T.C.

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTİSÜ GİYİM ENDÜSTRİSİ VE GİYİM SANATLARI EĞİTİMİ BÖLÜMÜ

HAZIR GİYİM İŞLETMELERİNDE GİYİM SÜSLEME AŞAMASI UYGULAMALARI (İSTANBUL, İZMİR, KONYA, ADIYAMAN ÖRNEĞİ)

Gülhan ATLAMIŞ

YÜKSEK LİSANS TEZİ

Danışman Yard. Doç. Dr. Hafize PEKTAŞ

Konya–2008

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü

YÜKSEK LİSANS TEZİ KABUL FORMU

Gülhan ATLAMIŞ tarafından hazırlanan Hazır Giyim İşletmelerinde Giyim Süsleme Aşaması Uygulamaları (İstanbul, İzmir, Konya, Adıyaman Örneği) başlıklı bu çalışma 11 /11/2008 olarak kabul edilmiştir. tarihinde yapılan savunma sınavı sonucunda oybirliği/oyçokluğu ile başarılı bulunarak, jürimiz tarafından yüksek lisans tezi

Ünvanı, Adı Soyadı Ünvanı, Adı Soyadı Ünvanı, Adı Soyadı

Başkan Yard. Doç. Şerife MIZRAK Üye Yard. Doç. Dr. Hafize PEKTAŞ Üye Yard. Doç. H. Saadet BEDÜK

İmza İmza İmza

ii

Nurgül KILINÇ. Yard. H. Dr. bulunduğu dönemin içinde şekillenmiştir. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarının tespit edilmesine çalışılmıştır. Prof. Dr. Çağatay ÜNÜSAN’a. Doç. Gülhan ATLAMIŞ Konya-2008 iii . Miyase ÇAĞDAŞ. verilerin oluşmasında katkılarını esirgemeyen hazır giyim işletmelerine. bunun için daima yenilik peşinde koşmuştur. Doç. Gör. her türlü yardımını esirgemeyen Konya Ticaret Odası Meslek Komiteleri Servisi Müdürü Abdurrahim ÖZDEMİR ve Yusuf GÖKSU’ya. Saadet BEDÜK. Doç. Emre Esmer’e ve öğrencilerime. Adıyaman Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Tekstil Bölümü Hocalarına Öğr.ÖNSÖZ İnsanlar beğenilme güdüsü ile süsü ve süslenmeyi sevmiş. Yurdagül MURATOĞLU. Dr. Yard. verilerin çözümlenmesinde büyük bir sabırla bana yardımcı olan Yard. Doç. Hazır giyimde nostaljik esintiler ve teknolojinin gelişmesiyle değişen tasarımların bir arada kullanılması. desteklerini esirgemeyen Hüseyin DEMİRÖZ ve maddi manevi desteklerinden dolayı aileme sonsuz teşekkürler ederim. araştırmanın yön kazanmasını sağlayan Design Time çalışanlarına. Yard. Doç. Bu araştırmada. Doç. Dr. Prof. İlkay ÇELİK ve özellikle Öğr. Yard. Araştırmanın hazırlanmasında öncelikle tüm katkılarından dolayı danışman hocam Yard. yüksek lisans çalışmalarında rehberlik eden hocalarım. Ali ŞAHİN’e. Şerife MIZRAK. tüketicilerin beğenisini kazanmaktadır. Giyim süsleme teknikleri de ilk çağlardan günümüze yaşamın içinde yer almış. Dr. Gör. Hafize PEKTAŞ’a.

Örneklemi ise. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarına yönelmekte ve bu konuyu problem olarak ele almaktadır. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarında kullanılan yöntem ve teknikler ile giyim süsleme konusunda karşılaşılan problemleri değerlendirmek için. modeli. Konya ve Adıyaman’da faaliyet gösteren hazır giyim işletmelerinden küçük ve orta ölçekli firmalar oluşturmaktadır. sınırlılıkları ve sayıltıları aktarılmıştır. problem cümlesi. Araştırmanın birinci bölümünde. Araştırmaya katılan işletmelerin giyim süsleme uygulamalarında yöntem olarak hem işletme bünyesinde elde veya makinede hem de gerek duyuldukça işletme dışında bilgisayarlı makinelerde ve evlere elde yaptırarak giyim süsleme iv . Giyim süsleme alanında karşılaşılan aksaklıklar ürünün kalitesini etkileyeceği için hazır giyim işletmelerindeki giyim süsleme aşaması uygulamaları incelenmeye değer görülmüştür. evreni. giyim süslemenin. önemi. Araştırmanın evreni. verilerin toplanması ve verilerin analizine yer verilmiştir. araştırma sonucu elde edilen hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarında giyim süsleme yöntem ve teknikleri ile giyim süslemede karşılaşılan problemlerle ilgili bulgular doğrultusunda bir sonuca varılmıştır. Araştırmanın dördüncü bölümünde. alt problemler. Bir tarama modeli araştırması niteliği taşıyan bu çalışmada araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu kullanılmıştır. Türkiye’deki hazır giyim işletmeleridir. örneklemi. hazır giyim işletmelerindeki konu ile ilgili kişilere anket formu uygulanmıştır. konu ile ilgili literatür araştırmalarına yer verilmiştir. Konya ve Adıyaman illerindeki hazır giyim işletmelerinden tesadüfî yolla seçilen 60 hazır giyim işletmesine ulaşılmaktadır. Anket sonucunda elde edilen bulgular ile bu bulguların yorumlarına bu bölümde yer verilmiştir. İkinci bölümde. Araştırmanın üçüncü bölümünde. hazır giyim üretimindeki bir ürünü tamamlayan en önemli unsur olmasıdır. Bu firmalar örneklem grubunda bulunan İstanbul. Araştırmanın son bölümünde ise. İzmir. araştırmanın yöntemi. İstanbul. İzmir. araştırmanın amacı. Araştırmada hazır giyimde giyim süsleme alanında karşılaşılan problemler konusunun seçimindeki amaç.ÖZET Bu araştırma.

overlokçu gibi nakışçı. Fason üretim yapan firmaların işletmelerinde stilist ve desinatör istihdamına ihtiyaç duydukları ve firmaların giyim süsleme uygulamalarında makineci. v .aşaması uygulamalarını gerçekleştirdikleri gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

The findings that are availed at the end of inquiry and the comments of those findings have been placed in this section. At the third section of the research. Izmir. Izmir. At the end of observation and negotiations. At the last section of the research. a conclusion have been occurred through findings in readymade ornamentation methods and techniques at ornamentation phase of clothes in confection enterprises and the problems that are met during those applications. it has been observed that the method at the ornamentation cloth applications of enterprises that are participated at the research are manual or with machine or if it is necessary to make them at the PC Controlled machines outside of the enterprise or making them by hand through dispersing to homes. importance. the literature researches about the subject have been given place. the aim. The aim of selecting the problems that are coincidence at ornamentation phase of confection is ornamentation of clothes is the most important element that composes a product in readymade manufacturing. sub problems. At the forth section of the research. This research has scanning model research qualification and an inquiry form that was arranged by the researcher has been used in this research. Konya and Adıyaman. The universe of research is confection enterprises in Turkey. limitation and numerations of research have been transferred. Konya and Adıyaman. vi . The sample are the small and medium scaled confection firms in Istanbul. Those 60 readymade firms that have been is sample group have been selected through coincidental way in Istanbul. The defects that are met at ornamentation of clothes will affect the product quality so the applications at ornamentation phase at confection enterprises have been worth to examine. the method and techniques that are used at readymade ornamentation at readymade enterprises and the inquiry form has been applied to concern people at the ready made enterprises to evaluate the problems that are met at readymade ornamentation.SUMMARY This research directs to decoration/ornaments at readymade/confection phase applications and considers this subject as problem. At the first section of the research. problem sentence.

embroider. vii . trimmer.It has been concluded that the firms which are operate as subcontractor are in need of deploying stylist and designator and they have no master team as machine operator.

.............. Giyim ve Hazır Giyim .................................. BÖLÜM HAZIR GİYİMDE GİYİM SÜSLEME.......... Hazır Giyim ................................... 4 2......................................................................................................................5............................viii TABLOLAR LİSTESİ .................... Sınırlılıklar ............................ 4 2. 1 1.vi İÇİNDEKİLER ........................................2................................................................................................................................. 7 3.......Verilerin Toplanması .......................................... Sayıltılar.................. BÖLÜM YÖNTEM ............................................. 6 3.............................................................4........... 10 3..i TEZ KABUL FORMU . 6 3...................................................1...................................xii I. Araştırmanın Yöntemi ....................... 4 2................................ 6 3.......3.................................................................................................... Giyim Süsleme ve Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri..........................................................................1.. 2 1................. 3 II............1.................... Örneklem ....... 3 1.............1.. Alt Problemler.............................................iv SUMMARY ..........................................................................................................1................................................................................................ Araştırmanın Modeli ................................................ 13 viii .....İÇİNDEKİLER BİLİMSEL ETİK SAYFASI................. 1 1..............................2............................................1.............................. Giyim Süsleme Teknikleri ........... Giyim ........ Problemin Tanımı .....................1..............................................1......................................................................................... Araştırmanın Amacı........................................2...3........................................................6................................ 5 III..........................................1...... 4 2......................................................................................... Evren...................iii ÖZET .......................................1.........2.............................. x ÖRNEKLER LİSTESİ .............................................................. Araştırmanın Önemi .......1.................. 4 2.....................................................BÖLÜM GİRİŞ .........................................5 Verilerin Analizi ......................1..............................................................................................................................................................................................2.......................................................................................................4................. 1 1............................................................ 1 1......................1........................ 4 2............ ii ÖNSÖZ ..............................

..3............... İlkeler..... BÖLÜM BULGULAR................................... Giyim Süsleme Tasarımında..2................................ Hazır Gereçlerle Yapılan Süslemeler ................3................................................2........ Dikişle ve Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler .....................1.2............... 124 KAYNAKÇA. 72 3.. 102 3.........3....... 103 3............................................. BÖLÜM SONUÇ VE DEĞERLENDİRME..................2.....................................................................................2....2....................4............................ Baskı Teknikleriyle Yapılan Süslemeler ..2....2..3................... Elemanlar ve Yöntemler............ Konu ile İlgili Araştırmalar.......................2................... Desen Programları ............................... Giyim Süsleme Tasarımı ................... 128 EK–1 ANKET FORMU .....................3............................... 52 3..... 14 3...... 135 ix ....................................4.........2......... 96 3................ Kaynaklar..2............................. 82 3................3............1..... Nakış ve Makine Nakışı ile Yapılan Süslemeler ..... 103 IV................................... 106 V................... Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri.................. Giyim Süsleme Tasarımında Desen......................2.... 97 3................................................. 14 3............3....................................

...e” Diyenlerin 10.108 Tablo 4 İşletmenizde Hangi Tür Ürünler Üretiyorsunuz? Sorusunun Dağılımları......107 Firmanızda Hangi Tarzda Ürünler Üretiyorsunuz? Sorusunun Dağılımları......................... Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Tasarımcının Uzmanlığı Hangisidir?”.........115 Tablo 12 İşletmenizde Çoğunlukla Hangi Giyim Süsleme Tekniklerini Uyguluyorsunuz? Sorusunun Dağılımları...................... Sorusunun Dağılımları.................109 Tablo 5 Tablo 6 Firmaların Üretim Tarzı Nedir? Sorusunun Dağılımları......................c.114 Tablo 11 Soru 7’e “b.. Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor?”..109 Ürünlerinizde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Veriyorsunuz? Sorusunun Dağılımları............................................ .................d....116 x ..... ...................d....................c...... Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Stilist İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”.... Sorusunun Dağılımları................TABLOLAR LİSTESİ Tablo No Tablo 1 Tablo 2 Tablo 3 Sayfa No Firmaların Kuruluş Tarihine Göre Dağılımları............. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Desinatör İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”.......................106 Firmaların Bulunduğu Şehirlere Göre Dağılımları...........................................................112 Tablo 9 Soru 7’e “a” Diyenlerin 9................. Sorusunun Dağılımları..........................113 Tablo 10 Soru 7’e “b.............................................................110 Tablo 7 İşletmenizde Giyim Süsleme Tasarım Aşamasını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? Sorusunun Dağılımları......... .......................111 Tablo 8 Soru 7’e “a” Diyenlerin 8.. Soruya Cevap Verdikleri “Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa....................... Sorusunun Dağılımları.............................................. .......................... ..............................................e” Diyenlerin 11................

.117 Tablo 14 Firmanızda Giyim Süsleme Tasarım Aşaması Uygulamalarını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? Sorusunun Dağılımları............................. Piyasa Rekabetinize Olumlu Etki Sağlıyor mu? Sorusunun Dağılımları........... Süslemeci Şeklinde Uzmanlaşmış Ekibiniz Var mı?”....120 Tablo 18 Firmanızda Giyim Süsleme Alanında Ne Tür Problemlerle Karşılaşıyorsunuz? Sorusunun Dağılımları.... Sorusunun Dağılımları................................123 xi ............................. .. Sorusunun Dağılımları....... ..................................... Overlokçu Gibi Nakışçı................................................... ..... ......121 Tablo 19 Karşılaştığınız Bu Sorunları Nasıl Çözümlüyorsunuz? Sorusunun Dağılımları....122 Tablo 20 Modaya Uygun.......... ................ Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Makineci........................... Özgün Süsleme Tasarımları Ürünlerinizde Katma Değerini Arttırıp......................119 Tablo 16 Soru 14’e “a” Diyenlerin 16... .. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Hangi Yöntem Uygulanmaktadır?”.118 Tablo 15 Soru 14’e “a” Diyenlerin 15........... Özellikleri Nelerdir? Sorusunun Dağılımları..............Tablo 13 Ürünlerinizde Aşağıdaki Geleneksel Türk Nakışlarından Hangilerini Uyguluyorsunuz? Sorusunun Dağılımları.......119 Tablo 17 Firmanızda Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanıyorsanız................................................

................. Hesap İşi Kese ..............................................................................................33 Örnek 17...................... Çin İğnesi Örtü ...................................................................................................... Marka-Monogram........ Çok Başlı Nakış Makinesi ve Aparatları ........................ Makreme İşi Çanta.................24 Örnek 9.............. Beyaz İş .......... Elde Antep İşi ...................29 Örnek 13.............................................................23 Örnek 8...............................................................34 Örnek 18.............................................................................................................................................. Sanayi Tipi Piko Makinesi................................................. Çok Başlı Makinelere Takılan Kordone ve Diğer Aparatlar ................................... Aplike Yatak Örtüsü ....................................................18 Örnek 3...35 Örnek 19....................................................................................................................22 Örnek 7.................... Okbaşı................ Astragan İğnesi Masa Örtüsü..................... Piko Örtü...................................................... Çift İğneli......................... Zigzag Makinesi ...........31 Örnek 15.....................27 Örnek 11...................................36 Örnek 20...............................................ÖRNEKLER LİSTESİ Örnek No: Sayfa No: Örnek 1........................30 Örnek 14.... Ajur İşi Yastık Kenarı..... Kanaviçe .....19 Örnek 4.......................... Çok Başlı Mekanik Sanayi Nakış Makinesi .....................................................32 Örnek 16............................................ Çift Pullu Şeritli Nakış Makinesi.......... Türk İşi ...............24 Örnek 10.................................................................................. Aile Tipi Dikiş Makinesi ..17 Örnek 2......................................................................28 Örnek 12.....21 Örnek 6..................................................................................................................... Makinede Antep İşi...............Fileş............................................40 Örnek 24....................39 Örnek 23......... İki İplikli Zincir Dikiş Makinesi ................................38 Örnek 22......................................41 xii ............................ Çok Başlı Sanayi Nakış Makinesi ............37 Örnek 21..................................................20 Örnek 5........................................ Maraş İşi .................................................

............................. Pilikaşe Etek ............................................... Tül İşi Seccade Takımı .......46 Örnek 31.................................. Etek Üzerine Sutaşı Süsleme ............................................................................................................. Volanlı Çocuk Elbisesi ............... Fırfır-Farbela-Büzgü 5 Yaş Çocuk Elbisesi ........................................................................................................................................68 Örnek 53................................ Drapeli Gelinlik ............................................43 Örnek 27.......................................Örnek 25.......................................65 Örnek 50................. Kanun Pilili Etek.......................45 Örnek 30.............................................................................................71 Örnek 56.44 Örnek 28...................42 Örnek 26................62 Örnek 47.............................. Enkrüste Çalışması ............................................ Tek Taraflı Pilili Etek ............ Yıldız Su Büzgüsü .............................. Sarma İşi ................. Oya........................................................................................52 Örnek 37.................... Bozulmayan (Tergallenmiş) Pilili Etek ......53 Örnek 38.................... Düz Büzgülü Etek.................................................................................................................................................................................. Verev Sarma ............................ Kum İğnesi Bohça .......... Dantel Elbise........57 Örnek 42......................59 Örnek 44................54 Örnek 39..64 Örnek 49................................... Dalga Büzgü .....................................55 Örnek 40.................................... Balgümeci (Nidabey).................60 Örnek 45................ Akordeon Pilili Elbise.............................................................................. Yüzyılda Osmanlı Dönemi Suzeni İşlemeli Seccade......................................................................... Gölge İşi Salon Takımı.................................. Sıra Büzgü ............................ Pervaz Çalışması......................................................61 Örnek 46.............................................................................................................................56 Örnek 41...................................................................67 Örnek 52.... Spor Dikiş ........69 Örnek 54................................................................................ Bolonya İğnesi Masa Örtüsü .................................................................................. XVIII........................................................................................................................63 Örnek 48.......... Ütü Pilisi ....58 Örnek 43.......................................51 Örnek 36.............................................50 Örnek 35.44 Örnek 29....................47 Örnek 32.......................................... Kapitone Yelek .............. Nervürlü Bluz .................................................................................................... Çöp İğnesi.................... Bartın İşi Yastık............70 Örnek 55.............................................................49 Örnek 34............................................72 xiii ......................... Biye İşi Damat Bohçası ...................................48 Örnek 33........................66 Örnek 51............................................

............. Saten Şeritler...... Yüksek Baskı .............................................................. Yakma Baskılı Şal ......................................Örnek 57................................. Klasik Mumlu Batik Çalışması..........................78 Örnek 63................................................................................................................................................................................................................................................... Bağlama Batik Baskı ....................................... Saçak...................................................................90 Örnek 75..................................74 Örnek 59..75 Örnek 60..................92 Örnek 77......................... Pistole.....84 Örnek 69.................................... Aşındırma Baskı ............. Sim ve Yaldız Baskılar ............................................ Ponpon Keçe Kolye ........................... Boyun ve Sırtında Pul Boncuk İşlemeli Bluz .......89 Örnek 74................................................................. Pigment Baskı.......................................86 Örnek 71.......................................................... Kordonlar...................................................... Gofre Baskı...................... Flok&Sim Baskı .......................... Sedef......................................91 Örnek 76................................................. Püskül ...................................................88 Örnek 73..............76 Örnek 61................................................ Varak...................... Püskürtme Batik Baskı .......82 Örnek 67...80 Örnek 65..........................................................81 Örnek 66........................85 Örnek 70..........96 xiv .............93 Örnek 78.................94 Örnek 79............................................................................ Hazır Danteller.................................................................................................. Kabartma Baskı ..............77 Örnek 62................................................ İnkjet Baskı....................... Batik Baskı....................73 Örnek 58.............. Altin Yaldiz Baski .............. Harçlar ........95 Örnek 80.........83 Örnek 68.......................................................................79 Örnek 64.......................................................................................... Kurdela Nakışı İşlenmiş Giysi..............87 Örnek 72................................................................... Transfer Baskı.............................................................................................................................................

Hazır giyim üretimindeki bir ürünü tamamlayan en önemli unsurlardan biri olan giyim süsleme. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme alanına yönelmekte ve bu konuyu problem olarak ele almaktadır. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süslemede en çok hangi tekniklerin uygulandığını belirlemektir. Araştırmanın Amacı Bu araştırmanın temel amacı. Alt Problemler • verilmektedir? • • • • Giyim süsleme teknikleri ne ölçüde bilinmekte ve uygulanmaktadır? Giyim süsleme aşaması uygulamaları nasıl gerçekleştirilmektedir? Giyim süsleme tasarımı alanında nasıl bir yöntem takip edilmektedir? Giyim süsleme aşaması uygulamalarında ne tür sorunlarla Hazır giyim işletmelerinde giyim süslemeye ne ölçüde yer karşılaşılmaktadır? • mıdır? 1. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süslemeye ne ölçüde yer verildiğini Giyim süsleme uygulanan ürünlerin tüketim oranında farklılık var tespit etmektir. ürünü farklılaştıran dolayısıyla ürünün cazibesini arttıran bir işlem olarak incelemeye ve araştırılmaya değer bulunmuştur.2. Problem Bu araştırma. 1. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarıyla ilgili bilgi toplamaktır. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarını nasıl gerçekleştirildiğini ortaya koymaktır.I. BÖLÜM GİRİŞ 1. ürün kalitesini etkileyen. 1 .3.1.

Hazır giyimde giyim süslemenin önemi. Araştırmanın Önemi Giyim süsleme. belgelenmesi açısından bu araştırma konusu önemli bulunmuştur. seri. Bu durum hazır giyimi üretimini olumsuz etkilemektedir. 1. bir giysiye kullanım değeri yanı sıra giysiyi daha cazip hale getirerek göze hoş görünmesini sağlaması. 2 . süsleme. Bu nedenle firmalar bireylerin farklı tarz ve beğenilerini göz önünde bulundurarak bireylere farklı seçenekler sunmakta ve o firmaların ürünlerini tercih etmeleri için ürünlerinde marka. modanın çabuk yaygınlaşmasına ve çabuk göz doygunluğuna ulaşmasına sebep olmaktadır. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarında karşılaşılan sorunları ve nasıl aşıldığını tespit etmektir. Hazır giyim üretiminde giyim süslemede ne gibi yöntem ve tekniklerin uygulandığının tespit edilmesi. Ürünlere farklılık ve cazibe katan giyim süsleme giderek hazır giyimde de önem kazanmaktadır. ucuz ve el dikişine oranla daha kolay bir şekilde piyasaya sürülmesinden dolayı. • Yeni araştırmalar için sınırlıda olsa kaynak oluşturmaktır. hazır giyimde aynı tarz üretim hızlı. model farklılığı ve kaliteyle satış gücünü arttırıcı ve diğer firmalarla rekabet oluşturacak nitelikte ürünler üretme çabasındadırlar.4.• Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme işleminin hangi yöntemle çözümlendiğini belirlemektir. • Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme tasarımının nasıl çözümlendiğini ortaya koymaktır. • Hazır giyim işletmelerinde. giyim süsleme uygulanan ürünlerin tüketim oranında farklılık olup olmadığını belirlemektir. farklılık yaratması ve değişim değerini arttırması açısından önemlidir.

5. Bu araştırmada birebir gözlem ve görüşme yapılmıştır. • Bu araştırma İstanbul. • • • Yazılı kaynaklar yoluyla toplanan veriler doğrudur.6. 1. Sınırlılıklar • Bu araştırma İstanbul. Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmeleriyle sınırlandırılmıştır. İzmir. İzmir. Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamaları ile giyim süsleme yöntem ve tekniklerini tespit etmekle sınırlandırılmıştır. • Bu araştırma 2007–2008 yılları ile sınırlandırılmıştır.1. Araştırmaya katılan işletmelerin anket sorularına doğru cevap verdikleri kabul edilmiştir. Sayıltılar Araştırmada aşağıdaki sayıltılardan hareket edilmiştir. 3 .

evren. Türkiye’deki Hazır Giyim işletmelerini kapsamaktadır. İzmir.1.2. verilerin analizi ile ilgili bilgiler verilmiştir. Evren Bu araştırmanın evreni.1. Konu ile ilgili kaynaklar.II.1. Yüksek Öğretim Kurulu Tez Dokümantasyon Merkezi. Örneklem Araştırmanın örneklemi. Adıyaman Üniversitesi Merkez Kütüphanesi. 2. 2. Ayrıca veri toplama tekniği olarak anket uygulanmıştır Anket yöntemi uygulaması esnasında işletmelerde giyim süslemeyle ilgili uygulamalar gözlemlenmiş fotoğraflarla belgelenmiştir. Konya ve Adıyaman’daki kadın ve çocuk giysisi üreten 60 hazır giyim işletmesidir. örneklem. Araştırmanın Modeli Hazır giyimde giyim süsleme aşaması uygulamaları araştırmasında hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarındaki mevcut durum ortaya konulmaya çalışıldığından tarama modeli kullanılmıştır.4. 2. verileri kadın giyim ve çocuk giysisi üreten hazır giyim işletmeleri oluşturmaktadır. Araştırmanın Yöntemi Bu bölümde araştırmanın modeli.3. 2. İstanbul. Konu ile ilgili kitap. Selçuk Üniversitesi Merkez Kütüphanesi. BÖLÜM YÖNTEM 2. makaleler. Hazır giyim firmalarının giyim süslemede ne gibi yöntem ve tekniklerin uygulandığı ve giyim süslemede karşılaştıkları problemlerin neler olduğunu belirlemek için gerekli olan veriler örneklemi oluşturan firmalardan elde edilmiştir. dergi.1. verilerin toplanması.1. süreli 4 .1. Verilerin Toplanması Kavramsal çerçeve için gerekli bilgiler. Giyim süsleme alanı daha çok kadın giyiminde kullanılmasından dolayı. süreli yayınlar incelenmiştir. Selçuk Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Giyim Bölümü Ders Notları.

İncelenen kaynaklardan amaca uygun görülenlerden gerekli atıflar yapılmıştır. Verilerin toplanmasında ilgili kişilerin verdikleri bilgilerden yararlanılmıştır. Ankette. Bu program ile hazır giyim işletmelerinin görüşlerini gösterir tablolar düzenlenmiş. İzmir. Yapılan istatiksel analizler sonucu oluşturulan tablolardan yararlanılarak bazı sonuçlara varılmıştır. 2. uygularken karşılaştıkları problemleri ve buldukları çözüm yöntemlerinin neler olduğunu belirlemeye yönelik sorulardan oluşmuştur. Verilerin Analizi Verilerin toplanmasında anket tekniği uygulanmıştır. Bu araştırmanın verileri. Verilerin çözümlenmesinde SPSS for windows 15. Veri toplama tekniği olarak anket formu uygulanmıştır.1. 5 . Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmelerinde ilgili kişilerle görüşülerek toplanmıştır. işletme ile ilgili genel bilgiler. Anket toplam 60 işletmede ilgili kişilerle yapılmıştır. bu tablolar frekans ve (%) yüzde aritmetik ortalama ile hesaplanarak konu değerlendirilmeye çalışılmıştır. araştırmacı tarafından örneklem seçilen İstanbul. en çok hangi giyim süsleme tekniklerini kullandıklarını. Hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamaları ile giyim süsleme alanında karşılaşılan problemlerin saptanmasında kullanılmak üzere hazırlanan anket formunun bazı işletmelerde pilot uygulaması yapılmıştır.yayınlar ve internet taramaları incelenmiştir.5. Yapılan bu pilot uygulamadan sonra anket formuna son şekli verilmiştir.0 (Statistical Pakage For Social Socience) paket programı ile bilgisayar ortamında analiz edilmiştir. giyim süslemeye ne ölçüde yer verdikleri. hangi ürünleri ürettikleri. giyim süsleme alanında uzman elamanın ve tasarımcı çalışıp çalışmadığı. Örneklem seçilen hazır giyim işletmelerinde anket 2008 yılı TemmuzAğustos ayları arasında uygulanmıştır.

Zaman içinde uygarlığın gelişmesiyle birlikte hayvan postları yerini dokuma kumaşlara bırakmıştır. tekniklerine ve modanın doğmasına sebep olmuştur(Önge. İnsanların var oluşlarıyla birlikte ortaya çıkan vazgeçilmez bir ihtiyaçtır.1. önlük ve etek benzeri giysiler olduğu söylenebilir. Hayvansal ve bitkisel liflerden elde edilen bu kumaşlar vücudu çeşitli biçimlerde sararak giyim şekillerine. İnsanlar giyim ihtiyaçlarını karşılamak için tarihöncesi devirlerde avladıkları hayvan postları ve ağaç yaprakları ile örtünmüşlerdir. bireysel üretimden endüstriyel üretime ulaşırken örtünmeden giyinmeye. Antik Yunan’dan Romalılara. Giyim. giysilerinin çoğunun ketenden yapılmış tunik. sözlük anlamı ‘Giyilecek şey.III. Bizanslılardan Araplara. Tarihsel bir süreç içerisinde Mısırlılardan Sümerlere.1.1995:2–3). kumaş dokumalarından giysi dikebildikleri anlaşılmaktadır. M. insan vücudunu doğanın etkilerinden koruyan ve estetik görünüm sağlayan. 6000 yılında Orta Asya’da Anav ve Anadolu’da Çatal Höyük’te bulunan kazılardan çıkan elbiselerde.1. tarihi kadar eski bir konudur. 3000’den başlayan belgelerine dayanarak. giyimden modaya uzanan bir gelişim göstermiştir. elbise’ olarak açıklanan. 6 . peştamal. teknolojik gelişime paralel olarak değişen. vücudu dış etkilere karşı koruyan bir araç olduğu kadar. Giyim tarihinin ilk örneklerine Mısır ve Mezopotamya’da rastlanılmaktadır. Türklere kadar beş kıtadan tüm insanlığın oluşturduğu uygarlıkların katkılarıyla oluşan giyim tarihi.2002:1). Mağara resimlerinden anlaşıldığı kadarıyla hayvan postlarının koruyucu ve büyülü güçleri de ilk giyim üzerinde etkili olmuştur. Mısırlıların M. gelişen çeşitli cinste giysiler ile bu giysilerin kullanım biçimi olarak da ifade edilebilir(Çağdaş.1992:6). Giyim. süslenme ve zarif görünme isteğini yerine getiren bir sanat olarak da tanımlanmaktadır (Kırzıoğlu.Ö. ekonomik. Örneğin. Giyim Giyim. BÖLÜM HAZIR GİYİMDE GİYİM SÜSLEME 3. Giyim ve Hazır Giyim 3.Ö. sosyal.

sınıf farklılıkları. giysileri kesip diken sanayi makinelerinin üretimi izlemektedir. ısmarlama giysinin pahalı olması da hazır giyim istemini arttırmıştır. dil. Singer dikiş makineleri giyim teknolojisinin ilerlemesinin başlangıcı olmuştur(Önge.1988:1). Edinilen bilgilere göre Türkler Anadolu’ya yerleşmeden önce deri ve kumaş kullanarak yaptıkları elbiseleri giymişlerdir(Ediz vd. İkinci dünya savaşından sonra sentetik kumaş üretimiyle hazır giyim sanayinde ucuz ve sağlam giysiler üretilmeye başlamıştır. bölgelere göre farklılık göstermiş ve özellikleri ile belgelere geçmiştir. Osmanlı döneminde Saray’ın ve Ordunun ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik 7 . 1860’da A. Hazır giyim işletmeleri 3–4 kişinin çalıştığı küçük atölyeler yanında. ekonomi. din. Dikiş makinesinin icadı ve geliştirilmesini. 1830’da Parisli Barthelemy Thimonnir.1. buluntularda ve o döneme ait seyahat eserlerinde rastlanılmaktadır. Orta Asya’da bulunan duvar resimlerinde. Türkiye’de tekstil üretiminin tarihi Osmanlı dönemine kadar gitmektedir. Tekstil sanayi önemli gelişmeler kaydederek el tezgâhlarını. teknolojik ilerlemeler önceleri yavaş bir süreç içinde devam etmiştir. Hazır giyim. Dünyadaki gelişmelere bakılacak olursa.2007). Ayrıca moda akımını üzerinde taşıyan kısmen ucuz ve kolay bir giyim şeklidir (Bayraktar. Hızlı kentleşmenin ortaya çıkardığı problemler zamanın iyi kullanılmasını. konfeksiyon üretimi de terzilik mesleğini başka boyutlara taşımıştır. Anonim. istatistik verilerden yararlanılarak bulunan.yy’a kadar terziler elle çalışmışlardır.1988:5 )”.2. ortalama ölçüler esas alınarak seri halde üretilen ve alıcının ölçülerine göre satılan giyim eşyalarının tümünü kapsamaktadır.B. Türk toplumunda eski çağlara ait giyim örneklerine. Hazır Giyim Hazır giyim. 3.1995:3. teknolojik gelişmeler.D’den İsaac M. az zamanda çok iş üretilmesini gerektirdiği gibi. 18.Türk giyimi geçmişten günümüze gelinceye kadar. insanların giysi ihtiyaçlarını seri üretimle karşılayan günümüzün provaya zaman ayıramayacak kadar çok uğraşısı olan insanlar için kolay ve ucuz giyim elde etme olanağı sağlayan bir sanayi dalıdır. sosyal yaşantı. iklim. işçi sayısı 2500’ü geçen büyük işletmeler olarak da üretim yapmaktadır. Demirden yapılmış iğneler ancak ortaçağda kullanılmaya başlanmıştır.

1923–1962 yılları arasında ülkede önemli bir üretim kapasitesi oluşmaktadır. Hereke ve Beykoz Fabrikaları doğrudan doğruya birer kamu işletmesi olarak faaliyet göstermişlerdir(Özgür. 1990’lı yıllara gelindiğinde hazır giyim ve konfeksiyon sektörü gösterdiği yüksek ihracat performansı ile Türkiye’nin genel ihracatı içerisindeki payını % 20’nin üzerine çıkartmıştır(Yarıcı. Bu firmaların % 80’e yakın kısmı da fason üretim yapmaktadır. Basmahane(Bakırköy). 8 . günümüzde gelişmekte olan ülkelerin ekonomik kalkınmalarında benzer bir rol oynarken.2006:2)”. yüzyılda oldukça yaygın ve ileri düzeyde olan tekstil üretimi. yüzyılda gerçekleştirdikleri sanayileşme sürecine damgasını vuran tekstil ve daha sonra hazır giyim sanayi.2007:60). 16. Dünyada hazır giyim sanayi sağladığı istihdam imkânı. Günümüzde tahmini olarak 40. Tekstil ve hazır giyim sektörü Türkiye gibi kalkınmakta olan özellikle ihracata dayalı büyüme modeline örnek teşkil eden bir ivme içerisinde 1997 yılına kadar dönem dönem iniş çıkışlar göstererek üretim. istihdam ve ihracatta lokomotif olma özelliğini korumuştur(Görgülü. Tekstile paralel olarak gelişen hazır giyim ve konfeksiyon sektörü 1970’li yıllarda girişilen sanayi hamlesi ile genişleyerek 1980’li yıllarda ihracat atağına kalkmıştır. 20. yüzyıla gelindiğinde daha da geliştiği görülmektedir. Bu firmaların neredeyse dörtte biri aktif olarak ihracatçı durumundadır. Gelişmiş ülkelerin 18.olarak devlet tarafından kurulan ve özellikle dokuma ve deri sektörlerinde yoğunlaşan Feshane (Deftardar). 2006:5–6)”.000’e yakın firma bu sektörde faaliyette bulunmaktadır. yüksek teknoloji sektörlerinin ağırlığına rağmen gelişmiş pazar ekonomilerinde de yaratılan katma değer sıralamalarında ilk sıralarda yer almaktadır. üretim sürecinde yarattığı katma değer ve uluslararası ticaretteki ağırlığı nedeniyle ekonomik kalkınma sürecinde önemli bir rol oynayan sanayi dalı haline gelmiştir. 1990 yılından sonra Türk hazır giyim sektörü dünyada altıncı ve AB’ye mal sevk eden ikinci büyük tedarikçi durumundadır.

Böylelikle. sırada yer almıştır. ülkelerin dış ticaret engellerini kaldırmalarını ve dünyanın adeta bir pazar durumuna gelmesini ifade etmektedir(Yarıcı. gelişmekte olan ülkelerin hazır giyimdeki ilerlemeleri yabancı sermaye yatırımları ile hız kazanmaktadır. Meksika. yığın üretimi yapılan hazır giyim ürünlerinden kalitesi yüksek. çok yönlü bir gelişmedir. Hong Kong. AB’yi ülkeler bazında değerlendirdiğimizde Çin dünyanın en büyük ihracatçısı konumundadır. ABD ve Hindistan ilk sıralarda bulunmaktadır. hammadde ve işçilik problemi olmayan ülkeler. geliştirdikleri teknolojiler ve sermaye güçleriyle yatırımlarını işçilik maliyeti düşük olduğu ülkelere yönlendirmektedirler. hazır giyim ihracatında 2. Çin. 2006:1)”. Bu nedenle hazır giyim ürünleri pek çok ülkenin ekonomilerinde gerek iç piyasada gerekse ithalat ve ihracatta önemli bir yer teşkil etmektedir. daha klasik ve markalı ürünlere talep artmaktadır (Anonim. Düşük kaliteli günün modasına uygun olmayan. mali. Moda ve tüketici tercihleri de hazır giyim endüstrisi talebinde belirleyici rol oynamaktadır. dünya pazarlarında Çin’e büyük rekabet avantajı sağlamaktadır. Dünya hazır giyim ticareti 1990 yılında 106 milyar dolardan 2002 yılında yıllık ortalama % 6 artışla yaklaşık 201 milyar dolara yükselmiştir. Giysi üretiminin hızlanması ile üretim miktarında önemli artışlar olmuş. 9 . Çin ve AB bir bütün olarak ele alındığında. İşçi ücretlerinin çok düşük olması ve girdilerin büyük kısmını iç pazardan temin edebilmesi. iç pazarın canlı olması bu sektörü daha da güçlü kılmaktadır(Özkan. Hazır giyim sanayinin üretim yapısı emek–yoğun tarzdadır. Türkiye. bu ülkeler insan kaynaklarını teknoloji-yoğun sanayilere kaydırmışlardır. Gelişmiş ülkelerde iş gücü maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle. Küreselleşme ekonomik.Dünya hazır giyim sanayinin dünya ticareti içindeki payı 2002 yılı itibariyle % 3. Sanayileşmiş ülkeler. Ticaret alanında küreselleşme. 2007:1). 1980’lerin sonlarına doğru dünya kamuoyunda küreselleşme olgusu yaygınlık kazanmaya başlamıştır.2000:2). Öte yandan Çin ekonomisinin son yıllarda gösterdiği büyüme performansı nedeniyle.2 civarında gerçekleşmiştir. hazır giyim ürünlerini uluslararası pazarlarda satmaya başlamışlardır. siyasi ve sosyal yönleri olan. Dünya hazır giyim ihracatında AB.

Süsleme ise. ziynet. bezek. süsleme ya da süslenme işine denir. Hazır giyim üretimi kuruluş sermayesi açısından diğer sanayi kollarına oranla az yatırım gerektirmesi. üzerine yapılan bezemelere denilmektedir (Barışta. keten. 1991:37). pamuk ipliği ve pamuklu dokuma satan Türkiye bu ürünlere karşı konan korumacılık önlemleri karşısında katma değeri yüksek ürünlere doğru yönelmiştir. Başka bir deyişle süsleme. Türk hazır giyim sanayi esnek üretim yapısına sahip olup.1988:133). 3. Yaklaşık 30 milyar dolarlık üretim değerinin 18 milyar dolarlık bölümü ihraç edilmektedir.2. dokuma vb. Türk tekstil ve hazır giyim sektörü teknoloji düzeyi. bir binayı veya eşyayı kullanış amacı yanında göze daha güzel göstermek için çeşitli türlerde yapılan estetik çalışmaların genel adına denilmektedir (Çatal. iş gücünün Türkiye’de bol ve ucuz olması.1980’li yıllar sonrasına kadar dünya ülkelerinde pamuk. iplikler kullanılarak. sim vb. büyük hazır giyim ihracatçısı konumundadır. deri. 10 . Üretimin yaklaşık 3/4 ‘ü on yaşından daha genç makine ve teçhizatla gerçekleştirilmektedir. süsleri yerleştirme tarzı veya sanatı. ‘Süslenmeye yarar şey. ipek. ekonomik etkinliği ve sosyal etkileşimi itibariyle ülkenin önde gelen sosyo-ekonomik faaliyet alanlarından biridir. sektör Türkiye’de hızla gelişmiştir. Türk tekstil ve hazır giyim sektörü büyük oranda ihracata yönelik bir sektördür. rafya. Tekstil sektörünün ürün kalitesi ve üretim teknolojisi çağdaş dünya standartlarındadır. Mevcut kapasiteler yurt içi talepten oldukça fazladır. Türk hazır giyim sektörü dünyanın 4. yün. metal. Hazır giyim sektörü GSMH. Giyim Süsleme ve Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri Süs. Sever. hazır giyim üretiminde kullanılacak hammadde sanayinin gelişmiş olması ve pazarlama olanaklarının bulunması nedeniyle. değişen moda eğilimlerine kolayca uyum sağlayabilmektedir.2002:5. çeşitli iğneler ve uygulama biçimleri aracılığıyla. sözlük anlamı. pamuk. Markaloğlu.1995:1. istihdam ve ihracat açısından Türkiye’nin en önemli sektörlerinden biridir. keçe.

insanoğlu bedenini kuru bitki yapraklarıyla boyamaya girişmiştir. çuha. 11 . giderek gelişmesine ve yaygınlaşmasına neden olmuştur. İlkçağ uygarlıklarında Coccus İllicis (Kırmız böceği) ve Coccus Cacti (Koşenil) adlı bitki bitlerinden karmen kırmızısı boyası. İnsan türü. pamuk. giyecek ve kullanılacak eşyaları bezemek arzusu ile doğmuştur. İnsanoğlu tarih boyunca bedenini güzelleştirmek için çareler aramıştır.2007. Bitkisel kökenlilerin belli başlıları ise. Eski çağlarda yalnız kadınlar değil erkekler de güzelleşmek için çeşitli yöntemlere başvurmuşlardır (İzer. havlu. Anonim. işlemenin ortaya çıkmasına. yün.2007). giyimlerini. İnsanların giydiği ve çevresinde kullandığı eşyalarını. susam ve gül yağlarıyla karıştırılarak uygulanmaktaydı (Gürel. gerek takı ve kıyafetlerle. kendi tarihsel süreci içinde. kına. Bunun en belirgin örneği. Murex Brandaris adlı deniz yumuşakçasından Sur moru adlı erguvan renkli hayvansal boyalar elde edilmekteydi. İlk örtünme. ve Rubia Tinctorum (kök boya)’dır. badem. çeşitli kalınlıkta dokunmuş. bedenini. İnsanoğlunun iki parçayı birbirine ekleme. evlerini. İşleme sanatı da diğer el sanatları gibi insanların günlük ihtiyacı karşılığı. çeşitli cins ve renkte iplikler. mersin. zeytin.2004). safran. kullandıkları eşyaları süslemek için çaba göstermişler ve süslenmeyi sanat haline getirmişlerdir (Eronç. ilkel toplulukların yüzlerini ve bedenlerini bitkisel veya madensel boyalarla boyamalarıdır. genellikle önce toz haline getirilip sonra ceviz. gerek kokularla ve hatta gerekse bedeninde deformasyona neden olabilecek işlemlerle kendi estetik algısını bedeninde yansıtmaya çalışmıştır. Süslenme amaçlı maddeler. gerek boyar maddelerle. İşleme. düz bir dikişi bile dekoratif anlamda yapma fikri ile gelişmiş bir sanat dalıdır(Şahbaz. rezene. aletler.Süsleme veya süslenme arzusu insanlık uygarlığıyla başlamaktadır. giysi dönemi başladığında bile.1984:3). çivit. meşe kabuğu. keten. kadife ve deri üzerine elde veya makinede iğne vb. İnsanlar süslenmek ve süslemek isteği ile her dönemde yenilikler yapmış. Bu boya kimi zaman süs kimi zaman da bir ifade tarzıdır.2005:7). kendi yaratıcı gücünü ve el emeğini kullanarak süslemeler yapması.

Hitit. M. Türkler. Yunan. Urartu.2006). Orta Asya’da tarih sahnesine çeşitli adlar altında devletler kuran Türklerin ilk sanat eserleri burada kendini göstermektedir. neolitik çağdan beri.2002:5). Moğolistan’ın Altay dağları üzerinde yapılmış kazılarda. el çantaları gibi ürünler gün ışığına çıkartılmıştır. Genellikle gergef ve kasnak adı verilen araçlara gerilen dokumalar üzerine uygulanan işlemeli ürünlerin geçmişi çok eski devirlere kadar uzanmaktadır(Anonim. Anadolu da işleme Truva. kalkolotik dönemde metal çuvaldızlar kullanarak işlemeler yapıldığı belirlenmiştir. Dorak gibi şehirlerde serpilmiş Asur. işlemenin ne zaman ve nerede ortaya çıktığını söylemek kesinlikle mümkün değildir. Tarihin yazı ile birlikte başlamış olmasına rağmen. Ancak kazılardan çıkan heykellerin üzerindeki elbiselerin işli oluşu İbrani tarihinde Nuh’un kızının ilk nakışlı kemeri kullandığının anlatılışı bu sanatın köklü bir geçmişi olduğunu anlatmaktadır(Anonim. M. obsidyen bizler. Anadolu da yapılan kazılarda bulunan iğneler. ceketler. boncuk. Frig. Roma gibi devletler aracılığıyla geliştirilmiş. İlk yapılan işlemeler hakkında fazla bilgi yoktur. Kemik. Bütün bunlar süsleme tarihinin çok eski olduğunun örnekleridir (Çatal. 612–100 yıllarına ait Asur kadın elbiselerinde işleme tespit edilmiştir. 12 . eski Anadolu uygarlıklarından kaynaklanan Hristiyan kültürü ile gelişmiş Bizans ve Ermeni işlemeciliğiyle süregelen Anadolu işlemeciliğinin ulaştığı zengin ortamın içine girmişlerdir(Barışta. aplike ile süslenmiş deri ceketler.Ö. Koptlar tarafından beslenmiştir.1995:3. kemer keseleri. bol büzgülü kadın elbiseleri. şerit gibi malzemeler kullanılarak yapılan süslemelerdir. bu yeni coğrafi ve kültürel çevre içinde zengin bir Anadolu işlemeciliği ile karşılaşmışlardır.2006). Karadeniz çevresince İskitlerin yaptığı temiz dikilmiş.sim. Gönül. iğne ile yapılan işlemelerin varlığını ortaya koymaktadır. sırma ya da pul. 1071 yılında Anadolu’ya gelen Türkler.1973:1). 2500 yıllarında Sümer kadın kıyafetlerinin işlemeli ve bilhassa etek kenarlarının saçaklı olduğu görülmüştür. deliciler aracılığıyla dikme işlemine neolitik dönemde başlanıldığı. Üç kıtaya birden yayılan Türk milletinin geniş bir tarihi ve kültürü ile birlikte kendine has zengin bir sanatı vardır.Ö. yün tunikler.

her dönemde özellikle Osmanlı döneminde çok ilgi görmüştür. dikiş ve kumaşın biçimlendirilmesiyle yapılan süslemeler. Dikişle ve Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler: Dikişle yapılanlar. Giyim Süsleme Teknikleri Giyimde süsleme bir giysiye farklılık kazandıran. pul-boncuk. gergef. Bartın işi. baskı teknikleriyle yapılan süslemeler şeklinde gruplandırılabilir. 13 .2. iş gücünün ve boş zamanların değerlendirilmesinde yardımcı olan. Osmanlı dönemi süsleme sanatlarında işleme sanatı çok önemli bir yer tutmaktadır. piko. ponpon ve saçaklardır. marka-monogram. iplik.Türk süsleme sanatının gerek İslamiyet öncesi ve gerekse İslamiyet sonrası Türklerin hâkimiyet kurduğu pek çok coğrafi bölgelerdeki süsleme geleneklerinden etkilenmiş olması doğaldır. goblen). okbaşı-fileş. yaşadığı hayatın izlerini kolaylıkla aktardığı işlemeler. Nakış (İşleme) ve Makine Nakışı ile Yapılan Süslemeler: Türk işi. İğne. Türk duyuş ve düşüncesinin en önemli ifade aracı haline gelmiştir(Karoğlu. aksesuar gibi özelliklerin yanı sıra uygulanan işlemlerdir. spor dikiştir. pililer.1. nakış (işleme) ile yapılan süslemeler. pervaz. Kumaşın biçimlendirilmesiyle yapılan teknikler. gölge işi. nervür. tüm iç dünyasını. Hazır Gereçlerle Yapılan Süslemeler: Sutaşları. motif ve kompozisyon yönlerinden gerekse Türklere özgü sadelik yönünden. Antep işi. biye. kurdeleler. balgümeci büzgüsü. hazır gereçlerle yapılan süslemeler. büzgüler (düz büzgü. beyaz iş. geleneksel kültürümüzün önemli belgeleri arasına girmesini ve bu sanat dalının günümüze kadar yaygınlaşarak gelmesini sağlamıştır. giysinin kesimine bağlı model. Bu işlemler. Ekonomik faydanın yanı sıra. oyalar. ajur. hesap işi. makreme. hazır danteller. tül işi. aplike. gerek renk. insanın duygularını heyecanlarını. suzeni (kasnak işi) ve sarma işidir. kumaş. kordonlar. harçlar. enkrüste. 3. Ancak bu etkilenme çok kısa bir zaman diliminde kalmış.2007). Çin iğnesi (iğne boyası). kanava (Kanaviçe. su büzgüsü. işlemelerin. şematik büzgü). fırfır-farbala ve drapedir. püskül. danteller. Maraş işi. volan. kapitone. şeritler. kasnak gibi çok kolay bulunabilen araç-gereçlerle yapılabilmesi ve iletişim aracı olarak da kullanılması.

1453'ten sonra. Çin nakışlarında parlak renkli ipliklerle insan ve ejderha motifleri işlendikten sonra bu motiflerin dış çizgileri sırmayla yani altın ipliklerle belirginleştirilmiştir(Erdal. sarayda faaliyetini yürütmüş. dikişin dekoratif bir şekilde yapılmasından doğmuştur ve insanlık kadar eskidir. Nakış (İşleme) ve Makine Nakışı ile Yapılan Süslemeler Nakış. Eski çağlardan kalma mağara resimlerinden anlaşıldığına göre nakış ilk olarak giysileri bezemekte kullanılmıştır. Türklerin İslam’ı kabul etmelerinden sonra. İlk nakış mektebi.2. Bursa'dan Edirne'ye nakledilmiş. transfer. gofre. Fatih döneminde kurulan Nakış 14 . Asur ve Babil duvar resimlerinde el işi ile süslenmiş giysiler görülmektedir. Bu gelenek Osmanlı İmparatorluğu döneminde de devam etmiştir.2. Anadolu Selçuklu İmparatorluğu zamanından beri. İstanbul'da. hüznünü nakış işleyerek ruhsal sıkıntılarını gidermeye çalışmışlardır(Arseven. saray nakış hanesinde hattat ve nakkaşların. kabartma. pigment.1970:204). kitapları süsledikleri ayrıca süsleme desenleri hazırladıkları bilinmektedir. Topkapı Sarayı'nın ilk Nakışhanesinin baş hocası ve müdürlüğünü Baba Nakkaş yapmıştır. inkjet ve yüksek baskı teknikleridir. Eski Mısırlılar nakışta çok ustaydılar. İnsanlar acılarını. yaldız. önceleri göçebe yaşamının etkisi ile her türlü süslemede kullandıkları insan figürlerini ortadan kalktığı.Baskı Tekniğiyle Yapılan Süslemeler: Batik. nakkaşlar ve öğrenciler sayısız eserler vermişlerdir. 3. hükümdar saraylarında bulunan. hayvan figürlerinin ise yerini diğer sanatlarda olduğu gibi işleme sanatında da daha soyut bir üsluba bıraktığı dikkati çekmektedir. hattatlar. flok (floklama).1. İnsan ve hayvan figürlerinin yasaklanmasıyla birlikte dar bir alanda sıkışıp kalan sanatçının hünerli bir insan haline gelerek durmadan yeni süs motifleri üretmesiyle nakış (işleme) ortaya çıkmıştır. yakma. sevinçlerini. sedef. Nakış Doğu Asya’dan Türkler aracılığıyla Orta Asya ve Ön Asya’dan gelmiştir. Pers. Japonya’da ipek kumaş üzerine doğa görünümleri işlenmiştir.2005:16).2. coşkusunu. doğu uygarlıklarında yüzyıllar boyunca çok ince el işleri yapılmıştır. Hazır Giyimde Süsleme Teknikleri 3.2. aşındırma.

Bunun yanı sıra işleme sanatında yeniden üretilme ve 15 . Türk toplumunda çeyiz geleneğinin sürmesi. El işlemelerinin birçoğu makinede de işlenebilmekte ayrıca makine de işlemeye özgü tekniklerde geliştirilmektedir. "kethüda" ve "Serbölük" bulunmaktadır. Bugün tarihsel değer kazanmış el emeği göz nuru işlemeler zamanın kaçınılmaz aşındırması sonucu değer yitirme ya da yok olma tehlikesiyle karşılaşmaktadır. Bosna-Avrupa'dan geldiği görülmektedir (Anonim. 1830 yılında da zincir işi yapan makinenin keşfedilmesi. simlerle makine de yapılan işlemelerdir(Kavuk. eski Türk sanatı kaynaklarından yararlanılarak kumaş ve deri üzerine çeşitli ipliklerle. işleme sanatına sürekli yenilenme gücü vermektedir. 1851 yılında Isaac M. Makine nakışı çeşitli örtü. yüzyılda Japonya’da geliştirilen zigzag makineleri ile kısa sürede kolay ve çok işleme yapma olanaklarına kavuşulmuştur. şekil ve geometrik desenlerden. evlenme merasimleri ve çeyizlerde gelenekselleşen işlemeli örtüler. 1790 yılında ucu çengelli makine iğnesinin geliştirilmesi.2007). El sanatlarının önemli bir dalı olan nakış. Yüz yirmi dört-yüz yirmi dokuz sanatçıdan meydana gelen "Nakkaşan" grubu. sünnet. eşit olarak. Özellikle doğum. ustalar ve yardımcıları olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır.Mektebi'nin uzantısı olduğu düşünülen Ehl-i Hiref cemiyeti 1481–1512 yılları arasında gelişmiştir. "Sernakkaş". En başta. Singer’in geliştirdiği dikiş makineleri ve XX. Dikiş makinesini getirdiği kolaylık ve çağın koşulları el işlemciliğini etkileyerek gittikçe azalmasına neden olmaktadır(Markaloğlu.1996:5). giyim ve dekoratif eşyalar süslemek amacıyla tabiattaki renk.2007). Günümüzde de insanlar yaşadıkları çevreyi güzelleştirme isteği ile evlerinde işlemeli ürünlere yer vererek geleneksel kültürünü yaşatmaktadır. Bu grupların birkaçı hariç yerli sanatçılardan oluştuğu ve yabancı olanların Arnavutluk. Ehl-i Hiref cemiyeti içindeki "Nakkaşan" (desinatör) grubunun çizdikleri süsleme desenleri. ev dekorasyonunda yaygın olarak kullanılmaktadır. Makine işlemeleri. el ve makine nakışı olmak üzere iki ayrı meslek dalında ele alınmaktadır. eğitim kurumlarına dağıtılmıştır.

seri üretime girmesiyle birlikte nakış (işleme).yaygınlaştırılma konusu gündeme gelmektedir. uğraşı ve sorumluluklarının yanı sıra kısa sürede yapılabilen işlerle kendilerini ve çevrelerini süslemeye çalışmaktadırlar. Özellikle elde kullanılan makinelerin yerini elektronik makinelerin alması. aile tipi nakış makineleri ve bilgisayarlı makineler yerini almaktadır. meslekte nitelikli eleman temininde güçlükler çekilmektedir. Bu meslekte çalışacak elemanların özellikle el.2006). Çağın gelişimine paralel olarak modernleşen yaşam tarzında teknolojinin gelişi ile birlikte elde işlemeli özgün ürünler yerine. Makine nakışı hemen her eşya üzerinde uygulanabilecek özelliğe sahiptir. nakışçılık mesleğinde verimliliğin arttığı gözlenmektedir. Bu alanda Türkiye’deki makine parkı. teknolojik gelişmeler göze çarpmaktadır.1998). Teknolojik gelişmeler paralelinde. Günümüzde insanlar. bir makinede 15’e kadar iğne kullanılabilmesi. Bu nedenle makinede yapılan nakışlar ilgi görmeye başlamış ve insanlar zamandan ve ekonomiden tasarruf etmek için makine nakışını tercih etmektedir(Anonim. Günümüzde makineyle nakış yaparak geçimini sağlayan pek çok kimse vardır. göz (el nakışında ayak) sağlığının yerinde olması gerekmektedir. dünya sıralamasında en önlerde yer almaktadır. Aplikasyon işlemlerinde lazer teknolojisinin kullanımı ve pek çok rengin bir iğne ile uygulanması gibi yenilikler halen deneme aşamasındadır. İşleme Yapımında Kullanılan Makineler: İşleme yapımında kullanılan makineler. Aile Tipi ve Sanayi Tipi olmak üzere iki gruptan oluşmaktadır. Buna karşın. makinelerin işleme alanının genişlemesi vb. desen çizimlerinde bilgisayardan yararlanılması. Meslek uzun süre ve kapalı yerde çalışabilmeyi gerektirdiği için vardiya sistemi uygulanmaktadır (Demirezen. fazla emek gerektirmeden kısa sürede ucuz ve kullanımı kolay ürünlerin üretilmesine neden 16 . Makinelerin olmuştur. Teknolojik gelişmelere paralel olarak makineleşmenin hızla yaygınlaşması sonucunda eskiden elle yapılan birçok iş artık yerini makinelere bırakmaya başlamıştır. Bunun yanı sıra küçük ölçekli atölyelerin kapanması ve işletme boyutlarının büyümesi yönünde bir eğilim olduğu görülmektedir.

dikismakinaservisi. kasnak sallanarak ve otomatik olarak nakış işlemi gerçekleştirilmektedir. düz dikiş makinesi ve zig-zag dikiş makinesi olmak üzere çeşitleri bulunmaktadır(Korkusuz. ayaklı ve otomatik çeşitleri bulunmaktadır. Düz Dikiş Makineleri: Çift baskı dikişi denilen. Aile Tipi Nakış Makineleri genellikle evde kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra daha hızlı çalışabilen Aile Tipi Zig-zag Nakış Makineleriyle de çeşitli işlemeler yapılabilmektedir. hızlı dikiş yapan (dakikada 4000–6000 dikiş yapabilen) bu makineler küçük değişikliklerle işleme yapılacak hale getirilmekte ve kasnak sallayarak pek çok çeşitli işleme yapılmaktadır.Aile Tipi Dikiş Makineleri: Aile Tipi Nakış Makinelerinin baskı ayağı çıkartılıp dişliler düşürüldüğünde. Aile tipi nakış makineleri de kendi aralarında Düz dikiş ve zig-zag dikiş makineleri olarak iki gruba ayrılmaktadır. Kollu. hız seviyesi yüksek olmayan makinelerdir. Örnek 1: Aile Tipi Düz Dikiş Makinesi (Kaynak: www. Normal incelikteki kumaşları dikebilen. İşlemlere uygun transport ve aparat ilavesiyle farklı dikişler de elde etmek mümkündür. Bu makinelerle yarı otomatik olarak veya dışarıdan kalıp takılarak değişik süslemeler de yapılabilmektedir Aile Tipi Nakış Makineleri.1992:10).com) 17 .

kenarda sürfile yaparken değişik disk veya elektronik dikiş ayarlamasıyla süsleme yapan makinelerdir.Zig-zag Tipi Dikiş Makineleri: Zig-zag dikiş makinesi.com) 18 .cesurticaret. Örnek 2: Zigzag Makinesi (Kaynak: www.

Örnek 3: Çok Başlı Sanayi Makinesi (Kaynak: www.bedava. Sanayi tipi nakış makineleri. Sanayi tipi nakış makineleri de kendi aralarında şeritli ve mekanik olarak ikiye ayrılmaktadır. tela vb. deri. 2007: 25).com) 19 .) işleme yapabilme. şeritli. çok sayıda iplik kullanabilme çeşitli yüzeylere (kumaş. otomatik iplik kesip değiştirebilme gibi özellikleri bulunmaktadır. mekanik ve elektronik (bilgisayarlı) makinelerden oluşmaktadır (Çetinkaya.Sanayi Tipi Nakış Makineleri: Genellikle seri üretim yapan işyerleri için üretilmiştir. Bu makinelerin yüksek devirle çalışabilme. Tek başlı ve çok başlı kafadan oluşan birçok çeşidi bulunmaktadır.

edagrup.Şeritli Makineler: Çok başlı nakış yapmak için üretilmiş özel makinelerdir. Örnek 4: Çift Pullu Şeritli Nakış Makinesi (Kaynak:www. Motifin şekline göre özel olarak delinmiş şerit kartonlar makinenin üzerindeki yerine yerleştirilir ve bu şeritle işleme yapılmaktadır.com) 20 . Optik okuyuculudur.

Çok başlı bir makine olduğu için daha çok seri üretimde kullanılmaya başlanmıştır.com) 21 .teksmakmakine.2007:25). Örnek 5: Çok Başlı Mekanik Sanayi Nakış Makinesi (Kaynak: www. Nakış sanayinde kullanılan tek amaçlı makineler mekanik makinelerdir(Çetinkaya. Optik okuyucu yoktur.Mekanik Makineler: Bu makineler plakalarla çalışmaktadır.

iki iplikli ve çok iplikli olmak üzere çeşitleri olan bir makinedir.selkanmakina.Kasnak İşi (Zincir İşi) Yapan Mekanik Makineler: Esnek. Örnek 6: Çift İğneli.com) 22 . örgü kumaşlarda kullanılan tek iplikli. İki İplikli Zincir Dikiş Makinesi (Kaynak: www.

Dekoratif süslemelerde kenar temizleme işlemleri bu makineler ile yapılmaktadır(Zeybek. tam devirli otomatik makineleridir.2006:31).ustamakina.net/) 23 . Örnek 7: Sanayi Tipi Piko Makinesi (Kaynak: www.Piko (Fisto) Makineleri: Tek amaçlı imal edilmiş olup.

dekat. yüzeyde kordon tutturma gibi görünüm sağlayan işlemedir. Bu makineler tek amaçlı mekanik makinelerdir(Zeybek.2006:31). Bu işleme iğnenin yanından yürütülen kordonun iğnenin zig-zag hareketleriyle yapılmasıyla oluşmaktadır.tr) 24 . Aynı şekilde şerit. 2005–2006) Örnek 9: Çok Başlı Makinelere Takılan Kordone ve Diğer Aparatlar (Kaynak: www.com. Örnek 8: Çok Başlı Nakış Makinesi ve Aparatları (Kaynak: ARABACI. yanındaki kanaldan düzenli olarak verilerek koordineli bir şekilde desene göre hareketlerle dikişle tutturulmaktadır.Kordonet-Şerit Makineleri: Kordonet en çok giyim süslemede kullanılan.

vd. Nakış sektöründe daha önceleri elişçiliği ile yapılmakta olan aplike kesimi artık lazerli plotter sistemleri ile gerçekleştirilmektedir. Bilgisayarlı makinelerde lazer teknolojisi. Bilgisayarlı bir dikiş makinesinde bir ya da birden çok mikro işlemci bulunur. 1960’ların başından beri gelişmekte olan ve doğası gereği çok çeşitli kullanım alanları bulan. var olan ileri teknolojinin olanaklarını uygulamaya sahip makinelerdir ve makinedeki mikro işleyici ile kontrol edilmektedir(Yakartepe. 1985 yılında Türkiye ilk defa üstün teknolojiye sahip Japon Tajima elektronik nakış makineleriyle tanışmıştır. Tajima makinelerinin yanı sıra ZSK. Türkiye’de nakış sanayi.2004). Tüm dikiş seçimi.1999:2333). Happy Borudan. Işığın “uyarılmış radyasyon yayımı” sayesinde güçlendirilmesi ve elde edilen yoğun ışığın odaklanıp daha da küçük bir noktada toplanması sağlanarak tüm enerjinin bu nokta üzerinde etkide bulunması prensibiyle iş yapmaktadır. dikiş oluşturmanın fiziksel işlemini kolaylaştıran. Türkiye’de şuanda tekstil sektörünün %80’i Tajima nakış makineleriyle üretim yapmaktadır. Makinenin program kapasitesine göre birçok işleme gerçekleştirilmektedir (Coles. programlama. daha yüksek üretim ve kalite olanakları getiren. düğme iliği kaydı ve diğerleri bilgisayar tarafından yapılmaktadır. kesimlerde kalıp maliyetlerinden kurtulmayı mümkün kılmaktadır(Anonim. 1969 yılından bugüne iç ve dış pazarda giyim ve tekstilcilere masa örtüsünden yatak örtüsüne arma ve amblemden deri ve her türlü kadın. 25 .2006:32). Paff.Bilgisayarlı (Elektronik) Makineler: Bilgisayarlı (Elektronik) dikiş makinesi. Böylelikle üretimden çıkan her bir parçanın diğerleriyle aynı olması sağlanarak kalitenin iyileştirilmesi. erkek ve çocuk giysilerinde üretimini sürdürmektedir. elişçiliğinde insan hatasından kaynaklanan hataların giderilmesi mümkün olmakta. Türkiye’de henüz elektronik nakış makinelerinin üretimi yapılmamaktadır(Zeybek.1995:8). her geçen gün daha çok sektöre sızan bir yöntemdir. Tamamen mekanik olarak çalışan makinelerden çok daha az hareketli parçası vardır. Melco markalı elektronik nakış makineleri sanayide kullanılan belli başlı makinelerdir. daha hızlı ve ucuz bir üretim yapılmakta ve maliyet açısından.

hazırlık süreleri kısaltılmaktadır. istenilen oranda büyütülüp küçültülerek tüm kompozisyon oluşturulmakta. Mekaniksel seçim eksantrikleri yoktur. Bazı makinelerde hem makinede hem de ayak kontrolünde ayrı ayrı devreler bulunmaktadır.Bilgisayarlı nakış makineleri hafıza ile ilgili işlemlerde mükemmel özellik göstererek üretim kapasitesini artırmaktadır.2000:8). iğnenin istenilen şekilde yukarıda veya aşağıda durmasına olanak sağlamaktadır. Makinedeki devre. Elektronik ayak kontrolü motorun hızını ayarlar. Kumaşa işlenecek desen. Nakışın kumaşa uygulanması. hıza kadar çalışabilmeleri. Bilgisayarlı nakış makinelerinde bir ürünün tasarlanmasından. 15 iğne sayısı ve 1200 devir/dk. Bu makinelerin tek aşamalı ilik yapma düzeni dâhil olmak üzere yapabildikleri birçok değişik işlem vardır. bilgi aktarımının disket ile yapılması genel özelliklerini oluşturmaktadır(Çetinkaya. Uygulanması istenen desen ya da motif bilgisayar ortamına aktarıldıktan veya bilgisayarda hazırlandıktan sonra. istenilen dikiş hattını yapma olanağı tanıyarak.2007:26). otomatın üzerinde bulunan otomatik nakış kafaları sayesinde. EPROM adı verilen sayısallaştırıcı alet tarafından nakış otomatlarına aktarılmaktadır. Daha hassas kontrol ve derhal durma ve hareket etme yeteneği vermektedir. tek kafadan 44 kafa sayısına ulaşabilen muhtelif ölçülerde olmaları. Çünkü dikiş motifleri bilgisayar hafızasında depolanmıştır. 26 . Ancak gerçek avantajları sahip oldukları geniş dekoratif opsiyonlardır. Bilgisayarlı nakış makineleri. son derece hızlı bir şekilde yapılmakta ve böylece 10–12 adet ürün aynı anda işlenmektedir(Altın. yavaş hızlarda veya ağır kumaşlar dikilirken bile tam iğne gücü sağlamaktadır. desenin kumaşa işlenebilmesine kadar tüm işlemler oldukça basitleştirilmektedir. Bunun yanı sıra diğer özellikleri ise şunlardır: Makinede veya ayak kontrolünde bulunan ve mekanik fonksiyonları kontrol eden entegre devreleri vardır.

Türk işi uygulamada düz hatlı ve sade desenler tercih edilmektedir.Dikiş motifleri bir düğmeye basılarak seçilir ve seçenek bir ekranda gösterilmektedir.com) 27 . Önceden programlanmış olan motifler ve harfler dikiş yoğunluğunu kaybetmeden uzatılabilir. (Köklü.2005:32)”. Nakış Teknikleri: Türk İşi: Geleneksel işleme tekniklerinden olan Türk işi. iplik ve sim kullanılarak iğne ile işlenen mürver iğne tekniği dışında. Makinede. tersi ile yüzü aynı görüntüde olan ve bazı tekniklerin sayılarak da yapılabildiği bir işleme tekniğidir. Bir dikiş motifi sırası seçilip makineye yüklenebilir. Erdal. tersine çevrilebilir veya ayna hayali gibi dikilebilmektedirler.blogcu.2002:79. Elde ve makinede uygulanmaktadır. kumaşa desen çizilerek geçirilen kasnak veya gergef üzerine kumaşlar gerilen.1999:2333–2334). Örnek 10: Türk İşi (Kaynak: elifhobi. o zaman makine sırayı tam olarak tekrarlayabilmektedir(Yakartepe. vd. kısaltılabilir.

Akçin. düz hesap iğnesi. verev hesap iğnesi ve ciğerdeldi hesap işi iğne tekniklerindendir. Her işleme gibi kendine has teknikleri vardır.2006:45)”.blogspot.Hesap İşi: Kumaşın iplikleri sayılarak yapılan tersi ile yüzü aynı görüntüde olan bir işleme tekniğidir. Örnek 11: Hesap İşi Kese ( Kaynak: lutfiyeylehertelden. Elde ve makinede uygulanabilmektedir (İlker vd.1990:7. civankaşı.com) 28 . Antika. susma.

Makinede uygulanan diğer işlemeler kasnağa gererek işlenirken. özellikle kadife. Örnek 12: Maraş İşi (Kaynak: e1y3. Markaloğlu. tafta gibi kumaşlar üzerine mukavva kalıp kullanılarak işlenen. Son yıllarda piyasada aplike edilmek üzere makinede yapılmış işlemelere rastlanmaktadır. Bir bölümü ütülenerek arkasındaki maddenin kumaşa yapıştırılması ile bir bölümü ise dikilerek kullanılmaktadır (Çatal.2002:56. çok katlı sırma veya sim ile alttan mumlanmış iplikle karşılıklı tutturularak yapılan bir işleme tekniğidir.1996:6–87). deseni kartondan özel bıçağı ile oyularak hazırlanıp kumaşa yapıştırılan ve kartona gerilen cülde denilen özel tezgâhta üstten. dival işleme kartona gerildiği için makinede de kartonundan tutularak işlenmektedir. atlas.com) 29 .Maraş (Dival) İşi: Dival.blogcu. tersi ile yüzü farklı görüntüde olan.

Antep İşi: İplikleri sayılarak ve belli motif özellikleri dikkate alınıp bazı iplikleri kesilerek üzerine çeşitli ajurların işlendiği ve motif kenarının susmalarla zenginleştirildiği bir tekniktir(Köklü. Örnek 13: Elde Antep İşi (Kaynak: www.com) 30 .2002:180).kadinlarkulubu.

El ile işlenen tasarımlardan daha büyük.com) 31 . Antep işi hem elde hem de makinede uygulanabilmektedir(Alpaslan.blogcu. Tasarımın tamamı ajurlardan oluşan biçimlerle yapılmaktadır.Makinede işlenecek Antep işi tekniğinin tasarımında ajur alanlarının etrafında susma tekniği ile süsleme yapılmaz. Örnek 14: Makinede Antep İşi (Kaynak: sirine01.2003:190)”. kumaş yüzeyini daha çok dolduran kompozisyonlardan oluşturulmaktadır.

kumaşın filtre ve ajur yapılacak bölümü tamamen oyulup ipliğin atılmasıyla uygulanmaktadır. Beyaz işin makinede yapılan ve kolberlerin zengin olarak kullanıldığı çeşidine delik işi denilmektedir.2003:162).Beyaz İş: Önceleri beyaz iplikle kumaş üstüne işlenen işlemelere beyaz iş denilmekteydi. Daha sonraları ise renkli ipliklerle renkli kumaşlar üzerine de uygulamalar yapıldığı halde bu isim değişmemiştir. Alpaslan.orgu-dantel. Makinede yapılmasına rağmen elde yapılan beyaz iş her zaman için daha değerli olmaktadır (Eronç. filtre ve ajurlar ipliğin çekilmesiyle değil.com) 32 . üstü sarılarak da uygulanmaktadır. Günümüzde makinede. Makinede beyaz iş işlenirken. renkli kumaşlar üzerine aynı renk ipliklerle işlendiği gibi beyaz üzerine hafif renkli iplikler kullanılarak altı doldurulup.1984:81. kabartılıp. Örnek 15: Beyaz İş (Kaynak: www.

Ajurlar iplik çekilerek yapılmaktadır.1990:176). kumaşın iplikleri kesilerek yapılanlara da kesme ajur adı verilmektedir.(Korkusuz.Ajur: Antep işi ajurun gelişmiş bir çeşididir. Kumaşın iplikleri çekilerek yapılanlara.tr) 33 . Elde ve makinede uygulanmaktadır.sabah. Örnek 16: Ajur İşi Yastık Kenarı (Kaynak: arsiv.com. çekme ajur.

ikinci bir parçanın kumaş ve desen özelliğine göre desen çevresinden makinede çeşitli nakış iğneleri uygulanarak tutturulması işlemiyle yapılmaktadır. Elde veya makinede aplike yaygın olarak kullanılmaktadır. yapıştırma ve tatbik etmedir. uygulanacak olan fon parçası üzerine. Makinede aplike uygulanırken yapılacak işin özelliğine göre kumaş ve iplik seçilmektedir.com) 34 .1984:73). düz veya desenli bir kumaştan kesilmiş motifleri veya parçayı başka bir kumaşın üzerine kapama. Aplike işlemesi her türlü kumaşa ve giyim çeşidine uygulanmaktadır. Oldukça dekoratif bir işleme türüdür. Aplike. Aplikasyon yapıldıktan sonra çeşitli işleme iğneleri ile süslenebilmektedir (Eronç. Örnek 17: Aplike Yatak Örtüsü (Kaynak: e1y3.blogcu.Aplike: Sözlük anlamı.

Elde ve Makinede işlenmektedir (Köklü.Piko: İğne oyalarında değişik şekillerin meydana getirilmesinde kullanılan piko.fiyonk. Zürefaya çok benzeyen piko zürefadaki düğümlerin yan yana gelmesi ve aradaki ipliğin en az 3–4 katı fazla bırakılması ile meydana getirilmektedir. başlı başına bir süs unsuru olarak da kullanılmaktadır. Örnek 18: Piko Örtü (Kaynak: www. Bu mesafe daha fazla da arttırılabilmektedir.net) 35 .2002: 217).

iplik.2002:40–41). tel kullanılarak.Kanava (Kanaviçe-Goblen): Kanaviçe veya telleri sayılabilecek türde kumaş üzerine renkli iplikle yapılan özel bir işlemeye goblen denir. sim. çeşitli tekniklerin sayılarak. sayılmadan. Bunlar: • Tek iğne (Haç iğnesi) kanaviçe: Kumaşın üzerine kanaviçe teyellendikten sonra soldan sağa doğru çalışmaya başlanmaktadır. düz veya kabarık bir şekilde uygulanmasıyla yapılmaktadır(Altun. gergef ve kâğıt vasıtasıyla gerilen zemin üzerine. • Çift iğne (Fıstık iğne) kanaviçe: Önce verev sonra düz olmak üzere iki kanaviçe iğnesi üst üste yapılmaktadır (Çatal. sırma. Örnek 19: Kanaviçe (Kaynak: dilhanblocu. düz goblen ve diyagonal goblen olarak sınıflandırılmaktadır. Goblenler genellikle. küçük goblen. Kanaviçe çapraz iğne grubundandır. Goblen halk dilinde yaygın olarak kanaviçe adıyla bilinmektedir.1996:32). Bu işleme tekniğinde her cins kumaş ve deri üzerine elde veya makinede.com) 36 . kasnak. iğne ve tığ gibi araçlarla. Kanaviçe adı verilen seyrek dokunmuş kolalı keten bezi üzerine işlenmektedir.blogspot. Kanavada iki tür iğne kullanılmaktadır. verev goblen.

yün. ilik ve cep uçlarında. kuka. pili. Kumaş cinsi ve uygulanacak giysiye göre iplik cinsi seçilmektedir. gruplar halinde süs olarak da yapılmaktadır. ipek ipliklerle de yapılmaktadır. 1984:200) 37 . Okbaşı ise fileşin kullanıldığı yerlerde kullanılmaktadır (Eronç. orlon. Filoş. pili kaşelerin başlama yerlerinde kullanıldığı gibi.Okbaşı – Fileş: Elde veya makinede fileş. Örnek 20: Okbaşı-Fileş (Kaynak: Eronç. En çok kullanılan iplik kordonedir.1984:200).

2002:47). Çeşitli işleme iğneleri ile karıştırılarak yapılan işlemelerde zengin görünümlü markalar elde edilmektedir (Çatal. kadınlara ait işaretlere ise “Monogram” denilmektedir (Korkusuz. Fransızca (Margue) kelimesinden gelmektedir. Marka veya monogramlar beyaz iş tekniği ile altı doldurulup üstü sarılarak işlenmektedir. Örnek 21: Marka-Monogram (Kaynak: www. imza yerine kullanılan ve özel ismin harflerinden meydana gelen markadır. Monogram.Marka.fatihnakis.1990:182).Monogram: Marka.com) 38 . Kadın ve erkek olarak ayrıldıkları için erkeklerin kullandıkları işaretlere “ Marka”. bir nesneyi tanıtmaya ve benzerlerinden ayırmaya yarayan işaret veya birkaç harfin birleşmesinden meydana gelen şekillerdir.

Çin iğnesi tekniğinde tasarımlar stilizasyon yöntemiyle oluşturulmaktadır.2006:44).blogcu.2002:67-68. üç şekilde uygulanmaktadır: a)Düz Çin İğnesi: Tek renk kullanarak uygulanır.com) 39 . Elde ya da makinede aynı şekilde işleme yapılmaktadır(Köklü.Çin iğnesi (İğne boyası) : Çin iğnesi. desen yüzeyini tamamen kapatan bir iğne tekniğidir. kullanışlı olması. uygulamadaki kolaylığı. b)Gölgeli Çin İğnesi: Çeşitli renk tonları veya birkaç renk kullanılarak uygulanır. Örnek 22: Çin İğnesi Örtü (Kaynak: maharetler. Çin iğnesi. Bu nedenle buna iğne boyası adı da verilmektedir(Akçin. Anonim. c)Fantezi Çin İğnesi: Desen çizgisi üzerinden içe doğru tek sıra halinde uzunlu kısalı uygulanır. Makinede Çin iğnesi.2007). kısa sürede yapılması nedeniyle yaygın olarak kullanılmaktadır. Kullanılan iplik renkleri birbirine kaynaştırılarak düz bir yüzey oluşturduğundan boyanmış hissini vermektedir.

orlon. Makrame yapılırken kumaşın kendi iplikleri kullanıldığı gibi koton.2002:70). yün.Makrame: Makrame daha çok giyim süsleme ve ev aksesuarlarında kullanılmaktadır. Örnek 23: Makreme İşi Çanta (Kaynak: arzununhobileri. sicim. İlmik veya düğümlerden meydana gelen bir çeşit danteldir.com) 40 . Dantel görüntüsünden dolayı düğüm danteli olarak da adlandırılmaktadır. ince şeritler ve rafyada kullanılmaktadır (Çatal.blogcu.

Astragan İğnesi: Makinede astragan iğnesi işlenirken, iyi sonuç alınması için, kumaşların düz yüzeyli, sık dokunuşlu ve kalın olmasına dikkat edilmelidir. Desen kumaşın tersine çizilmektedir. Eğer çok tok görünüşlü olması isteniyorsa ince, mermerşahi benzeri bir kumaşa desen çizilip, kumaşın arkasına yerleştirilerek kasnağa gerdirilmektedir. Makinenin masurasına 8 veya 12 numara koton yumak sarılır. Makinenin üzerine nakış masurası takılır. Desen, makinede ve masuranın üzerinde nakış makarası takılı olarak, makine dikişi ile sabitlenmektedir (Anonim,2007).

Örnek

24:

Astragan

İğnesi

Masa

Örtüsü

(Kaynak:

www.adanzyekadin.com)

41

Gölge işi: Organtin, organze, şifon, jorjet gibi şeffaf ve ince kumaşlar üzerine uygulanmakta olup kumaşın tersinden ve yüzünden işlenebilmektedir. Kumaşın tersindeki iplik renkleri kumaşa gölge şeklinde geçtiği için gölge işi adı verilmektedir. Kalın kumaşlarda desene hafif kabarıklık yapması için uygulanmaktadır. Dış ve iç giyim süslemelerinde çok kullanılan bir işleme türüdür (Eronç,1984:71).

Örnek 25: Gölge İşi Salon Takımı (Kaynak: sirmalim.blogcu.com)

42

Tül işi: Tülün deliklerine, ipin desenine uygun olarak atılması veya alt üst olarak geçirilmesi ile yapılmaktadır. Dayanıklı ve kullanışlı olması yönünden nakışta keten ve naylon tül tercih edilmektedir. Çok başlı ve çok iğneli makinelerde uygulanmaktadır (Korkusuz,1990:152).

Örnek 26: Tül İşi Seccade Takımı (Kaynak: www.oya-modelleri.com)

43

dantel-modelleri.dantel-modelleri.2007). Çöp işinde ince sarma makinede zig-zag ayarı yapılarak uygulandığı gibi kasnak oynatarak da yapılmaktadır(Anonim.com) Örnek 28: Verev Sarma (Kaynak: www.com) 44 . Desen şekline ve özelliğine uygun olarak desenin içini enine. Örnek 27: Çöp İğnesi (Kaynak: www. Bu uygulama düz ve verev pesent görünümü vermekte ise de işlemenin kabarık ve sık ince sarma oluşu Türk işi pesent tekniğine uygun değildir.Çöp İşi: Çöpün üzeri sarılarak uygulandığı için bu isim verilmiştir. boyuna veya balıksırtı olarak doldurulabilmektedir. Sık dokunuşlu kumaşlar üzerine ince iplikler kullanılarak uygulanmaktadır.

işleme tekniğine. Oyalar genellikle.1988:14). tığ.com) 45 .blogcu. firkete veya mekik kullanılarak ince iplik veya ipek iplikle yapılan ilmiklerden oluşmuş ince örgü dantele oya adı verilmektedir. Örnek 29: Oya (Kaynak: dantelsayfam.Oyalar: İğne. Elde işlenen bir tekniktir (Toplu. kullanılan malzemeye ve işlendiği aletlere göre isimlendirilmektedir.

çamaşır. eşyalara süs olarak dikilen. Dantelâ.us) 46 . yün. ince ilmikli ve değişik şekillerde desen yapılarak örülen seyrek bir dokumadır. Örnek 30: Dantel Elbise (Kaynak: www. dantel.Danteller: Dantelâ.2007). tığ ve mekikle örülen veya makinede dokunan yatak takımlarında kullanılan zarif bir süsleme malzemesidir. Danteller kalitesine veya kullanıldıkları yere göre.dantel. örtü vb. Genellikle kadınlar tarafından yapılan iğne. Fransızca bir kelime olup. pamuk. tentene de denilmektedir. elbise. suni ya da sentetik ipek ile örülebildikleri gibi altın veya simlerle de yapılabilmekte veya süslenebilmektedir (Anonim. keten.

com) 47 . İşleme yapılırken tel. tek işlemin tekrarıyla oluşan bir iştir.2002:55). Örnek 31: Bartın İşi Yastık (Kaynak: www. Bartın işi (Kırma Tel İşi).1994:221). “ +” şeklinde yapılan bu nakış genellikle tül üzerine uygulanmaktadır. gümüş.Bartın işi: Sırma ile yapılan bir işleme türüdür. Bunun yanı sıra ipliği sayılabilen kumaşlarda kullanılabilmektedir Bartın işinin en önemli özelliği makine ile işlenmeyip elde uygulanmasıdır (Tuğtaş. makas kullanılmadan koparıldığı için bu ismi almıştır (Çatal. bakır telle işlenen tel kırma günümüzde genellikle madensel tellerle işlenmektedir. Altın.kadinlarkulubu.

Avrupa bu işi tığ ile yaptığı için tığ işi de denilmektedir. İlker Örnek 32: XVIII. Yüzyılda Osmanlı Dönemi Suzeni İşlemeli Seccade (Kaynak: www. Kasnak İşi): Geleneksel Türk motifleri ve stilize motifler üzerine uygulanan. zincir işi tekniğine dayalı bir nakış türüdür. Kasnak işi olarak da bilinmektedir. Suzeni. (Akçin. İşleme motifin sınırı içerisinde bir zincir halinde sürdürülmektedir.kelebekforum.Suzeni (Suzene. Desen çizgisi dıştan içe doğru dönerek doldurulmaktadır. Elde ve makinede uygulanmaktadır.2006:44. üzerine motif çizilmiş bez kasnağa gerilerek iğne veya tığ ile kasnağın altındaki iplikler veya yünler başparmak yardımıyla çekilmektedir. vd.1990:56).org) 48 .

Kum İğnesi: Görünümü küçük kum taneciklerine benzediği için “Kum İşi” olarak adlandırılmaktadır.blogcu. Örnek 33: Kum İğnesi Bohça (Kaynak: maharetler. floş. İşlemede kolaylık.com) 49 .2007). görünümün güzel ve kullanışlı olması nedeniyle elde ve makinede çok uygulanan bir nakış tekniğidir(Anonim. Sık dokunuşlu kumaşlar üzerine nakış ipliği. sim ve bunun gibi iplikler kullanılarak desenin içi küçük daireler şeklinde tamamen doldurularak işlenmektedir.

Elde ve makine uygulanmaktadır (Gönül.1973:18. Bu nakış tekniğinde nakış veya aplike kenarlarını belirlemek için iri sargılarla nakışın yerini belirleyen nakış yolu oluşturulmaktadır. Örnek 34: Sarma İşi (Kaynak: www.Sarma İşi: Renkli ipek veya ipliğin sık olarak yan yana sıralanmasıyla işlenen bir tekniktir.derya-gibi.1999:2296).info) 50 . Daha sonra bu sarma nakışın içi örtülü dikişlerle doldurulmaktadır. Yakartepe vd.

Mümkün olduğu kadar birbirini takip eden desenler tercih edilmelidir. Kordon olarak kullanılacak iplik masuraya sarılarak makinenin altında. Kordon tutturma işi başlı başına makinede uygulandığı gibi aplike. Kordon tutturma işi desenin içini tamamen dolduracak şekilde kordonları yan yana tutturarak uygulandığı gibi kenar sularında tek sıra olarak da uygulanabilmektedir.Blonya İğnesi (Kordon Tutturma): Kordon tutturma. Makinede kumaşın tersinden çizilerek uygulama yapılmaktadır. astragan işi.derya-gibi. tutturma için kullanılan ince iplik ise üstünde olmalıdır.info) 51 . Antep işi vb. Örnek 35: Bolonya İğnesi Masa Örtüsü (Kaynak: www. ince iplikle elde veya makinede tutturarak yapılan bir nakış çeşididir. İşin esas yüzü işlemenin altta kalan kısmıdır.2007). beyaz iş. desen özelliğine ve uygulanacak yere göre kordonun. nakış çeşitleri ile birlikte de uygulanabilmektedir (Anonim.

2.1984:253). tek olarak veya işleme iğneleriyle uygulanarak zengin süslemeler elde edilebilir (Eronç. Biye.1999:2502). Kavisli bölgeler için ütü ile şekillendirildikten sonra. makinede ya tamamen el yardımıyla operasyon noktasına yönlendirilir ya da makineye biye aparatları takılarak biyenin giysiye dikilmesiyle işlem gerçekleştirilir(Yakatepe vd.blogcu. Örnek 36: Biye İşi Damat Bohçası (Kaynak: haticeozkan. Bir süsleme gereci olan biye. Dikişle ve Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler Dikişle Yapılan Süslemeler: Biye: Giyimde süsleme veya temizleme amacı ile yaka. önceden istenen en ve uzunlukta kesilmektedir.2.3.com) 52 .2. etek ya da herhangi bir parçanın kenarına geçirilen verev kumaşa biye denilmektedir. kol.

Pervaza tela yapıştırıldıktan sonra. Giysiye verev parçadan ve şekline göre kesilen parçadan olmak üzere iki şekilde pervaz geçirilmektedir.2000:53). makinede istenilen yerlere dikilmesiyle işlem gerçekleştirilmektedir(Kodaz vd.2003) 53 .Pervaz: Kolsuz ve yakasız giysilerin kol ve yaka çevrelerini temizleme sağlamlaştırma işlemlerinde uygulanan bir dikiş tekniğidir. Örnek 37: Pervaz Çalışması (Kaynak: Atlamış.

Enkrüste: Fransızca bir kelime olup. Giyimde kullanıldığı gibi oymacılıkta.2003) 54 . başka kumaş ilavesiyle giyimi tamamlamak için kullanılmakta olup. her cins kumaşa uygulanabilmektedir. Ancak kumaşların kalınlıklarının aynı olmasına ve renklerinin uygun olmasına dikkat edilmelidir (Bayraktar.1988:192). kumaşı oyarak içine diğer bir parçanın konması anlamına gelmektedir. çinicilikte ve sedef kakmacılıkta da kullanılmaktadır. Enkrüste giyimlerde süsleme amacıyla ve kumaş yetişmediği zamanlarda. Örnek 38: Enkrüste Çalışması (Kaynak: Atlamış.

Taftanın atmak ve yarılmak gibi kötü bir tarafı vardır. Teknolojinin gelişimi ile birlikte.com) 55 .uygunkapitone. en eski el işlerinden biridir. pazen gibi malzeme yerleştirilerek üstünden düz. Örneğin dört iğneli kapitone otomatında vatkalı. Örnek 39: Kapitone Yelek (Kaynak: www. köpük veya diğer kalınlaştırıcı malzemelerin astar kumaşı ile değişik şekillerde. dik köşeli ve yuvarlak desenler ile kapitone dikişi yapılmaktadır(Yakatepe vd. Kapitone giyime ceketlere. Kapitone bütün dünyada uygulanan. astarlara.1999:2305). sabahlıklara ve çocuk giyimine uygulanmaktadır. çok iğneli kapitone makinesi ve otomatik yorgan dikme makinelerinde kapitone dikişi yapılmaktadır.1988:143). Ayrıca kullanılan iplik de kumaşa uygun olmalıdır (Sever. atlama desenleri ve geri dönüşler yaparak. tek kafalı kapitone makinesi. kumaşın altına tahta pamuk. kasnaksız kıvrımlar. Tafta dışında kumaşların hemen hemen hepsine kapitone yapılabilmektedir. sünger. zikzak makine çekmeye denilmektedir. non-woven.Kapitone: Kapitone.

Spor Dikiş: Teknolojinin gelişmesiyle birlikte çok çeşitli süsleme yapan makinelerde giysiye estetik bir görünüm ve cazibe katmak amacıyla spor dikiş uygulanmaktadır.kustekstil. yerlerinde kullanılmaktadır. cep kapağı. Özellikle giysilerin cep. Örnek 40: Spor Dikiş (Kaynak: www. yan dikişler vb.com) 56 .

balgümeci büzgüsü (Nidabey.tr) 57 . Örnek 41: Sıra Büzgü (Kaynak: www. Bunlar: Düz büzgü.Kumaşın Biçimlendirilmesiyle Yapılan Süslemeler: Büzgüler: Büzgü kumaşın bir ucundan istenilen yere kadar oyulgama dikişi geçirilmiş bir veya birkaç ipliğin çekilmesiyle meydana gelen ve kumaşın bolluğunu azaltan sık küçük pililerdir.com. gibi. su büzgüsü.ilhangunes. şematik büzgüler. balpeteği) vb. Büzgüler yapılış biçimlerine göre isimlendirilmektedir.

Düz büzgü; büzgünün en çok kullanılan ve en kolay şeklidir.

Örnek 42: Düz Büzgülü Etek (Kaynak: www.outletim.com)

58

Su büzgüsü; büzgünün su veya su buharı ile çeşitli biçimlerde şekillendirilmesine denilmektedir. Başka bir deyimle ipliksiz büzgü de denilebilir. Kumaş önce iplikle akla gelebilen her biçim ve şekilde büzülür. Su veya su buharı ile ıslatılır. Kurutulup şekillendikten sonra büzgü iplikleri çekilerek atılır ve ipliksiz şekillenmiş büzgü elde edilir (Eronç,1984:226).

Örnek 43: Yıldız Su Büzgüsü (Kaynak: Atlamış,2003)

59

Şematik büzgüde kumaş, geometrik şekillerle tutturularak büzülür. Bu büzgüler ütü ve yıkama ile bozulduğundan, yıkanmayan eşya ve giyimlere uygulanmaktadır. Saten, kadife, ipekli kumaşlarda daha iyi sonuç alınmaktadır. Bu büzgüler yapılışı ve görünüş biçimlerine göre isimlendirilmektedir (Kodaz ve diğerleri, 2000:36).

Örnek 44: Dalga Büzgü (Kaynak: Atlamış, 2003).

60

Balgümeci yapmak için fazla kumaşa gereksinim vardır (Korkusuz.Balgümeci Büzgüsü (Nidabey).1990:286). dekoratif bir dikiş tekniğidir.smockingstore. bal peteğini andırdığı için balgümeci adını almaktadır. Sağdan sola doğru çalışmaya başlanmakta olup. Örnek 45: Balgümeci (Nidabey) (Kaynak: www. Daha ziyade yazlık elbiseleri süslemekte kullanılmaktadır.com) 61 .

kadincahayat. bolluk vermek veya süs amacıyla yapılan. Pililer ince ve geniş aralıklı yapılabildiği gibi ütülü ve ütüsüz (Serbest) şekilde de yapılabilmektedir. Bunlar: Tek taraflı pili (Düz pili). Örnek 46: Tek Taraflı Pilili Etek (Kaynak: www.Pililer: Giysi veya herhangi bir eşyayı süslemek ya da bolluk vermek için yapılan kumaş kıvrımına pili denilmektedir. tek tarafa katlanan pililerdir. Pililerin çeşitli yapılış şekilleri vardır.net) 62 .

com) 63 .Pilikaşe. Örnek 47: Pilikaşe Etek (Kaynak: www.elderwearwecare. tek taraflı iki pili kenarının kumaş yüzünde karşı karşıya getirilmesiyle yapılan piliye denilmektedir.

Örnek 48: Kanun Pilili Etek (Kaynak: www.cc/forum) 64 .Kanun pili.konya.2002:86). pilikaşenin tersten görünüşüne denir (Çatal.

pilimodpilise. 2000:47).Ütü pilisi.com) 65 . Genellikle süsleme olarak kullanılmaktadır. Daha çok yıkanmayan giyimlere uygulanmaktadır (Kodaz ve diğerleri. Örnek 49: Ütü Pilisi (Kaynak: www. makine çekilmeden yapılan pilidir.

Akordeon pili. kanun pilinin çok ince yapılmış şekline denilmektedir. Perde ve farba kenarlarına uygulanmaktadır (Eronç.vintagewedding.com) 66 . Örnek 50: Akordeon Pilili Elbise (Kaynak: www.1984:251).

Bozulmayan pili (Tergallenmiş pili).com) 67 .tunaplise.2002:88). 180 C sıcaklıkta pres altında bir kumaşa yapılan pilidir. Örnek 51: Bozulmayan (Tergallenmiş) Pilili Etek (Kaynak: www. Yalnızca bazı sentetik kumaşlara uygulanabilmektedir (Çatal.

net) 68 . Örnek 52: Nervürlü Bluz (Kaynak: www. cilt 9:295). makinede).Nervür (Elde.modalife. bir kumaşın üzerinde kabarık bir süs meydana getiren bir veya iki milimetre genişliğinde dikilmiş ince piliye denilmektedir (Meydan Larouse.

2002:91). Örnek 53: Volanlı Çocuk Elbisesi (Kaynak: www.chichiqueen.com) 69 .Volan: Daire veya çeşitli çizimlerle meydana getirilen büzgülü. büzgüsüz kumaş kıvrımına volan denilmektedir (Çatal.

pilili. Büzgü yeri bir biye veya kurdele ile kapatılmaktadır.1984:257). her iki kenarı fırfırlı olan banttır. Düz veya verev kumaştan tek ya da çift kat kesilip ortası büzülerek hazırlanmaktadır.com) 70 .Fırfır-Farbela: Elbise.chichiqueen. düz veya verev kumaş bandıdır. perde veya benzeri örtülerin kenarına dikilen büzgülü. kol ağzı ve etek kenarlarında veya pat şeklinde süsleme olarak kullanılmaktadır (Eronç. Genellikle giyimlerin yaka. tek taraftan büzülerek veya pili yapılarak uygulanmaktadır. Fırfır iki türlü uygulanmaktadır: • Tek taraflı fırfır. Örnek 54: Fırfır-Farbela-Büzgü 5 Yaş Çocuk Elbisesi (Kaynak: www. • Çift taraflı fırfır.

dokusal. Drape. pililer.blogspot.Drape: Fransızca bir kelime olup. görsel bir efekt oluşturur. Örnek 55: Drapeli Gelinlik (Kaynak:damlamoda.2006:80)”.com) 71 . Bir başka deyişle kumaşın fiziksel ve mekanik performansına bağlı olarak kumaş dökümünü ifade etmektedir. verilen şekiller ve bolluklar anlamına gelmektedir. giysilere uygulanan çeşitli büzgüler. hem de fonksiyonellik katar. yani giysiye esneklik ve rahatlık kazandırmaktadır (Hazır. hem estetik olarak giysiye bir değer katar.

3. Sutaşları. Örnek 56: Etek Üzerine Sutaşı Süsleme (Kaynak: www.net) 72 .genckolik.2. Hazır Gereçlerle Yapılan Süslemeler Sutaşları: Sutaşları giyim süslemede kullanılan çeşitli kalınlıkta ve çeşitli şekillerde makine tezgâhlarında dokunan veya elle örülmüş şeritlerdir.3. Genellikle çocuk giyimi süslemelerinde çeşitli işleme iğnesi ile birlikte sıkça uygulanmaktadır. düz.1984:273). zikzak ve işlemeli sutaşı olarak isimlendirilmektedir (Eronç.2.

com) 73 . Kurdeleler dokunuş biçimlerine veya dokuma ipliklerine göre değişik isimler almaktadırlar: Düz.Kurdeleler: İtalyanca bir kelime olup cordella’dan gelmiştir. Örnek 57: Kurdela Nakışı İşlenmiş Giysi (Kaynak: hacermogul. Kurdeleler değişik genişliktedirler. keten. Süslemede veya bir şeyi bağlamada kullanılan kumaş şerit anlamına gelmektedir. kadife. sentetik kurdele gibi.2002:97-98). Bağlama veya süsleme çeşidine göre seçim yapılmaktadır.blogcu. Bağlama veya çeşitli büzgü ve şekil verilerek uygulanabilmektedir (Çatal.

güpür kenar danteli. Örnek 58: Hazır Danteller (Kaynak: www. kumaş dantel.oyku-aksesuar. sim dantel vb çeşitleri bulunmaktadır(Eronç. karo danteli.com) 74 . düz kenar danteli.1984:273-274). düz ara danteli. kopanaki dantel. Hazır danteller genel olarak. güpür ara danteli.Hazır danteller: Makine tezgâhlarında dokunan çeşitli şekiller vardır.

dar ve uzun kumaş parçasına şerit denilmektedir. simli. Örnek 59: Saten Şeritler (Kaynak: www. lase. lame. Dokunuşlarına göre. düz koton.2002:101). pul boncuk ve taşlı şeritler olmak üzere isimlere ayrılmaktadırlar (Çatal.Şeritler: Değişik ipliklerden örülen veya dokunan yassı.net) 75 .sanalkurs. işlemeli.

Tek olarak veya işlemeli iğneleri karıştırılarak değişik işlemeler elde edilebilmektedir.com) 76 . sırma.Harçlar: Sim. Örnek 60: Harçlar (Kaynak: www.dteks. Günümüzde çok yaygın olarak kullanılmaktadır (Kodaz vd.2000:59). merserize ile fabrikasyon olarak işlenen yassı şeritlere harç denilmektedir. renkli.

resmi ziyafet. Pul boncuk işi yaratıcılık isteyen bir iş olduğu için malzeme iyi bir biçimde değerlendirilmelidir.gittigidiyor. gece. kumaşa. desene konuş biçimlerine göre süslemeye değişik bir görünüm kazandırılabilir (Korkusuz. çay ve resmi ziyaretlere giderken giyilmekteydi.Pul boncuk: Pul ve boncukla işlenen fantezi eşyalar eskiden olduğu gibi günümüzde de rağbet görmektedir. tırtıl gibi gençlerle işlenen giyimler akşamüzerleri. Pul boncuk. inci gibi belirli bir tutturma tekniği olmakla beraber. İnci.com) 77 . boncuk. taş. Örnek 61: Boyun ve Sırtında Pul Boncuk İşlemeli Bluz (Kaynak: urun.1990:236–237).

com) 78 . Örnek 62: Kordonlar (Kaynak: www.dteks.1984:274).kalın olarak çeşitli ipliklerle makine elle bükülerek hazırlanmaktadır (Eronç.Kordonlar: İnce.

2002:61). Püskül her türlü iplikle yapılabilmektedir.com) 79 . Örnek 63: Püskül (Kaynak: yeldatekstil. Kumaşın cinsine göre iplik cinsi ayarlanmalıdır (Kodaz vd.Püskül: Bir ucundan bazı şeylere süs olarak takılan saçak biçimindeki iplik demetidir.

ipliklerden yapılan yuvarlak püsküle ponpon denilmektedir. döşeme eşyasında süs olarak kullanılan yün. giyim süslemede.1984:204). Örnek 64: Ponpon Keçe Kolye (Kaynak: www. Ponpon tek renk.Ponpon: Saç.10marifet.org) 80 . ipek vb. iki renk veya renkler içi içe yerleştirilerek ebrulu da yapılabilmektedir (Eronç.

kup yerleri. Genellikle örtü kenarlarına uygulanmakta olup günün modasına göre giysilerin kol ağzı.com) 81 .Saçak: Bazı kumaşların kenarlarındaki iplik salkımlarına saçak denilmektedir. 2000:60).e-sirket. ipek iplik. çamaşır ipeği veya kumaşın iplikleri çekilerek kumaş iplikleri üzerine yapılmaktadır. etek ve yaka kenarlarına süsleme olarak da kullanılmaktadır (Kodaz vd. orlon. kullanılacak kumaş cinsine göre yün. Örnek 65: Saçak (Kaynak: www. Saçak.

2006:35). Tipik özelliği ince düzgünsüz figür değişmeleridir.2. Baskı Teknikleriyle Yapılan Süslemeler Batik Baskı: Kumaş üzerine bir nevi resim yapma tekniğidir. Batik baskı tekniğinde temel kumaşın renklenmemesi için istenen kısımların farklı yöntemlerle kapatılarak bölgesel renklendirme sağlamaktır. Örnek 66: Batik Baskı (Kaynak: www.batikbazar.3.2. Batik baskı yöntemleri üçe ayrılmaktadır(Gültekin.4.com) 82 .

Örnek 67: Klasik Mumlu Batik Çalışması (Kaynak: www. Genellikle geometrik.turkishmedia.• Klasik Batik yöntemi: Bu yönteminde desenler balmumu ile kumaş üzerine uygulandıktan sonra boya banyosuna daldırılarak mumsuz kısımlara boya absorblanmaktadır. Uygulama tekniği zordur. çiçek veya hayvan motiflerinden oluşmaktadır.com) 83 . desenler elde çizilmektedir.

istenilen deseni veya efekti verebilmek için kumaşın belirli yerlerinin ince iplik veya sicimle sıkıca bağlanıp düğüm atılarak boya banyosuna daldırılmasıyla elde edilen bir yöntemdir(Corpman.com) 84 .1985:233-240). Örnek 68: Bağlama Batik Baskı (Kaynak: www.• Bağlama Batik Yöntemi: Bu yöntemde kumaşa.blogcu.nuriayn.

Püskürtme Batik Yöntemi: Bu yöntemde boya banyosu kumaş

üzerine püskürtülerek ya da fırça darbeleriyle oluşturulmaktadır. Bu yöntemin yapılışında özel makineler kullanılmaktadır. Asit, direkt, küp veya reaktif boyarmaddeler kullanılabilir(Gültekin,2006:40).

Örnek 69: Püskürtme Batik Baskı (Kaynak: www.birdamlasu.com)

85

Flok (Floklama) Baskı: Floklama, yüzeyde kadifemsi, suni deri ve özel görünümlü tekstil yüzeylerini oluşturmak için kullanılan bir tekniktir. En basit floklama önceden yapışkanlı tabakaya kısa liflerin yapıştırılmasından meydana gelmektedir. Flok yöntemi genellikle; dekorasyon ve mont yüzeylerinde kullanılmaktadır. Ayrıca tişörtler, eşofman üstleri, ceketler ve tebrik kartlarında da kullanılmaktadır(Vico,1994:204-206).

Örnek 70: Flok&Sim Baskı (Kaynak: www.murat-tekstil.com)

86

Aşındırma Baskı: Önceden boyanmış kumaş üzerinde baskı olup, basıldığı bölgelerde kumaşın (renginin) aşındırılmasıyla elde edilen bir tekniktir. Beyaz aşındırma ve renkli aşındırma olarak ikiye ayrılmaktadır. Beyaz aşındırmayla zemin rengi aşındırılarak boyanmış efektler elde edilirken; renkli aşındırma da baskı patına, aşındırma maddesine dayanıklı boyarmadde ilave edilerek renkli efektler elde edilmektedir (Demirbaş,1999:1; Gültekin,2006:12; Arık,2008).

Örnek 71: Aşındırma Baskı (Kaynak: www.vera.com.tr)

87

Örnek 72: Pigment Baskı (Kaynak: www.asia. Bu boyanın kumaşa uygulanabilmesi için yardımcı bir yapıştırıcıya ihtiyaç duyulmaktadır. Pigment madeni bir boyadır.Pigment Baskı: Eskiden beri kullanılan bir baskı tekniğidir. Boya kumaşa yapıştırıldıktan sonra boyanın kumaşın yüzeyinde kalması sağlanmaktadır(Gözen.ru/en) 88 . suda çözünmez.1963:5).

Sonra kalandır ya da pres makinelerinde ısı ve basınç etkisiyle bu desen kumaş üzerine aktarılmaktadır. Örnek 73: Transfer Baskı (Kaynak: www.1999:7.basakreklam.2006:18). Kumaş kâğıtla yüz yüze gelecek şekilde makineye verilir. Gültekin.com) 89 . Üzerine uçucu dispers boyarmadde basılmış kağıdın ve basılacak kumaşın 150–220 derecede ortalama 30 saniye basınç altında tutulması esnasında süblimleşen boyarmaddenin kumaş üzerine geçmesiyle transfer işlemi gerçekleşmektedir( Demirbaş.Transfer Baskı: Transfer baskıda kumaş üzerine basılacak desen önce kâğıda aktarılmaktadır.

2003:29).Sedef Baskı: Açık ve koyu renkli kumaşlarda canlı ve parlak sedef efekti elde edebilmek için hazır potlar mevcuttur. rulo ve rotasyon baskı teknikleriyle gerçekleştirilmektedir(Güler. Varak. metalik bronz baskıya benzer bir sonuç veya sedef parıltılı renkler elde edilmektedir. Örnek 74: Pistole. Sedef efektli baskı film.com) 90 . pigmentlerle karıştırıldığında ise. Sedef. Sim ve Yaldız Baskılar (Kaynak: www. Tek başına kullanıldığında inci parlaklığı efekti.cevhermoda.

Gofre Baskı: Elyafı şişirici maddelerle istenilen desene göre baskının yapılıp desenin bulunduğu bölgelerde çeşitli büzülme efektlerinin oluşturulmasıyla elde edilen baskı tekniğidir. Bu nedenle ütülenmemelidir(Biçer. Örnek 75: Gofre Baskı (Kaynak: www.sanayi.biz) 91 . Gofre kumaşlar ütülendiğinde büzülme efektlerini kaybetmektedir.2003:12).

Yakma Baskı: Birbirinden kimyasal açıdan farklı liflerden oluşan dokumaların.silknbeauty.2003:29). liflere zarar veren kimyasal maddeler ile basılarak. lif çeşitlerinden birisinin desenli bölgelerde bozuşturulduğu baskı tekniğidir. Böylece liflerden biri parçalanarak transparan benzeri desen oluşmaktadır(Güler.com) 92 . Baskıdan sonra kumaş yıkanarak kurutulmaktadır. Örnek 76: Yakma Baskılı Şal (Kaynak: www.

2006:63). kabartma tozu ve gerekli kimyasal içeren pattır. Örnek 77: Kabartma Baskı (Kaynak: www.sedefbaski. Bu baskı patı yapısında bulunan özel maddeler sayesinde ısı altında kabararak 3 boyutlu efektler oluşturulmaktadır. Kabartma oranı artıkça haslıkları azalmaktadır( Gültekin. Bu teknikle oluşturulan mamullerin yıkama ve sürtme haslıkları oldukça düşüktür.tr) 93 .Kabartma Baskı: Bu baskı tekniğinde diğer baskı tekniklerinden farklı olarak.com. Kabartma patı. 3 boyutlu desenler elde edilmektedir.

Buna karşın gümüş tozun yaldız patıyla karışımı daha zordur.modernisttshirt. Bu yüzden iyice karıştırılıp homojen bir yapı elde edilmelidir(Biçer. Yaldız patı hazırlanırken ihtiyaca göre % 10–20 toz yaldız katılabilir. Bu amaçla piyasada hazır baskı patları bulunmaktadır.2003:19). Yaldızın kumaşa bağlanması binder ile sağlanmaktadır.Yaldız Baskı: Açık ya da koyu renkli kumaşlarda yaldız parlaklığı elde etmek üzere geliştirilmiş baskı efektidir. Altın toz yaldız patıyla çok çabuk ve kolay karışmaktadır.com) 94 . Örnek 78: Altin Yaldiz Baski (Kaynak: www.

Bilgisayarda hazırlanan desen şablon ve renk ayrımı yapılmadan baskı makinesinin püskürttüğü boyalarla gerçekleşen bir tekniktir(Yıldırım.2003:48).com) 95 .İnkjet Baskı: Mürekkep püskürtme baskı olarak ifade edilebilir.wearyourbeer. Örnek 79: İnkjet Baskı (Kaynak: www.

sanatsal değer taşıyan bir ürün ortaya koymak amacıyla yapılan. Örnek 80: Yüksek Baskı (Kaynak: www. 2003:21).3.2003:85). Basılacak desenin basılmayacak kısma göre yüksek bırakılarak. Tasarı. tüm süsleme sanatlarının temelini oluşturmaktadır. bir tasarlama eylemi sonucunda beliren ve asıl yapıtın gerçekleştirilmesi sırasında yönlendirici olan proje. 96 . çizim. gibi ürünlerin tümüne denilmektedir(Yerlikaya.mettekstil. hazırlanmış kalıplarla yapılan yüksek baskı tekniğidir(Biçer. Giyim Süsleme Tasarımı Süsleme tasarımını açıklayabilmek için öncelikle tasarı.2006:12). tasarım ve süsleme tasarımına değinmek gerekmektedir.Yüksek Baskı: Tokat basmacılığı da denilmektedir. maket vs.com) 3. Tasarım. Süsleme Tasarımı. Süsleme tasarımının amacı ürünün işlevini değiştirmeden. fakat ürünün gerçekleştirme aşamasını içermeyen çalışmaların tümüdür. ürüne estetik değer kazandırmaktır(Alpaslan.

Bu 97 . uygunluk. bütünleyici özelliğine karşın. Geçmişten günümüze kadar insanların benliklerini ve geleneklerini korumak amacıyla çevresindeki nesneleri olduğu gibi yansıtmak yerine. doku ve renk oluşturmuştur. çeşitli ağaç kabukları. fincan vb. denge. yapay biçimler. • Doğal Biçimler: Süsleme tasarımında doğada bulunan canlı-cansız her biçim. süsleme Nokta. Giyim Süsleme Tasarımında İlkeler: Yineleme(Tekrar). • Yapay Biçimler: İnsanların hayal güçlerini kullanarak çevresinde gördüğü her türlü eşyayı farklı biçimlerde tasarlamasıyla. çengelli iğne. Tekrarın birleştirici. soyut biçimler ve ulusal geleneksel biçimler olarak gruplandırılmaktadır. kare. Tarihöncesinde ise süsleme sanatının esin kaynağını. Giyim Süsleme Tasarımında. karşıtlık(zıtlık) ve egemenliktir. süsleme sanatlarında. düğmeler. bitkiler ile hayvan figürleridir. kuru bitkiler. birlik. mimaride. farklı yorumlayarak veya üsluplaştırarak yepyeni görüntüler kazandırmıştır. nesnelerin çok sayıda ve benzer olarak kullanılması tasarımda tekdüzeliği ön plana çıkararak bıkkınlığa sebep olabilir. doğal biçimler. tasarımının soyut kaynaklarıdır. Tekrar. süsleme tasarımının kaynaklarını teşkil etmektedir. çizgi. Doğal kaynaklar arasında en çok kullanılanlar. ritim. el sanatlarında ve süsleme resminde en çok kullanılan ilkelerden biridir. • Tekrar (Yineleme): Bir öğenin aynen ya da yakın değerde birden fazla sayıda kullanılması tekrarı oluşturmaktadır. • Soyut Biçimler: İnsanın düşünce gücünü harekete geçirdiği biçimlerdir. • Ulusal Geleneksel Biçimler: Geleneksel motifler ve biçimler. taş. cezve. üçgen gibi vb biçimler.3. yaprak çiçek vb. İlkeler. Elemanlar ve Yöntemler Giyim Süsleme Tasarımında Kaynaklar: Giyim süsleme tasarımının genel olarak kaynakları. Kaynaklar. kaya parçaları vb. daire.3.1. süslemeye kaynak oluşturmuştur. süsleme sanatına kaynak oluşturmaktadır. biçim. koram. yazı gibi öğeler. her türlü süs eşyası girebilir. Yapay kaynaklara.

2003:68). ölçüsü gerektiği oranda değiştirilmeli ya da diğer boşluklara denge sağlayıcı yeni biçimler eklenmelidir”(Alpaslan. bir dengenin olması gerekmektedir.2007:53). bütün içinde kompozisyon düzenini bozmayacak şekilde dağılışına denge denilmektedir(Artut. Bir çiçeğin yapraklarının ortadan dışa. ölçü ve aralık gibi elemanlar arasındaki arasında kademeli olarak geçişi sağlayan düzenlemelere koram ilişkilerden yola çıkarak. Tasarım yaparken ritmin aynı uzunlukta ve eşit mesafede olması ritmi sıkıcı yapabilir.2003:75).nedenle ortaya çıkan monotonluğu diğer öğelerle gidererek. Kişinin el yazısı. • Denge: Bir sanat yapıtını oluşturan öğelerin. Bu uygunluk onların ölçü. ara boşlukların giderek fazlalaşmasıazalması. küçükten büyüğe doğru sıralanması örnek olarak verebilir(Yerlikaya. tasarımın oluşmasını kolaylaştırmaktadır.2003:72). • bağlantı Koram: Tasarımda. kompozisyona canlılık verilebilir (Alpaslan. biçim. doku özelliklerinden biri ya da birçoğu yönünden olabilir. Bir tasarımda biçimlerin renkleri. Bir sanat yapıtında hareketin olduğu yerde ritim vardır. yön. rengi. dokuları. Kimse bir başkasına ait olan çizgi ritmini tekrarlayamaz. bunu engellemek için belli sistemlerle yenilenmeleri. renk. kendi bünyesine ait olan çizgi ritmini yansıtmaktadır. Eğer bir dengesizlik hissediliyorsa ya dengesizlik yaratan bölümlerin yeri. Aynı zamanda uygunluk çağrışım ve benzerliklerin vurgulanmasıyla önemli ölçüde yaratıcılığı geliştirmektedir(Alpaslan. • Ritim: Ritim çizgilerin. • Uygunluk: Nesneler ve biçimler arasında ortak ya da yakın yönlerin bulunması uygunluk olduğunu göstermektedir. Koram tabiattaki düzende de net bir şekilde görülmektedir. dokusu aralığı.2007:148). belli aralıklarla değişime uğramaları. şekillerin ve renklerin düzenli aralıklarla tekrarlanmasından meydana gelen uyumdur. periyodik olarak büyülüp-küçülmesi. 98 . birbirine zıt iki uç arasında bağlantı oluşturan ve bu iki zıt denilmektedir.2006:25). konumlarının ve renklerinin giderek değiştirilmesi ritmi canlı ve hareketli tutmaktadır(Doğangün. yönleri ve aralıkları birbirleriyle tartıldığında. değer. Uygunluk ilkesi biçimler arasında rahatlıkla bağıntı kurabilmesine zemin hazırlayarak.

Böylece canlılık başlar ve ilgi toplanır(Kaymakcan. ayrı ayrı öğelerin değerinden üstündür.2003:31). eğer biçimi bir çizgi etkisi yapıyorsa. Resimde çizilen desene hacim. biçimler çok farklı olsa da dokuları birbirine benzer ise kompozisyonda birlik sağlanmış olmaktadır(Yerlikaya. Değişiklik ilgiyi çeker ve heyecanlandırır. değer. Gölge bir nesnenin ışıksız bölümlerinde ortaya çıkan koyuluklardır. • Karşıtlık (Zıtlık): Kontrast. Noktalarla ritmik düzenlemeler yapılabilmektedir.2006:75).• Birlik: Sanat eserinde birlik. Biçimlerin ortaya çıkmasında ışık ve gölge önemli bir rol oynamaktadır. onu çizgi olarak tanımlayabiliriz. Genişlik ve uzunluğu ne olursa olsun. doku bakımından üstünlük sağlanmasına egemenlik denilmektedir. bakımlardan birinin veya birkaçının söz konusu olduğu bu zıtlıklar insanı aynı zamanda beklemediği etkilerle karşılaştırdığı için ürpertir veya uyarır. doku. organik bütünlükle ilgilidir. (Çellek. Noktalar soyut ve somut gibi çeşitli anlatım olanaklarına sahiptir(Alpaslan. bütünlük gibi tasarımda esastır. derinlik 99 . yön. aralık. Kompozisyonda oluşturulan bütünün değeri. tasarımın en temel öğesidir.2003). ölçü vb. • Egemenlik: Bir kompozisyonda kullanılan öğelerden birinin ya da bir grubun diğer öğelere göre ölçü. Tasarımdaki her türlü zıtlık egemenliği tekdüzelikten kurtarmaktadır(Çellek. • Işık-Gölge: Görme olayının ve görsel algılamanın temelini ışık. Bir kompozisyonu oluşturan elemanlar arasındaki uygun bağlantılar birliği ortaya koymaktadır. renk. Bunlardan birinin eksikliği bu algılamanın oluşmasını engellemektedir. Ucun genişliğine göre noktalar büyüyüp küçülebilmektedir.2003). göz ve beyin oluşturmaktadır. Işığın etkisi daima gölge ile birlikte ele alınmaktadır. Bir noktanın verilen doğrultudaki uzantısı bir çizgidir. Karşıtlıkta biçim. Sanatın çizgi ile başladığı bir gerçektir. renk.2006:27). çeşitlilik ise tasarımı canlandırır. En yalın geometrik öğedir. değer. • Çizgi: Çizgi. Giyim Süsleme Tasarımında Elemanlar: • Nokta: Herhangi bir ucun herhangi bir yüzeyde bıraktığı izdir. Örneğin.

derinlik yoktur(Alpaslan. onları daha anlamlı yapmaktadır. Bir tasarımın doğadan yararlanarak ya da soyut veya süsleyici olması açık-koyu düzeninde aranan özellikleri değiştirmez. renklerin açıklık ve koyuluk değerleriyle ilgili bir kavramdır. Bu pürüzlere o cismin dokusu denilmektedir. Yeryüzünde her varlığın bir biçimi vardır. Sözlük anlamı. Renk biçimden daha önce göze çarptığı için süslemede önemli rol oynamaktadır(Polat. bazılarını yansıtır. açık-koyu tonlar arasında bağlantılar ve geçişler demektir. Valör. Tasarımda anlatımın hem renkli hem de renksiz yapıldığı durumlarda açık-koyu lekelerin düzenindeki denge aynı derecede önemlidir.2003:40–41). Böyle bir yüz plastik bakımından daha ilginç bir görünüme sahiptir. (Gökmen. Açık-koyu valörün önemini ortaya koymaktadır. şekil. • Biçim: Süslemenin vazgeçilmez öğelerinden biridir.2003:47). Bu işleme de modülasyon denir(Alpaslan. göz ile anlaşılan bir ışık tesiridir. Işık nesneye çarptığında. üçüncü boyut. Bu bağlamda tasarımcı renk konusunu iyi bilmek zorundadır. dış görünüş diye tanımlanır. ışık-gölgenin yardımıyla yapılmaktadır. kendini belli eder. • Doku: Bir cismin yüzeyi dokunulduğunda sert ya da yumuşak pürüzler içerir.2007). Biçimlerin iç çizgilerinin de kendi karakterine uygun ve özelliklerini belirten bir ilişki içinde olmaları. Tekstür (Dış yapı) : Yüzeyde.1998:1).200:21). Strüktür (İçyapı) : Birbiriyle sık bağlantılı. Işığın eşya üzerine çarpmasıyla yansıyan ışınlardan gözümüzde meydana gelen duyumların her birine renk denir. objelerin içyapılarında bir dereceye kadar. • Renk: Renk. Sanatçı yapıtında açık- 100 . bir nesnenin şekli(formu) anlamındadır. benzer formların iki ya da üç boyut üzerine yinelenmesinden strüktür doğmaktadır(Görşen.(üçüncü boyut) vermek ve daha anlamlı ifade edebilmek. Biçim anlamı farklı yorumlansa da süsleme resminde her biçim kesinlikle iki boyutludur. • Açık-Koyu: Açık-koyu. Bir biçimin iyi bir anlatım kazanabilmesi için dış sınırlarının tamamen kapanması gerekmektedir. Renk kullanıcının beğenisini etkileyen en önemli öğelerden biridir. parçaların düzeni. nesne ışıkta bulunan renklerin bazılarını emer.

çizgi ya da nokta ile değişik anlatımlarından yola çıkılarak süsleme tasarımları oluşturulabilir. üsluplaştırmak. • Gerçekçi Anlatım(Natüralist Anlatım): Doğadan alınan nesne. modernize etmek. soyutlama (abstraksiyon). Stilizasyon 2003:90). karakteri kaybolmadan sokulmuş biçim ya da motife basitleştirerek denilmektedir(Akar vd. gerçekçi anlatım. üsluplaştırma (Stilizasyon). • Soyutlama (Abstraksiyon): Bir nesnenin herhangi bir yanını öbürlerinden ayırarak tek başına ele alan ansal işlemdir. 101 . biçim bozma (deformasyon) en çok uygulanan yöntemlerdir(Alpaslan.2003:103). yalınlaştırmaktır.koyu dağılımını tasarlarken renklerin açık-koyu değerlerinden ya da siyah-beyazgrilerden yararlanmaktadır (Alpaslan. tümüyle kavramak için kullanılan yöntem veya bir araçtır(Kalkan. Giyim Süsleme Tasarımında Yöntemler: Yöntem. işlemine denilmektedir. alanında. süslemenin amacına ve ilkelerine uygun olarak. kullanılacak yüzeye olduğu gibi uygulanmaktadır. • günün Modernizasyon: Sözcük anlamı. doku ve renkte değişiklik yapılmadan. 1978:29). yenileştirmek. modernize gereksinimlerine moda Modernizasyon her alanda yararlanılan bir tasarım yöntemidir.2003:45–46). sistem). Porselen bir vazo veya tabak üstünde manzara. Özellikle süsleme sanatlarında. Doğa kaynaklı biçimlerle yapılan süsleme tasarımlarında. Süsleme tasarımında en çok kullanılan bir yöntemdir (Alpaslan. bir amaca ulaşmak için izlenen yol demektir(Usul. biçim. uygun bir hale getirme vb. metot. • Stilizasyon (Üsluplaştırma): tezyini ve şematik hale Stilize. süslemeler ya da kumaş üstünde goblen çin iğnesi gibi işlemeler. ise stilize yoluyla yapılan süsler. Modernizasyonda önemli olan eski motifleri alıp aynen kopyalamak değil. Doğal biçimlerin açık-koyu lekelerinden. çiçek vb. kelebek. ölçü. bunları yeniden yorumlayıp günün gereksinimlerine ve sanat anlayışına uygun olarak geliştirmektir(Alpaslan. Gerçekte yeniden somuta varmak ve somut bütünü parçalarında da birbirleriyle olan ilişkileri içinde.2003:89). bu tür süsleme örnekleridir. kuş. mimarlıkta birçok alanda uygulanmaktadır.2006:3).

2003:116). 102 .3. Genişliği ve uzunluğu ne olursa olsun bu özellikleri taşıyan süsleme tasarımlarına “Su Deseni” denilmektedir. Küçük motifler değişik sistemlerde tekrarlayarak ve birbirine bağlanarak su desenini oluşturmaktadır. Belli başlı motifler şunlardır: Geometrik şekiller. sümbül. bitki motifleri (lâle. sular ya da yüzey kompozisyonları oluşturulabilir. tepe v. estetik anlatım bozulmamalıdır(Güvendi. Türk işlemelerinde kullanılan motifler diğer sanat eserlerinde kullanılanlardan daha zengindir ve bölgelere göre değişmektedir.Giyim Süsleme Tasarımında Desen • Desen: Çizgilerin bir araya gelerek somutlaşmış.2003:97). meyveler (üzüm. süslemeyi oluşturan temel birimdir. kayısı. çadır. gibi doğa motifleridir(Akar vd. Bir motifin güzelliği tasarımın bütünlüğüyle değer kazanmaktadır (Alpaslan. gül. denetleyen. zenginleşmiş ve yeni çizgiler oluşturulmuş hali olarak tanımlanmaktadır. Süsleme tasarımında bu sözcük hiçbir zaman biçim bozukluğu anlamında kullanılmamalıdır.. ekleyen ve çıkaran ana işlem olarak da tanımlanabilir.• Biçim Bozma (Deformasyon): Biçimlerin doğada rastlanmayacak biçimde değiştirilmesine deformasyon denir. En çarpıcı özellik ön plana çıkartılarak üsluplaştırılmaktadır. Su desenleri tekrar sistemleriyle istenildiği kadar çoğaltılabilecek kuruluşta tasarımlardır. • Motif: Fransızca bir sözcük olan motif. 1978:10). tasarlayan. malzemeyi buyruğu altına alan. • Su Deseni (Yatay ve Dikey Tekrarlar): Süsleme tasarımında sürekliliği olan ince uzun desenlere “Su” adı verilmektedir. nar.2006:44. Motifler bağımsız olarak kullanılabildiği gibi çeşitli biçimlerde de tekrarlanarak daha büyük motifler.s. şeftali) ev. armut. kayık. menekşe. Alpaslan. selvi ağacı). 3. sanat eserinin oluşturulmasında ta başından sonuna kadar rol oynayan. çok sitilize hayvan figürleri. Genellikle süsleme tasarımında en çok motif ve su deseni kullanılmaktadır. karpuz. dağ. karanfil. Başka bir değişle.2.

yüzeyin tamamı doldurularak yapılan desen tasarımlarıdır. süzene ve aplike işlemelerinde çoğunlukla kullanılmaktadır). Anadolu ve çevresi Türk İşlemeciliğin 103 . • Punch Desen Çizim Programı (Sarma ve Çin İğnesi işlemelerinde kullanılmaktadır). • Eos Compucon Desen Çizim Programı (Çin iğnesi. Sarma. Konuyla İlgili Araştırmalar Bu çalışma. hazır giyimde giyim süsleme işlemlerinden yola çıkılarak. internet ortamında taramalar yapılmış. bu başlıkta bir araştırmaya rastlanmamıştır.3. Sarma ve dikiş teknikleri kullanılmaktadır). halı ve eşarp desenleri gibi(Alpaslan. Ancak bu konu çerçevesinde ele alınabilecek bazı çalışmalara rastlanılmıştır. kongre tebliğleri. konuyla ilgili sempozyum.• Yüzey Süsleme: Yüzeyin tamamının süslenmesi amaçlanmaktadır. ajur. Bu çalışmalar şunlardır: BARIŞTA (1995). işlemenin tanımı. Su ve motif tasarımında olduğu gibi yüzeyin belirli bir bölümünde kullanılmak için değil.4. YÖK Dokümantasyon Merkezinde konuyla ilgili araştırmalar taranmış. Desen Programları Hazır giyimde süsleme aşamasında kullanılan belli başlı desen programları şunlardır: • Tajima DG/ML By Pulse Desen Programı (Pul-payet. taramalar sonucunda. kumaş. Araştırmanın yazımı esnasında. literatür bilgilerinden yararlanmak için kurum ve kuruluşların kütüphanelerine ulaşılmış. fisto. İğne Ardı.3. antika. • Pfaff-PC-Designer2. makaleler incelenmiş. 3.2 vb. “Türk İşleme Sanatı Tarihi” adlı kitabında. gibi programlardır(Kanaviçe. ve birçok süsleme dikişlerinde kullanılmaktadır). • Accurate Desen Çizim Programı(Çin İğnesi. Türkiye’deki Hazır Giyim işletmelerinde giyim süsleme aşamasının uygulamalarını konu almaktadır.2003:138)”. kümelenmesi ve belli başlı teknikler. piko işlemelerinde kullanılmaktadır). 3. Örneğin.

ALPASLAN. tarihi gelişimi. tarihçesi. ETİKE (1986). Nakışın doğuşu. SEÇKİNÖZ. gelişme evreleri. Anadolu Beylikleri Dönemi ve Osmanlı İmparatorluğu dönemi işlemeleri ile ilgili genel ve tarihi bilgilere değinmiştir. BAYRAKTAR (1988). Moda resmi ile Giyim tarihi hakkında bilgiler verilmiştir. kapatılarak. sınıflandırılması. hesap işi tanımı. giyim ve moda. ÇERÇİ. süsleme ve desenin tanımı. işlemenin tanımı. toplumdaki yeri. faydaları. giyimin tanımı. giysi dikiminde kullanılan araç-gereçlerin tanımı seçimi ve kullanılması. (2000). “Hesap işi-Antep-Suzene” ders notları isimli çalışmasında. ÇATAL (2002). tarihçesi ve süsleme 104 . süslemenin tanımı. ÜLGER tekniklerine değinmiştir. işlemede desen ve kompozisyon özellikleri. “Giyimde Uygulanan Süsleme Teknikleri” adlı çalışmasında. kesilerek. “Resim II Moda Resmi ve Giyim Tarihi” isimli kitabında. işlemede kullanılan araç-gereçler. Anadolu Selçukluları. “Giyim Süsleme Teknikleri” isimli kitabında. IŞIK (1990). dokumanın iplikleri sayılarak. işleme hakkında genel bilgi. desen tanımı ve desen seçiminde dikkat edilecek noktalar. giyim öğretiminin temel işlemleri ve süsleme teknikleri hakkında teknik bilgilere yer verilmiştir. “El İşlemeleri” adlı kitabında. “Süsleme Teknikleri” adlı kitabında. “Nakış” isimli çalışmasında. tarihçesi. İMER. KODAZ. yabancı nakışlar ve Türk nakışlarına değinmiştir. çekilerek yapılan iğne teknikleri ve iğne oyasına yer verilmiştir. kullanılan araç ve gereçler ile giyim süsleme teknikleri hakkında genel bilgiler verilmiştir. giyim ve modayı etkileyen faktörler.Anadolu ve Anadolu dışındaki kaynaklarını içeren. “Giyim” isimli kitabında. KÖKLÜ (2002). desen tanımı ve desen seçiminde dikkat edilecek noktalar ile Konfeksiyonda giyim süsleme çeşitlerine ve tekniklerine değinmiştir. TUNCAY. KORKUSUZ (1990). süslemenin tanımı. endüstrideki yeri ve giyim seçimini etkileyen etmenler. KOMŞUOĞLU. İLKER. ERONÇ (1984).

sorunları ve çıkış stratejilerine değinmiştir. dünya tekstil ve sanayinin bugünkü durumu. suzene (Kasnak) işi. Türk tekstil ve konfeksiyon sanayinin güçlü ve zayıf yönleri.iğneleri. ÖZGÜR (2006). tarihçesi. tanımı. 105 . “Türkiye’de Tekstil ve Konfeksiyon Sektörünün Durumu ve Çıkış Starejileri” adlı tez çalışmasında. suzene işi yapılırken dikkat edilecek esasların öneminden bahsetmiştir. Türk tekstil sektörünün gelişimi ve bugünkü durumu. tehditleri. fırsatları.

BÖLÜM BULGULAR Bu bölümde.7 1.7 1. Firmanın Kuruluş Tarihi 1967 1970 1973 1977 1978 1980 1988 1990 1991 1992 1994 1995 1996 1997 1998 Sayı 1 1 1 1 1 1 1 3 1 1 4 4 4 1 2 Yüzde 1.6 1.6 6.7 1. Araştırma kapsamına giren firmaların kuruluş tarihine göre dağılımları Tablo 1’de verilmiştir.7 3.7 1. İzmir. Tablo–1: Firmanın Kuruluş Tarihine Göre Dağılımları.7 5.7 6.3 106 .IV. 4.6 6.0 1.7 1.1 Araştırma Kapsamına Giren İşletmelerle İlgili Genel Bilgilere Ait Bulgulara Bu Bölümde Yer Verilmiştir.7 1.7 1. Konya ve Adıyaman’daki giyim süsleme alanında üretim yapan hazır giyim işletmelerine ait tablo bulguları yer almaktadır. İstanbul.

7’sinin 2000– 2007 yılları arasında kurulduğu belirlenmiştir. 1990 yılı sonrasında Türkiye’de hazır giyim sektöründe önemli bir artış olduğu tablodaki sonuçlardan görülmektedir.0 20.1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Toplam n=60 8 7 3 1 3 3 2 3 3 60 13.4’ünün 1991–1999 yıllarında ve % 41.0 5.7 50. Tablo–2: Firmaların Bulunduğu Şehirlere Göre Dağılımları.3 11.7 5.0 1. % 41.7 5.0 3.0 5.3 5.0 100 Ankete katılan kişilere firmaların kuruluş tarihi sorulduğunda % 16.0 100 107 . Araştırma kapsamına giren işletmelerin bulunduğu şehirlere göre dağılımları Tablo 2’de verilmiştir.9’unun 1967–1990 yıllarında. Firmaların Bulunduğu Şehirler İstanbul İzmir Konya Adıyaman Toplam n=60 Sayı 11 7 30 12 60 Yüzde 18.2 11.

İstanbul ve İzmir Sanayi ve Ticaret Odasından alınan 500 hazır giyim işletmelerinin adres ve telefonlarına ulaşılarak büyük ölçekli firmalarla dolayısıyla görüşülmüştür.3 5. ankete Ancak anketin yaz döneminde olarak uygulanmasından dolayı. Ürünler Spor Fantezi Yarı Fantezi Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=79 Tablo 3 incelendiğinde.2 49. Tablodaki sonuçlara göre kadın dış giyim üretimi yapan firmaların genellikle yarı fantezi tarzda ürünler ürettikleri sonucuna varılmıştır.7’si İzmir.1 100 108 . Araştırma kapsamına giren firmaların hangi tarzda ürünler ürettiklerinin dağılımları Tablo 3’te verilmiştir.4 15. Başka bir ifadeyle yüzde (%) değerlendirmesi 79 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır. % 11. Tablo–3: “ Firmanızda Hangi Tarzda Ürünler Üretiyorsunuz?” Sorusunun Dağılımları. “ Firmanızda hangi tarzda ürünler üretiyorsunuz?”. katılmak istemediklerini sözlü belirtmişlerdir. Bu bulgular doğrultusunda Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmelerinin okul sanayi işbirliğine önem vererek bu araştırmayı benimsedikleri sonucuna varılmıştır. Araştırmaya katılan firmaların ankete katılımlarının en az İzmir ve İstanbul illerinden oluşmasının nedeni. % 50’si Konya ve % 20’sini Adıyaman illeri kapsamaktadır. Sayı 24 12 39 4 79 Yüzde 30. bu firmaların yetkili kişilerinin tatilde olmaları veya zaman ayıramadıklarını.3’ü İstanbul.Firmaların örnekleme alınan iller arasındaki anket dağılımlarına göre % 18. şeklinde yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için. Buna karşın Konya ve Adıyaman’daki gelişmekte olan hazır giyim işletmelerinin ankete katılımları daha fazla olmuştur. her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da ankete verilen cevaplar bu yüzden anket sayısını aşmıştır.

Mayo.1 15. Başka bir ifadeyle yüzde (%) değerlendirmesi 93 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır.Araştırma kapsamına giren işletmelerin hangi tür ürünler ürettiklerinin dağılımları Tablo 4’te verilmiştir.3 15. Tablo–4: “İşletmenizde Hangi Tür Ürünler Üretiyorsunuz?”. Sorusunun Dağılımları. Üretim Tarzı Fason Özgün Her İkisi de Diğer Toplam n=60 Sayı 36 20 3 1 60 Yüzde 60 33. Üniforma vb. Üretilen Ürünlerin Türleri Kadın Dış Giyimi Erkek Dış Giyimi Çocuk Dış Giyimi Diğer (İç Giyim.0 1. Sorusunun Dağılımları.5 19.7 100 109 .) Belirtiniz… Toplam n=93 Araştırmaya katılan işletmelere “ Firmanızda hangi tür ürünler Sayı 47 18 14 14 93 Yüzde 50.1 100 üretiyorsunuz?”. Tablo–5: “Firmaların Üretim Tarzı Nedir?”. Sporcu Giyimi. Elde edilen verilere göre giyim süsleme aşaması uygulamalarının daha çok kadın dış giyim üretiminde önemli bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da ankete verilen cevaplar bu yüzden anket sayısını aşmıştır. Araştırma kapsamına giren firmaların üretim tarzının dağılımları Tablo 5’te verilmiştir. şeklinde yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için. Triko.3 5. Gelinlik.

Tablo 5’ten de anlaşıldığı üzere giyim süsleme alanında faaliyet gösteren firmaların % 60’ı fason üretim yapmaktadır. Firma yetkilileri anketleri doldururken fason üretim yapmanın sıkıntıları olduğunu ileri sürmüşlerdir. Fason üretim yapan firmaların kendi tasarımlarını üretme gibi bir fırsatları yoktur. Çünkü müşteri kendi istekleri doğrultusunda ürünün portfolyosunu hazırlayıp üretici firmalara göndererek ürünlerini üretmektedirler. Bu firmalara göre temel sorun, siparişin zamanında teslim edilememesi ve müşteri memnuniyetsizliğidir. Günümüz teknolojisine ayak uydurabilen firmaların artık daha modern tarzda kendi özgün tasarımlarını üretmek için bilinçli bir şekilde kalıp programları kullandıkları gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. 4.2. Hazır Giyimde Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarıyla İlgili Sorulara Ait Bulgulara Bu Bölümde Yer Verilmiştir. Alt Problem 1: Hazır Giyim İşletmelerinde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Verildiğine Ait Bulgular. Araştırma kapsamına giren işletmelerin ürünlerinde giyim süslemeye ne ölçüde yer verdiklerinin dağılımları Tablo 6’da verilmiştir. Tablo–6: “Ürünlerinizde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Veriyorsunuz?”, Sorusunun Dağılımları. Ne Ölçüde Yer Verdikleri Sürekli Ara Sıra Nadiren Hiç Toplam n=60 Tablo 6 incelendiğinde, araştırma kapsamındaki işletmelerin giyim süslemeye ne ölçüde yer verdikleri öğrenilmek istenmiş ve verilen cevaplarda firmaların % 60’ı sürekli, % 36,6’sının ara sıra giyim süslemeye yer verdikleri görülmektedir. Nadiren Sayı 36 22 1 1 60 Yüzde 60 36,6 1,7 1,7 100

110

ve hiç cevabını veren firmaların oranı ise % 3,4’tür. Bu bulgular doğrultusunda firmaların giyim süslemeye önemli bir ölçüde yer verdikleri sonucuna varılmıştır. Alt Problem 2: Giyim Süsleme Tasarım Aşaması Uygulamalarının Nasıl Gerçekleştirildiğine Ait Bulgular. Araştırma kapsamına giren işletmelerin giyim süsleme tasarım aşamasını nasıl gerçekleştirdiklerinin dağılımları Tablo 7’de verilmiştir. Tablo–7: “İşletmenizde Giyim Süsleme Tasarım Aşamasını Nasıl

Gerçekleştiriyorsunuz?”, Sorusunun Dağılımları. Tasarım Aşamasını Nasıl Gerçekleştirdikleri İşletme Bünyesinde Stilist/ Tasarımcı Tarafından Müşteri İstekleri Doğrultusunda Tasarım Bürolarından Numune Üzerinden Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=117 Araştırmaya katılan işletmelere, “ İşletmenizde giyim süsleme tasarım aşamasını nasıl gerçekleştiriyorsunuz?”, şeklinde firmalara yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da ankete verilen cevaplar anket sayısını aşmıştır. Başka bir ifadeyle yüzde (%) değerlendirmesi 117 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır. Bu sonuçlara göre; tasarımcı çalıştıran, fason üretim yapan ve fason üretim yapmayan firmalar bağlamında bu sürecin nasıl işlenildiği ortaya konulmak istenmiştir. Buna göre fason üretim yapmayan firmaların % 27,3’ü işletme bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırdıklarını ve işletme için özel tasarımlar hazırladıklarını vurgularken, fason üretim yapan firmaların % 35,9’u müşteri istekleri doğrultusunda, % 14,6’sı tasarım bürolarından, % 0,8’i diğer seçeneğini ve % 21,4’ünün ise numune üzerinden tasarımlarını yaptıkları tespit edilmiştir. Gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilen verilere Sayı 32 42 17 25 1 117 Yüzde 27,3 35,9 14,6 21,4 0,8 100

111

göre fason üretim yapan firmaların giyim süsleme tasarım aşamasında öncelikli olarak müşteri istekleri doğrultusunda üretim yapmalarına rağmen, değişen pazar ve küresel rekabet ortamında işletmelerin varlıklarını sürdürebilmeleri için AR-GE çalışmalarıyla yakından ilgilendikleri görülmüştür. Daha önceden fason üretim yapan firmaların çoğunluğu numune üzerinden tasarımlarını yaparken, günümüz teknoloji çağına ayak uydurabilmek için markalaşma ve katma değeri yüksek ürünler üretmeye önem verdiklerini sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamına giren işletmelerin tasarımcının uzmanlık alanının dağılımları Tablo 8’de verilmiştir. Tablo–8: Soru 7’e “a” Diyenlerin 8. Soruya Cevap Verdikleri “ İşletmenizde Tasarımcının Uzmanlığı Hangisidir?”, Sorusunun Dağılımları. Tasarımcıların Uzmanlık Alanı Giysi Tasarım (Stilist) Süsleme Tasarımı (Desinatör) Her İkisi de Toplam n=32 Tablo 8 incelendiğinde, 7. soruya paralel olarak sorulan“ İşletmenizde tasarımcının uzmanlığı hangisidir?”, şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 32’si “ İşletme bünyesinde istihdam edilen stilist/tasarımcı tarafından hazırlanıyor” seçeneğine cevap vermişlerdir. Bu nedenle her ne kadar anket 60 firmaya uygulanmış olsa da 32 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır. Buna göre işletmelerin % 65,6’sı giysi tasarımı (stilist), % 12,5’i süsleme tasarımı (desinatör) ve her ikisini istihdam eden firmaların oranı ise % 21,9 olduğu görülmektedir. Tablodaki sonuçlara göre, küçük ve orta büyüklükteki firmaların tasarımcılarının uzmanlık alanının giysi tasarımı (stilist) olduğu görülmüştür. Bu firmaların eğitimli ve uzman eleman eksikliği nedeniyle süsleme tasarımı(desinatör) alanında bir gelişme gösteremedikleri sonucuna varılmıştır. Sayı 21 4 7 32 Yüzde 65,6 12,5 21,9 100

112

2 12. Bu bağlamda firmalarında stilist ve desinatör çalıştıranların % 81. Sorusunun Dağılımları. Soruya Cevap Verdikleri “ Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa. şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 32’si “ İşletme bünyesinde istihdam edilen stilist/tasarımcı tarafından hazırlanıyor” seçeneğine cevap vermişlerdir. Bu sonuçlar doğrultusunda giysi tasarımı ve süsleme tasarımı yapan firmaların önemli bir çoğunlunda tasarımlarını hazırlarken serbest elle tasarım yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. Sayı Serbest El Çizimleri Desen Programları Her İkisi de Toplam n=32 Tablo 9 incelendiğinde. Araştırmaya kapsamına giren firmaların özgün bir süsleme tasarımı uygulanıyorsa. Bu nedenle her ne kadar anket 60 firmaya uygulanmış olsa da 32 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır. Her ikisini kullanan firmaların oranı ise % 12.5 100 113 .3’ünün serbest elle tasarım yaptıkları görülmektedir.2’dir. Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor?”. 26 2 4 32 Yüzde 81. nasıl bir yöntem takip ettiklerinin dağılımları Tablo 9’da verilmiştir. soruya paralel olarak sorulan “Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa. Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor?”. Bunun sebebinin ise desen programları maliyetinin çok yüksek olduğu ve firmalar bu maliyeti karşılayacak güçte olmadıklarını sözlü olarak ifade etmişlerdir.Alt Problem 3: Giyim Süsleme Tasarımı Alanında Nasıl Bir Yöntem Takip Edildiğine Ait Bulgular. 7. Araştırmaya kapsamına giren firmaların işletmelerinde stilist istihdamına ihtiyaç duyup duymadıklarının dağılımları Tablo 10’da verilmiştir. Buna karşın desen programı kullanan firmaların oranı % 6.5 olduğu tablodaki sonuçlardan görülmektedir.3 6. Tablo–9: Soru 7’e “a” Diyenlerin 9.

soruya paralel olarak sorulan “İşletmenizde stilist istihdamına ihtiyaç duyuyor musunuz?”.e” Diyenlerin 10. Bu bağlamda küçük ve orta büyüklükteki firmaların değişen ve gelişen pazar şartlarına uyum sağlamak için stilist istihdamına önem verdikleri gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Buna göre firmaların % 53. “Hayır” yanıtını verenlerin oranı % 21. Bu nedenle her ne kadar 60 firmaya anket uygulanmış olsa da anketteki 28 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır. 114 .Tablo–10: Dağılımları. şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 28’si “b.e” seçeneğine cevap vermişlerdir. 7. Sorusunun Sayı Evet Hayır Zaman Zaman Toplam n=28 15 6 7 28 Yüzde 53. Araştırmaya kapsamına giren firmaların işletmelerinde desinatör istihdamına ihtiyaç duyup duymadıklarının dağılımları Tablo 11’de verilmiştir.c.6’sı “Evet” yanıtını vererek stilist istihdamına ihtiyaç duyduklarını belirtmişlerdir. Soru 7’e “b.c.d.4 25 100 Tablo 10 incelendiğinde. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Stilist İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”.d.4 ve “Zaman zaman” yanıtının oranı ise % 25 olduğu tablodaki sonuçlardan görülmektedir.6 21.

Araştırmaya kapsamına giren firmaların çoğunlukla hangi giyim süsleme teknikleri uyguladıklarının dağılımları Tablo 12’de verilmiştir.7 28.e” seçeneğine cevap vermişlerdir. % 71.e” Diyenlerin 11. Sorusunun Sayı Evet Hayır Zaman Zaman Toplam n=28 10 8 10 28 Yüzde 35. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Desinatör İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz?”. Bu nedenle her ne kadar 60 firmaya anket uygulanmış olsa da anketteki 28 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmaktadır. şeklinde yöneltilen soruda ankete katılan 60 firmadan 28’si “b. Soru 7’e “b. buna karşın gelişmiş olan firmaların desinatör istihdamına zaman zaman ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmıştır.6’sının ise “Hayır” yanıtını vererek desinatör istihdamına ihtiyaç duymadıkları belirtmişlerdir.4’ü hem “ Evet” hem de “ Zaman zaman” yanıtını verdikleri. % 28.d. 115 . Alt Problem 4: Giyim Süsleme Teknikleri Ne Ölçüde Bilinmekte ve Uygulanmakta Olduğuna Ait Bulgular.6 35.d.Tablo–11: Dağılımları.c.c. Tablodaki sonuçlara göre. Elde edilen veriler sonucunda gelişmekte olan firmaların desinatör istihdamına ihtiyaç duydukları. soruya paralel olarak sorulan “İşletmenizde desinatör istihdamına ihtiyaç duyuyor musunuz?”.7 100 Araştırmaya katılan firmaların Tablo 11’deki dağılımlarına göre 7.

9 24. Sorusunun Dağılımları.6 22. Sayı 30 31 28 28 9 126 Yüzde 23. şeklinde firmalara yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulanmış olsa da anket cevaplarını aştığından dolayı yüzde (%) değerlendirmesi 126 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmıştır.2 7.1 100 116 . ancak tablodaki oranlara bakıldığında nakış ve dikiş tekniğini yaygın olarak uyguladıkları görülmektedir.Tablo–12: “ İşletmenizde Çoğunlukla Hangi Giyim Süsleme Tekniklerini Uyguluyorsunuz?”. “İşletmenizde çoğunlukla hangi giyim süsleme tekniklerini uyguluyorsunuz?”. Araştırmaya kapsamına giren firmaların ürünlerinde Geleneksel Türk Nakışlarından hangilerini uyguladıklarının dağılımları Tablo 13’te verilmiştir.2 22. Süsleme Teknikleri Nakış (İşleme) Dikiş Süsleme ve Kumaş Biçimlendirilmesi Hazır Gereçler Baskı Hepsi Toplam n=126 Tablo 12 incelendiğinde. Tablodaki sonuçlara göre firmalar genel olarak bütün giyim süsleme tekniklerini kullanmakta.

9 100 117 . Bu nedenle yüzde (%) değerlendirmesi 104 cevap baz alınarak tablodaki sonuca ulaşılmıştır. Günümüz bilgi ve teknoloji çağı dikkate alındığında firmaların geleneksel yöntemlerden ziyade daha hızlı üretim yapabilmek için makineleşmeye giderek teknoloji ağırlıklı nakış tekniklerini kullandıklarını belirtmektedirler. geleneksel Türk nakışlarını bilmediklerini. Bunların dışında lase ve lazerli kesim tekniklerini de uyguladıklarını belirtmişlerdir.9 2.4’tür.Tablo–13: “Ürünlerinizde Aşağıdaki Geleneksel Türk Nakışlarından Hangilerini Uyguluyorsunuz?”. dolayısıyla bu teknikleri kullanmadıklarını sözlü olarak ifade etmişlerdir.9 21. Bu bağlamda tablodaki sonuçlardan yola çıkarak Geleneksel Türk Nakışlarından en çok suzeni. Sayı 4 2 3 22 29 18 23 3 104 Yüzde 3.1’dir.9 17. Firmalar Türk işi.3 22.1 2. kordon tutturma tekniklerini uyguladıkları görülmektedir. Hiçbirini kullanmayanların oranı ise % 22. sırma.8 1. Hesap işi vb. şeklinde yöneltilen soruda birden fazla seçeneğe cevap verildiği için cevaplar anket sayısını aşmıştır. Bu tekniklerin oranı ise % 66. Sorusunun Dağılımları.2 27. Geleneksel Türk Nakışları Türk İşi Hesap İşi Bartın İşi Kordon Tutturma Suzeni Sırma Hiçbiri Hepsi Toplam n=104 Araştırmaya katılan firmalara “Ürünlerinizde aşağıdaki Geleneksel Türk nakışlarından hangilerini uyguluyorsunuz?”.

Araştırmaya uygulamalarında verilmiştir. Sorusunun Dağılımları. “Firmanızda giyim süsleme aşaması uygulamalarını nasıl gerçekleştiriyorsunuz?”. kapsamına yöntemi giren işletmelerin giyim süsleme aşaması 15’te Sayı 10 27 23 60 Yüzde 16.3’ü ise hem işletme bünyesinde hem de dışarıdan giyim süsleme aşaması uygulamalarını gerçekleştirdiklerini belirtmişlerdir. sorusuna verilen cevaplar örneklem kapsamına giren 60 firmanın % 16.3 100 hangi uygulandıklarının dağılımları Tablo 118 . % 45’i işletme dışından ve % 38. Araştırmaya kapsamına giren firmaların giyim süsleme tasarım aşaması uygulamalarını nasıl gerçekleştirdiklerinin dağılımları Tablo 14’te verilmiştir. Tablo–14: “Firmanızda Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz?”. Araştırmaya katılan firmaların büyük çoğunluğunda işletme bünyesinde bilgisayarlı nakış makinesi olmadığı için daha çok giyim süsleme aşaması uygulamalarında dışarıdan destek aldıklarını belirtmişlerdir. Bu da gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir.Alt Problem 5: Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarının Nasıl Gerçekleştirildiğine Ait Bulgular.7 45 38. Tasarım Aşaması Uygulamaları İşletme Bünyesinde Dışarıda Her İkisi de Toplam n=60 Tablo 14 incelendiğinde.7’si işletme bünyesinde. Bunda en büyük etken teknoloji yatırımı maliyetinin çok yüksek olmasıdır. Alt Problem 6: Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarında Hangi Yöntemin Uygulandığına Ait Bulgular.

overlokçu gibi nakışçı.3 56. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Makineci. Overlokçu Gibi Nakışçı. Sayı Evet Hayır Toplam n=60 26 34 60 Yüzde 43.Tablo–15: Soru 14’e “a” Diyenlerin 15. Sorusunun Dağılımları. Süslemeci Şeklinde Uzmanlaşmış Ekibiniz Var mı?”. Tablo–16: Soru 14’e “a” Diyenlerin 16. Araştırma kapsamına giren firmaların giyim süsleme uygulamalarında makineci.3 5. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olup olmadıklarının dağılımları Tablo 16’da verilmiştir. Uygulanan Yöntemler Elde ve Düz Dikiş Makinelerinde Bilgisayarlı Nakış Makinelerinde Her İkisi de Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=60 Tablo 14 ile paralel olarak sorulan soruda işletmede giyim süsleme aşaması uygulamalarında hangi yöntemin uygulandığı öğrenilmek istenmiş ve verilen cevaplarda firmaların % 58. Sorusunun Dağılımları.0 100 119 .7 58. Soruya Cevap Verdikleri “İşletmenizde Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarında Hangi Yöntem Uygulanmaktadır?”.3’ü hem elde ve düz dikiş makinelerinde hem de bilgisayarlı nakış makinelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarını gerçekleştirdikleri tablodaki sonuçlardan anlaşılmaktadır.7 100 Sayı 12 10 35 3 60 Yüzde 20 16.

şeklinde yöneltilen soruda firmaların % 83. Sorusunun Dağılımları.3’ü işletmelerinde bilgisayarlı nakış makineleri kullanmadıklarını.7 5. Özellikleri Nelerdir?”.0 6. özellikleri nelerdir?”. teknoloji yatırım maliyetinin çok yüksek olması ve firmaların genellikle küçük ve orta büyüklükteki firmalardan oluşmasıdır. Bu yüzden firmalar değişen çevre ve pazar şartlarına uyum sağlamadıkları için kapasite olarak gelişme gösteremedikleri sonucuna varılmıştır. firmaların vizyondan ve Ar-Ge çalışmalarından uzak rastgele ya da taklit ürünler ortaya koymalarıdır. “Firmanızda bilgisayarlı nakış makinesi kullanıyorsanız. Sayı Tek Başlı Çok Başlı (Çok İğneli) Her İkisi de Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanılmıyor Toplam n=60 Araştırmaya katılan firmalara.0’ı hem çok başlı (Çok iğneli) hem de tek başlı bilgisayarlı makine kullandıkları tablodaki sonuçlardan anlaşılmaktadır. Tablo 14 ile paralel olarak sorulan soruda giyim süsleme uygulamalarında makineci. Araştırma kapsamına giren işletmelerin. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olup olmadığı öğrenilmek istenmiş ve verilen cevaplarda işletmelerin % 56. Bunun en büyük sebebi.3 100 120 . Elde edilen veriler doğrultusunda firmaların bilgisayarlı nakış makinesi kullanmamalarına rağmen giyim süsleme aşaması 3 4 3 50 60 Yüzde 5.0 83. overlokçu gibi nakışçı.7’si “ Hayır” yanıtını verdikleri görülmektedir. bilgisayarlı nakış makineleri kullanıyorlarsa bu makinelerin özellikleri neler olduğunun dağılımları Tablo 17’de verilmiştir. işletmelerin eğitimli ve uzman eleman eksikliği nedeniyle. Bilgisayarlı nakış makinelerini kullanmamalarının sebebi. % 5.Tablo 16 incelendiğinde. Tablo–17: “Firmanızda Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanıyorsanız.

Araştırma kapsamına giren firmaların giyim süsleme alanında ne tür problemlerle karşılaştıklarının dağılımları Tablo 18’de verilmiştir. Tablo–18: “ Firmanızda Giyim Süsleme Alanında Ne Tür Problemlerle Karşılaşıyorsunuz? ”. Firmaların genel olarak bütün problemlerle karşılaşmalarına rağmen en çok malzeme yetersizliği ve maliyet problemleriyle karşılaşmakta olduklarını belirtmişlerdir.2 11. Araştırma kapsamına giren işletmelerin giyim süsleme alanında karşılaştıkları problemleri nasıl çözümlediklerinin dağılımları Tablo 19’da verilmiştir. şeklinde yöneltilen soruda birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da anket cevaplarını aştığından dolayı yüzde (%) değerlendirmesi 95 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmıştır. Alt Problem 7: Giyim Süsleme Aşaması Uygulamalarında Ne Tür Sorunlarla Karşılaşıldığına Ait Bulgular. “ Firmanızda giyim süsleme alanında ne tür problemlerle karşılaşıyorsunuz?”.9 13.6 18. En az ise makine arızalarıyla karşılaştıkları tablodaki sonuçlardan elde edilmiştir.4 9.7 1.5 100 121 . Sayı 13 23 11 18 13 1 7 9 95 Yüzde 13. Problemler Desen Tasarımı Malzeme Yetersizliği Kalifiye Eleman Yetersizliği Maliyet Baskı Hataları Makine Arızaları (İplik Kopmaları vs. Sorusunun Dağılımları.uygulamalarını elde ve evlere vererek veya dışarıdan destek alarak gerçekleştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır.0 7.) Tedarikçiden Kaynaklanan Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=95 Tablo 18 incelendiğinde.7 24.

6’sı kendi bünyelerinde eleman yetiştirerek veya vardiye sistemi uygulayarak sorunlarını çözümlediklerini. Tablo 18 ile paralel olarak sorulan soruda giyim süsleme alanında hangi problemlerle karşılaştıkları ve Tablo 19’da ise bu problemlere nasıl çözümler ürettikleri öğrenilmek istenmiş ve ankete birden fazla cevap verildiği için her ne kadar 60 firmaya anket uygulansa da anket cevaplarını aştığından dolayı yüzde (%) değerlendirmesi 95 cevap baz alınarak tablodaki sonuçlara ulaşılmıştır. % 24. % 13. Bursa ve Ankara’dan ) ithal ederek sorunlarını çözümlediklerini. Desen tasarımında. Çözümler Desen Tasarımı Malzeme Yetersizliği Kalifiye Eleman Yetersizliği Maliyet Baskı Hataları Makine Arızaları (İplik Kopmaları vs.5 100 122 . Malzeme yetersizliğinde. Kalifiye eleman yetersizliğinde. Sayı 13 23 11 18 13 1 7 9 95 Yüzde 13. Maliyette.6 18.2’si genellikle işletme bünyesinde eldeki malzemeleri kullanarak ya da şehir dışından (İstanbul.7 1.9 13.7 24.2 11.4 9.7’si deneme-yanılma veya hazır desenler kullanarak sorunlarını çözümlediklerini. İzmir. % 18. Buna göre firmaların çözümleri. Sorusunun Dağılımları.Tablo–19: “ Karşılaştığınız Bu Sorunları Nasıl Çözümlüyorsunuz? ”.0 7. % 11.9’u ya ürünün maliyetini düşürerek ya da hata yapanın faturasından keserek sorunu çözümlediklerini.) Tedarikçiden Kaynaklanan Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Toplam n=95 Tablo 19 incelendiğinde.

piyasa rekabetinize olumlu etki sağlıyor mu?”. modaya uygun özgün süsleme tasarımlarının ürünlerinde katma değerini arttırıp. “ Modaya uygun. şeklinde yöneltilen soruda firmaların % 85’inin “Evet” yanıtını verdikleri tablodaki sonuçlardan anlaşılmaktadır. Tedarikçiden kaynaklanan sorunlarda % 7. 51 2 7 60 Yüzde 85. çözümler ürettiklerini sözlü olarak belirtmişlerdir.7’si ürün düzeltilebilecek bir durumdaysa düzeltmeye giderek. Sorusunun Dağılımları. Makine arızalarında. piyasa rekabetine olumlu etki sağlayıp sağlamadıklarının dağılımları Tablo 20’de verilmiştir. Özgün Süsleme Tasarımları Ürünlerinizde Katma Değerini Arttırıp. Diğer seçeneğinde ise % 9. Piyasa Rekabetinize Olumlu Etki Sağlıyor mu?”.0 3.4’ü ya tedarikçiyle oturup işbirliği yaparak ya da başka tedarikçilerle çalışarak sorunlarına çözüm ürettiklerini.3 11.5’i kalıp ve uygulama konusunda karşılaştıkları sorunları kendi bünyelerinde yeniden çalışarak. Sayı Evet Hayır Fark Etmiyor Toplam n=60 Araştırmaya katılan işletmelere . Araştırma kapsamına giren işletmelerin. % 1. düzeltilemeyecek durumdaysa yenisini çalışarak çözüm ürettiklerini.Baskı hatalarında. Alt Problem 8: Giyim Süsleme Uygulanan Ürünlerin Tüketim Oranında Farklılık Olup Olmadıklarına Ait Bulgular. Tablo–20: “ Modaya Uygun.7 100 123 . % 13.0’ı firma bünyesindeki makine tamirinden anlayan elemanlarla veya üretici firma aranarak servis tarafından bakımı yapılmaya çalışarak çözümlediklerini. özgün süsleme tasarımları ürünlerinizde katma değerini arttırıp.

Araştırmaya katılan firmaların ankete katılımlarının en az İzmir ve İstanbul illerinden oluşmasının nedeni. Konya ve Adıyaman’daki gelişmekte olan hazır giyim işletmelerinin ankete katımları daha fazla olduğundan araştırmanın sonuçlarını etkilemiştir. % 18.7’si 2000–2007 yılları arasında. % 20’sini Adıyaman. Bu nedenle araştırmanın sonuçları daha çok Konya ve Adıyaman’daki hazır giyim işletmeleri kapsamaktadır. Bu uygulamaları saptayabilmek amacıyla hazırlanan anket formu İstanbul. İzmir. Araştırmaya katılan işletmelerin % 50’sini Konya. Elde edilen bulgular doğrultusunda 1990 yılı sonrasında Türkiye’deki hazır giyim sektöründe önemli bir artış yaşandığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamındaki kadın dış giyim üretimi yapan firmaların genellikle yarı fantezi tarzda ürünler ürettikleri sonucuna varılmıştır 124 . giyim süslemeye ne ölçüde yer verdiklerini.7’sini ise İzmir illerinden oluştuğu görülmüştür. 60 firma yetkilisinin ankete verdikleri cevaplar değerlendirilmiş ve bazı sonuçlara varılmıştır. giyim süsleme aşaması uygulamalarında karşılaşılan sorunları ve bu sorunların nasıl aşıldığını. Ancak anketin gerek yaz döneminde olması ve gerekse de yetkili kişilerin tatilde olmaları ve zaman ayıramamalarından dolayı ankete katılım az olmuştur. giyim süsleme alanında en çok hangi yöntem ve tekniklerin uygulandığını. Örnekleme alınan hazır giyim işletmelerine uygulanan anket sonucuna göre giyim süsleme alanında çalışan firmaların % 41.V.4’ünün 1991–1999 yılları arasında ve % 16. giyim süsleme tasarımının nasıl çözümlendiğini ve giyim süsleme uygulanan ürünlerin tüketim oranında farklılık olup olmadığını saptamak amacıyla yapılmıştır. İstanbul ve İzmir Sanayi ve Ticaret Odasından alınan 500 tekstil firmasının adres ve telefonlarına ulaşılmıştır.9’unun 1967–1990 yılları arasında kurulduğu sonucuna ulaşılmıştır. BÖLÜM SONUÇ VE DEĞERLENDİRME Hazır giyimde giyim süsleme aşaması uygulamaları araştırmasında. hazır giyimde giyim süsleme aşaması uygulamalarının nasıl gerçekleştiğini. Konya ve Adıyaman’da faaliyet gösteren 60 hazır giyim işletmesine uygulanmıştır.3’ünü İstanbul ve % 11. % 41.

Daha önceden fason üretim yapan firmaların çoğunluğu numune üzerinden ve tasarım bürolarından faydalanarak tasarımlarını oluştururken. İstanbul ve İzmir’deki firmalar bütün süsleme 125 . Anket cevaplamaları sırasında yapılan sohbetlerde fason üretim yapan firmaların giyim süsleme tasarım aşamasında öncelikli olarak müşteri istekleri doğrultusunda üretim yapmalarına rağmen. Araştırma kapsamında stilist ve desinatör istihdam eden işletmelerin önemli bir çoğunluğunun serbest elle özgün tasarımlarını uygularken. Örneklem grubuna alınan firmaların giyim süsleme alanında genellikle fason üretim yaptıkları belirlenmiştir. markalaşma ve katma değeri yüksek ürünler üretmek ve aynı zamanda kendi özgün tasarımlarını geliştirmek için işletme bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırmaya önem verdikleri görülmüştür. Fason üretim yapan firmaların işletmelerinde stilist ve desinatör istihdamına ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu firmaların eğitimli ve uzman eleman eksikliği nedeniyle süsleme tasarımı(desinatör) alanında bir gelişme gösteremedikleri sonucuna ulaşılmıştır. nadiren desen programlarını kullandıklarını belirtmişlerdir.İşletmelerin büyük çoğunluğunun kadın dış giyimi üretimi yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. Buna karşın kendi özgün tasarımlarını yapan firmaların işletme bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırarak işletmeye özel tasarımlar hazırladıkları sonucuna varılmıştır. Araştırmaya katılan işletmelerin bünyesinde stilist/tasarımcı çalıştırdıklarını belirten firmaların çoğunluğunun tasarımdaki uzmanlık alanının giysi tasarım(stilist) olduğu sonucu görülmektedir. değişen pazar ve küresel rekabet ortamında işletmelerin varlıklarını sürdürebilmeleri için AR-GE çalışmalarından yakından yararlandıkları görülmüştür. Araştırmaya katılan işletmelerin giyim süslemeye önemli bir ölçüde yer verdikleri saptanmıştır. Desen programı kullanımının az olması bu programların maliyetinin yüksek olması ve genellikle küçük ve orta büyüklükteki firmalar bu maliyeti karşılayacak güçte olmadıklarını vurgulamışlardır. günümüz teknoloji çağına ayak uydurmak. Araştırmada örneklem grubuna alınan firmaların genel olarak bütün süsleme tekniklerini kullandıkları görülmüştür.

Firmaların giyim süsleme uygulamalarında makineci. süslemeci şeklinde uzmanlaşmış bir ekibin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. desen tasarımı ve kalifiye elaman yetersizliği olduğu belirtilmiştir. Araştırmaya katılan firmaların giyim süsleme alanında bütün problemlerle karşılaşmalarına rağmen bu problemlerin başında malzeme yetersizliği. sarma ve lazerli kesim gibi nakış (işleme) tekniklerini uyguladıkları tespit edilmiştir. çok iğneli ve tek başlı bilgisayarlı nakış makinesi kullandıkları elde edilen veriler sonucunda ortaya konulmuştur. Araştırmaya katılan işletmelerin giyim süsleme uygulamalarında yöntem olarak hem işletme bünyesinde elde veya makinede hem de gerek duyuldukça işletme dışında bilgisayarlı makinelerde ve evlere elde yaptırarak giyim süsleme aşaması uygulamalarını gerçekleştirdikleri görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. daha çok teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte makine ile yapılan giyim süsleme tekniklerini tercih ettikleri görülmüştür. Firmaların bu problemlere çözüm olarak buldukları yöntemler. Araştırma kapsamındaki firmaların giyim süsleme tasarım aşaması uygulamalarını çoğunlukla işletme dışından gerçekleştirdikleri sonucuna varılmıştır. Bu firmaların nakış (işleme) tekniklerinden.tekniklerini kullandıklarını. dikiş süsleme ve kumaşın biçimlendirmesi tekniklerini. Konya’daki firmalarda en çok nakış (işleme). Adıyaman’daki firmalar ise yaygın olarak baskı tekniğini uyguladıkları gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. pul payet. overlokçu gibi nakışçı. Bazı firmaların ise genellikle çok başlı. maliyet. baskı hataları. malzeme yetersizliğini şehir dışından ithal ederek veya işletme bünyesinde kendi imkânları doğrultusunda çözümleyerek. Buna karşın bazı firmaların değişen çevre ve pazar şartlarına uyum sağlamak için kendi bünyelerinde kalifiye elaman yetiştirerek kapasitelerini arttırmaya çalıştıkları görülmüştür. lase. maliyette ya daha düşük kaliteli ürünler kullanarak ya 126 . Araştırma sürecindeki gözlem ve görüşmeler sonucunda elde edilen verilere göre işletmelerin Geleneksel Türk Nakışlarını bilmediklerini. suzeni. sırma. Araştırma kapsamındaki işletmelerin teknoloji yatırımının yüksek olması ve eğitimli eleman yetersizliği nedeniyle bilgisayarlı nakış makinesi kullanmadıkları belirtmişlerdir. kordon tutturma.

markalaşma ve özgün tasarımlarla mümkün görünmektedir. 127 . Böyle bir çıkışta başka kültürlerin taklidi ile değil zengin tarihi kültür mirasımızın endüstriyel ortama taşınması ile sağlanabilir. Çin ve Hindistan ile rekabetin işçilik açısından zor olduğunu belirtmişlerdir. Araştırma kapsamındaki firmaların önemli bir çoğunluğunda modaya uygun özgün süsleme tasarımlarının ürünlerinde katma değerini arttırıp piyasa rekabetine olumlu etki sağladığını belirtmişlerdir. Firmaların giyim süsleme aşaması uygulamalarında özgün tasarımlar yapabilen deneyimli desinatör yetersizliği. uluslararası piyasada varlığını sürdürebilmesi. giyim süslemenin hep aynı döngüde hareket ettiği tamamen taklit yoluyla hazır tasarımlar kullandıkları. ÖNERİLER Küreselleşen rekabet ortamında Türk tekstil ve hazır giyim sektörünün ayakta kalabilmesi. Giyim süsleme tasarımı alanında okullarda desinatör ve stilistlik eğitimine daha çok önem verilmelidir. kalifiye elaman yetersizliğini vardiyalı çalışarak ya da işletme içerisinde eleman yetiştirerek çözüm üretmeye çalıştıklarını vurgulamışlardır. Bunun gerçekleşmesi için de okul sanayi işbirliği kaçınılmazdır. Hazır giyim işletmelerinin büyük çoğunluğunda geleneksel Türk nakışlarını bilmedikleri. geleneksel Türk nakışlarının bilgisayar ortamına taşınarak bu nakış tekniklerini ile uygulamaları konusunda uzman kişiler tarafından seminer ve eğitimler vererek bu konuda bilgilendirilmelidir. desen tasarımında genellikle hazır tasarımlar kullanarak veya deneme-yanılma yoluyla çözümleyerek. baskı hatalarında ürünü yeniden çalışarak.da hata yapanın maaşından keserek. Türkiye’de hazır giyim sektöründe işletmelerin giyim süsleme tasarımı alanında çalıştırdıkları elamanların her işe koşan kişi olmaktan çıkarıp eğitimli uzman eleman yetiştirerek kendi özgün tasarımlarını üretmelidirler.

kultur. Ankara. ALPASLAN. “Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Bünyesinde Yer Alan Ülker MUNCUK Müzesindeki Geleneksel İşlemeli Ürünlerin Değerlendirilmesi Ve Eğitime Katkısının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma”. 2004. Yüksek Lisans Tezi. ALTIN. İstanbul.gov. ANONİM.ekoses.1996.KAYNAKÇA ANONİM.s. 2006. 2007. (Aker). “Tatoo Süs mü Gelenek mi?”. www. www. s.com. ANONİM. www. Sibel. “Tekstil El Baskıcılığında Baskı Stilleri”. www. www.10. İstanbul.32. Kazım. ARTUT. 2006.kütüphanem. I.1978.gov. 2000. www.148. ALTUN. Ankara. ANONİM.s. Antalya. Turan Ofset. ARABACI. “Dokuma Kumaşların Üretiminde Bilgisayar Destekli Tasarım ve Önemi”. Sibel. Tercüman Sanat ve Kültür Yayınları. “Konya İli Antikacılarında Bulunan Hesap İşi Ürünleri ve Özellikleri”. “Türk Süsleme Sanatlarında Desen ve Motif”. Millî Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü Yayınları. “Singer Dikiş Makinesinin Tarihçesi”. 128 . 2007.kultur. “Tasarım Mesleki Resim”. Azade. 2004. “Giyim Süsleme Teknikleri”.hometex. 2006.45.2003. “İşleme Sanatı”. Yüksek Lisans Tezi. 2007. 2006. s.tr. Hanife. “İşletme Staj Dosyası”.com. Baskı.C. “Osmanlı Çadır Sanatı”. 2007. Konya. ANONİM. “Makine Nakışı”. Baskı. T.singer.htm. ANONİM.(Çelebilik). “Dantel”. “Sanat Eğitim Kuramları ve Yöntemleri”. 5. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.com ANONİM. İstanbul.s. Sabiha. 2000. Cahide.com ANONİM. ANONİM. Tülay.Gülizar.www.com. Ankara.evisad.com AKAR. AKÇİN. 2007. www. ARIK. KESKİNER.8. www.tr.argeslaser.ızmırbuyuksehırbeledıyesı. 2008. “Lazer Teknolojisi”.

2003. ÇAĞDAŞ. Tülay. 1970. “Görüşme Tekniği”.1. Ankara. “Türk İşleme Sanatı Tarihi”. 129 . Rukiye. 2002.53. Kamuran.25–27. CORPMAN. İzmir. 2005. Bilge. KAYMAK. 2007. 2007.s. B. “Kadın Giyiminde Kapanma Payı ve Yaka Çizim Teknikleri”. 1988. DEMİRBAŞ. Emine. “ Nakış ve Nakışçı”. A. Meslek Standartları Komisyonu Raporu DPT. Miyase. s.1. Antalya. Ankara. Kenan.12. ÇELLEK. Konya. Yüksek Lisans Tezi. www. Ankara. s.1. BAYRAKTAR.1998. s. CEDİMAGAR. “Öğrenci Giyim Süsleme Dosyası”. s.tulaycellek.com ÇETİNKAYA. Ankara. Mustafa. 2002. Ankara. “Giyim”. Gülhan.240. Yüksek Lisans Tezi. 1999. Ankara. ÇATAL. ATLAMIŞ. Nobel Yayınevi. “Görsel Sanatlar Eğitimi Dersi İçin İnteraktif CD Tasarımı ve Uygulanması”. 1995. “Textile Fiber to Fabric”. “ Türk Sanatı”. 2003. s.ARSEVEN. 2003. “Süsleme Teknikleri”. s. Meb Yayınevi. DEMİREZEN. Fatma. Yüksek Lisans Tezi. Murat. İstanbul. Zübeyde.1988. 204. Bitirme Tezi. “ Atölye Teknolojisi”. Cem Yayınevi. Z. Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme Projesi (METGE). Celal. İktisadi Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü.233. EDİZ. Hülya. Ankara. s. Ankara. Müge. DOĞANGÜN. 1985. “Özel Baskı Yöntemleri”. Adıyaman. Örcün.7. BİÇER. ERBAKIRCI. (Esat). Eğitimde Araştırma Yöntemleri Ders Ödevi. “Geleneksel Türk İşlemelerinden Hesap İşini Araştırma ve Eos Compucon Nakış Desen Programı ile Hesap İşi Desen Kalıbı Hazırlama Öğretim Programı Önerisi”. Ali. Ders Notları. “Tekstil Baskıcılığı Açısından Bilgisayar Destekli Desen Tasarımı”. “Grafik Tasarımı ve Görsel İletişim”.(Coşkun). BARIŞTA.

1973. www. İLKER.ERDAL.5. TUNCAY. GÖRGÜLÜ. “Eğitim Fakülteleri Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümleri Ana sanat Atölye Resim Dersi Kapsamında Soyutlama Yöntemlerinden Biçim Bozumunun Kullanımı”.80. Perihan. HAZIR. 2006. 2005. s. “Türk El İşleri Sanatı 16–19. Eğitim ve Düşünce Dergisi. s. s. s. Adıyaman. Ankara.gorseldil. Meltem. s. “Hesap işi-Antep-Suzeni”. s. GÜLTEKİN. “Baskı Cinsleri Özellikleri ve Makineleri”. 1984. “Türkiye’de Tekstil ve Hazır Giyim Sektöründe Markalaşma ve İhracata Etkileri”. Cenkkut. Bitirme Tezi. Y. 1963. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). Türkiye İşbankası Kültür Yayınları.29. Ders Notları. “Kimyanın Tarihi (Kuşbakışı Kimya)”. Osman. ERONÇ.5-6. İstanbul. Müheyya.3637. “Geleneksel Türk Nakışlarından Türk İşinin Bilgisayarlı Nakış Makinelerinde Uygulanmasının Değerlendirilmesi”. Sayı 1. “Doğal Güzellik”. “Bir İletişim Aracı Olarak Görüşme Yöntemi Ve İşletmelerde Yaygın Kullanım Alanları”. 2005. 2007. Ankara. Bilim. Yüksek Lisans Tezi. Esin.32. GÖNÜL. “İnternet Destekli Sanat Eğitimi”. IŞIK. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi.ekoses. Yüksek Lisans Tezi. Bursa. Ocak. GÜREL.35. Konya. İstanbul. “Giyim Süsleme Teknikleri”. İstanbul. Samsun. 130 . İzmir. GÖZEN.com. Şebnem. Dilek. GÜLER. Ümit. “Tekstil Sanayinde Film Baskısı”. 1992. s.40 GÜNERGİN. Ayhan. Celale. Yüksek Lisans Tezi. 2003. 2006. 2006. Nuran. İstanbul. Ankara. 1990.2007. GÖRŞEN. İZER. Nilüfer.com . Cilt 5. “Giysi Tasarımında Görsel ve Dokusal Elementler: Pilise ve Drapeler”. s. 2006. Yüzyıl”. (Kavaklı). Macide. “Baskı Teknolojisi Ders Notları”.44. GÜVENDİ. Sabih. Yüksek Lisans Tezi. www. Nurşen.

Serap. Şehdabe. www.ismek. Görgünay. www. ÇERÇİ. “Giyimde Uygulanan Süsleme Teknikleri”. SEÇKİNÖZ. “K. 2006. “Türk Giyim Tarihi”.37.3. Kültür ve Sanat. İzmir. Mücella.1995. 1992. Cilt 9. s.1990. Ankara. 2006. s. İşbankası Kültür Yayınları. “El İşlemeleri”. Yüksek Lisans Tezi. MARKALOĞLU. “Resim II Moda Resmi ve Giyim Tarihi”. Sırma-Maraş İşi”. İstanbul. Kocaeli. MEYDAN LAROUSE. Emine. Öznur. Ders Notları. KORKUSUZ. Sabiha.s. MARKALOĞLU.com.1. “Yüksek Öğrenim Sanat Eğitiminde Temel Tasarı Eleman ve İlkelerinin Öğretimi ve Uygulamaları”. Gülistan.hulyakaroglu. Yüksek Lisans Tezi. Gör. 2002. Konya.2. KÖKLÜ. 2007. 1986. 2007. “Nakışın Teknoloji ile Buluşması”. 2006. s. “Çağdaş Türk ve Batı Resminde Geleneksel Halk Sanatlarının Etkisi”.5. s.75.Baskı. Mine. ÖZKAN. Konya. ÖZGÜR. “Dival İşleme. “Türkiye’de Hazır Giyim Sektöründe Kullanılan Bilgisayar Destekli Kalıp Hazırlama Sistemlerinden Assyst. “Resim Sanatında Soyutlama”. Süheyla. Ergül. Yüksek Lisans Tezi. 1996. KIRZIOĞLU. KOMŞUOĞLU.122.Ankara.org. Şükran. s. 2000. Hülya. “Türkiye’de Tekstil ve Konfeksiyon Sektörünün Durumu ve Çıkış Stratejileri”.KALKAN. s. Konsancad ve Lectra Sistemlerinin Karşılaştırılması”. KAROĞLU.295. s. Şehdabe. İstanbul. Figen. 2006. Müge. Neriman. İbrahim. 3. s. Konya. KAYMAKCAN. İMER Arsal. ÖNGE. “Nakış” Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). Maraş’ta Maraş İşi İşlemeler”. Yüksek Lisans Tezi. ÜLGER. Ankara. Hülya. KAVUK. “Giyim Sanatı Ve Kişisel Görünüm”. 1991. Lisans Tezi. ETİKE. 131 .2-3. KODAZ. Müberra. İstanbul. Sayı:10. Öğr. ALPASLAN.

T.1. 1988. 1999. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.edu. TOPLU. “Oya ve Bartın İşi”. H. “İşlemeler”. www. Preparation. Şermin Altunyuva. YERLİKAYA.27. Özgür. Mehmet. www. 2006. TUĞTAŞ. “Dünya Tekstil ve Konfeksiyon Sektöründeki Eğilimler Çerçevesinde Türk Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü İçin Bir Strateji Önerisi: Marka Yaratmak”. YETİM. “Anadolu Güzel Sanatlar Liselerinde Temel Tasarım Dersinin Yaratıcılığa Katkıları”. 1996. “Tekstil Tasarımında Renk Öğesinin Kullanımı”. “El ve Makine İşlemeleri Meslek Programının İstihdam Açısından Değerlendirilmesi”. 29–31–32.com www. Yüksek Lisans Tezi.cesurticaret.tr . hsahbaz@yahoo. YAKARTEPE. YARICI. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. s. s. Hatun. “Genel Konfeksiyon”. Ayla. Tekstil ve Konfeksiyon Araştırma Merkezi. ŞAHBAZ. 1994. 2006. “Ankara İl Merkezinde Piyasada Bulunan İşlemeli Ürünler Üzerine Bir Araştırma”. 2003. Leyla.edagrup. 1994.dikismakinaservisi. Yüksek Lisans Tezi. “Kadın Giyimi ve Temel Dikiş”. ŞENTÜRK. Ankara. (Sevay).com www. Hasan. Dilem Yayınevi. 2007. İstanbul. “Textile Sciense and Technology”.gsf. YILDIRIM. YAKARTEPE. Ankara.bedava. Dyeing Finishing and Performance Elsevier. “Türk Nakışları Öğretim Yaprakları”. Ayhan. s. “Günümüzde Yeni Baskı Teknikleri Üzerine Bir Araştırma ve Alternatif Tasarımlar”. Ankara.206.POLAT. VİCO. “Sinop Ayancık Göynek Yakaları Üzerine El İşlemelerinin Turistik Eşyaya İlişkin Öğretim Programının Hazırlanması ve Etkinliğinin Saptanması”.com.com 132 . s. s.204. Yüksek Lisans Tezi. İzmir. 1998.akü. s. Textile Processing and Properties. Esra. Hatice. ZEYBEK. Zerrin.1 SEVER.48. Ankara.com www. Fatma. İstanbul. Yüksek Lisans Tezi. Ankara. Yüksek Lisans Tezi. İzmir. I. 2003. Fatma Özcan.

com lutfiyeylehertelden.com www.com www.com 133 .us www.kadincahayat.ustamakina.com www.oya-modelleri.net/ http://www.blogcu.info haticeozkan.net www.com maharetler.derya-gibi.tr www.tr elifhobi.kelebekforum.kustekstil.com www.blogcu.net dilhanblocu.com sirine01.fatihnakis.ilhangunes.sabah.blogcu.com www.blogcu.outletim.orgu-dantel.blogspot.com www.teksmakmakine.com www.dekat.com www.com.com sirmalim.com arsiv.com www.com arzununhobileri.elderwearwecare.com www.adanzyekadin.com www.tr www.com.com http://www.blogcu.blogcu.uygunkapitone.selkanmakina.kadinlarkulubu.fiyonk.com.blogcu.com www.blogcu.org www.com www.dantel-modelleri.com e1y3.blogspot.www.smockingstore.com dantelsayfam.dantel.

com www.com www.com www.com www.com www.wearyourbeer.batikbazar.com www.pilimodpilise.cc/forum http://www.turkish-media.oyku-aksesuar.com www.konya.net hacermogul.com damlamoda.com www.org www.com www.tr www.tr www.com www.sanalkurs.blogspot.birdamlasu.sedefbaski.genckolik.blogcu.com www.com 134 .asia.chichiqueen.10marifet.tunaplise.biz www.dteks.com www.com urun.vera.com www.ru/en www.sanayi.mettekstil.net www.cevhermoda.com www.blogcu.net www.vintagewedding.nuriayn.www.com.basakreklam.com www.silknbeauty.com www.coma www.com www.com yeldatekstil.com.gittigidiyor.modernisttshirt.murat-tekstil.modalife.e-sirket.

Giyim Sanatları Eğitimi Dalı. Firmanın Kuruluş Tarihi: 2.Dr.İŞLETME İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER 1. Katkılarınızdan dolayı teşekkür ederim. Bu araştırma ve ile ilgili veriler tamamen kimliği istatistiksel ve işletme ortamda isimleri değerlendirilecek açıklanmayacaktır. hazır giyim işletmelerinde giyim süsleme aşaması uygulamalarının incelenmesine yöneliktir. Yüksek Lisans programı tez çalışmasının bir gereği olarak yapılan bu araştırma.EK–1 ANKET FORMU ANKET Selçuk Üniversitesi. Firmanızda Hangi Tarzda Ürünler Üretiyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Firmanın Bulunduğu Şehir: ( ) a) İstanbul ( ) b) İzmir ( ) c) Konya ( ) d) Adıyaman 3. Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yard.) ( ) a) Spor ( ) b) Fantezi ( ) c) Yarı Fantezi ( ) d) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 135 .Doç.Hafize PEKTAŞ Gülhan ATLAMIŞ görüşmeye katılanların I.

4. Gelinlik. Triko.) ( ) a) Sürekli ( ) b) Ara Sıra ( ) c) Nadiren ( ) d) Hiç 7. İşletmenizde Giyim Süsleme Tasarım Aşamasını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Üniforma vb. Mayo.) II.) ( ) a) İşletme Bünyesinde İstihdam Edilen Stilist/Tasarımcı Tarafından Hazırlanıyor ( ) b) Müşteri İstekleri Doğrultusunda Portfölyoya Göre Üretim Yapılıyor ( ) c) Süsleme Tasarımları Tasarım Bürolarından Temin Ediliyor ( ) d) Numune Üzerinden Tasarım Yapılıyor ( ) e) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 136 . HAZIR GİYİMDE GİYİM SÜSLEME AŞAMASI UYGULAMALARIYLA İLGİLİ SORULAR 6.) 5. Firmanızda Hangi Tür Ürünler Üretiyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Sporcu Giyimi.) ( ) a) Kadın Dış Giyimi ( ) b) Erkek Dış Giyimi ( ) c) Çocuk Dış Giyimi ( ) d) Diğer Belirtiniz…(İç Giyim. Ürünlerinizde Giyim Süslemeye Ne Ölçüde Yer Veriyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Firmanızın ( ) a) Fason ( ) b) Özgün ( ) c) Her İkisi de ( ) d) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) Üretim Tarzı Nedir? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz.

Soruları Cevaplayınız? 10. İşletmenizde Desinatör İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır ( ) c) Zaman Zaman 137 . Soruda “b.c. İşletmenizde Stilist İstihdamına İhtiyaç Duyuyor musunuz? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır ( ) c) Zaman Zaman 11.d. İşletmenizdeki Tasarımcının Uzmanlığı Aşağıdakilerden Hangisidir? ( ) a) Giysi Tasarım (Stilist) ( ) b) Süsleme Tasarımı (Desinatör) ( ) c) Her İkisi de 9.e” Seçeneğine Cevap Vermiş İseniz Aşağıdaki 10.Yukarıdaki 7. ve 9. Firmanızda Özgün Süsleme Tasarımları Uygulanıyorsa. ve 11. Nasıl Bir Yöntem Takip Ediliyor? ( ) a) Serbest El Çizimleri ( ) b) Desen Programları ( ) c) Her İkisi de Yukarıdaki 7. Soruda “a” Seçeneğine Cevap Vermiş İseniz Aşağıdaki 8. Soruları Cevaplayınız? 8.

12. İşletmenizde Çoğunlukla Hangi Giyim Süsleme Tekniklerini Uyguluyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Varak. Yaldız. Fisto vb…) ( ) d) Baskı Teknikleri ( Flok. Türk İşi. Aşındırma. Beyaz İş.) ( ) a) Türk İşi ( ) b) Hesap İşi ( ) c) Maraş İşi ( ) d) Antep İşi ( ) e) Bartın İşi 14. Spor Dikiş Drape vb…) ( ) c) Hazır Gereçler ( Dantel. Sarma vb…) ( ) b) Dikiş Süsleme ve Kumaş Biçimlendirilmesi (Büzgü. İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Hangi Yöntem Uygulanmaktadır? ( ) a) Elde ve Düz Dikiş Makinelerinde ( ) b) Bilgisayarlı Nakış Makinelerinde ( ) c) Her İkisi de ( ) d) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 138 . Sutaşı. Fırfır. ve 16.) ( ) a) Nakış (İşleme) ( Çin İğnesi. Pul. Soruları Lütfen Cevaplayınız? 15. Pigment vb…) ( ) e) Modaya ve Talebe Göre Değişiklik Gösteriyor ( ) f) Hepsi 13. Aşağıdaki 15. Boncuk. Soruda “a” Şıkkına Cevap Vermişseniz. Suzeni. Ürünlerinizde Aşağıdaki Geleneksel Türk Nakışlarından Hangilerini Uyguluyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Taş. Kapitone. Firmanızda Giyim ( ) f) Kordon Tutturma ( ) g) Suzeni ( ) h) Sırma ( ) ı) Hiçbiri ( ) i) Hepsi Süsleme Aşamalarını Nasıl Gerçekleştiriyorsunuz? ( ) a) İşletme Bünyesinde ( ) b) Dışarıda ( ) c) Her İkisi de Yukarıdaki 14.

. Karşılaştığınız Bu Sorunları Nasıl Çözümlüyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz. Overlokçu Gibi Nakışçı. Firmanızda Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanıyorsanız.16. İşletmenizde Giyim Süsleme Uygulamalarında Makineci. ( ) d) Maliyet…………………………………………………………………. ( ) g) Tedarikçiden Kaynaklanan……………………………………………… ( ) h) Diğer (Lütfen Belirtiniz…)……………………………………………… 139 . ) ( ) g) Tedarikçiden Kaynaklanan ( ) h) Diğer (Lütfen Belirtiniz…) 19.. ( ) b) Malzeme Yetersizliği……………………………………………………. ( ) c) Kalifiye Eleman Yetersizliği…………………………………………….) ( ) a) Desen Tasarımın ( ) b) Malzeme Yetersizliği ( ) c) Kalifiye Eleman Yetersizliği ( ) d) Maliyet ( ) e) Baskı Hataları ( ) f) Makine Arızaları ( İplik Kopmaları vs... ( ) e) Baskı Hataları…………………………………………………………… ( ) f) Makine Arızaları…………………………………………………………. Süslemeci Şeklinde Uzmanlaşmış Ekibiniz Var mı? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır 17. Özellikleri Nelerdir? ( ) a) Tek Başlı ( ) b) Çok Başlı (Çok İğneli) ( ) c) Her İkisi de ( ) d) Bilgisayarlı Nakış Makinesi Kullanılmıyor 18. Firmanızda Giyim Süsleme Alanında Ne Tür Problemlerle Karşılaşıyorsunuz? (Birden Fazla Seçeneği İşaretleyebilirsiniz.) ( ) a) Desen Tasarımı…………………………………………………………..

Modaya Uygun. Özgün Süsleme Tasarımları Ürünlerinizde Katma Değerini Arttırıp. Sizce Hazır Giyimde Süsleme Aşaması Uygulamalarıyla İlgili Yukarıdaki Soruların Dışında Aklınıza Gelen Başka Sorunlar Var mı? (Lütfen Belirtiniz…) 140 .20. Piyasa Rekabetinize Olumlu Etki Sağlıyor mu? ( ) a) Evet ( ) b) Hayır ( ) c) Fark Etmiyor 21.