretim yapılmakta ve maliyet açısından.Bilgisayarlı (Elektronik) Makineler: Bilgisayarlı (Elektronik) dikiş makinesi. 1985 yılında Türkiye ilk defa üstün teknolojiye sahip Japon Tajima elektronik nakış makineleriyle tanışmıştır. Türkiye’de şuanda tekstil sektörünün %80’i Tajima nakış makineleriyle üretim yapmaktadır. Bilgisayarlı makinelerde lazer teknolojisi. 1960’ların başından beri gelişmekte olan ve doğası gereği çok çeşitli kullanım alanları bulan. 1969 yılından bugüne iç ve dış pazarda giyim ve tekstilcilere masa örtüsünden yatak örtüsüne arma ve amblemden deri ve her türlü kadın. her geçen gün daha çok sektöre sızan bir yöntemdir. dikiş oluşturmanın fiziksel işlemini kolaylaştıran. Happy Borudan. var olan ileri teknolojinin olanaklarını uygulamaya sahip makinelerdir ve makinedeki mikro işleyici ile kontrol edilmektedir(Yakartepe. Bilgisayarlı bir dikiş makinesinde bir ya da birden çok mikro işlemci bulunur. erkek ve çocuk giysilerinde üretimini sürdürmektedir.2004). Makinenin program kapasitesine göre birçok işleme gerçekleştirilmektedir (Coles. Melco markalı elektronik nakış makineleri sanayide kullanılan belli başlı makinelerdir. Tüm dikiş seçimi.2006:32). Türkiye’de nakış sanayi. vd. kesimlerde kalıp maliyetlerinden kurtulmayı mümkün kılmaktadır(Anonim. Işığın “uyarılmış radyasyon yayımı” sayesinde güçlendirilmesi ve elde edilen yoğun ışığın odaklanıp daha da küçük bir noktada toplanması sağlanarak tüm enerjinin bu nokta üzerinde etkide bulunması prensibiyle iş yapmaktadır.1995:8). daha yüksek üretim ve kalite olanakları getiren. Paff. Türkiye’de henüz elektronik nakış makinelerinin üretimi yapılmamaktadır(Zeybek. Tajima makinelerinin yanı sıra ZSK.1999:2333). elişçiliğinde insan hatasından kaynaklanan hataların giderilmesi mümkün olmakta. Nakış sektöründe daha önceleri elişçiliği ile yapılmakta olan aplike kesimi artık lazerli plotter sistemleri ile gerçekleştirilmektedir. Böylelikle üretimden çıkan her bir parçanın diğerleriyle aynı olması sağlanarak kalitenin iyileştirilmesi.

tek kafadan 44 kafa sayısına ulaşabilen muhtelif ölçülerde olmaları. iğnenin istenilen şekilde yukarıda veya aşağıda durmasına olanak sağlamaktadır. Makinedeki devre. hıza kadar çalışabilmeleri. son derece hızlı bir şekilde yapılmakta ve böylece 10–12 adet ürün aynı anda işlenmektedir(Altın. bilgi aktarımının disket ile yapılması genel özelliklerini oluşturmaktadır(Çetinkaya. Bunun yanı sıra diğer özellikleri ise şunlardır: Makinede veya ayak kontrolünde bulunan ve mekanik fonksiyonları kontrol eden entegre devreleri vardır. EPROM adı verilen sayısallaştırıcı alet tarafından nakış otomatlarına aktarılmaktadır.2000:8). Uygulanması istenen desen ya da motif bilgisayar ortamına aktarıldıktan veya bilgisayarda hazırlandıktan sonra. Ancak gerçek avantajları sahip oldukları geniş dekoratif opsiyonlardır. Nakışın kumaşa uygulanması. otomatın üzerinde bulunan otomatik nakış kafaları sayesinde. 15 iğne sayısı ve 1200 devir/dk. Daha hassas kontrol ve derhal durma ve hareket etme yeteneği vermektedir. 26 .Bilgisayarlı nakış makineleri hafıza ile ilgili işlemlerde mükemmel özellik göstererek üretim kapasitesini artırmaktadır. Kumaşa işlenecek desen. istenilen oranda büyütülüp küçültülerek tüm kompozisyon oluşturulmakta. Bilgisayarlı nakış makinelerinde bir ürünün tasarlanmasından.2007:26). Çünkü dikiş motifleri bilgisayar hafızasında depolanmıştır. Bilgisayarlı nakış makineleri. Bu makinelerin tek aşamalı ilik yapma düzeni dâhil olmak üzere yapabildikleri birçok değişik işlem vardır. Elektronik ayak kontrolü motorun hızını ayarlar. yavaş hızlarda veya ağır kumaşlar dikilirken bile tam iğne gücü sağlamaktadır. istenilen dikiş hattını yapma olanağı tanıyarak. Mekaniksel seçim eksantrikleri yoktur. hazırlık süreleri kısaltılmaktadır. desenin kumaşa işlenebilmesine kadar tüm işlemler oldukça basitleştirilmektedir. Bazı makinelerde hem makinede hem de ayak kontrolünde ayrı ayrı devreler bulunmaktadır.

kısaltılabilir.com) 27 . Bir dikiş motifi sırası seçilip makineye yüklenebilir.Dikiş motifleri bir düğmeye basılarak seçilir ve seçenek bir ekranda gösterilmektedir.blogcu. Örnek 10: Türk İşi (Kaynak: elifhobi. Makinede. Erdal. o zaman makine sırayı tam olarak tekrarlayabilmektedir(Yakartepe.2005:32)”. tersine çevrilebilir veya ayna hayali gibi dikilebilmektedirler. tersi ile yüzü aynı görüntüde olan ve bazı tekniklerin sayılarak da yapılabildiği bir işleme tekniğidir. Önceden programlanmış olan motifler ve harfler dikiş yoğunluğunu kaybetmeden uzatılabilir.2002:79. (Köklü.1999:2333–2334). iplik ve sim kullanılarak iğne ile işlenen mürver iğne tekniği dışında. Türk işi uygulamada düz hatlı ve sade desenler tercih edilmektedir. Nakış Teknikleri: Türk İşi: Geleneksel işleme tekniklerinden olan Türk işi. kumaşa desen çizilerek geçirilen kasnak veya gergef üzerine kumaşlar gerilen. Elde ve makinede uygulanmaktadır. vd.

com) 28 .1990:7. Antika.2006:45)”. Her işleme gibi kendine has teknikleri vardır.Hesap İşi: Kumaşın iplikleri sayılarak yapılan tersi ile yüzü aynı görüntüde olan bir işleme tekniğidir.blogspot. civankaşı. Elde ve makinede uygulanabilmektedir (İlker vd. susma. Örnek 11: Hesap İşi Kese ( Kaynak: lutfiyeylehertelden. Akçin. verev hesap iğnesi ve ciğerdeldi hesap işi iğne tekniklerindendir. düz hesap iğnesi.

Markaloğlu. Bir bölümü ütülenerek arkasındaki maddenin kumaşa yapıştırılması ile bir bölümü ise dikilerek kullanılmaktadır (Çatal.com) 29 . Son yıllarda piyasada aplike edilmek üzere makinede yapılmış işlemelere rastlanmaktadır. Makinede uygulanan diğer işlemeler kasnağa gererek işlenirken. tafta gibi kumaşlar üzerine mukavva kalıp kullanılarak işlenen. atlas. Örnek 12: Maraş İşi (Kaynak: e1y3. çok katlı sırma veya sim ile alttan mumlanmış iplikle karşılıklı tutturularak yapılan bir işleme tekniğidir. dival işleme kartona gerildiği için makinede de kartonundan tutularak işlenmektedir. deseni kartondan özel bıçağı ile oyularak hazırlanıp kumaşa yapıştırılan ve kartona gerilen cülde denilen özel tezgâhta üstten.blogcu.2002:56.1996:6–87). tersi ile yüzü farklı görüntüde olan. özellikle kadife.Maraş (Dival) İşi: Dival.

com) 30 . Örnek 13: Elde Antep İşi (Kaynak: www.2002:180).kadinlarkulubu.Antep İşi: İplikleri sayılarak ve belli motif özellikleri dikkate alınıp bazı iplikleri kesilerek üzerine çeşitli ajurların işlendiği ve motif kenarının susmalarla zenginleştirildiği bir tekniktir(Köklü.

El ile işlenen tasarımlardan daha büyük.2003:190)”. Örnek 14: Makinede Antep İşi (Kaynak: sirine01.Makinede işlenecek Antep işi tekniğinin tasarımında ajur alanlarının etrafında susma tekniği ile süsleme yapılmaz.blogcu.com) 31 . kumaş yüzeyini daha çok dolduran kompozisyonlardan oluşturulmaktadır. Antep işi hem elde hem de makinede uygulanabilmektedir(Alpaslan. Tasarımın tamamı ajurlardan oluşan biçimlerle yapılmaktadır.

2003:162).com) 32 . Örnek 15: Beyaz İş (Kaynak: www.1984:81. Alpaslan. kabartılıp.orgu-dantel.Beyaz İş: Önceleri beyaz iplikle kumaş üstüne işlenen işlemelere beyaz iş denilmekteydi. Makinede yapılmasına rağmen elde yapılan beyaz iş her zaman için daha değerli olmaktadır (Eronç. filtre ve ajurlar ipliğin çekilmesiyle değil. renkli kumaşlar üzerine aynı renk ipliklerle işlendiği gibi beyaz üzerine hafif renkli iplikler kullanılarak altı doldurulup. Daha sonraları ise renkli ipliklerle renkli kumaşlar üzerine de uygulamalar yapıldığı halde bu isim değişmemiştir. kumaşın filtre ve ajur yapılacak bölümü tamamen oyulup ipliğin atılmasıyla uygulanmaktadır. üstü sarılarak da uygulanmaktadır. Günümüzde makinede. Makinede beyaz iş işlenirken. Beyaz işin makinede yapılan ve kolberlerin zengin olarak kullanıldığı çeşidine delik işi denilmektedir.

(Korkusuz. Ajurlar iplik çekilerek yapılmaktadır. Kumaşın iplikleri çekilerek yapılanlara. kumaşın iplikleri kesilerek yapılanlara da kesme ajur adı verilmektedir.com. çekme ajur.Ajur: Antep işi ajurun gelişmiş bir çeşididir. Örnek 16: Ajur İşi Yastık Kenarı (Kaynak: arsiv.sabah.tr) 33 .1990:176). Elde ve makinede uygulanmaktadır.

Örnek 17: Aplike Yatak Örtüsü (Kaynak: e1y3.blogcu.Aplike: Sözlük anlamı. Elde veya makinede aplike yaygın olarak kullanılmaktadır.com) 34 . Aplikasyon yapıldıktan sonra çeşitli işleme iğneleri ile süslenebilmektedir (Eronç.1984:73). ikinci bir parçanın kumaş ve desen özelliğine göre desen çevresinden makinede çeşitli nakış iğneleri uygulanarak tutturulması işlemiyle yapılmaktadır. uygulanacak olan fon parçası üzerine. Aplike işlemesi her türlü kumaşa ve giyim çeşidine uygulanmaktadır. düz veya desenli bir kumaştan kesilmiş motifleri veya parçayı başka bir kumaşın üzerine kapama. Makinede aplike uygulanırken yapılacak işin özelliğine göre kumaş ve iplik seçilmektedir. Oldukça dekoratif bir işleme türüdür. yapıştırma ve tatbik etmedir. Aplike.

2002: 217). Elde ve Makinede işlenmektedir (Köklü.fiyonk.Piko: İğne oyalarında değişik şekillerin meydana getirilmesinde kullanılan piko. başlı başına bir süs unsuru olarak da kullanılmaktadır. Örnek 18: Piko Örtü (Kaynak: www.net) 35 . Zürefaya çok benzeyen piko zürefadaki düğümlerin yan yana gelmesi ve aradaki ipliğin en az 3–4 katı fazla bırakılması ile meydana getirilmektedir. Bu mesafe daha fazla da arttırılabilmektedir.

Kanaviçe adı verilen seyrek dokunmuş kolalı keten bezi üzerine işlenmektedir. sırma.com) 36 . Örnek 19: Kanaviçe (Kaynak: dilhanblocu. iplik. Goblenler genellikle. • Çift iğne (Fıstık iğne) kanaviçe: Önce verev sonra düz olmak üzere iki kanaviçe iğnesi üst üste yapılmaktadır (Çatal. Bu işleme tekniğinde her cins kumaş ve deri üzerine elde veya makinede. düz veya kabarık bir şekilde uygulanmasıyla yapılmaktadır(Altun. tel kullanılarak. düz goblen ve diyagonal goblen olarak sınıflandırılmaktadır. sim. iğne ve tığ gibi araçlarla. Bunlar: • Tek iğne (Haç iğnesi) kanaviçe: Kumaşın üzerine kanaviçe teyellendikten sonra soldan sağa doğru çalışmaya başlanmaktadır.Kanava (Kanaviçe-Goblen): Kanaviçe veya telleri sayılabilecek türde kumaş üzerine renkli iplikle yapılan özel bir işlemeye goblen denir. kasnak. çeşitli tekniklerin sayılarak.blogspot. küçük goblen. Goblen halk dilinde yaygın olarak kanaviçe adıyla bilinmektedir. verev goblen.2002:40–41). sayılmadan. gergef ve kâğıt vasıtasıyla gerilen zemin üzerine.1996:32). Kanaviçe çapraz iğne grubundandır. Kanavada iki tür iğne kullanılmaktadır.

Filoş. yün. Örnek 20: Okbaşı-Fileş (Kaynak: Eronç.1984:200). ipek ipliklerle de yapılmaktadır. orlon. Okbaşı ise fileşin kullanıldığı yerlerde kullanılmaktadır (Eronç. 1984:200) 37 . Kumaş cinsi ve uygulanacak giysiye göre iplik cinsi seçilmektedir. pili. ilik ve cep uçlarında. pili kaşelerin başlama yerlerinde kullanıldığı gibi. kuka. gruplar halinde süs olarak da yapılmaktadır. En çok kullanılan iplik kordonedir.Okbaşı – Fileş: Elde veya makinede fileş.

Fransızca (Margue) kelimesinden gelmektedir. Monogram.fatihnakis.com) 38 . kadınlara ait işaretlere ise “Monogram” denilmektedir (Korkusuz.2002:47).1990:182). imza yerine kullanılan ve özel ismin harflerinden meydana gelen markadır. Kadın ve erkek olarak ayrıldıkları için erkeklerin kullandıkları işaretlere “ Marka”. Çeşitli işleme iğneleri ile karıştırılarak yapılan işlemelerde zengin görünümlü markalar elde edilmektedir (Çatal.Monogram: Marka.Marka. bir nesneyi tanıtmaya ve benzerlerinden ayırmaya yarayan işaret veya birkaç harfin birleşmesinden meydana gelen şekillerdir. Örnek 21: Marka-Monogram (Kaynak: www. Marka veya monogramlar beyaz iş tekniği ile altı doldurulup üstü sarılarak işlenmektedir.

Çin iğnesi. Bu nedenle buna iğne boyası adı da verilmektedir(Akçin. Elde ya da makinede aynı şekilde işleme yapılmaktadır(Köklü. Çin iğnesi tekniğinde tasarımlar stilizasyon yöntemiyle oluşturulmaktadır. üç şekilde uygulanmaktadır: a)Düz Çin İğnesi: Tek renk kullanarak uygulanır. Örnek 22: Çin İğnesi Örtü (Kaynak: maharetler. kullanışlı olması. Kullanılan iplik renkleri birbirine kaynaştırılarak düz bir yüzey oluşturduğundan boyanmış hissini vermektedir. Makinede Çin iğnesi.2006:44).blogcu.2007). b)Gölgeli Çin İğnesi: Çeşitli renk tonları veya birkaç renk kullanılarak uygulanır. kısa sürede yapılması nedeniyle yaygın olarak kullanılmaktadır. desen yüzeyini tamamen kapatan bir iğne tekniğidir.2002:67-68. Anonim. c)Fantezi Çin İğnesi: Desen çizgisi üzerinden içe doğru tek sıra halinde uzunlu kısalı uygulanır.com) 39 .Çin iğnesi (İğne boyası) : Çin iğnesi. uygulamadaki kolaylığı.

com) 40 . İlmik veya düğümlerden meydana gelen bir çeşit danteldir. Örnek 23: Makreme İşi Çanta (Kaynak: arzununhobileri. Makrame yapılırken kumaşın kendi iplikleri kullanıldığı gibi koton. Dantel görüntüsünden dolayı düğüm danteli olarak da adlandırılmaktadır. yün. orlon.2002:70).blogcu. sicim. ince şeritler ve rafyada kullanılmaktadır (Çatal.Makrame: Makrame daha çok giyim süsleme ve ev aksesuarlarında kullanılmaktadır.

Astragan İğnesi: Makinede astragan iğnesi işlenirken, iyi sonuç alınması için, kumaşların düz yüzeyli, sık dokunuşlu ve kalın olmasına dikkat edilmelidir. Desen kumaşın tersine çizilmektedir. Eğer çok tok görünüşlü olması isteniyorsa ince, mermerşahi benzeri bir kumaşa desen çizilip, kumaşın arkasına yerleştirilerek kasnağa gerdirilmektedir. Makinenin masurasına 8 veya 12 numara koton yumak sarılır. Makinenin üzerine nakış masurası takılır. Desen, makinede ve masuranın üzerinde nakış makarası takılı olarak, makine dikişi ile sabitlenmektedir (Anonim,2007).

Örnek

24:

Astragan

İğnesi

Masa

Örtüsü

(Kaynak:

www.adanzyekadin.com)

41

Gölge işi: Organtin, organze, şifon, jorjet gibi şeffaf ve ince kumaşlar üzerine uygulanmakta olup kumaşın tersinden ve yüzünden işlenebilmektedir. Kumaşın tersindeki iplik renkleri kumaşa gölge şeklinde geçtiği için gölge işi adı verilmektedir. Kalın kumaşlarda desene hafif kabarıklık yapması için uygulanmaktadır. Dış ve iç giyim süslemelerinde çok kullanılan bir işleme türüdür (Eronç,1984:71).

Örnek 25: Gölge İşi Salon Takımı (Kaynak: sirmalim.blogcu.com)

42

Tül işi: Tülün deliklerine, ipin desenine uygun olarak atılması veya alt üst olarak geçirilmesi ile yapılmaktadır. Dayanıklı ve kullanışlı olması yönünden nakışta keten ve naylon tül tercih edilmektedir. Çok başlı ve çok iğneli makinelerde uygulanmaktadır (Korkusuz,1990:152).

Örnek 26: Tül İşi Seccade Takımı (Kaynak: www.oya-modelleri.com)

43

Çöp işinde ince sarma makinede zig-zag ayarı yapılarak uygulandığı gibi kasnak oynatarak da yapılmaktadır(Anonim. boyuna veya balıksırtı olarak doldurulabilmektedir. Sık dokunuşlu kumaşlar üzerine ince iplikler kullanılarak uygulanmaktadır. Desen şekline ve özelliğine uygun olarak desenin içini enine.2007).Çöp İşi: Çöpün üzeri sarılarak uygulandığı için bu isim verilmiştir.dantel-modelleri.dantel-modelleri.com) Örnek 28: Verev Sarma (Kaynak: www.com) 44 . Bu uygulama düz ve verev pesent görünümü vermekte ise de işlemenin kabarık ve sık ince sarma oluşu Türk işi pesent tekniğine uygun değildir. Örnek 27: Çöp İğnesi (Kaynak: www.

firkete veya mekik kullanılarak ince iplik veya ipek iplikle yapılan ilmiklerden oluşmuş ince örgü dantele oya adı verilmektedir. Oyalar genellikle. tığ. kullanılan malzemeye ve işlendiği aletlere göre isimlendirilmektedir. işleme tekniğine. Örnek 29: Oya (Kaynak: dantelsayfam.blogcu.Oyalar: İğne. Elde işlenen bir tekniktir (Toplu.1988:14).com) 45 .

us) 46 . Fransızca bir kelime olup. Örnek 30: Dantel Elbise (Kaynak: www. dantel. yün.2007). suni ya da sentetik ipek ile örülebildikleri gibi altın veya simlerle de yapılabilmekte veya süslenebilmektedir (Anonim. çamaşır. örtü vb.Danteller: Dantelâ. tığ ve mekikle örülen veya makinede dokunan yatak takımlarında kullanılan zarif bir süsleme malzemesidir. Dantelâ.dantel. tentene de denilmektedir. eşyalara süs olarak dikilen. Genellikle kadınlar tarafından yapılan iğne. ince ilmikli ve değişik şekillerde desen yapılarak örülen seyrek bir dokumadır. Danteller kalitesine veya kullanıldıkları yere göre. pamuk. elbise. keten.

Bartın işi: Sırma ile yapılan bir işleme türüdür. Örnek 31: Bartın İşi Yastık (Kaynak: www. Altın.kadinlarkulubu.com) 47 . Bunun yanı sıra ipliği sayılabilen kumaşlarda kullanılabilmektedir Bartın işinin en önemli özelliği makine ile işlenmeyip elde uygulanmasıdır (Tuğtaş. İşleme yapılırken tel.2002:55). makas kullanılmadan koparıldığı için bu ismi almıştır (Çatal. “ +” şeklinde yapılan bu nakış genellikle tül üzerine uygulanmaktadır. Bartın işi (Kırma Tel İşi).1994:221). tek işlemin tekrarıyla oluşan bir iştir. gümüş. bakır telle işlenen tel kırma günümüzde genellikle madensel tellerle işlenmektedir.

Suzeni. zincir işi tekniğine dayalı bir nakış türüdür. Avrupa bu işi tığ ile yaptığı için tığ işi de denilmektedir. İlker Örnek 32: XVIII. İşleme motifin sınırı içerisinde bir zincir halinde sürdürülmektedir.kelebekforum.Suzeni (Suzene.2006:44. Kasnak işi olarak da bilinmektedir. Elde ve makinede uygulanmaktadır. üzerine motif çizilmiş bez kasnağa gerilerek iğne veya tığ ile kasnağın altındaki iplikler veya yünler başparmak yardımıyla çekilmektedir.1990:56). Kasnak İşi): Geleneksel Türk motifleri ve stilize motifler üzerine uygulanan. (Akçin. Desen çizgisi dıştan içe doğru dönerek doldurulmaktadır. vd.org) 48 . Yüzyılda Osmanlı Dönemi Suzeni İşlemeli Seccade (Kaynak: www.

com) 49 .2007). Örnek 33: Kum İğnesi Bohça (Kaynak: maharetler. İşlemede kolaylık. floş. Sık dokunuşlu kumaşlar üzerine nakış ipliği. görünümün güzel ve kullanışlı olması nedeniyle elde ve makinede çok uygulanan bir nakış tekniğidir(Anonim.blogcu.Kum İğnesi: Görünümü küçük kum taneciklerine benzediği için “Kum İşi” olarak adlandırılmaktadır. sim ve bunun gibi iplikler kullanılarak desenin içi küçük daireler şeklinde tamamen doldurularak işlenmektedir.

Bu nakış tekniğinde nakış veya aplike kenarlarını belirlemek için iri sargılarla nakışın yerini belirleyen nakış yolu oluşturulmaktadır.1999:2296). Elde ve makine uygulanmaktadır (Gönül.derya-gibi.Sarma İşi: Renkli ipek veya ipliğin sık olarak yan yana sıralanmasıyla işlenen bir tekniktir. Örnek 34: Sarma İşi (Kaynak: www. Yakartepe vd. Daha sonra bu sarma nakışın içi örtülü dikişlerle doldurulmaktadır.1973:18.info) 50 .

ince iplikle elde veya makinede tutturarak yapılan bir nakış çeşididir. Kordon olarak kullanılacak iplik masuraya sarılarak makinenin altında. Kordon tutturma işi başlı başına makinede uygulandığı gibi aplike. beyaz iş. astragan işi. Örnek 35: Bolonya İğnesi Masa Örtüsü (Kaynak: www. İşin esas yüzü işlemenin altta kalan kısmıdır.info) 51 . tutturma için kullanılan ince iplik ise üstünde olmalıdır. nakış çeşitleri ile birlikte de uygulanabilmektedir (Anonim.2007). Kordon tutturma işi desenin içini tamamen dolduracak şekilde kordonları yan yana tutturarak uygulandığı gibi kenar sularında tek sıra olarak da uygulanabilmektedir. desen özelliğine ve uygulanacak yere göre kordonun.Blonya İğnesi (Kordon Tutturma): Kordon tutturma. Mümkün olduğu kadar birbirini takip eden desenler tercih edilmelidir. Antep işi vb.derya-gibi. Makinede kumaşın tersinden çizilerek uygulama yapılmaktadır.

Kavisli bölgeler için ütü ile şekillendirildikten sonra.2. Biye. etek ya da herhangi bir parçanın kenarına geçirilen verev kumaşa biye denilmektedir.1984:253). tek olarak veya işleme iğneleriyle uygulanarak zengin süslemeler elde edilebilir (Eronç.3.1999:2502). Örnek 36: Biye İşi Damat Bohçası (Kaynak: haticeozkan.2. önceden istenen en ve uzunlukta kesilmektedir.com) 52 . makinede ya tamamen el yardımıyla operasyon noktasına yönlendirilir ya da makineye biye aparatları takılarak biyenin giysiye dikilmesiyle işlem gerçekleştirilir(Yakatepe vd. Dikişle ve Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler Dikişle Yapılan Süslemeler: Biye: Giyimde süsleme veya temizleme amacı ile yaka. kol.blogcu. Bir süsleme gereci olan biye.2.

Örnek 37: Pervaz Çalışması (Kaynak: Atlamış.Pervaz: Kolsuz ve yakasız giysilerin kol ve yaka çevrelerini temizleme sağlamlaştırma işlemlerinde uygulanan bir dikiş tekniğidir. Pervaza tela yapıştırıldıktan sonra. Giysiye verev parçadan ve şekline göre kesilen parçadan olmak üzere iki şekilde pervaz geçirilmektedir. makinede istenilen yerlere dikilmesiyle işlem gerçekleştirilmektedir(Kodaz vd.2003) 53 .2000:53).

Enkrüste: Fransızca bir kelime olup. Ancak kumaşların kalınlıklarının aynı olmasına ve renklerinin uygun olmasına dikkat edilmelidir (Bayraktar. her cins kumaşa uygulanabilmektedir.2003) 54 . çinicilikte ve sedef kakmacılıkta da kullanılmaktadır. Giyimde kullanıldığı gibi oymacılıkta. başka kumaş ilavesiyle giyimi tamamlamak için kullanılmakta olup. Enkrüste giyimlerde süsleme amacıyla ve kumaş yetişmediği zamanlarda. Örnek 38: Enkrüste Çalışması (Kaynak: Atlamış.1988:192). kumaşı oyarak içine diğer bir parçanın konması anlamına gelmektedir.

atlama desenleri ve geri dönüşler yaparak. non-woven. kasnaksız kıvrımlar. pazen gibi malzeme yerleştirilerek üstünden düz.uygunkapitone. Ayrıca kullanılan iplik de kumaşa uygun olmalıdır (Sever. zikzak makine çekmeye denilmektedir. sabahlıklara ve çocuk giyimine uygulanmaktadır. Taftanın atmak ve yarılmak gibi kötü bir tarafı vardır.com) 55 . çok iğneli kapitone makinesi ve otomatik yorgan dikme makinelerinde kapitone dikişi yapılmaktadır. kumaşın altına tahta pamuk. dik köşeli ve yuvarlak desenler ile kapitone dikişi yapılmaktadır(Yakatepe vd. Örnek 39: Kapitone Yelek (Kaynak: www. tek kafalı kapitone makinesi. Örneğin dört iğneli kapitone otomatında vatkalı. astarlara.1999:2305). Tafta dışında kumaşların hemen hemen hepsine kapitone yapılabilmektedir. köpük veya diğer kalınlaştırıcı malzemelerin astar kumaşı ile değişik şekillerde. Kapitone giyime ceketlere.Kapitone: Kapitone.1988:143). sünger. Kapitone bütün dünyada uygulanan. en eski el işlerinden biridir. Teknolojinin gelişimi ile birlikte.

Spor Dikiş: Teknolojinin gelişmesiyle birlikte çok çeşitli süsleme yapan makinelerde giysiye estetik bir görünüm ve cazibe katmak amacıyla spor dikiş uygulanmaktadır.com) 56 .kustekstil. yerlerinde kullanılmaktadır. cep kapağı. Örnek 40: Spor Dikiş (Kaynak: www. yan dikişler vb. Özellikle giysilerin cep.

balpeteği) vb. balgümeci büzgüsü (Nidabey.ilhangunes. Örnek 41: Sıra Büzgü (Kaynak: www. Büzgüler yapılış biçimlerine göre isimlendirilmektedir. gibi. şematik büzgüler. su büzgüsü.tr) 57 .com. Bunlar: Düz büzgü.Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler: Büzgüler: Büzgü kumaşın bir ucundan istenilen yere kadar oyulgama dikişi geçirilmiş bir veya birkaç ipliğin çekilmesiyle meydana gelen ve kumaşın bolluğunu azaltan sık küçük pililerdir.

Düz büzgü; büzgünün en çok kullanılan ve en kolay şeklidir.

Örnek 42: Düz Büzgülü Etek (Kaynak: www.outletim.com)

58

Su büzgüsü; büzgünün su veya su buharı ile çeşitli biçimlerde şekillendirilmesine denilmektedir. Başka bir deyimle ipliksiz büzgü de denilebilir. Kumaş önce iplikle akla gelebilen her biçim ve şekilde büzülür. Su veya su buharı ile ıslatılır. Kurutulup şekillendikten sonra büzgü iplikleri çekilerek atılır ve ipliksiz şekillenmiş büzgü elde edilir (Eronç,1984:226).

Örnek 43: Yıldız Su Büzgüsü (Kaynak: Atlamış,2003)

59

Şematik büzgüde kumaş, geometrik şekillerle tutturularak büzülür. Bu büzgüler ütü ve yıkama ile bozulduğundan, yıkanmayan eşya ve giyimlere uygulanmaktadır. Saten, kadife, ipekli kumaşlarda daha iyi sonuç alınmaktadır. Bu büzgüler yapılışı ve görünüş biçimlerine göre isimlendirilmektedir (Kodaz ve diğerleri, 2000:36).

Örnek 44: Dalga Büzgü (Kaynak: Atlamış, 2003).

60

Sağdan sola doğru çalışmaya başlanmakta olup. Örnek 45: Balgümeci (Nidabey) (Kaynak: www.Balgümeci Büzgüsü (Nidabey).com) 61 . Balgümeci yapmak için fazla kumaşa gereksinim vardır (Korkusuz. Daha ziyade yazlık elbiseleri süslemekte kullanılmaktadır.smockingstore. bal peteğini andırdığı için balgümeci adını almaktadır.1990:286). dekoratif bir dikiş tekniğidir.

Bunlar: Tek taraflı pili (Düz pili).Pililer: Giysi veya herhangi bir eşyayı süslemek ya da bolluk vermek için yapılan kumaş kıvrımına pili denilmektedir. Pililerin çeşitli yapılış şekilleri vardır. bolluk vermek veya süs amacıyla yapılan. Pililer ince ve geniş aralıklı yapılabildiği gibi ütülü ve ütüsüz (Serbest) şekilde de yapılabilmektedir.net) 62 . Örnek 46: Tek Taraflı Pilili Etek (Kaynak: www.kadincahayat. tek tarafa katlanan pililerdir.

Pilikaşe.com) 63 . Örnek 47: Pilikaşe Etek (Kaynak: www.elderwearwecare. tek taraflı iki pili kenarının kumaş yüzünde karşı karşıya getirilmesiyle yapılan piliye denilmektedir.

pilikaşenin tersten görünüşüne denir (Çatal.Kanun pili.konya. Örnek 48: Kanun Pilili Etek (Kaynak: www.cc/forum) 64 .2002:86).

Daha çok yıkanmayan giyimlere uygulanmaktadır (Kodaz ve diğerleri. makine çekilmeden yapılan pilidir.Ütü pilisi. Örnek 49: Ütü Pilisi (Kaynak: www.pilimodpilise.com) 65 . 2000:47). Genellikle süsleme olarak kullanılmaktadır.

Akordeon pili. Perde ve farba kenarlarına uygulanmaktadır (Eronç. Örnek 50: Akordeon Pilili Elbise (Kaynak: www.vintagewedding.1984:251). kanun pilinin çok ince yapılmış şekline denilmektedir.com) 66 .

Yalnızca bazı sentetik kumaşlara uygulanabilmektedir (Çatal.com) 67 .Bozulmayan pili (Tergallenmiş pili). 180 C sıcaklıkta pres altında bir kumaşa yapılan pilidir. Örnek 51: Bozulmayan (Tergallenmiş) Pilili Etek (Kaynak: www.2002:88).tunaplise.

Örnek 52: Nervürlü Bluz (Kaynak: www. makinede). bir kumaşın üzerinde kabarık bir süs meydana getiren bir veya iki milimetre genişliğinde dikilmiş ince piliye denilmektedir (Meydan Larouse.Nervür (Elde.net) 68 .modalife. cilt 9:295).

2002:91).Volan: Daire veya çeşitli çizimlerle meydana getirilen büzgülü. Örnek 53: Volanlı Çocuk Elbisesi (Kaynak: www.chichiqueen. büzgüsüz kumaş kıvrımına volan denilmektedir (Çatal.com) 69 .

chichiqueen. Düz veya verev kumaştan tek ya da çift kat kesilip ortası büzülerek hazırlanmaktadır. Fırfır iki türlü uygulanmaktadır: • Tek taraflı fırfır. kol ağzı ve etek kenarlarında veya pat şeklinde süsleme olarak kullanılmaktadır (Eronç. Örnek 54: Fırfır-Farbela-Büzgü 5 Yaş Çocuk Elbisesi (Kaynak: www. her iki kenarı fırfırlı olan banttır. tek taraftan büzülerek veya pili yapılarak uygulanmaktadır.Fırfır-Farbela: Elbise. • Çift taraflı fırfır. düz veya verev kumaş bandıdır. pilili. Büzgü yeri bir biye veya kurdele ile kapatılmaktadır.1984:257). Genellikle giyimlerin yaka. perde veya benzeri örtülerin kenarına dikilen büzgülü.com) 70 .

yani giysiye esneklik ve rahatlık kazandırmaktadır (Hazır. hem de fonksiyonellik katar. hem estetik olarak giysiye bir değer katar. Örnek 55: Drapeli Gelinlik (Kaynak:damlamoda.blogspot.Drape: Fransızca bir kelime olup.com) 71 . Drape. giysilere uygulanan çeşitli büzgüler. dokusal. verilen şekiller ve bolluklar anlamına gelmektedir. pililer. görsel bir efekt oluşturur.2006:80)”. Bir başka deyişle kumaşın fiziksel ve mekanik performansına bağlı olarak kumaş dökümünü ifade etmektedir.

2. zikzak ve işlemeli sutaşı olarak isimlendirilmektedir (Eronç. Örnek 56: Etek Üzerine Sutaşı Süsleme (Kaynak: www.2. Sutaşları.genckolik.net) 72 . Hazır Gereçlerle Yapılan Süslemeler Sutaşları: Sutaşları giyim süslemede kullanılan çeşitli kalınlıkta ve çeşitli şekillerde makine tezgâhlarında dokunan veya elle örülmüş şeritlerdir. Genellikle çocuk giyimi süslemelerinde çeşitli işleme iğnesi ile birlikte sıkça uygulanmaktadır. düz.1984:273).3.3.

com) 73 . Bağlama veya süsleme çeşidine göre seçim yapılmaktadır.Kurdeleler: İtalyanca bir kelime olup cordella’dan gelmiştir. keten.2002:97-98). Kurdeleler dokunuş biçimlerine veya dokuma ipliklerine göre değişik isimler almaktadırlar: Düz. Örnek 57: Kurdela Nakışı İşlenmiş Giysi (Kaynak: hacermogul. kadife.blogcu. sentetik kurdele gibi. Süslemede veya bir şeyi bağlamada kullanılan kumaş şerit anlamına gelmektedir. Bağlama veya çeşitli büzgü ve şekil verilerek uygulanabilmektedir (Çatal. Kurdeleler değişik genişliktedirler.

düz ara danteli. Örnek 58: Hazır Danteller (Kaynak: www. güpür ara danteli. karo danteli. güpür kenar danteli. kumaş dantel. Hazır danteller genel olarak.Hazır danteller: Makine tezgâhlarında dokunan çeşitli şekiller vardır. kopanaki dantel. düz kenar danteli.1984:273-274).oyku-aksesuar.com) 74 . sim dantel vb çeşitleri bulunmaktadır(Eronç.

dar ve uzun kumaş parçasına şerit denilmektedir.sanalkurs. Dokunuşlarına göre. lase. lame.2002:101). işlemeli. simli. pul boncuk ve taşlı şeritler olmak üzere isimlere ayrılmaktadırlar (Çatal.net) 75 . düz koton.Şeritler: Değişik ipliklerden örülen veya dokunan yassı. Örnek 59: Saten Şeritler (Kaynak: www.

Harçlar: Sim.com) 76 . Tek olarak veya işlemeli iğneleri karıştırılarak değişik işlemeler elde edilebilmektedir. merserize ile fabrikasyon olarak işlenen yassı şeritlere harç denilmektedir. Günümüzde çok yaygın olarak kullanılmaktadır (Kodaz vd. Örnek 60: Harçlar (Kaynak: www. sırma.dteks.2000:59). renkli.

kumaşa. desene konuş biçimlerine göre süslemeye değişik bir görünüm kazandırılabilir (Korkusuz. Pul boncuk. inci gibi belirli bir tutturma tekniği olmakla beraber. Pul boncuk işi yaratıcılık isteyen bir iş olduğu için malzeme iyi bir biçimde değerlendirilmelidir. taş. İnci.com) 77 . boncuk.gittigidiyor. tırtıl gibi gençlerle işlenen giyimler akşamüzerleri. Örnek 61: Boyun ve Sırtında Pul Boncuk İşlemeli Bluz (Kaynak: urun.Pul boncuk: Pul ve boncukla işlenen fantezi eşyalar eskiden olduğu gibi günümüzde de rağbet görmektedir. resmi ziyafet.1990:236–237). çay ve resmi ziyaretlere giderken giyilmekteydi. gece.

kalın olarak çeşitli ipliklerle makine elle bükülerek hazırlanmaktadır (Eronç. Örnek 62: Kordonlar (Kaynak: www.com) 78 .1984:274).dteks.Kordonlar: İnce.

Kumaşın cinsine göre iplik cinsi ayarlanmalıdır (Kodaz vd. 2002:61). Örnek 63: Püskül (Kaynak: yeldatekstil.Püskül: Bir ucundan bazı şeylere süs olarak takılan saçak biçimindeki iplik demetidir.com) 79 . Püskül her türlü iplikle yapılabilmektedir.

org) 80 . Örnek 64: Ponpon Keçe Kolye (Kaynak: www. Ponpon tek renk.10marifet.Ponpon: Saç. ipliklerden yapılan yuvarlak püsküle ponpon denilmektedir. döşeme eşyasında süs olarak kullanılan yün. giyim süslemede. ipek vb.1984:204). iki renk veya renkler içi içe yerleştirilerek ebrulu da yapılabilmektedir (Eronç.

kup yerleri. çamaşır ipeği veya kumaşın iplikleri çekilerek kumaş iplikleri üzerine yapılmaktadır. Genellikle örtü kenarlarına uygulanmakta olup günün modasına göre giysilerin kol ağzı. Örnek 65: Saçak (Kaynak: www.e-sirket. kullanılacak kumaş cinsine göre yün.Saçak: Bazı kumaşların kenarlarındaki iplik salkımlarına saçak denilmektedir. ipek iplik. etek ve yaka kenarlarına süsleme olarak da kullanılmaktadır (Kodaz vd.com) 81 . 2000:60). orlon. Saçak.

Baskı Teknikleriyle Yapılan Süslemeler Batik Baskı: Kumaş üzerine bir nevi resim yapma tekniğidir.4.batikbazar.2. Batik baskı tekniğinde temel kumaşın renklenmemesi için istenen kısımların farklı yöntemlerle kapatılarak bölgesel renklendirme sağlamaktır.com) 82 .2006:35).2. Örnek 66: Batik Baskı (Kaynak: www. Tipik özelliği ince düzgünsüz figür değişmeleridir.3. Batik baskı yöntemleri üçe ayrılmaktadır(Gültekin.

com) 83 . çiçek veya hayvan motiflerinden oluşmaktadır. Örnek 67: Klasik Mumlu Batik Çalışması (Kaynak: www.• Klasik Batik yöntemi: Bu yönteminde desenler balmumu ile kumaş üzerine uygulandıktan sonra boya banyosuna daldırılarak mumsuz kısımlara boya absorblanmaktadır. Uygulama tekniği zordur.turkishmedia. desenler elde çizilmektedir. Genellikle geometrik.

• Bağlama Batik Yöntemi: Bu yöntemde kumaşa.blogcu. istenilen deseni veya efekti verebilmek için kumaşın belirli yerlerinin ince iplik veya sicimle sıkıca bağlanıp düğüm atılarak boya banyosuna daldırılmasıyla elde edilen bir yöntemdir(Corpman.1985:233-240). Örnek 68: Bağlama Batik Baskı (Kaynak: www.com) 84 .nuriayn.

Püskürtme Batik Yöntemi: Bu yöntemde boya banyosu kumaş

üzerine püskürtülerek ya da fırça darbeleriyle oluşturulmaktadır. Bu yöntemin yapılışında özel makineler kullanılmaktadır. Asit, direkt, küp veya reaktif boyarmaddeler kullanılabilir(Gültekin,2006:40).

Örnek 69: Püskürtme Batik Baskı (Kaynak: www.birdamlasu.com)

85

Flok (Floklama) Baskı: Floklama, yüzeyde kadifemsi, suni deri ve özel görünümlü tekstil yüzeylerini oluşturmak için kullanılan bir tekniktir. En basit floklama önceden yapışkanlı tabakaya kısa liflerin yapıştırılmasından meydana gelmektedir. Flok yöntemi genellikle; dekorasyon ve mont yüzeylerinde kullanılmaktadır. Ayrıca tişörtler, eşofman üstleri, ceketler ve tebrik kartlarında da kullanılmaktadır(Vico,1994:204-206).

Örnek 70: Flok&Sim Baskı (Kaynak: www.murat-tekstil.com)

86

Aşındırma Baskı: Önceden boyanmış kumaş üzerinde baskı olup, basıldığı bölgelerde kumaşın (renginin) aşındırılmasıyla elde edilen bir tekniktir. Beyaz aşındırma ve renkli aşındırma olarak ikiye ayrılmaktadır. Beyaz aşındırmayla zemin rengi aşındırılarak boyanmış efektler elde edilirken; renkli aşındırma da baskı patına, aşındırma maddesine dayanıklı boyarmadde ilave edilerek renkli efektler elde edilmektedir (Demirbaş,1999:1; Gültekin,2006:12; Arık,2008).

Örnek 71: Aşındırma Baskı (Kaynak: www.vera.com.tr)

87

Örnek 72: Pigment Baskı (Kaynak: www.1963:5). Pigment madeni bir boyadır.ru/en) 88 . suda çözünmez. Boya kumaşa yapıştırıldıktan sonra boyanın kumaşın yüzeyinde kalması sağlanmaktadır(Gözen.asia. Bu boyanın kumaşa uygulanabilmesi için yardımcı bir yapıştırıcıya ihtiyaç duyulmaktadır.Pigment Baskı: Eskiden beri kullanılan bir baskı tekniğidir.

Transfer Baskı: Transfer baskıda kumaş üzerine basılacak desen önce kâğıda aktarılmaktadır. Gültekin. Kumaş kâğıtla yüz yüze gelecek şekilde makineye verilir.com) 89 .2006:18). Sonra kalandır ya da pres makinelerinde ısı ve basınç etkisiyle bu desen kumaş üzerine aktarılmaktadır.basakreklam. Örnek 73: Transfer Baskı (Kaynak: www. Üzerine uçucu dispers boyarmadde basılmış kağıdın ve basılacak kumaşın 150–220 derecede ortalama 30 saniye basınç altında tutulması esnasında süblimleşen boyarmaddenin kumaş üzerine geçmesiyle transfer işlemi gerçekleşmektedir( Demirbaş.1999:7.

rulo ve rotasyon baskı teknikleriyle gerçekleştirilmektedir(Güler.com) 90 . Tek başına kullanıldığında inci parlaklığı efekti.Sedef Baskı: Açık ve koyu renkli kumaşlarda canlı ve parlak sedef efekti elde edebilmek için hazır potlar mevcuttur. Örnek 74: Pistole. Sedef efektli baskı film. Varak.2003:29). Sedef. Sim ve Yaldız Baskılar (Kaynak: www.cevhermoda. pigmentlerle karıştırıldığında ise. metalik bronz baskıya benzer bir sonuç veya sedef parıltılı renkler elde edilmektedir.

biz) 91 . Bu nedenle ütülenmemelidir(Biçer.Gofre Baskı: Elyafı şişirici maddelerle istenilen desene göre baskının yapılıp desenin bulunduğu bölgelerde çeşitli büzülme efektlerinin oluşturulmasıyla elde edilen baskı tekniğidir. Örnek 75: Gofre Baskı (Kaynak: www. Gofre kumaşlar ütülendiğinde büzülme efektlerini kaybetmektedir.sanayi.2003:12).

2003:29). lif çeşitlerinden birisinin desenli bölgelerde bozuşturulduğu baskı tekniğidir. Örnek 76: Yakma Baskılı Şal (Kaynak: www.com) 92 . Baskıdan sonra kumaş yıkanarak kurutulmaktadır. Böylece liflerden biri parçalanarak transparan benzeri desen oluşmaktadır(Güler.Yakma Baskı: Birbirinden kimyasal açıdan farklı liflerden oluşan dokumaların.silknbeauty. liflere zarar veren kimyasal maddeler ile basılarak.

sedefbaski. kabartma tozu ve gerekli kimyasal içeren pattır.2006:63). Kabartma patı. 3 boyutlu desenler elde edilmektedir. Bu baskı patı yapısında bulunan özel maddeler sayesinde ısı altında kabararak 3 boyutlu efektler oluşturulmaktadır. Kabartma oranı artıkça haslıkları azalmaktadır( Gültekin.Kabartma Baskı: Bu baskı tekniğinde diğer baskı tekniklerinden farklı olarak. Örnek 77: Kabartma Baskı (Kaynak: www. Bu teknikle oluşturulan mamullerin yıkama ve sürtme haslıkları oldukça düşüktür.com.tr) 93 .

Buna karşın gümüş tozun yaldız patıyla karışımı daha zordur.com) 94 .2003:19). Bu yüzden iyice karıştırılıp homojen bir yapı elde edilmelidir(Biçer.modernisttshirt. Yaldız patı hazırlanırken ihtiyaca göre % 10–20 toz yaldız katılabilir.Yaldız Baskı: Açık ya da koyu renkli kumaşlarda yaldız parlaklığı elde etmek üzere geliştirilmiş baskı efektidir. Altın toz yaldız patıyla çok çabuk ve kolay karışmaktadır. Örnek 78: Altin Yaldiz Baski (Kaynak: www. Bu amaçla piyasada hazır baskı patları bulunmaktadır. Yaldızın kumaşa bağlanması binder ile sağlanmaktadır.

Bilgisayarda hazırlanan desen şablon ve renk ayrımı yapılmadan baskı makinesinin püskürttüğü boyalarla gerçekleşen bir tekniktir(Yıldırım. Örnek 79: İnkjet Baskı (Kaynak: www.com) 95 .2003:48).İnkjet Baskı: Mürekkep püskürtme baskı olarak ifade edilebilir.wearyourbeer.

3.mettekstil. 2003:21). Tasarım. Basılacak desenin basılmayacak kısma göre yüksek bırakılarak. Örnek 80: Yüksek Baskı (Kaynak: www. ürüne estetik değer kazandırmaktır(Alpaslan. 96 .2006:12). Süsleme tasarımının amacı ürünün işlevini değiştirmeden. fakat ürünün gerçekleştirme aşamasını içermeyen çalışmaların tümüdür. çizim. tasarım ve süsleme tasarımına değinmek gerekmektedir. bir tasarlama eylemi sonucunda beliren ve asıl yapıtın gerçekleştirilmesi sırasında yönlendirici olan proje. hazırlanmış kalıplarla yapılan yüksek baskı tekniğidir(Biçer. Giyim Süsleme Tasarımı Süsleme tasarımını açıklayabilmek için öncelikle tasarı. gibi ürünlerin tümüne denilmektedir(Yerlikaya. maket vs. Tasarı. sanatsal değer taşıyan bir ürün ortaya koymak amacıyla yapılan.Yüksek Baskı: Tokat basmacılığı da denilmektedir.com) 3. Süsleme Tasarımı.2003:85). tüm süsleme sanatlarının temelini oluşturmaktadır.

Tekrar. biçim.3. üçgen gibi vb biçimler.1. süsleme sanatına kaynak oluşturmaktadır. koram. süslemeye kaynak oluşturmuştur. çengelli iğne. bütünleyici özelliğine karşın. • Yapay Biçimler: İnsanların hayal güçlerini kullanarak çevresinde gördüğü her türlü eşyayı farklı biçimlerde tasarlamasıyla. Giyim Süsleme Tasarımında. mimaride. karşıtlık(zıtlık) ve egemenliktir. fincan vb. düğmeler. Doğal kaynaklar arasında en çok kullanılanlar. uygunluk. doğal biçimler. soyut biçimler ve ulusal geleneksel biçimler olarak gruplandırılmaktadır. Elemanlar ve Yöntemler Giyim Süsleme Tasarımında Kaynaklar: Giyim süsleme tasarımının genel olarak kaynakları. • Tekrar (Yineleme): Bir öğenin aynen ya da yakın değerde birden fazla sayıda kullanılması tekrarı oluşturmaktadır. farklı yorumlayarak veya üsluplaştırarak yepyeni görüntüler kazandırmıştır. Kaynaklar. yapay biçimler. süsleme tasarımının kaynaklarını teşkil etmektedir. kare. çeşitli ağaç kabukları. bitkiler ile hayvan figürleridir. taş. Bu 97 . yazı gibi öğeler. denge. cezve. Geçmişten günümüze kadar insanların benliklerini ve geleneklerini korumak amacıyla çevresindeki nesneleri olduğu gibi yansıtmak yerine. İlkeler. Yapay kaynaklara. doku ve renk oluşturmuştur. kuru bitkiler. birlik. Tarihöncesinde ise süsleme sanatının esin kaynağını. süsleme sanatlarında. tasarımının soyut kaynaklarıdır. süsleme Nokta. daire. nesnelerin çok sayıda ve benzer olarak kullanılması tasarımda tekdüzeliği ön plana çıkararak bıkkınlığa sebep olabilir. yaprak çiçek vb. çizgi. Tekrarın birleştirici. kaya parçaları vb. ritim. • Doğal Biçimler: Süsleme tasarımında doğada bulunan canlı-cansız her biçim. Giyim Süsleme Tasarımında İlkeler: Yineleme(Tekrar). • Soyut Biçimler: İnsanın düşünce gücünü harekete geçirdiği biçimlerdir. el sanatlarında ve süsleme resminde en çok kullanılan ilkelerden biridir. her türlü süs eşyası girebilir. • Ulusal Geleneksel Biçimler: Geleneksel motifler ve biçimler.3.

ara boşlukların giderek fazlalaşmasıazalması. • Denge: Bir sanat yapıtını oluşturan öğelerin.nedenle ortaya çıkan monotonluğu diğer öğelerle gidererek. doku özelliklerinden biri ya da birçoğu yönünden olabilir.2007:148). Bir sanat yapıtında hareketin olduğu yerde ritim vardır. ölçü ve aralık gibi elemanlar arasındaki arasında kademeli olarak geçişi sağlayan düzenlemelere koram ilişkilerden yola çıkarak. Bir tasarımda biçimlerin renkleri. • Uygunluk: Nesneler ve biçimler arasında ortak ya da yakın yönlerin bulunması uygunluk olduğunu göstermektedir. ölçüsü gerektiği oranda değiştirilmeli ya da diğer boşluklara denge sağlayıcı yeni biçimler eklenmelidir”(Alpaslan. Aynı zamanda uygunluk çağrışım ve benzerliklerin vurgulanmasıyla önemli ölçüde yaratıcılığı geliştirmektedir(Alpaslan. bir dengenin olması gerekmektedir. Bir çiçeğin yapraklarının ortadan dışa. birbirine zıt iki uç arasında bağlantı oluşturan ve bu iki zıt denilmektedir. küçükten büyüğe doğru sıralanması örnek olarak verebilir(Yerlikaya.2006:25). Bu uygunluk onların ölçü. kendi bünyesine ait olan çizgi ritmini yansıtmaktadır. Tasarım yaparken ritmin aynı uzunlukta ve eşit mesafede olması ritmi sıkıcı yapabilir. değer. bütün içinde kompozisyon düzenini bozmayacak şekilde dağılışına denge denilmektedir(Artut. belli aralıklarla değişime uğramaları. şekillerin ve renklerin düzenli aralıklarla tekrarlanmasından meydana gelen uyumdur. • bağlantı Koram: Tasarımda.2003:75). yön. periyodik olarak büyülüp-küçülmesi. kompozisyona canlılık verilebilir (Alpaslan. Kişinin el yazısı.2003:72).2007:53). dokuları. biçim. rengi. Uygunluk ilkesi biçimler arasında rahatlıkla bağıntı kurabilmesine zemin hazırlayarak. renk. Eğer bir dengesizlik hissediliyorsa ya dengesizlik yaratan bölümlerin yeri. Koram tabiattaki düzende de net bir şekilde görülmektedir. tasarımın oluşmasını kolaylaştırmaktadır. • Ritim: Ritim çizgilerin. konumlarının ve renklerinin giderek değiştirilmesi ritmi canlı ve hareketli tutmaktadır(Doğangün. dokusu aralığı. 98 . Kimse bir başkasına ait olan çizgi ritmini tekrarlayamaz. yönleri ve aralıkları birbirleriyle tartıldığında. bunu engellemek için belli sistemlerle yenilenmeleri.2003:68).

2003).2006:75). Karşıtlıkta biçim. organik bütünlükle ilgilidir. doku. Bunlardan birinin eksikliği bu algılamanın oluşmasını engellemektedir. çeşitlilik ise tasarımı canlandırır. derinlik 99 . Gölge bir nesnenin ışıksız bölümlerinde ortaya çıkan koyuluklardır. Biçimlerin ortaya çıkmasında ışık ve gölge önemli bir rol oynamaktadır. değer. onu çizgi olarak tanımlayabiliriz. Giyim Süsleme Tasarımında Elemanlar: • Nokta: Herhangi bir ucun herhangi bir yüzeyde bıraktığı izdir. renk. Böylece canlılık başlar ve ilgi toplanır(Kaymakcan. Sanatın çizgi ile başladığı bir gerçektir. Resimde çizilen desene hacim. • Çizgi: Çizgi. tasarımın en temel öğesidir. Bir noktanın verilen doğrultudaki uzantısı bir çizgidir. yön. En yalın geometrik öğedir.2003). eğer biçimi bir çizgi etkisi yapıyorsa. • Egemenlik: Bir kompozisyonda kullanılan öğelerden birinin ya da bir grubun diğer öğelere göre ölçü. Işığın etkisi daima gölge ile birlikte ele alınmaktadır. değer.2003:31). bakımlardan birinin veya birkaçının söz konusu olduğu bu zıtlıklar insanı aynı zamanda beklemediği etkilerle karşılaştırdığı için ürpertir veya uyarır. Genişlik ve uzunluğu ne olursa olsun. • Karşıtlık (Zıtlık): Kontrast. bütünlük gibi tasarımda esastır. göz ve beyin oluşturmaktadır. doku bakımından üstünlük sağlanmasına egemenlik denilmektedir. Noktalarla ritmik düzenlemeler yapılabilmektedir. • Işık-Gölge: Görme olayının ve görsel algılamanın temelini ışık. Örneğin. renk. (Çellek. Bir kompozisyonu oluşturan elemanlar arasındaki uygun bağlantılar birliği ortaya koymaktadır. ölçü vb. Tasarımdaki her türlü zıtlık egemenliği tekdüzelikten kurtarmaktadır(Çellek. Ucun genişliğine göre noktalar büyüyüp küçülebilmektedir.• Birlik: Sanat eserinde birlik. ayrı ayrı öğelerin değerinden üstündür. Kompozisyonda oluşturulan bütünün değeri.2006:27). aralık. biçimler çok farklı olsa da dokuları birbirine benzer ise kompozisyonda birlik sağlanmış olmaktadır(Yerlikaya. Değişiklik ilgiyi çeker ve heyecanlandırır. Noktalar soyut ve somut gibi çeşitli anlatım olanaklarına sahiptir(Alpaslan.

Bu bağlamda tasarımcı renk konusunu iyi bilmek zorundadır.2003:47). Strüktür (İçyapı) : Birbiriyle sık bağlantılı. bir nesnenin şekli(formu) anlamındadır. benzer formların iki ya da üç boyut üzerine yinelenmesinden strüktür doğmaktadır(Görşen. göz ile anlaşılan bir ışık tesiridir. (Gökmen. ışık-gölgenin yardımıyla yapılmaktadır. objelerin içyapılarında bir dereceye kadar.(üçüncü boyut) vermek ve daha anlamlı ifade edebilmek. Renk biçimden daha önce göze çarptığı için süslemede önemli rol oynamaktadır(Polat. şekil. açık-koyu tonlar arasında bağlantılar ve geçişler demektir. kendini belli eder. Sözlük anlamı. renklerin açıklık ve koyuluk değerleriyle ilgili bir kavramdır. • Biçim: Süslemenin vazgeçilmez öğelerinden biridir. derinlik yoktur(Alpaslan. Açık-koyu valörün önemini ortaya koymaktadır. Tasarımda anlatımın hem renkli hem de renksiz yapıldığı durumlarda açık-koyu lekelerin düzenindeki denge aynı derecede önemlidir. Böyle bir yüz plastik bakımından daha ilginç bir görünüme sahiptir. Bu pürüzlere o cismin dokusu denilmektedir. Biçimlerin iç çizgilerinin de kendi karakterine uygun ve özelliklerini belirten bir ilişki içinde olmaları. Tekstür (Dış yapı) : Yüzeyde. • Renk: Renk. Sanatçı yapıtında açık- 100 .2003:40–41). Renk kullanıcının beğenisini etkileyen en önemli öğelerden biridir.1998:1). Bir biçimin iyi bir anlatım kazanabilmesi için dış sınırlarının tamamen kapanması gerekmektedir. • Doku: Bir cismin yüzeyi dokunulduğunda sert ya da yumuşak pürüzler içerir. dış görünüş diye tanımlanır.200:21). bazılarını yansıtır. • Açık-Koyu: Açık-koyu. Bu işleme de modülasyon denir(Alpaslan. onları daha anlamlı yapmaktadır. Valör. Biçim anlamı farklı yorumlansa da süsleme resminde her biçim kesinlikle iki boyutludur. nesne ışıkta bulunan renklerin bazılarını emer. Işığın eşya üzerine çarpmasıyla yansıyan ışınlardan gözümüzde meydana gelen duyumların her birine renk denir.2007). Yeryüzünde her varlığın bir biçimi vardır. Bir tasarımın doğadan yararlanarak ya da soyut veya süsleyici olması açık-koyu düzeninde aranan özellikleri değiştirmez. parçaların düzeni. üçüncü boyut. Işık nesneye çarptığında.

yenileştirmek. bir amaca ulaşmak için izlenen yol demektir(Usul. ise stilize yoluyla yapılan süsler. bu tür süsleme örnekleridir. kuş. süslemenin amacına ve ilkelerine uygun olarak. karakteri kaybolmadan sokulmuş biçim ya da motife basitleştirerek denilmektedir(Akar vd. • günün Modernizasyon: Sözcük anlamı. kullanılacak yüzeye olduğu gibi uygulanmaktadır. 1978:29). yalınlaştırmaktır.2006:3).2003:89). metot. Porselen bir vazo veya tabak üstünde manzara. bunları yeniden yorumlayıp günün gereksinimlerine ve sanat anlayışına uygun olarak geliştirmektir(Alpaslan. uygun bir hale getirme vb. üsluplaştırmak. süslemeler ya da kumaş üstünde goblen çin iğnesi gibi işlemeler.koyu dağılımını tasarlarken renklerin açık-koyu değerlerinden ya da siyah-beyazgrilerden yararlanmaktadır (Alpaslan. Gerçekte yeniden somuta varmak ve somut bütünü parçalarında da birbirleriyle olan ilişkileri içinde. kelebek. Doğa kaynaklı biçimlerle yapılan süsleme tasarımlarında. 101 . tümüyle kavramak için kullanılan yöntem veya bir araçtır(Kalkan. mimarlıkta birçok alanda uygulanmaktadır. doku ve renkte değişiklik yapılmadan. üsluplaştırma (Stilizasyon). Süsleme tasarımında en çok kullanılan bir yöntemdir (Alpaslan. işlemine denilmektedir. soyutlama (abstraksiyon). alanında. modernize etmek. • Gerçekçi Anlatım(Natüralist Anlatım): Doğadan alınan nesne. • Soyutlama (Abstraksiyon): Bir nesnenin herhangi bir yanını öbürlerinden ayırarak tek başına ele alan ansal işlemdir. çizgi ya da nokta ile değişik anlatımlarından yola çıkılarak süsleme tasarımları oluşturulabilir. çiçek vb. modernize gereksinimlerine moda Modernizasyon her alanda yararlanılan bir tasarım yöntemidir. biçim. • Stilizasyon (Üsluplaştırma): tezyini ve şematik hale Stilize. sistem).2003:103).2003:45–46). Giyim Süsleme Tasarımında Yöntemler: Yöntem. Doğal biçimlerin açık-koyu lekelerinden. Modernizasyonda önemli olan eski motifleri alıp aynen kopyalamak değil. ölçü. biçim bozma (deformasyon) en çok uygulanan yöntemlerdir(Alpaslan. Stilizasyon 2003:90). gerçekçi anlatım. Özellikle süsleme sanatlarında.

Süsleme tasarımında bu sözcük hiçbir zaman biçim bozukluğu anlamında kullanılmamalıdır. sular ya da yüzey kompozisyonları oluşturulabilir. • Su Deseni (Yatay ve Dikey Tekrarlar): Süsleme tasarımında sürekliliği olan ince uzun desenlere “Su” adı verilmektedir. • Motif: Fransızca bir sözcük olan motif. Genellikle süsleme tasarımında en çok motif ve su deseni kullanılmaktadır. şeftali) ev. karpuz. süslemeyi oluşturan temel birimdir. kayısı. gül. En çarpıcı özellik ön plana çıkartılarak üsluplaştırılmaktadır. Küçük motifler değişik sistemlerde tekrarlayarak ve birbirine bağlanarak su desenini oluşturmaktadır.3. 1978:10). ekleyen ve çıkaran ana işlem olarak da tanımlanabilir. menekşe. tasarlayan.2006:44.2003:97). çadır.• Biçim Bozma (Deformasyon): Biçimlerin doğada rastlanmayacak biçimde değiştirilmesine deformasyon denir. Alpaslan.. denetleyen. armut. 102 .2.s. Türk işlemelerinde kullanılan motifler diğer sanat eserlerinde kullanılanlardan daha zengindir ve bölgelere göre değişmektedir. sümbül. nar. tepe v. selvi ağacı). Başka bir değişle. dağ. Su desenleri tekrar sistemleriyle istenildiği kadar çoğaltılabilecek kuruluşta tasarımlardır. bitki motifleri (lâle. Genişliği ve uzunluğu ne olursa olsun bu özellikleri taşıyan süsleme tasarımlarına “Su Deseni” denilmektedir. meyveler (üzüm. zenginleşmiş ve yeni çizgiler oluşturulmuş hali olarak tanımlanmaktadır.Giyim Süsleme Tasarımında Desen • Desen: Çizgilerin bir araya gelerek somutlaşmış. karanfil. 3. estetik anlatım bozulmamalıdır(Güvendi. çok sitilize hayvan figürleri. gibi doğa motifleridir(Akar vd. sanat eserinin oluşturulmasında ta başından sonuna kadar rol oynayan. Belli başlı motifler şunlardır: Geometrik şekiller. Motifler bağımsız olarak kullanılabildiği gibi çeşitli biçimlerde de tekrarlanarak daha büyük motifler. Bir motifin güzelliği tasarımın bütünlüğüyle değer kazanmaktadır (Alpaslan. kayık.2003:116). malzemeyi buyruğu altına alan.

işlemenin tanımı. • Eos Compucon Desen Çizim Programı (Çin iğnesi. Örneğin. kongre tebliğleri.4.3. konuyla ilgili sempozyum. gibi programlardır(Kanaviçe.• Yüzey Süsleme: Yüzeyin tamamının süslenmesi amaçlanmaktadır. İğne Ardı. Desen Programları Hazır giyimde süsleme aşamasında kullanılan belli başlı desen programları şunlardır: • Tajima DG/ML By Pulse Desen Programı (Pul-payet. halı ve eşarp desenleri gibi(Alpaslan. • Punch Desen Çizim Programı (Sarma ve Çin İğnesi işlemelerinde kullanılmaktadır). süzene ve aplike işlemelerinde çoğunlukla kullanılmaktadır). kümelenmesi ve belli başlı teknikler. kumaş.3. hazır giyimde giyim süsleme işlemlerinden yola çıkılarak. internet ortamında taramalar yapılmış. 3. piko işlemelerinde kullanılmaktadır). • Pfaff-PC-Designer2. Sarma. Bu çalışmalar şunlardır: BARIŞTA (1995). ajur.2003:138)”. YÖK Dokümantasyon Merkezinde konuyla ilgili araştırmalar taranmış.2 vb. Konuyla İlgili Araştırmalar Bu çalışma. makaleler incelenmiş. Ancak bu konu çerçevesinde ele alınabilecek bazı çalışmalara rastlanılmıştır. Anadolu ve çevresi Türk İşlemeciliğin 103 . Araştırmanın yazımı esnasında. antika. “Türk İşleme Sanatı Tarihi” adlı kitabında. 3. literatür bilgilerinden yararlanmak için kurum ve kuruluşların kütüphanelerine ulaşılmış. Türkiye’deki Hazır Giyim işletmelerinde giyim süsleme aşamasının uygulamalarını konu almaktadır. fisto. yüzeyin tamamı doldurularak yapılan desen tasarımlarıdır. • Accurate Desen Çizim Programı(Çin İğnesi. Sarma ve dikiş teknikleri kullanılmaktadır). bu başlıkta bir araştırmaya rastlanmamıştır. ve birçok süsleme dikişlerinde kullanılmaktadır). taramalar sonucunda. Su ve motif tasarımında olduğu gibi yüzeyin belirli bir bölümünde kullanılmak için değil.

“Giyimde Uygulanan Süsleme Teknikleri” adlı çalışmasında. kesilerek. yabancı nakışlar ve Türk nakışlarına değinmiştir. tarihçesi ve süsleme 104 . ERONÇ (1984). işleme hakkında genel bilgi. “Hesap işi-Antep-Suzene” ders notları isimli çalışmasında.Anadolu ve Anadolu dışındaki kaynaklarını içeren. IŞIK (1990). işlemenin tanımı. endüstrideki yeri ve giyim seçimini etkileyen etmenler. giyim ve modayı etkileyen faktörler. desen tanımı ve desen seçiminde dikkat edilecek noktalar. sınıflandırılması. süsleme ve desenin tanımı. işlemede kullanılan araç-gereçler. giyim öğretiminin temel işlemleri ve süsleme teknikleri hakkında teknik bilgilere yer verilmiştir. ÇERÇİ. ALPASLAN. Anadolu Selçukluları. SEÇKİNÖZ. Nakışın doğuşu. Moda resmi ile Giyim tarihi hakkında bilgiler verilmiştir. (2000). toplumdaki yeri. gelişme evreleri. “Resim II Moda Resmi ve Giyim Tarihi” isimli kitabında. faydaları. kullanılan araç ve gereçler ile giyim süsleme teknikleri hakkında genel bilgiler verilmiştir. süslemenin tanımı. işlemede desen ve kompozisyon özellikleri. KOMŞUOĞLU. giysi dikiminde kullanılan araç-gereçlerin tanımı seçimi ve kullanılması. tarihi gelişimi. çekilerek yapılan iğne teknikleri ve iğne oyasına yer verilmiştir. kapatılarak. BAYRAKTAR (1988). “Süsleme Teknikleri” adlı kitabında. giyim ve moda. ÇATAL (2002). hesap işi tanımı. giyimin tanımı. KORKUSUZ (1990). ETİKE (1986). desen tanımı ve desen seçiminde dikkat edilecek noktalar ile Konfeksiyonda giyim süsleme çeşitlerine ve tekniklerine değinmiştir. ÜLGER tekniklerine değinmiştir. İLKER. KÖKLÜ (2002). “El İşlemeleri” adlı kitabında. Anadolu Beylikleri Dönemi ve Osmanlı İmparatorluğu dönemi işlemeleri ile ilgili genel ve tarihi bilgilere değinmiştir. tarihçesi. “Nakış” isimli çalışmasında. süslemenin tanımı. tarihçesi. İMER. KODAZ. TUNCAY. “Giyim Süsleme Teknikleri” isimli kitabında. dokumanın iplikleri sayılarak. “Giyim” isimli kitabında.

105 . fırsatları. ÖZGÜR (2006). Türk tekstil ve konfeksiyon sanayinin güçlü ve zayıf yönleri. suzene (Kasnak) işi. dünya tekstil ve sanayinin bugünkü durumu. sorunları ve çıkış stratejilerine değinmiştir. tehditleri.iğneleri. tanımı. suzene işi yapılırken dikkat edilecek esasların öneminden bahsetmiştir. Türk tekstil sektörünün gelişimi ve bugünkü durumu. “Türkiye’de Tekstil ve Konfeksiyon Sektörünün Durumu ve Çıkış Starejileri” adlı tez çalışmasında. tarihçesi.

7 1.7 1. İzmir.7 1. Araştırma kapsamına giren firmaların kuruluş tarihine göre dağılımları Tablo 1’de verilmiştir.IV. BÖLÜM BULGULAR Bu bölümde.6 1.7 3. Tablo–1: Firmanın Kuruluş Tarihine Göre Dağılımları.7 6.7 1.7 1.0 1.7 1.3 106 .6 6.7 1. Firmanın Kuruluş Tarihi 1967 1970 1973 1977 1978 1980 1988 1990 1991 1992 1994 1995 1996 1997 1998 Sayı 1 1 1 1 1 1 1 3 1 1 4 4 4 1 2 Yüzde 1. Konya ve Adıyaman’daki giyim süsleme alanında üretim yapan hazır giyim işletmelerine ait tablo bulguları yer almaktadır.1 Araştırma Kapsamına Giren İşletmelerle İlgili Genel Bilgilere Ait Bulgulara Bu Bölümde Yer Verilmiştir. İstanbul. 4.7 5.6 6.

Araştırma kapsamına giren işletmelerin bulunduğu şehirlere göre dağılımları Tablo 2’de verilmiştir.0 5. Tablo–2: Firmaların Bulunduğu Şehirlere Göre Dağılımları.2 11.3 11. Firmaların Bulunduğu Şehirler İstanbul İzmir Konya Adıyaman Toplam n=60 Sayı 11 7 30 12 60 Yüzde 18.4’ünün 1991–1999 yıllarında ve % 41.0 20.1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Toplam n=60 8 7 3 1 3 3 2 3 3 60 13.7 50.0 100 Ankete katılan kişilere firmaların kuruluş tarihi sorulduğunda % 16.0 3.0 5.0 100 107 .7 5. % 41. 1990 yılı sonrasında Türkiye’de hazır giyim sektöründe önemli bir artış olduğu tablodaki sonuçlardan görülmektedir.7’sinin 2000– 2007 yılları arasında kurulduğu belirlenmiştir.3 5.9’unun 1967–1990 yıllarında.7 5.0 1.

bu firmaların yetkili kişilerinin tatilde olmaları veya zaman ayıramadıklarını.Firmaların örnekleme alınan iller arasındaki anket dağılımlarına göre % 18. “ Firmanızda hangi tarzda ürünler üretiyorsunuz?”. % 50’si Konya ve % 20’sini Adıyaman illeri kapsamaktadır. Buna karşın Konya ve Adıyaman’daki gelişmekte olan hazır giyim işletmelerinin ankete katılımları daha fazla olmuştur. ankete Ancak anketin yaz döneminde olarak uygulanmasından dolayı. Araştırma kapsamına giren firmaların hangi tarzda ürünler ürettiklerinin dağılımları Tablo 3’te verilmiştir.7’si İzmir. Araştırmaya katılan firmaların ankete katılımlarının en az İzmir ve İstanbul illerinden oluşmasının nedeni. Tablo–3: “ Firmanızda Hangi Tarzda Ürünler Üretiyorsunuz?” Sorusunun Dağılımları.1 100 108 .3 5. şeklinde yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için. Bu bulgular doğrultusunda Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmelerinin okul sanayi işbirliğine önem vererek bu araştırmayı benimsedikleri sonucuna varılmıştır.2 49. Sayı 24 12 39 4 79 Yüzde 30. % 11. her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da ankete verilen cevaplar bu yüzden anket sayısını aşmıştır. Tablodaki sonuçlara göre kadın dış giyim üretimi yapan firmaların genellikle yarı fantezi tarzda ürünler ürettikleri sonucuna varılmıştır. katılmak istemediklerini sözlü belirtmişlerdir.3’ü İstanbul.4 15. Başka bir ifadeyle yüzde (%) değerlendirmesi 79 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır. Ürünler Spor Fantezi Yarı Fantezi Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=79 Tablo 3 incelendiğinde. İstanbul ve İzmir Sanayi ve Ticaret Odasından alınan 500 hazır giyim işletmelerinin adres ve telefonlarına ulaşılarak büyük ölçekli firmalarla dolayısıyla görüşülmüştür.

Sporcu Giyimi.3 15.0 1. şeklinde yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için.1 100 üretiyorsunuz?”. Triko. Mayo. Elde edilen verilere göre giyim süsleme aşaması uygulamalarının daha çok kadın dış giyim üretiminde önemli bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamına giren firmaların üretim tarzının dağılımları Tablo 5’te verilmiştir.) Belirtiniz… Toplam n=93 Araştırmaya katılan işletmelere “ Firmanızda hangi tür ürünler Sayı 47 18 14 14 93 Yüzde 50.1 15. Tablo–5: “Firmaların Üretim Tarzı Nedir?”. her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da ankete verilen cevaplar bu yüzden anket sayısını aşmıştır.Araştırma kapsamına giren işletmelerin hangi tür ürünler ürettiklerinin dağılımları Tablo 4’te verilmiştir.7 100 109 . Sorusunun Dağılımları. Üniforma vb. Sorusunun Dağılımları. Tablo–4: “İşletmenizde Hangi Tür Ürünler Üretiyorsunuz?”. Üretim Tarzı Fason Özgün Her İkisi de Diğer Toplam n=60 Sayı 36 20 3 1 60 Yüzde 60 33. Üretilen Ürünlerin Türleri Kadın Dış Giyimi Erkek Dış Giyimi Çocuk Dış Giyimi Diğer (İç Giyim.3 5.5 19. Başka bir ifadeyle yüzde (%) değerlendirmesi 93 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır. Gelinlik.

Tablo 5’ten de anlaşıldığı üzere giyim süsleme alanında faaliyet gösteren firmaların % 60’ı fason üretim yapmaktadır. Firma yetkilileri anketleri doldururken fason üretim yapmanın sıkıntıları olduğunu ileri sürmüşlerdir. Fason üretim yapan firmaların kendi tasarımlarını üretme gibi bir fırsatları yoktur. Çünkü müşteri kendi istekleri doğrultusunda ürünün portfolyosunu hazırlayıp üretici firmalara göndererek ürünlerini üretmektedirler. Bu firmalara göre temel sorun, siparişin zamanında teslim edilememesi ve müşteri memnuniyetsizliğidir. Günümüz teknolojisine ayak uydurabilen firmaların artık daha modern tarzda kendi özgün tasarımlarını üretmek için bilinçli bir şekilde kalıp programları kullandıkları gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. 4.2. Hazır Giyimde Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarıyla İlgili Sorulara Ait Bulgulara Bu Bölümde Yer Verilmiştir. Alt Problem 1: Hazır Giyim İşletmelerinde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Verildiğine Ait Bulgular. Araştırma kapsamına giren işletmelerin ürünlerinde giyim süslemeye ne ölçüde yer verdiklerinin dağılımları Tablo 6’da verilmiştir. Tablo–6: “Ürünlerinizde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Veriyorsunuz?”, Sorusunun Dağılımları. Ne Ölçüde Yer Verdikleri Sürekli Ara Sıra Nadiren Hiç Toplam n=60 Tablo 6 incelendiğinde, araştırma kapsamındaki işletmelerin giyim süslemeye ne ölçüde yer verdikleri öğrenilmek istenmiş ve verilen cevaplarda firmaların % 60’ı sürekli, % 36,6’sının ara sıra giyim süslemeye yer verdikleri görülmektedir. Nadiren Sayı 36 22 1 1 60 Yüzde 60 36,6 1,7 1,7 100

110

ve hiç cevabını veren firmaların oranı ise % 3,4’tür. Bu bulgular doğrultusunda firmaların giyim süslemeye önemli bir ölçüde yer verdikleri sonucuna varılmıştır. Alt Problem 2: Giyim Süsleme Tasarım Aşaması Uygulamalarının Nasıl Gerçekleştirildiğine Ait Bulgular. Araştırma kapsamına giren işletmelerin giyim süsleme tasarım aşamasını nasıl gerçekleştirdiklerinin dağılımları Tablo 7’de verilmiştir. Tablo–7: “İşletmenizde Giyim Süsleme Tasarım Aşamasını Nasıl

Gerçekleştiriyorsunuz?”, Sorusunun Dağılımları. Tasarım Aşamasını Nasıl Gerçekleştirdikleri İşletme Bünyesinde Stilist/ Tasarımcı Tarafından Müşteri İstekleri Doğrultusunda Tasarım Bürolarından Numune Üzerinden Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=117 Araştırmaya katılan işletmelere, “ İşletmenizde giyim süsleme tasarım aşamasını nasıl gerçekleştiriyorsunuz?”, şeklinde firmalara yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da ankete verilen cevaplar anket sayısını aşmıştır. Başka bir ifadeyle yüzde (%) değerlendirmesi 117 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır. Bu sonuçlara göre; tasarımcı çalıştıran, fason üretim yapan ve fason üretim yapmayan firmalar bağlamında bu sürecin nasıl işlenildiği ortaya konulmak istenmiştir. Buna göre fason üretim yapmayan firmaların % 27,3’ü işletme bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırdıklarını ve işletme için özel tasarımlar hazırladıklarını vurgularken, fason üretim yapan firmaların % 35,9’u müşteri istekleri doğrultusunda, % 14,6’sı tasarım bürolarından, % 0,8’i diğer seçeneğini ve % 21,4’ünün ise numune üzerinden tasarımlarını yaptıkları tespit edilmiştir. Gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilen verilere Sayı 32 42 17 25 1 117 Yüzde 27,3 35,9 14,6 21,4 0,8 100

111

göre fason üretim yapan firmaların giyim süsleme tasarım aşamasında öncelikli olarak müşteri istekleri doğrultusunda üretim yapmalarına rağmen, değişen pazar ve küresel rekabet ortamında işletmelerin varlıklarını sürdürebilmeleri için AR-GE çalışmalarıyla yakından ilgilendikleri görülmüştür. Daha önceden fason üretim yapan firmaların çoğunluğu numune üzerinden tasarımlarını yaparken, günümüz teknoloji çağına ayak uydurabilmek için markalaşma ve katma değeri yüksek ürünler üretmeye önem verdiklerini sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamına giren işletmelerin tasarımcının uzmanlık alanının dağılımları Tablo 8’de verilmiştir. Tablo–8: Soru 7’e “a” Diyenlerin 8. Soruya Cevap Verdikleri “ İşletmenizde Tasarımcının Uzmanlığı Hangisidir?”, Sorusunun Dağılımları. Tasarımcıların Uzmanlık Alanı Giysi Tasarım (Stilist) Süsleme Tasarımı (Desinatör) Her İkisi de Toplam n=32 Tablo 8 incelendiğinde, 7. soruya paralel olarak sorulan“ İşletmenizde tasarımcının uzmanlığı hangisidir?”, şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 32’si “ İşletme bünyesinde istihdam edilen stilist/tasarımcı tarafından hazırlanıyor” seçeneğine cevap vermişlerdir. Bu nedenle her ne kadar anket 60 firmaya uygulanmış olsa da 32 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır. Buna göre işletmelerin % 65,6’sı giysi tasarımı (stilist), % 12,5’i süsleme tasarımı (desinatör) ve her ikisini istihdam eden firmaların oranı ise % 21,9 olduğu görülmektedir. Tablodaki sonuçlara göre, küçük ve orta büyüklükteki firmaların tasarımcılarının uzmanlık alanının giysi tasarımı (stilist) olduğu görülmüştür. Bu firmaların eğitimli ve uzman eleman eksikliği nedeniyle süsleme tasarımı(desinatör) alanında bir gelişme gösteremedikleri sonucuna varılmıştır. Sayı 21 4 7 32 Yüzde 65,6 12,5 21,9 100

112

Sayı Serbest El Çizimleri Desen Programları Her İkisi de Toplam n=32 Tablo 9 incelendiğinde.5 olduğu tablodaki sonuçlardan görülmektedir. Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor?”. şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 32’si “ İşletme bünyesinde istihdam edilen stilist/tasarımcı tarafından hazırlanıyor” seçeneğine cevap vermişlerdir.5 100 113 . Bu bağlamda firmalarında stilist ve desinatör çalıştıranların % 81. 7. Araştırmaya kapsamına giren firmaların özgün bir süsleme tasarımı uygulanıyorsa. Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor?”. Bunun sebebinin ise desen programları maliyetinin çok yüksek olduğu ve firmalar bu maliyeti karşılayacak güçte olmadıklarını sözlü olarak ifade etmişlerdir.2’dir. Her ikisini kullanan firmaların oranı ise % 12. Bu nedenle her ne kadar anket 60 firmaya uygulanmış olsa da 32 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır. 26 2 4 32 Yüzde 81. Buna karşın desen programı kullanan firmaların oranı % 6. soruya paralel olarak sorulan “Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa. Tablo–9: Soru 7’e “a” Diyenlerin 9.3’ünün serbest elle tasarım yaptıkları görülmektedir.3 6. Bu sonuçlar doğrultusunda giysi tasarımı ve süsleme tasarımı yapan firmaların önemli bir çoğunlunda tasarımlarını hazırlarken serbest elle tasarım yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır.Alt Problem 3: Giyim Süsleme Tasarımı Alanında Nasıl Bir Yöntem Takip Edildiğine Ait Bulgular. nasıl bir yöntem takip ettiklerinin dağılımları Tablo 9’da verilmiştir. Sorusunun Dağılımları. Soruya Cevap Verdikleri “ Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa.2 12. Araştırmaya kapsamına giren firmaların işletmelerinde stilist istihdamına ihtiyaç duyup duymadıklarının dağılımları Tablo 10’da verilmiştir.

Bu nedenle her ne kadar 60 firmaya anket uygulanmış olsa da anketteki 28 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır. Sorusunun Sayı Evet Hayır Zaman Zaman Toplam n=28 15 6 7 28 Yüzde 53. 7.4 ve “Zaman zaman” yanıtının oranı ise % 25 olduğu tablodaki sonuçlardan görülmektedir. Soru 7’e “b.d.c. soruya paralel olarak sorulan “İşletmenizde stilist istihdamına ihtiyaç duyuyor musunuz?”. 114 . Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Stilist İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”.6’sı “Evet” yanıtını vererek stilist istihdamına ihtiyaç duyduklarını belirtmişlerdir. Bu bağlamda küçük ve orta büyüklükteki firmaların değişen ve gelişen pazar şartlarına uyum sağlamak için stilist istihdamına önem verdikleri gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir.Tablo–10: Dağılımları.e” Diyenlerin 10. Buna göre firmaların % 53. Araştırmaya kapsamına giren firmaların işletmelerinde desinatör istihdamına ihtiyaç duyup duymadıklarının dağılımları Tablo 11’de verilmiştir.4 25 100 Tablo 10 incelendiğinde. “Hayır” yanıtını verenlerin oranı % 21.6 21.e” seçeneğine cevap vermişlerdir.c.d. şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 28’si “b.

c.6’sının ise “Hayır” yanıtını vererek desinatör istihdamına ihtiyaç duymadıkları belirtmişlerdir. Tablodaki sonuçlara göre. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Desinatör İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”. Soru 7’e “b.c. % 71.e” seçeneğine cevap vermişlerdir. Araştırmaya kapsamına giren firmaların çoğunlukla hangi giyim süsleme teknikleri uyguladıklarının dağılımları Tablo 12’de verilmiştir. Sorusunun Sayı Evet Hayır Zaman Zaman Toplam n=28 10 8 10 28 Yüzde 35. Bu nedenle her ne kadar 60 firmaya anket uygulanmış olsa da anketteki 28 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır. buna karşın gelişmiş olan firmaların desinatör istihdamına zaman zaman ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmıştır. soruya paralel olarak sorulan “İşletmenizde desinatör istihdamına ihtiyaç duyuyor musunuz?”.d.e” Diyenlerin 11.Tablo–11: Dağılımları.d.7 100 Araştırmaya katılan firmaların Tablo 11’deki dağılımlarına göre 7.7 28. şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 28’si “b. Elde edilen veriler sonucunda gelişmekte olan firmaların desinatör istihdamına ihtiyaç duydukları. % 28. 115 .4’ü hem “ Evet” hem de “ Zaman zaman” yanıtını verdikleri. Alt Problem 4: Giyim Süsleme Teknikleri Ne Ölçüde Bilinmekte ve Uygulanmakta Olduğuna Ait Bulgular.6 35.

Tablodaki sonuçlara göre firmalar genel olarak bütün giyim süsleme tekniklerini kullanmakta. Süsleme Teknikleri Nakış (İşleme) Dikiş Süsleme ve Kumaş Biçimlendirilmesi Hazır Gereçler Baskı Hepsi Toplam n=126 Tablo 12 incelendiğinde.9 24. ancak tablodaki oranlara bakıldığında nakış ve dikiş tekniğini yaygın olarak uyguladıkları görülmektedir.1 100 116 .2 7. şeklinde firmalara yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulanmış olsa da anket cevaplarını aştığından dolayı yüzde (%) değerlendirmesi 126 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmıştır. Sayı 30 31 28 28 9 126 Yüzde 23. “İşletmenizde çoğunlukla hangi giyim süsleme tekniklerini uyguluyorsunuz?”.6 22. Araştırmaya kapsamına giren firmaların ürünlerinde Geleneksel Türk Nakışlarından hangilerini uyguladıklarının dağılımları Tablo 13’te verilmiştir.Tablo–12: “ İşletmenizde Çoğunlukla Hangi Giyim Süsleme Tekniklerini Uyguluyorsunuz?”.2 22. Sorusunun Dağılımları.

8 1.1 2. şeklinde yöneltilen soruda birden fazla seçeneğe cevap verildiği için cevaplar anket sayısını aşmıştır.9 21. dolayısıyla bu teknikleri kullanmadıklarını sözlü olarak ifade etmişlerdir. Bu tekniklerin oranı ise % 66. Bunların dışında lase ve lazerli kesim tekniklerini de uyguladıklarını belirtmişlerdir. Hiçbirini kullanmayanların oranı ise % 22.3 22. geleneksel Türk nakışlarını bilmediklerini. Sorusunun Dağılımları. Bu bağlamda tablodaki sonuçlardan yola çıkarak Geleneksel Türk Nakışlarından en çok suzeni. Bu nedenle yüzde (%) değerlendirmesi 104 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır. Sayı 4 2 3 22 29 18 23 3 104 Yüzde 3. Günümüz bilgi ve teknoloji çağı dikkate alındığında firmaların geleneksel yöntemlerden ziyade daha hızlı üretim yapabilmek için makineleşmeye giderek teknoloji ağırlıklı nakış tekniklerini kullandıklarını belirtmektedirler.1’dir.9 17. sırma. Firmalar Türk işi.9 2.9 100 117 . Geleneksel Türk Nakışları Türk İşi Hesap İşi Bartın İşi Kordon Tutturma Suzeni Sırma Hiçbiri Hepsi Toplam n=104 Araştırmaya katılan firmalara “Ürünlerinizde aşağıdaki Geleneksel Türk nakışlarından hangilerini uyguluyorsunuz?”. kordon tutturma tekniklerini uyguladıkları görülmektedir.Tablo–13: “Ürünlerinizde Aşağıdaki Geleneksel Türk Nakışlarından Hangilerini Uyguluyorsunuz?”.4’tür. Hesap işi vb.2 27.

Tablo–14: “Firmanızda Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz?”.7 45 38.3 100 hangi uygulandıklarının dağılımları Tablo 118 .7’si işletme bünyesinde. kapsamına yöntemi giren işletmelerin giyim süsleme aşaması 15’te Sayı 10 27 23 60 Yüzde 16. sorusuna verilen cevaplar örneklem kapsamına giren 60 firmanın % 16.3’ü ise hem işletme bünyesinde hem de dışarıdan giyim süsleme aşaması uygulamalarını gerçekleştirdiklerini belirtmişlerdir. “Firmanızda giyim süsleme aşaması uygulamalarını nasıl gerçekleştiriyorsunuz?”. Araştırmaya uygulamalarında verilmiştir. % 45’i işletme dışından ve % 38. Bunda en büyük etken teknoloji yatırımı maliyetinin çok yüksek olmasıdır. Alt Problem 6: Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarında Hangi Yöntemin Uygulandığına Ait Bulgular. Sorusunun Dağılımları.Alt Problem 5: Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarının Nasıl Gerçekleştirildiğine Ait Bulgular. Araştırmaya katılan firmaların büyük çoğunluğunda işletme bünyesinde bilgisayarlı nakış makinesi olmadığı için daha çok giyim süsleme aşaması uygulamalarında dışarıdan destek aldıklarını belirtmişlerdir. Araştırmaya kapsamına giren firmaların giyim süsleme tasarım aşaması uygulamalarını nasıl gerçekleştirdiklerinin dağılımları Tablo 14’te verilmiştir. Bu da gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Tasarım Aşaması Uygulamaları İşletme Bünyesinde Dışarıda Her İkisi de Toplam n=60 Tablo 14 incelendiğinde.

Sorusunun Dağılımları. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarında Hangi Yöntem Uygulanmaktadır?”. Sorusunun Dağılımları. Tablo–16: Soru 14’e “a” Diyenlerin 16. Araştırma kapsamına giren firmaların giyim süsleme uygulamalarında makineci.3’ü hem elde ve düz dikiş makinelerinde hem de bilgisayarlı nakış makinelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarını gerçekleştirdikleri tablodaki sonuçlardan anlaşılmaktadır. Süslemeci Şeklinde Uzmanlaşmış Ekibiniz Var mı?”.3 56. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Makineci.7 58. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olup olmadıklarının dağılımları Tablo 16’da verilmiştir. Uygulanan Yöntemler Elde ve Düz Dikiş Makinelerinde Bilgisayarlı Nakış Makinelerinde Her İkisi de Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=60 Tablo 14 ile paralel olarak sorulan soruda işletmede giyim süsleme aşaması uygulamalarında hangi yöntemin uygulandığı öğrenilmek istenmiş ve verilen cevaplarda firmaların % 58. Sayı Evet Hayır Toplam n=60 26 34 60 Yüzde 43.0 100 119 . Overlokçu Gibi Nakışçı.3 5.7 100 Sayı 12 10 35 3 60 Yüzde 20 16. overlokçu gibi nakışçı.Tablo–15: Soru 14’e “a” Diyenlerin 15.

Tablo 16 incelendiğinde. Sayı Tek Başlı Çok Başlı (Çok İğneli) Her İkisi de Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanılmıyor Toplam n=60 Araştırmaya katılan firmalara.0 83. Özellikleri Nelerdir?”. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olup olmadığı öğrenilmek istenmiş ve verilen cevaplarda işletmelerin % 56. Tablo–17: “Firmanızda Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanıyorsanız. Elde edilen veriler doğrultusunda firmaların bilgisayarlı nakış makinesi kullanmamalarına rağmen giyim süsleme aşaması 3 4 3 50 60 Yüzde 5. şeklinde yöneltilen soruda firmaların % 83. teknoloji yatırım maliyetinin çok yüksek olması ve firmaların genellikle küçük ve orta büyüklükteki firmalardan oluşmasıdır. Tablo 14 ile paralel olarak sorulan soruda giyim süsleme uygulamalarında makineci. Bu yüzden firmalar değişen çevre ve pazar şartlarına uyum sağlamadıkları için kapasite olarak gelişme gösteremedikleri sonucuna varılmıştır. Araştırma kapsamına giren işletmelerin.3 100 120 .7’si “ Hayır” yanıtını verdikleri görülmektedir. “Firmanızda bilgisayarlı nakış makinesi kullanıyorsanız.7 5. Bunun en büyük sebebi.0’ı hem çok başlı (Çok iğneli) hem de tek başlı bilgisayarlı makine kullandıkları tablodaki sonuçlardan anlaşılmaktadır. Sorusunun Dağılımları. özellikleri nelerdir?”. % 5. işletmelerin eğitimli ve uzman eleman eksikliği nedeniyle. bilgisayarlı nakış makineleri kullanıyorlarsa bu makinelerin özellikleri neler olduğunun dağılımları Tablo 17’de verilmiştir.3’ü işletmelerinde bilgisayarlı nakış makineleri kullanmadıklarını. firmaların vizyondan ve Ar-Ge çalışmalarından uzak rastgele ya da taklit ürünler ortaya koymalarıdır. Bilgisayarlı nakış makinelerini kullanmamalarının sebebi. overlokçu gibi nakışçı.0 6.

7 24. Sayı 13 23 11 18 13 1 7 9 95 Yüzde 13. Alt Problem 7: Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarında Ne Tür Sorunlarla Karşılaşıldığına Ait Bulgular.6 18.uygulamalarını elde ve evlere vererek veya dışarıdan destek alarak gerçekleştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. En az ise makine arızalarıyla karşılaştıkları tablodaki sonuçlardan elde edilmiştir.9 13.) Tedarikçiden Kaynaklanan Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=95 Tablo 18 incelendiğinde. Sorusunun Dağılımları. Tablo–18: “ Firmanızda Giyim Süsleme Alanında Ne Tür Problemlerle Karşılaşıyorsunuz? ”. Firmaların genel olarak bütün problemlerle karşılaşmalarına rağmen en çok malzeme yetersizliği ve maliyet problemleriyle karşılaşmakta olduklarını belirtmişlerdir. Araştırma kapsamına giren firmaların giyim süsleme alanında ne tür problemlerle karşılaştıklarının dağılımları Tablo 18’de verilmiştir.5 100 121 . Problemler Desen Tasarımı Malzeme Yetersizliği Kalifiye Eleman Yetersizliği Maliyet Baskı Hataları Makine Arızaları (İplik Kopmaları vs.4 9.0 7. Araştırma kapsamına giren işletmelerin giyim süsleme alanında karşılaştıkları problemleri nasıl çözümlediklerinin dağılımları Tablo 19’da verilmiştir.7 1. şeklinde yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da anket cevaplarını aştığından dolayı yüzde (%) değerlendirmesi 95 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmıştır. “ Firmanızda giyim süsleme alanında ne tür problemlerle karşılaşıyorsunuz?”.2 11.

Tablo 18 ile paralel olarak sorulan soruda giyim süsleme alanında hangi problemlerle karşılaştıkları ve Tablo 19’da ise bu problemlere nasıl çözümler ürettikleri öğrenilmek istenmiş ve ankete birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da anket cevaplarını aştığından dolayı yüzde (%) değerlendirmesi 95 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmıştır.7 24.9’u ya ürünün maliyetini düşürerek ya da hata yapanın faturasından keserek sorunu çözümlediklerini.) Tedarikçiden Kaynaklanan Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=95 Tablo 19 incelendiğinde. % 18. Desen tasarımında. Sayı 13 23 11 18 13 1 7 9 95 Yüzde 13. Sorusunun Dağılımları. % 11.6 18. Kalifiye eleman yetersizliğinde. % 24.2 11.6’sı kendi bünyelerinde eleman yetiştirerek veya vardiye sistemi uygulayarak sorunlarını çözümlediklerini. Buna göre firmaların çözümleri.0 7. Malzeme yetersizliğinde.Tablo–19: “ Karşılaştığınız Bu Sorunları Nasıl Çözümlüyorsunuz? ”. İzmir. Maliyette.4 9.7’si deneme-yanılma veya hazır desenler kullanarak sorunlarını çözümlediklerini.9 13.7 1.2’si genellikle işletme bünyesinde eldeki malzemeleri kullanarak ya da şehir dışından (İstanbul.5 100 122 . % 13. Çözümler Desen Tasarımı Malzeme Yetersizliği Kalifiye Eleman Yetersizliği Maliyet Baskı Hataları Makine Arızaları (İplik Kopmaları vs. Bursa ve Ankara’dan ) ithal ederek sorunlarını çözümlediklerini.

modaya uygun özgün süsleme tasarımlarının ürünlerinde katma değerini arttırıp. Araştırma kapsamına giren işletmelerin. Tedarikçiden kaynaklanan sorunlarda % 7. piyasa rekabetinize olumlu etki sağlıyor mu?”.7 100 123 . Alt Problem 8: Giyim Süsleme Uygulanan Ürünlerin Tüketim Oranında Farklılık Olup Olmadıklarına Ait Bulgular. Piyasa Rekabetinize Olumlu Etki Sağlıyor mu?”. Diğer seçeneğinde ise % 9. Makine arızalarında.5’i kalıp ve uygulama konusunda karşılaştıkları sorunları kendi bünyelerinde yeniden çalışarak.7’si ürün düzeltilebilecek bir durumdaysa düzeltmeye giderek.3 11. şeklinde yöneltilen soruda firmaların % 85’inin “Evet” yanıtını verdikleri tablodaki sonuçlardan anlaşılmaktadır. Tablo–20: “ Modaya Uygun. Sorusunun Dağılımları. Özgün Süsleme Tasarımları Ürünlerinizde Katma Değerini Arttırıp. % 13.0 3. çözümler ürettiklerini sözlü olarak belirtmişlerdir.Baskı hatalarında.0’ı firma bünyesindeki makine tamirinden anlayan elemanlarla veya üretici firma aranarak servis tarafından bakımı yapılmaya çalışarak çözümlediklerini. özgün süsleme tasarımları ürünlerinizde katma değerini arttırıp. düzeltilemeyecek durumdaysa yenisini çalışarak çözüm ürettiklerini. Sayı Evet Hayır Fark Etmiyor Toplam n=60 Araştırmaya katılan işletmelere . % 1.4’ü ya tedarikçiyle oturup işbirliği yaparak ya da başka tedarikçilerle çalışarak sorunlarına çözüm ürettiklerini. piyasa rekabetine olumlu etki sağlayıp sağlamadıklarının dağılımları Tablo 20’de verilmiştir. 51 2 7 60 Yüzde 85. “ Modaya uygun.

60 firma yetkilisinin ankete verdikleri cevaplar değerlendirilmiş ve bazı sonuçlara varılmıştır. % 20’sini Adıyaman. giyim süsleme aşaması uygulamalarında karşılaşılan sorunları ve bu sorunların nasıl aşıldığını. Araştırma kapsamındaki kadın dış giyim üretimi yapan firmaların genellikle yarı fantezi tarzda ürünler ürettikleri sonucuna varılmıştır 124 . Ancak anketin gerek yaz döneminde olması ve gerekse de yetkili kişilerin tatilde olmaları ve zaman ayıramamalarından dolayı ankete katılım az olmuştur.7’sini ise İzmir illerinden oluştuğu görülmüştür.3’ünü İstanbul ve % 11. Örnekleme alınan hazır giyim işletmelerine uygulanan anket sonucuna göre giyim süsleme alanında çalışan firmaların % 41. giyim süsleme alanında en çok hangi yöntem ve tekniklerin uygulandığını. İstanbul ve İzmir Sanayi ve Ticaret Odasından alınan 500 tekstil firmasının adres ve telefonlarına ulaşılmıştır.7’si 2000–2007 yılları arasında. giyim süsleme tasarımının nasıl çözümlendiğini ve giyim süsleme uygulanan ürünlerin tüketim oranında farklılık olup olmadığını saptamak amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya katılan firmaların ankete katılımlarının en az İzmir ve İstanbul illerinden oluşmasının nedeni.9’unun 1967–1990 yılları arasında kurulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle araştırmanın sonuçları daha çok Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmeleri kapsamaktadır. Bu uygulamaları saptayabilmek amacıyla hazırlanan anket formu İstanbul. Konya ve Adıyaman’daki gelişmekte olan hazır giyim işletmelerinin ankete katımları daha fazla olduğundan araştırmanın sonuçlarını etkilemiştir.V. Araştırmaya katılan işletmelerin % 50’sini Konya. Elde edilen bulgular doğrultusunda 1990 yılı sonrasında Türkiye’deki hazır giyim sektöründe önemli bir artış yaşandığı sonucuna ulaşılmıştır. giyim süslemeye ne ölçüde yer verdiklerini. hazır giyimde giyim süsleme aşaması uygulamalarının nasıl gerçekleştiğini. % 41. BÖLÜM SONUÇ VE DEĞERLENDİRME Hazır giyimde giyim süsleme aşaması uygulamaları araştırmasında.4’ünün 1991–1999 yılları arasında ve % 16. Konya ve Adıyaman’da faaliyet gösteren 60 hazır giyim işletmesine uygulanmıştır. % 18. İzmir.

Araştırmaya katılan işletmelerin giyim süslemeye önemli bir ölçüde yer verdikleri saptanmıştır. Daha önceden fason üretim yapan firmaların çoğunluğu numune üzerinden ve tasarım bürolarından faydalanarak tasarımlarını oluştururken. nadiren desen programlarını kullandıklarını belirtmişlerdir.İşletmelerin büyük çoğunluğunun kadın dış giyimi üretimi yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan işletmelerin bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırdıklarını belirten firmaların çoğunluğunun tasarımdaki uzmanlık alanının giysi tasarım(stilist) olduğu sonucu görülmektedir. Buna karşın kendi özgün tasarımlarını yapan firmaların işletme bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırarak işletmeye özel tasarımlar hazırladıkları sonucuna varılmıştır. Örneklem grubuna alınan firmaların giyim süsleme alanında genellikle fason üretim yaptıkları belirlenmiştir. Fason üretim yapan firmaların işletmelerinde stilist ve desinatör istihdamına ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında stilist ve desinatör istihdam eden işletmelerin önemli bir çoğunluğunun serbest elle özgün tasarımlarını uygularken. Araştırmada örneklem grubuna alınan firmaların genel olarak bütün süsleme tekniklerini kullandıkları görülmüştür. Desen programı kullanımının az olması bu programların maliyetinin yüksek olması ve genellikle küçük ve orta büyüklükteki firmalar bu maliyeti karşılayacak güçte olmadıklarını vurgulamışlardır. değişen pazar ve küresel rekabet ortamında işletmelerin varlıklarını sürdürebilmeleri için AR-GE çalışmalarından yakından yararlandıkları görülmüştür. İstanbul ve İzmir’deki firmalar bütün süsleme 125 . Anket cevaplamaları sırasında yapılan sohbetlerde fason üretim yapan firmaların giyim süsleme tasarım aşamasında öncelikli olarak müşteri istekleri doğrultusunda üretim yapmalarına rağmen. Bu firmaların eğitimli ve uzman eleman eksikliği nedeniyle süsleme tasarımı(desinatör) alanında bir gelişme gösteremedikleri sonucuna ulaşılmıştır. günümüz teknoloji çağına ayak uydurmak. markalaşma ve katma değeri yüksek ürünler üretmek ve aynı zamanda kendi özgün tasarımlarını geliştirmek için işletme bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırmaya önem verdikleri görülmüştür.

Araştırma sürecindeki gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilen verilere göre işletmelerin Geleneksel Türk Nakışlarını bilmediklerini. Adıyaman’daki firmalar ise yaygın olarak baskı tekniğini uyguladıkları gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Firmaların bu problemlere çözüm olarak buldukları yöntemler. lase. sarma ve lazerli kesim gibi nakış (işleme) tekniklerini uyguladıkları tespit edilmiştir. suzeni. kordon tutturma. Konya’daki firmalarda en çok nakış (işleme). maliyette ya daha düşük kaliteli ürünler kullanarak ya 126 . baskı hataları. sırma. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. desen tasarımı ve kalifiye elaman yetersizliği olduğu belirtilmiştir. Araştırmaya katılan işletmelerin giyim süsleme uygulamalarında yöntem olarak hem işletme bünyesinde elde veya makinede hem de gerek duyuldukça işletme dışında bilgisayarlı makinelerde ve evlere elde yaptırarak giyim süsleme aşaması uygulamalarını gerçekleştirdikleri görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Buna karşın bazı firmaların değişen çevre ve pazar şartlarına uyum sağlamak için kendi bünyelerinde kalifiye elaman yetiştirerek kapasitelerini arttırmaya çalıştıkları görülmüştür.tekniklerini kullandıklarını. overlokçu gibi nakışçı. dikiş süsleme ve kumaşın biçimlendirmesi tekniklerini. çok iğneli ve tek başlı bilgisayarlı nakış makinesi kullandıkları elde edilen veriler sonucunda ortaya konulmuştur. daha çok teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte makine ile yapılan giyim süsleme tekniklerini tercih ettikleri görülmüştür. Bazı firmaların ise genellikle çok başlı. maliyet. Bu firmaların nakış (işleme) tekniklerinden. Araştırma kapsamındaki firmaların giyim süsleme tasarım aşaması uygulamalarını çoğunlukla işletme dışından gerçekleştirdikleri sonucuna varılmıştır. Firmaların giyim süsleme uygulamalarında makineci. Araştırma kapsamındaki işletmelerin teknoloji yatırımının yüksek olması ve eğitimli eleman yetersizliği nedeniyle bilgisayarlı nakış makinesi kullanmadıkları belirtmişlerdir. Araştırmaya katılan firmaların giyim süsleme alanında bütün problemlerle karşılaşmalarına rağmen bu problemlerin başında malzeme yetersizliği. malzeme yetersizliğini şehir dışından ithal ederek veya işletme bünyesinde kendi imkânları doğrultusunda çözümleyerek. pul payet.

127 . geleneksel Türk nakışlarının bilgisayar ortamına taşınarak bu nakış tekniklerini ile uygulamaları konusunda uzman kişiler tarafından seminer ve eğitimler vererek bu konuda bilgilendirilmelidir. Bunun gerçekleşmesi için de okul sanayi işbirliği kaçınılmazdır. Böyle bir çıkışta başka kültürlerin taklidi ile değil zengin tarihi kültür mirasımızın endüstriyel ortama taşınması ile sağlanabilir. Türkiye’de hazır giyim sektöründe işletmelerin giyim süsleme tasarımı alanında çalıştırdıkları elamanların her işe koşan kişi olmaktan çıkarıp eğitimli uzman eleman yetiştirerek kendi özgün tasarımlarını üretmelidirler. Çin ve Hindistan ile rekabetin işçilik açısından zor olduğunu belirtmişlerdir. baskı hatalarında ürünü yeniden çalışarak. Araştırma kapsamındaki firmaların önemli bir çoğunluğunda modaya uygun özgün süsleme tasarımlarının ürünlerinde katma değerini arttırıp piyasa rekabetine olumlu etki sağladığını belirtmişlerdir.da hata yapanın maaşından keserek. kalifiye elaman yetersizliğini vardiyalı çalışarak ya da işletme içerisinde eleman yetiştirerek çözüm üretmeye çalıştıklarını vurgulamışlardır. uluslararası piyasada varlığını sürdürebilmesi. desen tasarımında genellikle hazır tasarımlar kullanarak veya deneme-yanılma yoluyla çözümleyerek. Giyim süsleme tasarımı alanında okullarda desinatör ve stilistlik eğitimine daha çok önem verilmelidir. ÖNERİLER Küreselleşen rekabet ortamında Türk tekstil ve hazır giyim sektörünün ayakta kalabilmesi. Hazır giyim işletmelerinin büyük çoğunluğunda geleneksel Türk nakışlarını bilmedikleri. markalaşma ve özgün tasarımlarla mümkün görünmektedir. Firmaların giyim süsleme aşaması uygulamalarında özgün tasarımlar yapabilen deneyimli desinatör yetersizliği. giyim süslemenin hep aynı döngüde hareket ettiği tamamen taklit yoluyla hazır tasarımlar kullandıkları.

128 .com. “İşletme Staj Dosyası”. “Tasarım Mesleki Resim”. ANONİM. 2000. İstanbul. www. “Türk Süsleme Sanatlarında Desen ve Motif”.1978. ANONİM. ALTUN. Baskı.Gülizar. “İşleme Sanatı”.com.1996. Turan Ofset.(Çelebilik). Sabiha.KAYNAKÇA ANONİM. İstanbul. s. Cahide. “Sanat Eğitim Kuramları ve Yöntemleri”. “Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Bünyesinde Yer Alan Ülker MUNCUK Müzesindeki Geleneksel İşlemeli Ürünlerin Değerlendirilmesi Ve Eğitime Katkısının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma”. www.singer.gov. 2007. 2000. 2007. ALPASLAN. ANONİM.s. Ankara.com. 2004. KESKİNER. ANONİM. “Giyim Süsleme Teknikleri”. www.s. Konya. “Lazer Teknolojisi”. www. 2006.com AKAR. “Dantel”. Ankara. Tercüman Sanat ve Kültür Yayınları.kultur. Azade.tr. Yüksek Lisans Tezi. I.148. “Tekstil El Baskıcılığında Baskı Stilleri”. AKÇİN. 2006.2003. Hanife.s. 2006. Millî Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü Yayınları. 2006. Kazım. 2007. www. Tülay.ızmırbuyuksehırbeledıyesı.C. İstanbul. “Osmanlı Çadır Sanatı”. Yüksek Lisans Tezi.hometex. T. “Tatoo Süs mü Gelenek mi?”.argeslaser. Antalya.kultur. “Konya İli Antikacılarında Bulunan Hesap İşi Ürünleri ve Özellikleri”.32. “Makine Nakışı”. 5. www. Baskı. ALTIN. 2007. Ankara.gov. “Dokuma Kumaşların Üretiminde Bilgisayar Destekli Tasarım ve Önemi”. ARIK.htm. 2007. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.8. Sibel.www. s.tr. ANONİM.45. Sibel.com ANONİM.kütüphanem. www.com ANONİM. “Singer Dikiş Makinesinin Tarihçesi”. 2004. ANONİM. (Aker). www.evisad.ekoses.10. ARABACI. ARTUT. 2008.

“ Türk Sanatı”. Murat.1. Ankara. Konya. “ Atölye Teknolojisi”. “Öğrenci Giyim Süsleme Dosyası”. s. Bitirme Tezi. CEDİMAGAR. 1985. Miyase.7. Ali. 2003. Z.25–27. Cem Yayınevi. Yüksek Lisans Tezi. BAYRAKTAR. “Özel Baskı Yöntemleri”.1988. ÇELLEK. Örcün. Fatma. Ankara. Ankara.1998. s. Tülay.(Coşkun).s. A. s. “Süsleme Teknikleri”. Celal. 2007. Ankara. “Tekstil Baskıcılığı Açısından Bilgisayar Destekli Desen Tasarımı”. DOĞANGÜN. B. “ Nakış ve Nakışçı”. Emine. Adıyaman. 2003. Meb Yayınevi. Ankara. 204. Kamuran.12. ERBAKIRCI. Zübeyde. (Esat). İzmir. CORPMAN. 1988. Nobel Yayınevi. Ankara. ÇATAL. “Grafik Tasarımı ve Görsel İletişim”.com ÇETİNKAYA. “Textile Fiber to Fabric”.1. Kenan. Eğitimde Araştırma Yöntemleri Ders Ödevi. BARIŞTA. “Giyim”. “Görsel Sanatlar Eğitimi Dersi İçin İnteraktif CD Tasarımı ve Uygulanması”. DEMİRBAŞ.53. www. s. Gülhan.240. “Geleneksel Türk İşlemelerinden Hesap İşini Araştırma ve Eos Compucon Nakış Desen Programı ile Hesap İşi Desen Kalıbı Hazırlama Öğretim Programı Önerisi”. 1970. BİÇER. 2007.ARSEVEN. 2002. İktisadi Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü. Ders Notları. ÇAĞDAŞ. İstanbul.tulaycellek. s. ATLAMIŞ. Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme Projesi (METGE). “Görüşme Tekniği”. Yüksek Lisans Tezi. s. 2005. 129 . Ankara.1. 2003. EDİZ. Müge. 1995. Yüksek Lisans Tezi. Bilge.233. 1999. Meslek Standartları Komisyonu Raporu DPT. “Kadın Giyiminde Kapanma Payı ve Yaka Çizim Teknikleri”. Antalya. s. 2002. Hülya. DEMİREZEN. Rukiye. Mustafa. Ankara. “Türk İşleme Sanatı Tarihi”. KAYMAK.

İzmir.80. GÖRŞEN. Türkiye İşbankası Kültür Yayınları. Samsun.3637. Ümit. “Türk El İşleri Sanatı 16–19. s.35. “Bir İletişim Aracı Olarak Görüşme Yöntemi Ve İşletmelerde Yaygın Kullanım Alanları”. 1992. 2005. Adıyaman.gorseldil.com . s. Ders Notları. Ankara. Eğitim ve Düşünce Dergisi.32. GÜVENDİ. ERONÇ. Ayhan. Sabih. İstanbul. Yüksek Lisans Tezi.44. Yüzyıl”. “Eğitim Fakülteleri Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümleri Ana sanat Atölye Resim Dersi Kapsamında Soyutlama Yöntemlerinden Biçim Bozumunun Kullanımı”. “Baskı Cinsleri Özellikleri ve Makineleri”. “Türkiye’de Tekstil ve Hazır Giyim Sektöründe Markalaşma ve İhracata Etkileri”. GÖRGÜLÜ. 2006. “Geleneksel Türk Nakışlarından Türk İşinin Bilgisayarlı Nakış Makinelerinde Uygulanmasının Değerlendirilmesi”. “Baskı Teknolojisi Ders Notları”. 2006. İZER.29. Yüksek Lisans Tezi. Nuran. 2003. “Giyim Süsleme Teknikleri”. “İnternet Destekli Sanat Eğitimi”.ERDAL. Osman. Cilt 5. s. “Doğal Güzellik”. Esin. www. Müheyya. HAZIR.40 GÜNERGİN.ekoses. “Kimyanın Tarihi (Kuşbakışı Kimya)”. IŞIK. “Tekstil Sanayinde Film Baskısı”. Y. “Giysi Tasarımında Görsel ve Dokusal Elementler: Pilise ve Drapeler”. Macide.5-6. GÜLTEKİN. Dilek. GÜLER. s. Perihan. Ankara. 2007. 2005. s. 1973. 2006. s. Nurşen. www. Celale. 1990. GÖZEN. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. Sayı 1. Yüksek Lisans Tezi. Nilüfer. İstanbul. (Kavaklı). İLKER. Şebnem. Ankara. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi.5. Bursa. Konya. GÖNÜL. Meltem. 2006. 130 . s. s. Cenkkut.com. “Hesap işi-Antep-Suzeni”. İstanbul. Ocak. Bilim.2007. TUNCAY. 1963. 1984. Bitirme Tezi. GÜREL.

2006. “Yüksek Öğrenim Sanat Eğitiminde Temel Tasarı Eleman ve İlkelerinin Öğretimi ve Uygulamaları”. s. MARKALOĞLU.KALKAN. Kültür ve Sanat. ÇERÇİ. “Giyimde Uygulanan Süsleme Teknikleri”. İzmir.295. s. 2007. Müberra.hulyakaroglu. Öğr. “Nakış” Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). 2000. KAROĞLU. “Dival İşleme. Hülya. s. KIRZIOĞLU. 1996. Şehdabe. İşbankası Kültür Yayınları.com. “Resim II Moda Resmi ve Giyim Tarihi”. Ankara. Neriman. Gülistan. 3. 2007. 2006. KAYMAKCAN. İstanbul. Sayı:10. KODAZ. s. KORKUSUZ. “Türkiye’de Tekstil ve Konfeksiyon Sektörünün Durumu ve Çıkış Stratejileri”. www. İstanbul. Süheyla. “Türkiye’de Hazır Giyim Sektöründe Kullanılan Bilgisayar Destekli Kalıp Hazırlama Sistemlerinden Assyst.3.s. Sabiha. İbrahim. ÖNGE. “Resim Sanatında Soyutlama”. MARKALOĞLU. Hülya. Müge. 1986. KAVUK.5. Lisans Tezi. 1992. Konya.Baskı. Ders Notları. Konsancad ve Lectra Sistemlerinin Karşılaştırılması”. Ergül. “Giyim Sanatı Ve Kişisel Görünüm”.ismek. Yüksek Lisans Tezi. Şehdabe. Sırma-Maraş İşi”. “Türk Giyim Tarihi”.1990. Gör.122. İMER Arsal.Ankara.1995. Mine. Kocaeli.2. Serap. 131 . Cilt 9. Yüksek Lisans Tezi. ETİKE. MEYDAN LAROUSE.37. KÖKLÜ. “Nakışın Teknoloji ile Buluşması”. “El İşlemeleri”. Konya. Mücella.75. Öznur.1. “K.org. Şükran. ÜLGER. ÖZGÜR. 1991. “Çağdaş Türk ve Batı Resminde Geleneksel Halk Sanatlarının Etkisi”. Ankara. Maraş’ta Maraş İşi İşlemeler”. Figen. Yüksek Lisans Tezi. s. s. ALPASLAN. ÖZKAN. www. 2006. Görgünay. 2006. s.2-3. SEÇKİNÖZ. s. Emine. KOMŞUOĞLU. İstanbul. Yüksek Lisans Tezi. 2002. Konya.

Dilem Yayınevi.edagrup.edu. 1994. “Günümüzde Yeni Baskı Teknikleri Üzerine Bir Araştırma ve Alternatif Tasarımlar”. 1988. “Oya ve Bartın İşi”. www. YERLİKAYA. Yüksek Lisans Tezi. Ayhan. Yüksek Lisans Tezi. Özgür.POLAT.com www.com www. I. VİCO. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. ZEYBEK. Hatice. TOPLU. Textile Processing and Properties. www. “El ve Makine İşlemeleri Meslek Programının İstihdam Açısından Değerlendirilmesi”. Ankara. ŞAHBAZ.akü. “Anadolu Güzel Sanatlar Liselerinde Temel Tasarım Dersinin Yaratıcılığa Katkıları”. 1999. Esra. Hatun. 2006. s. İstanbul. 1994. Ankara. TUĞTAŞ. Yüksek Lisans Tezi.48. 2003. 1998. (Sevay). İstanbul. s.27. Ankara.gsf. “Dünya Tekstil ve Konfeksiyon Sektöründeki Eğilimler Çerçevesinde Türk Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü İçin Bir Strateji Önerisi: Marka Yaratmak”. 2007. Mehmet.bedava.1. İzmir. s. 29–31–32. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.com.com 132 . Ankara. Hasan. “Genel Konfeksiyon”. Fatma. T. 2006. Ankara.206. YAKARTEPE. Dyeing Finishing and Performance Elsevier.cesurticaret. YETİM. YAKARTEPE. Fatma Özcan. “Ankara İl Merkezinde Piyasada Bulunan İşlemeli Ürünler Üzerine Bir Araştırma”. s. “Tekstil Tasarımında Renk Öğesinin Kullanımı”. “Textile Sciense and Technology”. “Kadın Giyimi ve Temel Dikiş”. İzmir. “İşlemeler”.dikismakinaservisi. Yüksek Lisans Tezi. Leyla. ŞENTÜRK. s. H. Yüksek Lisans Tezi. 1996. “Sinop Ayancık Göynek Yakaları Üzerine El İşlemelerinin Turistik Eşyaya İlişkin Öğretim Programının Hazırlanması ve Etkinliğinin Saptanması”.tr . 2003. Ayla. Şermin Altunyuva. hsahbaz@yahoo.com www. s.1 SEVER. YILDIRIM. Tekstil ve Konfeksiyon Araştırma Merkezi. YARICI. Preparation. “Türk Nakışları Öğretim Yaprakları”. Zerrin.204.

net dilhanblocu.sabah.com.com www.com arzununhobileri.com www.blogcu.com www.net www.org www.com.blogcu.com lutfiyeylehertelden.com 133 .teksmakmakine.com.com sirmalim.blogcu.blogcu.info haticeozkan.com www.com maharetler.derya-gibi.com www.us www.fatihnakis.dantel.kadincahayat.tr www.com e1y3.kadinlarkulubu.com arsiv.blogspot.elderwearwecare.outletim.adanzyekadin.kelebekforum.tr elifhobi.blogcu.com http://www.kustekstil.fiyonk.selkanmakina.net/ http://www.com www.com www.dantel-modelleri.uygunkapitone.com dantelsayfam.smockingstore.ilhangunes.blogcu.blogcu.blogspot.com www.www.blogcu.tr www.dekat.com sirine01.com www.ustamakina.oya-modelleri.orgu-dantel.com www.com www.com www.com www.

modalife.murat-tekstil.net www.com urun.com www.pilimodpilise.com.com www.com www.biz www.blogcu.com yeldatekstil.com www.basakreklam.dteks.com www.www.com www.tr www.batikbazar.com www.birdamlasu.silknbeauty.chichiqueen.cc/forum http://www.e-sirket.ru/en www.modernisttshirt.coma www.konya.asia.blogcu.com 134 .com www.oyku-aksesuar.tunaplise.10marifet.tr www.genckolik.com www.turkish-media.mettekstil.com www.cevhermoda.net www.org www.com www.com www.com.com www.nuriayn.blogspot.com www.com www.com damlamoda.gittigidiyor.sedefbaski.com www.net hacermogul.sanayi.sanalkurs.wearyourbeer.vera.vintagewedding.com www.

EK–1 ANKET FORMU ANKET Selçuk Üniversitesi. Firmanızda Hangi Tarzda Ürünler Üretiyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz.İŞLETME İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER 1.) ( ) a) Spor ( ) b) Fantezi ( ) c) Yarı Fantezi ( ) d) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 135 . Bu araştırma ve ile ilgili veriler tamamen kimliği istatistiksel ve işletme ortamda isimleri değerlendirilecek açıklanmayacaktır. Katkılarınızdan dolayı teşekkür ederim. Yard. Sosyal Bilimler Enstitüsü.Hafize PEKTAŞ Gülhan ATLAMIŞ görüşmeye katılanların I.Doç.Dr. Firmanın Bulunduğu Şehir: ( ) a) İstanbul ( ) b) İzmir ( ) c) Konya ( ) d) Adıyaman 3. Giyim Sanatları Eğitimi Dalı. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarının incelenmesine yöneliktir. Firmanın Kuruluş Tarihi: 2. Yüksek Lisans programı tez çalışmasının bir gereği olarak yapılan bu araştırma.

Firmanızın ( ) a) Fason ( ) b) Özgün ( ) c) Her İkisi de ( ) d) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Üretim Tarzı Nedir? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz.) ( ) a) İşletme Bünyesinde İstihdam Edilen Stilist/Tasarımcı Tarafından Hazırlanıyor ( ) b) Müşteri İstekleri Doğrultusunda Portfölyoya Göre Üretim Yapılıyor ( ) c) Süsleme Tasarımları Tasarım Bürolarından Temin Ediliyor ( ) d) Numune Üzerinden Tasarım Yapılıyor ( ) e) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 136 . HAZIR GİYİMDE GİYİM SÜSLEME AŞAMASI UYGULAMALARIYLA İLGİLİ SORULAR 6. Firmanızda Hangi Tür Ürünler Üretiyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Sporcu Giyimi. Ürünlerinizde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Veriyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz.) II. İşletmenizde Giyim Süsleme Tasarım Aşamasını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz.4. Gelinlik. Üniforma vb.) ( ) a) Sürekli ( ) b) Ara Sıra ( ) c) Nadiren ( ) d) Hiç 7.) ( ) a) Kadın Dış Giyimi ( ) b) Erkek Dış Giyimi ( ) c) Çocuk Dış Giyimi ( ) d) Diğer Belirtiniz…(İç Giyim.) 5. Triko. Mayo.

İşletmenizde Stilist İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır ( ) c) Zaman Zaman 11. Soruda “b. Soruları Cevaplayınız? 8.d. Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa. İşletmenizde Desinatör İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır ( ) c) Zaman Zaman 137 . Soruları Cevaplayınız? 10. ve 9. ve 11.e” Seçeneğine Cevap Vermiş İseniz Aşağıdaki 10. Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor? ( ) a) Serbest El Çizimleri ( ) b) Desen Programları ( ) c) Her İkisi de Yukarıdaki 7. İşletmenizdeki Tasarımcının Uzmanlığı Aşağıdakilerden Hangisidir? ( ) a) Giysi Tasarım (Stilist) ( ) b) Süsleme Tasarımı (Desinatör) ( ) c) Her İkisi de 9.c.Yukarıdaki 7. Soruda “a” Seçeneğine Cevap Vermiş İseniz Aşağıdaki 8.

Taş.12. Firmanızda Giyim ( ) f) Kordon Tutturma ( ) g) Suzeni ( ) h) Sırma ( ) ı) Hiçbiri ( ) i) Hepsi Süsleme Aşamalarını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? ( ) a) İşletme Bünyesinde ( ) b) Dışarıda ( ) c) Her İkisi de Yukarıdaki 14. Sutaşı. Boncuk. Varak. Pigment vb…) ( ) e) Modaya ve Talebe Göre Değişiklik Gösteriyor ( ) f) Hepsi 13. İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Hangi Yöntem Uygulanmaktadır? ( ) a) Elde ve Düz Dikiş Makinelerinde ( ) b) Bilgisayarlı Nakış Makinelerinde ( ) c) Her İkisi de ( ) d) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 138 . Pul. Aşağıdaki 15. ve 16.) ( ) a) Türk İşi ( ) b) Hesap İşi ( ) c) Maraş İşi ( ) d) Antep İşi ( ) e) Bartın İşi 14. Ürünlerinizde Aşağıdaki Geleneksel Türk Nakışlarından Hangilerini Uyguluyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Yaldız. İşletmenizde Çoğunlukla Hangi Giyim Süsleme Tekniklerini Uyguluyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Sarma vb…) ( ) b) Dikiş Süsleme ve Kumaş Biçimlendirilmesi (Büzgü. Soruları Lütfen Cevaplayınız? 15. Spor Dikiş Drape vb…) ( ) c) Hazır Gereçler ( Dantel. Fisto vb…) ( ) d) Baskı Teknikleri ( Flok. Beyaz İş. Suzeni.) ( ) a) Nakış (İşleme) ( Çin İğnesi. Fırfır. Aşındırma. Kapitone. Soruda “a” Şıkkına Cevap Vermişseniz. Türk İşi.

( ) c) Kalifiye Eleman Yetersizliği……………………………………………. ( ) d) Maliyet…………………………………………………………………. Süslemeci Şeklinde Uzmanlaşmış Ekibiniz Var mı? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır 17. Özellikleri Nelerdir? ( ) a) Tek Başlı ( ) b) Çok Başlı (Çok İğneli) ( ) c) Her İkisi de ( ) d) Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanılmıyor 18. İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Makineci. ( ) g) Tedarikçiden Kaynaklanan……………………………………………… ( ) h) Diğer (Lütfen Belirtiniz…)……………………………………………… 139 . Overlokçu Gibi Nakışçı.16.... ( ) e) Baskı Hataları…………………………………………………………… ( ) f) Makine Arızaları…………………………………………………………. ) ( ) g) Tedarikçiden Kaynaklanan ( ) h) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 19.) ( ) a) Desen Tasarımın ( ) b) Malzeme Yetersizliği ( ) c) Kalifiye Eleman Yetersizliği ( ) d) Maliyet ( ) e) Baskı Hataları ( ) f) Makine Arızaları ( İplik Kopmaları vs. ( ) b) Malzeme Yetersizliği……………………………………………………. Firmanızda Giyim Süsleme Alanında Ne Tür Problemlerle Karşılaşıyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz.) ( ) a) Desen Tasarımı…………………………………………………………. Firmanızda Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanıyorsanız.. Karşılaştığınız Bu Sorunları Nasıl Çözümlüyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz..

Özgün Süsleme Tasarımları Ürünlerinizde Katma Değerini Arttırıp. Modaya Uygun. Sizce Hazır Giyimde Süsleme Aşaması Uygulamalarıyla İlgili Yukarıdaki Soruların Dışında Aklınıza Gelen Başka Sorunlar Var mı? (Lütfen Belirtiniz…) 140 . Piyasa Rekabetinize Olumlu Etki Sağlıyor mu? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır ( ) c) Fark Etmiyor 21.20.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful