T.C.

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTİSÜ GİYİM ENDÜSTRİSİ VE GİYİM SANATLARI EĞİTİMİ BÖLÜMÜ

HAZIR GİYİM İŞLETMELERİNDE GİYİM SÜSLEME AŞAMASI UYGULAMALARI (İSTANBUL, İZMİR, KONYA, ADIYAMAN ÖRNEĞİ)

Gülhan ATLAMIŞ

YÜKSEK LİSANS TEZİ

Danışman Yard. Doç. Dr. Hafize PEKTAŞ

Konya–2008

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü

YÜKSEK LİSANS TEZİ KABUL FORMU

Gülhan ATLAMIŞ tarafından hazırlanan Hazır Giyim İşletmelerinde Giyim Süsleme Aşaması Uygulamaları (İstanbul, İzmir, Konya, Adıyaman Örneği) başlıklı bu çalışma 11 /11/2008 olarak kabul edilmiştir. tarihinde yapılan savunma sınavı sonucunda oybirliği/oyçokluğu ile başarılı bulunarak, jürimiz tarafından yüksek lisans tezi

Ünvanı, Adı Soyadı Ünvanı, Adı Soyadı Ünvanı, Adı Soyadı

Başkan Yard. Doç. Şerife MIZRAK Üye Yard. Doç. Dr. Hafize PEKTAŞ Üye Yard. Doç. H. Saadet BEDÜK

İmza İmza İmza

ii

Doç. verilerin çözümlenmesinde büyük bir sabırla bana yardımcı olan Yard. Saadet BEDÜK. Miyase ÇAĞDAŞ. araştırmanın yön kazanmasını sağlayan Design Time çalışanlarına. Yard. Yard. Hazır giyimde nostaljik esintiler ve teknolojinin gelişmesiyle değişen tasarımların bir arada kullanılması. Doç. Dr. desteklerini esirgemeyen Hüseyin DEMİRÖZ ve maddi manevi desteklerinden dolayı aileme sonsuz teşekkürler ederim. Dr. Emre Esmer’e ve öğrencilerime. Nurgül KILINÇ. Doç. verilerin oluşmasında katkılarını esirgemeyen hazır giyim işletmelerine. Doç. Gülhan ATLAMIŞ Konya-2008 iii . Araştırmanın hazırlanmasında öncelikle tüm katkılarından dolayı danışman hocam Yard. her türlü yardımını esirgemeyen Konya Ticaret Odası Meslek Komiteleri Servisi Müdürü Abdurrahim ÖZDEMİR ve Yusuf GÖKSU’ya. Dr. Gör. Dr. Adıyaman Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Tekstil Bölümü Hocalarına Öğr. bunun için daima yenilik peşinde koşmuştur. Dr. Yard. Yard. Doç. Giyim süsleme teknikleri de ilk çağlardan günümüze yaşamın içinde yer almış. H.ÖNSÖZ İnsanlar beğenilme güdüsü ile süsü ve süslenmeyi sevmiş. Şerife MIZRAK. Ali ŞAHİN’e. Prof. Çağatay ÜNÜSAN’a. tüketicilerin beğenisini kazanmaktadır. Prof. yüksek lisans çalışmalarında rehberlik eden hocalarım. Hafize PEKTAŞ’a. Gör. bulunduğu dönemin içinde şekillenmiştir. İlkay ÇELİK ve özellikle Öğr. Yurdagül MURATOĞLU. Bu araştırmada. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarının tespit edilmesine çalışılmıştır. Doç.

araştırma sonucu elde edilen hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarında giyim süsleme yöntem ve teknikleri ile giyim süslemede karşılaşılan problemlerle ilgili bulgular doğrultusunda bir sonuca varılmıştır. İzmir. İkinci bölümde. Araştırmanın birinci bölümünde. Araştırmanın evreni. giyim süslemenin. İstanbul. Türkiye’deki hazır giyim işletmeleridir. Bu firmalar örneklem grubunda bulunan İstanbul. araştırmanın amacı. evreni. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarında kullanılan yöntem ve teknikler ile giyim süsleme konusunda karşılaşılan problemleri değerlendirmek için. Araştırmanın dördüncü bölümünde. örneklemi. Anket sonucunda elde edilen bulgular ile bu bulguların yorumlarına bu bölümde yer verilmiştir. Konya ve Adıyaman illerindeki hazır giyim işletmelerinden tesadüfî yolla seçilen 60 hazır giyim işletmesine ulaşılmaktadır. verilerin toplanması ve verilerin analizine yer verilmiştir. Araştırmaya katılan işletmelerin giyim süsleme uygulamalarında yöntem olarak hem işletme bünyesinde elde veya makinede hem de gerek duyuldukça işletme dışında bilgisayarlı makinelerde ve evlere elde yaptırarak giyim süsleme iv . konu ile ilgili literatür araştırmalarına yer verilmiştir. Araştırmada hazır giyimde giyim süsleme alanında karşılaşılan problemler konusunun seçimindeki amaç. alt problemler. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarına yönelmekte ve bu konuyu problem olarak ele almaktadır. modeli. önemi. Araştırmanın üçüncü bölümünde. Bir tarama modeli araştırması niteliği taşıyan bu çalışmada araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu kullanılmıştır. hazır giyim üretimindeki bir ürünü tamamlayan en önemli unsur olmasıdır. Örneklemi ise. problem cümlesi. Araştırmanın son bölümünde ise.ÖZET Bu araştırma. hazır giyim işletmelerindeki konu ile ilgili kişilere anket formu uygulanmıştır. İzmir. araştırmanın yöntemi. Giyim süsleme alanında karşılaşılan aksaklıklar ürünün kalitesini etkileyeceği için hazır giyim işletmelerindeki giyim süsleme aşaması uygulamaları incelenmeye değer görülmüştür. Konya ve Adıyaman’da faaliyet gösteren hazır giyim işletmelerinden küçük ve orta ölçekli firmalar oluşturmaktadır. sınırlılıkları ve sayıltıları aktarılmıştır.

aşaması uygulamalarını gerçekleştirdikleri gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. v . Fason üretim yapan firmaların işletmelerinde stilist ve desinatör istihdamına ihtiyaç duydukları ve firmaların giyim süsleme uygulamalarında makineci. overlokçu gibi nakışçı.

The universe of research is confection enterprises in Turkey. At the first section of the research. it has been observed that the method at the ornamentation cloth applications of enterprises that are participated at the research are manual or with machine or if it is necessary to make them at the PC Controlled machines outside of the enterprise or making them by hand through dispersing to homes. importance. Konya and Adıyaman. The sample are the small and medium scaled confection firms in Istanbul. the aim. At the end of observation and negotiations. the method and techniques that are used at readymade ornamentation at readymade enterprises and the inquiry form has been applied to concern people at the ready made enterprises to evaluate the problems that are met at readymade ornamentation. At the last section of the research.SUMMARY This research directs to decoration/ornaments at readymade/confection phase applications and considers this subject as problem. Izmir. the literature researches about the subject have been given place. sub problems. This research has scanning model research qualification and an inquiry form that was arranged by the researcher has been used in this research. limitation and numerations of research have been transferred. Izmir. a conclusion have been occurred through findings in readymade ornamentation methods and techniques at ornamentation phase of clothes in confection enterprises and the problems that are met during those applications. Those 60 readymade firms that have been is sample group have been selected through coincidental way in Istanbul. The aim of selecting the problems that are coincidence at ornamentation phase of confection is ornamentation of clothes is the most important element that composes a product in readymade manufacturing. The findings that are availed at the end of inquiry and the comments of those findings have been placed in this section. Konya and Adıyaman. vi . problem sentence. The defects that are met at ornamentation of clothes will affect the product quality so the applications at ornamentation phase at confection enterprises have been worth to examine. At the forth section of the research. At the third section of the research.

trimmer.It has been concluded that the firms which are operate as subcontractor are in need of deploying stylist and designator and they have no master team as machine operator. vii . embroider.

.... BÖLÜM HAZIR GİYİMDE GİYİM SÜSLEME........................................................................6... 6 3...... 10 3.............1.............................................. 7 3... 1 1...... Giyim ve Hazır Giyim ........................................1...........4.........................................1..xii I.............................. Giyim ...................... Araştırmanın Amacı.1.....5..............1.. 4 2........................................................1...................2...... Sınırlılıklar ....... BÖLÜM YÖNTEM ...........i TEZ KABUL FORMU .................................2..................3.................................1.....................................................................İÇİNDEKİLER BİLİMSEL ETİK SAYFASI.. 1 1...............................................BÖLÜM GİRİŞ ......................................................................................................................................................................1...............................................3...................................................................................... Örneklem ......... 5 III....................................................... 4 2...................................................................................viii TABLOLAR LİSTESİ ............................................................ Giyim Süsleme ve Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri.............................................................................................. x ÖRNEKLER LİSTESİ ....................................................2............1................1......... 6 3............................................ 2 1. ii ÖNSÖZ ....................................................................................................................... Araştırmanın Önemi ............... Sayıltılar.......................vi İÇİNDEKİLER .............................................. Hazır Giyim .2....................................................................................................... 1 1..................................iii ÖZET .................. Araştırmanın Yöntemi ................................... 1 1...................................................1...............5 Verilerin Analizi ........................................................................1........................ 13 viii ..................................... 3 II................................................................................ 4 2..................................................................................................... 4 2............. 6 3... Giyim Süsleme Teknikleri ............1...4............................................................iv SUMMARY ..............................2........................................................................ Evren........................................ 3 1.................................... 4 2.................................................................................................................. Alt Problemler...............Verilerin Toplanması ................... 4 2................. Araştırmanın Modeli ............................ Problemin Tanımı .......................................................................

. Kaynaklar.....4.............................. Baskı Teknikleriyle Yapılan Süslemeler ..2................................ 128 EK–1 ANKET FORMU ................... 135 ix .................................................. Giyim Süsleme Tasarımı ...........2......................2....................................................................................3........................................................2.............................................................3.... 97 3. 72 3......3................... Hazır Gereçlerle Yapılan Süslemeler .......... Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri............................2......2......... Giyim Süsleme Tasarımında Desen.......................... 52 3.............. BÖLÜM BULGULAR............... 14 3.................................................. 124 KAYNAKÇA............................ Konu ile İlgili Araştırmalar..2....2.....2......... 103 3..... İlkeler....................... 103 IV.3....................... 106 V........3...2.2...3........ BÖLÜM SONUÇ VE DEĞERLENDİRME............ Elemanlar ve Yöntemler..............................................................1.............. Dikişle ve Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler ...............3. Nakış ve Makine Nakışı ile Yapılan Süslemeler ..... 82 3.......... Giyim Süsleme Tasarımında...... 14 3.... 96 3...... 102 3......... Desen Programları .......................2.................................4........1.......................................................

Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor?”........................................ ......113 Tablo 10 Soru 7’e “b..... ............................... Sorusunun Dağılımları...................................................................... Sorusunun Dağılımları.............. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Stilist İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”........................................... Sorusunun Dağılımları.................................... ..........112 Tablo 9 Soru 7’e “a” Diyenlerin 9........109 Ürünlerinizde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Veriyorsunuz? Sorusunun Dağılımları...... Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Desinatör İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”......115 Tablo 12 İşletmenizde Çoğunlukla Hangi Giyim Süsleme Tekniklerini Uyguluyorsunuz? Sorusunun Dağılımları...............111 Tablo 8 Soru 7’e “a” Diyenlerin 8..............106 Firmaların Bulunduğu Şehirlere Göre Dağılımları..................... Soruya Cevap Verdikleri “Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa.c.......114 Tablo 11 Soru 7’e “b.....................TABLOLAR LİSTESİ Tablo No Tablo 1 Tablo 2 Tablo 3 Sayfa No Firmaların Kuruluş Tarihine Göre Dağılımları....................................................... Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Tasarımcının Uzmanlığı Hangisidir?”.........................109 Tablo 5 Tablo 6 Firmaların Üretim Tarzı Nedir? Sorusunun Dağılımları....... .........................................d... Sorusunun Dağılımları.......e” Diyenlerin 11....................110 Tablo 7 İşletmenizde Giyim Süsleme Tasarım Aşamasını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? Sorusunun Dağılımları...............................e” Diyenlerin 10........ ....116 x .........................c..108 Tablo 4 İşletmenizde Hangi Tür Ürünler Üretiyorsunuz? Sorusunun Dağılımları...............d.........................107 Firmanızda Hangi Tarzda Ürünler Üretiyorsunuz? Sorusunun Dağılımları.............

.........121 Tablo 19 Karşılaştığınız Bu Sorunları Nasıl Çözümlüyorsunuz? Sorusunun Dağılımları....... Özgün Süsleme Tasarımları Ürünlerinizde Katma Değerini Arttırıp...... ...117 Tablo 14 Firmanızda Giyim Süsleme Tasarım Aşaması Uygulamalarını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? Sorusunun Dağılımları.......120 Tablo 18 Firmanızda Giyim Süsleme Alanında Ne Tür Problemlerle Karşılaşıyorsunuz? Sorusunun Dağılımları...................... Piyasa Rekabetinize Olumlu Etki Sağlıyor mu? Sorusunun Dağılımları....................................................... .............................................. Overlokçu Gibi Nakışçı......... ..... Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Makineci. ...............118 Tablo 15 Soru 14’e “a” Diyenlerin 15....... Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Hangi Yöntem Uygulanmaktadır?”.................119 Tablo 17 Firmanızda Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanıyorsanız.........................................................................................123 xi ....Tablo 13 Ürünlerinizde Aşağıdaki Geleneksel Türk Nakışlarından Hangilerini Uyguluyorsunuz? Sorusunun Dağılımları..... ............. Sorusunun Dağılımları. Süslemeci Şeklinde Uzmanlaşmış Ekibiniz Var mı?”.... Özellikleri Nelerdir? Sorusunun Dağılımları............... Sorusunun Dağılımları...122 Tablo 20 Modaya Uygun......................119 Tablo 16 Soru 14’e “a” Diyenlerin 16. .................

..........................................18 Örnek 3............23 Örnek 8..................................................... Hesap İşi Kese ......................................ÖRNEKLER LİSTESİ Örnek No: Sayfa No: Örnek 1.....................................................................................................27 Örnek 11.................... Piko Örtü........................19 Örnek 4...........................................................24 Örnek 9............. Çift Pullu Şeritli Nakış Makinesi...........17 Örnek 2................ Türk İşi ...........37 Örnek 21................................. Çok Başlı Nakış Makinesi ve Aparatları ............................................................ Çok Başlı Sanayi Nakış Makinesi ................................ Marka-Monogram.......................................................................................... Beyaz İş ........................ Astragan İğnesi Masa Örtüsü................... Çift İğneli..... Maraş İşi ...............................................................41 xii ..................................36 Örnek 20.................................24 Örnek 10................................31 Örnek 15............................................................................................................................................................................. Okbaşı.....................................................28 Örnek 12...........................................22 Örnek 7...............................................................................................................30 Örnek 14......................................32 Örnek 16.........21 Örnek 6... Zigzag Makinesi ...29 Örnek 13..40 Örnek 24....... Sanayi Tipi Piko Makinesi...............34 Örnek 18...................................................................................................... Aplike Yatak Örtüsü .......... Aile Tipi Dikiş Makinesi ............ Elde Antep İşi ...... Çok Başlı Mekanik Sanayi Nakış Makinesi ....................... Makinede Antep İşi....... Makreme İşi Çanta...........33 Örnek 17...................39 Örnek 23.............................. İki İplikli Zincir Dikiş Makinesi ....................................................................................................20 Örnek 5............................Fileş................35 Örnek 19...................... Çok Başlı Makinelere Takılan Kordone ve Diğer Aparatlar .......................................38 Örnek 22................................................................................. Çin İğnesi Örtü ....................................................................... Kanaviçe ................................... Ajur İşi Yastık Kenarı...

.............................................................................. Fırfır-Farbela-Büzgü 5 Yaş Çocuk Elbisesi .....57 Örnek 42..........................68 Örnek 53.......................................................................................................................................................... Yıldız Su Büzgüsü ........ Oya......... Balgümeci (Nidabey)........ Kanun Pilili Etek..................................................... Drapeli Gelinlik ......................................................... Volanlı Çocuk Elbisesi .... Ütü Pilisi .... Bartın İşi Yastık................. Düz Büzgülü Etek.................................................................................................. Tül İşi Seccade Takımı .........59 Örnek 44......................51 Örnek 36...71 Örnek 56.......................................56 Örnek 41............................44 Örnek 28.... Çöp İğnesi.................42 Örnek 26..................................69 Örnek 54.....................................................................................................................55 Örnek 40.....45 Örnek 30........................................................................... Sıra Büzgü ......................................................48 Örnek 33.........................63 Örnek 48............................................................... Biye İşi Damat Bohçası ....... Verev Sarma .................... Kapitone Yelek ...... Bozulmayan (Tergallenmiş) Pilili Etek ......................................... Etek Üzerine Sutaşı Süsleme .......43 Örnek 27....................50 Örnek 35........ Sarma İşi ....... Tek Taraflı Pilili Etek .................49 Örnek 34............................................................................. Dantel Elbise................ Nervürlü Bluz .................................... Gölge İşi Salon Takımı........ Dalga Büzgü ................ Yüzyılda Osmanlı Dönemi Suzeni İşlemeli Seccade..................................................................................61 Örnek 46.........................................................................................53 Örnek 38.......................................72 xiii ....................................................................................................................................................................................................................................................................................52 Örnek 37.............................................. Enkrüste Çalışması ...............................................................................47 Örnek 32..............................65 Örnek 50................................................................................................ Akordeon Pilili Elbise.............60 Örnek 45.........................66 Örnek 51................................................................................... Spor Dikiş .....................................................................70 Örnek 55...................................................................44 Örnek 29.....46 Örnek 31.................................................................................... Bolonya İğnesi Masa Örtüsü .....................................54 Örnek 39..................................Örnek 25...................... Pilikaşe Etek .............................. Pervaz Çalışması................... Kum İğnesi Bohça ..........58 Örnek 43..................................................................64 Örnek 49... XVIII...........................62 Örnek 47..............................67 Örnek 52..

..................93 Örnek 78.........................96 xiv .......................................................................Örnek 57............................. Harçlar ........................... Transfer Baskı......... Sim ve Yaldız Baskılar ............87 Örnek 72....................94 Örnek 79.......................88 Örnek 73............. Yakma Baskılı Şal ............................................................................................................80 Örnek 65........................ Batik Baskı...................82 Örnek 67............................................. Saçak............................ Kurdela Nakışı İşlenmiş Giysi.. Gofre Baskı................................................................................................74 Örnek 59............................... Pistole..... Ponpon Keçe Kolye .....................................84 Örnek 69.......................................76 Örnek 61......................... Altin Yaldiz Baski .................................................81 Örnek 66............................................................................ Varak............... İnkjet Baskı.77 Örnek 62.............................................75 Örnek 60...........90 Örnek 75...................................... Pigment Baskı.................................................................... Klasik Mumlu Batik Çalışması.......................................................................................................89 Örnek 74................................... Yüksek Baskı ..........................................................................................................................85 Örnek 70........................ Püskürtme Batik Baskı ........................78 Örnek 63...................................................... Kabartma Baskı ................95 Örnek 80............................... Flok&Sim Baskı ...................... Bağlama Batik Baskı . Püskül ....... Aşındırma Baskı ................................................................... Boyun ve Sırtında Pul Boncuk İşlemeli Bluz ....73 Örnek 58......83 Örnek 68......91 Örnek 76..........................................................................................................86 Örnek 71....................79 Örnek 64..................................................................................................................................................... Saten Şeritler............... Kordonlar...................................92 Örnek 77........................................................................... Sedef................................................................................................................................. Hazır Danteller...

hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme alanına yönelmekte ve bu konuyu problem olarak ele almaktadır. Problem Bu araştırma.1. ürünü farklılaştıran dolayısıyla ürünün cazibesini arttıran bir işlem olarak incelemeye ve araştırılmaya değer bulunmuştur. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süslemede en çok hangi tekniklerin uygulandığını belirlemektir. Araştırmanın Amacı Bu araştırmanın temel amacı. 1 .3.2. ürün kalitesini etkileyen. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süslemeye ne ölçüde yer verildiğini Giyim süsleme uygulanan ürünlerin tüketim oranında farklılık var tespit etmektir.I. 1. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarıyla ilgili bilgi toplamaktır. Hazır giyim üretimindeki bir ürünü tamamlayan en önemli unsurlardan biri olan giyim süsleme. BÖLÜM GİRİŞ 1. Alt Problemler • verilmektedir? • • • • Giyim süsleme teknikleri ne ölçüde bilinmekte ve uygulanmaktadır? Giyim süsleme aşaması uygulamaları nasıl gerçekleştirilmektedir? Giyim süsleme tasarımı alanında nasıl bir yöntem takip edilmektedir? Giyim süsleme aşaması uygulamalarında ne tür sorunlarla Hazır giyim işletmelerinde giyim süslemeye ne ölçüde yer karşılaşılmaktadır? • mıdır? 1. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarını nasıl gerçekleştirildiğini ortaya koymaktır.

ucuz ve el dikişine oranla daha kolay bir şekilde piyasaya sürülmesinden dolayı. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarında karşılaşılan sorunları ve nasıl aşıldığını tespit etmektir.4. • Hazır giyim işletmelerinde. belgelenmesi açısından bu araştırma konusu önemli bulunmuştur. modanın çabuk yaygınlaşmasına ve çabuk göz doygunluğuna ulaşmasına sebep olmaktadır.• Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme işleminin hangi yöntemle çözümlendiğini belirlemektir. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme tasarımının nasıl çözümlendiğini ortaya koymaktır. Ürünlere farklılık ve cazibe katan giyim süsleme giderek hazır giyimde de önem kazanmaktadır. Hazır giyim üretiminde giyim süslemede ne gibi yöntem ve tekniklerin uygulandığının tespit edilmesi. hazır giyimde aynı tarz üretim hızlı. farklılık yaratması ve değişim değerini arttırması açısından önemlidir. Araştırmanın Önemi Giyim süsleme. • Yeni araştırmalar için sınırlıda olsa kaynak oluşturmaktır. 2 . seri. 1. Bu nedenle firmalar bireylerin farklı tarz ve beğenilerini göz önünde bulundurarak bireylere farklı seçenekler sunmakta ve o firmaların ürünlerini tercih etmeleri için ürünlerinde marka. Hazır giyimde giyim süslemenin önemi. model farklılığı ve kaliteyle satış gücünü arttırıcı ve diğer firmalarla rekabet oluşturacak nitelikte ürünler üretme çabasındadırlar. giyim süsleme uygulanan ürünlerin tüketim oranında farklılık olup olmadığını belirlemektir. bir giysiye kullanım değeri yanı sıra giysiyi daha cazip hale getirerek göze hoş görünmesini sağlaması. Bu durum hazır giyimi üretimini olumsuz etkilemektedir. süsleme.

6.1. Sınırlılıklar • Bu araştırma İstanbul.5. 1. İzmir. • Bu araştırma İstanbul. • • • Yazılı kaynaklar yoluyla toplanan veriler doğrudur. 3 . Araştırmaya katılan işletmelerin anket sorularına doğru cevap verdikleri kabul edilmiştir. Bu araştırmada birebir gözlem ve görüşme yapılmıştır. • Bu araştırma 2007–2008 yılları ile sınırlandırılmıştır. Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmeleriyle sınırlandırılmıştır. İzmir. Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamaları ile giyim süsleme yöntem ve tekniklerini tespit etmekle sınırlandırılmıştır. Sayıltılar Araştırmada aşağıdaki sayıltılardan hareket edilmiştir.

Araştırmanın Modeli Hazır giyimde giyim süsleme aşaması uygulamaları araştırmasında hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarındaki mevcut durum ortaya konulmaya çalışıldığından tarama modeli kullanılmıştır. süreli 4 . verilerin analizi ile ilgili bilgiler verilmiştir. Selçuk Üniversitesi Merkez Kütüphanesi. Konya ve Adıyaman’daki kadın ve çocuk giysisi üreten 60 hazır giyim işletmesidir. İstanbul. evren. Verilerin Toplanması Kavramsal çerçeve için gerekli bilgiler. makaleler.3. 2. süreli yayınlar incelenmiştir. Yüksek Öğretim Kurulu Tez Dokümantasyon Merkezi. Konu ile ilgili kitap. Türkiye’deki Hazır Giyim işletmelerini kapsamaktadır. 2.1. Ayrıca veri toplama tekniği olarak anket uygulanmıştır Anket yöntemi uygulaması esnasında işletmelerde giyim süslemeyle ilgili uygulamalar gözlemlenmiş fotoğraflarla belgelenmiştir. Hazır giyim firmalarının giyim süslemede ne gibi yöntem ve tekniklerin uygulandığı ve giyim süslemede karşılaştıkları problemlerin neler olduğunu belirlemek için gerekli olan veriler örneklemi oluşturan firmalardan elde edilmiştir. İzmir. verileri kadın giyim ve çocuk giysisi üreten hazır giyim işletmeleri oluşturmaktadır. 2.1. örneklem.1. dergi.1.II. Evren Bu araştırmanın evreni.4.1.1. Örneklem Araştırmanın örneklemi. Giyim süsleme alanı daha çok kadın giyiminde kullanılmasından dolayı. Selçuk Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Giyim Bölümü Ders Notları. Araştırmanın Yöntemi Bu bölümde araştırmanın modeli. BÖLÜM YÖNTEM 2. Adıyaman Üniversitesi Merkez Kütüphanesi.2. Konu ile ilgili kaynaklar. 2. verilerin toplanması.

işletme ile ilgili genel bilgiler. uygularken karşılaştıkları problemleri ve buldukları çözüm yöntemlerinin neler olduğunu belirlemeye yönelik sorulardan oluşmuştur. Veri toplama tekniği olarak anket formu uygulanmıştır. bu tablolar frekans ve (%) yüzde aritmetik ortalama ile hesaplanarak konu değerlendirilmeye çalışılmıştır. Örneklem seçilen hazır giyim işletmelerinde anket 2008 yılı TemmuzAğustos ayları arasında uygulanmıştır.5. 5 . Ankette. giyim süslemeye ne ölçüde yer verdikleri. Bu araştırmanın verileri. Verilerin Analizi Verilerin toplanmasında anket tekniği uygulanmıştır. Anket toplam 60 işletmede ilgili kişilerle yapılmıştır. Yapılan bu pilot uygulamadan sonra anket formuna son şekli verilmiştir. 2.1. Verilerin çözümlenmesinde SPSS for windows 15. Verilerin toplanmasında ilgili kişilerin verdikleri bilgilerden yararlanılmıştır. Bu program ile hazır giyim işletmelerinin görüşlerini gösterir tablolar düzenlenmiş. araştırmacı tarafından örneklem seçilen İstanbul.0 (Statistical Pakage For Social Socience) paket programı ile bilgisayar ortamında analiz edilmiştir.yayınlar ve internet taramaları incelenmiştir. en çok hangi giyim süsleme tekniklerini kullandıklarını. İzmir. Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamaları ile giyim süsleme alanında karşılaşılan problemlerin saptanmasında kullanılmak üzere hazırlanan anket formunun bazı işletmelerde pilot uygulaması yapılmıştır. Yapılan istatiksel analizler sonucu oluşturulan tablolardan yararlanılarak bazı sonuçlara varılmıştır. Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmelerinde ilgili kişilerle görüşülerek toplanmıştır. giyim süsleme alanında uzman elamanın ve tasarımcı çalışıp çalışmadığı. İncelenen kaynaklardan amaca uygun görülenlerden gerekli atıflar yapılmıştır. hangi ürünleri ürettikleri.

Örneğin.1. 6 . sözlük anlamı ‘Giyilecek şey.1. giyimden modaya uzanan bir gelişim göstermiştir.Ö. önlük ve etek benzeri giysiler olduğu söylenebilir. teknolojik gelişime paralel olarak değişen. gelişen çeşitli cinste giysiler ile bu giysilerin kullanım biçimi olarak da ifade edilebilir(Çağdaş. ekonomik. vücudu dış etkilere karşı koruyan bir araç olduğu kadar.1. giysilerinin çoğunun ketenden yapılmış tunik. İnsanların var oluşlarıyla birlikte ortaya çıkan vazgeçilmez bir ihtiyaçtır. 6000 yılında Orta Asya’da Anav ve Anadolu’da Çatal Höyük’te bulunan kazılardan çıkan elbiselerde. peştamal. tekniklerine ve modanın doğmasına sebep olmuştur(Önge. Bizanslılardan Araplara.III. Giyim. Antik Yunan’dan Romalılara.2002:1). insan vücudunu doğanın etkilerinden koruyan ve estetik görünüm sağlayan. tarihi kadar eski bir konudur. Mısırlıların M. Tarihsel bir süreç içerisinde Mısırlılardan Sümerlere. sosyal. Hayvansal ve bitkisel liflerden elde edilen bu kumaşlar vücudu çeşitli biçimlerde sararak giyim şekillerine. Giyim tarihinin ilk örneklerine Mısır ve Mezopotamya’da rastlanılmaktadır. Zaman içinde uygarlığın gelişmesiyle birlikte hayvan postları yerini dokuma kumaşlara bırakmıştır. kumaş dokumalarından giysi dikebildikleri anlaşılmaktadır.1992:6). İnsanlar giyim ihtiyaçlarını karşılamak için tarihöncesi devirlerde avladıkları hayvan postları ve ağaç yaprakları ile örtünmüşlerdir. Mağara resimlerinden anlaşıldığı kadarıyla hayvan postlarının koruyucu ve büyülü güçleri de ilk giyim üzerinde etkili olmuştur. 3000’den başlayan belgelerine dayanarak.1995:2–3). Giyim Giyim. Türklere kadar beş kıtadan tüm insanlığın oluşturduğu uygarlıkların katkılarıyla oluşan giyim tarihi. Giyim. bireysel üretimden endüstriyel üretime ulaşırken örtünmeden giyinmeye. M. süslenme ve zarif görünme isteğini yerine getiren bir sanat olarak da tanımlanmaktadır (Kırzıoğlu. Giyim ve Hazır Giyim 3. elbise’ olarak açıklanan. BÖLÜM HAZIR GİYİMDE GİYİM SÜSLEME 3.Ö.

dil. az zamanda çok iş üretilmesini gerektirdiği gibi. bölgelere göre farklılık göstermiş ve özellikleri ile belgelere geçmiştir.1. istatistik verilerden yararlanılarak bulunan. din. 18. Hızlı kentleşmenin ortaya çıkardığı problemler zamanın iyi kullanılmasını.2007). ortalama ölçüler esas alınarak seri halde üretilen ve alıcının ölçülerine göre satılan giyim eşyalarının tümünü kapsamaktadır. Dikiş makinesinin icadı ve geliştirilmesini. 1860’da A. 1830’da Parisli Barthelemy Thimonnir.1995:3. işçi sayısı 2500’ü geçen büyük işletmeler olarak da üretim yapmaktadır.Türk giyimi geçmişten günümüze gelinceye kadar. insanların giysi ihtiyaçlarını seri üretimle karşılayan günümüzün provaya zaman ayıramayacak kadar çok uğraşısı olan insanlar için kolay ve ucuz giyim elde etme olanağı sağlayan bir sanayi dalıdır. ekonomi. teknolojik gelişmeler. Edinilen bilgilere göre Türkler Anadolu’ya yerleşmeden önce deri ve kumaş kullanarak yaptıkları elbiseleri giymişlerdir(Ediz vd.B. Ayrıca moda akımını üzerinde taşıyan kısmen ucuz ve kolay bir giyim şeklidir (Bayraktar. Hazır Giyim Hazır giyim.1988:5 )”.yy’a kadar terziler elle çalışmışlardır. konfeksiyon üretimi de terzilik mesleğini başka boyutlara taşımıştır. teknolojik ilerlemeler önceleri yavaş bir süreç içinde devam etmiştir.1988:1). Türk toplumunda eski çağlara ait giyim örneklerine. Anonim. ısmarlama giysinin pahalı olması da hazır giyim istemini arttırmıştır. iklim. Dünyadaki gelişmelere bakılacak olursa. sosyal yaşantı. Orta Asya’da bulunan duvar resimlerinde.D’den İsaac M. sınıf farklılıkları. Tekstil sanayi önemli gelişmeler kaydederek el tezgâhlarını. Singer dikiş makineleri giyim teknolojisinin ilerlemesinin başlangıcı olmuştur(Önge. Osmanlı döneminde Saray’ın ve Ordunun ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik 7 .2. buluntularda ve o döneme ait seyahat eserlerinde rastlanılmaktadır. İkinci dünya savaşından sonra sentetik kumaş üretimiyle hazır giyim sanayinde ucuz ve sağlam giysiler üretilmeye başlamıştır. 3. giysileri kesip diken sanayi makinelerinin üretimi izlemektedir. Hazır giyim. Hazır giyim işletmeleri 3–4 kişinin çalıştığı küçük atölyeler yanında. Türkiye’de tekstil üretiminin tarihi Osmanlı dönemine kadar gitmektedir. Demirden yapılmış iğneler ancak ortaçağda kullanılmaya başlanmıştır.

20. Tekstile paralel olarak gelişen hazır giyim ve konfeksiyon sektörü 1970’li yıllarda girişilen sanayi hamlesi ile genişleyerek 1980’li yıllarda ihracat atağına kalkmıştır. yüzyılda oldukça yaygın ve ileri düzeyde olan tekstil üretimi. yüzyılda gerçekleştirdikleri sanayileşme sürecine damgasını vuran tekstil ve daha sonra hazır giyim sanayi.000’e yakın firma bu sektörde faaliyette bulunmaktadır. 1990’lı yıllara gelindiğinde hazır giyim ve konfeksiyon sektörü gösterdiği yüksek ihracat performansı ile Türkiye’nin genel ihracatı içerisindeki payını % 20’nin üzerine çıkartmıştır(Yarıcı. üretim sürecinde yarattığı katma değer ve uluslararası ticaretteki ağırlığı nedeniyle ekonomik kalkınma sürecinde önemli bir rol oynayan sanayi dalı haline gelmiştir. istihdam ve ihracatta lokomotif olma özelliğini korumuştur(Görgülü. 1990 yılından sonra Türk hazır giyim sektörü dünyada altıncı ve AB’ye mal sevk eden ikinci büyük tedarikçi durumundadır. yüzyıla gelindiğinde daha da geliştiği görülmektedir. Gelişmiş ülkelerin 18. 2006:5–6)”. Bu firmaların neredeyse dörtte biri aktif olarak ihracatçı durumundadır. Günümüzde tahmini olarak 40.olarak devlet tarafından kurulan ve özellikle dokuma ve deri sektörlerinde yoğunlaşan Feshane (Deftardar).2007:60). 8 . yüksek teknoloji sektörlerinin ağırlığına rağmen gelişmiş pazar ekonomilerinde de yaratılan katma değer sıralamalarında ilk sıralarda yer almaktadır. Tekstil ve hazır giyim sektörü Türkiye gibi kalkınmakta olan özellikle ihracata dayalı büyüme modeline örnek teşkil eden bir ivme içerisinde 1997 yılına kadar dönem dönem iniş çıkışlar göstererek üretim. Basmahane(Bakırköy). Hereke ve Beykoz Fabrikaları doğrudan doğruya birer kamu işletmesi olarak faaliyet göstermişlerdir(Özgür. 1923–1962 yılları arasında ülkede önemli bir üretim kapasitesi oluşmaktadır. Dünyada hazır giyim sanayi sağladığı istihdam imkânı. günümüzde gelişmekte olan ülkelerin ekonomik kalkınmalarında benzer bir rol oynarken. 16.2006:2)”. Bu firmaların % 80’e yakın kısmı da fason üretim yapmaktadır.

2 civarında gerçekleşmiştir.2000:2). Çin. Giysi üretiminin hızlanması ile üretim miktarında önemli artışlar olmuş. Moda ve tüketici tercihleri de hazır giyim endüstrisi talebinde belirleyici rol oynamaktadır. Sanayileşmiş ülkeler. Türkiye. Gelişmiş ülkelerde iş gücü maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle. 2007:1). iç pazarın canlı olması bu sektörü daha da güçlü kılmaktadır(Özkan. bu ülkeler insan kaynaklarını teknoloji-yoğun sanayilere kaydırmışlardır. 2006:1)”. ülkelerin dış ticaret engellerini kaldırmalarını ve dünyanın adeta bir pazar durumuna gelmesini ifade etmektedir(Yarıcı. Dünya hazır giyim ticareti 1990 yılında 106 milyar dolardan 2002 yılında yıllık ortalama % 6 artışla yaklaşık 201 milyar dolara yükselmiştir. Çin ve AB bir bütün olarak ele alındığında. Dünya hazır giyim ihracatında AB. mali. çok yönlü bir gelişmedir. geliştirdikleri teknolojiler ve sermaye güçleriyle yatırımlarını işçilik maliyeti düşük olduğu ülkelere yönlendirmektedirler. İşçi ücretlerinin çok düşük olması ve girdilerin büyük kısmını iç pazardan temin edebilmesi. Hazır giyim sanayinin üretim yapısı emek–yoğun tarzdadır. Hong Kong. Öte yandan Çin ekonomisinin son yıllarda gösterdiği büyüme performansı nedeniyle. Bu nedenle hazır giyim ürünleri pek çok ülkenin ekonomilerinde gerek iç piyasada gerekse ithalat ve ihracatta önemli bir yer teşkil etmektedir. sırada yer almıştır. Ticaret alanında küreselleşme. hazır giyim ihracatında 2. Küreselleşme ekonomik. hammadde ve işçilik problemi olmayan ülkeler. 9 . Düşük kaliteli günün modasına uygun olmayan. dünya pazarlarında Çin’e büyük rekabet avantajı sağlamaktadır. AB’yi ülkeler bazında değerlendirdiğimizde Çin dünyanın en büyük ihracatçısı konumundadır. yığın üretimi yapılan hazır giyim ürünlerinden kalitesi yüksek. 1980’lerin sonlarına doğru dünya kamuoyunda küreselleşme olgusu yaygınlık kazanmaya başlamıştır. Meksika. ABD ve Hindistan ilk sıralarda bulunmaktadır. gelişmekte olan ülkelerin hazır giyimdeki ilerlemeleri yabancı sermaye yatırımları ile hız kazanmaktadır.Dünya hazır giyim sanayinin dünya ticareti içindeki payı 2002 yılı itibariyle % 3. Böylelikle. siyasi ve sosyal yönleri olan. daha klasik ve markalı ürünlere talep artmaktadır (Anonim. hazır giyim ürünlerini uluslararası pazarlarda satmaya başlamışlardır.

değişen moda eğilimlerine kolayca uyum sağlayabilmektedir. süsleri yerleştirme tarzı veya sanatı. 3. büyük hazır giyim ihracatçısı konumundadır. Yaklaşık 30 milyar dolarlık üretim değerinin 18 milyar dolarlık bölümü ihraç edilmektedir. Giyim Süsleme ve Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri Süs.2. pamuk. Hazır giyim üretimi kuruluş sermayesi açısından diğer sanayi kollarına oranla az yatırım gerektirmesi. Süsleme ise. çeşitli iğneler ve uygulama biçimleri aracılığıyla.1980’li yıllar sonrasına kadar dünya ülkelerinde pamuk. deri. sektör Türkiye’de hızla gelişmiştir. sözlük anlamı. ipek. bir binayı veya eşyayı kullanış amacı yanında göze daha güzel göstermek için çeşitli türlerde yapılan estetik çalışmaların genel adına denilmektedir (Çatal. bezek. metal. üzerine yapılan bezemelere denilmektedir (Barışta. ziynet. Başka bir deyişle süsleme. süsleme ya da süslenme işine denir. Türk hazır giyim sanayi esnek üretim yapısına sahip olup. sim vb. keten. Hazır giyim sektörü GSMH. pamuk ipliği ve pamuklu dokuma satan Türkiye bu ürünlere karşı konan korumacılık önlemleri karşısında katma değeri yüksek ürünlere doğru yönelmiştir. rafya. Tekstil sektörünün ürün kalitesi ve üretim teknolojisi çağdaş dünya standartlarındadır. Sever. iplikler kullanılarak.1988:133). keçe. Türk hazır giyim sektörü dünyanın 4.2002:5. Türk tekstil ve hazır giyim sektörü büyük oranda ihracata yönelik bir sektördür. 10 . Türk tekstil ve hazır giyim sektörü teknoloji düzeyi.1995:1. istihdam ve ihracat açısından Türkiye’nin en önemli sektörlerinden biridir. hazır giyim üretiminde kullanılacak hammadde sanayinin gelişmiş olması ve pazarlama olanaklarının bulunması nedeniyle. iş gücünün Türkiye’de bol ve ucuz olması. Üretimin yaklaşık 3/4 ‘ü on yaşından daha genç makine ve teçhizatla gerçekleştirilmektedir. ‘Süslenmeye yarar şey. dokuma vb. 1991:37). yün. ekonomik etkinliği ve sosyal etkileşimi itibariyle ülkenin önde gelen sosyo-ekonomik faaliyet alanlarından biridir. Mevcut kapasiteler yurt içi talepten oldukça fazladır. Markaloğlu.

1984:3). İnsan türü. zeytin. genellikle önce toz haline getirilip sonra ceviz. mersin. kendi yaratıcı gücünü ve el emeğini kullanarak süslemeler yapması. kendi tarihsel süreci içinde. çuha.2005:7). keten. bedenini. gerek boyar maddelerle. havlu. kına. meşe kabuğu. İşleme. İnsanlar süslenmek ve süslemek isteği ile her dönemde yenilikler yapmış. giysi dönemi başladığında bile. badem. Eski çağlarda yalnız kadınlar değil erkekler de güzelleşmek için çeşitli yöntemlere başvurmuşlardır (İzer.2004). İşleme sanatı da diğer el sanatları gibi insanların günlük ihtiyacı karşılığı. İnsanların giydiği ve çevresinde kullandığı eşyalarını. İnsanoğlu tarih boyunca bedenini güzelleştirmek için çareler aramıştır. kullandıkları eşyaları süslemek için çaba göstermişler ve süslenmeyi sanat haline getirmişlerdir (Eronç. yün. insanoğlu bedenini kuru bitki yapraklarıyla boyamaya girişmiştir. Anonim. Murex Brandaris adlı deniz yumuşakçasından Sur moru adlı erguvan renkli hayvansal boyalar elde edilmekteydi. çeşitli kalınlıkta dokunmuş. evlerini. ve Rubia Tinctorum (kök boya)’dır.2007). İlkçağ uygarlıklarında Coccus İllicis (Kırmız böceği) ve Coccus Cacti (Koşenil) adlı bitki bitlerinden karmen kırmızısı boyası. Bitkisel kökenlilerin belli başlıları ise. susam ve gül yağlarıyla karıştırılarak uygulanmaktaydı (Gürel.Süsleme veya süslenme arzusu insanlık uygarlığıyla başlamaktadır. safran. giyecek ve kullanılacak eşyaları bezemek arzusu ile doğmuştur. İnsanoğlunun iki parçayı birbirine ekleme. İlk örtünme. 11 . rezene. giderek gelişmesine ve yaygınlaşmasına neden olmuştur. işlemenin ortaya çıkmasına. Bu boya kimi zaman süs kimi zaman da bir ifade tarzıdır. gerek takı ve kıyafetlerle. çeşitli cins ve renkte iplikler. aletler. çivit. Süslenme amaçlı maddeler.2007. giyimlerini. ilkel toplulukların yüzlerini ve bedenlerini bitkisel veya madensel boyalarla boyamalarıdır. kadife ve deri üzerine elde veya makinede iğne vb. pamuk. Bunun en belirgin örneği. düz bir dikişi bile dekoratif anlamda yapma fikri ile gelişmiş bir sanat dalıdır(Şahbaz. gerek kokularla ve hatta gerekse bedeninde deformasyona neden olabilecek işlemlerle kendi estetik algısını bedeninde yansıtmaya çalışmıştır.

Ö. bu yeni coğrafi ve kültürel çevre içinde zengin bir Anadolu işlemeciliği ile karşılaşmışlardır. Koptlar tarafından beslenmiştir. Moğolistan’ın Altay dağları üzerinde yapılmış kazılarda. ceketler. deliciler aracılığıyla dikme işlemine neolitik dönemde başlanıldığı. M. 12 . Anadolu da işleme Truva. kalkolotik dönemde metal çuvaldızlar kullanarak işlemeler yapıldığı belirlenmiştir. aplike ile süslenmiş deri ceketler. şerit gibi malzemeler kullanılarak yapılan süslemelerdir.1973:1). sırma ya da pul. Bütün bunlar süsleme tarihinin çok eski olduğunun örnekleridir (Çatal. Dorak gibi şehirlerde serpilmiş Asur. neolitik çağdan beri. eski Anadolu uygarlıklarından kaynaklanan Hristiyan kültürü ile gelişmiş Bizans ve Ermeni işlemeciliğiyle süregelen Anadolu işlemeciliğinin ulaştığı zengin ortamın içine girmişlerdir(Barışta. Frig.2006). işlemenin ne zaman ve nerede ortaya çıktığını söylemek kesinlikle mümkün değildir. 612–100 yıllarına ait Asur kadın elbiselerinde işleme tespit edilmiştir. Orta Asya’da tarih sahnesine çeşitli adlar altında devletler kuran Türklerin ilk sanat eserleri burada kendini göstermektedir. Roma gibi devletler aracılığıyla geliştirilmiş.sim. M. İlk yapılan işlemeler hakkında fazla bilgi yoktur. Hitit. Yunan. bol büzgülü kadın elbiseleri. Urartu.1995:3. Ancak kazılardan çıkan heykellerin üzerindeki elbiselerin işli oluşu İbrani tarihinde Nuh’un kızının ilk nakışlı kemeri kullandığının anlatılışı bu sanatın köklü bir geçmişi olduğunu anlatmaktadır(Anonim. el çantaları gibi ürünler gün ışığına çıkartılmıştır. 2500 yıllarında Sümer kadın kıyafetlerinin işlemeli ve bilhassa etek kenarlarının saçaklı olduğu görülmüştür. kemer keseleri.Ö. Türkler. Karadeniz çevresince İskitlerin yaptığı temiz dikilmiş. Genellikle gergef ve kasnak adı verilen araçlara gerilen dokumalar üzerine uygulanan işlemeli ürünlerin geçmişi çok eski devirlere kadar uzanmaktadır(Anonim. boncuk.2006). iğne ile yapılan işlemelerin varlığını ortaya koymaktadır. 1071 yılında Anadolu’ya gelen Türkler. Kemik. obsidyen bizler. Üç kıtaya birden yayılan Türk milletinin geniş bir tarihi ve kültürü ile birlikte kendine has zengin bir sanatı vardır. Tarihin yazı ile birlikte başlamış olmasına rağmen.2002:5). yün tunikler. Gönül. Anadolu da yapılan kazılarda bulunan iğneler.

giysinin kesimine bağlı model. ajur. kasnak gibi çok kolay bulunabilen araç-gereçlerle yapılabilmesi ve iletişim aracı olarak da kullanılması.2. Maraş işi.1. Türk duyuş ve düşüncesinin en önemli ifade aracı haline gelmiştir(Karoğlu. balgümeci büzgüsü. hazır gereçlerle yapılan süslemeler.2007). baskı teknikleriyle yapılan süslemeler şeklinde gruplandırılabilir. Ekonomik faydanın yanı sıra. kapitone. marka-monogram. Osmanlı dönemi süsleme sanatlarında işleme sanatı çok önemli bir yer tutmaktadır. kurdeleler. Çin iğnesi (iğne boyası). yaşadığı hayatın izlerini kolaylıkla aktardığı işlemeler. tül işi. nervür. spor dikiştir. Ancak bu etkilenme çok kısa bir zaman diliminde kalmış. biye. gölge işi. insanın duygularını heyecanlarını. su büzgüsü. şematik büzgü). kumaş. enkrüste. püskül. İğne. fırfır-farbala ve drapedir. Hazır Gereçlerle Yapılan Süslemeler: Sutaşları. goblen). suzeni (kasnak işi) ve sarma işidir. pul-boncuk. geleneksel kültürümüzün önemli belgeleri arasına girmesini ve bu sanat dalının günümüze kadar yaygınlaşarak gelmesini sağlamıştır. hazır danteller. piko. okbaşı-fileş. makreme.Türk süsleme sanatının gerek İslamiyet öncesi ve gerekse İslamiyet sonrası Türklerin hâkimiyet kurduğu pek çok coğrafi bölgelerdeki süsleme geleneklerinden etkilenmiş olması doğaldır. gergef. Bu işlemler. şeritler. ponpon ve saçaklardır. gerek renk. oyalar. 3. Kumaşın biçimlendirilmesiyle yapılan teknikler. volan. büzgüler (düz büzgü. dikiş ve kumaşın biçimlendirilmesiyle yapılan süslemeler. motif ve kompozisyon yönlerinden gerekse Türklere özgü sadelik yönünden. her dönemde özellikle Osmanlı döneminde çok ilgi görmüştür. beyaz iş. iş gücünün ve boş zamanların değerlendirilmesinde yardımcı olan. Antep işi. nakış (işleme) ile yapılan süslemeler. işlemelerin. Nakış (İşleme) ve Makine Nakışı ile Yapılan Süslemeler: Türk işi. iplik. pervaz. aksesuar gibi özelliklerin yanı sıra uygulanan işlemlerdir. aplike. harçlar. hesap işi. kanava (Kanaviçe. pililer. 13 . kordonlar. Giyim Süsleme Teknikleri Giyimde süsleme bir giysiye farklılık kazandıran. tüm iç dünyasını. danteller. Bartın işi. Dikişle ve Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler: Dikişle yapılanlar.

aşındırma.2. Nakış (İşleme) ve Makine Nakışı ile Yapılan Süslemeler Nakış. sevinçlerini. Nakış Doğu Asya’dan Türkler aracılığıyla Orta Asya ve Ön Asya’dan gelmiştir. kabartma. Çin nakışlarında parlak renkli ipliklerle insan ve ejderha motifleri işlendikten sonra bu motiflerin dış çizgileri sırmayla yani altın ipliklerle belirginleştirilmiştir(Erdal. yaldız. Bursa'dan Edirne'ye nakledilmiş. hattatlar. Asur ve Babil duvar resimlerinde el işi ile süslenmiş giysiler görülmektedir. Japonya’da ipek kumaş üzerine doğa görünümleri işlenmiştir. Fatih döneminde kurulan Nakış 14 .1. Türklerin İslam’ı kabul etmelerinden sonra. İstanbul'da. yakma.2. Pers. Bu gelenek Osmanlı İmparatorluğu döneminde de devam etmiştir. Eski çağlardan kalma mağara resimlerinden anlaşıldığına göre nakış ilk olarak giysileri bezemekte kullanılmıştır. İnsanlar acılarını.2005:16). inkjet ve yüksek baskı teknikleridir. dikişin dekoratif bir şekilde yapılmasından doğmuştur ve insanlık kadar eskidir.Baskı Tekniğiyle Yapılan Süslemeler: Batik. coşkusunu. nakkaşlar ve öğrenciler sayısız eserler vermişlerdir. önceleri göçebe yaşamının etkisi ile her türlü süslemede kullandıkları insan figürlerini ortadan kalktığı.2. gofre. sedef. hükümdar saraylarında bulunan.2. Topkapı Sarayı'nın ilk Nakışhanesinin baş hocası ve müdürlüğünü Baba Nakkaş yapmıştır. doğu uygarlıklarında yüzyıllar boyunca çok ince el işleri yapılmıştır. transfer. saray nakış hanesinde hattat ve nakkaşların. 3. İlk nakış mektebi. hayvan figürlerinin ise yerini diğer sanatlarda olduğu gibi işleme sanatında da daha soyut bir üsluba bıraktığı dikkati çekmektedir. kitapları süsledikleri ayrıca süsleme desenleri hazırladıkları bilinmektedir. hüznünü nakış işleyerek ruhsal sıkıntılarını gidermeye çalışmışlardır(Arseven. Anadolu Selçuklu İmparatorluğu zamanından beri. sarayda faaliyetini yürütmüş. Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri 3. 1453'ten sonra. İnsan ve hayvan figürlerinin yasaklanmasıyla birlikte dar bir alanda sıkışıp kalan sanatçının hünerli bir insan haline gelerek durmadan yeni süs motifleri üretmesiyle nakış (işleme) ortaya çıkmıştır. Eski Mısırlılar nakışta çok ustaydılar. pigment.1970:204). flok (floklama).

1996:5). "Sernakkaş". sünnet. El sanatlarının önemli bir dalı olan nakış.2007). işleme sanatına sürekli yenilenme gücü vermektedir.2007). En başta. ev dekorasyonunda yaygın olarak kullanılmaktadır. "kethüda" ve "Serbölük" bulunmaktadır. Bu grupların birkaçı hariç yerli sanatçılardan oluştuğu ve yabancı olanların Arnavutluk. el ve makine nakışı olmak üzere iki ayrı meslek dalında ele alınmaktadır. Ehl-i Hiref cemiyeti içindeki "Nakkaşan" (desinatör) grubunun çizdikleri süsleme desenleri. Dikiş makinesini getirdiği kolaylık ve çağın koşulları el işlemciliğini etkileyerek gittikçe azalmasına neden olmaktadır(Markaloğlu. evlenme merasimleri ve çeyizlerde gelenekselleşen işlemeli örtüler. 1830 yılında da zincir işi yapan makinenin keşfedilmesi. 1790 yılında ucu çengelli makine iğnesinin geliştirilmesi. 1851 yılında Isaac M. Bugün tarihsel değer kazanmış el emeği göz nuru işlemeler zamanın kaçınılmaz aşındırması sonucu değer yitirme ya da yok olma tehlikesiyle karşılaşmaktadır. Günümüzde de insanlar yaşadıkları çevreyi güzelleştirme isteği ile evlerinde işlemeli ürünlere yer vererek geleneksel kültürünü yaşatmaktadır. Bosna-Avrupa'dan geldiği görülmektedir (Anonim. Singer’in geliştirdiği dikiş makineleri ve XX. El işlemelerinin birçoğu makinede de işlenebilmekte ayrıca makine de işlemeye özgü tekniklerde geliştirilmektedir. eğitim kurumlarına dağıtılmıştır. Türk toplumunda çeyiz geleneğinin sürmesi. eski Türk sanatı kaynaklarından yararlanılarak kumaş ve deri üzerine çeşitli ipliklerle. giyim ve dekoratif eşyalar süslemek amacıyla tabiattaki renk. Makine nakışı çeşitli örtü. Özellikle doğum. Makine işlemeleri. Bunun yanı sıra işleme sanatında yeniden üretilme ve 15 . şekil ve geometrik desenlerden. Yüz yirmi dört-yüz yirmi dokuz sanatçıdan meydana gelen "Nakkaşan" grubu. eşit olarak. yüzyılda Japonya’da geliştirilen zigzag makineleri ile kısa sürede kolay ve çok işleme yapma olanaklarına kavuşulmuştur.Mektebi'nin uzantısı olduğu düşünülen Ehl-i Hiref cemiyeti 1481–1512 yılları arasında gelişmiştir. ustalar ve yardımcıları olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. simlerle makine de yapılan işlemelerdir(Kavuk.

makinelerin işleme alanının genişlemesi vb. fazla emek gerektirmeden kısa sürede ucuz ve kullanımı kolay ürünlerin üretilmesine neden 16 . Bunun yanı sıra küçük ölçekli atölyelerin kapanması ve işletme boyutlarının büyümesi yönünde bir eğilim olduğu görülmektedir. göz (el nakışında ayak) sağlığının yerinde olması gerekmektedir.2006). Makinelerin olmuştur. Bu meslekte çalışacak elemanların özellikle el. Buna karşın. desen çizimlerinde bilgisayardan yararlanılması.yaygınlaştırılma konusu gündeme gelmektedir. uğraşı ve sorumluluklarının yanı sıra kısa sürede yapılabilen işlerle kendilerini ve çevrelerini süslemeye çalışmaktadırlar. aile tipi nakış makineleri ve bilgisayarlı makineler yerini almaktadır. dünya sıralamasında en önlerde yer almaktadır. bir makinede 15’e kadar iğne kullanılabilmesi. Makine nakışı hemen her eşya üzerinde uygulanabilecek özelliğe sahiptir.1998). Bu nedenle makinede yapılan nakışlar ilgi görmeye başlamış ve insanlar zamandan ve ekonomiden tasarruf etmek için makine nakışını tercih etmektedir(Anonim. teknolojik gelişmeler göze çarpmaktadır. nakışçılık mesleğinde verimliliğin arttığı gözlenmektedir. Teknolojik gelişmelere paralel olarak makineleşmenin hızla yaygınlaşması sonucunda eskiden elle yapılan birçok iş artık yerini makinelere bırakmaya başlamıştır. Teknolojik gelişmeler paralelinde. Aplikasyon işlemlerinde lazer teknolojisinin kullanımı ve pek çok rengin bir iğne ile uygulanması gibi yenilikler halen deneme aşamasındadır. Özellikle elde kullanılan makinelerin yerini elektronik makinelerin alması. İşleme Yapımında Kullanılan Makineler: İşleme yapımında kullanılan makineler. Bu alanda Türkiye’deki makine parkı. Meslek uzun süre ve kapalı yerde çalışabilmeyi gerektirdiği için vardiya sistemi uygulanmaktadır (Demirezen. meslekte nitelikli eleman temininde güçlükler çekilmektedir. Çağın gelişimine paralel olarak modernleşen yaşam tarzında teknolojinin gelişi ile birlikte elde işlemeli özgün ürünler yerine. Günümüzde makineyle nakış yaparak geçimini sağlayan pek çok kimse vardır. Günümüzde insanlar. Aile Tipi ve Sanayi Tipi olmak üzere iki gruptan oluşmaktadır. seri üretime girmesiyle birlikte nakış (işleme).

Aile Tipi Nakış Makineleri genellikle evde kullanılmaktadır.Aile Tipi Dikiş Makineleri: Aile Tipi Nakış Makinelerinin baskı ayağı çıkartılıp dişliler düşürüldüğünde. Bunun yanı sıra daha hızlı çalışabilen Aile Tipi Zig-zag Nakış Makineleriyle de çeşitli işlemeler yapılabilmektedir. ayaklı ve otomatik çeşitleri bulunmaktadır. Aile tipi nakış makineleri de kendi aralarında Düz dikiş ve zig-zag dikiş makineleri olarak iki gruba ayrılmaktadır.1992:10).com) 17 . kasnak sallanarak ve otomatik olarak nakış işlemi gerçekleştirilmektedir. Bu makinelerle yarı otomatik olarak veya dışarıdan kalıp takılarak değişik süslemeler de yapılabilmektedir Aile Tipi Nakış Makineleri.dikismakinaservisi. İşlemlere uygun transport ve aparat ilavesiyle farklı dikişler de elde etmek mümkündür. Örnek 1: Aile Tipi Düz Dikiş Makinesi (Kaynak: www. hızlı dikiş yapan (dakikada 4000–6000 dikiş yapabilen) bu makineler küçük değişikliklerle işleme yapılacak hale getirilmekte ve kasnak sallayarak pek çok çeşitli işleme yapılmaktadır. Normal incelikteki kumaşları dikebilen. hız seviyesi yüksek olmayan makinelerdir. düz dikiş makinesi ve zig-zag dikiş makinesi olmak üzere çeşitleri bulunmaktadır(Korkusuz. Düz Dikiş Makineleri: Çift baskı dikişi denilen. Kollu.

kenarda sürfile yaparken değişik disk veya elektronik dikiş ayarlamasıyla süsleme yapan makinelerdir.com) 18 .cesurticaret.Zig-zag Tipi Dikiş Makineleri: Zig-zag dikiş makinesi. Örnek 2: Zigzag Makinesi (Kaynak: www.

Örnek 3: Çok Başlı Sanayi Makinesi (Kaynak: www. Tek başlı ve çok başlı kafadan oluşan birçok çeşidi bulunmaktadır.Sanayi Tipi Nakış Makineleri: Genellikle seri üretim yapan işyerleri için üretilmiştir. 2007: 25). mekanik ve elektronik (bilgisayarlı) makinelerden oluşmaktadır (Çetinkaya. tela vb. şeritli. çok sayıda iplik kullanabilme çeşitli yüzeylere (kumaş. otomatik iplik kesip değiştirebilme gibi özellikleri bulunmaktadır. Bu makinelerin yüksek devirle çalışabilme.bedava.com) 19 . Sanayi tipi nakış makineleri. Sanayi tipi nakış makineleri de kendi aralarında şeritli ve mekanik olarak ikiye ayrılmaktadır. deri.) işleme yapabilme.

Motifin şekline göre özel olarak delinmiş şerit kartonlar makinenin üzerindeki yerine yerleştirilir ve bu şeritle işleme yapılmaktadır.edagrup. Örnek 4: Çift Pullu Şeritli Nakış Makinesi (Kaynak:www.com) 20 . Optik okuyuculudur.Şeritli Makineler: Çok başlı nakış yapmak için üretilmiş özel makinelerdir.

teksmakmakine. Optik okuyucu yoktur.Mekanik Makineler: Bu makineler plakalarla çalışmaktadır. Örnek 5: Çok Başlı Mekanik Sanayi Nakış Makinesi (Kaynak: www. Çok başlı bir makine olduğu için daha çok seri üretimde kullanılmaya başlanmıştır.2007:25).com) 21 . Nakış sanayinde kullanılan tek amaçlı makineler mekanik makinelerdir(Çetinkaya.

iki iplikli ve çok iplikli olmak üzere çeşitleri olan bir makinedir.Kasnak İşi (Zincir İşi) Yapan Mekanik Makineler: Esnek.com) 22 . Örnek 6: Çift İğneli.selkanmakina. örgü kumaşlarda kullanılan tek iplikli. İki İplikli Zincir Dikiş Makinesi (Kaynak: www.

Dekoratif süslemelerde kenar temizleme işlemleri bu makineler ile yapılmaktadır(Zeybek. Örnek 7: Sanayi Tipi Piko Makinesi (Kaynak: www.net/) 23 . tam devirli otomatik makineleridir.2006:31).ustamakina.Piko (Fisto) Makineleri: Tek amaçlı imal edilmiş olup.

Örnek 8: Çok Başlı Nakış Makinesi ve Aparatları (Kaynak: ARABACI. yüzeyde kordon tutturma gibi görünüm sağlayan işlemedir. Bu işleme iğnenin yanından yürütülen kordonun iğnenin zig-zag hareketleriyle yapılmasıyla oluşmaktadır.2006:31).Kordonet-Şerit Makineleri: Kordonet en çok giyim süslemede kullanılan. 2005–2006) Örnek 9: Çok Başlı Makinelere Takılan Kordone ve Diğer Aparatlar (Kaynak: www. Bu makineler tek amaçlı mekanik makinelerdir(Zeybek.dekat.tr) 24 . yanındaki kanaldan düzenli olarak verilerek koordineli bir şekilde desene göre hareketlerle dikişle tutturulmaktadır.com. Aynı şekilde şerit.

programlama. var olan ileri teknolojinin olanaklarını uygulamaya sahip makinelerdir ve makinedeki mikro işleyici ile kontrol edilmektedir(Yakartepe.1999:2333). 1960’ların başından beri gelişmekte olan ve doğası gereği çok çeşitli kullanım alanları bulan. Böylelikle üretimden çıkan her bir parçanın diğerleriyle aynı olması sağlanarak kalitenin iyileştirilmesi.Bilgisayarlı (Elektronik) Makineler: Bilgisayarlı (Elektronik) dikiş makinesi. Nakış sektöründe daha önceleri elişçiliği ile yapılmakta olan aplike kesimi artık lazerli plotter sistemleri ile gerçekleştirilmektedir. Bilgisayarlı bir dikiş makinesinde bir ya da birden çok mikro işlemci bulunur.1995:8). Işığın “uyarılmış radyasyon yayımı” sayesinde güçlendirilmesi ve elde edilen yoğun ışığın odaklanıp daha da küçük bir noktada toplanması sağlanarak tüm enerjinin bu nokta üzerinde etkide bulunması prensibiyle iş yapmaktadır.2006:32). Happy Borudan. daha yüksek üretim ve kalite olanakları getiren. Türkiye’de henüz elektronik nakış makinelerinin üretimi yapılmamaktadır(Zeybek. elişçiliğinde insan hatasından kaynaklanan hataların giderilmesi mümkün olmakta. vd. erkek ve çocuk giysilerinde üretimini sürdürmektedir. dikiş oluşturmanın fiziksel işlemini kolaylaştıran. düğme iliği kaydı ve diğerleri bilgisayar tarafından yapılmaktadır. Tüm dikiş seçimi. 25 . 1985 yılında Türkiye ilk defa üstün teknolojiye sahip Japon Tajima elektronik nakış makineleriyle tanışmıştır. her geçen gün daha çok sektöre sızan bir yöntemdir. Paff. 1969 yılından bugüne iç ve dış pazarda giyim ve tekstilcilere masa örtüsünden yatak örtüsüne arma ve amblemden deri ve her türlü kadın. Makinenin program kapasitesine göre birçok işleme gerçekleştirilmektedir (Coles. Tajima makinelerinin yanı sıra ZSK. kesimlerde kalıp maliyetlerinden kurtulmayı mümkün kılmaktadır(Anonim. Tamamen mekanik olarak çalışan makinelerden çok daha az hareketli parçası vardır. Bilgisayarlı makinelerde lazer teknolojisi. Melco markalı elektronik nakış makineleri sanayide kullanılan belli başlı makinelerdir.2004). Türkiye’de nakış sanayi. daha hızlı ve ucuz bir üretim yapılmakta ve maliyet açısından. Türkiye’de şuanda tekstil sektörünün %80’i Tajima nakış makineleriyle üretim yapmaktadır.

istenilen dikiş hattını yapma olanağı tanıyarak. 26 . Daha hassas kontrol ve derhal durma ve hareket etme yeteneği vermektedir. bilgi aktarımının disket ile yapılması genel özelliklerini oluşturmaktadır(Çetinkaya. yavaş hızlarda veya ağır kumaşlar dikilirken bile tam iğne gücü sağlamaktadır. tek kafadan 44 kafa sayısına ulaşabilen muhtelif ölçülerde olmaları. hazırlık süreleri kısaltılmaktadır. Çünkü dikiş motifleri bilgisayar hafızasında depolanmıştır. EPROM adı verilen sayısallaştırıcı alet tarafından nakış otomatlarına aktarılmaktadır. iğnenin istenilen şekilde yukarıda veya aşağıda durmasına olanak sağlamaktadır. 15 iğne sayısı ve 1200 devir/dk. Bu makinelerin tek aşamalı ilik yapma düzeni dâhil olmak üzere yapabildikleri birçok değişik işlem vardır. Nakışın kumaşa uygulanması. Mekaniksel seçim eksantrikleri yoktur. Bunun yanı sıra diğer özellikleri ise şunlardır: Makinede veya ayak kontrolünde bulunan ve mekanik fonksiyonları kontrol eden entegre devreleri vardır.2007:26). istenilen oranda büyütülüp küçültülerek tüm kompozisyon oluşturulmakta. Bazı makinelerde hem makinede hem de ayak kontrolünde ayrı ayrı devreler bulunmaktadır. Ancak gerçek avantajları sahip oldukları geniş dekoratif opsiyonlardır. Bilgisayarlı nakış makineleri.Bilgisayarlı nakış makineleri hafıza ile ilgili işlemlerde mükemmel özellik göstererek üretim kapasitesini artırmaktadır. desenin kumaşa işlenebilmesine kadar tüm işlemler oldukça basitleştirilmektedir. son derece hızlı bir şekilde yapılmakta ve böylece 10–12 adet ürün aynı anda işlenmektedir(Altın. Makinedeki devre. hıza kadar çalışabilmeleri. Elektronik ayak kontrolü motorun hızını ayarlar. Uygulanması istenen desen ya da motif bilgisayar ortamına aktarıldıktan veya bilgisayarda hazırlandıktan sonra.2000:8). Bilgisayarlı nakış makinelerinde bir ürünün tasarlanmasından. otomatın üzerinde bulunan otomatik nakış kafaları sayesinde. Kumaşa işlenecek desen.

Makinede. iplik ve sim kullanılarak iğne ile işlenen mürver iğne tekniği dışında.com) 27 . o zaman makine sırayı tam olarak tekrarlayabilmektedir(Yakartepe. Nakış Teknikleri: Türk İşi: Geleneksel işleme tekniklerinden olan Türk işi. tersi ile yüzü aynı görüntüde olan ve bazı tekniklerin sayılarak da yapılabildiği bir işleme tekniğidir. Bir dikiş motifi sırası seçilip makineye yüklenebilir.Dikiş motifleri bir düğmeye basılarak seçilir ve seçenek bir ekranda gösterilmektedir. kumaşa desen çizilerek geçirilen kasnak veya gergef üzerine kumaşlar gerilen.blogcu.2005:32)”. vd. Türk işi uygulamada düz hatlı ve sade desenler tercih edilmektedir. Önceden programlanmış olan motifler ve harfler dikiş yoğunluğunu kaybetmeden uzatılabilir. (Köklü. tersine çevrilebilir veya ayna hayali gibi dikilebilmektedirler.2002:79.1999:2333–2334). Erdal. Elde ve makinede uygulanmaktadır. kısaltılabilir. Örnek 10: Türk İşi (Kaynak: elifhobi.

2006:45)”. susma. düz hesap iğnesi.1990:7.com) 28 . Akçin. Örnek 11: Hesap İşi Kese ( Kaynak: lutfiyeylehertelden. verev hesap iğnesi ve ciğerdeldi hesap işi iğne tekniklerindendir. Elde ve makinede uygulanabilmektedir (İlker vd. Antika.blogspot. civankaşı.Hesap İşi: Kumaşın iplikleri sayılarak yapılan tersi ile yüzü aynı görüntüde olan bir işleme tekniğidir. Her işleme gibi kendine has teknikleri vardır.

atlas. Markaloğlu. Bir bölümü ütülenerek arkasındaki maddenin kumaşa yapıştırılması ile bir bölümü ise dikilerek kullanılmaktadır (Çatal. Örnek 12: Maraş İşi (Kaynak: e1y3. tersi ile yüzü farklı görüntüde olan. Son yıllarda piyasada aplike edilmek üzere makinede yapılmış işlemelere rastlanmaktadır.1996:6–87). deseni kartondan özel bıçağı ile oyularak hazırlanıp kumaşa yapıştırılan ve kartona gerilen cülde denilen özel tezgâhta üstten. özellikle kadife. tafta gibi kumaşlar üzerine mukavva kalıp kullanılarak işlenen.blogcu. dival işleme kartona gerildiği için makinede de kartonundan tutularak işlenmektedir.2002:56.Maraş (Dival) İşi: Dival.com) 29 . Makinede uygulanan diğer işlemeler kasnağa gererek işlenirken. çok katlı sırma veya sim ile alttan mumlanmış iplikle karşılıklı tutturularak yapılan bir işleme tekniğidir.

kadinlarkulubu.com) 30 .2002:180).Antep İşi: İplikleri sayılarak ve belli motif özellikleri dikkate alınıp bazı iplikleri kesilerek üzerine çeşitli ajurların işlendiği ve motif kenarının susmalarla zenginleştirildiği bir tekniktir(Köklü. Örnek 13: Elde Antep İşi (Kaynak: www.

El ile işlenen tasarımlardan daha büyük.com) 31 . Tasarımın tamamı ajurlardan oluşan biçimlerle yapılmaktadır.blogcu.Makinede işlenecek Antep işi tekniğinin tasarımında ajur alanlarının etrafında susma tekniği ile süsleme yapılmaz. kumaş yüzeyini daha çok dolduran kompozisyonlardan oluşturulmaktadır. Antep işi hem elde hem de makinede uygulanabilmektedir(Alpaslan. Örnek 14: Makinede Antep İşi (Kaynak: sirine01.2003:190)”.

Alpaslan. Makinede yapılmasına rağmen elde yapılan beyaz iş her zaman için daha değerli olmaktadır (Eronç. kabartılıp. Örnek 15: Beyaz İş (Kaynak: www.orgu-dantel. Daha sonraları ise renkli ipliklerle renkli kumaşlar üzerine de uygulamalar yapıldığı halde bu isim değişmemiştir.Beyaz İş: Önceleri beyaz iplikle kumaş üstüne işlenen işlemelere beyaz iş denilmekteydi. Beyaz işin makinede yapılan ve kolberlerin zengin olarak kullanıldığı çeşidine delik işi denilmektedir. Günümüzde makinede. üstü sarılarak da uygulanmaktadır.com) 32 .2003:162). kumaşın filtre ve ajur yapılacak bölümü tamamen oyulup ipliğin atılmasıyla uygulanmaktadır. Makinede beyaz iş işlenirken. renkli kumaşlar üzerine aynı renk ipliklerle işlendiği gibi beyaz üzerine hafif renkli iplikler kullanılarak altı doldurulup.1984:81. filtre ve ajurlar ipliğin çekilmesiyle değil.

sabah.com. kumaşın iplikleri kesilerek yapılanlara da kesme ajur adı verilmektedir. çekme ajur. Örnek 16: Ajur İşi Yastık Kenarı (Kaynak: arsiv. Elde ve makinede uygulanmaktadır.(Korkusuz.tr) 33 . Kumaşın iplikleri çekilerek yapılanlara.Ajur: Antep işi ajurun gelişmiş bir çeşididir.1990:176). Ajurlar iplik çekilerek yapılmaktadır.

ikinci bir parçanın kumaş ve desen özelliğine göre desen çevresinden makinede çeşitli nakış iğneleri uygulanarak tutturulması işlemiyle yapılmaktadır. Elde veya makinede aplike yaygın olarak kullanılmaktadır.Aplike: Sözlük anlamı. Örnek 17: Aplike Yatak Örtüsü (Kaynak: e1y3. Aplike. Oldukça dekoratif bir işleme türüdür.blogcu. yapıştırma ve tatbik etmedir. Aplike işlemesi her türlü kumaşa ve giyim çeşidine uygulanmaktadır.com) 34 .1984:73). Aplikasyon yapıldıktan sonra çeşitli işleme iğneleri ile süslenebilmektedir (Eronç. Makinede aplike uygulanırken yapılacak işin özelliğine göre kumaş ve iplik seçilmektedir. uygulanacak olan fon parçası üzerine. düz veya desenli bir kumaştan kesilmiş motifleri veya parçayı başka bir kumaşın üzerine kapama.

2002: 217). Zürefaya çok benzeyen piko zürefadaki düğümlerin yan yana gelmesi ve aradaki ipliğin en az 3–4 katı fazla bırakılması ile meydana getirilmektedir. Örnek 18: Piko Örtü (Kaynak: www.Piko: İğne oyalarında değişik şekillerin meydana getirilmesinde kullanılan piko.net) 35 . başlı başına bir süs unsuru olarak da kullanılmaktadır. Bu mesafe daha fazla da arttırılabilmektedir.fiyonk. Elde ve Makinede işlenmektedir (Köklü.

iğne ve tığ gibi araçlarla. sayılmadan.blogspot. Goblenler genellikle. düz goblen ve diyagonal goblen olarak sınıflandırılmaktadır. verev goblen. sırma.Kanava (Kanaviçe-Goblen): Kanaviçe veya telleri sayılabilecek türde kumaş üzerine renkli iplikle yapılan özel bir işlemeye goblen denir. Kanaviçe adı verilen seyrek dokunmuş kolalı keten bezi üzerine işlenmektedir. • Çift iğne (Fıstık iğne) kanaviçe: Önce verev sonra düz olmak üzere iki kanaviçe iğnesi üst üste yapılmaktadır (Çatal. Bu işleme tekniğinde her cins kumaş ve deri üzerine elde veya makinede. Kanaviçe çapraz iğne grubundandır. tel kullanılarak. iplik.com) 36 . Örnek 19: Kanaviçe (Kaynak: dilhanblocu. sim. Goblen halk dilinde yaygın olarak kanaviçe adıyla bilinmektedir. kasnak. gergef ve kâğıt vasıtasıyla gerilen zemin üzerine. Kanavada iki tür iğne kullanılmaktadır.1996:32). küçük goblen. Bunlar: • Tek iğne (Haç iğnesi) kanaviçe: Kumaşın üzerine kanaviçe teyellendikten sonra soldan sağa doğru çalışmaya başlanmaktadır.2002:40–41). çeşitli tekniklerin sayılarak. düz veya kabarık bir şekilde uygulanmasıyla yapılmaktadır(Altun.

Filoş. En çok kullanılan iplik kordonedir.1984:200). 1984:200) 37 . Kumaş cinsi ve uygulanacak giysiye göre iplik cinsi seçilmektedir. orlon. Okbaşı ise fileşin kullanıldığı yerlerde kullanılmaktadır (Eronç.Okbaşı – Fileş: Elde veya makinede fileş. Örnek 20: Okbaşı-Fileş (Kaynak: Eronç. ilik ve cep uçlarında. pili kaşelerin başlama yerlerinde kullanıldığı gibi. pili. ipek ipliklerle de yapılmaktadır. kuka. gruplar halinde süs olarak da yapılmaktadır. yün.

bir nesneyi tanıtmaya ve benzerlerinden ayırmaya yarayan işaret veya birkaç harfin birleşmesinden meydana gelen şekillerdir. kadınlara ait işaretlere ise “Monogram” denilmektedir (Korkusuz. Marka veya monogramlar beyaz iş tekniği ile altı doldurulup üstü sarılarak işlenmektedir.2002:47).Marka.1990:182).com) 38 . Fransızca (Margue) kelimesinden gelmektedir. Çeşitli işleme iğneleri ile karıştırılarak yapılan işlemelerde zengin görünümlü markalar elde edilmektedir (Çatal.Monogram: Marka. Monogram. imza yerine kullanılan ve özel ismin harflerinden meydana gelen markadır. Kadın ve erkek olarak ayrıldıkları için erkeklerin kullandıkları işaretlere “ Marka”. Örnek 21: Marka-Monogram (Kaynak: www.fatihnakis.

desen yüzeyini tamamen kapatan bir iğne tekniğidir. Bu nedenle buna iğne boyası adı da verilmektedir(Akçin.2006:44). Elde ya da makinede aynı şekilde işleme yapılmaktadır(Köklü.2007). Çin iğnesi tekniğinde tasarımlar stilizasyon yöntemiyle oluşturulmaktadır. kısa sürede yapılması nedeniyle yaygın olarak kullanılmaktadır. Kullanılan iplik renkleri birbirine kaynaştırılarak düz bir yüzey oluşturduğundan boyanmış hissini vermektedir. Örnek 22: Çin İğnesi Örtü (Kaynak: maharetler. kullanışlı olması.Çin iğnesi (İğne boyası) : Çin iğnesi. Makinede Çin iğnesi. uygulamadaki kolaylığı. c)Fantezi Çin İğnesi: Desen çizgisi üzerinden içe doğru tek sıra halinde uzunlu kısalı uygulanır.blogcu.2002:67-68.com) 39 . üç şekilde uygulanmaktadır: a)Düz Çin İğnesi: Tek renk kullanarak uygulanır. Çin iğnesi. Anonim. b)Gölgeli Çin İğnesi: Çeşitli renk tonları veya birkaç renk kullanılarak uygulanır.

ince şeritler ve rafyada kullanılmaktadır (Çatal. yün. Dantel görüntüsünden dolayı düğüm danteli olarak da adlandırılmaktadır. Makrame yapılırken kumaşın kendi iplikleri kullanıldığı gibi koton. orlon.2002:70).blogcu. Örnek 23: Makreme İşi Çanta (Kaynak: arzununhobileri. İlmik veya düğümlerden meydana gelen bir çeşit danteldir.com) 40 . sicim.Makrame: Makrame daha çok giyim süsleme ve ev aksesuarlarında kullanılmaktadır.

Astragan İğnesi: Makinede astragan iğnesi işlenirken, iyi sonuç alınması için, kumaşların düz yüzeyli, sık dokunuşlu ve kalın olmasına dikkat edilmelidir. Desen kumaşın tersine çizilmektedir. Eğer çok tok görünüşlü olması isteniyorsa ince, mermerşahi benzeri bir kumaşa desen çizilip, kumaşın arkasına yerleştirilerek kasnağa gerdirilmektedir. Makinenin masurasına 8 veya 12 numara koton yumak sarılır. Makinenin üzerine nakış masurası takılır. Desen, makinede ve masuranın üzerinde nakış makarası takılı olarak, makine dikişi ile sabitlenmektedir (Anonim,2007).

Örnek

24:

Astragan

İğnesi

Masa

Örtüsü

(Kaynak:

www.adanzyekadin.com)

41

Gölge işi: Organtin, organze, şifon, jorjet gibi şeffaf ve ince kumaşlar üzerine uygulanmakta olup kumaşın tersinden ve yüzünden işlenebilmektedir. Kumaşın tersindeki iplik renkleri kumaşa gölge şeklinde geçtiği için gölge işi adı verilmektedir. Kalın kumaşlarda desene hafif kabarıklık yapması için uygulanmaktadır. Dış ve iç giyim süslemelerinde çok kullanılan bir işleme türüdür (Eronç,1984:71).

Örnek 25: Gölge İşi Salon Takımı (Kaynak: sirmalim.blogcu.com)

42

Tül işi: Tülün deliklerine, ipin desenine uygun olarak atılması veya alt üst olarak geçirilmesi ile yapılmaktadır. Dayanıklı ve kullanışlı olması yönünden nakışta keten ve naylon tül tercih edilmektedir. Çok başlı ve çok iğneli makinelerde uygulanmaktadır (Korkusuz,1990:152).

Örnek 26: Tül İşi Seccade Takımı (Kaynak: www.oya-modelleri.com)

43

2007). Örnek 27: Çöp İğnesi (Kaynak: www.com) Örnek 28: Verev Sarma (Kaynak: www. Sık dokunuşlu kumaşlar üzerine ince iplikler kullanılarak uygulanmaktadır. Desen şekline ve özelliğine uygun olarak desenin içini enine. Bu uygulama düz ve verev pesent görünümü vermekte ise de işlemenin kabarık ve sık ince sarma oluşu Türk işi pesent tekniğine uygun değildir. Çöp işinde ince sarma makinede zig-zag ayarı yapılarak uygulandığı gibi kasnak oynatarak da yapılmaktadır(Anonim.dantel-modelleri.dantel-modelleri. boyuna veya balıksırtı olarak doldurulabilmektedir.com) 44 .Çöp İşi: Çöpün üzeri sarılarak uygulandığı için bu isim verilmiştir.

kullanılan malzemeye ve işlendiği aletlere göre isimlendirilmektedir. firkete veya mekik kullanılarak ince iplik veya ipek iplikle yapılan ilmiklerden oluşmuş ince örgü dantele oya adı verilmektedir.Oyalar: İğne. işleme tekniğine.blogcu. Elde işlenen bir tekniktir (Toplu. Oyalar genellikle.1988:14). Örnek 29: Oya (Kaynak: dantelsayfam. tığ.com) 45 .

tentene de denilmektedir. ince ilmikli ve değişik şekillerde desen yapılarak örülen seyrek bir dokumadır. Örnek 30: Dantel Elbise (Kaynak: www. yün.us) 46 . tığ ve mekikle örülen veya makinede dokunan yatak takımlarında kullanılan zarif bir süsleme malzemesidir. örtü vb. Fransızca bir kelime olup. Dantelâ. eşyalara süs olarak dikilen. suni ya da sentetik ipek ile örülebildikleri gibi altın veya simlerle de yapılabilmekte veya süslenebilmektedir (Anonim.Danteller: Dantelâ. keten. elbise. Danteller kalitesine veya kullanıldıkları yere göre.dantel.2007). Genellikle kadınlar tarafından yapılan iğne. çamaşır. dantel. pamuk.

kadinlarkulubu. bakır telle işlenen tel kırma günümüzde genellikle madensel tellerle işlenmektedir. Bunun yanı sıra ipliği sayılabilen kumaşlarda kullanılabilmektedir Bartın işinin en önemli özelliği makine ile işlenmeyip elde uygulanmasıdır (Tuğtaş. Bartın işi (Kırma Tel İşi). tek işlemin tekrarıyla oluşan bir iştir. İşleme yapılırken tel. gümüş.1994:221). Örnek 31: Bartın İşi Yastık (Kaynak: www. “ +” şeklinde yapılan bu nakış genellikle tül üzerine uygulanmaktadır.com) 47 . makas kullanılmadan koparıldığı için bu ismi almıştır (Çatal. Altın.2002:55).Bartın işi: Sırma ile yapılan bir işleme türüdür.

Avrupa bu işi tığ ile yaptığı için tığ işi de denilmektedir. üzerine motif çizilmiş bez kasnağa gerilerek iğne veya tığ ile kasnağın altındaki iplikler veya yünler başparmak yardımıyla çekilmektedir. Kasnak İşi): Geleneksel Türk motifleri ve stilize motifler üzerine uygulanan.2006:44.Suzeni (Suzene. İşleme motifin sınırı içerisinde bir zincir halinde sürdürülmektedir.org) 48 . zincir işi tekniğine dayalı bir nakış türüdür. Desen çizgisi dıştan içe doğru dönerek doldurulmaktadır. Elde ve makinede uygulanmaktadır. Suzeni.kelebekforum. vd. (Akçin. İlker Örnek 32: XVIII.1990:56). Kasnak işi olarak da bilinmektedir. Yüzyılda Osmanlı Dönemi Suzeni İşlemeli Seccade (Kaynak: www.

2007). floş.Kum İğnesi: Görünümü küçük kum taneciklerine benzediği için “Kum İşi” olarak adlandırılmaktadır. Sık dokunuşlu kumaşlar üzerine nakış ipliği. görünümün güzel ve kullanışlı olması nedeniyle elde ve makinede çok uygulanan bir nakış tekniğidir(Anonim. Örnek 33: Kum İğnesi Bohça (Kaynak: maharetler. İşlemede kolaylık. sim ve bunun gibi iplikler kullanılarak desenin içi küçük daireler şeklinde tamamen doldurularak işlenmektedir.com) 49 .blogcu.

info) 50 .derya-gibi.1973:18. Bu nakış tekniğinde nakış veya aplike kenarlarını belirlemek için iri sargılarla nakışın yerini belirleyen nakış yolu oluşturulmaktadır. Örnek 34: Sarma İşi (Kaynak: www. Yakartepe vd.1999:2296).Sarma İşi: Renkli ipek veya ipliğin sık olarak yan yana sıralanmasıyla işlenen bir tekniktir. Daha sonra bu sarma nakışın içi örtülü dikişlerle doldurulmaktadır. Elde ve makine uygulanmaktadır (Gönül.

derya-gibi.2007). Antep işi vb. Kordon tutturma işi başlı başına makinede uygulandığı gibi aplike. Makinede kumaşın tersinden çizilerek uygulama yapılmaktadır.info) 51 . desen özelliğine ve uygulanacak yere göre kordonun. nakış çeşitleri ile birlikte de uygulanabilmektedir (Anonim. Kordon tutturma işi desenin içini tamamen dolduracak şekilde kordonları yan yana tutturarak uygulandığı gibi kenar sularında tek sıra olarak da uygulanabilmektedir. astragan işi. tutturma için kullanılan ince iplik ise üstünde olmalıdır. beyaz iş. Mümkün olduğu kadar birbirini takip eden desenler tercih edilmelidir. Örnek 35: Bolonya İğnesi Masa Örtüsü (Kaynak: www. Kordon olarak kullanılacak iplik masuraya sarılarak makinenin altında. İşin esas yüzü işlemenin altta kalan kısmıdır. ince iplikle elde veya makinede tutturarak yapılan bir nakış çeşididir.Blonya İğnesi (Kordon Tutturma): Kordon tutturma.

1999:2502).3. Bir süsleme gereci olan biye.com) 52 . Örnek 36: Biye İşi Damat Bohçası (Kaynak: haticeozkan.1984:253). önceden istenen en ve uzunlukta kesilmektedir.2. tek olarak veya işleme iğneleriyle uygulanarak zengin süslemeler elde edilebilir (Eronç. Kavisli bölgeler için ütü ile şekillendirildikten sonra. kol. makinede ya tamamen el yardımıyla operasyon noktasına yönlendirilir ya da makineye biye aparatları takılarak biyenin giysiye dikilmesiyle işlem gerçekleştirilir(Yakatepe vd. Dikişle ve Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler Dikişle Yapılan Süslemeler: Biye: Giyimde süsleme veya temizleme amacı ile yaka.blogcu. Biye. etek ya da herhangi bir parçanın kenarına geçirilen verev kumaşa biye denilmektedir.2.2.

Pervaz: Kolsuz ve yakasız giysilerin kol ve yaka çevrelerini temizleme sağlamlaştırma işlemlerinde uygulanan bir dikiş tekniğidir. Pervaza tela yapıştırıldıktan sonra.2003) 53 . Örnek 37: Pervaz Çalışması (Kaynak: Atlamış.2000:53). Giysiye verev parçadan ve şekline göre kesilen parçadan olmak üzere iki şekilde pervaz geçirilmektedir. makinede istenilen yerlere dikilmesiyle işlem gerçekleştirilmektedir(Kodaz vd.

Enkrüste: Fransızca bir kelime olup. Enkrüste giyimlerde süsleme amacıyla ve kumaş yetişmediği zamanlarda.1988:192). her cins kumaşa uygulanabilmektedir. başka kumaş ilavesiyle giyimi tamamlamak için kullanılmakta olup.2003) 54 . kumaşı oyarak içine diğer bir parçanın konması anlamına gelmektedir. Ancak kumaşların kalınlıklarının aynı olmasına ve renklerinin uygun olmasına dikkat edilmelidir (Bayraktar. çinicilikte ve sedef kakmacılıkta da kullanılmaktadır. Giyimde kullanıldığı gibi oymacılıkta. Örnek 38: Enkrüste Çalışması (Kaynak: Atlamış.

atlama desenleri ve geri dönüşler yaparak. Kapitone giyime ceketlere. non-woven. sabahlıklara ve çocuk giyimine uygulanmaktadır. Örnek 39: Kapitone Yelek (Kaynak: www. pazen gibi malzeme yerleştirilerek üstünden düz. köpük veya diğer kalınlaştırıcı malzemelerin astar kumaşı ile değişik şekillerde. çok iğneli kapitone makinesi ve otomatik yorgan dikme makinelerinde kapitone dikişi yapılmaktadır. sünger. Teknolojinin gelişimi ile birlikte. kumaşın altına tahta pamuk.uygunkapitone.1988:143). tek kafalı kapitone makinesi. dik köşeli ve yuvarlak desenler ile kapitone dikişi yapılmaktadır(Yakatepe vd. Ayrıca kullanılan iplik de kumaşa uygun olmalıdır (Sever. zikzak makine çekmeye denilmektedir. Örneğin dört iğneli kapitone otomatında vatkalı.Kapitone: Kapitone. en eski el işlerinden biridir. Kapitone bütün dünyada uygulanan. Tafta dışında kumaşların hemen hemen hepsine kapitone yapılabilmektedir.1999:2305). kasnaksız kıvrımlar.com) 55 . Taftanın atmak ve yarılmak gibi kötü bir tarafı vardır. astarlara.

yerlerinde kullanılmaktadır. yan dikişler vb. Özellikle giysilerin cep.com) 56 . cep kapağı. Örnek 40: Spor Dikiş (Kaynak: www.kustekstil.Spor Dikiş: Teknolojinin gelişmesiyle birlikte çok çeşitli süsleme yapan makinelerde giysiye estetik bir görünüm ve cazibe katmak amacıyla spor dikiş uygulanmaktadır.

şematik büzgüler. Büzgüler yapılış biçimlerine göre isimlendirilmektedir.Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler: Büzgüler: Büzgü kumaşın bir ucundan istenilen yere kadar oyulgama dikişi geçirilmiş bir veya birkaç ipliğin çekilmesiyle meydana gelen ve kumaşın bolluğunu azaltan sık küçük pililerdir. Örnek 41: Sıra Büzgü (Kaynak: www. balpeteği) vb. balgümeci büzgüsü (Nidabey.com.ilhangunes.tr) 57 . Bunlar: Düz büzgü. su büzgüsü. gibi.

Düz büzgü; büzgünün en çok kullanılan ve en kolay şeklidir.

Örnek 42: Düz Büzgülü Etek (Kaynak: www.outletim.com)

58

Su büzgüsü; büzgünün su veya su buharı ile çeşitli biçimlerde şekillendirilmesine denilmektedir. Başka bir deyimle ipliksiz büzgü de denilebilir. Kumaş önce iplikle akla gelebilen her biçim ve şekilde büzülür. Su veya su buharı ile ıslatılır. Kurutulup şekillendikten sonra büzgü iplikleri çekilerek atılır ve ipliksiz şekillenmiş büzgü elde edilir (Eronç,1984:226).

Örnek 43: Yıldız Su Büzgüsü (Kaynak: Atlamış,2003)

59

Şematik büzgüde kumaş, geometrik şekillerle tutturularak büzülür. Bu büzgüler ütü ve yıkama ile bozulduğundan, yıkanmayan eşya ve giyimlere uygulanmaktadır. Saten, kadife, ipekli kumaşlarda daha iyi sonuç alınmaktadır. Bu büzgüler yapılışı ve görünüş biçimlerine göre isimlendirilmektedir (Kodaz ve diğerleri, 2000:36).

Örnek 44: Dalga Büzgü (Kaynak: Atlamış, 2003).

60

bal peteğini andırdığı için balgümeci adını almaktadır. Sağdan sola doğru çalışmaya başlanmakta olup.smockingstore.com) 61 .1990:286). Daha ziyade yazlık elbiseleri süslemekte kullanılmaktadır.Balgümeci Büzgüsü (Nidabey). dekoratif bir dikiş tekniğidir. Balgümeci yapmak için fazla kumaşa gereksinim vardır (Korkusuz. Örnek 45: Balgümeci (Nidabey) (Kaynak: www.

Pililer ince ve geniş aralıklı yapılabildiği gibi ütülü ve ütüsüz (Serbest) şekilde de yapılabilmektedir.net) 62 .kadincahayat. tek tarafa katlanan pililerdir.Pililer: Giysi veya herhangi bir eşyayı süslemek ya da bolluk vermek için yapılan kumaş kıvrımına pili denilmektedir. Pililerin çeşitli yapılış şekilleri vardır. bolluk vermek veya süs amacıyla yapılan. Bunlar: Tek taraflı pili (Düz pili). Örnek 46: Tek Taraflı Pilili Etek (Kaynak: www.

Pilikaşe.com) 63 . Örnek 47: Pilikaşe Etek (Kaynak: www.elderwearwecare. tek taraflı iki pili kenarının kumaş yüzünde karşı karşıya getirilmesiyle yapılan piliye denilmektedir.

Kanun pili.2002:86).konya.cc/forum) 64 . pilikaşenin tersten görünüşüne denir (Çatal. Örnek 48: Kanun Pilili Etek (Kaynak: www.

Örnek 49: Ütü Pilisi (Kaynak: www.Ütü pilisi. 2000:47).com) 65 .pilimodpilise. Daha çok yıkanmayan giyimlere uygulanmaktadır (Kodaz ve diğerleri. Genellikle süsleme olarak kullanılmaktadır. makine çekilmeden yapılan pilidir.

Akordeon pili. Örnek 50: Akordeon Pilili Elbise (Kaynak: www.vintagewedding. Perde ve farba kenarlarına uygulanmaktadır (Eronç.com) 66 . kanun pilinin çok ince yapılmış şekline denilmektedir.1984:251).

Bozulmayan pili (Tergallenmiş pili). 180 C sıcaklıkta pres altında bir kumaşa yapılan pilidir.2002:88).com) 67 . Örnek 51: Bozulmayan (Tergallenmiş) Pilili Etek (Kaynak: www.tunaplise. Yalnızca bazı sentetik kumaşlara uygulanabilmektedir (Çatal.

modalife. Örnek 52: Nervürlü Bluz (Kaynak: www.Nervür (Elde. makinede).net) 68 . cilt 9:295). bir kumaşın üzerinde kabarık bir süs meydana getiren bir veya iki milimetre genişliğinde dikilmiş ince piliye denilmektedir (Meydan Larouse.

chichiqueen.Volan: Daire veya çeşitli çizimlerle meydana getirilen büzgülü.com) 69 .2002:91). büzgüsüz kumaş kıvrımına volan denilmektedir (Çatal. Örnek 53: Volanlı Çocuk Elbisesi (Kaynak: www.

perde veya benzeri örtülerin kenarına dikilen büzgülü. tek taraftan büzülerek veya pili yapılarak uygulanmaktadır. her iki kenarı fırfırlı olan banttır. pilili.Fırfır-Farbela: Elbise. kol ağzı ve etek kenarlarında veya pat şeklinde süsleme olarak kullanılmaktadır (Eronç. Örnek 54: Fırfır-Farbela-Büzgü 5 Yaş Çocuk Elbisesi (Kaynak: www.1984:257). Büzgü yeri bir biye veya kurdele ile kapatılmaktadır. Fırfır iki türlü uygulanmaktadır: • Tek taraflı fırfır.com) 70 . • Çift taraflı fırfır. Düz veya verev kumaştan tek ya da çift kat kesilip ortası büzülerek hazırlanmaktadır. Genellikle giyimlerin yaka. düz veya verev kumaş bandıdır.chichiqueen.

pililer.2006:80)”. yani giysiye esneklik ve rahatlık kazandırmaktadır (Hazır. giysilere uygulanan çeşitli büzgüler. Drape.blogspot. Bir başka deyişle kumaşın fiziksel ve mekanik performansına bağlı olarak kumaş dökümünü ifade etmektedir. görsel bir efekt oluşturur. Örnek 55: Drapeli Gelinlik (Kaynak:damlamoda. hem de fonksiyonellik katar. dokusal. hem estetik olarak giysiye bir değer katar.com) 71 . verilen şekiller ve bolluklar anlamına gelmektedir.Drape: Fransızca bir kelime olup.

2.net) 72 . Genellikle çocuk giyimi süslemelerinde çeşitli işleme iğnesi ile birlikte sıkça uygulanmaktadır.2. Örnek 56: Etek Üzerine Sutaşı Süsleme (Kaynak: www.1984:273). düz.3. Hazır Gereçlerle Yapılan Süslemeler Sutaşları: Sutaşları giyim süslemede kullanılan çeşitli kalınlıkta ve çeşitli şekillerde makine tezgâhlarında dokunan veya elle örülmüş şeritlerdir.3. zikzak ve işlemeli sutaşı olarak isimlendirilmektedir (Eronç. Sutaşları.genckolik.

Örnek 57: Kurdela Nakışı İşlenmiş Giysi (Kaynak: hacermogul.Kurdeleler: İtalyanca bir kelime olup cordella’dan gelmiştir. Kurdeleler dokunuş biçimlerine veya dokuma ipliklerine göre değişik isimler almaktadırlar: Düz. keten. Bağlama veya süsleme çeşidine göre seçim yapılmaktadır. Bağlama veya çeşitli büzgü ve şekil verilerek uygulanabilmektedir (Çatal.com) 73 .blogcu. sentetik kurdele gibi.2002:97-98). kadife. Kurdeleler değişik genişliktedirler. Süslemede veya bir şeyi bağlamada kullanılan kumaş şerit anlamına gelmektedir.

oyku-aksesuar. güpür kenar danteli. karo danteli. sim dantel vb çeşitleri bulunmaktadır(Eronç. düz kenar danteli. Hazır danteller genel olarak. güpür ara danteli. Örnek 58: Hazır Danteller (Kaynak: www. düz ara danteli. kumaş dantel.com) 74 . kopanaki dantel.1984:273-274).Hazır danteller: Makine tezgâhlarında dokunan çeşitli şekiller vardır.

2002:101). dar ve uzun kumaş parçasına şerit denilmektedir.Şeritler: Değişik ipliklerden örülen veya dokunan yassı.sanalkurs. lame. düz koton. lase. pul boncuk ve taşlı şeritler olmak üzere isimlere ayrılmaktadırlar (Çatal. Dokunuşlarına göre. işlemeli. simli. Örnek 59: Saten Şeritler (Kaynak: www.net) 75 .

Örnek 60: Harçlar (Kaynak: www. Tek olarak veya işlemeli iğneleri karıştırılarak değişik işlemeler elde edilebilmektedir.Harçlar: Sim. Günümüzde çok yaygın olarak kullanılmaktadır (Kodaz vd.com) 76 .2000:59). renkli. sırma.dteks. merserize ile fabrikasyon olarak işlenen yassı şeritlere harç denilmektedir.

Örnek 61: Boyun ve Sırtında Pul Boncuk İşlemeli Bluz (Kaynak: urun. taş. desene konuş biçimlerine göre süslemeye değişik bir görünüm kazandırılabilir (Korkusuz.Pul boncuk: Pul ve boncukla işlenen fantezi eşyalar eskiden olduğu gibi günümüzde de rağbet görmektedir. resmi ziyafet.com) 77 . gece. tırtıl gibi gençlerle işlenen giyimler akşamüzerleri. inci gibi belirli bir tutturma tekniği olmakla beraber.1990:236–237). İnci. Pul boncuk.gittigidiyor. Pul boncuk işi yaratıcılık isteyen bir iş olduğu için malzeme iyi bir biçimde değerlendirilmelidir. kumaşa. boncuk. çay ve resmi ziyaretlere giderken giyilmekteydi.

Kordonlar: İnce.com) 78 .dteks. Örnek 62: Kordonlar (Kaynak: www.kalın olarak çeşitli ipliklerle makine elle bükülerek hazırlanmaktadır (Eronç.1984:274).

Kumaşın cinsine göre iplik cinsi ayarlanmalıdır (Kodaz vd.com) 79 . Örnek 63: Püskül (Kaynak: yeldatekstil. Püskül her türlü iplikle yapılabilmektedir.Püskül: Bir ucundan bazı şeylere süs olarak takılan saçak biçimindeki iplik demetidir. 2002:61).

org) 80 . ipliklerden yapılan yuvarlak püsküle ponpon denilmektedir. döşeme eşyasında süs olarak kullanılan yün. Ponpon tek renk. ipek vb.Ponpon: Saç. giyim süslemede.10marifet. iki renk veya renkler içi içe yerleştirilerek ebrulu da yapılabilmektedir (Eronç. Örnek 64: Ponpon Keçe Kolye (Kaynak: www.1984:204).

çamaşır ipeği veya kumaşın iplikleri çekilerek kumaş iplikleri üzerine yapılmaktadır.Saçak: Bazı kumaşların kenarlarındaki iplik salkımlarına saçak denilmektedir. kullanılacak kumaş cinsine göre yün. kup yerleri.e-sirket. Örnek 65: Saçak (Kaynak: www. orlon. 2000:60). Saçak.com) 81 . etek ve yaka kenarlarına süsleme olarak da kullanılmaktadır (Kodaz vd. ipek iplik. Genellikle örtü kenarlarına uygulanmakta olup günün modasına göre giysilerin kol ağzı.

com) 82 .2.3. Baskı Teknikleriyle Yapılan Süslemeler Batik Baskı: Kumaş üzerine bir nevi resim yapma tekniğidir.batikbazar. Batik baskı tekniğinde temel kumaşın renklenmemesi için istenen kısımların farklı yöntemlerle kapatılarak bölgesel renklendirme sağlamaktır. Batik baskı yöntemleri üçe ayrılmaktadır(Gültekin. Tipik özelliği ince düzgünsüz figür değişmeleridir. Örnek 66: Batik Baskı (Kaynak: www.4.2.2006:35).

çiçek veya hayvan motiflerinden oluşmaktadır. Genellikle geometrik.turkishmedia. Uygulama tekniği zordur.• Klasik Batik yöntemi: Bu yönteminde desenler balmumu ile kumaş üzerine uygulandıktan sonra boya banyosuna daldırılarak mumsuz kısımlara boya absorblanmaktadır. desenler elde çizilmektedir. Örnek 67: Klasik Mumlu Batik Çalışması (Kaynak: www.com) 83 .

blogcu.com) 84 .• Bağlama Batik Yöntemi: Bu yöntemde kumaşa. istenilen deseni veya efekti verebilmek için kumaşın belirli yerlerinin ince iplik veya sicimle sıkıca bağlanıp düğüm atılarak boya banyosuna daldırılmasıyla elde edilen bir yöntemdir(Corpman.1985:233-240).nuriayn. Örnek 68: Bağlama Batik Baskı (Kaynak: www.

Püskürtme Batik Yöntemi: Bu yöntemde boya banyosu kumaş

üzerine püskürtülerek ya da fırça darbeleriyle oluşturulmaktadır. Bu yöntemin yapılışında özel makineler kullanılmaktadır. Asit, direkt, küp veya reaktif boyarmaddeler kullanılabilir(Gültekin,2006:40).

Örnek 69: Püskürtme Batik Baskı (Kaynak: www.birdamlasu.com)

85

Flok (Floklama) Baskı: Floklama, yüzeyde kadifemsi, suni deri ve özel görünümlü tekstil yüzeylerini oluşturmak için kullanılan bir tekniktir. En basit floklama önceden yapışkanlı tabakaya kısa liflerin yapıştırılmasından meydana gelmektedir. Flok yöntemi genellikle; dekorasyon ve mont yüzeylerinde kullanılmaktadır. Ayrıca tişörtler, eşofman üstleri, ceketler ve tebrik kartlarında da kullanılmaktadır(Vico,1994:204-206).

Örnek 70: Flok&Sim Baskı (Kaynak: www.murat-tekstil.com)

86

Aşındırma Baskı: Önceden boyanmış kumaş üzerinde baskı olup, basıldığı bölgelerde kumaşın (renginin) aşındırılmasıyla elde edilen bir tekniktir. Beyaz aşındırma ve renkli aşındırma olarak ikiye ayrılmaktadır. Beyaz aşındırmayla zemin rengi aşındırılarak boyanmış efektler elde edilirken; renkli aşındırma da baskı patına, aşındırma maddesine dayanıklı boyarmadde ilave edilerek renkli efektler elde edilmektedir (Demirbaş,1999:1; Gültekin,2006:12; Arık,2008).

Örnek 71: Aşındırma Baskı (Kaynak: www.vera.com.tr)

87

Bu boyanın kumaşa uygulanabilmesi için yardımcı bir yapıştırıcıya ihtiyaç duyulmaktadır. Örnek 72: Pigment Baskı (Kaynak: www.asia.ru/en) 88 .Pigment Baskı: Eskiden beri kullanılan bir baskı tekniğidir. suda çözünmez. Boya kumaşa yapıştırıldıktan sonra boyanın kumaşın yüzeyinde kalması sağlanmaktadır(Gözen.1963:5). Pigment madeni bir boyadır.

Örnek 73: Transfer Baskı (Kaynak: www. Sonra kalandır ya da pres makinelerinde ısı ve basınç etkisiyle bu desen kumaş üzerine aktarılmaktadır.Transfer Baskı: Transfer baskıda kumaş üzerine basılacak desen önce kâğıda aktarılmaktadır. Gültekin.1999:7. Kumaş kâğıtla yüz yüze gelecek şekilde makineye verilir.com) 89 .2006:18).basakreklam. Üzerine uçucu dispers boyarmadde basılmış kağıdın ve basılacak kumaşın 150–220 derecede ortalama 30 saniye basınç altında tutulması esnasında süblimleşen boyarmaddenin kumaş üzerine geçmesiyle transfer işlemi gerçekleşmektedir( Demirbaş.

Örnek 74: Pistole. metalik bronz baskıya benzer bir sonuç veya sedef parıltılı renkler elde edilmektedir. Sedef efektli baskı film. rulo ve rotasyon baskı teknikleriyle gerçekleştirilmektedir(Güler.2003:29). pigmentlerle karıştırıldığında ise.Sedef Baskı: Açık ve koyu renkli kumaşlarda canlı ve parlak sedef efekti elde edebilmek için hazır potlar mevcuttur. Sedef. Varak. Tek başına kullanıldığında inci parlaklığı efekti.com) 90 .cevhermoda. Sim ve Yaldız Baskılar (Kaynak: www.

Örnek 75: Gofre Baskı (Kaynak: www. Bu nedenle ütülenmemelidir(Biçer.2003:12).biz) 91 .sanayi.Gofre Baskı: Elyafı şişirici maddelerle istenilen desene göre baskının yapılıp desenin bulunduğu bölgelerde çeşitli büzülme efektlerinin oluşturulmasıyla elde edilen baskı tekniğidir. Gofre kumaşlar ütülendiğinde büzülme efektlerini kaybetmektedir.

Örnek 76: Yakma Baskılı Şal (Kaynak: www. liflere zarar veren kimyasal maddeler ile basılarak. lif çeşitlerinden birisinin desenli bölgelerde bozuşturulduğu baskı tekniğidir. Böylece liflerden biri parçalanarak transparan benzeri desen oluşmaktadır(Güler. Baskıdan sonra kumaş yıkanarak kurutulmaktadır.Yakma Baskı: Birbirinden kimyasal açıdan farklı liflerden oluşan dokumaların.2003:29).com) 92 .silknbeauty.

2006:63). Örnek 77: Kabartma Baskı (Kaynak: www. kabartma tozu ve gerekli kimyasal içeren pattır.com. Kabartma patı. Bu baskı patı yapısında bulunan özel maddeler sayesinde ısı altında kabararak 3 boyutlu efektler oluşturulmaktadır.tr) 93 .sedefbaski.Kabartma Baskı: Bu baskı tekniğinde diğer baskı tekniklerinden farklı olarak. Bu teknikle oluşturulan mamullerin yıkama ve sürtme haslıkları oldukça düşüktür. 3 boyutlu desenler elde edilmektedir. Kabartma oranı artıkça haslıkları azalmaktadır( Gültekin.

Yaldızın kumaşa bağlanması binder ile sağlanmaktadır.Yaldız Baskı: Açık ya da koyu renkli kumaşlarda yaldız parlaklığı elde etmek üzere geliştirilmiş baskı efektidir. Örnek 78: Altin Yaldiz Baski (Kaynak: www.2003:19). Bu yüzden iyice karıştırılıp homojen bir yapı elde edilmelidir(Biçer. Buna karşın gümüş tozun yaldız patıyla karışımı daha zordur.com) 94 . Bu amaçla piyasada hazır baskı patları bulunmaktadır. Yaldız patı hazırlanırken ihtiyaca göre % 10–20 toz yaldız katılabilir. Altın toz yaldız patıyla çok çabuk ve kolay karışmaktadır.modernisttshirt.

com) 95 . Bilgisayarda hazırlanan desen şablon ve renk ayrımı yapılmadan baskı makinesinin püskürttüğü boyalarla gerçekleşen bir tekniktir(Yıldırım. Örnek 79: İnkjet Baskı (Kaynak: www.2003:48).İnkjet Baskı: Mürekkep püskürtme baskı olarak ifade edilebilir.wearyourbeer.

Giyim Süsleme Tasarımı Süsleme tasarımını açıklayabilmek için öncelikle tasarı. Tasarı.com) 3. hazırlanmış kalıplarla yapılan yüksek baskı tekniğidir(Biçer.2006:12). tasarım ve süsleme tasarımına değinmek gerekmektedir. tüm süsleme sanatlarının temelini oluşturmaktadır. ürüne estetik değer kazandırmaktır(Alpaslan.mettekstil. Tasarım. maket vs. 96 . çizim.Yüksek Baskı: Tokat basmacılığı da denilmektedir.2003:85). bir tasarlama eylemi sonucunda beliren ve asıl yapıtın gerçekleştirilmesi sırasında yönlendirici olan proje. fakat ürünün gerçekleştirme aşamasını içermeyen çalışmaların tümüdür. gibi ürünlerin tümüne denilmektedir(Yerlikaya. sanatsal değer taşıyan bir ürün ortaya koymak amacıyla yapılan. 2003:21). Örnek 80: Yüksek Baskı (Kaynak: www. Süsleme Tasarımı.3. Süsleme tasarımının amacı ürünün işlevini değiştirmeden. Basılacak desenin basılmayacak kısma göre yüksek bırakılarak.

Tekrar. Tarihöncesinde ise süsleme sanatının esin kaynağını. çeşitli ağaç kabukları. bütünleyici özelliğine karşın. süsleme sanatına kaynak oluşturmaktadır. karşıtlık(zıtlık) ve egemenliktir. İlkeler. fincan vb.3. kuru bitkiler. çengelli iğne. cezve. Elemanlar ve Yöntemler Giyim Süsleme Tasarımında Kaynaklar: Giyim süsleme tasarımının genel olarak kaynakları. ritim. • Tekrar (Yineleme): Bir öğenin aynen ya da yakın değerde birden fazla sayıda kullanılması tekrarı oluşturmaktadır. yapay biçimler. düğmeler. süslemeye kaynak oluşturmuştur. taş. süsleme tasarımının kaynaklarını teşkil etmektedir. her türlü süs eşyası girebilir. bitkiler ile hayvan figürleridir. koram. el sanatlarında ve süsleme resminde en çok kullanılan ilkelerden biridir. soyut biçimler ve ulusal geleneksel biçimler olarak gruplandırılmaktadır. farklı yorumlayarak veya üsluplaştırarak yepyeni görüntüler kazandırmıştır. Geçmişten günümüze kadar insanların benliklerini ve geleneklerini korumak amacıyla çevresindeki nesneleri olduğu gibi yansıtmak yerine. yazı gibi öğeler. nesnelerin çok sayıda ve benzer olarak kullanılması tasarımda tekdüzeliği ön plana çıkararak bıkkınlığa sebep olabilir. kare. • Doğal Biçimler: Süsleme tasarımında doğada bulunan canlı-cansız her biçim. Bu 97 . mimaride. süsleme sanatlarında. kaya parçaları vb. Kaynaklar.3. Tekrarın birleştirici. • Yapay Biçimler: İnsanların hayal güçlerini kullanarak çevresinde gördüğü her türlü eşyayı farklı biçimlerde tasarlamasıyla. üçgen gibi vb biçimler. doğal biçimler. daire. denge. yaprak çiçek vb.1. çizgi. Doğal kaynaklar arasında en çok kullanılanlar. uygunluk. biçim. • Soyut Biçimler: İnsanın düşünce gücünü harekete geçirdiği biçimlerdir. Yapay kaynaklara. Giyim Süsleme Tasarımında İlkeler: Yineleme(Tekrar). doku ve renk oluşturmuştur. Giyim Süsleme Tasarımında. süsleme Nokta. birlik. • Ulusal Geleneksel Biçimler: Geleneksel motifler ve biçimler. tasarımının soyut kaynaklarıdır.

Uygunluk ilkesi biçimler arasında rahatlıkla bağıntı kurabilmesine zemin hazırlayarak. Kimse bir başkasına ait olan çizgi ritmini tekrarlayamaz. ölçüsü gerektiği oranda değiştirilmeli ya da diğer boşluklara denge sağlayıcı yeni biçimler eklenmelidir”(Alpaslan. renk. değer. bir dengenin olması gerekmektedir. birbirine zıt iki uç arasında bağlantı oluşturan ve bu iki zıt denilmektedir. ara boşlukların giderek fazlalaşmasıazalması.2007:148). kompozisyona canlılık verilebilir (Alpaslan. Bu uygunluk onların ölçü. • Denge: Bir sanat yapıtını oluşturan öğelerin. • bağlantı Koram: Tasarımda. dokuları. şekillerin ve renklerin düzenli aralıklarla tekrarlanmasından meydana gelen uyumdur. Tasarım yaparken ritmin aynı uzunlukta ve eşit mesafede olması ritmi sıkıcı yapabilir. periyodik olarak büyülüp-küçülmesi.2006:25). bütün içinde kompozisyon düzenini bozmayacak şekilde dağılışına denge denilmektedir(Artut.2003:75). belli aralıklarla değişime uğramaları. tasarımın oluşmasını kolaylaştırmaktadır.nedenle ortaya çıkan monotonluğu diğer öğelerle gidererek.2007:53).2003:72). Bir sanat yapıtında hareketin olduğu yerde ritim vardır. 98 . • Uygunluk: Nesneler ve biçimler arasında ortak ya da yakın yönlerin bulunması uygunluk olduğunu göstermektedir. kendi bünyesine ait olan çizgi ritmini yansıtmaktadır. Eğer bir dengesizlik hissediliyorsa ya dengesizlik yaratan bölümlerin yeri. Kişinin el yazısı. Aynı zamanda uygunluk çağrışım ve benzerliklerin vurgulanmasıyla önemli ölçüde yaratıcılığı geliştirmektedir(Alpaslan. yön.2003:68). Bir çiçeğin yapraklarının ortadan dışa. • Ritim: Ritim çizgilerin. yönleri ve aralıkları birbirleriyle tartıldığında. rengi. Koram tabiattaki düzende de net bir şekilde görülmektedir. konumlarının ve renklerinin giderek değiştirilmesi ritmi canlı ve hareketli tutmaktadır(Doğangün. bunu engellemek için belli sistemlerle yenilenmeleri. doku özelliklerinden biri ya da birçoğu yönünden olabilir. ölçü ve aralık gibi elemanlar arasındaki arasında kademeli olarak geçişi sağlayan düzenlemelere koram ilişkilerden yola çıkarak. biçim. dokusu aralığı. küçükten büyüğe doğru sıralanması örnek olarak verebilir(Yerlikaya. Bir tasarımda biçimlerin renkleri.

Biçimlerin ortaya çıkmasında ışık ve gölge önemli bir rol oynamaktadır. (Çellek. biçimler çok farklı olsa da dokuları birbirine benzer ise kompozisyonda birlik sağlanmış olmaktadır(Yerlikaya. Karşıtlıkta biçim. Işığın etkisi daima gölge ile birlikte ele alınmaktadır. bütünlük gibi tasarımda esastır. yön. Tasarımdaki her türlü zıtlık egemenliği tekdüzelikten kurtarmaktadır(Çellek. Sanatın çizgi ile başladığı bir gerçektir.2003).2006:75). Bir kompozisyonu oluşturan elemanlar arasındaki uygun bağlantılar birliği ortaya koymaktadır. organik bütünlükle ilgilidir. bakımlardan birinin veya birkaçının söz konusu olduğu bu zıtlıklar insanı aynı zamanda beklemediği etkilerle karşılaştırdığı için ürpertir veya uyarır. Genişlik ve uzunluğu ne olursa olsun. Örneğin. Değişiklik ilgiyi çeker ve heyecanlandırır. • Karşıtlık (Zıtlık): Kontrast. Ucun genişliğine göre noktalar büyüyüp küçülebilmektedir. Gölge bir nesnenin ışıksız bölümlerinde ortaya çıkan koyuluklardır. değer. aralık. • Çizgi: Çizgi. göz ve beyin oluşturmaktadır. Resimde çizilen desene hacim. Kompozisyonda oluşturulan bütünün değeri. • Işık-Gölge: Görme olayının ve görsel algılamanın temelini ışık. doku. En yalın geometrik öğedir. ayrı ayrı öğelerin değerinden üstündür. doku bakımından üstünlük sağlanmasına egemenlik denilmektedir.2003). Giyim Süsleme Tasarımında Elemanlar: • Nokta: Herhangi bir ucun herhangi bir yüzeyde bıraktığı izdir. Bir noktanın verilen doğrultudaki uzantısı bir çizgidir. çeşitlilik ise tasarımı canlandırır. onu çizgi olarak tanımlayabiliriz. değer. tasarımın en temel öğesidir.2006:27). • Egemenlik: Bir kompozisyonda kullanılan öğelerden birinin ya da bir grubun diğer öğelere göre ölçü. Böylece canlılık başlar ve ilgi toplanır(Kaymakcan. Noktalar soyut ve somut gibi çeşitli anlatım olanaklarına sahiptir(Alpaslan.2003:31). renk. Noktalarla ritmik düzenlemeler yapılabilmektedir. derinlik 99 . Bunlardan birinin eksikliği bu algılamanın oluşmasını engellemektedir.• Birlik: Sanat eserinde birlik. renk. ölçü vb. eğer biçimi bir çizgi etkisi yapıyorsa.

bir nesnenin şekli(formu) anlamındadır. Açık-koyu valörün önemini ortaya koymaktadır. Işığın eşya üzerine çarpmasıyla yansıyan ışınlardan gözümüzde meydana gelen duyumların her birine renk denir.2007). Strüktür (İçyapı) : Birbiriyle sık bağlantılı. şekil. Renk biçimden daha önce göze çarptığı için süslemede önemli rol oynamaktadır(Polat. (Gökmen. üçüncü boyut. Bu bağlamda tasarımcı renk konusunu iyi bilmek zorundadır. benzer formların iki ya da üç boyut üzerine yinelenmesinden strüktür doğmaktadır(Görşen. Böyle bir yüz plastik bakımından daha ilginç bir görünüme sahiptir. açık-koyu tonlar arasında bağlantılar ve geçişler demektir. Bir biçimin iyi bir anlatım kazanabilmesi için dış sınırlarının tamamen kapanması gerekmektedir.200:21).2003:40–41). nesne ışıkta bulunan renklerin bazılarını emer. • Doku: Bir cismin yüzeyi dokunulduğunda sert ya da yumuşak pürüzler içerir. • Biçim: Süslemenin vazgeçilmez öğelerinden biridir. Tekstür (Dış yapı) : Yüzeyde. onları daha anlamlı yapmaktadır. dış görünüş diye tanımlanır. Yeryüzünde her varlığın bir biçimi vardır. göz ile anlaşılan bir ışık tesiridir. ışık-gölgenin yardımıyla yapılmaktadır. objelerin içyapılarında bir dereceye kadar. derinlik yoktur(Alpaslan. • Renk: Renk. bazılarını yansıtır. Bu işleme de modülasyon denir(Alpaslan. Sanatçı yapıtında açık- 100 . kendini belli eder. Biçim anlamı farklı yorumlansa da süsleme resminde her biçim kesinlikle iki boyutludur.(üçüncü boyut) vermek ve daha anlamlı ifade edebilmek.1998:1). Valör. parçaların düzeni. Bu pürüzlere o cismin dokusu denilmektedir. Bir tasarımın doğadan yararlanarak ya da soyut veya süsleyici olması açık-koyu düzeninde aranan özellikleri değiştirmez. • Açık-Koyu: Açık-koyu.2003:47). renklerin açıklık ve koyuluk değerleriyle ilgili bir kavramdır. Renk kullanıcının beğenisini etkileyen en önemli öğelerden biridir. Sözlük anlamı. Biçimlerin iç çizgilerinin de kendi karakterine uygun ve özelliklerini belirten bir ilişki içinde olmaları. Işık nesneye çarptığında. Tasarımda anlatımın hem renkli hem de renksiz yapıldığı durumlarda açık-koyu lekelerin düzenindeki denge aynı derecede önemlidir.

süslemeler ya da kumaş üstünde goblen çin iğnesi gibi işlemeler. modernize etmek. tümüyle kavramak için kullanılan yöntem veya bir araçtır(Kalkan. bu tür süsleme örnekleridir. kuş.2003:103). Süsleme tasarımında en çok kullanılan bir yöntemdir (Alpaslan. biçim. Doğal biçimlerin açık-koyu lekelerinden. modernize gereksinimlerine moda Modernizasyon her alanda yararlanılan bir tasarım yöntemidir. Özellikle süsleme sanatlarında. kelebek. Doğa kaynaklı biçimlerle yapılan süsleme tasarımlarında. yenileştirmek. kullanılacak yüzeye olduğu gibi uygulanmaktadır. Modernizasyonda önemli olan eski motifleri alıp aynen kopyalamak değil. 101 . • günün Modernizasyon: Sözcük anlamı. metot. biçim bozma (deformasyon) en çok uygulanan yöntemlerdir(Alpaslan.2006:3).2003:45–46). • Stilizasyon (Üsluplaştırma): tezyini ve şematik hale Stilize. üsluplaştırmak. çiçek vb. 1978:29). karakteri kaybolmadan sokulmuş biçim ya da motife basitleştirerek denilmektedir(Akar vd. çizgi ya da nokta ile değişik anlatımlarından yola çıkılarak süsleme tasarımları oluşturulabilir. üsluplaştırma (Stilizasyon). uygun bir hale getirme vb. sistem). soyutlama (abstraksiyon). doku ve renkte değişiklik yapılmadan. gerçekçi anlatım. yalınlaştırmaktır.2003:89).koyu dağılımını tasarlarken renklerin açık-koyu değerlerinden ya da siyah-beyazgrilerden yararlanmaktadır (Alpaslan. • Soyutlama (Abstraksiyon): Bir nesnenin herhangi bir yanını öbürlerinden ayırarak tek başına ele alan ansal işlemdir. ise stilize yoluyla yapılan süsler. • Gerçekçi Anlatım(Natüralist Anlatım): Doğadan alınan nesne. Porselen bir vazo veya tabak üstünde manzara. işlemine denilmektedir. ölçü. süslemenin amacına ve ilkelerine uygun olarak. Stilizasyon 2003:90). bir amaca ulaşmak için izlenen yol demektir(Usul. Giyim Süsleme Tasarımında Yöntemler: Yöntem. bunları yeniden yorumlayıp günün gereksinimlerine ve sanat anlayışına uygun olarak geliştirmektir(Alpaslan. mimarlıkta birçok alanda uygulanmaktadır. alanında. Gerçekte yeniden somuta varmak ve somut bütünü parçalarında da birbirleriyle olan ilişkileri içinde.

Süsleme tasarımında bu sözcük hiçbir zaman biçim bozukluğu anlamında kullanılmamalıdır. • Motif: Fransızca bir sözcük olan motif. zenginleşmiş ve yeni çizgiler oluşturulmuş hali olarak tanımlanmaktadır. En çarpıcı özellik ön plana çıkartılarak üsluplaştırılmaktadır. armut. sanat eserinin oluşturulmasında ta başından sonuna kadar rol oynayan. kayısı. Motifler bağımsız olarak kullanılabildiği gibi çeşitli biçimlerde de tekrarlanarak daha büyük motifler.2.2003:116). • Su Deseni (Yatay ve Dikey Tekrarlar): Süsleme tasarımında sürekliliği olan ince uzun desenlere “Su” adı verilmektedir. ekleyen ve çıkaran ana işlem olarak da tanımlanabilir.Giyim Süsleme Tasarımında Desen • Desen: Çizgilerin bir araya gelerek somutlaşmış. gibi doğa motifleridir(Akar vd. şeftali) ev. bitki motifleri (lâle.. 3. Belli başlı motifler şunlardır: Geometrik şekiller. Su desenleri tekrar sistemleriyle istenildiği kadar çoğaltılabilecek kuruluşta tasarımlardır. Bir motifin güzelliği tasarımın bütünlüğüyle değer kazanmaktadır (Alpaslan. meyveler (üzüm. menekşe. dağ. Türk işlemelerinde kullanılan motifler diğer sanat eserlerinde kullanılanlardan daha zengindir ve bölgelere göre değişmektedir. tepe v.2003:97).s. selvi ağacı). nar. Genişliği ve uzunluğu ne olursa olsun bu özellikleri taşıyan süsleme tasarımlarına “Su Deseni” denilmektedir. malzemeyi buyruğu altına alan. 1978:10). sümbül. karanfil. Alpaslan. karpuz. denetleyen. süslemeyi oluşturan temel birimdir.3. çadır. Genellikle süsleme tasarımında en çok motif ve su deseni kullanılmaktadır. sular ya da yüzey kompozisyonları oluşturulabilir. 102 . gül. çok sitilize hayvan figürleri. kayık. estetik anlatım bozulmamalıdır(Güvendi. Küçük motifler değişik sistemlerde tekrarlayarak ve birbirine bağlanarak su desenini oluşturmaktadır.2006:44. tasarlayan. Başka bir değişle.• Biçim Bozma (Deformasyon): Biçimlerin doğada rastlanmayacak biçimde değiştirilmesine deformasyon denir.

süzene ve aplike işlemelerinde çoğunlukla kullanılmaktadır). yüzeyin tamamı doldurularak yapılan desen tasarımlarıdır. bu başlıkta bir araştırmaya rastlanmamıştır. • Accurate Desen Çizim Programı(Çin İğnesi. ve birçok süsleme dikişlerinde kullanılmaktadır). YÖK Dokümantasyon Merkezinde konuyla ilgili araştırmalar taranmış. kümelenmesi ve belli başlı teknikler. internet ortamında taramalar yapılmış. Türkiye’deki Hazır Giyim işletmelerinde giyim süsleme aşamasının uygulamalarını konu almaktadır. literatür bilgilerinden yararlanmak için kurum ve kuruluşların kütüphanelerine ulaşılmış. ajur. • Punch Desen Çizim Programı (Sarma ve Çin İğnesi işlemelerinde kullanılmaktadır). Anadolu ve çevresi Türk İşlemeciliğin 103 . Araştırmanın yazımı esnasında. Konuyla İlgili Araştırmalar Bu çalışma.2003:138)”. halı ve eşarp desenleri gibi(Alpaslan. İğne Ardı.2 vb. “Türk İşleme Sanatı Tarihi” adlı kitabında. Ancak bu konu çerçevesinde ele alınabilecek bazı çalışmalara rastlanılmıştır. Su ve motif tasarımında olduğu gibi yüzeyin belirli bir bölümünde kullanılmak için değil. hazır giyimde giyim süsleme işlemlerinden yola çıkılarak. piko işlemelerinde kullanılmaktadır).• Yüzey Süsleme: Yüzeyin tamamının süslenmesi amaçlanmaktadır. Sarma. fisto. antika. • Pfaff-PC-Designer2.3. Sarma ve dikiş teknikleri kullanılmaktadır). taramalar sonucunda. Desen Programları Hazır giyimde süsleme aşamasında kullanılan belli başlı desen programları şunlardır: • Tajima DG/ML By Pulse Desen Programı (Pul-payet. işlemenin tanımı. Örneğin. kumaş. kongre tebliğleri.3. gibi programlardır(Kanaviçe. konuyla ilgili sempozyum. 3.4. makaleler incelenmiş. • Eos Compucon Desen Çizim Programı (Çin iğnesi. Bu çalışmalar şunlardır: BARIŞTA (1995). 3.

sınıflandırılması. yabancı nakışlar ve Türk nakışlarına değinmiştir. giyimin tanımı. tarihçesi. “Nakış” isimli çalışmasında. işleme hakkında genel bilgi. Anadolu Beylikleri Dönemi ve Osmanlı İmparatorluğu dönemi işlemeleri ile ilgili genel ve tarihi bilgilere değinmiştir. SEÇKİNÖZ. ÜLGER tekniklerine değinmiştir. dokumanın iplikleri sayılarak. giysi dikiminde kullanılan araç-gereçlerin tanımı seçimi ve kullanılması. Nakışın doğuşu. “Süsleme Teknikleri” adlı kitabında. hesap işi tanımı. tarihi gelişimi. tarihçesi. İLKER. Moda resmi ile Giyim tarihi hakkında bilgiler verilmiştir. “Giyimde Uygulanan Süsleme Teknikleri” adlı çalışmasında. kullanılan araç ve gereçler ile giyim süsleme teknikleri hakkında genel bilgiler verilmiştir. tarihçesi ve süsleme 104 . KODAZ. “Resim II Moda Resmi ve Giyim Tarihi” isimli kitabında. ETİKE (1986). süslemenin tanımı. “Hesap işi-Antep-Suzene” ders notları isimli çalışmasında. KOMŞUOĞLU. giyim öğretiminin temel işlemleri ve süsleme teknikleri hakkında teknik bilgilere yer verilmiştir. işlemede kullanılan araç-gereçler. ÇERÇİ. işlemede desen ve kompozisyon özellikleri. desen tanımı ve desen seçiminde dikkat edilecek noktalar.Anadolu ve Anadolu dışındaki kaynaklarını içeren. süsleme ve desenin tanımı. ÇATAL (2002). endüstrideki yeri ve giyim seçimini etkileyen etmenler. giyim ve moda. İMER. toplumdaki yeri. BAYRAKTAR (1988). kapatılarak. “El İşlemeleri” adlı kitabında. KÖKLÜ (2002). Anadolu Selçukluları. “Giyim” isimli kitabında. süslemenin tanımı. “Giyim Süsleme Teknikleri” isimli kitabında. giyim ve modayı etkileyen faktörler. IŞIK (1990). desen tanımı ve desen seçiminde dikkat edilecek noktalar ile Konfeksiyonda giyim süsleme çeşitlerine ve tekniklerine değinmiştir. (2000). çekilerek yapılan iğne teknikleri ve iğne oyasına yer verilmiştir. KORKUSUZ (1990). TUNCAY. ERONÇ (1984). faydaları. gelişme evreleri. ALPASLAN. kesilerek. işlemenin tanımı.

sorunları ve çıkış stratejilerine değinmiştir. ÖZGÜR (2006). Türk tekstil ve konfeksiyon sanayinin güçlü ve zayıf yönleri.iğneleri. “Türkiye’de Tekstil ve Konfeksiyon Sektörünün Durumu ve Çıkış Starejileri” adlı tez çalışmasında. fırsatları. suzene (Kasnak) işi. 105 . tarihçesi. Türk tekstil sektörünün gelişimi ve bugünkü durumu. suzene işi yapılırken dikkat edilecek esasların öneminden bahsetmiştir. tehditleri. dünya tekstil ve sanayinin bugünkü durumu. tanımı.

Tablo–1: Firmanın Kuruluş Tarihine Göre Dağılımları.7 1. Firmanın Kuruluş Tarihi 1967 1970 1973 1977 1978 1980 1988 1990 1991 1992 1994 1995 1996 1997 1998 Sayı 1 1 1 1 1 1 1 3 1 1 4 4 4 1 2 Yüzde 1. 4.7 1.7 1.1 Araştırma Kapsamına Giren İşletmelerle İlgili Genel Bilgilere Ait Bulgulara Bu Bölümde Yer Verilmiştir.IV.6 6.3 106 .7 6. Araştırma kapsamına giren firmaların kuruluş tarihine göre dağılımları Tablo 1’de verilmiştir. İstanbul. Konya ve Adıyaman’daki giyim süsleme alanında üretim yapan hazır giyim işletmelerine ait tablo bulguları yer almaktadır.0 1.6 1.7 1.7 5.7 1. BÖLÜM BULGULAR Bu bölümde. İzmir.7 1.7 3.6 6.7 1.

7 50.7 5. 1990 yılı sonrasında Türkiye’de hazır giyim sektöründe önemli bir artış olduğu tablodaki sonuçlardan görülmektedir.0 100 Ankete katılan kişilere firmaların kuruluş tarihi sorulduğunda % 16.3 5.0 1. Firmaların Bulunduğu Şehirler İstanbul İzmir Konya Adıyaman Toplam n=60 Sayı 11 7 30 12 60 Yüzde 18.4’ünün 1991–1999 yıllarında ve % 41.0 20.0 5.3 11.0 5.2 11.7’sinin 2000– 2007 yılları arasında kurulduğu belirlenmiştir.0 100 107 . Tablo–2: Firmaların Bulunduğu Şehirlere Göre Dağılımları.0 3.1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Toplam n=60 8 7 3 1 3 3 2 3 3 60 13.7 5. % 41.9’unun 1967–1990 yıllarında. Araştırma kapsamına giren işletmelerin bulunduğu şehirlere göre dağılımları Tablo 2’de verilmiştir.

Araştırma kapsamına giren firmaların hangi tarzda ürünler ürettiklerinin dağılımları Tablo 3’te verilmiştir. “ Firmanızda hangi tarzda ürünler üretiyorsunuz?”. Buna karşın Konya ve Adıyaman’daki gelişmekte olan hazır giyim işletmelerinin ankete katılımları daha fazla olmuştur.1 100 108 . Tablodaki sonuçlara göre kadın dış giyim üretimi yapan firmaların genellikle yarı fantezi tarzda ürünler ürettikleri sonucuna varılmıştır.Firmaların örnekleme alınan iller arasındaki anket dağılımlarına göre % 18. bu firmaların yetkili kişilerinin tatilde olmaları veya zaman ayıramadıklarını.2 49. % 50’si Konya ve % 20’sini Adıyaman illeri kapsamaktadır. Sayı 24 12 39 4 79 Yüzde 30. Araştırmaya katılan firmaların ankete katılımlarının en az İzmir ve İstanbul illerinden oluşmasının nedeni. Başka bir ifadeyle yüzde (%) değerlendirmesi 79 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır.4 15. Bu bulgular doğrultusunda Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmelerinin okul sanayi işbirliğine önem vererek bu araştırmayı benimsedikleri sonucuna varılmıştır.7’si İzmir. İstanbul ve İzmir Sanayi ve Ticaret Odasından alınan 500 hazır giyim işletmelerinin adres ve telefonlarına ulaşılarak büyük ölçekli firmalarla dolayısıyla görüşülmüştür. katılmak istemediklerini sözlü belirtmişlerdir. Ürünler Spor Fantezi Yarı Fantezi Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=79 Tablo 3 incelendiğinde. Tablo–3: “ Firmanızda Hangi Tarzda Ürünler Üretiyorsunuz?” Sorusunun Dağılımları.3’ü İstanbul.3 5. ankete Ancak anketin yaz döneminde olarak uygulanmasından dolayı. % 11. her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da ankete verilen cevaplar bu yüzden anket sayısını aşmıştır. şeklinde yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için.

0 1. Tablo–4: “İşletmenizde Hangi Tür Ürünler Üretiyorsunuz?”. Mayo.) Belirtiniz… Toplam n=93 Araştırmaya katılan işletmelere “ Firmanızda hangi tür ürünler Sayı 47 18 14 14 93 Yüzde 50.5 19. her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da ankete verilen cevaplar bu yüzden anket sayısını aşmıştır.1 100 üretiyorsunuz?”. Triko.7 100 109 . şeklinde yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için.3 5. Gelinlik.Araştırma kapsamına giren işletmelerin hangi tür ürünler ürettiklerinin dağılımları Tablo 4’te verilmiştir. Sorusunun Dağılımları. Üniforma vb. Üretilen Ürünlerin Türleri Kadın Dış Giyimi Erkek Dış Giyimi Çocuk Dış Giyimi Diğer (İç Giyim. Araştırma kapsamına giren firmaların üretim tarzının dağılımları Tablo 5’te verilmiştir. Elde edilen verilere göre giyim süsleme aşaması uygulamalarının daha çok kadın dış giyim üretiminde önemli bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Üretim Tarzı Fason Özgün Her İkisi de Diğer Toplam n=60 Sayı 36 20 3 1 60 Yüzde 60 33. Sporcu Giyimi. Tablo–5: “Firmaların Üretim Tarzı Nedir?”. Sorusunun Dağılımları. Başka bir ifadeyle yüzde (%) değerlendirmesi 93 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır.1 15.3 15.

Tablo 5’ten de anlaşıldığı üzere giyim süsleme alanında faaliyet gösteren firmaların % 60’ı fason üretim yapmaktadır. Firma yetkilileri anketleri doldururken fason üretim yapmanın sıkıntıları olduğunu ileri sürmüşlerdir. Fason üretim yapan firmaların kendi tasarımlarını üretme gibi bir fırsatları yoktur. Çünkü müşteri kendi istekleri doğrultusunda ürünün portfolyosunu hazırlayıp üretici firmalara göndererek ürünlerini üretmektedirler. Bu firmalara göre temel sorun, siparişin zamanında teslim edilememesi ve müşteri memnuniyetsizliğidir. Günümüz teknolojisine ayak uydurabilen firmaların artık daha modern tarzda kendi özgün tasarımlarını üretmek için bilinçli bir şekilde kalıp programları kullandıkları gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. 4.2. Hazır Giyimde Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarıyla İlgili Sorulara Ait Bulgulara Bu Bölümde Yer Verilmiştir. Alt Problem 1: Hazır Giyim İşletmelerinde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Verildiğine Ait Bulgular. Araştırma kapsamına giren işletmelerin ürünlerinde giyim süslemeye ne ölçüde yer verdiklerinin dağılımları Tablo 6’da verilmiştir. Tablo–6: “Ürünlerinizde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Veriyorsunuz?”, Sorusunun Dağılımları. Ne Ölçüde Yer Verdikleri Sürekli Ara Sıra Nadiren Hiç Toplam n=60 Tablo 6 incelendiğinde, araştırma kapsamındaki işletmelerin giyim süslemeye ne ölçüde yer verdikleri öğrenilmek istenmiş ve verilen cevaplarda firmaların % 60’ı sürekli, % 36,6’sının ara sıra giyim süslemeye yer verdikleri görülmektedir. Nadiren Sayı 36 22 1 1 60 Yüzde 60 36,6 1,7 1,7 100

110

ve hiç cevabını veren firmaların oranı ise % 3,4’tür. Bu bulgular doğrultusunda firmaların giyim süslemeye önemli bir ölçüde yer verdikleri sonucuna varılmıştır. Alt Problem 2: Giyim Süsleme Tasarım Aşaması Uygulamalarının Nasıl Gerçekleştirildiğine Ait Bulgular. Araştırma kapsamına giren işletmelerin giyim süsleme tasarım aşamasını nasıl gerçekleştirdiklerinin dağılımları Tablo 7’de verilmiştir. Tablo–7: “İşletmenizde Giyim Süsleme Tasarım Aşamasını Nasıl

Gerçekleştiriyorsunuz?”, Sorusunun Dağılımları. Tasarım Aşamasını Nasıl Gerçekleştirdikleri İşletme Bünyesinde Stilist/ Tasarımcı Tarafından Müşteri İstekleri Doğrultusunda Tasarım Bürolarından Numune Üzerinden Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=117 Araştırmaya katılan işletmelere, “ İşletmenizde giyim süsleme tasarım aşamasını nasıl gerçekleştiriyorsunuz?”, şeklinde firmalara yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da ankete verilen cevaplar anket sayısını aşmıştır. Başka bir ifadeyle yüzde (%) değerlendirmesi 117 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır. Bu sonuçlara göre; tasarımcı çalıştıran, fason üretim yapan ve fason üretim yapmayan firmalar bağlamında bu sürecin nasıl işlenildiği ortaya konulmak istenmiştir. Buna göre fason üretim yapmayan firmaların % 27,3’ü işletme bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırdıklarını ve işletme için özel tasarımlar hazırladıklarını vurgularken, fason üretim yapan firmaların % 35,9’u müşteri istekleri doğrultusunda, % 14,6’sı tasarım bürolarından, % 0,8’i diğer seçeneğini ve % 21,4’ünün ise numune üzerinden tasarımlarını yaptıkları tespit edilmiştir. Gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilen verilere Sayı 32 42 17 25 1 117 Yüzde 27,3 35,9 14,6 21,4 0,8 100

111

göre fason üretim yapan firmaların giyim süsleme tasarım aşamasında öncelikli olarak müşteri istekleri doğrultusunda üretim yapmalarına rağmen, değişen pazar ve küresel rekabet ortamında işletmelerin varlıklarını sürdürebilmeleri için AR-GE çalışmalarıyla yakından ilgilendikleri görülmüştür. Daha önceden fason üretim yapan firmaların çoğunluğu numune üzerinden tasarımlarını yaparken, günümüz teknoloji çağına ayak uydurabilmek için markalaşma ve katma değeri yüksek ürünler üretmeye önem verdiklerini sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamına giren işletmelerin tasarımcının uzmanlık alanının dağılımları Tablo 8’de verilmiştir. Tablo–8: Soru 7’e “a” Diyenlerin 8. Soruya Cevap Verdikleri “ İşletmenizde Tasarımcının Uzmanlığı Hangisidir?”, Sorusunun Dağılımları. Tasarımcıların Uzmanlık Alanı Giysi Tasarım (Stilist) Süsleme Tasarımı (Desinatör) Her İkisi de Toplam n=32 Tablo 8 incelendiğinde, 7. soruya paralel olarak sorulan“ İşletmenizde tasarımcının uzmanlığı hangisidir?”, şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 32’si “ İşletme bünyesinde istihdam edilen stilist/tasarımcı tarafından hazırlanıyor” seçeneğine cevap vermişlerdir. Bu nedenle her ne kadar anket 60 firmaya uygulanmış olsa da 32 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır. Buna göre işletmelerin % 65,6’sı giysi tasarımı (stilist), % 12,5’i süsleme tasarımı (desinatör) ve her ikisini istihdam eden firmaların oranı ise % 21,9 olduğu görülmektedir. Tablodaki sonuçlara göre, küçük ve orta büyüklükteki firmaların tasarımcılarının uzmanlık alanının giysi tasarımı (stilist) olduğu görülmüştür. Bu firmaların eğitimli ve uzman eleman eksikliği nedeniyle süsleme tasarımı(desinatör) alanında bir gelişme gösteremedikleri sonucuna varılmıştır. Sayı 21 4 7 32 Yüzde 65,6 12,5 21,9 100

112

Her ikisini kullanan firmaların oranı ise % 12.5 olduğu tablodaki sonuçlardan görülmektedir. Bu bağlamda firmalarında stilist ve desinatör çalıştıranların % 81. Bu nedenle her ne kadar anket 60 firmaya uygulanmış olsa da 32 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır. Araştırmaya kapsamına giren firmaların özgün bir süsleme tasarımı uygulanıyorsa. şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 32’si “ İşletme bünyesinde istihdam edilen stilist/tasarımcı tarafından hazırlanıyor” seçeneğine cevap vermişlerdir. soruya paralel olarak sorulan “Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa.2 12.5 100 113 . Tablo–9: Soru 7’e “a” Diyenlerin 9.3 6. Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor?”.2’dir. 7. Bu sonuçlar doğrultusunda giysi tasarımı ve süsleme tasarımı yapan firmaların önemli bir çoğunlunda tasarımlarını hazırlarken serbest elle tasarım yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmaya kapsamına giren firmaların işletmelerinde stilist istihdamına ihtiyaç duyup duymadıklarının dağılımları Tablo 10’da verilmiştir. nasıl bir yöntem takip ettiklerinin dağılımları Tablo 9’da verilmiştir. Soruya Cevap Verdikleri “ Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa.3’ünün serbest elle tasarım yaptıkları görülmektedir. 26 2 4 32 Yüzde 81. Buna karşın desen programı kullanan firmaların oranı % 6. Bunun sebebinin ise desen programları maliyetinin çok yüksek olduğu ve firmalar bu maliyeti karşılayacak güçte olmadıklarını sözlü olarak ifade etmişlerdir.Alt Problem 3: Giyim Süsleme Tasarımı Alanında Nasıl Bir Yöntem Takip Edildiğine Ait Bulgular. Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor?”. Sayı Serbest El Çizimleri Desen Programları Her İkisi de Toplam n=32 Tablo 9 incelendiğinde. Sorusunun Dağılımları.

4 ve “Zaman zaman” yanıtının oranı ise % 25 olduğu tablodaki sonuçlardan görülmektedir. 114 . şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 28’si “b.6 21. Sorusunun Sayı Evet Hayır Zaman Zaman Toplam n=28 15 6 7 28 Yüzde 53.e” Diyenlerin 10. 7. Bu bağlamda küçük ve orta büyüklükteki firmaların değişen ve gelişen pazar şartlarına uyum sağlamak için stilist istihdamına önem verdikleri gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir.4 25 100 Tablo 10 incelendiğinde.e” seçeneğine cevap vermişlerdir.c. Soru 7’e “b.6’sı “Evet” yanıtını vererek stilist istihdamına ihtiyaç duyduklarını belirtmişlerdir.d.c. Buna göre firmaların % 53. soruya paralel olarak sorulan “İşletmenizde stilist istihdamına ihtiyaç duyuyor musunuz?”.Tablo–10: Dağılımları. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Stilist İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”. Araştırmaya kapsamına giren firmaların işletmelerinde desinatör istihdamına ihtiyaç duyup duymadıklarının dağılımları Tablo 11’de verilmiştir. “Hayır” yanıtını verenlerin oranı % 21. Bu nedenle her ne kadar 60 firmaya anket uygulanmış olsa da anketteki 28 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır.d.

7 100 Araştırmaya katılan firmaların Tablo 11’deki dağılımlarına göre 7.6’sının ise “Hayır” yanıtını vererek desinatör istihdamına ihtiyaç duymadıkları belirtmişlerdir. Elde edilen veriler sonucunda gelişmekte olan firmaların desinatör istihdamına ihtiyaç duydukları.d. buna karşın gelişmiş olan firmaların desinatör istihdamına zaman zaman ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmıştır. % 71. soruya paralel olarak sorulan “İşletmenizde desinatör istihdamına ihtiyaç duyuyor musunuz?”. Sorusunun Sayı Evet Hayır Zaman Zaman Toplam n=28 10 8 10 28 Yüzde 35. şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 28’si “b. Alt Problem 4: Giyim Süsleme Teknikleri Ne Ölçüde Bilinmekte ve Uygulanmakta Olduğuna Ait Bulgular. % 28.e” Diyenlerin 11.Tablo–11: Dağılımları. Tablodaki sonuçlara göre.e” seçeneğine cevap vermişlerdir.4’ü hem “ Evet” hem de “ Zaman zaman” yanıtını verdikleri.c. Soru 7’e “b.7 28. Araştırmaya kapsamına giren firmaların çoğunlukla hangi giyim süsleme teknikleri uyguladıklarının dağılımları Tablo 12’de verilmiştir.c. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Desinatör İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”. Bu nedenle her ne kadar 60 firmaya anket uygulanmış olsa da anketteki 28 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır.6 35.d. 115 .

6 22.1 100 116 . Süsleme Teknikleri Nakış (İşleme) Dikiş Süsleme ve Kumaş Biçimlendirilmesi Hazır Gereçler Baskı Hepsi Toplam n=126 Tablo 12 incelendiğinde.Tablo–12: “ İşletmenizde Çoğunlukla Hangi Giyim Süsleme Tekniklerini Uyguluyorsunuz?”.9 24. ancak tablodaki oranlara bakıldığında nakış ve dikiş tekniğini yaygın olarak uyguladıkları görülmektedir. Araştırmaya kapsamına giren firmaların ürünlerinde Geleneksel Türk Nakışlarından hangilerini uyguladıklarının dağılımları Tablo 13’te verilmiştir. Sorusunun Dağılımları.2 22. “İşletmenizde çoğunlukla hangi giyim süsleme tekniklerini uyguluyorsunuz?”. Sayı 30 31 28 28 9 126 Yüzde 23. şeklinde firmalara yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulanmış olsa da anket cevaplarını aştığından dolayı yüzde (%) değerlendirmesi 126 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmıştır. Tablodaki sonuçlara göre firmalar genel olarak bütün giyim süsleme tekniklerini kullanmakta.2 7.

Bu tekniklerin oranı ise % 66. dolayısıyla bu teknikleri kullanmadıklarını sözlü olarak ifade etmişlerdir. Geleneksel Türk Nakışları Türk İşi Hesap İşi Bartın İşi Kordon Tutturma Suzeni Sırma Hiçbiri Hepsi Toplam n=104 Araştırmaya katılan firmalara “Ürünlerinizde aşağıdaki Geleneksel Türk nakışlarından hangilerini uyguluyorsunuz?”.9 17. Sorusunun Dağılımları. Bunların dışında lase ve lazerli kesim tekniklerini de uyguladıklarını belirtmişlerdir.9 100 117 . Bu bağlamda tablodaki sonuçlardan yola çıkarak Geleneksel Türk Nakışlarından en çok suzeni. geleneksel Türk nakışlarını bilmediklerini. kordon tutturma tekniklerini uyguladıkları görülmektedir. Günümüz bilgi ve teknoloji çağı dikkate alındığında firmaların geleneksel yöntemlerden ziyade daha hızlı üretim yapabilmek için makineleşmeye giderek teknoloji ağırlıklı nakış tekniklerini kullandıklarını belirtmektedirler.9 2. şeklinde yöneltilen soruda birden fazla seçeneğe cevap verildiği için cevaplar anket sayısını aşmıştır. Sayı 4 2 3 22 29 18 23 3 104 Yüzde 3.9 21.4’tür. sırma.2 27.3 22. Firmalar Türk işi.1’dir. Bu nedenle yüzde (%) değerlendirmesi 104 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır. Hiçbirini kullanmayanların oranı ise % 22.Tablo–13: “Ürünlerinizde Aşağıdaki Geleneksel Türk Nakışlarından Hangilerini Uyguluyorsunuz?”. Hesap işi vb.8 1.1 2.

Tablo–14: “Firmanızda Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz?”. Alt Problem 6: Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarında Hangi Yöntemin Uygulandığına Ait Bulgular. Araştırmaya katılan firmaların büyük çoğunluğunda işletme bünyesinde bilgisayarlı nakış makinesi olmadığı için daha çok giyim süsleme aşaması uygulamalarında dışarıdan destek aldıklarını belirtmişlerdir. sorusuna verilen cevaplar örneklem kapsamına giren 60 firmanın % 16.3 100 hangi uygulandıklarının dağılımları Tablo 118 . Tasarım Aşaması Uygulamaları İşletme Bünyesinde Dışarıda Her İkisi de Toplam n=60 Tablo 14 incelendiğinde. “Firmanızda giyim süsleme aşaması uygulamalarını nasıl gerçekleştiriyorsunuz?”.7’si işletme bünyesinde. Bu da gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Araştırmaya kapsamına giren firmaların giyim süsleme tasarım aşaması uygulamalarını nasıl gerçekleştirdiklerinin dağılımları Tablo 14’te verilmiştir.7 45 38. kapsamına yöntemi giren işletmelerin giyim süsleme aşaması 15’te Sayı 10 27 23 60 Yüzde 16.Alt Problem 5: Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarının Nasıl Gerçekleştirildiğine Ait Bulgular. Sorusunun Dağılımları. % 45’i işletme dışından ve % 38. Araştırmaya uygulamalarında verilmiştir.3’ü ise hem işletme bünyesinde hem de dışarıdan giyim süsleme aşaması uygulamalarını gerçekleştirdiklerini belirtmişlerdir. Bunda en büyük etken teknoloji yatırımı maliyetinin çok yüksek olmasıdır.

Tablo–16: Soru 14’e “a” Diyenlerin 16.0 100 119 .7 100 Sayı 12 10 35 3 60 Yüzde 20 16. Araştırma kapsamına giren firmaların giyim süsleme uygulamalarında makineci. Sorusunun Dağılımları. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olup olmadıklarının dağılımları Tablo 16’da verilmiştir.7 58. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Makineci.3’ü hem elde ve düz dikiş makinelerinde hem de bilgisayarlı nakış makinelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarını gerçekleştirdikleri tablodaki sonuçlardan anlaşılmaktadır.3 56.3 5. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarında Hangi Yöntem Uygulanmaktadır?”.Tablo–15: Soru 14’e “a” Diyenlerin 15. Süslemeci Şeklinde Uzmanlaşmış Ekibiniz Var mı?”. Sayı Evet Hayır Toplam n=60 26 34 60 Yüzde 43. Sorusunun Dağılımları. Uygulanan Yöntemler Elde ve Düz Dikiş Makinelerinde Bilgisayarlı Nakış Makinelerinde Her İkisi de Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=60 Tablo 14 ile paralel olarak sorulan soruda işletmede giyim süsleme aşaması uygulamalarında hangi yöntemin uygulandığı öğrenilmek istenmiş ve verilen cevaplarda firmaların % 58. Overlokçu Gibi Nakışçı. overlokçu gibi nakışçı.

Tablo 16 incelendiğinde. Özellikleri Nelerdir?”. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olup olmadığı öğrenilmek istenmiş ve verilen cevaplarda işletmelerin % 56. firmaların vizyondan ve Ar-Ge çalışmalarından uzak rastgele ya da taklit ürünler ortaya koymalarıdır.7’si “ Hayır” yanıtını verdikleri görülmektedir.3’ü işletmelerinde bilgisayarlı nakış makineleri kullanmadıklarını. overlokçu gibi nakışçı.0 83.7 5. Sorusunun Dağılımları. bilgisayarlı nakış makineleri kullanıyorlarsa bu makinelerin özellikleri neler olduğunun dağılımları Tablo 17’de verilmiştir. teknoloji yatırım maliyetinin çok yüksek olması ve firmaların genellikle küçük ve orta büyüklükteki firmalardan oluşmasıdır. Araştırma kapsamına giren işletmelerin. % 5. Sayı Tek Başlı Çok Başlı (Çok İğneli) Her İkisi de Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanılmıyor Toplam n=60 Araştırmaya katılan firmalara. Tablo–17: “Firmanızda Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanıyorsanız. Bunun en büyük sebebi. Bu yüzden firmalar değişen çevre ve pazar şartlarına uyum sağlamadıkları için kapasite olarak gelişme gösteremedikleri sonucuna varılmıştır. özellikleri nelerdir?”.0’ı hem çok başlı (Çok iğneli) hem de tek başlı bilgisayarlı makine kullandıkları tablodaki sonuçlardan anlaşılmaktadır. işletmelerin eğitimli ve uzman eleman eksikliği nedeniyle. Tablo 14 ile paralel olarak sorulan soruda giyim süsleme uygulamalarında makineci.0 6. şeklinde yöneltilen soruda firmaların % 83. Elde edilen veriler doğrultusunda firmaların bilgisayarlı nakış makinesi kullanmamalarına rağmen giyim süsleme aşaması 3 4 3 50 60 Yüzde 5. “Firmanızda bilgisayarlı nakış makinesi kullanıyorsanız. Bilgisayarlı nakış makinelerini kullanmamalarının sebebi.3 100 120 .

En az ise makine arızalarıyla karşılaştıkları tablodaki sonuçlardan elde edilmiştir.9 13. Alt Problem 7: Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarında Ne Tür Sorunlarla Karşılaşıldığına Ait Bulgular.0 7.6 18.2 11. Sorusunun Dağılımları. Araştırma kapsamına giren işletmelerin giyim süsleme alanında karşılaştıkları problemleri nasıl çözümlediklerinin dağılımları Tablo 19’da verilmiştir. “ Firmanızda giyim süsleme alanında ne tür problemlerle karşılaşıyorsunuz?”. Araştırma kapsamına giren firmaların giyim süsleme alanında ne tür problemlerle karşılaştıklarının dağılımları Tablo 18’de verilmiştir. Problemler Desen Tasarımı Malzeme Yetersizliği Kalifiye Eleman Yetersizliği Maliyet Baskı Hataları Makine Arızaları (İplik Kopmaları vs.uygulamalarını elde ve evlere vererek veya dışarıdan destek alarak gerçekleştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır.7 24.5 100 121 . şeklinde yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da anket cevaplarını aştığından dolayı yüzde (%) değerlendirmesi 95 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmıştır.) Tedarikçiden Kaynaklanan Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=95 Tablo 18 incelendiğinde. Tablo–18: “ Firmanızda Giyim Süsleme Alanında Ne Tür Problemlerle Karşılaşıyorsunuz? ”.4 9. Sayı 13 23 11 18 13 1 7 9 95 Yüzde 13. Firmaların genel olarak bütün problemlerle karşılaşmalarına rağmen en çok malzeme yetersizliği ve maliyet problemleriyle karşılaşmakta olduklarını belirtmişlerdir.7 1.

5 100 122 . Sorusunun Dağılımları.) Tedarikçiden Kaynaklanan Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=95 Tablo 19 incelendiğinde.2 11. İzmir.2’si genellikle işletme bünyesinde eldeki malzemeleri kullanarak ya da şehir dışından (İstanbul. Kalifiye eleman yetersizliğinde. Tablo 18 ile paralel olarak sorulan soruda giyim süsleme alanında hangi problemlerle karşılaştıkları ve Tablo 19’da ise bu problemlere nasıl çözümler ürettikleri öğrenilmek istenmiş ve ankete birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da anket cevaplarını aştığından dolayı yüzde (%) değerlendirmesi 95 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmıştır. Malzeme yetersizliğinde. % 13.9’u ya ürünün maliyetini düşürerek ya da hata yapanın faturasından keserek sorunu çözümlediklerini.7 24. Sayı 13 23 11 18 13 1 7 9 95 Yüzde 13. Maliyette.7 1.9 13. Çözümler Desen Tasarımı Malzeme Yetersizliği Kalifiye Eleman Yetersizliği Maliyet Baskı Hataları Makine Arızaları (İplik Kopmaları vs.0 7.7’si deneme-yanılma veya hazır desenler kullanarak sorunlarını çözümlediklerini.Tablo–19: “ Karşılaştığınız Bu Sorunları Nasıl Çözümlüyorsunuz? ”. % 24.6’sı kendi bünyelerinde eleman yetiştirerek veya vardiye sistemi uygulayarak sorunlarını çözümlediklerini.6 18. Buna göre firmaların çözümleri. % 18. Desen tasarımında. % 11.4 9. Bursa ve Ankara’dan ) ithal ederek sorunlarını çözümlediklerini.

% 1. piyasa rekabetine olumlu etki sağlayıp sağlamadıklarının dağılımları Tablo 20’de verilmiştir. modaya uygun özgün süsleme tasarımlarının ürünlerinde katma değerini arttırıp.Baskı hatalarında. Özgün Süsleme Tasarımları Ürünlerinizde Katma Değerini Arttırıp. Araştırma kapsamına giren işletmelerin. Piyasa Rekabetinize Olumlu Etki Sağlıyor mu?”. özgün süsleme tasarımları ürünlerinizde katma değerini arttırıp.7’si ürün düzeltilebilecek bir durumdaysa düzeltmeye giderek. Sorusunun Dağılımları. % 13. Makine arızalarında.0’ı firma bünyesindeki makine tamirinden anlayan elemanlarla veya üretici firma aranarak servis tarafından bakımı yapılmaya çalışarak çözümlediklerini.7 100 123 . 51 2 7 60 Yüzde 85. piyasa rekabetinize olumlu etki sağlıyor mu?”. Alt Problem 8: Giyim Süsleme Uygulanan Ürünlerin Tüketim Oranında Farklılık Olup Olmadıklarına Ait Bulgular.3 11.0 3. çözümler ürettiklerini sözlü olarak belirtmişlerdir.4’ü ya tedarikçiyle oturup işbirliği yaparak ya da başka tedarikçilerle çalışarak sorunlarına çözüm ürettiklerini.5’i kalıp ve uygulama konusunda karşılaştıkları sorunları kendi bünyelerinde yeniden çalışarak. şeklinde yöneltilen soruda firmaların % 85’inin “Evet” yanıtını verdikleri tablodaki sonuçlardan anlaşılmaktadır. düzeltilemeyecek durumdaysa yenisini çalışarak çözüm ürettiklerini. Tedarikçiden kaynaklanan sorunlarda % 7. Sayı Evet Hayır Fark Etmiyor Toplam n=60 Araştırmaya katılan işletmelere . “ Modaya uygun. Tablo–20: “ Modaya Uygun. Diğer seçeneğinde ise % 9.

İzmir. Konya ve Adıyaman’daki gelişmekte olan hazır giyim işletmelerinin ankete katımları daha fazla olduğundan araştırmanın sonuçlarını etkilemiştir.3’ünü İstanbul ve % 11. 60 firma yetkilisinin ankete verdikleri cevaplar değerlendirilmiş ve bazı sonuçlara varılmıştır.7’si 2000–2007 yılları arasında. Araştırma kapsamındaki kadın dış giyim üretimi yapan firmaların genellikle yarı fantezi tarzda ürünler ürettikleri sonucuna varılmıştır 124 .9’unun 1967–1990 yılları arasında kurulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu uygulamaları saptayabilmek amacıyla hazırlanan anket formu İstanbul. Araştırmaya katılan işletmelerin % 50’sini Konya. Ancak anketin gerek yaz döneminde olması ve gerekse de yetkili kişilerin tatilde olmaları ve zaman ayıramamalarından dolayı ankete katılım az olmuştur. Örnekleme alınan hazır giyim işletmelerine uygulanan anket sonucuna göre giyim süsleme alanında çalışan firmaların % 41. % 41. giyim süsleme tasarımının nasıl çözümlendiğini ve giyim süsleme uygulanan ürünlerin tüketim oranında farklılık olup olmadığını saptamak amacıyla yapılmıştır. hazır giyimde giyim süsleme aşaması uygulamalarının nasıl gerçekleştiğini.V. % 20’sini Adıyaman. Konya ve Adıyaman’da faaliyet gösteren 60 hazır giyim işletmesine uygulanmıştır. % 18. giyim süslemeye ne ölçüde yer verdiklerini. BÖLÜM SONUÇ VE DEĞERLENDİRME Hazır giyimde giyim süsleme aşaması uygulamaları araştırmasında.7’sini ise İzmir illerinden oluştuğu görülmüştür.4’ünün 1991–1999 yılları arasında ve % 16. Bu nedenle araştırmanın sonuçları daha çok Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmeleri kapsamaktadır. Araştırmaya katılan firmaların ankete katılımlarının en az İzmir ve İstanbul illerinden oluşmasının nedeni. İstanbul ve İzmir Sanayi ve Ticaret Odasından alınan 500 tekstil firmasının adres ve telefonlarına ulaşılmıştır. giyim süsleme alanında en çok hangi yöntem ve tekniklerin uygulandığını. giyim süsleme aşaması uygulamalarında karşılaşılan sorunları ve bu sorunların nasıl aşıldığını. Elde edilen bulgular doğrultusunda 1990 yılı sonrasında Türkiye’deki hazır giyim sektöründe önemli bir artış yaşandığı sonucuna ulaşılmıştır.

Örneklem grubuna alınan firmaların giyim süsleme alanında genellikle fason üretim yaptıkları belirlenmiştir. Araştırma kapsamında stilist ve desinatör istihdam eden işletmelerin önemli bir çoğunluğunun serbest elle özgün tasarımlarını uygularken. Anket cevaplamaları sırasında yapılan sohbetlerde fason üretim yapan firmaların giyim süsleme tasarım aşamasında öncelikli olarak müşteri istekleri doğrultusunda üretim yapmalarına rağmen. Araştırmaya katılan işletmelerin giyim süslemeye önemli bir ölçüde yer verdikleri saptanmıştır. nadiren desen programlarını kullandıklarını belirtmişlerdir. Desen programı kullanımının az olması bu programların maliyetinin yüksek olması ve genellikle küçük ve orta büyüklükteki firmalar bu maliyeti karşılayacak güçte olmadıklarını vurgulamışlardır. Buna karşın kendi özgün tasarımlarını yapan firmaların işletme bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırarak işletmeye özel tasarımlar hazırladıkları sonucuna varılmıştır. Araştırmaya katılan işletmelerin bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırdıklarını belirten firmaların çoğunluğunun tasarımdaki uzmanlık alanının giysi tasarım(stilist) olduğu sonucu görülmektedir. markalaşma ve katma değeri yüksek ürünler üretmek ve aynı zamanda kendi özgün tasarımlarını geliştirmek için işletme bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırmaya önem verdikleri görülmüştür. Daha önceden fason üretim yapan firmaların çoğunluğu numune üzerinden ve tasarım bürolarından faydalanarak tasarımlarını oluştururken.İşletmelerin büyük çoğunluğunun kadın dış giyimi üretimi yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu firmaların eğitimli ve uzman eleman eksikliği nedeniyle süsleme tasarımı(desinatör) alanında bir gelişme gösteremedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada örneklem grubuna alınan firmaların genel olarak bütün süsleme tekniklerini kullandıkları görülmüştür. günümüz teknoloji çağına ayak uydurmak. Fason üretim yapan firmaların işletmelerinde stilist ve desinatör istihdamına ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmıştır. değişen pazar ve küresel rekabet ortamında işletmelerin varlıklarını sürdürebilmeleri için AR-GE çalışmalarından yakından yararlandıkları görülmüştür. İstanbul ve İzmir’deki firmalar bütün süsleme 125 .

Araştırma kapsamındaki firmaların giyim süsleme tasarım aşaması uygulamalarını çoğunlukla işletme dışından gerçekleştirdikleri sonucuna varılmıştır. maliyette ya daha düşük kaliteli ürünler kullanarak ya 126 . Araştırma sürecindeki gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilen verilere göre işletmelerin Geleneksel Türk Nakışlarını bilmediklerini. Bazı firmaların ise genellikle çok başlı.tekniklerini kullandıklarını. çok iğneli ve tek başlı bilgisayarlı nakış makinesi kullandıkları elde edilen veriler sonucunda ortaya konulmuştur. pul payet. maliyet. Firmaların bu problemlere çözüm olarak buldukları yöntemler. lase. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. desen tasarımı ve kalifiye elaman yetersizliği olduğu belirtilmiştir. Araştırmaya katılan firmaların giyim süsleme alanında bütün problemlerle karşılaşmalarına rağmen bu problemlerin başında malzeme yetersizliği. Bu firmaların nakış (işleme) tekniklerinden. Buna karşın bazı firmaların değişen çevre ve pazar şartlarına uyum sağlamak için kendi bünyelerinde kalifiye elaman yetiştirerek kapasitelerini arttırmaya çalıştıkları görülmüştür. suzeni. Firmaların giyim süsleme uygulamalarında makineci. overlokçu gibi nakışçı. baskı hataları. Araştırma kapsamındaki işletmelerin teknoloji yatırımının yüksek olması ve eğitimli eleman yetersizliği nedeniyle bilgisayarlı nakış makinesi kullanmadıkları belirtmişlerdir. daha çok teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte makine ile yapılan giyim süsleme tekniklerini tercih ettikleri görülmüştür. Araştırmaya katılan işletmelerin giyim süsleme uygulamalarında yöntem olarak hem işletme bünyesinde elde veya makinede hem de gerek duyuldukça işletme dışında bilgisayarlı makinelerde ve evlere elde yaptırarak giyim süsleme aşaması uygulamalarını gerçekleştirdikleri görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Adıyaman’daki firmalar ise yaygın olarak baskı tekniğini uyguladıkları gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. sırma. sarma ve lazerli kesim gibi nakış (işleme) tekniklerini uyguladıkları tespit edilmiştir. Konya’daki firmalarda en çok nakış (işleme). dikiş süsleme ve kumaşın biçimlendirmesi tekniklerini. malzeme yetersizliğini şehir dışından ithal ederek veya işletme bünyesinde kendi imkânları doğrultusunda çözümleyerek. kordon tutturma.

geleneksel Türk nakışlarının bilgisayar ortamına taşınarak bu nakış tekniklerini ile uygulamaları konusunda uzman kişiler tarafından seminer ve eğitimler vererek bu konuda bilgilendirilmelidir. giyim süslemenin hep aynı döngüde hareket ettiği tamamen taklit yoluyla hazır tasarımlar kullandıkları. kalifiye elaman yetersizliğini vardiyalı çalışarak ya da işletme içerisinde eleman yetiştirerek çözüm üretmeye çalıştıklarını vurgulamışlardır. uluslararası piyasada varlığını sürdürebilmesi. desen tasarımında genellikle hazır tasarımlar kullanarak veya deneme-yanılma yoluyla çözümleyerek. Firmaların giyim süsleme aşaması uygulamalarında özgün tasarımlar yapabilen deneyimli desinatör yetersizliği. Giyim süsleme tasarımı alanında okullarda desinatör ve stilistlik eğitimine daha çok önem verilmelidir. baskı hatalarında ürünü yeniden çalışarak. markalaşma ve özgün tasarımlarla mümkün görünmektedir. Bunun gerçekleşmesi için de okul sanayi işbirliği kaçınılmazdır. Çin ve Hindistan ile rekabetin işçilik açısından zor olduğunu belirtmişlerdir. Böyle bir çıkışta başka kültürlerin taklidi ile değil zengin tarihi kültür mirasımızın endüstriyel ortama taşınması ile sağlanabilir.da hata yapanın maaşından keserek. Araştırma kapsamındaki firmaların önemli bir çoğunluğunda modaya uygun özgün süsleme tasarımlarının ürünlerinde katma değerini arttırıp piyasa rekabetine olumlu etki sağladığını belirtmişlerdir. Türkiye’de hazır giyim sektöründe işletmelerin giyim süsleme tasarımı alanında çalıştırdıkları elamanların her işe koşan kişi olmaktan çıkarıp eğitimli uzman eleman yetiştirerek kendi özgün tasarımlarını üretmelidirler. 127 . ÖNERİLER Küreselleşen rekabet ortamında Türk tekstil ve hazır giyim sektörünün ayakta kalabilmesi. Hazır giyim işletmelerinin büyük çoğunluğunda geleneksel Türk nakışlarını bilmedikleri.

gov. KESKİNER. “Giyim Süsleme Teknikleri”.singer. 2000. Ankara.tr.Gülizar. Sabiha. “Makine Nakışı”. s.tr. 5.C.32.148. Antalya. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. 2004. İstanbul. “Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Bünyesinde Yer Alan Ülker MUNCUK Müzesindeki Geleneksel İşlemeli Ürünlerin Değerlendirilmesi Ve Eğitime Katkısının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma”.(Çelebilik). I. ALPASLAN. Ankara.argeslaser. ANONİM. 2007. www.kultur. “Osmanlı Çadır Sanatı”. İstanbul.2003.ekoses. İstanbul. 128 .10. “Türk Süsleme Sanatlarında Desen ve Motif”. (Aker).com. 2006. 2007. www. 2007.ızmırbuyuksehırbeledıyesı. Sibel. 2004. ALTUN.8.s. “Tasarım Mesleki Resim”. Baskı. Turan Ofset.kütüphanem. “Singer Dikiş Makinesinin Tarihçesi”.s. Azade. 2007. “Dantel”. ANONİM.s. “Tekstil El Baskıcılığında Baskı Stilleri”. 2006. www. “Konya İli Antikacılarında Bulunan Hesap İşi Ürünleri ve Özellikleri”. Baskı. “İşleme Sanatı”. s. 2000.com ANONİM. T. ALTIN. ARIK.evisad. AKÇİN. Hanife.45. “Lazer Teknolojisi”. Kazım.com AKAR.1978.com. www.kultur. ANONİM.com ANONİM. “Tatoo Süs mü Gelenek mi?”. 2007. Cahide. “İşletme Staj Dosyası”. Tülay. Yüksek Lisans Tezi. “Sanat Eğitim Kuramları ve Yöntemleri”. Ankara. ARTUT. ANONİM. Tercüman Sanat ve Kültür Yayınları. ANONİM. www. ANONİM.com. 2006.KAYNAKÇA ANONİM. www. 2006. Konya.gov. Yüksek Lisans Tezi. Millî Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü Yayınları. “Dokuma Kumaşların Üretiminde Bilgisayar Destekli Tasarım ve Önemi”.htm. www. Sibel. 2008.hometex. www. ARABACI.1996.www.

1988. Ankara. Ankara.233. Kamuran. BARIŞTA. Rukiye. 2003. Emine. Konya. “Görüşme Tekniği”. “Tekstil Baskıcılığı Açısından Bilgisayar Destekli Desen Tasarımı”. 2007. Tülay. Zübeyde. “Özel Baskı Yöntemleri”. s. 2002. ÇAĞDAŞ.ARSEVEN. Kenan. “ Atölye Teknolojisi”.1988. 1995.1. s. “Grafik Tasarımı ve Görsel İletişim”. “Öğrenci Giyim Süsleme Dosyası”. Nobel Yayınevi.1998. İzmir. Müge.tulaycellek. 1970. Ankara. EDİZ. (Esat). www. Meslek Standartları Komisyonu Raporu DPT. Ankara. A. “Süsleme Teknikleri”. ÇELLEK. Z. DEMİRBAŞ. 2003. Fatma. “Textile Fiber to Fabric”. Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme Projesi (METGE). Murat. İstanbul. Adıyaman. Ankara. Ders Notları. 2002. “Giyim”. 2005. Meb Yayınevi. 2007. CORPMAN. ERBAKIRCI. Antalya. BİÇER. Yüksek Lisans Tezi.7. Örcün.(Coşkun). Miyase. s. Gülhan. KAYMAK. Ankara. “Türk İşleme Sanatı Tarihi”. ÇATAL. 2003. Hülya. Yüksek Lisans Tezi. Bitirme Tezi. Celal.53. DOĞANGÜN. Bilge. B. s.12. s. Ali. Ankara. 1999. s. “Geleneksel Türk İşlemelerinden Hesap İşini Araştırma ve Eos Compucon Nakış Desen Programı ile Hesap İşi Desen Kalıbı Hazırlama Öğretim Programı Önerisi”. “Kadın Giyiminde Kapanma Payı ve Yaka Çizim Teknikleri”. Ankara. 129 .com ÇETİNKAYA. Yüksek Lisans Tezi. “ Nakış ve Nakışçı”. ATLAMIŞ. s.25–27. Eğitimde Araştırma Yöntemleri Ders Ödevi. 204. İktisadi Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü. Mustafa. DEMİREZEN.240. “ Türk Sanatı”. BAYRAKTAR.1. “Görsel Sanatlar Eğitimi Dersi İçin İnteraktif CD Tasarımı ve Uygulanması”.1.s. Cem Yayınevi. 1985. CEDİMAGAR.

1992. Celale. Y. İzmir. “Geleneksel Türk Nakışlarından Türk İşinin Bilgisayarlı Nakış Makinelerinde Uygulanmasının Değerlendirilmesi”. 1963.44.ekoses. “İnternet Destekli Sanat Eğitimi”. 2006. Ayhan.com. Dilek. “Kimyanın Tarihi (Kuşbakışı Kimya)”. Bursa. Ümit. s.ERDAL. www. Ankara.29. 130 . Müheyya. Şebnem. 2007. Nilüfer. 2006.40 GÜNERGİN. 2006. 2006. s. “Türk El İşleri Sanatı 16–19. Adıyaman. “Tekstil Sanayinde Film Baskısı”. (Kavaklı). Ankara. “Türkiye’de Tekstil ve Hazır Giyim Sektöründe Markalaşma ve İhracata Etkileri”. 2003. “Hesap işi-Antep-Suzeni”. GÜLER. GÖRGÜLÜ.com . “Giyim Süsleme Teknikleri”. Nuran. Sayı 1. Cenkkut. GÖRŞEN. 2005. s. s. 1984. Samsun. 2005. GÖZEN.5-6. Ders Notları. Cilt 5. Meltem. Bitirme Tezi. Ankara. “Doğal Güzellik”. Yüksek Lisans Tezi. Türkiye İşbankası Kültür Yayınları. 1990. Nurşen. Bilim. GÖNÜL. GÜVENDİ. ERONÇ. “Giysi Tasarımında Görsel ve Dokusal Elementler: Pilise ve Drapeler”.5. Sabih. Esin. Konya. İstanbul. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi.2007. “Baskı Teknolojisi Ders Notları”.32. Osman.35. s. İLKER.80. İZER. IŞIK. GÜREL. Macide. Perihan. Ocak. Yüzyıl”. İstanbul. s. “Eğitim Fakülteleri Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümleri Ana sanat Atölye Resim Dersi Kapsamında Soyutlama Yöntemlerinden Biçim Bozumunun Kullanımı”. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB).3637. Yüksek Lisans Tezi. s. TUNCAY. İstanbul. Yüksek Lisans Tezi. HAZIR. www. İstanbul. GÜLTEKİN. s. Yüksek Lisans Tezi. 1973. “Baskı Cinsleri Özellikleri ve Makineleri”. Eğitim ve Düşünce Dergisi.gorseldil. “Bir İletişim Aracı Olarak Görüşme Yöntemi Ve İşletmelerde Yaygın Kullanım Alanları”.

Hülya. “Nakış” Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). ETİKE. Serap.3. Lisans Tezi.hulyakaroglu. s. ÖZGÜR.75. “Resim II Moda Resmi ve Giyim Tarihi”. “K. 2006. s. KAVUK.com. 2006. Şehdabe. 2006. “Türkiye’de Tekstil ve Konfeksiyon Sektörünün Durumu ve Çıkış Stratejileri”. www. 131 . Konya. KAYMAKCAN. Yüksek Lisans Tezi. Hülya. “Giyimde Uygulanan Süsleme Teknikleri”. s.1990. MARKALOĞLU. Kocaeli. Müberra. “Giyim Sanatı Ve Kişisel Görünüm”. www. 2006. “Nakışın Teknoloji ile Buluşması”. Konya. Müge. KOMŞUOĞLU. Yüksek Lisans Tezi.37. Süheyla. İMER Arsal. s. Mine.2-3.122. ÇERÇİ. “Çağdaş Türk ve Batı Resminde Geleneksel Halk Sanatlarının Etkisi”. Ankara. “El İşlemeleri”. İstanbul. s. “Türkiye’de Hazır Giyim Sektöründe Kullanılan Bilgisayar Destekli Kalıp Hazırlama Sistemlerinden Assyst. s. “Türk Giyim Tarihi”. s. Ders Notları. İbrahim. KIRZIOĞLU. İşbankası Kültür Yayınları. Figen. KODAZ. Maraş’ta Maraş İşi İşlemeler”. KORKUSUZ. İzmir.5.295.KALKAN. ÜLGER. Görgünay. “Dival İşleme. SEÇKİNÖZ. Ankara.s. Ergül. ALPASLAN. Kültür ve Sanat. Cilt 9. MEYDAN LAROUSE.1995. 1986. Neriman. Şehdabe.ismek. 2000. “Resim Sanatında Soyutlama”. “Yüksek Öğrenim Sanat Eğitiminde Temel Tasarı Eleman ve İlkelerinin Öğretimi ve Uygulamaları”. Sırma-Maraş İşi”. 1996. Öznur.1. 3. Gülistan. Emine. Sayı:10. İstanbul. Mücella. İstanbul. Yüksek Lisans Tezi. 2002.Ankara. Konya. 2007. ÖNGE.Baskı. 1991. Öğr. s.org. Konsancad ve Lectra Sistemlerinin Karşılaştırılması”. KAROĞLU. KÖKLÜ. ÖZKAN. Yüksek Lisans Tezi. 1992. Sabiha. MARKALOĞLU. Gör. Şükran.2. 2007.

ŞAHBAZ.bedava. Ankara.com www. Ankara.POLAT. hsahbaz@yahoo. İstanbul. Leyla. Esra. “Genel Konfeksiyon”. www. YERLİKAYA. Yüksek Lisans Tezi.edagrup. s. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. I. Textile Processing and Properties. İstanbul. 29–31–32. Mehmet. Fatma Özcan.com www. 1994. Ayhan.dikismakinaservisi. Dyeing Finishing and Performance Elsevier. “Textile Sciense and Technology”.27.1. s.tr . Ankara. www. YARICI. YAKARTEPE. s.1 SEVER. Ankara. 2006. Fatma. 1999. s. 1998. (Sevay). “Anadolu Güzel Sanatlar Liselerinde Temel Tasarım Dersinin Yaratıcılığa Katkıları”.akü. 1988. İstanbul.204. Ayla. İzmir. VİCO. “Ankara İl Merkezinde Piyasada Bulunan İşlemeli Ürünler Üzerine Bir Araştırma”. TOPLU. 2007. Hatice. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Yüksek Lisans Tezi. H. YETİM.206.cesurticaret. Yüksek Lisans Tezi. Özgür. Zerrin. YILDIRIM. “Günümüzde Yeni Baskı Teknikleri Üzerine Bir Araştırma ve Alternatif Tasarımlar”. s. Yüksek Lisans Tezi. Dilem Yayınevi. “Oya ve Bartın İşi”. 1994.gsf. s. İzmir.com www. Yüksek Lisans Tezi. Hatun. Ankara. “Kadın Giyimi ve Temel Dikiş”. Preparation.48. Tekstil ve Konfeksiyon Araştırma Merkezi. 2003. ŞENTÜRK. 2003. “Türk Nakışları Öğretim Yaprakları”. “Sinop Ayancık Göynek Yakaları Üzerine El İşlemelerinin Turistik Eşyaya İlişkin Öğretim Programının Hazırlanması ve Etkinliğinin Saptanması”. “Tekstil Tasarımında Renk Öğesinin Kullanımı”.edu.com. “Dünya Tekstil ve Konfeksiyon Sektöründeki Eğilimler Çerçevesinde Türk Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü İçin Bir Strateji Önerisi: Marka Yaratmak”. YAKARTEPE. Şermin Altunyuva. “El ve Makine İşlemeleri Meslek Programının İstihdam Açısından Değerlendirilmesi”. 1996. T. 2006. ZEYBEK. Hasan.com 132 . TUĞTAŞ. “İşlemeler”.

blogspot.com www.com.blogcu.blogcu.com arsiv.com maharetler.com lutfiyeylehertelden.com www.com http://www.tr www.blogcu.derya-gibi.com www.com e1y3.fiyonk.com www.teksmakmakine.blogspot.com www.blogcu.com www.com www.blogcu.kadincahayat.us www.ilhangunes.com www.info haticeozkan.com www.selkanmakina.dantel-modelleri.orgu-dantel.com dantelsayfam.com www.com sirmalim.adanzyekadin.net dilhanblocu.net/ http://www.fatihnakis.outletim.kustekstil.blogcu.elderwearwecare.net www.ustamakina.com sirine01.smockingstore.tr elifhobi.org www.com.uygunkapitone.com www.blogcu.com 133 .dekat.dantel.com arzununhobileri.com www.oya-modelleri.blogcu.kelebekforum.com www.tr www.kadinlarkulubu.com.www.sabah.

com www.com www.com damlamoda.wearyourbeer.silknbeauty.com www.cc/forum http://www.gittigidiyor.com www.com.oyku-aksesuar.com www.e-sirket.cevhermoda.blogcu.tr www.blogspot.konya.turkish-media.sanalkurs.murat-tekstil.blogcu.www.batikbazar.org www.net hacermogul.chichiqueen.com urun.com www.basakreklam.com www.com www.nuriayn.vintagewedding.com www.asia.ru/en www.com www.com.genckolik.modalife.tr www.sanayi.vera.com www.com yeldatekstil.tunaplise.coma www.sedefbaski.dteks.com www.biz www.com www.10marifet.modernisttshirt.com www.com www.net www.pilimodpilise.com www.birdamlasu.com 134 .mettekstil.net www.com www.

hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarının incelenmesine yöneliktir. Katkılarınızdan dolayı teşekkür ederim. Firmanın Kuruluş Tarihi: 2. Bu araştırma ve ile ilgili veriler tamamen kimliği istatistiksel ve işletme ortamda isimleri değerlendirilecek açıklanmayacaktır.Dr. Firmanızda Hangi Tarzda Ürünler Üretiyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz.İŞLETME İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER 1. Giyim Sanatları Eğitimi Dalı.EK–1 ANKET FORMU ANKET Selçuk Üniversitesi. Yüksek Lisans programı tez çalışmasının bir gereği olarak yapılan bu araştırma. Yard.) ( ) a) Spor ( ) b) Fantezi ( ) c) Yarı Fantezi ( ) d) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 135 . Sosyal Bilimler Enstitüsü. Firmanın Bulunduğu Şehir: ( ) a) İstanbul ( ) b) İzmir ( ) c) Konya ( ) d) Adıyaman 3.Hafize PEKTAŞ Gülhan ATLAMIŞ görüşmeye katılanların I.Doç.

Üniforma vb.) II. Firmanızın ( ) a) Fason ( ) b) Özgün ( ) c) Her İkisi de ( ) d) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Üretim Tarzı Nedir? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Sporcu Giyimi. Gelinlik. HAZIR GİYİMDE GİYİM SÜSLEME AŞAMASI UYGULAMALARIYLA İLGİLİ SORULAR 6. Mayo. İşletmenizde Giyim Süsleme Tasarım Aşamasını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz.4.) ( ) a) İşletme Bünyesinde İstihdam Edilen Stilist/Tasarımcı Tarafından Hazırlanıyor ( ) b) Müşteri İstekleri Doğrultusunda Portfölyoya Göre Üretim Yapılıyor ( ) c) Süsleme Tasarımları Tasarım Bürolarından Temin Ediliyor ( ) d) Numune Üzerinden Tasarım Yapılıyor ( ) e) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 136 .) 5. Triko. Ürünlerinizde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Veriyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz.) ( ) a) Sürekli ( ) b) Ara Sıra ( ) c) Nadiren ( ) d) Hiç 7. Firmanızda Hangi Tür Ürünler Üretiyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz.) ( ) a) Kadın Dış Giyimi ( ) b) Erkek Dış Giyimi ( ) c) Çocuk Dış Giyimi ( ) d) Diğer Belirtiniz…(İç Giyim.

İşletmenizde Stilist İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır ( ) c) Zaman Zaman 11.Yukarıdaki 7. Soruda “a” Seçeneğine Cevap Vermiş İseniz Aşağıdaki 8. Soruda “b. ve 11. Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa.c. ve 9. Soruları Cevaplayınız? 10.e” Seçeneğine Cevap Vermiş İseniz Aşağıdaki 10. Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor? ( ) a) Serbest El Çizimleri ( ) b) Desen Programları ( ) c) Her İkisi de Yukarıdaki 7. İşletmenizde Desinatör İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır ( ) c) Zaman Zaman 137 . Soruları Cevaplayınız? 8.d. İşletmenizdeki Tasarımcının Uzmanlığı Aşağıdakilerden Hangisidir? ( ) a) Giysi Tasarım (Stilist) ( ) b) Süsleme Tasarımı (Desinatör) ( ) c) Her İkisi de 9.

ve 16. Aşındırma. Spor Dikiş Drape vb…) ( ) c) Hazır Gereçler ( Dantel.) ( ) a) Türk İşi ( ) b) Hesap İşi ( ) c) Maraş İşi ( ) d) Antep İşi ( ) e) Bartın İşi 14. İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Hangi Yöntem Uygulanmaktadır? ( ) a) Elde ve Düz Dikiş Makinelerinde ( ) b) Bilgisayarlı Nakış Makinelerinde ( ) c) Her İkisi de ( ) d) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 138 . Soruda “a” Şıkkına Cevap Vermişseniz. Türk İşi. Aşağıdaki 15. Soruları Lütfen Cevaplayınız? 15. Boncuk. Ürünlerinizde Aşağıdaki Geleneksel Türk Nakışlarından Hangilerini Uyguluyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Pigment vb…) ( ) e) Modaya ve Talebe Göre Değişiklik Gösteriyor ( ) f) Hepsi 13.) ( ) a) Nakış (İşleme) ( Çin İğnesi. İşletmenizde Çoğunlukla Hangi Giyim Süsleme Tekniklerini Uyguluyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Firmanızda Giyim ( ) f) Kordon Tutturma ( ) g) Suzeni ( ) h) Sırma ( ) ı) Hiçbiri ( ) i) Hepsi Süsleme Aşamalarını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? ( ) a) İşletme Bünyesinde ( ) b) Dışarıda ( ) c) Her İkisi de Yukarıdaki 14. Fırfır. Pul. Varak. Yaldız. Taş.12. Fisto vb…) ( ) d) Baskı Teknikleri ( Flok. Kapitone. Beyaz İş. Suzeni. Sutaşı. Sarma vb…) ( ) b) Dikiş Süsleme ve Kumaş Biçimlendirilmesi (Büzgü.

Firmanızda Giyim Süsleme Alanında Ne Tür Problemlerle Karşılaşıyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Overlokçu Gibi Nakışçı.. ( ) c) Kalifiye Eleman Yetersizliği……………………………………………. Süslemeci Şeklinde Uzmanlaşmış Ekibiniz Var mı? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır 17. ( ) g) Tedarikçiden Kaynaklanan……………………………………………… ( ) h) Diğer (Lütfen Belirtiniz…)……………………………………………… 139 .16.. Karşılaştığınız Bu Sorunları Nasıl Çözümlüyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Özellikleri Nelerdir? ( ) a) Tek Başlı ( ) b) Çok Başlı (Çok İğneli) ( ) c) Her İkisi de ( ) d) Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanılmıyor 18.) ( ) a) Desen Tasarımın ( ) b) Malzeme Yetersizliği ( ) c) Kalifiye Eleman Yetersizliği ( ) d) Maliyet ( ) e) Baskı Hataları ( ) f) Makine Arızaları ( İplik Kopmaları vs. ) ( ) g) Tedarikçiden Kaynaklanan ( ) h) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 19.. ( ) d) Maliyet………………………………………………………………….. Firmanızda Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanıyorsanız.) ( ) a) Desen Tasarımı…………………………………………………………. İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Makineci.. ( ) b) Malzeme Yetersizliği……………………………………………………. ( ) e) Baskı Hataları…………………………………………………………… ( ) f) Makine Arızaları………………………………………………………….

Modaya Uygun.20. Piyasa Rekabetinize Olumlu Etki Sağlıyor mu? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır ( ) c) Fark Etmiyor 21. Özgün Süsleme Tasarımları Ürünlerinizde Katma Değerini Arttırıp. Sizce Hazır Giyimde Süsleme Aşaması Uygulamalarıyla İlgili Yukarıdaki Soruların Dışında Aklınıza Gelen Başka Sorunlar Var mı? (Lütfen Belirtiniz…) 140 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful